Dagbani Wikipedia dagwiki https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Miidiya Diŋ'gahim Yɛltɔɣa Ŋun su Ŋun su yɛltɔɣa Wikipedia Wikipedia yɛltɔɣa Lahabali kɔligu Lahabali kɔligu yɛltɔɣa MiidiyaWiki MiidiyaWiki yɛltɔɣa Tɛmplet Tɛmplet yɛltɔɣa Sɔŋsim Sɔŋsim yɛltɔɣa Pubu Pubu yɛltɔɣa Salima Salima yɛltɔɣa MOS MOS yɛltɔɣa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Tɛmplet yɛltɔɣa:Wikidata image 11 520 137177 1363 2026-05-19T13:59:05Z MediaWiki message delivery 274 /* Edit request: Update Template:Wikidata_image to close null operation loop */ new section 137177 wikitext text/x-wiki {{Copied|from=en:Template:Wikidata image|from_oldid=764385104|to=Template:Wikidata image|diff=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Wikidata_image&oldid=764385104|date=00:00, 17 September 2020}} == Edit request: Update Template:Wikidata_image to close null operation loop == ''(Apologies for posting in English)'' Hello everyone, This is a notice regarding the Template:Wikidata_image that is used in many pages. The template contains many operations that have no output; despite having no result, the operation is still processed. As this Template is used on millions of pages across the Wikimedia Projects, this creates a significant but unnecessary additional load on Wikimedia servers: we would like to reduce this. '''// The change //''' Currently, the template performs a series of functions, some of which have no output (known as a null operation loop). These functions can be removed without changing or harming the template’s functionality. '''// What you need to do //''' Please update the local template code of Template:Wikidata_image with this version we have created, available here: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Template_Optimisation#Suggested_Change|Suggested edit for Template:Wikidata_image]], and it is also pasted below, for your convenience: <syntaxhighlight lang=lua> {{ #if:{{NAMESPACE}}|| {{ #if:{{{1|}}} | | {{ #if:{{{2|}}} | | {{ #if:{{#property:P18}} | [[Category:No local image but image on Wikidata]] | }} }} }} }}<noinclude> {{doc}} </noinclude> </syntaxhighlight> '''Note:''' The '''<nowiki>[[Category:No local image but image on Wikidata]]</nowiki>''' name is often locally translated, please check what is in the previous version and replace if needed. Let me know if you have any questions about this change or need assistance to make the edit. Thank you for your help! Sent by [[m:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] using the [[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 13:59, 19 Silimin gɔli May 2026 (GMT) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=30565170 --> kf0lqon097wyxb0v4oqhom73ncdyuhr Tamali 0 6835 137192 119554 2026-05-19T16:18:57Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137192 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{C-Class}} '''Tamale''' n-nyɛ [[Northern Region|'''Northern region''']] din be '''[[Ghana]]''' la tinzuɣu.<ref>{{cite web|url=http://www.tamale.climatemps.com/|title=Tamale Climate & Temperature|language=English|publisher=tamale.climatemps.com|access-date=2015-07-03|archive-date=2015-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150818121342/http://www.tamale.climatemps.com/|url-status=dead}}</ref> Saha ŋɔ [[Tamali]] nyɛla furila ni nyo n-kpa tiŋ' shɛli zaŋ chaŋ daabiligu polo West '''[[Africa]]''' yaɣili zaa. [[Suhudoo]] be [[Tamali]] ka mali tahama pam n-zaŋ ti daabihi. Tamalinima biɛh' suŋ ni saamba gbubibu polo nyɛla sokam ni di shɛhira ka lahi kpaŋsiri zosimli. [[Tamali]] m-pahi tiŋ' kara dibaata din galisi '''[[Ghana]]'''<ref>{{Cite web|title=Tamale – Travel guide at Wikivoyage|url=https://en.wikivoyage.org/wiki/Tamale|access-date=2021-11-15|website=en.wikivoyage.org|language=en}}</ref>. Ninvuɣ' biɛlim kamani 950,124 m-be [[Tamali]]. Di daadam biɛlim gbirisim nyɛla {{#function:Z22322|2,310,939|750}} people/km². Di lahi nyɛla tiŋ' shɛli din zoori pam n-gari tinsi zaa din be West Africa.<ref>{{cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=270959|title=Tamale – West Africa’s Fastest Growing City|publisher=GhanaWeb|date=Sunday, 14 April 2013|language=English}}</ref><ref>{{cite web|url=https://population.mongabay.com/population/ghana/|title=Largest cities in Ghana|publisher=mongabay|language=English}}</ref> Tamalinima nyɛla ban nyee yo '''[[Pu'kparilim|pukparilim]],''' daabiligu n-lahi mali gumdi mibu mini kpakahili shitɔri<ref>{{Cite web|title=Tamale {{!}} Ghana {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Tamale-Ghana|access-date=2021-11-15|website=www.britannica.com|language=en}}</ref>. Pal' daa yila [[Kumahi]] n-kpa yaɣili ŋɔ n-ti gari [[Tamali]] tiŋ' puuni n-chaŋ '''[[Bolgatanga]],''' ka pal' chira yiri wulimpuɣili ni wulimluɣili na n-ti tuɣi li. Ka Airport(aleepile paaki) gba beni.[[Tamali]] nyɛla din zooi musulinima ka di zuɣu che ka jiŋa kalinli zooi tiŋa maa ni. Jiŋa kamani; Afa Ajura Jiŋli (Ambariyyah jiŋli), Ahmadiyyah jiŋli, Zaamiɣu jiŋli (Central Mosque) ni Afa Basha jiŋli (Nuuria mosque) n-ti pahi Mal-haliya jiŋli (Afa Issah Bello) nyɛla niriba pam ni mi. '''[[Tamali]]''' mali zuliya balibu pam amaa '''[[Dagbamba]]''' n-galisi pam n-gari balli kam ban be Tamali<ref>{{Cite book|last=Eades|first=Jeremy Seymour|url=https://books.google.com.gh/books?id=IjlzSYnAKdQC&printsec=frontcover&dq=history+of+Tamale,+Ghana&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=history%20of%20Tamale,%20Ghana&f=false|title=Strangers and Traders: Yoruba Migrants, Markets, and the State in Northern Ghana|date=1994|publisher=Africa World Press|isbn=978-0-86543-420-2|language=en}}</ref>. == Taarihi == '''[[Tamali]]''' bɛla '''[[Ghana]]''' tudu polo, ka lahi za '''[[Ghana]]''' Tiŋzuɣiri ata sunsuuni tum kurumbuna saha. Di bala daansi ni '''[[Savannah Region]], [[Upper West Region]]''' ni '''[[North East Region]].''' Vihigu wuhuya ni '''[[Tamali]]''' lɛbigimsim biɛɣukulo puuni n-galisi gari tiŋ kam West Africa zaa. Vihigu lahi wuhuya ni daabiligu, kɔhimma ni damma lahi zooya pam [[Tamali]]. [[Tamali]] mali nanima pam, bɛ zuɣulana n-nyɛ Gukpe-naa. Gukpɛɣu mali tiŋkpansi pam ka lɛbigimsim paari di zaa<ref>{{Cite book|last=Bellwood-Howard|first=Imogen|url=https://books.google.com.gh/books?id=c-mpCgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Tamale,+Ghana&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Tamale,%20Ghana&f=false|title=Characteristics of Urban and Peri-urban Agriculture in West Africa: Results of an Exploratory Survey Conducted in Tamale (Ghana) and Ouagadougou (Burkina Faso)|last2=Häring|first2=Volker|last3=Karg|first3=Hanna|last4=Roessler|first4=Regina|last5=Schlesinger|first5=Johannes|last6=Shakya|first6=Martina|date=2015-10-06|publisher=International Water Management Institute (IWMI)|isbn=978-92-9090-821-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Bening|first=R. Bagulo|url=https://books.google.com.gh/books?id=6nKcAAAAMAAJ&q=history+of+Tamale,+Ghana&dq=history+of+Tamale,+Ghana&hl=en&sa=X&redir_esc=y|title=A History of Education in Northern Ghana, 1907-1976|date=1990|publisher=Ghana Universities Press|isbn=978-9964-3-0215-3|language=en}}</ref>. == Go n-gili == [[Tamali]] mali alepile paaki titali ka di bi waɣa ni [[Tamali]] tiŋpuuni. Alepile paaki ŋɔ n-zani ti tudu yaɣa ŋɔ zaa. Di mali alepilenima ka bɛ chani '''[[Ankara]]''', ka lahi mali alepilenima ka bɛ yiri Ankara kanna [[Tamali]]. Alepilenima ŋɔ shɛŋa n-nyɛ * Africa World Airlines * Passion Airlines [[Tamali]] lahi mali lɔra bee loorinima kpɛbu shee, ka a yi yɛn go n-chaŋ [[Ghana]] tiŋzuɣu n-nya a ni tooi nya di loori ka di bi muɣisi a. [[Tamali]] mali lɔra ka di kuni tiŋsi kamani [[Ankara]], Kumahi, '''[[Sunyani]], [[Tema]], [[Cape Coast]],[[Takoradi]]''', Ho, '''[[Bolgatanga]], [[Wa]],''' ni tiŋ shɛŋa din pahi. Loori teesanima shɛŋa n-nyɛ Metro Mass teesa, Bus Stop, Saŋkpaɣala teesa, VVIP Legion, Taxi Rank, Abaabuu teesa. Binshɛŋa nira ni ni tooi zaŋ n-gili '''[[Tamali]]''' n nyɛ; [[File:Rainbow Over A Clear Sunny Day.jpg|thumb|Yellow Yellow]] '''Yellow Yellow''': Di nyɛla cheche buɣim din nyɛ nabaata shɛli din ʒiri niriba anahi di puuni. Di yi ti niŋ ka daadama galisim paai niriba ayɔbu di puuni, bee n-yaɣi niriba anahi, din ŋuna di kpuɣimi yaɣi maa. Di kamanima zooya pam kamani; zaɣ' piɛlli, zaɣ' dozim, zaɣ' ʒee, zaɣ' sabinli, zaɣ' vakahili ni din pahi. '''Teezini (Taxi):''' Di nyɛla loori saɣisinli n-kpuɣiri niriba anahi m-pahi ŋun duhiri maa zuɣu anu. == Mabi' Tinsi == [[Tamali]] mali mabiligu ni zɔsimli zaŋ chaŋ tiŋsi din be tiŋduya ni polo. Lala tiŋsi maa n-nyɛ: * Louisville, Kentucky din be United State of America la. * Fada N'gourma din be [[Burkina Faso|'''Burkina Faso''']] tiŋ gbani la. * Commune II Niamey din be [[Niger]] tiŋgbani == '''Shikuru baŋsim''' == [[Tamali]] nyɛla din nyɛ baŋsim bɔbu shee n-ti sokam. Di mali karimbanima karinzɔŋ kara, shikuru bihi kura shikuruti nti pahi m mayaankalɛhi shikuruti. [[Tamali]] shikuruti galisim paagi 742 ka di puuni 94 n-nyɛ m mayaankalɛhi shikuruti, 304 primari shikuruti, 112 JHS shikuruti ni 14 SHS shikuruti. [[Tamali]] lahi mali nuuni tuumbaŋsim bɔhinbu shikuruti ka a ni tooi bɔhim baŋsim balibu kam n-di anfaani sɔhibiɛɣuni. :''Karim pahi: [[Tamali shikuruti|'''Tamali shikuruti''']]'' == '''Ninvuɣu gahinda''' == * '''[[Mahamudu Bawumia]],''' bɛ dɔɣi o la yuuni 1963 ka o nyɛ tiŋgbani zuɣulaampaa nti Nana Akufu Addo ka lahi nyɛ siyaasa nira. * [[Haruna Iddrisu|'''Haruna Iddrisu''']] bɛ dɔɣi o la yuuni 1970 ka o nyɛ jintɔra zaŋ ti Tamale-South piibupiibu yaɣili n-lahi nyɛ toondana n-ti jintɔriba ban bi galisi jina duu.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=231|access-date=2021-11-16|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130070345/https://www.parliament.gh/mps?mp=231|url-status=dead}}</ref> * [[Ibrahim Basha|'''Sheikh Bayaan Ibrahim Basha''']] * [[Alhassan Yahaya Seini|'''Alhassan Yahaya Seini''']], alikaalimi mini legal aid kpɛma. * '''[[Mubarak Wakaso]],''' yuuni 1990 ka bɛ dɔɣi o ka o nyɛ boliŋmɛri baŋda.<ref>{{Cite web|title=Mubarak Wakaso, Biography|url=https://mobile.ghanaweb.com/person/Mubarak-Wakaso-5323|access-date=2021-11-16|website=mobile.ghanaweb.com|archive-date=2021-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116203006/https://mobile.ghanaweb.com/person/Mubarak-Wakaso-5323|url-status=dead}}</ref> * [[Abdul Majeed Waris|'''Abdul Majeed Waris''']], bɛ dɔɣi o la yuuni 1991 ka o nyɛ boliŋmɛra.<ref>{{Cite web|title=Abdul Majeed Waris, Biography|url=https://mobile.ghanaweb.com/person/Abdul-Majeed-Waris-5356|access-date=2021-11-16|website=mobile.ghanaweb.com|archive-date=2021-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116203503/https://mobile.ghanaweb.com/person/Abdul-Majeed-Waris-5356|url-status=dead}}</ref> * [[Fancy Gadam|'''Fancy Gadam''']], yiliyiina ka bɛ dɔɣi o yuuni 1988. * [[Saeed Abubakr Zakaria|'''Saeed Abubakar Zakaria''']]. *'''[[Abdul Rahman Baba]],''' o nyɛla boli'ŋmɛra, bɛ dɔɣi la yuuni 1994 silimin gɔli July daa baa ayi dali == '''Tuma''' == Tuun'shɛŋa [[Tamali]] nim ni zooi kabi tumda n-nyɛ kpaluu tuma, teela, ni fita tali. Din lahi pahi n-nyɛ macheligu, nakɔhigu, daabiligu, tanmɛbo, kaapinta tuma, weera tuma, peenta tuma, anfooni yaabu tuma, kperigu kperibu tuma, bindira kɔhibu, loori duhibu tuma ni pukparilim<ref>{{Cite book|last=MacGaffey|first=Wyatt|url=https://books.google.com.gh/books?id=6MQ-5Elyg2kC&printsec=frontcover&dq=history+of+Tamale,+Ghana&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiRxLXIz5v1AhXMCuwKHXLTAUwQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=history%20of%20Tamale,%20Ghana&f=false|title=Chiefs, Priests, and Praise-singers: History, Politics, and Land Ownership in Northern Ghana|date=2013|publisher=University of Virginia Press|isbn=978-0-8139-3386-3|language=en}}</ref>. == '''Dahi din be [[Tamali]] tingbani''' == Tamali nyɛla tiŋ shɛli din mali dahi pam, Dahi maa shɛŋa n-nyɛ; * Tamali Dakurili li *Abaaboo daa *Piikɔna daa *Lamashaɣu daa<ref>{{Cite web|title=Tamale central market, Ghana {{!}} Africa, Ghana, African life|url=https://www.pinterest.com/pin/382806037065419686/|access-date=2021-11-16|website=www.pinterest.com|language=en}}</ref> *Kakpaɣiyili daa *Guu daa (niɣi daa) *Kalpohin daa *Kukuo daa * == '''Piibupiibu jintɔri yaɣa din be Tamali''' == Tamali nyɛla tiŋ shɛli din mali piibupiibu yaɣa anahi; ŋan nima n-nyɛ: # Tamali Central piibupiibu yaɣili # Tamali North piibupiibu yaɣili # [[Sagnarigu]] piibupiibu yaɣili<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=233|access-date=2021-11-16|website=www.parliament.gh|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130065046/https://www.parliament.gh/mps?mp=233|url-status=dead}}</ref> # [[Tamale South Constituency|Tamali South]] piibupiibu yaɣili # == '''Lahibali wuligibu teesa tuma duri''' == Biɛɣu kulo kam Tamali tingbani lahibaya tuma duri kuli pahirimi, Lahibaya teesanima ŋɔ pula buyi, walansi (Radio) teesanima mini ninliha kpanjɔɣu (TV) teesanima. '''TV teesa''' shɛŋa din be Tamali n-nyɛ; # Sagani TV # NTV # Zaa TV # Might TV. '''Radio teesa''' shɛŋa din be Tamali n-nyɛ; # Fiila FM 89.3 Mhz # Radio Savanna 91.3 Mhz # Zaa Radio 99.3 Mhz # Bishara Radio 97.7 Mhz # Justice FM 98.5 Mhz # Diamond 93.7 Mhz # North Star 92.1 Mhz # Radio Tamale 91.7 Mhz #Kesmi FM 107.1&nbsp;MHz #Neesim FM 100.1&nbsp;MHz #Suhupiɛlli Radio 103.3&nbsp;MHz #Gbangu FM 97.3&nbsp;MHz #Amana Radio 96.3&nbsp;MHz #123 Radio 99.7&nbsp;MHz #ABC Radio 100.9&nbsp;MHz #Angel FM 96.9&nbsp;MHz #Dagban Radio 102.5 #Kingdom Fm #Tawasul FM 95.7 == '''Pal' dahi din be Tamali''' == * Tamali zaŋ chaŋ [[Bolgatanga|Bolga]] palli * Tamali zaŋ chaŋ [[Kumahi|Kumasi]] palli * Tamali zaŋ chaŋ Salaga palli * Tamali zaŋ chaŋ [[Naya]] (Yendi) palli *Tamali zaŋ chaŋ [[Nantɔŋ|Nanton]] palli *Aboabo zaŋ chaŋ [[Nyohini]] palli *Aboabo zaŋ chaŋ [[Choggu]] palli *Tamali zaŋ chaŋ Daboya palli *Tamali zaŋ chaŋ Kumbungu palli *Tamali zaŋ chaŋ [[Tolon]] palli == '''Fɔŋdi mini tiŋkpaŋsi''' == Tamali bɔba pula bu nahi zuƔu. Bɔba maa n-nyɛ Tamali-north constituency, Tamali-south constituency, Tamali-central constituency n-ti pahi Sagnarigu constituency. Fɔŋdi mini tiŋkpaŋsi ŋan be constituency nim ŋɔ ni shɛŋa n-nyɛ [[Lamashaɣu]], [[Jisonaayili]], [[Banvum|Banvim]], [[Yapalisi]], Katariga, Gumbihini, Chaŋli, Ni din kam kpalim. : ''Yulimi [[Tamale foŋdi mini tiŋkpaŋsi|Tamale fɔŋdi mini tiŋkpaŋsi]] zaa kpɛ'' == '''Dundɔŋni Gomnanti''' == Tamali mali la gominanti kpeen' so bɛ ni boli meyor la ka meyor maa sani yaa pam nyɛla din be o nuu ni ka o tumdi zaani [[gominanti]]. Mayor maa nyɛla [[Ghana]] tiŋgbani zuɣulana ni pii so ka o lee kuna ka kaansili (council) kpamba  ti saɣi ti o. Tɔ amaa punpɔŋɔ salo ban be Tamali yɛliya ni di tu ni di yi pa nyɛla salo zaa  piibu din yɛn kpaŋsi o kpamli maa ka che n-ti li dariza. Punpɔŋɔ Tamali mayor nyɛla [[Sule Salifu|Hon. Sule Salifu]].<ref>{{Cite web|title=I will consult broadly - New Mayor of Tamale - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/i-will-consult-broadly-new-mayor-of-tamale/|access-date=2021-11-15|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> maa nyɛla din zani ti dundɔŋ ni jintɔri duu (local Parliament) ka lahi zani ti dundɔŋ ni kpamba (local executive). == '''Dundɔŋni Gɔmnanti Kura''' == #Hon Sule Salifu == '''Saha Taɣibu Tamali puuni''' == Tamali mali la shɛɣini mini wuuni yuuni kam puuni, ka di be koppen's climate pubu ni. Tamali saa piini la silimin goli [[April]] hali ti kpa [[September]] bee [[October]] ka di yaa be [[July]] mini [[August]] ni. Wuuni mi piini la silimin gɔli November nti kpe April Piligu. Tamali mali la saha di baa ayi yuuni kam puuni. Dini n nyɛ '''Siɣili Saha''' '''Siɣili saha ka pukpa'''riba gbandi ni bi kɔ. Saha ŋɔ, saa pilindi la mibu. Saa piligiri la silimin gɔli [[April]] zaŋ chaŋ silimin gɔli [[June]], di saha pukpariba kɔya ka biri bimbira ka shaɣu naan shɛi. Shaɣu shɛɛri la silimin gɔli [[July]] hali ni silimin gɔli [[September]] sunsuuni. '''Wuuni Saha''' Saha ŋɔ ka pukpariba kpuɣiri bindira. Wuuni pilindi la silimin gɔli [[October]] saha zaŋ hali ni silimin gɔli [[April]]. Di pilindimi ni wuntaŋ yaɣi yaɣi saha din gbai silimin gɔli [[October]] haali ni silimin gɔli [[December]] sunsuuni, ka kikaa mi dɛi hali ni silimin gɔli [[March]]. Din saha walugu gba dɛɛi n zaŋ kpɛ siɣili saha.<ref>{{Cite web|title=University for Development Studies, Tamale, Ghana {{!}} Climate Change and Food Security - Academia.edu|url=https://universityfordevelopmentstudies.academia.edu/Departments/Climate_Change_and_Food_Security/Documents|access-date=2021-11-16|website=universityfordevelopmentstudies.academia.edu}}</ref> Wuuni saha nyɛla tankpagbuligu ni tooi zooi pam ka di nyɛla mori mini tihi zaa kuumi. <center> {{Weather box |location = Tamale |single line = Yes |metric first = Yes |Jan record high C = 40.0 |Feb record high C = 41.5 |Mar record high C = 42.7 |Apr record high C = 42.8 |May record high C = 40.2 |Jun record high C = 37.8 |Jul record high C = 35.6 |Aug record high C = 35.4 |Sep record high C = 34.8 |Oct record high C = 38.2 |Nov record high C = 39.2 |Dec record high C = 38.6 |year record high C = 42.8 |Jan high C = 35.4 |Feb high C = 36.9 |Mar high C = 37.1 |Apr high C = 35.4 |May high C = 33.6 |Jun high C = 31.1 |Jul high C = 29.8 |Aug high C = 29.2 |Sep high C = 29.9 |Oct high C = 32.2 |Nov high C = 34.8 |Dec high C = 34.9 |year high C = 33.4 |Jan mean C = 27.9 |Feb mean C = 30.1 |Mar mean C = 30.9 |Apr mean C = 29.8 |May mean C = 28.6 |Jun mean C = 26.8 |Jul mean C = 26.0 |Aug mean C = 25.8 |Sep mean C = 25.9 |Oct mean C = 27.3 |Nov mean C = 28.2 |Dec mean C = 27.5 |year mean C = 27.9 |Jan low C = 20.4 |Feb low C = 22.8 |Mar low C = 24.6 |Apr low C = 24.6 |May low C = 23.6 |Jun low C = 22.5 |Jul low C = 22.1 |Aug low C = 21.9 |Sep low C = 21.8 |Oct low C = 21.9 |Nov low C = 21.6 |Dec low C = 20.3 |year low C = 22.3 |Jan record low C = 15.0 |Feb record low C = 16.1 |Mar record low C = 18.9 |Apr record low C = 19.4 |May record low C = 18.9 |Jun record low C = 18.9 |Jul record low C = 18.3 |Aug record low C = 18.9 |Sep record low C = 18.9 |Oct record low C = 18.9 |Nov record low C = 16.1 |Dec record low C = 13.9 |year record low C = 13.9 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 4 |Feb precipitation mm = 12 |Mar precipitation mm = 48 |Apr precipitation mm = 88 |May precipitation mm = 112 |Jun precipitation mm = 146 |Jul precipitation mm = 142 |Aug precipitation mm = 198 |Sep precipitation mm = 231 |Oct precipitation mm = 92 |Nov precipitation mm = 14 |Dec precipitation mm = 3 |year precipitation mm = 1090 |unit precipitation days = 0.3 mm |Jan precipitation days = 1 |Feb precipitation days = 1 |Mar precipitation days = 4 |Apr precipitation days = 7 |May precipitation days = 10 |Jun precipitation days = 12 |Jul precipitation days = 13 |Aug precipitation days = 15 |Sep precipitation days = 19 |Oct precipitation days = 12 |Nov precipitation days = 2 |Dec precipitation days = 1 |year precipitation days = 97 |Jan humidity = 27 |Feb humidity = 32 |Mar humidity = 45 |Apr humidity = 61 |May humidity = 70 |Jun humidity = 77 |Jul humidity = 80 |Aug humidity = 79 |Sep humidity = 80 |Oct humidity = 74 |Nov humidity = 59 |Dec humidity = 40 |year humidity = 60 |Jan sun = 266.6 |Feb sun = 237.3 |Mar sun = 251.1 |Apr sun = 231.0 |May sun = 248.0 |Jun sun = 204.0 |Jul sun = 161.2 |Aug sun = 139.5 |Sep sun = 156.0 |Oct sun = 260.4 |Nov sun = 282.0 |Dec sun = 272.8 |year sun = |Jand sun = 8.6 |Febd sun = 8.4 |Mard sun = 8.1 |Aprd sun = 7.7 |Mayd sun = 8.0 |Jund sun = 6.8 |Juld sun = 5.2 |Augd sun = 4.5 |Sepd sun = 5.2 |Octd sun = 8.4 |Novd sun = 9.4 |Decd sun = 8.8 |yeard sun = 7.4 |source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD> {{cite web | url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_654180_kt.pdf | title = Klimatafel von Tamales / Ghana | work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world | publisher = Deutscher Wetterdienst | language = de | access-date = 18 October 2016}}</ref> }} </center> == Feera duri din be Tamali == Tamali nyɛla din mali feera duri pam, ka di pam nyɛla ban kpuɣiri tumtumdiba n niŋdi dinni. Di shɛŋa n-nyɛ Anashaara Tiles, Malitima n-ti pahi Wun-nam company Ltd. : ''Krimmin pahi: [[Tamale feera duri]]'' == Banki tuma duri == Tamali nyɛla tiŋ sheli Banki tuma duri ni zooi pam, shɛŋa nyɛla Gomnanti ni su shɛli ka shɛŋa nyɛ salinima gba ni su shɛli. Banki shɛŋa din be Tamali n-nyɛ [[Ghana Commercial Bank Ltd]] (GCB)<ref>{{Cite web|title=Banks companies in Tamale, Ghana - Page 1 - GhPlaces|url=https://ghplaces.com/Tamale/list/banks/c-884-273-1|access-date=2021-11-17|website=ghplaces.com|archive-date=2021-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117025300/https://ghplaces.com/Tamale/list/banks/c-884-273-1|url-status=dead}}</ref>, [[National Investment Bank]] ni [[Zenith Bank]]. : ''Karimmi pahi: [[Tamale banki tuma duri]]'' == Alepile paaki == Alepile paaki nyɛla bɛ ni daa zali ka di yabili nyɛ din kpaŋsiri linjimanima tuma [[dunia]] tɔbu shɛli din daa ŋme m-pahiri ayi la saha (World War II). [[Matuuka yiɣirigu]] lubu shee polo daa nyɛla bɛ ni bɔ shɛli Nyohini, kamani maali ayi Nuzaa Tamali yaɣili December,1940<ref>{{Cite web|title=Tamale Airport – GACL|url=https://www.gacl.com.gh/tamale-airport/|access-date=2021-11-15|language=en}}</ref>. Tuuli Gomnanti zaŋ ti Ghana tingbani daa dihi o nuu gbana zuɣu ni bɛ mɛ airport shɛli din nyɛ din ni tooi yi Dunia luɣili kam ni di zaŋ zali linjimanima maali pinyini Tamali wulimpuhili ni di zaŋ baŋsi di sochibisi zaashee/anfaani.<ref>{{Citation|title=Tamale Airport|date=2021-10-31|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tamale_Airport&oldid=1052898804|work=Wikipedia|language=en|access-date=2021-11-15}}</ref> Di ni daa pili viɛnyɛla maa zuɣu, di daa ti chemi zali ni bɛ ni daa ŋme m-paai gomnanti di saha maa yuuni 1996 la. == Alaafee tuma duri == Tamali nyɛla tiŋ shɛli din mali alaafee tuma duri pam, di shɛŋa n-nyɛ; # KABSAD Scientific Hospital # Kalpohini Health Centre # Bagabaga CHPS Zone # [[Tamale West Hospital]]<ref>{{Cite web|title=Tamale West Hospital • Hospitals - Public • Tamale, Tamale|url=https://www.medpages.info/sf/index.php?page=organisation&orgcode=301633|access-date=2021-11-19|website=www.medpages.info}}</ref> # Tamale Central Hospital<ref>{{Cite web|title=Ghanahospitals.org|url=http://www.ghanahospitals.org/regions/district_facilities.php?r=northern&d=tamale%20municipal|access-date=2021-11-19|website=www.ghanahospitals.org}}</ref> # [[Lahabali kɔligu:Tamale Teaching Hospital 18.jpg|thumb|Tamale Teaching Hospital]]Tamale Teaching Hospital<ref>{{Cite web|title=Hospitals in Tamale: List of Health Facilities in Northern Region - Contact Details - YellGh.com|url=https://yellgh.com/hospitals-in-tamale-list-of-health-facilities-in-northern-region/|access-date=2021-11-19|language=en-GB|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119101913/https://yellgh.com/hospitals-in-tamale-list-of-health-facilities-in-northern-region/|url-status=dead}}</ref> # Bilpiela Health Centre #Kpanvo CHPS Zone #Vittin RCH #Malshegu CHPS Zone #Garizegu CHPS Zone #Lahagu CHPS #DUNGU CHPS ZONE #Habanna Medical Center #Rabito Clinic #God's care community hospital<ref>{{Cite web|title=God Cares Community Hospital, Northern|url=https://vymaps.com/GH/God-Cares-Community-Hospital-O6644165408/|access-date=2021-11-19|website=vymaps.com}}</ref> #Nyohini clinic #Gbambaya clinic #Marshal Medical Centre Limited #Mansusu Clinic and Diagnostic Centre #St Lucy Polyclinic == Tuunshɛŋa din na tumda == * * * Tamale interchange din saɣi naabu kaman vaabu pihinii pubu kobgi puuni. Tahama beni n wuhi ni tuma ŋɔ nyɛla din yɛn naai yuuni 2021 bahigu.<ref>{{Cite web|last=Bureau|first=Communications|title=Tamale Interchange 80% Complete; Tamale-Daboya Road To Be Completed In November 2023|url=https://presidency.gov.gh/index.php/briefing-room/news-style-2/1980-tamale-interchange-80-complete-tamale-daboya-road-to-be-completed-in-november-2023|access-date=2021-11-15|website=presidency.gov.gh|language=en-gb|archive-date=2021-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115151222/https://presidency.gov.gh/index.php/briefing-room/news-style-2/1980-tamale-interchange-80-complete-tamale-daboya-road-to-be-completed-in-november-2023|url-status=dead}}</ref> * Tamale International Airport phase two la nyɛla beni na tumdi shɛli. * Vitting Harbour & Mall * == Saamba Du' gbɛra == 1. Picona Hotel 2. Radarch Lodge and Conference Centre 3. Miricha Hotel 4. Nim Avenue 5. Modern City Hotel 6. Sabonkudi estates 7. Regal hotel 8. Target Hills hotel 9. Pioneer lodge 10. B Sheini hotel 11. Naat guesthouse 12. Ganaa hotel 13. Global dream hotel 14. Mariam hotel 15. Walji lodge == Anfoonima == <gallery mode="packed" widths="150" heights="200"> Lahabali kɔligu:Road, Tamale.jpg|<center>Tamali palli</center> Lahabali kɔligu:Highway, Tamale.jpg|<center>Tamali palli daa</center> Lahabali kɔligu:Stadium tamale2.jpg|<center>Tamali yiɣi jam paaki</center> Lahabali kɔligu:Tamale fashion week 2020 2.jpg|<center>Tamale fashion week</center> Lahabali kɔligu:Agriculture Factory, Tamale.jpg|<center>Agriculture Factory in Tamale</center> Lahabali kɔligu:Tamale Teaching Hospital 4.jpg|<center>[[Tamale Teaching Hospital|Tamali ashipti titali]]</center> Lahabali kɔligu:Tamale Airport, Northern Ghana.jpg|<center>Alapele paaki</center> Lahabali kɔligu:Aboabo-market Tamale.jpg|<center>Abaaboo daa</center> Lahabali kɔligu:Tamale Central.jpg|<center>Tamali sunsuuni</center> </gallery> == Kundivihira == <references responsive="" /> [[Pubu:Ghana bɔba tinzuɣa]] [[Pubu:C-Class]] [[Pubu:Tiŋsi]] [[Pubu:Africa]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] s81jxrg2h8e4pelujyb4x2lmjutn6yc Kotoklo festival 0 10462 137183 133083 2026-05-19T15:31:51Z Alhaj Darajaati 22 137183 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Kotoklo chuɣu''' nyɛla chuɣu shɛli bɛ ni puhira, ka di nyɛla taali taali m-bo n-faaŋa zaŋti buɣ' shɛli bɛ ni booni Kotoklo maa. Ka di nyɛla kpaŋmaŋa shɛli di ni daa mali tiba, bɛ tɔbu tuhibu saha kuruŋbuna ha. Somanya mini [[Krobo Adumasi]]<nowiki/>nima n-puhiri chuɣu ŋɔ [[Eastern Region]] tiŋgbani ni. == Din pili sham == == Anfaani shali din mali == == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Chuɣu]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] qkqf9qezdxl36xj8f0y4ybc6pf985t3 Timbuktu 0 16339 137207 77461 2026-05-19T17:23:32Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137207 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''[[Timbuktu]]''' nyɛla tiŋ din be [[Mali]], din mini [[Niger]] Moɣili nyɛ maali pinaayi. Tiŋ maa n-nyɛ [[Tombouctou Region]] tiŋzuɣu, Mali yaɣa anii maa zaɣ'yini. Di daa malila niriba 54,453 saha shɛli yuuni 2009 kalinli ni daa niŋ la. Timbuktu daa nyɛla luɣi shɛli niribi ni ʒiini saha saha hali ti lee luɣi shɛli niribi ni pa ʒiya 12th century ni. Di ni daa niŋ ka [[daabiligu]] soya taɣi, di ni n-nyɛ Mansa Musah ni daa kaa tiŋ maa yuuni 1325 saha, Timbuktu daa lɛbigiya [[Yalim|yɛlim]], salima, wɔbu nyini, ni daba daabilim ni. Di daa yɛligimi leegi [[musulinsi]] tiŋ gahindili [[Saharan]] daabilim yaɣili ka daa kpɛhi daabihi ni karimbihi kore, ka be kpiɣi napoŋ chaŋ tiŋ maa ni. Di daa leegi din be Mali [[Tiŋgbani|tingbani]] ni 14th century ni. 15th century pirigili ni, [[Tuareg]] niribi daa nyɛla ban deei tiŋ maa sulinsi saha bihi, hali ka [[Songhai Empire]] maa daa ti dee li yuuni 1468. [[Morocco]] [[sojanima]] daa nyɛla ban ŋmɛn di Songhai yuuni 1591 ka daa zaŋ Timbuktu, lee be tiŋ zuɣu ka che [[Gaoligonga|Gao]]. Tobu tuhiribi maa daa nyɛla ban zali zalkpana so palli, dini n- nyɛ the Arma, din daa pa dee maŋsulinsi ka che Morocco yuuni 1612. Yuun pihinu tiŋ maa ni daa, nyɛ tiŋ gahindili zaŋti baŋsim [[Bɔhimbu|bohimbu]] ni Mali [[Empire]] kali shee daa zani [[tariga]], ka tiŋ maa daa labi nyaanŋa yuun gbaliŋ. Bala koŋkoba daa nyɛla ban dee tiŋ maa sulinsi hali ka French nim daa ti dee li yuuni 1893, din daa niŋ hali ka di daa ti pa pahi [[Republic of Mali]] yuuni 1960 ni. Di yuun'pihinu ni, tiŋ maa [[afanima]], [[daabihi]] ni [[Karimzɔŋ|karinzoŋ]] kara kamani [[Sankore Madrasah]], din daa nyɛ musilinsi karinzoŋ karili daa soŋ [[kundunima]] daabilim, ka Timbuktu daa lee baŋsim bohimbu shee [[Africa]] zaa. ==Toponymy== [[Lahabali_kɔligu:Caillie_1830_Timbuktu_view.jpg|thumb|Timbuktu looking west, [[René Caillié]] (1830)]] [[Taarihi]] [[Sasabira|sasabiri]] gahinda kamani [[Shabeni]] ni [[Leo Africanus]] daa sabi zaŋ kpa tiŋa maa polo. Lala sabbu nima maa daa tahi yɛltɔɣa na [[Europe]], ka tiŋa maa yudua daa yi tiŋ' shɛli [[arizichi]] ni beni n-labi tiŋ' shɛli tom ni be. ==Poi Ka Taarihi naan yi Sabi== [[Lahabali_kɔligu:Tombouctou-La_Place_du_Marché_(AOF).jpg|thumb|View of Timbuktu, [[French Sudan]]]] Tiŋ gahinda kamani [[Djennè, Gao]] ni Dia niribi ʒii saha waɣila din gari nyɛla dini nya shɛli Timbuktu yaɣili poi ka tiŋ maa daa ti zali. Di bahi bahindi [[tankpaɣu]] laɣim doni ka pobi tiŋ maa yaɣi shɛŋa, luɣi shɛŋa din koɣili nyɛla din wuhiri mɛbu di zuɣu.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1125496474|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-07}}</ref><ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1125496474|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-07}}</ref> [[Susanville|Susan]] mini [[Roderick]] McIntosh ni daa zahim tiŋ maa yuuni 1984, di daa wuhi saha waɣila shɛhi din doli el- Ahmar, saha waɣili ko soli din gari chaŋ tiŋ palli maa ni.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1125496474|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-07}}</ref> Saha waɣila luɣi shɛli din daa be maali anu ni pirigili Timbuktu nudirigu wulinpuhili yaɣili, dinmiri el-Ahmar daa nyɛla niribi ban vihiri [[Tiŋgbani|tingbani]] zuɣu, ka yi Yale University ni [[Mission]] [[Culturelle de Tombouctuo]] ni yaa shɛli yuuni 2008 ni 2010 sunsuni. [[Vihigu]] maa daa wuhiya ni niribi daa nyɛla ban be lala luɣili maa 5th century BC, hali ni 1st [[millenium]] AD ka daa ti zani dabari saha kamani 10th century bahigu bee 11th [[century]] piligu AD.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1125496474|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-07}}</ref><ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1125496474|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-07}}</ref> ==Taarihi== {{main|History of Timbuktu}} {{Summarize|from|History of Timbuktu|section=y|better=y|date=July 2017}} [[Lahabali_kɔligu:Tombouctou-La_Place_du_Marché_(AOF).jpg|thumb|View of Timbuktu, [[French Sudan]]]] Timbuktu daa nyɛla daabilim sheei saha waɣila, luɣi shɛli daabihi ni daa laɣindi taɣiri yɛlim din yi Sahara Dessert ni deeri salima, wobu nyina ni daba din yi Sahel na, bini daa doli Niger Moɣili chani shɛli. Tiŋ maa niribi daa yɛligimi chaŋ 32,460 di daa nyɛla niribi 10,000 13th century ni, nti chaŋ niribi 50,000 16th century ni saha shɛli dini daa zali karinzoŋ karili Islamic University ( [[University of Timbuktu]]), din daa kpɛhi musulinsi karimbihi anduniya yaangi zuɣu kore. Morocco nim daa nyɛla ban ŋme nkpe Songhai Empire yuuni 1590, yuuni 1591 Tondibi tobu ( [[Battle of Tondibi]]) maa nyaanŋa Morocco nim maa da nyɛla ban ʒini Tumbuktu. Yuuni 1593, karinzoŋ kara maa toondaanbi daa nyɛla dini yihi ka ku shɛba ka daliri nyɛmi ni bi daa bi doli tiŋ maa toondaan palibi maa ni yɛlimaŋli, ŋo lo ŋo nti pahi daabilim nyaangi labbu daa che ka tiŋ maa labi nyaaŋa. Gban piɛlli ŋun daa paa Timbuktu tuuli, [[Alexander Gordon Laing]] daa paala yuuni 1826, yuuni 1890 ni ka Timbuktu daa pa kpe French colony of Mali ni. Hali woyyo, niribi na nyɛla ban be tiŋ maa ni, amaa di dii bilahi be ka dini daa be shɛm daabilim ni karimbu polo. ==jograafi== [[Lahabali_kɔligu:A_camel_ride_in_the_Sahara_Desert.jpg|thumb|A camel ride in the [[Sahara]] desert, outside Timbuktu]] Timbuktu nyɛla din be southern sahara yaɣili kamani 15 km (9+1⁄2 mi) north m-ba daansi ni River Niger kuli no' titali la, tiŋbani ŋɔ nyɛla din mali bihigu pam ka tiŋgbani maa luɣili kam kuli nyɛla bihigu. kabara pootu la nyɛla din nyɛ 8 km (5 mi) zaŋ chaŋ south din mini kulibɔŋ ŋɔ noli naai taba kamani 3 km (2 mi) kanal. lala kanal daa nyɛla din yiɣisi yaa pam amaa yuuni 2007 bi daa zaŋ ŋa pahi libiyan finance project.<ref>{{Cite web|date=2011-10-01|title=Présidence de la République du Mali|url=http://www.koulouba.pr.ml/spip.php?article1236|access-date=2022-12-07|website=web.archive.org|archive-date=2011-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001095603/http://www.koulouba.pr.ml/spip.php?article1236|url-status=bot: unknown}}</ref> Yuuni kam River Niger gamo ŋɔ yirila samiri biɛɣu ni na headwaters of the Niger and Bani rivers in Guinea and northern Ivory Coast. saa mibu lala yaɣa ŋo too piligiri la August amaa ka di kom zorim ŋɔ din lee maa di ni doli ko' soya hali nti yi Niger Delta tiŋ puuni. koulikoro,60 km (37 mi) zaŋ shee Bamako, ko' kpeɣu ŋɔ piinila September<ref>{{Cite web|title=Niger - Koulikoro|url=https://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P1134100.html|access-date=2022-12-07|website=www.compositerunoff.sr.unh.edu}}</ref>, amaa Timbuktu ŋuni puuni ko' kpeɣu ŋɔ ni tooi biɛni hali ni December<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-04|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1125496474|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-07}}</ref> Saha din gari maa, yaɣ'shɛli moɣili kom maa ni daa kpʋri maa daa nyɛla din galisi pam, ka yuun shɛŋa saa ni daa kuli miri pam, ko kpɛɣu ŋo daa nyɛla din paari tiŋ shɛŋa din be Timbuktu wulinluhil yaɣili.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-14}}</ref>Tiŋ maa wulinluhili yaɣili nyɛla binshɛli din be mappishɛŋa ni [[Heinrich Barth]]<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-14}}</ref> ni zaŋ wuhi salo yuuni 1867 ka [[Fèlix Dubois]] <ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-14}}</ref>gba daa zaŋ o dini wuhi salo yuuni 1896 ni. Yuuni 1917 ni yuuni 1921 sunsuuni, colonial saha maa, French nima daa nyɛla ban che ka daba gbi kosoli din daa zaŋ Timbuktu tuɣi Kabara.<ref>{{Cite web|date=2011-09-27|title=Notes on Documents|url=http://courses.wcupa.edu/jones/his311/archives/anm/1q362fr.htm|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2011-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927021503/http://courses.wcupa.edu/jones/his311/archives/anm/1q362fr.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> Yuma din daa pahi , kosoli maa daa nyɛla din ŋari ka tankpaɣu kuli kpe mbe dini, amaa yuuni 2007 ni, kosoli maa daa nyɛla bini labi mali shɛlu, di saha di yi niŋ ka Niger moɣili maa chee, Timbuktu nyɛla din mini Kabara tuɣ'taba.<ref>{{Cite web|date=2011-10-01|title=Présidence de la République du Mali|url=http://www.koulouba.pr.ml/spip.php?article1236|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2011-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001095603/http://www.koulouba.pr.ml/spip.php?article1236|url-status=bot: unknown}}</ref><ref><nowiki>http://www.afribone.com/spip.php?article4208</nowiki></ref>Mali gomnantu nyɛla ŋun lo alikawli ni o ni lihi ko solu maa malibu yɛlmuɣisira maa zuɣu, dama kosoli ŋo nyɛla din ka kodoliko nima ni din pahi.<ref>{{Cite web|date=2011-07-24|title=CANAL DE DAYE À TOMBOUCTOU : LA SÉCURITÉ DES RIVERAINS|url=http://www.primature.gov.ml/index.php?option=com_content&view=article&id=6021:canal-de-daye-a-tombouctou-la-securite-des-riverains&catid=12|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2011-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724200627/http://www.primature.gov.ml/index.php?option=com_content&view=article&id=6021:canal-de-daye-a-tombouctou-la-securite-des-riverains&catid=12|url-status=bot: unknown}}</ref> Kabara nyɛla din ni too kuli nyɛ luɣ'shɛli ŋarima ni ʒiri nɛma kpɛri ka yira silimin goli December hali ni January di yi ti niŋ ka moɣili maa kuli nyɛ din kpe kom pam. Kom maa yi ti boogi, ŋarima maa nyɛla din ʒiri ka yihiri nɛma Korioumè din nyɛ palli din waɣilim nyɛ 18km( 11mi ) nyɛ din be di mini Timbuktu sunsuuni. ==Climate/Tiŋgbani tulim mini maasim== Timbuktu bela bopiɛligu ni (BWh) Köppen Climate Classification ni wuhi shɛm. Di tiŋgbani tuli pam ka kuui yuuni kam ni, tiŋsi pam saa miri la June ni September sunsuuni, ka dI nyɛ Intertropical Convergence Zone ( ITCZ) maa n kuli tahili.Tiŋ maa biisim walibu asiba ni yuŋ nyɛla din galisi pam kikaa saha n gari saa saha. Dabisili biisim ni ni too paa shɛli goli shɛŋa din zoogi ka di tuli pam- April,May ni june- nyɛla din gari 40°C ( 104°F). Biisim din kuli do tiŋ pam nyɛla din niŋdi yuuni puuni silimin goli - December, January ni February. To amaa, tiŋ maa biisim nyɛla din bi chani 30°C (86°F) gbinni. Pohim saha nyɛla din mali tabkpagbiligu ka di ʒeeri yirina Saharan Tibesti yaɣili Gulf of Guinea nudirigu zuɣu; lala pohim ŋo nyɛla din che ka niribi bi too lahi nyɛra ka di zuɣu che ka bi booni li <nowiki>''</nowiki> Harmatan Haze<nowiki>''</nowiki>.<ref>{{Cite journal|last=Adefolalu|first=D. O.|date=1984-12-01|title=On bioclimatological aspects of Harmattan dust haze in Nigeria|url=https://doi.org/10.1007/BF02274004|journal=Archives for meteorology, geophysics, and bioclimatology, Series B|language=en|volume=33|issue=4|pages=387–404|doi=10.1007/BF02274004|issn=1434-4483}}</ref> Di yi ti niŋ ka tankpagbulihu maa lu tiŋ maa ni, tankpaɣu kuli nyɛla din laɣisiri doona.<ref>{{Cite journal|last=Benjaminsen|first=Tor A.|last2=Berge|first2=Gunnvor|date=2004|title=Myths of Timbuktu: From African El Dorado to Desertification|url=https://econpapers.repec.org/article/mesijpoec/v_3a34_3ay_3a2004_3ai_3a1_3ap_3a31-59.htm|journal=International Journal of Political Economy|volume=34|issue=1|pages=31–59|issn=0891-1916}}</ref> {{Weather box|location=Timbuktu (1950–2000, extremes 1897–present)|metric first=yes|single line=yes|Jan record high C=41.6|Feb record high C=43.5|Mar record high C=46.1|Apr record high C=48.9|May record high C=49.0|Jun record high C=49.0|Jul record high C=46.0|Aug record high C=46.5|Sep record high C=45.0|Oct record high C=48.0|Nov record high C=42.5|Dec record high C=40.0|year record high C=49.0|Jan high C=30.0|Feb high C=33.2|Mar high C=36.6|Apr high C=40.0|May high C=42.2|Jun high C=41.6|Jul high C=38.5|Aug high C=36.5|Sep high C=38.3|Oct high C=39.1|Nov high C=35.2|Dec high C=30.4|year high C=36.8|Jan mean C=21.5|Feb mean C=24.2|Mar mean C=27.6|Apr mean C=31.3|May mean C=34.1|Jun mean C=34.5|Jul mean C=32.2|Aug mean C=30.7|Sep mean C=31.6|Oct mean C=30.9|Nov mean C=26.5|Dec mean C=22.0|year mean C=28.9|Jan low C=13.0|Feb low C=15.2|Mar low C=18.5|Apr low C=22.5|May low C=26.0|Jun low C=27.3|Jul low C=25.8|Aug low C=24.8|Sep low C=24.8|Oct low C=22.7|Nov low C=17.7|Dec low C=13.5|year low C=21.0|Jan record low C=1.7|Feb record low C=7.5|Mar record low C=7.0|Apr record low C=8.0|May record low C=18.5|Jun record low C=17.4|Jul record low C=18.0|Aug record low C=20.0|Sep record low C=18.9|Oct record low C=13.0|Nov record low C=11.0|Dec record low C=3.5|year record low C=1.7|rain colour=green|Jan rain mm=0.6|Feb rain mm=0.1|Mar rain mm=0.1|Apr rain mm=1.0|May rain mm=4.0|Jun rain mm=16.4|Jul rain mm=53.5|Aug rain mm=73.6|Sep rain mm=29.4|Oct rain mm=3.8|Nov rain mm=0.1|Dec rain mm=0.2|year rain mm=182.8|unit rain days=0.1 mm|Jan rain days=0.1|Feb rain days=0.1|Mar rain days=0.1|Apr rain days=0.6|May rain days=0.9|Jun rain days=3.2|Jul rain days=6.6|Aug rain days=8.1|Sep rain days=4.7|Oct rain days=0.8|Nov rain days=0.0|Dec rain days=0.1|year rain days=25.3|Jan sun=263.9|Feb sun=249.6|Mar sun=269.9|Apr sun=254.6|May sun=275.3|Jun sun=234.7|Jul sun=248.6|Aug sun=255.3|Sep sun=248.9|Oct sun=273.0|Nov sun=274.0|Dec sun=258.7|year sun=3106.5|source 1=[[World Meteorological Organization]],<ref> {{cite web | url = http://www.worldweather.org/034/c00134.htm | title = World Weather Information Service – Tombouctou (1950–2000) | access-date = 14 February 2011 | publisher = World Meteorological Organization}}</ref> NOAA (sun 1961–1990)<ref name = NOAA> {{cite web | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/M1/61223.TXT | title = Tomb (Tombouctou) Climate Normals 1961–1990 | publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] | access-date = 12 October 2015}}</ref>|date=August 2010|source 2=Meteo Climat (record highs and lows)<ref name = meteoclimat> {{cite web | url = http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=682 | title = Station Tombouctou | publisher = Meteo Climat |language = fr | access-date = 10 June 2016}}</ref>}}{{Clear}} ==Tigbani biɛhigu== == Daabilim == [[Lahabali_kɔligu:Bilma-Salzkarawane1.jpg|thumb|Azalai salt caravan, mid-December 1985.]] === Yɛlim Daabiligu === Arizichi din daa be Timbuktu daa jɛndila luɣi shɛli dini be ; pumpoŋo binyɛri shɛŋa dini mali yaɣiri desert n- nyɛ yɛlim kuɣa shɛlu dini nya Taoudenni din be Sahaara yiŋa ka di mini Timbultu nyɛ maali 413 di nuzaa zuɣu. Yɛlim maa pam daa nyɛla laakumi ni ʒiri shɛli yiri Timbuktu November ka yini gba yiri March goli ni.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-14}}</ref> Laakum tuha maa daa nyɛla din niŋdi bakoi dibaa ata soli ni, n ʒiri bindira ti tiri ban gbiri yɛlim maa ka laakumi kam labi ni 30kg yɛlim dibaa anahi bee anu.Yɛlim maa ʒibu maa daa nyɛla Barabish nim ni lihiri di zuɣu. <ref>{{Cite journal|last=Meunier|first=Dominique|date=1980|title=Le commerce du sel de Taoudeni|url=https://www.persee.fr/doc/jafr_0399-0346_1980_num_50_2_2010|journal=Journal des Africanistes|volume=50|issue=2|pages=133–144|doi=10.3406/jafr.1980.2010}}</ref>Di bahi bahindi pala lahi kani, yɛlim kuɣa maa pa nyɛla dini zaŋdi lora kara ʒiri yiri Taoudenni.<ref>{{Cite news|date=2009-12-03|title=Timbuktu's ancient salt caravans under threat|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8393442.stm|access-date=2022-12-14}}</ref> Yalim maa dolila ŋariŋ yiri Timbuktu n chani tiŋsi din be Mali. 12th and 14th century sunsuni, Timbuktu niribi daa nyɛla din zoohi pam di bahi bahindi Bono, Tuaregs, Funalis ni Songhais daa nyɛla ban kpe tiŋ maa ni ni bi ti niŋ daabiligu, n- bo gubu bee ni bi ti bo baŋsim. Di daa ti yɛn paagi yuuni 1300, niribi10,00 daa pahi niribi maa zuɣu ka daa kuli pahiri hali ti paagi 50,000 yuuni 1500s ni.<ref>Maynes, Mary Jo; Waltner, Ann (2012). The Family: A World History. New York: Oxford University Press, Inc. p. 45. ISBN 9780195338140</ref> ==== Pukparilim ==== Saa di bi zoogi ka di miri Timbuktu, dizuɣu binbila din bori saa nyɛla bini vori kom River Niger ni yoɣirili. Binbili shɛli bini zoogi la bi kori n- nyɛ shinkaafa. African floating rice ( oryza glaberrima) nyɛla shɛlu dini kori ko nangbaŋ kpansi. Bi biritilimi di yi ti niŋ ka saa pili ( June- July) din nyɛn che ka moɣili maa kom yi ti cheegi binbila maa nyɛla din yɛn zoogi kamani 12 ni 16 inches.<ref>{{Cite journal|last=Thom|first=Derrick J.|last2=Wells|first2=John C.|date=1987|title=Farming Systems in the Niger Inland Delta, Mali|url=https://www.jstor.org/stable/214124|journal=Geographical Review|volume=77|issue=3|pages=328–342|doi=10.2307/214124|issn=0016-7428}}</ref> Binbila maa nyɛla din zoori paari 3 metres waɣilim kom maa yi dura. Di zaŋdila ŋariŋ di yi ti niŋ ka di yɛn che shinkaafa maa December goli ni. Bini koti nyɛri shɛlu bi galisi to amaa di bi bori laɣiri pam di yi niŋ ka niri yɛn ko. Binbila viɛmyɛla niŋbu dolila saa mibu saha ni sakom galisim. Ko kpɛli maa nyɛla dini ni too gu shɛli di yi niŋ ka bi niŋ yaɣiri. Di mini dini kori floating rice maa yoli, shinkaafa maa pam pa nyɛla dini zoori shɛli bahi dibaa ata ni din do tiŋ maa nudirigu : Daye ( 392 ha), Koriomè ( 550 ha ) ni Hamadja ( 623 ha ). Kom nyɛla dini vori shɛli moɣili maa ni ka zaŋdi Archimede's screws shɛŋa dini daa kpɛhi yuuni 1990s ni. Bahi maa nyɛla daŋ 2,100 ni laɣim kora poli bihi.<ref>{{Cite web|date=2011-09-06|title=Wayback Machine|url=http://www.aec.msu.edu/fs2/mali_fd_strtgy/plans/tombouctou/tombouctou/synthese_cercle_tombouctou.pdf|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2011-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110906163402/http://www.aec.msu.edu/fs2/mali_fd_strtgy/plans/tombouctou/tombouctou/synthese_cercle_tombouctou.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> Bindiri shɛli dini nyɛri maa nyɛla shɛli bini diri bi toli. Bi konkpiɣi nyɛla din na kuli bi galisi ka di kpamdi pukaribi maa jaande ni bi taɣi bi koli soya.<ref>Styger, Erika (2010), Introducing the System of Rice Intensification (SRI) to irrigated systems in Gao, Mopti, Timbuktu and to rainfed systems in Sikasso (PDF), Bamako, Mali: USAID, Initiatives Intégrées pour la Croissance Économique au Mali, Abt Associates</ref> ===== Ninliha ===== Niribi daa nyɛla ban chɛni Timbuktu November ni February goli sunsuni di yi ti niŋ ka pohim bala. Yuuni 1980s luɣi shɛli ban gori ni daa gbɛra daa nyɛla Hendrina Khan Hotel <ref>{{Cite web|title=HOTEL HENDRINA KHAN - Reviews (Timbuktu, Mali)|url=http://www.tripadvisor.com/Hotel_Review-g304007-d599260-Reviews-Hotel_Hendrina_Khan-Timbuktu_Tombouctou_Region.html|access-date=2022-12-14|website=Tripadvisor|language=en}}</ref>ni hotel bihi a yi : Hotel Bouctou ni Hotel Azalai ni tiri shɛli. Lala yuma maa ban gori chani tiŋ maa ni kalinli daa nyɛla din pahi hali ka yuuni 2006 hotel bihi dibaa ayobu ni dugbɛra daa bɛni.<ref>{{Cite web|date=2011-04-28|title=Wayback Machine|url=http://www.logements.gouv.ml/documentation/schema_directeur_tombouctou.pdf|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2011-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110428074053/http://www.logements.gouv.ml/documentation/schema_directeur_tombouctou.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> Tiŋ maa daa nyɛla din nyɛ laɣiri CFA 5000 ban gori sani,<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.logements.gouv.ml/documentation/schema_directeur_tombouctou.pdf|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2011-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110428074053/http://www.logements.gouv.ml/documentation/schema_directeur_tombouctou.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> kohimma ni ninvuɣ'shɛba ban zaŋdi niribi ginda bi yi go n chaŋ tiŋ maa ni. ====== Liribu ====== Din daa pili yuuni 2008, al-Qaeda ban be Islamic Maghreb daa nyɛla ban pili niribi baan chaŋ ninliha lihibu gbahibu Sahel yaɣili maa.<ref>{{Cite web|title=Foreign travel advice - GOV.UK|url=https://www.gov.uk/foreign-travel-advice|access-date=2022-12-14|website=www.gov.uk|language=en}}</ref>Silimin goli January yuuni 2009, niribi ban daa chaŋ ninliha yulibu ka bi kalinli nyɛ dibaanahi daa nyɛla dini gbahi shɛba zaŋ miri Mali-Niger Border dini daa niŋ ka bi chaŋ ti lihi kali chuɣu Anderamboukanè.<ref>{{Cite web|title=Reuters {{!}} Breaking International News & Views|url=https://www.reuters.com/|access-date=2022-12-14|website=Reuters|language=en}}</ref> Lala bini daa gbahi shɛbi ŋo yini daa nyɛla dini ku so. Lala ŋo zuɣu ni yɛltoɣ'shɛŋa din pahi tinsi pam kamani France,<ref>{{Cite web|last=étrangères|first=Ministère de l'Europe et des Affaires|title=Mali- Dernière minute|url=https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/conseils-aux-voyageurs/conseils-par-pays-destination/mali/|access-date=2022-12-14|website=France Diplomatie - Ministère de l'Europe et des Affaires étrangères|language=fr}}</ref> Britain<ref>{{Cite web|date=2009-10-04|title=Mali travel advice|url=http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/sub-saharan-africa/mali|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2009-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20091004045843/http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/sub-saharan-africa/mali|url-status=dead}}</ref> ni US<ref>{{Cite web|date=2011-11-26|title=Mali|url=http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/tw/tw_5360.html|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2011-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20111126112805/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/tw/tw_5360.html|url-status=bot: unknown}}</ref> daa nyɛla ban kuli saɣisiri bi ya nima ni bi miri ka bi gori chani Bamako. Baan daa chani timbuktu ti lihiri nimliha ŋo kalinlidaa nyɛla din kuli boogu pam di daa nyɛla kalinli 6000 yuuni 2009 ka daa siɣi labi 492 tuuli goya anahi yuuni 2011 ni.<ref>Sayah, Moulaye (3 October 2011), Tombouctou : le tourisme en desherence (in French), L'Essor, retrieved 28 November 2011</ref> Lala yɛltoɣa nim ŋo zuɣu, Mali gomnanti daa nyɛla din daa zaŋ yuuni 2010 chuɣu Desert maani n kpuɣili yi Essakane n tahi Timbuktu tinkoɣa.<ref>{{Cite web|date=2012-04-15|title=Wayback Machine|url=http://www.maliweb.net/category.php?NID=55243|access-date=2022-12-14|website=web.archive.org|archive-date=2012-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20120415085152/http://www.maliweb.net/category.php?NID=55243|url-status=bot: unknown}}</ref> <ref name=":0">Sayad, Moulaye (28 November 2011), Tombouctou : Sous le Choc (in French), L'Essor, retrieved 1 January 2012</ref>Silimin goli November yuuni 2011, nachimbi ban gbibi marifanima daa nyɛla ban liri niribi ban daa chaŋ ninliha lihibu ka daa be saambiduu Timbuktu, ninvuɣ'yino daa nyɛla dini di o nyavili ka gbahi niribi ata.<ref>{{Cite news|date=2011-11-25|title=Mali kidnapping: One dead and three seized in Timbuktu|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-15895908|access-date=2022-12-14}}</ref> <ref name=":0" />Ŋoloŋo n daa nyɛ tuuli ka ninvuɣ'biɛri liri niriba Timbuktu tiŋpuuni maŋmaŋa. Silimin goli 1 April yuuni 2012, dabisi yini ni daa pa dabisi shɛli dini daa ŋme ndeegi Gao, Timbuktu daa nyɛla dini ŋme n dee shɛli Mali sojanima sani ka di nyɛ Tuareg bibiɛhi ban be MNLA ni Ansar Dine tuma n daa bala.<ref>Callimachi, Rukmini (1 April 2012), "Mali coup leader reinstates old constitution", The Atlanta Journal-Constitution, Associated Press, retrieved 31 March 2012</ref>Dabaa nu nyaaŋa, MNLA daa nyɛla ban yina ti yɛlini tiŋ maa lahi pa din nyɛ Mali tingbani ni di pa nyala Azawad tingbani. <ref>{{Cite web|date=2012-04-06|title=Tuareg rebels declare the independence of Azawad, north of Mali|url=https://www.alarabiya.net/articles/2012%2F04%2F06%2F205763.html|access-date=2022-12-14|website=Al Arabiya English|language=en}}</ref>Lala lahibali ŋo daa nyɛla tinsi ban be mali yaɣili maa ni tinduya ni daa bi saɣiti shɛli ka du daa lu chira ata nyaaŋa silimin gopi July 12.<ref>{{Cite web|last=Moseley|first=William G.|title=Opinion: The Azawad dilemma|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2012/4/18/azawad-the-latest-african-border-dilemma|access-date=2022-12-14|website=www.aljazeera.com|language=en}}</ref> Silimin goli 28 January yuuni 2013, French ni Mali gomnanti soojanima daa nyɛla ban pili Timbuktu deebu bibiɛhi ŋo sani.<ref>{{Cite news|date=2013-01-28|title=French, Malians retake Timbuktu, rebels torch library|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-mali-rebels-idUSBRE90O0C720130128|access-date=2022-12-14}}</ref> Bi daa nyɛla french soojanima ban kalinli nyɛ 1,000 ni Mali soojanima ban kalinli nyɛ 200 n daa nyɛla ban deegi Timbuktu ka zabli ka dini.Musulinnima bibiɛhi ŋo nyɛla ban daa pun yi ka che tiŋ maa dini daa niŋ ka bi niŋ buɣim dabi Ahmed Baba Institute, luɣi shɛlu din daa mali tiŋ maa kundu gahinda. Ahmed Baaba Institute ŋo mɛbu daa nyɛla South Africa ni ku arizichi niŋ shɛli ni ka di daa mali gbana din kalinli paagi 30,000. BBC World Service radio lahibali daa nyɛla din yini wuhi silimin goli 29 January yuuni 2013 ni ;ni gbana din kalinli daa paagi 28,000 din daa be tuma du zuɣu ŋo daa nyɛla dini daa kuli yi shɛli ti soɣi poi ka bibiɛhi ŋo daa naa yi liriba, ka lahi yɛli ni gbana din kalinli daa nyɛ 2,000 nyɛla dini bi mi luɣi shɛli dini be.<ref>{{Cite news|date=2013-01-29|title=Timbuktu’s treasure trove of African history|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-21242689|access-date=2022-12-14}}</ref> Di daa nyɛla shɛli din yɛn nyɛ luɣi shɛli din yɛn tiri niribi lahibali di yi ti yɛn niŋ musulinsi vihigu.<ref>{{Cite web|last=Indowarta|title=Indowarta - Ruang Berita Indonesia|url=https://indowarta.com/|access-date=2022-12-14|website=Indowarta|language=id}}</ref> Dabisili din daa pahi pihita silimin goli Marcg yuuni 2013, jihadi bibiɛhi daa nyɛla ban kpe Timbuktu dabaa awou poi ka di daa naan yi bombi Mali soojanima lihibu shee tiŋ maa yiɣibu shee, din daa ku sooja yino. Zabili daa nyɛla din kuli niŋ hali ni silimin goli 1 April dini daa niŋ ka french tobu alapileenima daa soŋ Mali soojanima ka bi daa kari bibiɛhi ban daa kpalim maa yihi tiŋ maa ni. == Toponomi == Saha din gari ha, timbuktu sabbu daa kuli nyɛla din wali pam : din gbaagi '''''Tenbuch''''' [[Catalan Atlas]] ni ( yuuni 1375), ni sogora ŋun yuli daa nyɛ [[Antonio Malfante]]'s gba nyɛ ŋun daa sabili '''''Thambet''''' gbaŋ shɛli o ni daa sabi yuuni 1447 ka [[Alvise Cadamosto]] gba daa nyɛ ŋun kpiɣili niŋ o Voyages of Cadamosto, [[Heinrich Barth]]'s gba daa nyɛla ŋun sabili Timbùktu ni Timbu'ktu. French nim sabbu gba nyɛla din yirina [[kunduvihira]]<nowiki/>ni ka nyɛ 'Tombouctou'. German sabbu ' Timbuktu' ni di balibu 'Timbucktu' nyɛla dini saɣiti ka zaŋdi shɛlu sabiri siliminsili ka siliminsili ŋo nyɛ din pa zoogi ka bi sabiri shɛli. Siliminsili sabbu pam nyɛla din kpiɣi sabbu 'Timbuctoo' ka di nyɛ baŋsimnima ni saɣiti shɛli ni dini nyɛ siliminsili yɛlimaŋli; 'Timbuctuo' ni 'Timbuctu' nyɛla dini lahi sabiri shɛli saha shɛŋa. French nim nyɛla ban na kuli zoogi ka bi sabiri 'Tombouctou' kamani bini daa kuli sabiri li shɛm saha waɣila din gari; di sabbu balibu n nyɛ 'Temboctou' ni 'Tombouktou' amaa di nyɛla dini zoogi ka bi bi nyɛri shɛli. Sabbu balibu nyɛla din bɛni ti luɣi shɛŋa yaha, kamani Jenne( Djennè) ni Segu ( Sègou).<ref>Stamm, Andrea L.; Bastian, Dawn E.; Myers, Robert A. (1998). Mali, The World Bibliographical Series. Vol. 207. ABC-CLIO. p. 30</ref> Timbuktu sabbu nyɛla ni sabbu maa ni yi shɛli na, na nyɛla dini na tooku gbaagi shaawara zaŋ kpa shɛli polo. Timbuktu sabbu ni yina shɛli dibaa anahi nyɛla dini buɣisi shɛli: Din yina Songhay: [[Leo Africanus]] ni Heinrich Barth nyɛla ban dihi tabili ni yuli maa daa nyɛla dini nyɛ shɛli Songhay yɛltoɣa di baa ayi ni: Leo Africanus sabiya wuhi ni Tombuto tingbani daa nyɛla dini zaŋ tiŋ shɛli yuli tili, ka di nyɛ [[Mansa Suleyman]] ni daa nyɛ shɛli yuuni 1213 bee yuuni 1214.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-14}}</ref> Yɛltoɣili maa maŋmaŋ nyɛla din pu buyi zuɣu: tin( gooni) ni butu( butu gooni). Africanus daa bi yɛli Butu maa gbinni. Heinrich Barth daa nyɛla ŋun sabi: " Di daa niŋ ka bi booni tiŋ maa lala yuli ŋo dama di daa nyɛla dini daa tuu mɛ shɛli voli bee boɣiloɣu din be kunkuna ni. Túmbutu gbinni nyɛla voli bee saɣinga Songhay balli puuni: di yi daa yɛn nyɛ Temàshight( [[Tamashek)]] yɛltoɣili, di daa yɛn nyɛla dini sabi shɛli Timnuktu. Yuli maa nyɛla Europenima gba ni kuli lɛbigi shɛli ka di gbinni nyɛ Buktu kobiliga( lala yɛltoɣili ŋo [[Persian]] ni nyɛla bâkhtaàr; luɣi shɛli wulingi ni lura, wulinluhili) amaa tin maa nyɛla din mini kobiligi bi kpini taba. Din yi [[Berber]] na: Mali taarihi baŋda ŋun yuli nyɛ Sekene Cussoko daa nyɛla ŋun yɛli ni di yila shɛli polo dabam na: Tuaregnima ban daa nya tiŋ maa daa nyɛla ban tilu Berbwe yuli, yɛltoɣili din mali pubu bu yi : tim, din nyɛ luɣili paɣibi dini ni bouctou,tankpaɣu din du zaɣibila. Di saha Timbuktu gbinni yɛn nyɛla " luɣshɛli taŋkpaduya ni mɛ gili". Abd al- Sadi daa nyɛla ŋun lahi baŋsi niriba o 17th century Tarish al-Sudan ni. " Tuaregnima daa nyɛla ban bo shɛli polo n zaŋdi bi nɛma ni bindira soŋda, ka di daa nyɛ din lɛbigi leegi pali chira zaŋti niribi ban gora. Ŋun daa lihiri nɛma ŋo n daa nyɛ bi dabi paɣa ŋun yuli daa booni Timbuktu, ka bi balli ni di gbnni daa nyɛ [ niri ŋun mali ] puɣili. Luɣi shɛli o ni daa be nyɛla dini daa zaŋ o yuli ti shɛli". French Orientalist ŋun yuli daa nyɛ Renè Basset daa nyɛla ŋun gba zaŋ o dini chaŋ : yuli maa daa nyɛla dini nyɛ shɛli tia dun yuli booni [[Zenaga]] wulli b-k-t, din gbinni nyɛ " din be katiŋa" bee " din soɣi ni tin din nyɛ paɣibu malibu dini. Di gbinni " din soɣi " daa nyɛla din wuhiri tiŋ maa ni be luɣi shɛli. Lala taarihinima ŋo yɛlimaŋtali dolila ban daa kuli tuugi nya tiŋ maa: yuuni 2000,ban vihiri tingbani na bi nya binsɛŋa din guui 11/12th century ni din be tiŋ maa ni dama di daabu ni bi yihi tankpaɣu din pili binyɛra din daa kpalim maa nyɛla din yɛn to.Dini niŋ ka laɣim gbaagi kani maa Timbuktu sabbu, dini yi luɣi shɛli na na nyɛla din bi neegi. == Ninvuɣu Gahinda == * Ahmad Baba al-Timbukti (1556–1627), ŋun daa nyɛ Sanhaja Berber sasabira, baŋda ni jintora. * Abdul Rahman Ibrahima Sori (1762—1829) ŋun daa nyɛ nabia ni Amir, bini daa gbaagi so ka daa koho n ti daba daabihi ka bi daa zaŋo chaŋ United States yuuni 1788 ni. * Mahamane Haidara (1910-1981) jintori so bini daa piigi niŋ nam ni French Senate yuuni 1948. * Souheil Ben-Barka (born 1942) ŋun nyɛ ŋun daa yi Morocco na ka lihiri ka kpɛrigu bee sinii chani viɛnyɛla, ka sabiri kpɛrigu. * Cissé Mariam Kaïdama Sidibé (1948–2021) Mali jintora, ŋun daa nyɛ tuuli paɣa ka bi piigi prime minister Mali tingbani ni. * Alphadi (born 1957) ŋun daa yi Nigeria na ka nyɛ dini kuli mi so ka o shɛri nɛma a bi daa boono a "Desert ni Shihiralana". == Kali == === Kali laɣinsi === Kali binshɛli dini mi n- nyɛ Festival au Dèsert. <ref name=":1">{{Cite book|last=Reiser|first=Melissa D.|url=https://books.google.com/books?id=47FfAAAAMAAJ|title=Festival Au Desert, Essakane, Mali: A Postcolonial, Postwar Tuareg Experiment|date=2007|publisher=University of Wisconsin--Madison|language=en}}</ref>Tuareg nim ni daa ŋmɛ tiŋ maa naa yuuni 1996, Konarè sulinsi ni, tobu nɛma 3,000 daa nyɛla dini dab shɛli ka bolli Flame of Peace silimin goli 29 March 2007 - ni di wuhi suhupiɛlli, lala ŋo zuɣu bi daa mɛla yaɣiri ni di zani wuhi.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-14}}</ref> Festival au Dèsert daa nyɛla shɛli dini niŋdi diri suhudoo, dini daa diri li January kam yaɣi shɛli din nyɛ 75 km ka che tiŋmaa hali ni yuuni 2010.<ref name=":1" /> Moolidi chuɣu maa nyɛla shɛli dini diri bakoi Januady ni, la di nyɛla Muhammed, doɣim dabisili chuɣu ka di diri maa. Adiini kundunima nyɛla dini karindi shɛli palo ni ka nyɛ lala chuɣu ŋo bin gahindili shɛli dini niŋda.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-15}}</ref>Di daa na nyɛla Shi'ite chuɣu din yi Persia na ka daa paagi Timbuktu yuuni 16000 saha. Dini n- nyɛ suhupiɛlli chuɣu churi zaa ni Timbukt, di nyɛla din laɣindi musilinsi sufi mini Timbuktu kaya ni ta aada.<ref name=":2">{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-15}}</ref> Di nyɛla saha shɛli dini diri ka nyira, yila yilibu, ni wahi wabu. Di bahigu niŋbu nyɛla di laɣindila niriba tuha yuŋ, bihigu zuɣu din be Sankor è Mosque ka karim tiŋ maa kundu shɛŋa nin tiɣili ni be dini palo ni.<ref name=":2" /> ==== Duniya nɛma tiɛri ==== Di laɣingu din daa pahi pinaayi, silimin goli December yuuni 1988, World Heritage Committee (WHC) daa nyɛla ban piigi Timbuktu taarihi yaɣi shɛŋa ni di zaŋ pahi World Heritage list ni. Piibu daa nyɛla din doli soya ata: . Criterion II: Timbuktu jɛma shee daa nyɛla din niŋ talahi Africa musulinsi ni. . Criterion IV: Timbuktu jiŋa daa nyɛla din wuhiri kali ni baŋsim Goldeb Age, Songhai Empire la saha. .Criterion V: Jiŋa maa mɛbu, daa nyɛla din wuhiri saha kurili mɛbu soya. Tuuli piibu yuuni 1979 daa nyɛla din bi niŋ tabata yuuni shɛli din daa pa di zuɣu dama di daa bi zahim tiŋ maa viɛnyɛla: <ref>{{Cite web|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|title=Timbuktu|url=https://whc.unesco.org/en/list/119/|access-date=2022-12-15|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref>Mali gomnanti daa nyɛla ŋun kuli zaŋ Timbuktu tiŋ maa zaa ni di zaŋ pahi. <ref>{{Cite web|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000037756_eng|access-date=2022-12-15|website=unesdoc.unesco.org}}</ref>Kamani yun pii nyaaŋa, jiŋa ata ni maysoleums pinaayobu bee gbala daa nyɛla dini piigi shɛli tiŋ kurili maa ni, ni di zaŋdi ka di za World Heritage zaashee: lala ŋo daa nyɛla din wuhi ni di gu ka taɣi mɛbu mɛbu maa, ni di yihi mɛri pala din miri nimaani, ka lahi guli ka che tankpaɣu. Saha bihi nyaaŋa, lala mɛbɛ ŋo daa nyɛla Mali gomnanti ni daa pa zaŋli niŋ List of World Heritage in Danger ni.<ref>{{Cite web|title=WH Committee: Report of 12th Session, Brasilia 1988|url=https://whc.unesco.org/archive/repcom88.htm#119|access-date=2022-12-15|website=whc.unesco.org}}</ref>Tuuli saha dini daa be barina gbaŋ maa ni daa nyɛla din pili yuuni 1990 hali ni yuuni 2005,dini daa kpiɣi soya ni di mali mali ni kula din pahi daa ti yina yɛlini diyihi li luɣu shɛŋa din be barina ni.<ref>{{Cite web|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|title=Three sites withdrawn from UNESCO’s List of World Heritage in Danger|url=https://whc.unesco.org/en/news/133/|access-date=2022-12-15|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref>Yuuni 2008, WHC daa nyɛla ban zaŋ luɣi shɛli dini kuli gbibi viɛnyɛla ŋo ka daa kuli lihirili pam.<ref>{{Cite web|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|title=World Heritage Committee requests close surveillance of Bordeaux, Machu Picchu, Timbuktu and Samarkand|url=https://whc.unesco.org/en/news/454/|access-date=2022-12-15|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> Bi ʒi shɛli puuni silimin goli June yuuni 2009, UNESCO daa nyɛla ban gbaagi ni bi che bi lihigu maa ka dama bi daa nyami ka di kuli chaŋ tooni viɛnyɛla n daa mali di yɛlimuɣisira maa. Dini daa niŋ ka MNLA ni musulinsi niriba Ansar Dine daa deegi Timbuktu, di daa nyɛla dini labisi shɛli niŋ World Heritage in Danger yuuni 2012 ni.<ref name=":3">{{Cite news|date=2012-06-30|title=Timbuktu shrines damaged by Mali Ansar Dine Islamists|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-18657463|access-date=2022-12-15}}</ref> ===== Musilinisi laɣingu ni daa liri ===== Solimin goli May yuuni 2012, Ansar Dine daa nyɛla ban saɣimbuɣili tiŋ maa ni, <ref>{{Cite news|date=2012-05-06|title=Mali Islamist militants 'destroy' Timbuktu saint's tomb|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-17973545|access-date=2022-12-15}}</ref>ka silimin goli June yuuni 2012, Gao ni Timbuktu tobu maa nyaaŋa, buɣi shɛŋa, mausoleum of Sidi Mahmoud ni daa pahi shɛli ni daa nyɛla dini wrim shɛŋa, dini daa kuli niŋ ka bizaŋ soobiya ni kpana n che che shɛŋa.<ref name=":3" />ŋun yɛri tiri Ansar Dine daa yɛliya ni buɣa zaa din be tiŋ maa ni, ni buɣa pinaata din pahi World Heritage ni daa nyɛla dini yɛn wurim shɛli dama di bi nyami ka di nyɛ chafirisili, din nyɛ taali musulinsi ni.<ref>{{Cite web|title=Ansar Dine fighters destroy Timbuktu shrines|url=https://www.aljazeera.com/news/2012/7/1/ansar-dine-fighters-destroy-timbuktu-shrines|access-date=2022-12-15|website=www.aljazeera.com|language=en}}</ref><ref name=":3" />Lala niŋbu nyɛla dini buɣisi shɛli ka di nyɛ niribi taali tumbu ni tobu taali. <ref>{{Cite news|last=Yusuf|first=Guled|last2=Bento|first2=Lucas|date=2012-07-31|title=Opinion {{!}} The ‘End Times’ for Timbuktu?|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2012/08/01/opinion/the-end-times-for-timbuktu.html|access-date=2022-12-15|issn=0362-4331}}</ref>Saɣimbu ŋo nyaaŋa,UNESCO daa nyɛla ban kpa poŋ ni di lihi Mali Wolrd Heritage Sites viɛnyɛla, ka daa nyɛ ban po ni bi yɛn labimi mɛli di yi niŋ ka tiŋ maa biɛhigu saɣi ti.<ref>{{Cite web|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|title=Creation of a Special Fund for the Safeguarding of Mali’s World Heritage sites|url=https://whc.unesco.org/en/news/913/|access-date=2022-12-15|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> == Mɛbu Mɛbu == Mali tingbani daa nyɛla din ka ziligi pala gbaa yihi Dakar-Niger ziliji palli hali ni Koulikoro, niri yi yɛn chaŋ Timbultu shee la palli,ŋarim be tum yuuni 1961 alapilee. <ref>{{Cite book|last=Coleman|first=James Smoot|url=https://books.google.com/books?id=JpNYxFmTjC4C&pg=PA222|title=Political Parties and National Integration in Tropical Africa|last2=Coleman|first2=James Samuel|last3=Rosberg|first3=Carl Gustav|date=1964|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-00253-1|language=en}}</ref>Dini daa niŋ ka kom kuli duri Niger silimin goli August zaŋ chaŋ December, Compagnie Malieenne de Navigation ( COMANAV) ŋarima daa nyɛla din chani so yini Kuolikoro ni Gao sunsuni bakoi kam. Din daa lahi bori kom pam daa nyɛla pinasses, dini daa kpiɣiri shɛli ka di chani duri ka sheeri kuligi maa ni.<ref name=":4">{{Cite book|last=Pitcher|first=Gemma|url=http://archive.org/details/africaafri00pitc|title=Africa|date=2007|publisher=Footscray, Vic. ; Oakland, CA : Lonely Planet|others=Internet Archive|isbn=978-1-74104-482-9}}</ref> Ŋarima ni pinasses nim maa daa,nyɛla din paaru Korioumè, Timbuktu port, ka palli din waɣilim nyɛ kamani 18km( 11 mi) ka doli kabara n paari tiŋ maa tiŋpuni .Yuuni 2006, Timbultu port chandi daa nyɛla Libya ni soŋ si shɛli ka di labina, din daa mɛ ko soli 3km( 2mi) din daa zaŋdi Kabara tuɣiri Niger moɣili maa yaɣishɛli. COMNAV ferries ni piassinima pa nyɛla binshɛli din ni too paagi port maani di yi ti niŋ ka moɣili maa pali kom.<ref>{{Cite web|date=2011-10-01|title=Présidence de la République du Mali|url=https://web.archive.org/web/20111001095603/http://www.koulouba.pr.ml/spip.php?article1236|access-date=2022-12-15|website=web.archive.org}}</ref><ref>Lancement des travaux du Canal de Tombouctou : la mamelle nourricière redonne vie et espoir à la 'Cité mystérieuse', Afribone, 14</ref> Timbuktu pala din chɛni Mali nyɛla din bi viɛla ka pala maa kuli nyɛ tankpa ʒiɛli zan chani tiŋsi din koɣili maa. Di bahi bahindi Niger moɣili nyɛla dini ni too zaŋ ŋarum yaɣi shɛli, pala din be moɣili maa nudirigu zuɣu kuli bi viɛla. Amaa palli nyɛla dini na kuli mɛri shɛli Niono ni Timbuktu sunsuni din kuni Inland Niger Delta nuzaa zuɣu. Palli din waɣilim yɛn nyɛ 565 km ( 351 mi) nyɛla din yɛn doli Nampala, Lèrè, Niafunkè, Tonka, Dirè ni Goundam.<ref name=":5">Coulibaly, Baye (24 November 2010), Route Tombouctou-Goma Coura: un nouveau chantier titanesque est ouvert, L'Essor, retrieved 19 March 2011</ref><ref>Coulibaly, Baye (19 January 2012), Route Tombouctou-Goma Coura: le chantier advance à grand pas, L'Essor, retrieved 1 May 2012</ref> Bini na naagu 81km (50 mi) shɛli ŋo din be Niono tinkpaŋ bila din yuli booni Goma Coura daa nyɛla Millenium Challenge Corporation ni ku liɣiri niŋ shɛli ni.<ref>Niono-Goma Coura Road Inauguration, Embassy of the United States, Mali, 7 February 2009, archived from the original on 14 May 2011, retrieved 19 March 2011</ref>Lala yaɣili ŋo yɛn soŋsula alatona kom bahibu soli din be Office du Niger sulinsi ni. <ref>{{Cite web|date=2012-03-25|title=Wayback Machine|url=https://web.archive.org/web/20120325161914/http://www.mcc.gov/documents/cn/cn-111706-mali-compactsigning.pdf|access-date=2022-12-15|website=web.archive.org}}</ref>Yaɣili din waɣilim nyɛ 484km(301 mi) ka be Goma Coura ni Timbuktu sunsuni nyɛla European Development Fund ni kuri ariziki niŋdi shɛli ni.<ref name=":5" /> Timbuktu Alapilee yiɣibu shee daa nyɛla Air Mali ni tumdi shɛli, ka lihiri yiɣibu Bamako chandi nidu labbu na, Gao ni Mopti hali ka di daa ti na che tuma yuuni 2014.<ref name=":4" />Pumpoŋo alapilee yiɣibu shee maa nyɛla din ka niribi ban tumdu di tuma.Di 6,923 ft ( 2,110m) so shɛli alapilee ni yɛn doli ti yiɣi nyɛla din mali laati.<ref>{{Cite web|title=Timbuktu Airport runways @ OurAirports|url=https://ourairports.com/airports/GATB/runways.html|access-date=2022-12-15|website=ourairports.com}}</ref> == Baŋsim bobu == === Baŋsim bobu jɛnda === Timbuktu daa nyɛla duniya yili musulinsi baŋsim bohimbu shee din gbaabi 13th century hali na ni 17th century, di zaa baabaatu daa nyɛla dini daa be Mali Empire , Askia Mohmed I's sulinsi ni. Mali gomnanti ni jɛngama zuɣu laɣinsi nyɛla ban kuli tumdi ni bi laɣim ka labisi tiŋmaa baŋsim yuli na; Timbuktu manuscripts. <ref name=":6">{{Cite journal|last=Huddleston|first=Alexandra|date=2009|title=Divine Learning: The Traditional Islamic Scholarship of Timbuktu, Mali|url=https://muse.jhu.edu/pub/26/article/362773|journal=Fourth Genre: Explorations in Nonfiction|volume=11|issue=2|pages=129–135|doi=10.1353/fge.0.0080|issn=1544-1733}}</ref> Di ni daa niŋ ka daabilim yɛligi Timbuktu 13th and 14th century ni di daa nyɛla din vo karimbihi ni niribi ban bohindi baŋsim Walata ( din nyɛ Mauritania zuŋo), <ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-15}}</ref> din daa tahi suhidoo ni lɛbigimsim tiŋ maa ni 15th ni 16th centuries ka wuhi shahira ni baŋsim bobu, tabibi ni kaya ni zani di naba ayi zuɣu. Timbuktu niribi sani, baŋsim ni kundunima daa nyɛla lahima tiri arizichi, yaa ni laara ka kundunima nyɛbu bee bobu daa leegi binshɛli baŋsim boribi ni kpiɣi nimmohi.<ref>{{Cite journal|last=Singleton|first=Brent|date=2004-01-01|title=African Bibliophiles: Books and Libraries in Medieval Timbuktu|url=https://scholarworks.lib.csusb.edu/library-publications/21|journal=Libraries & Culture|volume=39|issue=1|pages=1–12}}</ref>Kundunima daabiligu Timbuktu ni musulinsi yaɣa din be duniya yaangi zuɣu ni Askia Mohammmed ni daa kuli za di nyaaŋa la zuɣu daa tahi kundu tuha sabbu na.<ref>Medupe et al. 2008, p.179.</ref> Baŋsim daa nyɛla din laɣim ka ŋmani European Medieval university dini. Wuhibu daa nyɛla dini niŋdi shɛli Madrasah nim ni.<ref>{{Cite journal|last=Makdisi|first=George|date=1989|title=Scholasticism and Humanism in Classical Islam and the Christian West|url=https://www.jstor.org/stable/604423|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=109|issue=2|pages=175–182|doi=10.2307/604423|issn=0003-0279}}</ref> Ʒamama ŋo di milimi University of Timbuktu, madrasah dibaata daa nyɛla din wuhiri 25,000 karimbihi: Djinguererber, Sidi Yahya ni Sankore.<ref>{{Cite web|date=2012-09-24|title=University of Timbuktu, Mali|url=https://web.archive.org/web/20120924080621/http://www.timbuktufoundation.org/university.html|access-date=2022-12-15|website=web.archive.org}}</ref> Lala karinzona ŋo daa kuli nyɛla adiini dini. University nim ban be European sense ni daa pili nyɛ karimbanima ni karimbihi laɣingu, West- African baŋsim bobu daa nyɛla daŋ nim ni saɣi dee shɛli, ka Aqit ni Bunu al-Qadi al- Hajj daŋ daa nyɛ daŋshɛŋa niribi ni mi ka ti jilima pam Timbuktu- lala daŋnimmaa daa nyɛla ban wuhiri karimbihi du bihi ni bi yinsi.<ref>Hunwick 2003, pp.Ivii</ref> Dini daa niŋ ka musulinsi zalisi ni di wuhibu daa nyɛla binshɛli dini zaŋ yi North Africa kana Timbuktu maa, musulinsi yɛligibu maa, Western African baŋsim bohimbu daa yɛligimi: Ahmad Baba al Massufi daa nyɛla tiŋmaa baŋdi kuɣinli.<ref>{{Cite news|last=Polgreen|first=Lydia|date=2007-08-07|title=Timbuktu Hopes Ancient Texts Spark a Revival|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2007/08/07/world/africa/07mali.html|access-date=2022-12-15|issn=0362-4331}}</ref> Timbuktu daa lahi nyɛla luɣi shɛli din zanti kundunima wuligibu. Di ni daa niŋ kaa daabiligu nyɛ binshɛli tiŋ maa ni kpiɣi zuɣusaa daa che ka baŋsim nima yiri tiŋ maa ni chɛni tiŋshɛŋa dini niŋdi daabilim. Yuuni 1468-1469 baŋdibi pam daa nyɛla ban yi n chaŋ Walata dini daa niŋ ka Sunni Ali's Songhay Empire daa deegi Timbuktu. Yuuni 1591 ni, dini daa niŋ ka Morroco nim ŋme n- nkpe Timbuktu, baŋdibi daa nyɛla ban zo, bee ka bi kpɛhiba sarila bee ka bi kuba.<ref>{{Cite journal|last=Singleton|first=Brent|date=2004-01-01|title=African Bibliophiles: Books and Libraries in Medieval Timbuktu|url=https://scholarworks.lib.csusb.edu/library-publications/21|journal=Libraries & Culture|volume=39|issue=1|pages=1–12}}</ref> Lala baŋsim bohimbu soli ŋo daa nyɛla din za di naba ayi zuɣu hali ni 19th century, amaa 18th century daa nyɛ Al kuraani karinduri leegi baŋsim bobu soli dini saɣiti, ka baŋsim boribi gori gindi tiŋ maa zaani ni ka karimbihi suhiri bindira dabisili ni. <ref name=":6" />Musulinsi baŋsim bobu daa nyɛla miisim ni to shɛli French tuma, sanzali nyaanga yuuni 1970s ni 1980s ni Mali tobu 1990s nyaanŋa.<ref name=":6" /> ==== Kundunima ni Kundunima kpanjoɣu ==== kundu tuha daa nyɛla dini deegi shɛli Timbuktu. shɛŋa daa nyɛla dini sabi shɛli tiŋ maani ka shɛŋa kamani Kurani shɛli dini daa mali tiri daŋ shɛŋa din mali laɣiri, nti pahi kundu shɛŋa daa nyɛla shɛŋa dini ʒi shɛŋa yi tiŋ duya ni . Kundunima maa daa nyɛla dini soɣi shɛli jiŋa dikpina ni ka ban suli nyɛ ban gulli, kundunima ŋo pam daa nyɛla din biɛni hali ni saha shɛli tiŋ maa ni daa ti sheegi. Lala kundunima ŋo pa nyɛla dini zaŋ shɛli niŋ Timbuktu libri nim ni, din gbibi paagi 700,000 sabbunima.<ref>{{Cite web|title=National Geographic|url=https://www.nationalgeographic.com/|access-date=2022-12-15|website=National Geographic|language=en}}</ref> January bahigu yuuni 2013 lahibali daa yina wuhi ni ninvuɣi biɛri daa nyɛla ban saɣim kundunima ŋo pam ka naanyi tiŋ maa ni. <ref>{{Cite web|date=2013-01-28|title=Timbuktu mayor: Mali rebels torched library of historic manuscripts|url=http://www.theguardian.com/world/2013/jan/28/mali-timbuktu-library-ancient-manuscripts|access-date=2022-12-15|website=the Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Reuters {{!}} Breaking International News & Views|url=https://www.reuters.com/|access-date=2022-12-15|website=Reuters|language=en}}</ref>" Alizumma dali asiba, 25 January 2013, jihadis nim niribi pinaanu daa nyɛla ban kpe luɣi shɛŋa kundunima ni be Ahmed Baba Institute din be Sankorè.... Lala dabbi ŋo daa nyɛla ban koli 4,202 sabbu nima yihi di biɛhigu shee ka ʒili kpe luɣi shɛli dabam....... Bi daa niŋla kpam vi li ka che manchisi dabili. Kundunima maa poɣiri maa daa nyɛla buɣim maa ni di shɛli <ref>Hammer 2016, pp. 235-236.</ref>" Di zaa yoli, barina pam daa bi niŋ, kuundunima maa pam daa nyɛla dini soɣi shɛli.<ref>{{Cite web|date=2013-02-03|title=Timbuktu Update – Blog – Tombouctou Manuscripts Project|url=https://web.archive.org/web/20130203081224/http://www.tombouctoumanuscripts.org/blog/entry/timbuktu_update/|access-date=2022-12-15|website=web.archive.org}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Nast|first=Condé|date=2013-01-29|title=Has the Great Library of Timbuktu Been Lost?|url=https://www.newyorker.com/news/news-desk/has-the-great-library-of-timbuktu-been-lost|access-date=2022-12-15|website=The New Yorker|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=The History Blog » Blog Archive » Precious history in Timbuktu library saved from fire|url=http://www.thehistoryblog.com/archives/23148|access-date=2022-12-15|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Hinshaw|first=Drew|title=Timbuktu Texts Saved From Burning|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424127887323926104578276003922396218.html|access-date=2022-12-15|website=WSJ|language=en-US}}</ref>Ŋun guli library Abdel Kader Haidara, daa chɛmi ka 350,000 sabbunima yi Timbuktu nti bo soɣiri suŋ tili.<ref>{{Cite news|title=Timbuktu's 'Badass Librarians': Checking Out Books Under Al-Qaida's Nose|language=en|work=NPR.org|url=https://www.npr.org/2016/04/23/475420855/timbuktus-badass-librarians-checking-out-books-under-al-qaidas-nose|access-date=2022-12-15}}</ref> * Ahmed Baba Institute * Mamma Haidara Library * Fondo Kati * Al-Wangari Library * Mohamed Tahar Library * Maigala Library * Boularaf Collection * Al Kounti Collection Lala kundunima kpanjoɣu ŋo nyɛla din nyɛ din galisi librinima kamani pihiyobu din be Timbuktu zuŋo, di bahi bahindi shɛŋa nyɛla din kundunima galisi be shelf bee bookchest maa zuɣu.<ref>{{Cite web|date=2007-02-08|title=Beyond the Saharan fringe|url=http://www.theguardian.com/books/booksblog/2007/feb/08/beyondthesaharanfringe|access-date=2022-12-15|website=the Guardian|language=en}}</ref>Lala ŋo ni too che ka kundunima ŋo saɣim bee ka bi zu shɛli, di yi chaŋ tooni ha, maasim gba nyɛla dinni too saɣim shɛli dibahi bahindi Timbuktu arid climate maa.Tumbuktu kundunima tuma shɛŋa jɛngama zuɣu karinzoŋkara ni ku liɣiri niŋ yɛlimi ni bi yɛn soŋmi ka di gbibi viɛnyɛla. Musilinsi bibiɛhi ŋo ni daa kpe tiŋ maa saha shɛli maa, tiŋ maa niribi daa nyɛla ban kuli kpuɣi soya ni bi tiligi " kundunima din jɛndi Africa Taarihi<nowiki>''</nowiki>. Time magazine nim ni daa bohi tiŋ nima maa bohisi, bi daa nyɛla ban yɛli ni bi nyɛla ban tiligi sabbu 300,000 dahinshɛli zuɣu.Lala sabbu nima ŋo nyɛla din be tiŋmaa nima soɣiri suŋ ni, ban kuli je ni bi zaŋli ti gomnanti - Ahmed Baba Institute din nyɛ pumpoŋo na mɛbu, ka di nyɛ South Africa gomnanti n daa mɛli yuuni 2009 ni. Tuma duu maa ( Institute) nyɛla din mali sabbu nima maa kobigi puuni vaabu pia konko.<ref>{{Cite news|last=Walt|first=Vivienne|date=2013-02-04|title=Timbuktu’s Ancient Libraries: Saved by Locals, Endangered by a Government|language=en-US|work=Time|url=https://world.time.com/2013/02/04/timbuktus-ancient-libraries-saved-by-locals-endangered-by-a-government/|access-date=2022-12-15|issn=0040-781X|archive-date=2022-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221215092338/https://world.time.com/2013/02/04/timbuktus-ancient-libraries-saved-by-locals-endangered-by-a-government/|url-status=dead}}</ref> Jean-Michel daa ti nyɛla ŋun yɛli The New Yorker ni<nowiki>''</nowiki> sabbu nima pam din kalinli nyɛ kamani 50,000, daa nyɛla din be daŋ pihita naayi librinimni din be 'City of 333 Saints<nowiki>''</nowiki>. O daa lahi pahiya, ni ninvuɣ'yino dawoma ni, sabbu din kalinli nyɛ din 200,000 daa nyɛla dini kuli kpiɣi shɛli ti bo tiligibu tili.<ref>{{Citation|title=International Standard Serial Number|date=2022-10-21|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=International_Standard_Serial_Number&oldid=1117323780|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-15}}</ref> Lala ŋo daa nyɛla Abdel Kader Haidara,ŋun daa nyɛ Mamma Haidara Libri kpɛma ni niŋ shɛli ka di nyɛ o din toli arizichi ka o zaŋ niŋli.Haidara daa nyɛla ŋun da kuriti din ni daa naan too kpɛhi sabbu 300. Lala kuriti ŋo din kalinli daa nyɛ 2,500 daa nyɛla dini kuli zaŋ shɛŋa tahi siɣibu shee maa tiŋ maa ni. Pam daa nyɛla bini daa ti kpiɣi shɛli Dreazen.<ref>{{Citation|title=Semantic Scholar|date=2022-10-13|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Semantic_Scholar&oldid=1115905443|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-15}}</ref> == Balli == Di bahi bahindi French ni nyɛ Mali bali kpani maa, zuŋo niribi pam ban be Timbuktu nyɛla ban yɛri Koyra Chiini, Songhay balli din lahi nyɛ din nyɛ lingua franca. Poi ni yuuni 1990-1994 Tuareg bala, Hassaniya Lribu ni Tamashek daa nyɛla niribi kobigu puuni vaabu pia ni yɛri shɛli ka Koyra Chiini balli daa nya niribi kobigi puuni vaabu pihinii ni yɛri shɛli. Tamashek daa nyɛla Ikelan ni Tuaregnima ni yɛri shɛli, di yɛlibu daa nyɛla din kuli siɣi pam dini daa niŋ ka Tuareg tobu la niŋ ka Tuaregniribi daa nyɛla bini kuli yihi shɛba giŋ maa ni ka lala ŋo zuɣu daa che ka Koyra Chiini daa kuli deegi ʒiya.<ref name=":7">Health 1999, pp. 4-5.</ref> Laribu mini musulinsi dini daa zaŋ shɛli kpe tiŋ maa ni 11th century, nyɛla baŋsim nima ni adiini nribi niyɛri shɛli, ka di maɣisiri Latin Dolodoli adiini ni. Di bahi bahindi Bamabara balli nyɛla tiŋ maa niribi pam ni yɛri shɛli Mali ni, di nyɛla din zoogi ka di kulu be tiŋ maa nudirigh zuɣu. Dini daa kuli niŋ ka Timbuktu zoori maa, Bambara daa nyɛla din yɛlibu zoori tiŋ maa ni hai ni Azawad maŋ sulunsi.<ref name=":7" /> == Early Accounts in the west == Timbuktu arizichi yɛltoɣa daa nyɛla din che ka European nima chaŋ Africa wulinluhili kuli noya. Timbuktu buɣisibu din daa kuli gahim n nyɛ Leo Africanus ni Shabeni nim ni daa buɣisi shɛli. === Leo Africanus === Ŋoloŋo n daa kuli nyɛ din gaŋdu sabbunima zaŋ kpa Timbuktu poloka di nyɛ Leo Africanus n daa sabili, ŋun doɣim yuli daa nyɛ El Hasan ben Muhammed el- Wazzan-ez-Zayyati [[Granada]] ni yuuni 1485. O daŋ daa nyɛla ban pahi musulinsi niribi tuha shɛbi King Ferdinand ni Queen Isabel ni daa kari shɛba dini daa niŋ ka bi kabi deegi Spain yuuni 1492. Bi daa nyɛla ban chaŋ nti ʒini Morocco , luɣi shɛli o ni daa chaŋ Fes n ti bohim ka daa doli o ŋahaba chani o chandinima North Africa yaɣa zaa. Lala gobu ŋo ni, o daa nyɛla ŋun kpiɣi napoŋ chaŋ Timbuktu. O ni daa kuli nyɛ nachimbilipolli, pirates daa nyɛla ban gbaago ka yɛli ni o nyɛla dabi so ŋun karim pam, ka daa nyɛ binizaŋ soti Pope Leo X, ŋun daa baho, ka suwo asori kom n daa too yuli <nowiki>''</nowiki>Johannis Leo de Medici<nowiki>''</nowiki> ka daa che ka o sabi buɣisi Africa zaa Italian balli ni. O sabbu ŋo n daa nyɛ luɣi shɛli Europeans pam daa nyɛ baŋsim shɛli bini mi zaŋ kpa Africa polo.O daa nyɛ ŋun buɣisi dini daa niŋ ka Songhai Empire na kuli zaya, O kundu maa siliminsili yaɣili nyɛla din malibuɣisibu ŋo: <blockquote>Tombuto naa ŋun daa mali buni pam daa nyɛla ŋun mali salin taha, din tumsim daa paahi 1300 pounds. O daa mali la yu bariba ban kalinli nyɛ 3,000 saha kam.......ka daa mali doɣitenima, alikaalinima, afanima ni baŋsim nim pam ban daa kuli nyɛ naa maa ni kuli zaŋ o arizichi gbibi shɛba. — </blockquote>Leo Africanus daa yɛliya, ni kariwana, niɣi, bihim ni batta daa nyɛla din kuli nyɛ din biɛni pam, di bahi bahindi tiŋ maa daa nyɛla din ka puri bee orchads maa zaa yoli. Satarili shɛli ni o ni daa lan buɣisiri tiŋ maa ni naa maabuni, Africanus daa nyɛla ŋun shihi Timbuktu daabilim binyɛra, dini n nyɛ yalim daa kuli nyɛla din mali shaara tiŋ maani: <blockquote>Tiŋ nima maa nyɛla ban mali arizichi pam, di bahi bahindi saamba ban daa ʒini tiŋ maa ni. Amaa yalim n kuli nyɛ binshɛli din bi galisi dama di nyɛla binshɛli dini kpiɣiri Tegaza,din mini Timbultu waɣilim nyɛ 500 miles ( 800km) . N daa nyɛla ŋun be tiŋ maani saha shɛli dini daa kohiri yɛlim puɣili ducats pihinii. Naa maa nyɛla ŋun mali salima pam. — </blockquote>Buɣisibu nim ŋo din satara din ŋmanli daa nyɛla din gbaagi Europen goribi hankali. Africanus daa lahi nyɛla ŋun buɣisi ytiŋ maa yaɣ'shɛŋa kamani " bini daa zaŋ chalk mɛ tiŋbihi shɛŋa, ka zaŋ mori pilli- di bahi banhidi ŋo nima daa nyɛla bini bi niŋdi zaɣa ni shɛli.<ref>Insoll 2004.</ref> === Shabeni === <blockquote>Timbuctoo tiŋ niribi kalinli daa naan paagi niribi 40,000, ka daba ni saambi ka dini............Tiŋnimmaa zaa daa nyɛla gbaŋ sabila: sani kam daa nyɛla ŋun niŋdi tiŋ maa paɣibi amiliya, ban daa kuli viɛli hali ka bangori kanna daa nyɛ ban kore kuli nyɛ din kpɛri shɛbi ni bi tuuli nyabu. </blockquote>Kamani yuma 250 LeoAfricanus ni daa kpiɣi napoŋ chaŋ Timbuktu nyaaŋa, tiŋ maa daa nyɛla din nyɛ toondaanima pam.18th centruy bahigu daa nyɛla Morocco fukumsinima ni kpe tiŋ maa ni ka di zuɣu daa che ka gomnanti bi zani di naba ayi zuɣu ka daa kuli taɣi bi bala uomyom.Bala zaɣ'yini ŋo nam ni,din daa nyɛ Hausa, yuun pinaanahi bia ,ŋun yuli daa nyʋ Shabeni ( bee Shabeeny) ŋun da yi Tetuan, Morocco ko nangban kpaŋ nuzaa zuɣu, daa nyɛla ŋun biɛli o ba ka bi kpiɣi napoŋ chaŋ tiŋ maani.<ref>Jackson 1820</ref> [[Shabeni]] daa nyɛla ŋun be Timbuktu yuma ata poi ka daa naan ti yi n chaŋ tiŋ karili shɛli dini boli Housa <ref>A paper from 1995 says this was "apparently one of the Maraka towns".[60] A book of letters to Thomas Jefferson mentions in connexion to a letter of 1798 that explorer Mungo Park had tried unsuccessfully to find Housa and Timbuktu (1795–7). In a later expedition he went near Timbuktu while descending the Niger River. After being attacked many times by Africans he drowned in the river.[61]</ref>dabisa pam'napoŋ kpiɣibu chani nuduriguwulinluhili zuɣu. Yuma ayi nyaaŋa, o daa nyɛla ŋun labi Timbultu n ti be ni yuma apoin- niribi ban daa kuli be ni ka daba ka bini daa nyɛla ban kalinli nyɛ 21st century tiŋ maa niribi buyi zuɣu. Shabeni daa ti yɛn paagu yuun pishiniayopoin, o daa nyɛla ŋun leegi daabiya o ya Tetuan. O daa nyɛla ŋun chaŋ haʒi yuma ayi ka daa leegu alahaʒi, Asseed El Hage Abd Salam Shabeeny.O ni daa chaŋ daabilim gorim Hamburg ka kunna,Siliminsi ban daa be ŋarim ni daa nyɛla bangbaago, amaa biŋarim ŋo zuɣu bi daa sala Russia tuuta,ka ŋun daa lihiri ŋarim daa daa yɛli ni o Imperial mistress ( Catherine the Great) daa nyɛlaŋun mini Muselmen zaa mali zabil( lahi lihimi Russo-Turkish War ( 1787-1792)).O mini ŋarim shɛli ni o ni daa be maa daa nyɛla dini zaʋ shɛli tahi Ostend din be Belgium silimingoli December yuuni 1789 amaa British consul daa nyɛla ŋun kuli lihi ka bi daa bahi o mini ŋarim maa.O daa nyɛla ŋun lahi kpiɣi napoŋ lala ŋarim ŋo ni,amaa ŋun daa duhiri ŋarim maa, ka daa yɛli ni dabiɛm malo ni bi ti lahi gbaagi o ŋarim ŋo daa nyɛla ŋun sheego zali Dover. England tingbani ni, olahibali daa nyɛla bini sabi shɛli.Shabeni daa nyɛla ŋun wuhi tiŋ maa galisim 18th century bahigu pirigili ni. Satarili tuuli puuni, o daa buɣisi tiŋ maa ka ni nyɛ tihi ni kuli zibigi shɛli n gari pumpoŋo na. == In Popular Culture == Dini daa kuli niŋ ka salima din zoogi Europe pam maa 17th ni 18th century daa nyɛla din yina Timbultu, tiŋa nyɛla bini kuli lihi shɛli ka di nyɛ lahiʒiba shee din soɣi.<ref>{{Cite journal|last=Benjaminsen|first=Tor A.|last2=Berge|first2=Gunnvor|date=2004|title=Myths of Timbuktu: From African El Dorado to Desertification|url=https://econpapers.repec.org/article/mesijpoec/v_3a34_3ay_3a2004_3ai_3a1_3ap_3a31-59.htm|journal=International Journal of Political Economy|volume=34|issue=1|pages=31–59|issn=0891-1916}}</ref>Lala yɛltoɣa ŋo nyɛla modern Europeans ni North Americans nima ni mi shɛli: yuuni 2006 dini daa vihi 150 Britons, bi daa nyami kamani niribi kobigi puuni vaabu pihitanaahi daa nyɛla ban bi dihi tabili ni lala tiŋ ŋo namin biɛni ka niribi ban kpalim kobigi puuni vaabu pihiyobu naa yobu daa yɛli, ni lala yiŋ ŋo nyɛla din nyɛ lahiʒibu shee. <ref>{{Cite news|date=2006-10-18|title=Search on for Timbuktu's twin|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6062360.stm|access-date=2022-12-13}}</ref>Lala ŋo daa nyɛla din be kundunima ni ka buɣisiri Africa Taarihi ni Africa-European ʒiʒiinitali. An duniya yaangi zuɣu wulinluhili nim yɛltoɣa ni, Timbuktu nyɛla luɣ'shɛli bini yɛli ni dibiɛla katiŋ pam<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-13}}</ref>.<ref>{{Cite journal|last=Pelizzo|first=Ricardo|date=2001-08-26|title=Timbuktu: A Lesson in Underdevelopment|url=http://jwsr.pitt.edu/ojs/jwsr/article/view/166|journal=Journal of World-Systems Research|language=en|pages=265–283|doi=10.5195/jwsr.2001.166|issn=1076-156X}}</ref> Lala [[Yɛltɔɣili|yɛltoɣa]] ŋo nyɛla din be suhupɛlli shɛli lala taarihi nim ni daa ti Europe, balintee Leo Afrincanus Africa buɣisibu ni. Laribu yaɣa daa nyɛla din kuli jɛndi tiŋsi din be Timbuktu yaɣili kamani Gao ni [[Walata.]]<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-13}}</ref> West Africa waɣili, tiŋ maa nyɛla din lihibu nyɛ bini zaŋ shɛli ŋahindi Europe nima ni lihiri Athens shɛm.<ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-13}}</ref>Lala ŋo, tiŋ maa anfooni din daaa wuhiri waɣilim ni lahiʒiba nyɛla din yi Europe na.<ref>{{Cite journal|last=Pelizzo|first=Ricardo|date=2001-08-26|title=Timbuktu: A Lesson in Underdevelopment|url=http://jwsr.pitt.edu/ojs/jwsr/article/view/166|journal=Journal of World-Systems Research|language=en|pages=265–283|doi=10.5195/jwsr.2001.166|issn=1076-156X}}</ref> Din kuli do timgbani ni,Africanus buɣisibu ŋo puuni daa nyɛla bini bi lihiri nyari shɛli ka lahibaya din daa wuhi ni tiŋ maa mali buni pam daa nyɛla din chd ka niribi kuli gori chani tiŋ maa ni- ka gogora ŋun nyɛ French nira ka o yuli nyɛ Renè Caillièdaa nyɛ ŋun buɣisi Timbuktu ka di nyɛ " luɣi shɛli din kuli mali yi biɛri ". <ref>{{Citation|title=Timbuktu|date=2022-12-08|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timbuktu&oldid=1126222409|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-13}}</ref>Pumpoŋo dini pa mi shɛli, niribi pam ban gori daa nyɛla ban saɣito African El Dorado buɣisibu maa. <ref>{{Cite journal|last=Benjaminsen|first=Tor A.|last2=Berge|first2=Gunnvor|date=2004|title=Myths of Timbuktu: From African El Dorado to Desertification|url=https://econpapers.repec.org/article/mesijpoec/v_3a34_3ay_3a2004_3ai_3a1_3ap_3a31-59.htm|journal=International Journal of Political Economy|volume=34|issue=1|pages=31–59|issn=0891-1916}}</ref>Lala ŋo daa nyɛla din vuugi niribi ni lihiri tiŋ maa shɛm - din daa kuli nyɛ dini mi shɛli di salma zuɣu n ti leegi tiŋ shɛli niribi ni pa lihiri di ni be shɛm.Bini daa kuli nyɛ dini lihirili lala ŋo, Silminsili yɛltoɣa kundunima pa yɛlimi ka Timbultu nyɛ mataphor zaŋ ti tiŋ waɣilni kam.<ref>{{Cite journal|last=Pelizzo|first=Ricardo|date=2001-08-26|title=Timbuktu: A Lesson in Underdevelopment|url=http://jwsr.pitt.edu/ojs/jwsr/article/view/166|journal=Journal of World-Systems Research|language=en|pages=265–283|doi=10.5195/jwsr.2001.166|issn=1076-156X}}</ref><ref>{{Cite web|title=timbuktu {{!}} Search Online Etymology Dictionary|url=https://www.etymonline.com/search?q=timbuktu|access-date=2022-12-13|website=www.etymonline.com}}</ref> == Twin towns and sister cities == * Chemnitz, Germany * Hay-on-Wye, Wales (United Kingdom) * Kairouan, Tunisia * Marrakesh, Morocco * Saintes, France * Tempe, United States == Lahi Lihi == * List of cities in Mali * History of Timbuktu * Timbuktu Renaissance, an initiative to rebuild the city's economy through music and culture == Cited and General sources == * * ==Kundivihira== {{Reflist}} [[Pubu:WHD]] 826yb0bwvh1y9zn5giczyjq71ophefh Techiman Senior High School 0 17495 137197 136669 2026-05-19T16:45:51Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137197 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Techiman Senior High School nyɛla karimbisarinsi karinzoŋ din be Techiman, Bono East Region, Ghana. Di malila di yuli pa ka bolindili  SUPER TESS bɛ Abusuafo.<ref>{{Cite web|date=2018-03-23|title=Chief Builds Clinic For Techiman SHS|url=https://dailyguidenetwork.com/chief-builds-clinic-for-techiman-shs/|access-date=2019-09-22|website=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=SHS student commits suicide after being jilted|url=https://www.myjoyonline.com/news/2018/April-10th/shs-student-commits-suicide-after-being-jilted.php|access-date=2019-09-22|website=www.myjoyonline.com}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Di nyɛla grad B Shikuru.<ref>{{Cite web|title=You searched for category B schools in Bono east region|url=https://scoutafrica.net/search/category%20B%20schools%20in%20Bono%20east%20region/|access-date=2021-09-18|website=2021 Scout Africa|language=en-US|archive-date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918131121/https://scoutafrica.net/search/category%20B%20schools%20in%20Bono%20east%20region/|url-status=dead}}</ref> [[File:Techiman Senior High School.jpg|thumb|270x270px|Main entrance of Techiman Senior High School]] == Establishment == Ghana gomlanti kuro, Kwame Nkrumah daa nyɛla,ŋun zali shikuru ŋɔ silimi gɔli November yuuni 1963 ni ka di bɛla Ghana Education Trust ni ka mali shikurubihi 71, di puuni 53 da nyɛla bidibisi ka 18 mi nyɛ bipuɣisi, ka kalinli.<ref name=":0">{{Cite web|title=Techiman Senior High School chalks 50 years|url=https://ghananewsagency.org/education/techiman-senior-high-school-chalks-50-years-57773|access-date=2019-09-22|website=ghananewsagency.org}}</ref> == Enrolment == Zaŋ gbaagi yuuni 2013 ni, shikuru maa daa mali shikurubihi ka bi Kalinin yiŋsi 2,786, ka kalinli din nyɛ 1,671 nyɛ bidibisi ka 1115 mi nyɛ bipuɣisi.<ref name=":0" /> == Shikurubihi kura == *[[KABA (Radio personality)|Kwadwo Asare-Baffour Acheampong(KABA)]], Ghananima lahabalitira<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/KABA-s-days-at-Techiman-Senior-High-School-601903|title=KABA´s days at Techiman Senior High School|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2019-09-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.peacefmonline.com/pages/local/social/201711/335788.php|title=KABA´S Days At Techiman Senior High School [PHOTO]|last=Online|first=Peace FM|website=www.peacefmonline.com|access-date=2019-09-23}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Karimbakpamba. == * Moses Kofi Boakye (2013-2016)<ref name=":0" /> * Jacob Afful (2016–present)<ref>{{Cite web|url=https://thebftonline.com/2018/business/education/find-other-means-besides-oil-to-finance-free-shs/|title=Find other means besides oil to finance 'Free SHS' {{!}} Business & Financial Times Online|last=Davis|first=Eugene|language=en-US|access-date=2019-09-22}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://citifmonline.com/2016/08/waec-withholds-techiman-shs-candidates-results/|title=WAEC withholds Techiman SHS candidates' results|date=2016-08-20|website=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always|language=en-US|access-date=2019-09-23}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Category:High schools in Ghana]] [[Category:Educational institutions established in 1963]] [[Category:1963 establishments in Ghana]] [[Category:Bono East Region]] == Kundivihira == 39rkg702j9t1px4l9dgv8pe66beh7ty Zuarungu Senior High School 0 17906 137222 137016 2026-05-19T22:35:51Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137222 wikitext text/x-wiki '''Zuarungu Senior High School''' (French Lycée Zuarungu)  nyɛla karimbisarinsi karinzoŋdin bɛ [[Upper East Region|Upper East]] yaɣali [[Ghana]] puuni. Di nyɛla din za [[Bolgatanga]] East District din bɛ Upper East yaɣali Ghana puuni.<ref>{{Cite news|date=2017-12-18|title=Zuarungu SHS student dies from Cerebrospinal meningitis|language=en-US|work=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always|url=http://citifmonline.com/2017/12/zuarungu-shs-student-dies-from-cerebrospinal-meningitis/|access-date=2026-05-17|archive-date=2019-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190922142402/http://citifmonline.com/2017/12/zuarungu-shs-student-dies-from-cerebrospinal-meningitis/|url-status=dead}}</ref> == Kari Bihi == Yuuni 2010, shikuru maa daa mali la bihi kobisinu ni pihinahi ni ayi(542). Karim bihi maa galisim daa pai bihi kobisinu ni pihinii ni anu(585) yuuni 2011 ka daa zuɣu saa n pai bihi tohuli ni pɛhita ni awɛi(1039) yuuni 2012.<ref>{{Cite web|url=https://ghananewsagency.org/education/school-enrollment-in-zuarungu-shs-increase-46332|access-date=2026-05-17|website=ghananewsagency.org}}</ref> == Shikuru maa ni mali binshɛŋa == Shikuru maa mali karimzoŋ nima,  computer laboratory, Science laboratory n ti pahi bi karimbu shɛi (library ).<ref>{{Cite web|title=ZUARUNGU SENIOR HIGH SCHOOL {{!}} Africa Schools Online|url=https://africaschoolsonline.com/user/zuarunguedu-gh/|access-date=2026-05-17|website=africaschoolsonline.com|language=en-US}}</ref> == Karimbakpema == * Daniel Adebuure == Bini nyɛ binshɛŋa == Shikuru maa nyɛla ban niŋdi dɛima mini yiŋjam municipality mini region maa ni kpari shɛŋa la zaa. Shikuru maa boli ŋmɛriba bidibisi mini bipuɣisi pia nyɛla ban na min sabi gbaŋ n ti regional athletic  team yuuni 2001,2005 mini 2008. Yuuni 2012 shikuru maa da nyɛla din di Constitution game trophy.<ref>{{Cite web|title=ZUARUNGU SENIOR HIGH SCHOOL {{!}} Africa Schools Online|url=https://africaschoolsonline.com/user/zuarunguedu-gh/|access-date=2026-05-17|website=africaschoolsonline.com|language=en-US}}</ref> Din n nyɛl tuuli shikuru din nami di regional level n ti National Science and Maths Quiz . [[Category:High schools in Ghana]] [[Category:Mixed schools in Ghana]] [[Category:Upper East Region]] [[Category:Christian schools in Ghana]] [[Category:Boarding schools in Ghana]] [[Category:Public schools in Ghana]] == Kundivihira == q5w0w81vlj017uik6z1egnpx2lmu3i8 Yusuf Baluch 0 19284 137221 136675 2026-05-19T21:52:50Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137221 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Yusuf Baluch''' (bɛ dɔɣi o la yuuni 2004 tiŋa yuli booni [[Kech District|kech]], [[Balochistan]]) ka o nyɛ ŋun mali zaɣa ni [[Climate justice]] mini [[Human rights|Human Rights]].<ref>{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Yusuf Baluch: The flood in Balochistan destroyed our home [Climate Generation-17] - Yeşil Gazete |url=https://yesilgazete.org/yusuf-baluch-the-flood-in-balochistan-destroyed-our-home-climate-generation-17/ |access-date=2022-08-02 |language=tr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>O zaŋ la o zaɣa n niŋ din ni saha shɛlio ni daa tuui nya tiŋgbani yɛlimuɣisira o ya tiŋgbani ni. <ref name=":0">{{Cite web |date=2021-10-17 |title=Gen Z on how to save the world: young climate activists speak out |url=https://www.theguardian.com/environment/2021/oct/17/gen-z-on-how-to-save-the-world-young-climate-activists-speak-out |access-date=2022-08-02 |website=The Guardian |language=en}}</ref> O nyɛla zonzongili n ti [[School Strike for Climate]]<ref name=":1">{{Cite web |title=Yusuf Baluch |url=https://dohadebates.com/solvingit26/yusuf-baluch/ |access-date=2022-08-02 |website=Yusuf Baluch |language=en |archive-date=2022-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819083739/https://dohadebates.com/solvingit26/yusuf-baluch/ |url-status=dead }}</ref>ka tooi laɣimdi laɣinsi n-tiri [https://twitter.com/FFFbalochistan Fridays For Future Balochistan]. O niŋdi la kampee n kariti [[Fossil fuel|fossil fuels companies]] mini banki nima kamani [[Standard Chartered|standard chartered]].<ref>{{Cite web |title=7 Young Activists Share What Made Them Join the Climate Movement |url=https://www.globalcitizen.org/en/content/young-climate-activists-join-the-movement/ |access-date=2023-01-14 |website=Global Citizen |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=https://twitter.com/fffbalochistan/status/1372880480710881280 |url=https://twitter.com/fffbalochistan/status/1372880480710881280 |access-date=2023-01-14 |website=Twitter |language=en}}</ref> O lahi nyɛla ŋun mali kukoli zaŋ chaŋ "multi billion project" din be China min Pakistan [[China–Pakistan Economic Corridor|CPEC]] sunsuuni pirim la di ni mali tabbu shɛli zaŋ chaŋ Balochistan ʒilɛli ni.<ref>{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Yusuf Baluch: The flood in Balochistan destroyed our home [Climate Generation-17] - Yeşil Gazete |url=https://yesilgazete.org/yusuf-baluch-the-flood-in-balochistan-destroyed-our-home-climate-generation-17/ |access-date=2023-03-04 |language=tr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> O chaŋ la [[Cop26|COP26]] n ti pahi ban gba mali zaɣa ni ʒilɛli ka yina MAPA ([[Most Affected People and Areas|most affected people and areas]]) din kuli yan che ka bɛ kukoya ku bukaata.<ref>{{Cite news |last=Abnett |first=Kate |date=2021-09-25 |title=World's youth take to the streets again to battle climate change |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/business/environment/worlds-youth-returns-streets-fight-climate-change-2021-09-24/ |access-date=2022-08-02}}</ref><ref>{{Cite web |last=Welle (www.dw.com) |first=Deutsche |title=How Fridays for Future keeps the climate relevant as other crises rage {{!}} DW {{!}} 25.03.2022 |url=https://www.dw.com/en/how-fridays-for-future-keeps-the-climate-relevant-as-other-crises-rage/a-61232469 |access-date=2022-08-02 |website=DW.COM |language=en-GB}}</ref> O daa di la fiila "overheated event", dabaa ayɔbu tiŋgbani biɛhigu taɣibu din daa niŋ London, [[Billie Eilish|Billie Eillish]] ni daa zaŋ shɛli ti salo o "''[[Happier Than Ever, The World Tour|Happier Than Ever World Tour]]" puuni''.<ref>{{Cite web |title=Overheated |url=https://www.imoverheated.com/ |access-date=2023-01-14 |website=Overheated |language=en-US |archive-date=2023-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114204412/https://www.imoverheated.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-09-08 |title=Climat : le Royaume-Uni promet une COP26 « en présentiel », malgré la pression des ONG pour le report de la conférence |language=fr |work=Le Monde.fr |url=https://www.lemonde.fr/planete/article/2021/09/08/climat-le-royaume-uni-promet-une-cop26-en-presentiel-malgre-la-pression-des-ong-pour-le-report-de-la-conference_6093891_3244.html |access-date=2022-08-02}}</ref> == Maŋ maŋa biɛhigu == Yusuf zooi la tinkpaŋ bili din be southern Balochistan ka daa naan yi ti yi ni n labi [[Gwadar]] n-ti chaŋ shikuru. O ʒini la Gwadar pɔi ka naan yi labi [[United Kingdom]] yuuni 2021.<ref name=":2">{{Cite web |last=Post |first=The Sunday |title=Cop26: From every continent in the world, meet the delegates who have come to Scotland to raise a voice for change |url=https://www.sundaypost.com/fp/cop26-delegates/ |access-date=2022-12-07 |website=The Sunday Post |language=en-US}}</ref> == Yɛlimuɣisira == Yusuf daŋ daa nyɛla ban kɔŋ bɛ biɛhigu sheei o ni daa na nyɛ bia ka di nyɛla kom n daa di li, din bɔŋɔ nyɛla lahabaya din be Balochistan lahabaya ni ka bi yi polo.<ref>{{Cite news |date=2022-09-02 |title=How Pakistan floods are linked to climate change |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-62758811 |access-date=2023-01-26}}</ref> Yuuni 2020, Baluch daa pili "Fridays For Future Balochistan" ka daa pili bakɔi kam nangbankpeeni.<ref>{{Cite news |last=Collins |first=Katie |date=11 January 2022 |title=Heartbreaking loss: Climate crisis spurs push for compensation in 2022 |work=CNET |url=https://www.cnet.com/science/climate/features/heartbreaking-loss-climate-crisis-spurs-push-for-compensation/}}</ref> Amaa, dini daa pili chira bɛla nyaaŋa, [[Frontier Corps]] daa bɔri ni bipola che bɛ zaɣa zaŋ niŋ tiŋgbani biɛhigu taɣibu yɛltɔɣa ni. Baluch mini "Fridays for Future Activists" ŋɔ shɛba nyɛla bɛ ni daa bɔhi shɛba bɔhisi ka varisiba,ka niŋ ba nimmohi ni bɛ yihi bɛ zaɣa ka che nangbankpeeni ŋmɛbu ni ban be Balochistan.<ref>{{Cite web |last=Balochistan |first=Fridays For Future |title=https://twitter.com/fffbalochistan/status/1491751810952056836 |url=https://twitter.com/fffbalochistan/status/1491751810952056836 |access-date=2023-01-14 |website=Twitter |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Redação |date=2021-09-24 |title=Jovens de todo mundo voltam às ruas contra a mudança climática |url=https://forbes.com.br/forbesesg/2021/09/jovens-de-todo-mundo-voltam-as-ruas-contra-a-mudanca-climatica/ |access-date=2022-12-07 |website=Forbes Brasil |language=pt-br}}</ref> Yusuf has been harassed and threatened several times for peacefully protesting and advocating for his rights. Yusuf currently organises from London where he is able to speak and advocate for Climate Justice and human rights.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> == Kundivihira == {{reflist}} * {{Cite news |date=2022-09-02 |title=How Pakistan floods are linked to climate change |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-62758811 |access-date=2022-12-07}} [[Category:Youth climate activists]] [[Category:Baloch people]] [[Category:2004 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Climate activists]] [[Category:Human rights activists]] [[Category:Pakistani Muslims]] [[Category:Pakistani human rights activists]] [[Category:Asian environmentalists]] bw6re4vcsgpmqriea37zlp3snrno4yi Simi (singer) 0 20260 137179 133928 2026-05-19T14:37:30Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137179 wikitext text/x-wiki {{Bio}}'''Simisola Bolatito Kosoko''' {{Audio|Yo-Simisola Bolatilo Kosoko.ogg|Listen|help=no}} ([[née]] '''Ogunleye'''; bɛ dɔɣi o la silimin' gɔli April biɛɣ' pishi yini ka dali yuuni 1988), niriba pam mi o la o akpaaku zuɣu yuli '''Simi''', o nyɛla [[Nigerian]] yili yiinda, yili sabira ni kpɛrikpɛrita.<ref name="P.M News">{{cite web |title=Adekunle Gold pens romantic message to mark Simi's birthday |url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/04/19/adekunle-gold-pens-romantic-message-to-mark-simis-birthday/ |publisher=P.M News |access-date=19 April 2019 |date=April 19, 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://nationaldailyng.com/2015/12531-2/|title=I started with gospel music – Simi|work=National Daily|last=Kingsley|first=Ediale|date=April 18, 2016|access-date=April 21, 2016}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> O daa piligi la o yila tuma ni gospel yila, o daa bahi la o tuuli studio album yuuni 2008, ka di yuli daa booni ''Ogaju''. O daa lahi nyɛla alikaali nira zaŋti season 7 of the Nigerian idol TV show yuuni 2022.<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201512282415.html|title=Nigeria: Even the Silliest Things Inspire Me – Simi|work=[[Media Trust|Daily Trust]]|publisher=allAfrica|last=Offiong|first=Adie Vanessa|date=December 25, 2015|access-date=April 21, 2016}}</ref> Niriba pam baŋ o mi yuuni 2014 din daa niŋ ka o bahi "[[Tiff (song)|Tiff]]", yili shɛli bɛ ni daa piigi zaŋti Best Alternative Song at [[The Headies 2015]].<ref>{{cite news|url=http://pulse.ng/buzz/headies-2015-check-out-the-complete-nomination-list-id4215323.html|title=Headies 2015: Check out the complete nomination list|work=Pulse Nigeria|last=Akan|first=Joey|date=September 30, 2015|access-date=April 21, 2016|archive-date=April 17, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417040632/http://pulse.ng/buzz/headies-2015-check-out-the-complete-nomination-list-id4215323.html|url-status=dead}}</ref> Simi daa dihi o nuu gbana zuɣu n-ti X3M Music yuuni 2014, amaa ka daa yi din ni silimin gɔli May yuuni 2019 din daa niŋ ka bɛ alikawuli maa saha daa paai.<ref>{{cite web |title=Nigeria's Simi leaves record label |url=https://www.musicinafrica.net/magazine/nigerias-simi-leaves-record-label |publisher=Music in Africa |access-date=3 May 2019 |date=2 May 2019}}</ref> O daa bahi o studio album din pahiri ayi ''[[Simisola (album)|Simisola]]'' silimin gɔli September dabaa anii dali yuuni 2017.<ref>{{cite news|url=http://www.pmnewsnigeria.com/2014/04/02/simi-sammy-join-x3m-music/|title=Simi, Sammy Join X3M Music|work=[[P.M. News]]|last=Arogundade|first=Funsho|date=April 2, 2014|access-date=April 21, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thenet.ng/2017/09/its-here-simi-releases-her-debut-album-titled-simisola/|title=It's here! Simi releases her debut album, 'Simisola'|date=September 8, 2017|website=thenet.ng|access-date=September 13, 2017}}</ref> O daa bahi la o studio album din pahiri ata ''[[Omo Charlie Champagne, Vol. 1]]'' o yuun pihita ni yini dɔɣim dabisili dali silimin gɔli April biɛɣ' pishi yini ka dali yuuni 2019.<ref name="P.M News"/> O daa piligi o record label Studio Brat silimin' gɔli June yuuni 2019.<ref name="Pulse Nigeria 1212">{{cite web |first1=Motolani |last1=Alake |title=Simi launches her record company, Studio Brat |url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/simi-launches-her-record-company-studio-brat/d70pneq |publisher=Pulse Nigeria |access-date=30 June 2019 |date=June 20, 2019}}</ref> ==Piligu biɛhigu == Bɛ dɔɣi la Simi silimin gɔli April biɛɣ' pishi yini ka dali yuuni 1988 tiŋ yuli booni [[Ojuelegba, Lagos|Ojuelegba]], a suburb of [[Surulere, Lagos State]], ŋun nyɛ bia so ŋun bahindi nyaaŋa o ba bihi anahi puuni.<ref>{{cite news|url=https://www.punchng.com/i-fantasise-about-working-with-ebenezer-obey-simi/|title=I fantasize about working with Ebenezer Obey –Simi|work=[[The Punch]]|last=Olonilua|first=Ademola|date=April 2, 2016|access-date=April 21, 2016}}</ref> Juliet Ebirim , ''[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]'' ni daa niŋdi Simi vihigu, o daa yɛli ya ni o lamba nyɛla ban daa luhi ka wurim din daa niŋ ka o na nyɛ yuma awɔi. O daa lahi yɛli ni o daa zooi ka nyɛ [[tomboy]].<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2016/03/why-i-do-love-songs-simi/|title=Why I do love songs – Simi|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Newspaper]]|last=Ebirim|first=Juliet|date=March 17, 2016|access-date=April 21, 2016}}</ref> == Shikuru baŋsim == Simi nyɛla ŋun chaŋ Stars International College, secondary shikuru din be [[Ikorodu, Lagos State]].<ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/7fbczH4KCYQ Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20200228184009/https://www.youtube.com/watch?v=7fbczH4KCYQ Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite web| url = https://www.youtube.com/watch?v=7fbczH4KCYQ| title = Simi on GbajumoTV | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> O nyɛla shikuru bila kuro zaŋti [[Covenant University]], din ni ka o bɔhim [[mass communication]].<ref>{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/simii-dont-feel-threatened-anybody/|title=SIMI:I DON'T FEEL THREATENED BY ANYBODY|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation Newspaper]]|last=Medeme|first=Ovwe|date=March 27, 2016|access-date=April 21, 2016}}</ref> ==Tuma== ===2006–13: Career beginnings and ''Ogaju''=== Simi zoomi na ka nyɛ wa' wara ni yili yiinda din daa niŋ ka o be local church's choir. O daa sabila o tuuli yili din daa niŋ ka o nyɛ yuun pia.<ref>{{cite news|url=http://www.goldmyne.tv/2015/08/why-i-sang-ma-bi-mi-ni-jamb-question-song-afro-pop-singer-simi/|title=WHY I SANG ''MA BI MI NI JAMB QUESTION SONG''- AFRO POP SINGER, SIMI|work=Goldmyne Entertainment|last=Odigie|first=McDonald|date=August 12, 2015|access-date=April 21, 2016|archive-date=October 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026194610/http://www.goldmyne.tv/2015/08/why-i-sang-ma-bi-mi-ni-jamb-question-song-afro-pop-singer-simi/|url-status=dead}}</ref> O yila baŋdi tali tuma piligi la yuuni 2008 din daa niŋ ka o bahi o tuuli studio album ''Ogaju'', din daa mali yila balibu pam kamani "Iya Temi" mini "Ara Ile". Ŋun daa ŋmɛ lala album ŋɔ nyɛ Samklef.<ref>{{cite news|url=http://theyesng.com/jamb-question-crooner-simi-shares-her-story/|title=JAMB QUESTION CROONER, SIMI SHARES HER STORY|work=YES INTERNATIONAL! Magazine|last=Ikeokwu|first=Juliet|date=June 12, 2015|access-date=April 21, 2016}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===2014–2018: ''Restless'', ''Chemistry'' and ''Simisola''=== Silimin gɔli January yuuni 2014, Simi daa bahi la 5 track [[Extended play|EP]] ''Restless'', din daa chɛ ka o nyɛ yila ŋmɛbu alikawuli ni X3M Music.<ref>{{cite news|url=http://www.newsflash.com.ng/2016/04/19/simi-5-fun-facts-about-the-gifted-female-vocalist/|title=Simi: 5 fun facts about the gifted female vocalist|work=News Flash Nigeria|date=April 19, 2016|access-date=April 21, 2016|archive-date=May 31, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531081502/http://www.newsflash.com.ng/2016/04/19/simi-5-fun-facts-about-the-gifted-female-vocalist/|url-status=dead}}</ref> EP ŋɔ nyɛla yil' shɛŋa din yɛri binshɛŋa niriba pam ni mi kamani [[Rihanna]]'s "[[Man Down (song)|Man Down]]" n-ti pahi [[Adele]]'s "[[Set Fire to the Rain]]".<ref>{{cite news|url=http://thenet.ng/2014/01/netpod-simi-drops-new-ep-restless-free-download/|title=NETPod: Simi drops new EP 'Restless'|work=[[Nigeria Entertainment Today]]|date=January 10, 2014|access-date=April 21, 2016}}</ref> Silimin' gɔli January dabaawɔi dali yuuni 2014, Simi daa bahi la yila ayi "Tiff" mini "E No Go Funny". Lala yila ayi ŋɔ zaa daa nyɛla niriba ni kuli ŋmɛri shɛli ka daa labisiri sɔŋ yila baŋdiba sani. "Tiff" cinii, ŋun daa wuhiyi di ŋmaabu nyɛ Josh Clarke ka bɛ daa bahili silimin gɔli August biɛɣ' pihita dali yuuni 2015.<ref>{{cite news|url=http://tooxclusive.com/audio/video-simi-tiff/|title=VIDEO: Simi – Tiff|work=[[tooXclusive]]|date=August 30, 2015|access-date=April 22, 2016}}</ref> Bɛ daa piigi yili ŋɔ zaŋti Best Alternative Song yuuni [[The Headies 2015|2015 edition]] of [[The Headies]]. Yuuni 2015 naabu ni, Simi daa di Most Promising Act to Watch category yuuni [[2015 Nigeria Entertainment Awards]]. ''[[Leadership (newspaper)|Leadership]]'' ni daa niŋdi o vihigu, Simi daa yɛli ya ni o piligi o studio album din pahiri dibaayi tuma tumbu, ka daa yɛli ni din tooi niŋ ka o bahi li yuuni 2016.<ref>{{cite news|url=http://leadership.ng/entertainment/512746/relationship-falz-professional-simi|title=My Relationship With Falz Is Professional – Simi|work=[[Leadership (newspaper)|Leadership Newspaper]]|last=Abulude|first=Samuel|date=March 27, 2016|access-date=April 21, 2016}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> O daa bahi "Jamb Question", bɛ daa piigi Simi pahi yili yiinda shɛba ban yɛn lihiri yuuni 2016 by [[NotJustOk]].<ref>{{cite news|url=http://notjustok.com/2016/02/22/10-artists-to-watch-in-2016/|title=10 Artists To Watch in 2016|work=[[NotJustOk]]|first=Don|last=Boye|date=February 22, 2016|access-date=April 21, 2016|archive-date=April 20, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420190620/http://notjustok.com/2016/02/22/10-artists-to-watch-in-2016/|url-status=dead}}</ref> "Jamb Question" ŋɔ daa nyɛla yil' shɛli o mini Nigerian yɛliparim lana [[Falz]] ni laɣim yili. Silimin' gɔli February biɛɣ' pinaanahi dali yuuni 2016, Simi daa bahi la Oscar Heman Ackah-produced love [[ballad]] "Love Don't Care". Bɛ daa kuli ŋmɛri limi pɔhim zuɣu ka di daa lahi nyɛ labisiri suma.<ref>{{cite news|url=http://dailytimes.ng/love-meets-art-simis-love-dont-care-video/|title=LOVE MEETS ART IN SIMI'S 'LOVE DON'T CARE' VIDEO|work=The Daily Times|first=Mutiat|last=Alli|date=May 19, 2016|access-date=January 1, 2017}}</ref> "Love Don't Care" daa nyɛla yil' shɛli din maani Nigeria zuliya zaba mini lihiʒiɛm.<ref>{{cite web|url=http://vexscheworld.com/2016/02/love-dont-care-simi-the-vexscheworld-review/|title=LOVE DON'T CARE- Simi (The Vexscheworld Review)|website=vexscheworld.com|date=February 24, 2016|access-date=January 1, 2017|archive-date=January 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101232159/http://vexscheworld.com/2016/02/love-dont-care-simi-the-vexscheworld-review/|url-status=dead}}</ref> Ŋun daa wuhi lala yilli ŋɔ cinii ŋmɛbu nyɛ [[Clarence Peters]]. Silimin' gɔli October yuuni 2016, bɛ daa piigi Simi zaŋti Best Breakthrough Act [[MTV Africa Music Awards]].<ref>{{cite news|url=http://pulse.ng/buzz/mama-2016-tekno-wins-best-breakthrough-act-id5647812.html|title=MAMA 2016: Tekno wins Best Breakthrough Act|work=Pulse Nigeria|first=Abiola|last=Solanke|date=October 23, 2016|access-date=January 1, 2017|archive-date=January 2, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102081758/http://pulse.ng/buzz/mama-2016-tekno-wins-best-breakthrough-act-id5647812.html|url-status=dead}}</ref> Silimin gɔli October biɛɣ' pishi ni ayopɔin dali, Simi mini Falz daa laɣimi bahi ''[[Chemistry (Falz and Simi EP)|Chemistry]]''. Oghene Michael of 360 Nobs daa buɣisi EP "experiment of the word art". Silimin' gɔli December yuuni 2016, bɛ daa piigi Simi yaɣa dibaa ata n-ti [[The Headies 2016]], ka o daa di zaɣa yini.<ref>{{cite news|url=http://punchng.com/headies-2016-winners/|title=Headies 2016 Awards : The winners are...|work=The Punch|date=December 23, 2016|access-date=January 1, 2017}}</ref> O 12-track studio album din daa pahiri ayi ''[[Simisola (album)|Simisola]] nyaaŋa,'' Simi daa lahi bahi yila ayi; "Smile for Me" n-ti pahi "Joromi". Ban daa sɔŋ ka di shinii nima ŋmaai nyɛ [[Clarence Peters]] mini Aje Films.<ref>{{cite web|url=https://www.channelstv.com/2017/09/09/fans-go-emotional-simi-launches-album-simisola/|title=Fans Go Emotional As Simi Launches Album "Simisola" • Channels Television|date=September 9, 2017|website=channelstv.com|access-date=September 13, 2017}}</ref> Yila shinii nim zaŋti "O Wa Nbe", "Complete Me", "Gone for Good" ni "Aimasiko" daa nyɛla o ni bahi shɛli ni di sɔŋ duhi album ŋɔ zuɣusaa . ''Simisola'' daa nyɛla o ni bahi shɛli dabaa ayopɔin nyaaŋa ka di daa dɔni bunu zuɣu ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' World Albums chart.<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/charts/world-albums/2017-09-30|title=World Music: Top World Albums Chart|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=September 21, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://guardian.ng/life/whatsnew/simi-unveils-official-tracklist-for-new-album/|title=Simi Unveils Official Tracklist For New Album|website=guardian.ng|date=September 2017|access-date=September 13, 2017|archive-date=September 13, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170913135804/https://guardian.ng/life/whatsnew/simi-unveils-official-tracklist-for-new-album/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/simi-bets-and-wins-simisola|title=Simi bets and wins on Simisola|date=September 12, 2017|website=musicinafrica.net|access-date=September 13, 2017}}</ref> ==Maŋmaŋ biɛhigu == Simi nyɛla ŋun kuli yil' yiinda ŋun yuli booni [[Adekunle Gold]] din daa nyɛ amiliya shɛli bɛ ni daa sɔɣi niŋ silimin' gɔli January dabaa awɔi dali yuuni 2019.<ref>{{cite web|url=https://www.legit.ng/1214599-simi-adekunle-golds-wedding-was.html|title=Simi and Adekunle Gold's wedding: how it was|date=January 10, 2019}}</ref> Di nyaaŋa lahabali daa wuhiya ni bɛ nyɛla ban laɣ' taba yuma anu<ref>{{cite web|url=http://dailypost.ng/2019/01/17/dated-5-years-adekunle-gold-confirms-getting-married-simi/|title=We dated for 5 years – Adekunle Gold confirms getting married to Simi|date=January 17, 2019}}</ref> Simi daa lɛbi ma siliminl gɔli May biɛɣ' pihita dali yuuni 2020 din daa niŋ ka o dɔɣi o bia ŋun nyɛ paɣa ka o yuli booni Adejare.<ref>{{cite web |last1=Emmanuel |first1=Stanley |title=Simi And Husband, Adekunle Gold Welcomes Baby Girl |url=https://candytv.ng/simi-and-husband-adekunle-gold-welcomes-baby-girl/ |website=Candy Tv |access-date=8 June 2020 |date=June 7, 2020 |archive-date=8 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608080926/https://candytv.ng/simi-and-husband-adekunle-gold-welcomes-baby-girl/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|title=Simi Welcomes A Baby Girl With Her Husband, Adekunle Gold|url=https://sellbeta.com/blog/simi-welcomes-a-baby-girl-with-her-husband-adekunle-gold/|access-date=June 8, 2020|website=Sellbeta Blog|date=June 8, 2020|archive-date=June 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622035802/https://sellbeta.com/blog/simi-welcomes-a-baby-girl-with-her-husband-adekunle-gold/|url-status=dead}}</ref> == Filmography == O daa niŋ la tuuli kpɛrigu Kunle Afolayan's directorial ''[[Mokalik]]''.<ref>{{Cite web|title=5 things you should know about Kunle Afolayan's new movie, 'Mokalik'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/mokalik-5-things-you-should-know-about-kunle-afolayans-new-movie/qgtxk79|date=2019-03-28|website=Pulse Nigeria|language=en-US|access-date=2020-05-06}}</ref> ===Films=== * ''[[Mokalik]]'' (2019) ==Discography== ===Studio albums=== *''Ogaju'' (2008) *Chemistry (with [[Falz]]) (2016) *''[[Simisola (album)|Simisola]]'' (2017) *''[[Omo Charlie Champagne, Vol. 1]]'' (2019) *''To Be Honest'' (2022) *[[Lost and Found (Simi album)|''Lost and Found'']] (2024) ===EPs=== *''Restless'' (2014) *''Restless II'' (2020) ===Selected singles=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ List of singles as lead artist, showing year released and album name ! scope="col" style="width:20em;" | Title ! scope="col" | Year ! scope="col" style="width:15em;" | Album |- ! scope="row" | "Ara Ile" |2008 |''Ogaju'' |- ! scope="row" |"Emi L'Onijo" |rowspan="3"|2012 |rowspan="6" {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row" |"Take a Chance" |- ! scope="row" |"Chocolate Brown" |- ! scope="row" |"Don't Judge Me (cover)" |rowspan="3"|2013 |- ! scope="row" |"Bibanke (cover)" |- ! scope="row" |"Marvin's Room (cover)" |- ! scope="row" |"[[Tiff (song)|Tiff]]" |rowspan="2"|2014 |''[[Simisola (album)|Simisola]]'' |- ! scope="row" |"E No Go Funny" |{{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row" |"[[Jamb Question]]" |rowspan="3"|2015 |''Simisola'' |- ! scope="row" |"Jamb Question" (Remix) <small>(featuring [[Falz]])</small> |rowspan="2" {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row" |"Open and Close" |- ! scope="row" |"Love Don't Care" |2016 |rowspan="3"|''Simisola'' |- ! scope="row" |"Smile for Me" |rowspan="2"|2017 |- ! scope="row" |"Joromi" |- ! scope="row" |"I Dun Care" |rowspan="2"|2018 |rowspan="3"|''[[Omo Charlie Champagne, Vol. 1]]'' |- ! scope="row"|"Lovin" |- ! scope="row"|"Ayo" |2019 |- ! scope="row" |"[[Duduke]]" |rowspan="2"|2020 |rowspan="3" {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row" |"There for You" |- ! scope="row" |"Borrow Me Your Baby" <small>(featuring [[Falz]])</small> <ref>{{Cite web|title=Simi – Borrow Me Your Baby ft. Falz [Music]|url=https://justgbedu.com/simi-borrow-me-your-baby-ft-falz/|access-date=May 31, 2024|website=JustGbedu|date=June 7, 2024|archive-date=June 9, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240609095217/https://justgbedu.com/simi-borrow-me-your-baby-ft-falz/|url-status=dead}}</ref> |rowspan="2" |2024 |- |} ==Pina mini piibu == {{Incomplete list|date=April 2016}} {{Infobox musician awards | name = Simi | image = Simi singer from Nigeria born 1988 at NdaniTV.png | image_size = 220px | alt = | caption = | wins = 13 | nominations = 30 | award1 = [[The Headies]] | award1W = 7 | award1N = 18 | award2 = [[Nigeria Entertainment Awards]] | award2W = 1 | award2N = 3 | award3 = [[City People Entertainment Awards]] | award3W = 3 | award3N = 3 | award4 = Nigeria Music Video Awards | award4W = 0 | award4N = 3| | award5 = [[MTV Africa Music Awards]] | award5W = 0 | award5N = 1 | award6 = Nigerian Teen Choice Awards | award6W = 1 | award6N = 1 | award7 = [[NET Honours]] | award7W = 1 | award7N = 1 }} {| class ="wikitable" |- !Year !Award ceremony !Prize !Recipient/Nominated Work !Result ! Ref |- |rowspan="5"|2015 |[[2015 Nigeria Entertainment Awards]] |Most Promising Act to Watch |rowspan="2"|Herself |{{won}} |<ref>{{cite news|url=https://thenet.ng/kiss-daniel-simi-and-dj-cuppy-win-big-at-nea-2015/|title=Kiss Daniel, Simi, and Dj Cuppy win big at NEA 2015|work=[[Nigeria Entertainment Today]]|last=Badmus|first=Kayode|date=September 7, 2015|access-date=April 22, 2016}}</ref> |- |2015 City People Entertainment Awards |Most Promising Act of The Year |{{won}} |<ref>{{cite news|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/entertainment/simi-thrills-in-new-video/121616.html|title=Simi thrills in new video|work=[[Media Trust|Daily Trust Newspaper]]|last=Offiong|first=Vanessa Adie|date=November 27, 2015|access-date=April 26, 2016|archive-date=August 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826033713/http://www.dailytrust.com.ng/news/entertainment/simi-thrills-in-new-video/121616.html|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="3"|2015 Nigerian Music Video Awards |Best RnB Video |rowspan="2"|"[[Tiff (song)|Tiff]]" |{{nom}} |<ref name="too">{{cite news|url=http://tooxclusive.com/news/nigerian-music-video-awards-nmva-2015-nominees-list/|title=Nigerian Music Video Awards (NMVA) 2015 Nominees List|publisher=[[tooXclusive]]|author=Tyler|date=November 17, 2015|access-date=April 26, 2016}}</ref> |- |Music Video of The Year |{{nom}} |<ref name="too"/> |- |Best Soft Rock/Alternative Video |"[[Jamb Question]]" |{{nom}} |<ref>{{cite news|url=http://sounds.ng/uncategorized/who-will-win-nmva-best-soft-rockalternative-video|title=WHO WILL WIN NMVA BEST SOFT ROCK/ALTERNATIVE VIDEO?|publisher=sounds ng|date=November 27, 2015|access-date=April 26, 2016|archive-date=December 8, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208015503/http://sounds.ng/uncategorized/who-will-win-nmva-best-soft-rockalternative-video|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="9"|2016 |rowspan="2"|[[The Headies 2015]] |Best Alternative Song |"Tiff" |{{nom}} |<ref name="tv">{{cite news|url=http://www.channelstv.com/2016/01/02/headies-awards-2015-full-list-of-winners/|title=Headies Awards 2015: Full List of Winners|publisher=[[Channels TV]]|date=January 2, 2016|access-date=April 22, 2016}}</ref> |- |Best Vocal Performance (Female) |rowspan="4"|Herself |{{nom}} |<ref name="tv"/> |- |2016 City People Entertainment Awards |Female Artiste of the Year |{{won}} |<ref>{{cite news|url=https://thenet.ng/full-list-of-winners-at-2016-city-people-entertainment-awards/|title=Full List of Winners at 2016 City People Entertainment Awards|work=Nigerian Entertainment Today|first=Adedayo|last=Showemimo|date=July 26, 2016|access-date=July 26, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161208102412/http://thenet.ng/2016/07/full-list-of-winners-at-2016-city-people-entertainment-awards/|archive-date=December 8, 2016}}</ref> |- |Nigerian Teen Choice Awards 2016 |Choice Upcoming Female Artist |{{won}} |<ref>{{cite news|url=http://www.premiumherald.com/2016/08/11/nigerian-teen-choice-awardsntca2016-full-list-winners/|title=Nigerian teen choice awards (#NTCA2016) full list of winners|work=Premium Herald|first=Lucky|last=Freeman|date=August 11, 2016|access-date=January 1, 2017|archive-date=January 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101233123/http://www.premiumherald.com/2016/08/11/nigerian-teen-choice-awardsntca2016-full-list-winners/|url-status=dead}}</ref> |- |2016 MTV African Music Awards |Best Breakthrough Act |{{nom}} |<ref>{{cite news|url=http://www.okayafrica.com/in-brief/mtv-africa-music-awards-2016-nominees-mtvmama2016/|title=Here's the Full List of Nominees at the 2016 MTV Africa Music Awards in Johannesburg|work=Okay Africa|first=Alyssa|last=Klein|date=October 22, 2016|access-date=January 1, 2017|archive-date=August 24, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170824092500/http://www.okayafrica.com/in-brief/mtv-africa-music-awards-2016-nominees-mtvmama2016/|url-status=dead}}</ref> |- |rowspan="4"|[[The Headies 2016]] |Best Recording of the Year |rowspan="2"|"Love Don't Care" |{{nom}} |<ref name="headiesnea"/> |- |Best R&B Single |{{nom}} |<ref name="headiesnea">{{cite news|url=https://thenet.ng/headies-2016-complete-winners-list/|title=Headies 2016: The complete winners list|work=Nigerian Entertainment Today|first=Hassan|last=Sanusi|date=December 23, 2016|access-date=January 1, 2017}}</ref> |- |Best Collaboration |"Soldier" <small>(with Falz)</small> |{{won}} |<ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2016/12/full-list-headies-2016-winners/|title=Full list of Headies 2016 winners|work=Vanguard Nigeria|date=December 23, 2016|access-date=January 1, 2017}}</ref> |- |Best Vocal Performance (Female) |"Love Don't Care" |{{won}} |<ref>{{cite news|url=https://thenet.ng/headies2016-simi-and-shaydee-win-1st-major-award/|title=#Headies2016: Simi and Shaydee each win their 1st major award|work=Nigerian Entertainment Today|first=Hassan|last=Sanusi|date=December 22, 2016|access-date=January 1, 2016}}</ref> |- | rowspan="7" |2017 |2017 City People Entertainment Awards |Best Collabo of the Year |"No Forget" <small>(with [[Adekunle Gold]])</small> |{{won}} |<ref>{{cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/cpma2017-full-list-winners-city-people-music-awards/|title=#CPMA2017: Full List of Winners at the City People Music Awards – City People Magazine|date=August 7, 2017|website=citypeopleonline.com|access-date=September 13, 2017}}</ref> |- |rowspan="2"|2017 Nigeria Entertainment Awards |Best Afropop Female Artist |Herself |{{nom}} |<ref>{{cite web|url=http://punchng.com/full-list-rmd-funke-akindele-wizkid-davido-efe-nominated-for-nigerian-entertainment-awards/|title=FULL LIST: RMD, Funke Akindele, Wizkid, Davido, Efe nominated for Nigerian Entertainment Awards|date=July 11, 2017|website=The Punch|access-date=September 17, 2017}}</ref> |- |Best Album |''[[Chemistry (Falz and Simi EP)|Chemistry]]'' {{small|(with [[Falz]])}} |{{nom}} |<ref>{{cite web|url=https://www.36ng.ng/2017/07/09/nigerian-entertainment-awards-2017-nea-full-list-nominees/|title=Nigerian Entertainment Awards 2017 (NEA) Full List of Nominees|last=Oleniju|first=Segun|date=July 9, 2017|website=36ng.ng|access-date=September 17, 2017|archive-date=September 12, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912144623/https://www.36ng.ng/2017/07/09/nigerian-entertainment-awards-2017-nea-full-list-nominees/|url-status=dead}}</ref> |- |[[All Africa Music Awards|AFRIMA Awards]] |Songwriter of the Year |rowspan="4"|Herself |{{won}} |<ref>{{cite web |title=AFRIMA 2017: Full list of winners |url=https://www.musicinafrica.net/magazine/afrima-2017-full-list-winners |publisher=Music in Africa |access-date=18 April 2019 |date=13 November 2017}}</ref> |- | rowspan="3" |[[Soundcity MVP Awards Festival]] |Song of the Year |{{nom}} |rowspan="3"|<ref>{{cite web |first1=Marcus |last1=Brown |title=Soundcity MVP Awards Festival 2017 - Full Winners List |url=https://tooxclusive.com/news/soundcity-mvp-awards-festival-2017-full-winners-list/ |publisher=TooXclusive |access-date=18 April 2019 |date=January 12, 2018}}</ref> |- |Best Female MVP |{{nom}} |- |Best Pop |{{nom}} |- | rowspan="7" |2018 | rowspan="6" |[[The Headies]] |Best Recording of the Year |"Joromi" |{{Won}} | rowspan="6" |<ref>{{cite web|title=Headies releases nominees for 2018 awards [FULL LIST] – Daily Post Nigeria|url=http://dailypost.ng/2018/04/13/headies-releases-nominees-2018-awards-full-list/|website=Daily Post Nigeria|access-date=April 14, 2018|date=April 13, 2018}}</ref> |- |Best R&B/Pop album |''[[Simisola (album)|Simisola]]'' |{{Nom}} |- |Best R&B single |"Smile For Me" |{{Won}} |- |Best Vocal Performance (female) |"Gone For Good" |{{Nom}} |- |[[The Headies Award for Album of the Year|Album of the Year]] |''[[Simisola (album)|Simisola]]'' |{{Won}} |- |Artiste of the Year | rowspan="4" |Herself |{{Nom}} |- |[[The Future Awards Africa|Future Awards Africa]] |Prize for Music |{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/check-out-the-full-list-of-winners-at-2018-future-awards/|title=Check Out The Full List of Winners at 2018 Future Awards|date=December 17, 2018|website=The Guardian Nigeria Newspaper – Nigeria and World News|access-date=December 18, 2018}}</ref> |- | rowspan="5" |2021 | rowspan="5" |[[Net Honours]] |Most Popular Musician |{{won}} | rowspan="5" |<ref>{{Cite web|title=Net Honours - The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|access-date=2021-07-21|website=[[Nigerian Entertainment Today]]|language=en-US}}</ref> |- |Most Searched Musician (female) |{{won}} |- |Most Played Pop Song |"[[Duduke]]" |{{nom}} |- |Most Played Hip Hop song |"Know you" {{Small|([[Ladipoe]]<nowiki> featuring Simi]]</nowiki>}} |{{nom}} |- |Most Played RnB Song |"Running to You" {{Small|([[Chike (singer)|Chike]] featuring Simi)}} |{{nom}} |- | rowspan="5" |2023 | rowspan="5" |[[The Headies]] |SONGWRITER OF THE YEAR |“Loyal” |{{nom}} | |- |Best R&B Single |“Loyal” – Simi ft Fave |{{nom}} | |- |Best Vocal Performance (Female) |“Loyal” |{{nom}} | |- |Best R&B Album |To Be Honest (Tbh) |{{nom}} | |- |Best Female Artiste |Herself |{{nom}} | |} ==Academic writings about Simi== *Adebayo, Abidemi Olufemi. "Culture Shift and Simisola Ogunleye's (Simi's) Conception of the Millennial African Woman in Love Don't Care and Joromi." ''Ibadan Journal of English Studies'' 7 (2018): 173–184. == Lihimi m-pahi == *[[List of Nigerian musicians]] == Kundivihira == <references group="lower-alpha" /> av42ucki5omo68eqlypxze5vr0mlum5 United Television Ghana 0 21523 137217 71442 2026-05-19T19:06:43Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137217 wikitext text/x-wiki {{short description|Television Station}} {{more citations needed|date=February 2015}}{{Infobox television channel|name=United Television Ghana (UTV Ghana)|logo=|logo_size=|logo_alt=|image=|launch_date=2013|picture_format=[[576i]] ([[SDTV]])|network=United Television Ghana (UTV Ghana)|owner=Despite Group of Companies|country={{flag|Ghana}}|area=[[Ghana]]|headquarters=[[Abeka-Lapaz]], [[Accra]] [[Ghana]]|former_names=|replaced=|replaced_by=|sister_channels=Peace FM Ghana, Okay FM, Neat FM|timeshift_service=|website=http://utvghana.com}}'''United Television Ghana Limited''' ('''UTV Ghana''') nyɛla ʒingamazuɣu,lahabaya wuligibu bayana din be [[Ghana]]. Di daa kpala yuuni 2013, Despite Group of Companies n daa kpali, ka Mr. [[Osei Kwame Despite]] nyɛ di kpɛma. UTV Ghana nyɛla ban wuligiri lahabaya pam ka lahi tumdi TV tuma zaɣi bɔbigu, kpɛriti mini[[Telenovela|telenovelas]], filim nima mini niŋ nyambɔ dɛma. == Pina == * Health Advocate–Media Institution, 2017 People's Choice Practitioners n daa ti ba li, Media Men Ghana nima nuu n daa pa di zuɣu{{citation needed|date=April 2018}} * Radio and Television Personalities Awards TV Station Of The Year 2019–2020.<ref>{{Cite web|title=Full list of 2020 RTP Award winners|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/full-list-of-2020-rtp-award-winners.html|access-date=2020-11-26|website=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> == Lihimi m-pahi == * [[Media of Ghana]] == Tuma == * The Real News * [[Adehye Nsroma]] == External links == * [http://utv.peacefmonline.com UTV on Peace Fm online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230928152029/https://utv.peacefmonline.com/ |date=2023-09-28 }} * {{Facebook|utvghana}} * {{official website|http://utvghana.com/}} == Kundivihira == {{reflist}}{{TV stations in Ghana}}{{ghana-tv-station-stub}} rnlm6sh9uj1ydua1liesu0efg0sf9gb Will Ferrell filmography 0 23516 137220 118630 2026-05-19T20:51:28Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137220 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} [[File:Will Ferrell 2013.jpg|thumb|upright=1.1|Ferrell in 2013]] Din doli ŋɔ na nyɛla America Kpɛrikpɛrita kpɛriti [[Will Ferrell]] kpɛriti. ==Kpɛriti == {| class="wikitable" |+Key | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=Not yet released}} |Denotes works that have not yet been released |} ===O ni kpɛri kpɛrishŋa=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ {{sronly|Table containing films with Will Ferrell}} |- !scope="col"|Year !scope="col"|Title !scope="col"|Role !scope="col" class="unsortable" |Notes !scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref.|Reference(s)}} |- |1996 !scope=row| ''Criminal Hearts'' |Newscaster | Uncredited |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Kurp |first=Joshua |date=2011-07-07 |title=Taxi Killer Starring Jane Lynch, and Nine Other Less Than Impressive Film Debuts |url=https://www.vulture.com/2011/07/taxi-killer-starring-jane-lynch-and-nine-other-less-than-impressive-film-debuts.html |access-date=2023-01-31 |website=Vulture |language=en-us}}</ref> |- | rowspan="2" |1997 !scope=row| ''[[Men Seeking Women]]'' |Al | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Grierson |first=Will Leitch, Tim |date=2015-03-27 |title=Every Will Ferrell Movie, Ranked From Worst to Best |url=https://slate.com/culture/2015/03/will-ferrell-movies-ranked-from-best-to-worst.html |access-date=2023-01-31 |website=Slate Magazine |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Austin Powers: International Man of Mystery]]'' |Mustafa | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Polowy |first=Kevin |date=April 22, 2022 |title='Romy and Michele' at 25: How Will Ferrell's 'hilarious' cameo wound up on the cutting-room floor |url=https://ca.style.yahoo.com/romy-and-michele-will-ferrell-cameo-cut-david-mirkin-interview-231117949.html |access-date=2023-01-31 |website=ca.style.yahoo.com |language=en-CA}}</ref> |- | rowspan="2" |1998 !scope=row| ''[[A Night at the Roxbury]]'' |Steve Butabi |Also writer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Gates |first=Anita |date=1998-10-02 |title=FILM REVIEW; A Lucky Break for the Terminally Uncool |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1998/10/02/movies/film-review-a-lucky-break-for-the-terminally-uncool.html |access-date=2023-01-31 |issn=0362-4331}}</ref> |- !scope=row| ''[[The Thin Pink Line]]'' |Darren Clark | |style="text-align:center;"|<ref>{{Citation |title=The Thin Pink Line |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_thin_pink_line_2000 |work=Rotten Tomatoes |language=en |access-date=2023-01-31}}</ref> |- | rowspan="4" |1999 !scope=row| ''[[Austin Powers: The Spy Who Shagged Me]]'' |Mustafa | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Bhasin |first=Nick |date=2022-12-13 |title=It doesn't make sense, but Austin Powers is somehow still very funny |url=https://www.smh.com.au/culture/movies/it-doesn-t-make-sense-but-austin-powers-is-somehow-still-very-funny-20221129-p5c25b.html |access-date=2023-01-31 |website=The Sydney Morning Herald |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Dick (film)|Dick]]'' |[[Bob Woodward]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Kempley |first=Rita |date=August 4, 1999 |title='Dick' (PG-13) |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/movies/reviews/dickkempley.htm |access-date=2023-01-31 |newspaper=The Washington Post}}</ref> |- !scope=row| ''[[Superstar (1999 film)|Superstar]]'' |Sky Corrigan / [[Jesus]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Ebert |first=Roger |author-link=Roger Ebert |date=October 8, 1999 |title=Superstar movie review & film summary (1999) |url=https://www.rogerebert.com/reviews/superstar-1999 |access-date=2023-01-31 |website=RogerEbert.com |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[The Suburbans]]'' |Gil | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Maslin |first=Janet |date=October 29, 1999 |title='Suburbans': And the Beat Goes on, Even When It Shouldn't |url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/library/film/102999suburbans-film-review.html |access-date=2023-01-31 |website=archive.nytimes.com}}</ref> |- | rowspan="2" |2000 !scope=row| ''[[Drowning Mona]]'' |Cubby the Funeral Director | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite magazine |last=Ebiri |first=Bilge |date=2015-03-26 |title=Will Power: Every Will Ferrell Movie, Ranked |url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-lists/will-power-every-will-ferrell-movie-ranked-176407/ |access-date=2023-01-31 |magazine=[[Rolling Stone]] |language=en-US}}</ref> |- !scope=row| ''[[The Ladies Man (2000 film)|The Ladies Man]]'' |Lance DeLune | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Miller |first=Matt |date=2020-06-26 |title=Every Single Will Ferrell Movie, Ranked From Worst to Best |url=https://www.esquire.com/entertainment/movies/g13857625/best-will-ferrell-movies-ranked/ |access-date=2023-01-31 |website=Esquire |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="2" |2001 !scope=row| ''[[Jay and Silent Bob Strike Back]]'' |Federal Wildlife Marshal Willenholly | | <ref>{{Cite web |last=Thompson |first=Simon |title=Jason Mewes Talks 'Jay And Silent Bob Strike Back' At 20 |url=https://www.forbes.com/sites/simonthompson/2021/08/23/jason-mewes-talks-jay-and-silent-bob-strike-back-at-20/ |access-date=2023-01-31 |website=Forbes |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Zoolander]]'' |Jacobim Mugatu | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Honeycutt |first=Kirk |date=2016-09-28 |title='Zoolander': THR's 2001 Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/zoolander-original-movie-2001-review-933382/ |access-date=2023-01-31 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> |- |2002 !scope=row| ''[[Boat Trip (film)|Boat Trip]]'' |Brian's Boyfriend |Uncredited |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |title=The Independent Critic - "Boat Trip" Review |url=https://theindependentcritic.com/boat_trip |access-date=2023-01-31 |website=theindependentcritic.com}}</ref> |- | rowspan="2" |2003 !scope=row| ''[[Old School (film)|Old School]]'' |Frank "The Tank" Ricard | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Mitchell |first=Elvis |date=2003-02-21 |title=FILM REVIEW; Never Too Late to Have an Adolescence |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2003/02/21/movies/film-review-never-too-late-to-have-an-adolescence.html |access-date=2023-01-31 |issn=0362-4331}}</ref> |- !scope=row| ''[[Elf (film)|Elf]]'' |Buddy | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Rechtshaffen |first=Michael |date=December 24, 2015 |title='Elf': THR's 2003 Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/elf-film-review-2003-851030/ |access-date=2023-01-31 |website=[[The Hollywood Reporter]] |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="5" |2004 !scope=row| ''[[Starsky & Hutch (film)|Starsky & Hutch]]'' |Big Earl |Uncredited |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Terrones |first=Terry |date=January 17, 2023 |title=The 15 best Will Ferrell movies, ranked |url=https://ew.com/movies/best-will-ferrell-movies-ranked/ |access-date=2023-01-31 |website=EW.com |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]'' |Ron Burgundy | Also writer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Simmons |first=Bill |author-link=Bill Simmons |date=2017-06-16 |title=Will Ferrell on the Bizarre Path 'Anchorman' Took to the Box Office |url=https://www.theringer.com/2017/6/16/16038314/anchorman-development-will-ferrell-bill-simmons-podcast-bef9b909da38 |access-date=2023-01-31 |website=The Ringer |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Melinda and Melinda]]'' |Hobie | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Ebert |first=Roger |title=Melinda and Melinda movie review (2005) {{!}} Roger Ebert |url=https://www.rogerebert.com/reviews/melinda-and-melinda-2005 |access-date=2023-01-31 |website=RogerEbert.com |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Wake Up, Ron Burgundy: The Lost Movie]]'' |Ron Burgundy | Direct-to-DVD; also writer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Reynolds |first=Simon |date=2013-12-14 |title=Anchorman: The sequel you haven't seen |url=http://www.digitalspy.com/movies/a536455/wake-up-ron-burgundy-the-anchorman-sequel-you-probably-havent-seen/ |access-date=2023-01-31 |website=Digital Spy |language=en-GB}}</ref> |- !scope=row| ''[[Oh, What a Lovely Tea Party]]'' |Himself | Documentary |style="text-align:center;"|<ref>{{Citation |last= |first= |title=Oh, What a Lovely Tea Party |url=https://www.imdb.com/title/tt0396155/ |work=IMDB.com |type= |publisher= |access-date=2023-01-31 |last2= |first2=}}</ref> |- | rowspan="6" |2005 !scope=row| ''[[The Wendell Baker Story]]'' |Dave Bix | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Mondello |first=Bob |date=March 17, 2007 |title='The Wendell Baker Story' |url=https://www.npr.org/2007/05/17/10255758/the-wendell-baker-story |access-date=2023-01-31 |website=[[NPR]]}}</ref> |- !scope=row| ''[[Kicking & Screaming (2005 film)|Kicking & Screaming]]'' |Phil Weston | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Ebert |first=Roger |title=Kicking & Screaming movie review (2005) {{!}} Roger Ebert |url=https://www.rogerebert.com/reviews/kicking-and-screaming-2005 |access-date=2023-01-31 |website=RogerEbert.com |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Bewitched (2005 film)|Bewitched]]'' |Jack Wyatt | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Barnes |first=Brooks |date=2009-07-31 |title=Full Stomachs, and Full Marriages Too |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2009/08/02/movies/02barn.html |access-date=2023-01-31 |issn=0362-4331}}</ref> |- !scope=row| ''[[Wedding Crashers]]'' |Chazz Reinhold |Uncredited |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Lawrence |first=Derek |date=July 13, 2020 |title=Will Ferrell's last-minute casting and more 'Wedding Crashers' secrets |language=en |work=EW.com |url=https://ew.com/movies/wedding-crashers-will-ferrell-wedding-montage/ |access-date=2023-01-31}}</ref> |- !scope=row| ''[[Winter Passing]]'' |Corbit | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Koehler |first=Robert |date=2005-09-17 |title=Winter Passing |url=https://variety.com/2005/film/markets-festivals/winter-passing-1200523098/ |access-date=2023-01-31 |website=Variety |language=en-US}}</ref> |- !scope=row| ''[[The Producers (2005 film)|The Producers]]'' |[[Franz Liebkind]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Tucker |first=Betty Jo |title=There's Nothing Like a Show on Broadway |url=http://www.reeltalkreviews.com/browse/viewitem.asp?type=review&id=1515 |access-date=2023-01-31 |website=www.reeltalkreviews.com}}</ref> |- | rowspan="3" |2006 !scope=row| ''[[Curious George (film)|Curious George]]'' |Ted Shackleford / "The Man with the Yellow Hat" | Voice |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Welkos |first=Robert W. |date=2006-02-05 |title=Real monkeying around |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-feb-05-ca-curious5-story.html |access-date=2023-01-31 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> |- !scope=row| ''[[Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby]]'' |Ricky Bobby |Also writer and executive producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=McGee |first=Ryan |date=2016-08-04 |title='Talladega Nights' at 10: An oral history |url=https://www.espn.com/racing/nascar/cup/story/_/id/17218225/nascar-talladega-nights-10-oral-history |access-date=2023-01-31 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Stranger than Fiction (2006 film)|Stranger than Fiction]]'' |Harold Crick | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Scott |first=A. O. |date=2006-11-10 |title=Hearing Voices? It's Just Somebody's Imagination |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2006/11/10/movies/10fict.html |access-date=2023-01-31 |issn=0362-4331}}</ref> |- |2007 !scope=row| ''[[Blades of Glory]]'' |Chazz Michael Michaels | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Vega |first=Nick |date=March 30, 2017 |title=10 years later, it's time to give 'Blades of Glory' the respect it deserves |url=https://www.businessinsider.com/10-years-later-blades-of-glory-still-holds-up-2017-3 |access-date=2023-01-31 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="2" |2008 !scope=row| ''[[Semi-Pro]]'' |Jackie Moon | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Puig |first=Claudia |title=Will Ferrell scores points for comedy in 'Semi-Pro' - USATODAY.com |url=http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/reviews/2008-02-28-semi-pro_N.htm |access-date=2023-01-31 |website=USA Today}}</ref> |- !scope=row| ''[[Step Brothers (film)|Step Brothers]]'' |Brennan Huff | Also writer and executive producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=VanHoose |first=Benjamin |date=November 29, 2021 |title=Anchorman Producer Reveals Why He's No Longer Friends with Will Ferrell: 'It Ended Not Well' |url=https://people.com/movies/adam-mckay-candid-about-will-ferrell-disagreement-split-producing-partnership/ |access-date=2023-01-31 |website=Peoplemag |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |2009 !scope=row| ''[[Land of the Lost (film)|Land of the Lost]]'' |Dr. Rick Marshall | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Gleiberman |first=Owen |date=June 3, 2009 |title=Land of the Lost |url=https://ew.com/article/2009/06/03/land-lost-3/ |access-date=2023-01-31 |website=EW.com |language=en }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- !scope=row| ''[[The Goods: Live Hard, Sell Hard]]'' |Craig McDermott |Uncredited; also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Lowry |first=Brian |date=August 13, 2009 |title=The Goods: Live Hard * Sell Hard |url=https://variety.com/2009/film/markets-festivals/the-goods-live-hard-sell-hard-1200475666/ |access-date=2023-01-31 |website=Variety |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="3" |2010 !scope=row| ''[[The Other Guys]]'' |Detective Allen Gamble |Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Lim |first=Dennis |date=April 30, 2010 |title=Ex-Bad Boy Eager for a (Filmed) Fight |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2010/05/02/movies/02wahlberg.html |access-date=2023-01-31 |issn=0362-4331}}</ref> |- !scope=row| ''[[Everything Must Go (film)|Everything Must Go]]'' |Nick Halsey | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Buckwalter |first=Ian |date=May 12, 2011 |title='Everything Must Go': A Middling-Age Breakdown |url=https://www.npr.org/2011/05/12/135836943/everything-must-go-a-middling-age-breakdown |access-date=2023-01-30 |website=NPR}}</ref> |- !scope=row| ''[[Megamind]]'' |Megamind |Voice |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Puig |first=Claudia |title=Villainous hero Megamind: Been there, animated that - USATODAY.com |url=https://usatoday30.usatoday.com/life/movies/reviews/2010-11-05-megamind05_ST_N.htm |access-date=2023-01-31 |website=USA Today}}</ref> |- |2011 !scope=row| ''[[Megamind: The Button of Doom]]'' |Megamind | Voice, [[short film]] |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Gallagher |first=Brian |date=2011-01-03 |title=Megamind Blu-ray and DVD Coming February 25th |url=https://movieweb.com/megamind-blu-ray-and-dvd-coming-february-25th/ |access-date=2023-01-31 |website=MovieWeb |language=en}}</ref> |- | rowspan="3" |2012 !scope=row| ''[[Tim and Eric's Billion Dollar Movie]]'' |Damien Weebs | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Rabin |first=Nathan |date=January 27, 2012 |title=Tim & Eric's Billion Dollar Movie |url=https://www.avclub.com/tim-eric-s-billion-dollar-movie-1798171299 |access-date=2023-01-31 |website=The A.V. Club |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Casa de mi padre]]'' |Armando Alvarez | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Itzkoff |first=Dave |date=2012-03-02 |title=The Universal Language of Will Ferrell |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/03/04/movies/will-ferrell-tackles-spanish-for-casa-de-mi-padre.html |access-date=2023-01-31 |issn=0362-4331}}</ref> |- !scope=row| ''[[The Campaign (film)|The Campaign]]'' |Cam Brady | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Butler |first=Karen |date=October 30, 2012 |title=Actor-producer Will Ferrell hits 'The Campaign' trail - UPI.com |url=https://www.upi.com/Entertainment_News/Movies/2012/10/30/Will-Ferrell-hits-The-Campaign-trail/38541351571700/ |access-date=2023-01-31 |website=UPI |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |2013 !scope=row| ''[[The Internship]]'' |Kevin | Uncredited |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Linda |first=Barnard |date=2013-06-07 |title=The Internship leaves us searching for laughs: review |url=https://www.thestar.com/entertainment/movies/2013/06/07/the_internship_leaves_us_searching_for_laughs_review.html |access-date=2023-01-31 |website=thestar.com |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Anchorman 2: The Legend Continues]]'' |Ron Burgundy | Also writer and producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Finke |first=Nikki |date=2012-03-29 |title=Will Ferrell To Return For 'Anchorman 2' |url=https://deadline.com/2012/03/will-ferrell-returns-for-anchorman-2-250288/ |access-date=2023-01-31 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- |2014 !scope=row| ''[[The Lego Movie]]'' |[[Lord Business]]/[[List of The Lego Movie characters#The Man Upstairs|The Man Upstairs]] | Voice |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Staff |date=February 2, 2014 |title='The Lego Movie': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/lego-movie-film-review-676345/ |access-date=2023-01-31 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="2" |2015 !scope=row| ''[[Get Hard]]'' |James King | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=February 26, 2014 |title=Craig T. Nelson Joins Will Ferrell-Kevin Hart Comedy 'Get Hard' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/craig-t-nelson-joins-will-682238/ |access-date=2023-01-31 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> |- !scope=row| ''[[Daddy's Home (film)|Daddy's Home]]'' |Brad Whitaker |Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=June 4, 2014 |title=Paramount Looking To Re-Team Mark Wahlberg And Will Ferrell In 'Daddy's Home' |url=https://deadline.com/2014/06/paramount-looking-to-re-team-mark-wahlberg-and-will-ferrell-in-daddys-home-740252/ |access-date=2023-01-31 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- |2016 !scope=row| ''[[Zoolander 2]]'' |Jacobim Mugatu | |style="text-align:center;"| |- | rowspan="2" |2017 !scope=row| ''[[The House (2017 film)|The House]]'' |Scott Johansen | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Kroll |first=Justin |date=June 12, 2015 |title=Amy Poehler to Co-Star With Will Ferrell in New Line's 'The House' |url=https://variety.com/2015/film/news/amy-poehler-to-co-star-with-will-ferrell-in-new-lines-the-house-1201518798/ |access-date=2023-01-31 |website=Variety |language=en-US}}</ref> |- !scope=row| ''[[Daddy's Home 2]]'' |Brad Whitaker | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=March 10, 2017 |title=John Cena Back For 'Daddy's Home 2' |url=https://deadline.com/2017/03/john-cena-daddys-home-sequel-will-ferrell-mark-wahlberg-mel-gibson-1202040824/ |access-date=2023-01-31 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- |2018 !scope=row| ''[[Holmes & Watson]]'' |[[Sherlock Holmes]] | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Fleming |first=Mike Jr. |date=2016-08-16 |title=Will Ferrell, John C. Reilly Reunite For 'Holmes & Watson' |url=https://deadline.com/2016/08/will-ferrell-john-c-reilly-holmes-and-watson-talladega-nights-step-brothers-etan-cohen-1201804446/ |access-date=2023-01-31 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="4" |2019 !scope=row| ''[[The Lego Movie 2: The Second Part]]'' |President (Lord) Business/The Man Upstairs | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=O'Connell |first=Samantha J. |date=February 12, 2019 |title='The Lego Movie 2: The Second Part' Has All the Building Blocks of a Fan Favorite {{!}} Arts {{!}} The Harvard Crimson |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/lego-movie-2/ |access-date=2023-01-31 |website=The Harvard Crimson}}</ref> |- !scope=row| ''[[Drunk Parents]]'' |Bum | Cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Raga |first=Pippa |date=2020-08-26 |title=We Watched 'Drunk Parents' so You Don't Have To |url=https://www.distractify.com/p/drunk-parents-spoilers |access-date=2023-01-31 |website=Distractify |language=en-US}}</ref> |- !scope=row| ''[[Between Two Ferns: The Movie]]'' |Himself | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Travers |first=Ben |date=September 21, 2019 |title='Between Two Ferns: The Movie' Review: Zach Galifianakis Parodies Bad Ideas on Netflix |url=https://www.indiewire.com/2019/09/between-two-ferns-movie-review-netflix-zach-galifianakis-1202175435/ |access-date=2023-01-31 |website=IndieWire |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[Zeroville (film)|Zeroville]]'' |Rondell | Uncredited |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Marshall |first=Lee |date=23 September 2019 |title='Zeroville': San Sebastian Review |url=https://www.screendaily.com/reviews/zeroville-san-sebastian-review/5143108.article |access-date=2023-01-31 |website=Screen |language=en}}</ref> |- | rowspan="4" |2020 !scope=row| ''[[Downhill (2020 film)|Downhill]]'' |Pete Stanton | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=November 2, 2019 |title=Will Ferrell Joins Julia Louis-Dreyfus In Fox Searchlight's 'Force Majeure' Remake 'Downhill'; Nat Faxon & Jim Rash To Direct |url=https://deadline.com/2018/11/will-ferrell-julia-louis-dreyfus-fox-searchlight-force-majeure-remake-downhill-nat-faxon-jim-rash-1202494713/ |access-date=2023-01-31 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- !scope=row| ''[[Impractical Jokers: The Movie]]'' |Miami Restaurant Guy #4 | Cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |date=August 15, 2021 |title=17 Hilarious Movie Details That May Or May Not Ruin The Whole Movie For You |url=https://sports.yahoo.com/17-hilarious-movie-details-may-044609301.html |access-date=2023-01-31 |website=sports.yahoo.com |language=en-US |archive-date=2023-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230131061643/https://sports.yahoo.com/17-hilarious-movie-details-may-044609301.html |url-status=dead }}</ref> |- !scope=row| ''[[Eurovision Song Contest: The Story of Fire Saga]]'' |Lars Erickssong | Also writer and producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Bradshaw |first=Peter |date=2020-06-24 |title=Eurovision Song Contest: The Story of Fire Saga review – too timid for satire |url=http://www.theguardian.com/film/2020/jun/24/eurovision-song-contest-the-story-of-fire-saga-review-will-ferrell-rachel-mcadams-pierce-brosnan |access-date=2023-01-31 |website=the Guardian |language=en}}</ref> |- !scope=row| ''[[David (2020 film)|David]]'' |Therapist |Short film |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Erbland |first=Kate |date=August 28, 2020 |title='David' Trailer: Zach Woods Directs Will Ferrell in a Short Film About Some Necessary Therapy |url=https://www.yahoo.com/entertainment/david-trailer-zach-woods-directs-150049572.html |access-date=2023-01-31 |website=www.yahoo.com |language=en-US}}</ref> |- |2022 !scope=row| ''[[Spirited (film)|Spirited]]'' |[[Ghost of Christmas Present]] / [[Ebenezer Scrooge]] | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Parker |first=Ryan |date=September 20, 2019 |title=Will Ferrell, Ryan Reynolds to Star in Musical Reimagining of 'A Christmas Carol' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/will-ferrell-ryan-reynolds-star-musical-reimagining-a-christmas-carol-1241230/ |access-date=2023-01-31 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="3" |2023 !scope=row | ''[[Barbie (film)|Barbie]]'' |CEO of Mattel | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Sharf |first=Zack |date=November 21, 2022 |title=Will Ferrell Plays an 'Insensitive' Mattel CEO in 'Barbie,' Calls Film the 'Ultimate Example of High Art and Low Art' |url=https://variety.com/2022/film/news/will-ferrell-barbie-mattel-ceo-insensitive-1235439050/ |access-date=2023-01-31 |website=Variety |language=en-US}}</ref> |- !scope=row | ''[[Strays (2023 film)|Strays]]'' |Reggie | Voice |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Kit |first=Borys |date=March 15, 2022 |title=Isla Fisher Joins Will Ferrell, Jamie Foxx in 'Strays' (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/isla-fisher-strays-will-ferrell-jamie-foxx-1235111922/ |access-date=2023-01-31 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> |- !scope=row style="background:#FFFFCC;" | ''[[Quiz Lady]]'' {{dagger|alt=Film has yet to be released.}} | |Post-production; also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=N'Duka |first=Amanda |date=October 29, 2020 |title=Sandra Oh, Awkwafina Team For Netflix Sister Comedy Movie; Jessica Elbaum & Will Ferrell Producing |url=https://deadline.com/2020/10/awkwafina-sandra-oh-netflix-sister-comedy-jessica-elbaum-will-ferrell-producing-1234605633/ |access-date=2023-01-31 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> |- |TBA !scope=row style="background:#FFFFCC;" | ''[[You're Cordially Invited]]'' {{dagger|alt=Film has yet to be released.}} | |Filming; also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Angelique |date=2022-07-06 |title=Amazon Studios Lands Reese Witherspoon, Will Ferrell Wedding Comedy Directed by Nick Stoller |url=https://variety.com/2022/film/news/reese-witherspoon-will-ferrell-amazon-studios-wedding-comedy-nick-stoller-1235310237/ |access-date=2023-07-10 |website=Variety |language=en-US}}</ref> |} ===O ni gari tooni ka bɛ kpɛri shɛŋa=== {|class="wikitable" |- ! Year !! Title !! Notes |- | 2007 || ''[[Hot Rod (2007 film)|Hot Rod]]'' || Executive producer |- | 2010 || ''[[The Virginity Hit]]'' || |- | 2012 || ''[[Bachelorette (film)|Bachelorette]]'' || |- | 2013 || ''[[Hansel & Gretel: Witch Hunters]]'' || |- | 2014 || ''[[Tammy (film)|Tammy]]'' || |- | 2014 || ''[[Welcome to Me]]'' || |- | 2015 || ''[[Sleeping with Other People]]'' || |- | 2016 || ''[[The Boss (2016 film)|The Boss]]'' || |- | 2017 || ''[[Oh Lucy! (2017 film)|Oh Lucy!]]'' || Executive producer |- | 2018 || ''[[Ibiza (film)|Ibiza]]'' || |- | 2018 || ''[[Vice (2018 film)|Vice]]'' || |- | 2019 || ''[[Booksmart]]'' || |- | 2019 || ''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' || |- | 2021 ||''[[Barb and Star Go to Vista Del Mar]]'' || |- | 2022 || ''[[Am I OK?]]'' || |- | 2022 || ''[[The Menu (2022 film)|The Menu]]'' || |- | 2023 || ''[[Theater Camp]]'' || |- | 2023 || ''[[May December]]'' || |} ==TV Adakabila== ===As actor=== {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- | rowspan="4" | 1995 || ''[[A Bucket of Blood (1995 film)|A Bucket of Blood]]'' || Young man || [[Television film]] |- | ''[[On Our Own (1994 TV series)|On Our Own]]'' || Construction Worker || Episode: "Little Rascals" |- | ''[[Grace Under Fire]]'' || Man at Meeting || Episode: "When It Rains, They Pour" |- |''[[Living Single]]'' || Roommate from Hell #1 || Episode: "Talk Showdown" |- | 1995–2002; 2005;<br>2009; 2012;<br>2018–2019|| ''[[Saturday Night Live]]'' ||Various roles<br>Host||138 episodes<br>Episode: "Will Ferrell/[[Queens of the Stone Age]]"<br>Episode: "Will Ferrell/[[Green Day]]"<br>Episode: "Will Ferrell/[[Usher (entertainer)|Usher]]"<br>Episode: "Will Ferrell/[[Chris Stapleton]]"<br>Episode: "Will Ferrell/[[King Princess]]" |- | rowspan="2" | 1997 || ''[[Cow and Chicken]]'' || Farmer / Astronaut #2 || Voice, episode: "Space Cow/Orthodontic Police" |- | ''[[The Angry Beavers]]'' || Bouncer || Voice, episode: "Bummer of Love/Food of the Clods" |- | 1998 || ''[[Hercules (1998 TV series)|Hercules]]'' || [[Geryon]] || Voice, episode: "Hercules and the Jilt Trip" |- | rowspan="2" | 1999 || ''[[King of the Hill]]'' || Coach Lucas || Voice, episode: "Three Coaches and a Bobby" |- | ''[[Happily Ever After: Fairy Tales for Every Child]]'' || Mamet the Moocher || Voice, episode: "Ali Baba and the Forty Thieves" |- | 2000 || ''[[Strangers with Candy]]'' || Bob Whitely || Episode: "Trail of Tears" |- | rowspan="2" | 2001 || ''[[Family Guy]]'' || The Black Knight || Voice, episode: "Mr. Saturday Knight" |- | ''[[Undeclared]]'' || Dave || Episode: "Addicts" |- | 2001–02 || ''[[The Oblongs]]'' || Bob Oblong || Voice, 13 episodes |- | 2003 || ''[[The Guardian (TV series)|The Guardian]]'' || Attorney Larry Flood || Episode: "All the Rage" |- | 2007 || ''[[The Naked Trucker and T-Bones Show]]'' || Chuck Billson || Episode: "Demo Tape" |- | 2008 || ''[[Saturday Night Live Weekend Update Thursday]]'' || [[George W. Bush]] || Episode: "1.3" |- | rowspan="3" | 2009 || ''[[SpongeBob SquarePants]]'' || Himself|| Episode: "[[SpongeBob's Truth or Square]]" |- | ''[[Man vs. Wild]]'' || Himself || Episode: "Man vs. Wild: The Will Ferrell Special"<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2009/04/15/ferrell-films-man-vs-wild_n_187535.html |title=Ferrell Films 'Man vs. Wild' Spot With Grylls |work=[[The Huffington Post]] |accessdate=September 11, 2010 |date=April 15, 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://outside-blog.away.com/blog/2009/04/will-ferrell-goes-wild.html |title=Will Ferrell Goes Wild &#124; The Outside Blog |website=Outside-blog.away.com |date=April 29, 2009 |accessdate=September 11, 2010}}</ref> |- | ''[[You're Welcome America|You're Welcome America: A Final Night With George W. Bush]]'' || George W. Bush || Television special |- | 2009–12 || ''[[Eastbound & Down]]'' || Ashley Schaeffer || 5 episodes; also executive producer |- | 2010 || ''[[Tim and Eric Awesome Show, Great Job!]]'' || Donald Mahanahanr || Episode: "Stuntmen" |- | 2010–11 || ''[[Funny or Die Presents]]'' || Grant Measum, Will || 2 episodes; also co-creator and executive producer |- | 2010–12 || ''[[30 Rock]]'' || Shane Hunter || 3 episodes |- | rowspan="2" | 2011 || ''[[The Office (U.S. TV series)|The Office]]'' || [[Deangelo Vickers]] || 4 episodes |- | ''[[2011 MTV Video Music Awards]]'' || Future Ad-Rock || Television special |- | 2012–13 || ''[[Conan (talk show)|Conan]]'' || Ron Burgundy || 3 episodes |- | 2013 || ''[[Jimmy Kimmel Live!]]'' || Ron Burgundy || Episode: "11.94" |- | rowspan="3" | 2014 || ''[[The Spoils of Babylon]]'' || Eric Jonrosh || 6 episodes; also executive producer |- | ''[[@midnight]]'' || Chad Softwick || Episode: "2.34" |- | ''[[Welcome to Sweden (2014 TV series)|Welcome to Sweden]]'' || Himself || Episode: "Learn the Language"<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/nbc-acquires-greg-poehlers-welcome-644556 |title=NBC Acquires Greg Poehler's 'Welcome to Sweden' |work=[[The Hollywood Reporter]] |date=October 8, 2013 |accessdate=April 6, 2014}}</ref> |- | rowspan="3" | 2015 || ''[[Comedy Central Roast|Comedy Central Roast of Justin Bieber]]'' || Ron Burgundy || Television special |- | ''[[A Deadly Adoption]]'' || Robert Benson || Television film; also executive producer |- | ''[[The Spoils Before Dying]]'' || Eric Jonrosh || 6 episodes; also executive producer |- | 2015, 2019 || ''[[Drunk History]]'' || Various || 2 episodes; also executive producer |- | rowspan="3" | 2015 || ''[[The Last Man on Earth (TV series)|The Last Man on Earth]]'' || Gordon Vanderkruik || Episode: "The Boo" |- | ''[[The Chris Gethard Show]]'' || Himself || Episode: "Speed Weddings"; also executive producer |- | ''Ferrell Takes the Field'' || Himself || Television special; also executive producer |- | 2016 || ''[[The Jim Gaffigan Show]]'' || Himself || 2 episodes |- |rowspan="3" |2017 || ''[[Throwing Shade]]'' || Murph || Episode #1.1 |- | ''[[Not the White House Correspondents’ Dinner]]'' || George W. Bush || Special episode of ''[[Full Frontal with Samantha Bee]]'' |- | ''[[No Activity (American TV series)|No Activity]]'' || Adrian || 3 episodes; also executive producer |- | rowspan="2" | 2018 || ''The 2018 [[Rose Parade]] Hosted by Cord & Tish'' || Cord Hosenbeck || [[Amazon Video]] coverage; also executive producer |- | ''The [[Wedding of Prince Harry and Meghan Markle|Royal Wedding]] Live with Cord & Tish!'' || Cord Hosenbeck || [[HBO]] coverage; also executive producer |- | 2019 || ''[[Live in Front of a Studio Audience]]'' || [[List of The Jeffersons supporting characters#Tom Willis|Tom Willis]] || Episode: "Norman Lear's All in the Family and The Jeffersons"; also executive producer |- | rowspan="2"| 2020 || ''COVID Is No Joke'' || Himself || Television special |- | ''Feeding America Comedy Festival'' || Himself || Television special |- | rowspan="2"| 2021 || ''[[Demi Lovato: Dancing with the Devil]]'' || Himself || [[YouTube]] documentary series |- | ''[[The Shrink Next Door (miniseries)|The Shrink Next Door]]'' || Martin "Marty" Markowitz || Miniseries; also executive producer |} ===As executive producer=== {|class="wikitable" |- ! Year !! Title !! Notes |- | 2010 || ''[[Big Lake (TV series)|Big Lake]]'' || |- | 2014–2015 || ''[[Bad Judge]]'' || |- | 2017–2019 || ''[[I'm Sorry (TV series)|I'm Sorry]]'' || |- | 2017–2018 || ''[[I Love You, America with Sarah Silverman]]'' || |- | 2018 || ''[[LA to Vegas]]'' || |- | 2018–2023 || ''[[Succession (TV series)|Succession]]'' || |- | 2019–2022 || ''[[Dead to Me (TV series)|Dead to Me]]'' || |- | 2020–2022 || ''[[Motherland: Fort Salem]]'' || |- | 2020 || ''[[Robbie (TV series)|Robbie]]'' || |} ==Music videos== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ List of music videos, showing year released and director ! scope="col" style="width:18em;" | Artist(s) ! scope="col" style="width:18em;" | Title ! scope="col"| Year ! scope="col" style="width:16em;" | Director(s) |- ! scope="row"| [[Beastie Boys]] ! scope="row"| "[[Make Some Noise (Beastie Boys song)|Make Some Noise]]" | 2011 | {{N/A}} |- ! scope="row"| [[Red Hot Chili Peppers]] ! scope="row"| "[[Go Robot]]" | 2016 | Tota Lee |- ! scope="row"| [[Gal Gadot]] & Friends ! scope="row"| "[[Imagine (Gal Gadot video)|Imagine]]"<ref>{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2020/03/19/celebrities/gal-gadot-celebrities-imagine-coronavirus-scli-intl/index.html|title= Gal Gadot enlists celebrity help for coronavirus 'Imagine' video|work=[[CNN]]|author=Laura Smith-Spark|date=March 19, 2020|accessdate=March 20, 2020}}</ref> | 2020 | {{N/A}} |} ==Video games== {|class="wikitable" |- !Year !Title !Voice role !Notes |- | 2006 | ''[[Curious George (video game)|Curious George]]'' | Ted Shackleford | |- | 2014 | ''[[The Lego Movie Videogame]]'' | Lord Business | Archive audio |} == Kundivihira == {{reflist}} ==External links== * {{IMDb name|0002071|Will Ferrell}} {{DEFAULTSORT:Ferrell, Will}} [[Category:Will Ferrell]] [[Category:American filmographies]] [[Category:Male actor filmographies]] metzl35kvokemytx0tvugz4x8diq7lp University of Hassan II Casablanca 0 27989 137218 89803 2026-05-19T19:39:46Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137218 wikitext text/x-wiki {{Use British English|date=August 2011}}{{Use dmy dates|date=August 2021}} {{Databox}} {{Infobox university | name = Hassan II University of Casablanca | native_name = جامعة الحسن الثاني بالدارالبیضاء<br />Université Hassan II de Casablanca<!--|image = University Hassan II Casablanca.svg e "Logo" label|image_size = 200px|caption = University Hassan II Casablanca [[seal (emblem)|seal]]--> | image_size = logo UNIC | established = Unknown, teaching existed since {{start date and age|df=yes|1975}}<ref name="Hist">{{cite web|url=http://www.uh2c.ac.ma/uh2c|title=A Brief History of the University|publisher=University of|access-date=30 October 2007|archive-date=30 January 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080130114129/http://www.uh2c.ac.ma/uh2c/|url-status=dead}}</ref> | type = Public | endowment = [[£]]1.03&nbsp;billion (inc. colleges)<ref name="Hist"/> | students = 119 303 | undergrad = 11,723<ref name="Gazette_Stats">{{cite web | url = http://www.univcasa.ma | archive-url = https://web.archive.org/web/20060207230709/http://univcasa.ma/ | url-status = dead | archive-date = 7 February 2006 | title = Supplement (2) to No. 4945 | date = 2 March 2011 }}</ref> | postgrad = 9,327<ref name="Gazette_Stats" /> | other = 461<ref name="Gazette_Stats" /><!-- Visiting and Recognised students (VRO)--> | city = [[Casablanca]] | country = Morocco | coordinates = {{Coord|33.5414|N|7.59972|W|type:edu|display=inline,title}} |athletics_affiliations = The [[Blue (university sport)|Sporting Blue]] | colours = {{colour box|#002147}} Blue<ref name="Gazette_Stats"/> | website = {{URL|www.univh2c.ma}} | academic_affiliations = [[International Alliance of Research Universities|IARU]] }} '''Hassan II University of Casablanca''' (UH2C) ([[Arabic language|Arabic]]: جامعة الحسن الثاني بالدار البیضاء‎; [[French language|French]]: Université Hassan II de Casablanca) nyɛla bɛ ni daa piligi shɛli yuuni 1975 ka di daa leei shikuru baŋsim bɔhimbu shee [[Morocco]]. Di nyɛla din daa leei tiŋgbani maa univɛrsiti din daa niŋ ka bɛ zaŋ univɛrsiti nima ayi laɣim taba silimiin goli September dahin yini dali yuuni 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.mapexpress.ma/actualite/societe-et-regions/fusion-universites-hassan-ii-casablanca-demarche-meme-relever-les-defis-scientifiques-economiques-ministre/|title=Fusion des universités Hassan II de Casablanca : Une démarche à même de relever les défis scientifiques et économiques (ministre)|website=MAP Express|language=fr-FR|access-date=2020-04-17}}</ref>'': Hassan II University Ain Chock - Casablanca mini Hassan II University Mohammedia.'' == Ranking == {{Infobox university rankings <!------------- World/Global rankings ------------> | THE_W = 1001+ | THE_W_year = 2020 | THE_W_ref =<ref>{{cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/universite-hassan-ii-de-casablanca|title=World University Rankings 2020 - Université Hassan II de Casablanca|website=Times Higher Education (THE)|access-date=2019-12-31}}</ref> | USNWR_W = 557 | USNWR_W_year = 2020 | USNWR_W_ref =<ref>{{cite web|url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/university-of-casablanca-hassan-2-529470|title=U.S. News Education: Best Global Universities 2020 - University of Casablanca Hassan 2}}</ref> }} Lahabali din yina webometrics wuhiya ni Hassan II University of Casablanca nyɛla din dɔ 2091 dunia zaa, buyobu Morocco ka dɔ bupihita ni ayobu north Africa.<ref>{{cite web|url=http://www.webometrics.info/en/aw/Morocco |title=Morocco &#124; Ranking Web of Universities: Webometrics ranks 30000 institutions |publisher=Webometrics.info |date=2020-01-03 |access-date=2020-05-25}}</ref> == The faculties == * [[Faculty of Law, economic and social sciences.]]<ref>{{cite web|url=http://www.fdc.ma/FDC/|title=FACULTÉ DES SCIENCES JURIDIQUES ECONOMIQUES ET SOCIALES AIN CHOCK- CASABLANCA|website=fdc.ma|access-date=29 June 2024|archive-date=7 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207102528/http://www.fdc.ma/FDC/|url-status=dead}}</ref> (nyɛla din be Casablanca, [[Préfecture d'Aïn Chock|Aïn Chock]]) Di mali la shikuru bihi ban kalinli yiɣisi: Approx 10000 * [[Faculty of Medicine and Pharmacy of Casablanca]]<ref>{{cite web|url=http://www.fmpc.ac.ma/|title=FMPC - MAROC|website=fmpc.ac.ma|access-date=29 June 2024|archive-date=2 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402180310/http://fmpc.ac.ma/|url-status=dead}}</ref> Di mali la shikuru bihi ban kalinli yiɣisi: 4200 * [[Faculty of Dentistry Casablanca]]<ref>{{cite web|url=http://www.fmd-uh2c.ac.ma/|title=Faculté de Médecine dentaire|access-date=29 June 2024|archive-date=12 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812101456/http://www.fmd-uh2c.ac.ma/|url-status=dead}}</ref> (Municipality[[Préfecture d'Aïn Chock|Aïn Chock]]) * [[Faculty of Sciences Aîn Chock Casablanca]]<ref>{{cite web|url=http://www.fsac.ac.ma/|title=Faculté des Sciences Aïn Chock Casablanca|website=fsac.ac.ma|access-date=29 June 2024|archive-date=19 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119235050/http://www.fsac.ac.ma/|url-status=dead}}</ref> (Municipality[[Préfecture d'Aïn Chock|Aïn Chock]]) Di mali la shikuru bihi ban kalinli yiɣisi: 2800 * [http://www.flsh-uh2c.ac.ma/flsh/index.php/ Faculty of Arts and Humanities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180403021210/http://www.flsh-uh2c.ac.ma/flsh/index.php |date=3 April 2018 }} Di mali la shikuru bihi ban kalinli yiɣisi: 9300 (Municipality[[Préfecture d'Aïn Chock|Aïn Chock]]) * [[Graduate School of Technology Casablanca]] (EST)<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.est-uh2c.ac.ma/|title=Ecole supérieure de technologie de casablanca|website=est-uh2c.ac.ma|access-date=29 June 2024|archive-date=13 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813200248/http://www.est-uh2c.ac.ma/|url-status=dead}}</ref> Di mali la shikuru bihi ban kalinli yiɣisi: 830 * School of Mechanical Engineering Di mali la shikuru bihi ban kalinli yiɣisi: 590 * National School of Business and Management of Casablanca ([[:fr:École nationale de commerce et de gestion de Casablanca|ENCG Casablanca]]) nyɛla din be Aïn Sbâa ka nyɛ ni daa piligi shɛli yuuni 2007 ka nyɛ daabiligu shikuru din gaŋdu pahiri ata tiŋgbani maa ni.<ref>{{cite web|url=https://www.welovebuzz.com/selon-campus-mag-et-diorh-voici-le-top-10-des-meilleurs-diplomes-marocains/|title=Voici le top 10 des meilleurs diplômes marocains|date=13 April 2017|website=Welovebuzz}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telquel.ma/2017/04/13/lenseignement-superieur-public-consacre-par-le-premier-classement-des-diplomes-marocains_1543171?fbrefresh=7|title=L'enseignement supérieur public consacré par le premier classement des diplômes marocains|website=Telquel.ma}}</ref> ==Schools== * [[École Nationale Supérieure des Arts et des Métiers Casablanca]] (ENSAM) * Graduate School of Technology (EST)<ref name="auto"/> * [[National School of Electrical and Mechanical Casablanca|École nationale supérieure d'électricité et de mécanique]] (ENSEM) * school of natural (ENS) * National School of Business and Management of Casablanca|École nationale de commerce et de gestion de Casablanca ([[:fr:École nationale de commerce et de gestion de Casablanca|ENCG Casablanca]])<ref>{{cite web |url=https://www.encgcasa.ac.ma/ |title=Ecole Nationnale de Commerce et Gestion - Casablanca |website=www.encgcasa.ac.ma |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090723181806/http://www.encgcasa.ac.ma/ |archive-date=2009-07-23}}</ref> ==Notable faculty== * [[Soumaya Naamane Guessous]] - sociologist mini feminist activist * [[Fatima Marouan]] (born 1952) - endocrinologist; politician * [[Habib Mazini]] (born 1954) - shikuru baŋda mini sabi sabira * [[Abd Al Latif Mahfouz]] - literary scholar * [[Salem Al Ketbi]] - siyaasa nira ==Notable alumni== * [[Mohamed Taieb Naciri]] (1939-2012) -Alikaali nira mini siyaasa nira * [[Abdelouahed Belkeziz]] (1939-2021) -Alikaali nira mini siyaasa nira n-ti pahi diplomat. * [[Khalid Alioua]] (born 1949) - siyaasa nira * [[Mokhtar Lamani]] (born 1952) - Canadian diplomat * [[Mohamed Moatassim]] (born 1956) - siyaasa nira * [[Nabila Mounib]] (born 1960) - siyaasa nira * [[Nizar Ibrahim]] (born 1962) - paleontologist * [[Abdelaziz El Omari]] (born 1968) -siyaasa nira * [[Merieme Chadid]] (born 1969) - astronomer * [[Brother Rachid]] (born 1971) - religious television commentator * [[Khadija Yaken]] (born 1972) - sabi sabira zaŋ n-ti prose mini poetry * [[Nabila Rmili]] (born 1974) - politician ==Lihimi m-pahi== * [[List of universities in Morocco]] * [[Lists of universities and colleges by country]] ==Kundivihira== {{Reflist}} == External links == * {{in lang|fr}} [http://www.uh2c.ac.ma/uh2c/index.php Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121124040132/http://www.uh2c.ac.ma/uh2c/index.php |date=24 November 2012 }} *[http://www.uh2c.ac.ma/uh2c/uploads/presentations/2.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130718001439/http://www.uh2c.ac.ma/uh2c/uploads/presentations/2.pdf |date=18 July 2013 }} *[http://www.enssup.gov.ma/index.php/statistiques/statistiques-universitaires] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209154120/http://www.enssup.gov.ma/index.php/statistiques/statistiques-universitaires |date=9 February 2014 }} * [http://www.4icu.org/ma/ Top Colleges & Universities in Morocco] {{#related:List of universities, colleges and schools in Casablanca}} {{#related:Amal ibn Idris al-Alami}} {{#related:Morocco}} {{authority control}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Category:University of Hassan II Casablanca| ]] [[Category:1975 establishments in Morocco]] [[Category:Universities and colleges established in 1975]] [[Category:Organizations based in Tangier|Hassan II]] [[Category:20th-century architecture in Morocco]] tw5i02pzevp46lbu0zojczkroyrquie The Atuu Show 0 29175 137203 132799 2026-05-19T16:58:28Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137203 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Short description|Ghanaian TV programme}} {{Orphan|date=June 2020}} '''The Atuu show''' nyɛla bɛ ni niŋdi prograam shɛoi [[Ghana]] TV siteesa zuɣu ka ŋun su lala ʒia ŋɔ nyɛ [[Abeiku Santana]] ka o niŋdi li [[United Television Ghana|United Television]] (UTV).<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/September-2nd/i-slept-in-room-where-corpses-were-dressed-for-3-years-mzbel.php|title=I slept in room where corpses were dressed for 3 years – Mzbel|website=www.myjoyonline.com|access-date=2020-02-05}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://ghanaguardian.com/im-disappointed-in-abeiku-santana-utv-jocelyn-dumas-fumes|title=I'm disappointed in Abeiku Santana, UTV — Jocelyn Dumas fumes|website=The Ghana Guardian News|language=en|access-date=2020-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.primenewsghana.com/entertainment/video-you-are-a-bad-leader-abeiku-santana-blast-obour.html|title=Video : You are a bad leader - Abeiku Santana blasts Obour|date=2019-05-31|website=PrimeNewsGhana|language=en-us|access-date=2020-02-05}}</ref> Lala ʒia ŋɔ ni bɛ bɔhirila yiliyiiniba bɔhisi. == Bɛ ni bɔhi shɛba bɔhisi == {{div col}} * [[Nana Ama McBrown|Nana Ama mcbrown]] * [[Abraham Attah]]<ref>{{Cite web|url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201808/359808.php|title=I'll Only Feature In Ghanaian Movie If They Have A Future And Will Be On Netflix - Abraham Attah - VIDEO|last=Online|first=Peace FM|website=www.peacefmonline.com|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182432/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201808/359808.php|url-status=dead}}</ref> * [[Joselyn Dumas|Jocelyn Dumas]]<ref name=":1" /> *Obaapa Christy * [[Kuami Eugene]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/i-felt-soo-bad-when-i-went-on-bbc-and-was-asked-why-i-loved-to-steal-other-peoples-lyrics-kuame-eugene/|title=I Felt Soo Bad When I Went on BBC and Was Asked Why I loved to Steal Other People's Lyrics - Kuami Eugene|date=2019-08-14|website=GhGossip|language=en-AU|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205184611/https://www.ghgossip.com/i-felt-soo-bad-when-i-went-on-bbc-and-was-asked-why-i-loved-to-steal-other-peoples-lyrics-kuame-eugene/|url-status=dead}}</ref> * [[KiDi]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/kidi-reveals-how-much-davido-charged-him/|title=Kidi Reveals How Much Davido Charged Him For His Odo Remix|date=2019-05-22|website=GhGossip|language=en-AU|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182442/https://www.ghgossip.com/kidi-reveals-how-much-davido-charged-him/|url-status=dead}}</ref> *Piesie Esther * [[Mzbel]]<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaiantimes.com.gh/23130-2/|title=I slept in room where corpses were dressed for 3 years – Mzbel|last=admin|date=2019-09-02|website=Ghanaian Times|language=en-US|access-date=2020-02-05}}</ref> * Rosemond Brown * Tracy Boakye<ref>{{Cite web|url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201906/385171.php|title=I’m Still In A Relationship With My Sugar Daddy - Actress Tracy Boakye - VIDEO|last=Online|first=Peace FM|website=www.peacefmonline.com|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182439/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201906/385171.php|url-status=dead}}</ref> * [[Fred Amugi]]<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/October-23rd/rosemond-brown-no-longer-my-friend-fred-amugi.php|title=Rosemond Brown no longer my friend – Fred Amugi|website=www.myjoyonline.com|access-date=2020-02-05}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Efia Edo<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/136593-efia-odo-kwesi-arthur-a-kid-doesnt-spoil-him.html|title=Kwesi Arthur is a kid - Efia Odo opens up on report of dating the rapper|last=Quartey|first=Daniel|date=2019-11-01|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182433/https://yen.com.gh/136593-efia-odo-kwesi-arthur-a-kid-doesnt-spoil-him.html|url-status=dead}}</ref> * [[Sista Afia]]<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/115078-my-bikini-restaurant-located-east-legon-sista-afia.html|title=Sista Afia finally reveals location of her 'bikini only' restaurant in new video|last=Lamptey|first=Edwin|date=2018-08-29|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182431/https://yen.com.gh/115078-my-bikini-restaurant-located-east-legon-sista-afia.html|url-status=dead}}</ref> *Xandy Kamel * [[Ebony Reigns|Ebony Reign]]<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/97968-only-brainless-people-im-talented-ebony.html|title=Only brainless people say I’m not talented – Ebony fires critics|last=Addo|first=Charles|date=2017-09-09|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182434/https://yen.com.gh/97968-only-brainless-people-im-talented-ebony.html|url-status=dead}}</ref> *Nii Sika Brown *[[Okyeame Kwame]] * [[Yvonne Nelson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.primenewsghana.com/entertainment/yvonne-nelson-wishes-to-marry-her-baby-daddy.html|title=Yvonne Nelson wishes to marry her baby daddy|date=2019-02-12|website=PrimeNewsGhana|language=en-us|access-date=2020-02-05}}</ref> * Daina Asamoah<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/watch-ive-built-a-house-in-kumasi-about-to-build-a-church-for-the-glory-of-god-evangelist-diana-asamoah-on-what-she-has-acquired-from-her-music-career/|title=I've Built A House In Kumasi & About To Build A Church For God - Evangelist Diana Asamoah On What She Has Acquired From Her Music Career|date=2019-08-21|website=GhGossip|language=en-AU|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182441/https://www.ghgossip.com/watch-ive-built-a-house-in-kumasi-about-to-build-a-church-for-the-glory-of-god-evangelist-diana-asamoah-on-what-she-has-acquired-from-her-music-career/|url-status=dead}}</ref> * [[John Boye]]<ref>{{Cite web|url=http://utv.peacefmonline.com/pages/videos/201907/7024.php|title=John Boye on ATUU with Abeiku Santana, Video on Demand, UTV Ghana|last=Ghana|first=John Boye on ATUU with Abeiku Santana, Video on Demand, UTV|last2=Ghana|first2=John Boye on ATUU with Abeiku Santana, Video on Demand, UTV|website=utv.peacefmonline.com|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182441/https://utv.peacefmonline.com/pages/videos/201907/7024.php|url-status=dead}}</ref> * [[Kwadwo Nkansah]]<ref>{{Cite web|url=http://www.peacefmonline.com/pages/videos/201811/73.php|title=Video: Kwadwo Nkansah Lilwin on ATUU with Abeiku Santana|last=Online|first=Peace FM|website=www.peacefmonline.com|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182446/https://www.peacefmonline.com/pages/videos/201811/73.php|url-status=dead}}</ref> * [[Afia Schwarzenegger]]<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/125494-afia-schwar-reveals-aborting-baby-conceived-second-husband.html|title=Afia Schwar details how she aborted the baby she conceived|last=Quartey|first=Daniel|date=2019-04-03|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182435/https://yen.com.gh/125494-afia-schwar-reveals-aborting-baby-conceived-second-husband.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/delay-is-a-visionary-and-determined-woman-though-i-met-her-very-broke-afia/sjh5l7m|title=VIDEO: Delay is a visionary and determined woman though I met her broke - Afia Schwarzenegger|date=2019-04-01|website=Entertainment|language=en-US|access-date=2020-02-05}}</ref> * [[Guru (Ghanaian rapper)|Guru]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/I-have-about-one-thousand-songs-Guru-798571|title=I have about one thousand songs – Guru|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2020-02-05}}</ref> * [[Emelia Brobbey]]<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/96800-i-regret-delays-advice-emelia-brobbey.html|title=I was intoxicated with love- Emelia Brobbey regrets not listening to Delay's advice about her marriage|last=Quarshie|first=M.|date=2017-08-11|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182442/https://yen.com.gh/96800-i-regret-delays-advice-emelia-brobbey.html|url-status=dead}}</ref> * [[Benedicta Gafah]]<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/118191-social-media-user-alleged-mate-benedicta-gafah-claims-actress-lied-education.html|title=Social media user 'exposes' Benedicta Gafah for lying about school she attended|last=Lamptey|first=Edwin|date=2018-11-03|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182440/https://yen.com.gh/118191-social-media-user-alleged-mate-benedicta-gafah-claims-actress-lied-education.html|url-status=dead}}</ref> *Kwame A Plus * [[Patapaa]]<ref>{{Cite web|url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201905/383150.php|title=‘I’m More Handsome Than Lilwin’- Patapaa|last=Online|first=Peace FM|website=www.peacefmonline.com|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182435/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201905/383150.php|url-status=dead}}</ref> * [[Wanlov the Kubolor]]<ref>{{Cite web|url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201904/380919.php|title=I Once Fought With Rawlings' Daughter – Wanlov Reveals|last=Online|first=Peace FM|website=www.peacefmonline.com|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182436/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201904/380919.php|url-status=dead}}</ref> * [[Nikoletta Samonas|Nikki Samonas]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/I-will-never-date-or-marry-a-poor-man-Nikki-Samonas-790309|title=I will never date or marry a poor man – Nikki Samonas|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2020-02-05}}</ref> *Doris Sakeitey * [[Shatta Wale]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/I-ve-three-children-with-three-different-women-Shatta-Wale-discloses-618198|title=I’ve three children with three different women – Shatta Wale discloses|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2020-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/104255-stonebwoy-knew-bet-award-shatta-wale.html|title=Stonebwoy's BET Award was mine – Shatta Wale speaks|last=Addo|first=Charles|date=2018-01-18|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182436/https://yen.com.gh/104255-stonebwoy-knew-bet-award-shatta-wale.html|url-status=dead}}</ref> * [[Samini]]<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/110460-i-composed-gyae-shi-i-mixed-akpeteshie-wee-afternoon-samini-reveals.html|title=Samini finally opens up on 'wild' personal experience which 'pushed' him to compose ‘Gyae Shi’|last=Lamptey|first=Edwin|date=2018-05-22|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182433/https://yen.com.gh/110460-i-composed-gyae-shi-i-mixed-akpeteshie-wee-afternoon-samini-reveals.html|url-status=dead}}</ref> * maame serwaa * [[Ebony Reigns|Ebony Reign]] * [[Wendy Shay|Wendy shay]]<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/113190-i-ebony-sister-wendy-shay.html|title=Wendy Shay opens up on special bond she shared with Ebony before her death|last=Mensah|first=Jeffrey|date=2018-07-23|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182431/https://yen.com.gh/113190-i-ebony-sister-wendy-shay.html|url-status=dead}}</ref> * King Promise * Big Akwes<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/i-was-a-taxi-driver-before-becoming-an-actor-big-akwes/|title='I Was A Taxi Driver Before Becoming An Actor'- Big Akwes|date=2019-07-10|website=GhGossip|language=en-AU|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182514/https://www.ghgossip.com/i-was-a-taxi-driver-before-becoming-an-actor-big-akwes/|url-status=dead}}</ref> * Diana Antwi Hamilton * Archbishop Salifu Amoako<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/television/videos.php?ID=80371|title=Archbishop Salifu Amoako on ATUU with Abeiku Santana - PART 1|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2020-02-05}}</ref> *[[DopeNation|Dope Nation]]<ref>{{Cite web|url=https://ghananewss.com/dopenation-reveals-how-edem-stopped-davido-from-recording-a-song-with-them-live-in-the-studio-video/|title=Dopenation reveals how Edem stopped Davido from recording a song with them live in the Studio (Video)|last=Safo|first=Ebo|date=2019-10-29|website=Ghana News|language=en-US|access-date=2020-02-20|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220105315/https://ghananewss.com/dopenation-reveals-how-edem-stopped-davido-from-recording-a-song-with-them-live-in-the-studio-video/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.peacefmonline.com/pages/videos/201910/13283.php|title=Video - DopeNation on ATUU with Abeiku Santana|last=Online|first=Peace FM|website=m.peacefmonline.com|language=en-US|access-date=2020-02-20|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220072243/https://m.peacefmonline.com/pages/videos/201910/13283.php|url-status=dead}}</ref> * Nana Opoku Kwarteng<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/video-i-made-a-loss-from-ebonys-funeral-nana-opoku-kwarteng/hmccn1x|title=I made a loss from Ebony's funeral - Nana Opoku Kwarteng|date=2018-08-20|website=Entertainment|language=en-US|access-date=2020-02-05}}</ref> * [[Eazzy]]<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/March-27th/i-left-lynx-because-i-felt-sidelined-eazzy.php|title=I left Lynx because I felt sidelined – Eazzy|website=www.myjoyonline.com|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182434/http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/March-27th/i-left-lynx-because-i-felt-sidelined-eazzy.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/i-left-lynx-with-nothing-not-even-a-number-of-a-dj-eazzy/5kqzr1b|title=I left Lynx with nothing, not even a number of a DJ – Eazzy|date=2019-03-28|website=Entertainment|language=en-US|access-date=2020-02-05}}</ref> * [[Braimah Kamoko|Bukom Banku]]<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/sports/grass-to-grace-bukom-banku-narrates-how-boxing-transformed-his-life/xjsggmn|title=Grass to grace: Bukom Banku narrates how boxing transformed his life|date=2019-10-02|website=Pulse Gh|language=en-US|access-date=2020-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/television/videos.php?ID=81295|title=Bukom Banku on ATUU with Abeiku Santana|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2020-02-05}}</ref> *Tacha * [[Kofi Mole]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/kofi-mole-explains-the-meaning-of-his-name/|title=Kofi Mole Explains The Meaning Of His Name|date=2019-10-25|website=GhGossip|language=en-AU|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182503/https://www.ghgossip.com/kofi-mole-explains-the-meaning-of-his-name/|url-status=dead}}</ref> *Bismark The Joke * [[Eno Barony]]<ref>{{Cite web|url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201907/387254.php|title=VIDEO: I Use My Body To Get What I Want – Rapper Eno Barony Reveals|last=Online|first=Peace FM|website=www.peacefmonline.com|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182434/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201907/387254.php|url-status=dead}}</ref> *Timothy Bentum *[[Joyce Blessing]] * [[Omar Sheriff Captan]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/my-career-is-not-dead-the-movie-industry-is-omar-sheriff-captan/|title=My Career Is NOT Dead; The Movie Industry Is- Omar Sheriff Captan|date=2019-02-15|website=GhGossip|language=en-AU|access-date=2020-02-05|archive-date=2020-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128193223/https://www.ghgossip.com/my-career-is-not-dead-the-movie-industry-is-omar-sheriff-captan/|url-status=dead}}</ref> *[[Vicky Zugah]] *Adina Thembi *Kelvin Bwoy *StrongManBurner *Biggie Boss Oteele *Kwaku Twumasi *[[Lord Kenya]]{{div col end}} == Kundivihira == <references /> == External links == * [https://web.facebook.com/pages/category/TV-Show/Utv_atuu-1695603594070624/?_rdc=1&_rdr Facebook Page] [[Category:Ghanaian television shows]] [[Category:Television talk shows]] [[Category:United Television Ghana original programming]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] {{DEFAULTSORT:Atuu Show}} {{Ghana-tv-prog-stub}} {{Talk-tv-prog-stub}} jvwl2gz9awo361bn6g1ne0l5y6dn5yo Toyin Ojih Odutola 0 29783 137212 127805 2026-05-19T18:01:45Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137212 wikitext text/x-wiki {{Bio}} {{short description|Nigerian visual artist}}'''Toyin Ojih Odutola''' (bɛ dɔɣi o la 1985) ka o nyɛ Nigerian-American paɣa ŋun nyɛ nuuni tuunbaŋda ka bɔmdi niŋdi takari gbana ni.<ref name=":4">{{Cite web|last=Morse|first=Trent|date=2014-01-08|title=Making Cutting-Edge Art with Ballpoint Pens|url=http://www.artnews.com/2014/01/08/great-art-made-with-ballpoint-pens/|access-date=2017-09-29|website=ARTnews|language=en-US}}</ref> O tumanima nyɛla din ʒiri haŋkali zilinli.<ref name=":2">{{Cite news|author=Sydney Gove|date=2017-02-26|title=Toyin Ojih Odutola Uses Art To Challenge Invented Constructs Of The Self|language=en|work=NYLON|url=https://www.nylon.com/articles/toyin-ojih-odutola-interview|access-date=2017-09-29}}</ref> Ojih Odutola's tumanima shɛŋa lahi nyɛla din niŋdi vihigu ni binkura.<ref name=":3">{{Cite news|last=Fallon|first=Claire|date=2015-12-09|title=Stunning Ballpoint Imagery Explores Blackness And The Power Of Ink|language=en-US|work=Huffington Post|url=http://www.huffingtonpost.com/entry/toyin-ojih-odutola-portraits_us_5666e090e4b079b2818ff529|access-date=2017-09-29}}</ref> == O Piligu ni O Shikuru == Ojih Odutola daa nyɛla bin dɔɣi so 1985 Ile-Ife, [[Nigeria|Nigeria,]] ka o lamba daa nyɛ karim ba nima. Yuuni 1990, o ma Nelene Ojih daa kpɔi Toyin ni o ti zo doo ŋun nyɛ yuma ayi  n chaŋ United States bi ba sani, Dr. Jamiu Ade Odutola, Berkeley diŋ bɛ California. O daa niŋ di la vihigu ka lan wohiri Chemistry University. Bi daa niŋ la yuma anahi  Berkeley ka bi daa labi Huntsville, Alabama yuuni 1994 ka o ba daa lɛɛ ''associate professor Alabama A&M University''<ref>{{Citation|title=Toyin Ojih Odutola|date=2025-05-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyin_Ojih_Odutola&oldid=1291724406|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-05-26}}</ref><ref>{{Citation|title=Toyin Ojih Odutola|date=2025-05-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyin_Ojih_Odutola&oldid=1291724406|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-05-26}}</ref> ka o ma daa lɛɛ nurse. Ojih Odutola nyɛla la Yoruba ni Igbo<ref>{{Citation|title=Toyin Ojih Odutola|date=2025-05-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyin_Ojih_Odutola&oldid=1291724406|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-05-26}}</ref> Yuuni 2007, o daa nya undergraduate, o daa pahi Norfolk Summer Residency for Music & Art<ref>{{Citation|title=Toyin Ojih Odutola|date=2025-05-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyin_Ojih_Odutola&oldid=1291724406|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-05-26}}</ref><ref>{{Citation|title=Toyin Ojih Odutola|date=2025-05-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyin_Ojih_Odutola&oldid=1291724406|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-05-26}}</ref> Yale University. Yuuni 2008, o daa nya o Bachelor of Arts degree in Studio Art and Communication, University of Alabama in Huntsville<ref>{{Citation|title=Toyin Ojih Odutola|date=2025-05-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyin_Ojih_Odutola&oldid=1291724406|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-05-26}}</ref> yuuni 2012? O daa niŋ o Master of Fine Arts degree from California College of the Arts, din bɛ Francisco<ref>{{Citation|title=Toyin Ojih Odutola|date=2025-05-23|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyin_Ojih_Odutola&oldid=1291724406|work=Wikipedia|language=en|access-date=2025-05-26}}</ref> == O Tuma == O daa karin di California College of Arts in San Francisco, o daa niŋ o tuuli solo show in New York, (MAPS) at Jack Shainman Gallery yuuni 2011.[[File:Toyin Odutola (Nigerian, born 1985), Lonely Chamber (T.O.), 2011, pen ink and marker on paper, 12 X 9 inches.jpg|thumb|right|200px|''Lonely Chambers (T.O.)'', 2011, pen ink and marker drawing on paper, by Toyin Ojih Odutola (Image courtesy of the artist, Jack Shainman Gallery, Adam Green Art Advisory and the Green Family Art Foundation.)]] == Exhibitions == Tuun gahinda: * 2008: ''A Colonized Mind'', University Center Gallery, University of Alabama in Huntsville, Alabama, thesis solo exhibition.<ref>{{cite web |title=Toyin Ojih Odutola Biography |url=http://www.artnet.com/artists/toyin-odutola/biography |website=Artnet |accessdate=9 July 2020}}</ref> * 2011: ''(MAPS)'', Jack Shainman Gallery, New York, which marked her first solo exhibition at the gallery and in New York City.<ref>{{Cite web|url=http://www.jackshainman.com/exhibitions/past/2011/toyin-odutola|title=Toyin Ojih Odutola: (MAPS)|website=jackshainman.com|language=en|access-date=2019-03-24}}</ref> * 2013: ''My Country Has No Name'', Jack Shainman Gallery, New York, which dealt with themes on the malleability and suspicion regarding identity and how a portrait can only be a fragmented oversimplification of a person.<ref>{{Cite web|url=http://www.jackshainman.com/exhibitions/past/2013/toyin-odutola|title=Toyin Ojih Odutola: My Country Has No Name|website=jackshainman.com|language=en|access-date=2019-03-24}}</ref> * 2013—2014: ''The Constant Wrestler'', [[Indianapolis Museum of Contemporary Art]] (iMOCA), Indianapolis, Indiana. The exhibition was later profiled by Julie Bramowitz for ''Interview Magazine'', published December 3, 2013.<ref>{{Cite web|url=https://www.interviewmagazine.com/art/toyin-odutola-the-constant-struggle|title=Interview Magazine: Toyin Odutola and the Public Struggle|access-date=2019-03-24|date=2013-12-03}}</ref> * 2014: ''Like the Sea'', Jack Shainman Gallery, New York. The exhibition title is inspired by an aphorism from [[Zora Neale Hurston]]'s novel, [[Their Eyes Were Watching God]], where Hurston writes, ''"Love is lak de sea. It's uh movin' thing, but still and all, it takes its shape from de shore it meets, and it's different with every shore."''<ref>{{Cite web|url=http://www.jackshainman.com/exhibitions/past/2014/toyin-odutola/|title=Toyin Ojih Odutola: Like the Sea|website=jackshainman.com|language=en|access-date=2019-03-24}}</ref> * 2015: ''Untold Stories'', [[Contemporary Art Museum St. Louis]], Missouri.<ref>{{Cite web|url=https://camstl.org/exhibitions/toyin-odutola-untold-stories|title=Toyin Ojih Odutola: Untold Stories|access-date=2019-03-16|language=en|date=2018-01-26}}</ref> * 2015—2016: ''Of Context and Without'', Jack Shainman Gallery, New York. The exhibition was profiled by Emily McDermott for ''[[Interview Magazine]]'' on December 20, 2015.<ref>{{Cite web|url=https://www.interviewmagazine.com/art/toyin-odutola-of-context-and-without|title=Interview Magazine: Traveling with Toyin Ojih Odutola|access-date=2019-03-24|date=2015-12-20}}</ref> * 2016—2017: ''A Matter of Fact'', [[Museum of the African Diaspora]] (MoAD), San Francisco, California.<ref>{{Cite web|title=Toyin Ojih Odutola: A Matter of Fact|url=https://www.moadsf.org/exhibition/a-matter-of-fact-toyin-ojih-odutola/|access-date=2020-10-17|website=MoAD Museum of African Diaspora|archive-date=2020-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019031245/https://www.moadsf.org/exhibition/a-matter-of-fact-toyin-ojih-odutola/|url-status=dead}}</ref> The architect, [[David Adjaye]], named the exhibition as one of the "Best of 2016" in the December issue of [[Artforum|''Artforum'' ''International Magazine'']].<ref>{{Cite web|url=http://www.jackshainman.com/files/1614/9436/6770/Odutola_Press_Kit_sm.pdf|title=Leigh Raiford Reviews: Toyin Ojih Odutola, Museum of the African Diaspora|last=|first=|date=April 2017|website=Artforum International|access-date=2019-01-23|archive-date=2017-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170914112147/http://www.jackshainman.com/files/1614/9436/6770/Odutola_Press_Kit_sm.pdf|url-status=dead}}</ref> * 2017—2018: ''To Wander Determined'', [[Whitney Museum of American Art]].<ref>{{Cite web|url=http://whitney.org/Exhibitions/ToyinOjihOdutola|title=Toyin Ojih Odutola:To Wander Determined, Whitney Museum of American Art|website=whitney.org|language=en|access-date=2017-09-29}}</ref> The exhibition was profiled by Zadie Smith for ''[[British Vogue]]'' in the June 2018 issue.<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.co.uk/article/zadie-smith-on-toyin-ojih-odutola-artwork|title=Zadie Smith On Toyin Ojih Odutola's Artwork|date=13 July 2018|language=en|access-date=2019-03-24}}</ref> * 2018: ''Testing the Name'', [[Savannah College of Art and Design]]'s (SCAD) Museum of Art, Savannah, Georgia, which was included in the ''SCAD de:FINE'' exhibition series for that season.<ref>{{Cite web|url=https://www.scad.edu/event/2018-02-20-toyin-ojih-odutola-exhibition-testing-name|title=Toyin Ojih Odutola exhibition: 'Testing the Name' |website=SCAD.edu|language=en|access-date=2019-03-24}}</ref> * 2018: participated in the 12th [[Manifesta]] Biennial, hosted in [[Palermo]], Italy, with her solo exhibition, ''Scenes of Exchange'', held at the [[Orto Botanico di Palermo]].<ref>{{Cite web|url=http://m12.manifesta.org/toyin-ojih-odutola|title=Manifesta 12: Palermo|website=M12|language=en|access-date=2019-03-09|date=2018-06-15}}</ref> * 2018: ''The Firmament'', [[Hood Museum of Art]], of [[Dartmouth College]], Hanover, New Hampshire.<ref>{{Cite web|url=https://hoodmuseum.dartmouth.edu/news/2018/06/toyin-ojih-odutola-firmament|title=Toyin Ojih Odutola, Hood Museum|date=27 September 2018|language=en|access-date=2019-03-24}}</ref> * 2018: ''When Legends Die'', Jack Shainman Gallery, New York.<ref>{{Cite web|url=http://www.jackshainman.com/exhibitions/past/2018/20th-street-22-2-2-2-2|title=Toyin Ojih Odutola: When Legends Die|website=jackshainman.com|language=en|access-date=2019-03-24}}</ref> *2020: ''A Countervailing Theory,'' [[Barbican Centre]], in London, England, her first solo museum exhibition in the UK.<ref>{{Cite web|title=Toyin Ojih Odutola: A Countervailing Theory {{!}} Barbican|url=https://www.barbican.org.uk/our-story/press-room/toyin-ojih-odutola-a-countervailing-theory|website=www.barbican.org.uk|language=en|access-date=2020-05-12}}</ref> *2020: ''Tell Me A Story, I Don't Care If It's True'', Jack Shainman Gallery, New York, investigating fundamental misconceptions and "gaps in understanding"<ref>{{Cite web|title=Toyin Ojih Odutola at Jack Shainman Gallery|url=https://www.artforum.com/picks/toyin-ojih-odutola-83978|access-date=2020-09-30|website=www.artforum.com|language=en-US}}</ref> between image and text. All works in the show were created during [[COVID-19 pandemic lockdowns|COVID-19 lockdown]] in New York.<ref>{{Cite web|author=Jacqui Palumbo|title='Skin is a terrain': Nigerian-American artist Toyin Ojih Odutola on drawing intricate portraits of black life|url=https://www.cnn.com/style/article/toyin-ojih-odutola-new-shows/index.html|access-date=2020-09-22|website=CNN|language=en}}</ref> Ojih Odutola has also participated in group exhibitions at various institutions, including: * ''Future Generation Art Prize @ Venice 2019,'' Part of the 58th Venice Biennale (2019).<ref>{{Cite web|url=http://new.pinchukartcentre.org/en/exhibition/future-generation-art-prize-2019-venice|title=FUTURE GENERATION ART PRIZE @ VENICE 2019 - Exhibitions – PinchukArtCentre|website=new.pinchukartcentre.org|access-date=2019-12-03}}</ref> *''Show Me as I Want to Be Seen'', at the [[Contemporary Jewish Museum]], San Francisco, (2019).<ref name=":0">{{cite web|title=AllContent|url=http://www.toyinodutola.com/|website=Toyin Ojih Odutola|accessdate=30 October 2017}}</ref> * ''For Opacity: Elijah Burgher, Toyin Ojih Odutola, and [[Nathaniel Mary Quinn]]'', at [[The Drawing Center]], New York, (2018).<ref name=":0" /> * ''Histórias Afro-Atlânticas (Afro-Atlantic Stories)'', at [[São Paulo Museum of Art]], São Paulo, Brazil, (2018).<ref name=":0" /> * ''Disguise: Masks and Global African Art'', at [[Brooklyn Museum]], New York, (2016).<ref name=":0" /> * ''FORE'' and ''Black: Color, Material, Concept'', at [[Studio Museum in Harlem]], New York, (2015, 2012, respectively).<ref name=":0" /> * ''Ballpoint Pen Drawing Since 1950'', at [[Aldrich Contemporary Art Museum]], Ridgefield, (2013).<ref name=":0" /> * ''The Progress of Love'', at the [[Menil Collection]], Houston, (2012).<ref name=":0" /> * ''Afro: Black Identity in America and Brazil'', [[Tamarind Institute]], [[University of New Mexico]], Albuquerque, (2012).<ref>{{Cite web|title=AFRO: BLACK IDENTITY IN AMERICA AND BRAZIL {{!}} Tamarind Institute|url=https://tamarind.unm.edu/afro-black-identity-in-america-and-brazil/|access-date=2020-09-22|language=en-US}}</ref> == Collections == Ojih Odutola's tumanima nyɛla din be luɣa pam: * [[Museum of Modern Art]], New York<ref>{{Cite web|url=https://www.moma.org/artists/67272|title=Toyin Ojih Odutola {{!}} MoMA|website=The Museum of Modern Art|language=en|access-date=2019-12-03}}</ref> * [[Whitney Museum of American Art]], New York<ref>{{Cite web|url=https://whitney.org/artists/17270|title=Toyin Ojih Odutola|website=whitney.org|language=en|access-date=2019-12-03}}</ref> * [[The Metropolitan Museum of Art]], New York<ref>{{Cite web|url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/780428|title=Unclaimed Estates, 2017, Toyin Ojih Odutola|last=|first=|date=|website=www.metmuseum.org|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-12-03}}</ref> * [[Birmingham Museum of Art]], AL<ref name=":0" /> * [[Baltimore Museum of Art]], Maryland<ref name=":0" /> * [[Frye Art Museum]], Seattle, Washington<ref>{{Cite web|title=Recent Acquisitions: Toyin Ojih Odutola|url=https://fryemuseum.org/exhibition/7155|access-date=2020-09-22|website=Frye Art Museum|language=en-US|archive-date=2022-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222122744/https://fryemuseum.org/exhibition/7155|url-status=dead}}</ref> * [[Hood Museum of Art]], [[Dartmouth College]], New Hampshire<ref name=":0" /> * [[Institute of Contemporary Art, Boston]], Massachusetts<ref>{{Cite web|title=Heir Apparent {{!}} icaboston.org|url=https://www.icaboston.org/art/toyin-ojih-odutola/heir-apparent|access-date=2020-09-22|website=www.icaboston.org}}</ref> * [[Mississippi Museum of Art]], Mississippi<ref name=":0" /> * [[Museum of Contemporary Art San Diego]]<ref>{{Cite web|date=2019-05-09|title=MUSEUM OF CONTEMPORARY ART SAN DIEGO ANNOUNCES NEW EXHIBITIONS|url=https://www.mcasd.org/about/press/museum-contemporary-art-san-diego-announces-new-exhibitions|access-date=2020-09-22|website=Museum of Contemporary Art San Diego|language=en|archive-date=2020-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919230829/https://www.mcasd.org/about/press/museum-contemporary-art-san-diego-announces-new-exhibitions|url-status=dead}}</ref> * [[National Portrait Gallery, London|National Portrait Gallery]], London, United Kingdom<ref>{{Cite web|title=Toyin Ojih Odutola - National Portrait Gallery|url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp165431/toyin-ojih-odutola|access-date=2020-09-22|website=www.npg.org.uk|language=en}}</ref> * [[New Orleans Museum of Art]], Louisiana<ref name=":0" /> * [[Pennsylvania Academy of the Fine Arts]], Philadelphia, Pennsylvania<ref>{{Cite web|date=2019-02-05|title=Toyin Ojih Odutola, "Carried Beauty" (2018)|url=https://www.pafa.org/museum/collection/item/carried-beauty|access-date=2020-09-22|website=PAFA - Pennsylvania Academy of the Fine Arts|language=en-US}}</ref> * [[Philadelphia Museum of Art]], Pennsylvania<ref name=":0" /> * [[Princeton University Art Museum]], New Jersey<ref name=":0" /> * [[Rhode Island School of Design Museum|RISD Museum of Art]], Providence, Rhode Island<ref>{{Cite web|title=Last Portrait of the 18th Marquess {{!}} RISD Museum|url=https://risdmuseum.org/art-design/collection/last-portrait-18th-marquess-201892|access-date=2020-09-22|website=risdmuseum.org}}</ref> * Society for Contemporary Art, [[Art Institute of Chicago]], Illinois<ref>{{Cite web|title=The Treatment 7 {{!}} Society for Contemporary Art|url=https://scaaic.org/acquisition/the-treatment-7/|access-date=2020-09-22|language=en}}</ref> *[[Spencer Museum of Art]], Kansas<ref name=":0" /> * [[Honolulu Museum of Art Spalding House]], Hawaii<ref name=":0" /> * [[National Museum of African Art]], [[Smithsonian Institution]], Washington, D.C.<ref name=":0" /> == Pina == * 2007: ''Ellen Battell Stoeckel Fellowship Grant,'' Yale University. * 2008: ''Erzulie Veasey Johnson Painting & Drawing Award'', University of Alabama in Huntsville. * 2011: ''Murphy and Cadogan Fellowship Award'', [[The San Francisco Foundation]]. * 2017: ''Lida A. Orzeck Distinguished Artist-in-Residence'', Barnard College.<ref>{{Cite web|title=Visual Artist Toyin Ojih Odutola to Join Barnard College as Orzeck Artist-in-Residence|url=https://barnard.edu/news/visual-artist-toyin-ojih-odutola-join-barnard-college-orzeck-artist-residence|access-date=2020-10-17|website=Barnard College|language=en|archive-date=2019-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190226122529/https://www.barnard.edu/news/visual-artist-toyin-ojih-odutola-join-barnard-college-orzeck-artist-residence|url-status=dead}}</ref> * 2018: ''Rees Visionary Award'', [[Amref Health Africa]].<ref>{{Cite web|title=Gallery Gurls|url=https://gallerygurls.net/style-more/2018/5/1/toyin-ojih-odutola-honored-at-third-annual-amref-artball|access-date=2020-10-17|website=Gallery Gurls|language=en-US}}</ref> * 2019: Shortlisted for the [[The Victor Pinchuk Foundation|Victor Pinchuk Foundation]]'s ''Future Generation Art Prize.''<ref>{{Cite web|title=Future Generation Art Prize 2019|url=https://futuregenerationartprize.org/en/history/2019|access-date=2020-10-17|website=futuregenerationartprize.org}}</ref> * 2020: Lauréate of the ''Prix Jean-François Prat,'' The Bredin Prat Foundation for Contemporary Art.<ref>{{Cite web|title=Artistes|url=http://prixjeanfrancoisprat.com/artistes/|access-date=2020-10-17|website=Prix Jean François Prat|language=fr-FR}}</ref> * 2022: [[Great Immigrants Award]], [[Carnegie Corporation of New York]].<ref>{{Cite web |title=Toyin Ojih Odutola |url=https://www.carnegie.org/awards/honoree/toyin-ojih-odutola/ |access-date=June 12, 2024 |website=Carnegie Corporation of New York}}</ref><ref>{{Cite web |last=Candid |title=Carnegie Corporation names 2022 cohort of distinguished immigrants |url=https://philanthropynewsdigest.org/news/carnegie-corporation-names-2022-cohort-of-distinguished-immigrants |access-date=2024-06-17 |website=Philanthropy News Digest (PND) |language=en}}</ref> == Publications == * ''Alphabet: A Selected Index of Anecdotes and Drawings'', 2012.<ref>{{Cite web|url=https://www.jackshainman.com/publications/odutola|title=Toyin Ojih Odutola: Alphabet: A selected Index of Anecdotes and Drawings|access-date=2019-03-24|archive-date=2019-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324214454/https://www.jackshainman.com/publications/odutola|url-status=dead}}</ref> * ''The Treatment, 2015—17'', Anteism Books, 2018.<ref>{{Cite web|url=https://www.anteism.com/shop/the-treatment-2015-17-toyin-ojih-odutola|title=Toyin Ojih Odutola: The Treatment, 2015-17|access-date=2019-03-24}}</ref> * ''For Opacity: Elijah Burgher, Toyin Ojih Odutola, and Nathaniel Mary'', [[The Drawing Center]], Exhibition catalogue, 2018.<ref>{{Cite web|url=http://www.drawingcenter.org/en/book/370|title=For Opacity: Elijah Burgher, Toyin Ojih Odutola, and Nathaniel Mary Quinn|access-date=2019-03-24}}</ref> * ''Toyin Ojih Odutola: A Matter of Fact'', [[Museum of the African Diaspora]], Exhibition catalogue, 2019.<ref>{{Cite book|title=Toyin Ojih Odutola: A Matter of Fact|isbn = 978-1944903688|date = 2019-02-05}}</ref> * ''A Countervailing Theory'', [[Barbican Centre]], Exhibition catalog, 2020.<ref>{{Cite web|title=Toyin Ojih Odutola Catalogue|url=https://shop.barbican.org.uk/products/toyin-ojih-odutola-catalogue|access-date=2020-09-22|website=Barbican Shop}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Kundivihira == {{Reflist}} ==Further reading== *{{cite journal |last1=Brown |first1=Kimberly Juanita |last2=Dunye |first2=Cheryl |last3=Hamilton |first3=Dell M. |title=Toyin Ojih Odutola's Art Practice as a Technology of the Skin |journal=Catalyst: Feminism, Theory, Technoscience |date=10 November 2016 |volume=2 |issue=2 |pages=1–21 |doi=10.28968/cftt.v2i2.28807 }} *{{cite journal |last1=Davis |first1=Tim |title=Connecting Spirits |journal=International Review of African American Art |date=June 2019 |volume=29}} *{{cite journal |last1=Odutola |first1=Toyin Ojih |last2=Frizzell |first2=Deborah |title=Resisting the Singular Narrative |journal=Cultural Politics |date=1 March 2019 |volume=15 |issue=1 |pages=65–71 |doi=10.1215/17432197-7289500 |doi-access=free }} *{{cite news |last1=Knowles |first1=Laura |title=Human form explored in Mosaic Project at Pennsylvania College of Art & Design |url=https://lancasteronline.com/features/entertainment/human-form-explored-in-mosaic-project-at-pennsylvania-college-of/article_76a458c2-4e86-11e4-a952-001a4bcf6878.html |work=LancasterOnline |date=October 12, 2014}} *{{cite web |title=Solange Knowles and Toyin Ojih Odutola Talk Sound, Art, and Architecture |url=https://www.culturedmag.com/solange-knowles-toyin-ojih-odutola/ |publisher=Cultural Magazine|date=2018-02-19 }} *{{cite news |last1=Kazanjian |first1=Dodie |title=Reimagining Black Experience in the Radical Drawings of Toyin Ojih Odutola |url=https://www.vogue.com/article/toyin-ojih-odutola-interview-vogue-august-2018 |agency=Vogue |date=July 17, 2018}} *{{cite web |last1=Solway |first1=Diane |title=Artist Toyin Ojih Odutola Is Reimagining the History of Nigerian Slaves as Royals |url=https://www.wmagazine.com/story/toyin-ojih-odutola-artist |publisher=W Magazine |accessdate=September 7, 2018}} * Ah-Sue, Gerladine, Raw Material: A Podcast from SFMoMA, Episode 4: The Mind, Season 2: Manifest, (2017) * Smalls, Lola, “Toyin Odutola”, ''Greedmont Park Magazine'', No.4 (Fall 2011). New York, NY.{{verify source|date=November 2019}} *{{cite news |title=Museum and Gallery Listings for June 17–23 |url=https://www.nytimes.com/2011/06/17/arts/design/museum-and-gallery-listings-for-june-17-23.html |work=The New York Times |date=16 June 2011 }} *{{cite news |title=Toyin Odutola |url=https://www.vogue.it/en/vogue-black/the-black-blog/2011/06/toyin-odutola |work=Vogue.it |access-date=2024-12-15 |archive-date=2024-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202041556/https://www.vogue.it/en/vogue-black/the-black-blog/2011/06/toyin-odutola |url-status=dead }} * Chtena, Natascha, “Interview with artist Toyin Odutola”, ''Think Africa Press'', 30 May 2011.{{verify source|date=November 2019}} ==External links== {{sister project links|d=Q7830609|c=no|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ojih Odutola, Toyin}} [[Category:1985 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Nigerian women painters]] [[Category:21st-century Nigerian artists]] [[Category:Yoruba women artists]] [[Category:Yoruba artists]] [[Category:People from Ife]] [[Category:Women printmakers]] [[Category:Nigerian expatriates in the United States]] [[Category:21st-century Nigerian painters]] [[Category:Nigerian printmakers]] [[Category:University of Alabama in Huntsville alumni]] [[Category:California College of the Arts alumni]] [[Category:Igbo artists]] [[Category:Ballpoint pen art]] [[Category:American artists of Nigerian descent]] [[Category:21st-century women painters]] g3ac7ztqbrf2nq7v3wy5y9d6hvteez4 Virgil van Dijk 0 30465 137219 104895 2026-05-19T20:26:11Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137219 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Virgil van Dijk''' ({{IPA|nl|ˈvɪrdʑɪl vɑn ˈdɛik}};<ref>{{Cite web |date=12 October 2021 |title=Highlights Nederland - Gibraltar (11/10/2021) WK-kwalificatie |trans-title=Highlights Netherlands - Gibraltar (11/10/2021) World Cup qualification |url=https://www.youtube.com/watch?v=JO4a-U5VOZ8&t=56s |access-date=1 August 2023 |website=[[YouTube]] |publisher=[[Royal Dutch Football Association]] |language=Dutch}}</ref> bɛ daa dɔɣi o la Silimiin goli July dabaa anii yuuni 1991) nyɛla Dutch boliŋmɛra baŋda ŋmɛri sunsuun ka lahi nyɛ boliŋmɛra kpɛma zaŋ n-ti {{English football updater|Liverpoo}} boliŋmɛri yili [[Liverpool F.C.|Liverpool]] mini [[Netherlands national football team|Netherlands national team]]. O nyɛla ninvuɣ so bɛ ni zaŋ pahi sunsuun boliŋmɛri shɛba ban gaŋdu puuni, o nyɛla niriba pam ni mi so ka di nyɛla o yaa, toondantala n-ti pahi o guubu.{{refn|<ref name=":0">{{cite web |date=10 May 2020 |title=Kompany's verdict on the greatest-ever PL defender - and it's not Terry or Ferdinand |url=https://talksport.com/football/704197/van-dijk-best-defender-premier-league-history-kompany/ |access-date=14 October 2023 |website=talkSPORT}}</ref><ref name=":1">{{cite news |date=14 October 2023 |title=Ben Foster claims Virgil van Dijk was 'best defender that has ever lived' before Liverpool star's ACL injury |url=https://uk.news.yahoo.com/ben-foster-claims-virgil-van-090031325.html |access-date=14 October 2023 |website=Yahoo News }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="best defender-sky">{{cite news| url=https://www.skysports.com/football/news/11669/11659594/virgil-van-dijk-the-best-defender-in-the-world-says-paul-merson|title=Virgil van Dijk the best defender in the world, says Paul Merson|website=Sky Sports|access-date=20 April 2019|archive-date=20 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420070346/https://www.skysports.com/football/news/11669/11659594/virgil-van-dijk-the-best-defender-in-the-world-says-paul-merson|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2618579.html|title=Virgil van Dijk: Champions League Defender of the Season|publisher=UEFA|access-date=1 September 2019|archive-date=7 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191007181545/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2618579.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=How Virgil van Dijk became the Premier League's top defender |url=https://www.skysports.com/football/story-telling/15117/11684250/how-virgil-van-dijk-became-the-premier-leagues-top-defender |access-date=14 October 2023 |website=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-gb/lists/european-team-2020s-so-far/blt2ca0612a10f97532#cs00e7ba8a53499e5a |title=European Team of the 2020s so far: Robert Lewandowski and Kylian Mbappe make the cut - but no room for Harry Kane, Erling Haaland, Vinicius Jr or Jude Bellingham |publisher=Goal.com |date=3 January 2025 |access-date=3 January 2025}}</ref>}} ==Career statistics== ===Boliŋmɛri yili=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Klalinli shɛŋa o ni ŋmɛ bolli mini pɔri shɛŋa o ni di yuun shɛŋa mini kompatiisa shɛŋa ni !rowspan="2"|Club !rowspan="2"|Season !colspan="3"|League !colspan="2"|National cup{{efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Scottish Cup]], [[FA Cup]]}} !colspan="2"|League cup{{efn|Includes [[Scottish League Cup]], [[EFL Cup|Football League Cup/EFL Cup]]}} !colspan="2"|Europe !colspan="2"|Other !colspan="2"|Total |- !Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals |- |rowspan=4|[[FC Groningen|Groningen]] |[[2010–11 Eredivisie|2010–11]]<ref name="Soccerway"/> |[[Eredivisie]] |5||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||5||2 |- |[[2011–12 Eredivisie|2011–12]]<ref name="Soccerway"/> |Eredivisie |23||3||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||3 |- |[[2012–13 Eredivisie|2012–13]]<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/virgil-van-dijk/188624/ |title=V. Van Dijk: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211191427/https://uk.soccerway.com/players/virgil-van-dijk/188624/ |archive-date=11 December 2022 |url-status=live}}</ref> |Eredivisie |34||2||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||2 |- !colspan="2"|Total !62||7||4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||66||7 |- |rowspan="4"|[[Celtic F.C.|Celtic]] |[[2013–14 Celtic F.C. season|2013–14]]<ref>{{soccerbase season|59442|2013|access-date=29 September 2016}}</ref> |[[Scottish Premiership]] |36||5||2||0||1||0||8{{efn|name=UCL|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||0||colspan="2"|—||47||5 |- |[[2014–15 Celtic F.C. season|2014–15]]<ref>{{soccerbase season|59442|2014|access-date=29 September 2016}}</ref> |Scottish Premiership |35||4||5||4||4||0||14{{efn|Six appearances and two goals in UEFA Champions League, eight appearances in [[UEFA Europa League]]}}||2||colspan="2"|—||58||10 |- |[[2015–16 Celtic F.C. season|2015–16]]<ref name=sb1516/> |Scottish Premiership |5||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||10||0 |- !colspan="2"|Total !76||9||7||4||5||0||27||2||colspan=2|—||115||15 |- |rowspan="4"|[[Southampton F.C.|Southampton]] |[[2015–16 Southampton F.C. season|2015–16]]<ref name=sb1516>{{soccerbase season|59442|2015|access-date=7 January 2018}}</ref> |[[Premier League]] |34||3||1||0||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||38||3 |- |[[2016–17 Southampton F.C. season|2016–17]]<ref>{{soccerbase season|59442|2016|access-date=7 January 2018}}</ref> |Premier League |21||1||1||1||2||0||6{{efn|name=UEL|Appearances in UEFA Europa League}}||2||colspan="2"|—||30||4 |- |[[2017–18 Southampton F.C. season|2017–18]]<ref name=sb1718/> |Premier League |12||0||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||12||0 |- !colspan="2"|Total !67||4||2||1||5||0||6||2||colspan="2"|—||80||7 |- |rowspan="9"|[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |[[2017–18 Liverpool F.C. season|2017–18]]<ref name=sb1718>{{soccerbase season|59442|2017|access-date=12 August 2018}}</ref> |Premier League |14||0||2||1||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||22||1 |- |[[2018–19 Liverpool F.C. season|2018–19]]<ref>{{soccerbase season|59442|2018|access-date=10 August 2019}}</ref> |Premier League |38||4||0||0||0||0||12{{efn|name=UCL}}||2||colspan="2"|—||50||6 |- |[[2019–20 Liverpool F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|59442|2019|access-date=27 August 2023}}</ref> |Premier League |38||5||1||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||3{{efn|One appearance in [[FA Community Shield]], one in [[UEFA Super Cup]], one in [[FIFA Club World Cup]]}}||0||50||5 |- |[[2020–21 Liverpool F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|59442|2020|access-date=7 September 2021}}</ref> |Premier League |5||1||0||0||2||0||0||0||1{{efn|name=FACS|Appearance in FA Community Shield}}||0||8||1 |- |[[2021–22 Liverpool F.C. season|2021–22]]<ref>{{soccerbase season|59442|2021|access-date=24 November 2022}}</ref> |Premier League |34||3||5||0||3||0||9{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||51||3 |- |[[2022–23 Liverpool F.C. season|2022–23]]<ref>{{soccerbase season|59442|2022|access-date=27 August 2023}}</ref> |Premier League |32||3||0||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=FACS}}||0||41||3 |- |[[2023–24 Liverpool F.C. season|2023–24]]<ref>{{soccerbase season|59442|2023|access-date=5 May 2024}}</ref> |Premier League |36||2||3||1||4||1||5{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||48||4 |- |[[2024–25 Liverpool F.C. season|2024–25]]<ref>{{soccerbase season|59442|2024|access-date=17 August 2024}}</ref> |Premier League |25||1||0||0||2||1||7{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||34||3 |- !colspan="2"|Total !222||19||11||2||11||2||55||3||5||0||304||26 |- !colspan="3"|Career total !427||39||24||7||21||2||88||7||5||0||565||55 |} {{notelist}} == Tiŋduya == {{updated|Bin din gbaai bolli din ŋmɛ Silimiin goli November biɛɣ'pinaayobu dali yuuni 2024}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/virgil-van-dijk/4/ |title=Virgil van Dijk: Internationals |website=WorldFootball.net |date=29 August 2023 |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=7 April 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Kalinli shɛŋa o ni ŋmɛ bolli n-ti o ya tiŋgbani mini pɔri shɛŋa o ni di !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="10"|[[Netherlands national football team|Netherlands]] |2015||3||0 |- |2016||9||0 |- |2017||4||0 |- |2018||8||3 |- |2019||9||1 |- |2020||5||0 |- |2021||6||1 |- |2022||10||1 |- |2023||10||1 |- |2024||14||2 |- !colspan="2"|Total||78||9 |} {{updated|Bin din gbaai bolli din ŋmɛ Silimiin goli November biɛɣ'pinaayobu dali yuuni 2024}} {| class="wikitable sortable" |+ Virgil van Dijk ni di tiŋduya pɔri shɛŋa !scope="col"|No. !scope="col"|Date !scope="col"|Venue !scope="col"|Cap !scope="col"|Opponent !scope="col"|Score !scope="col"|Result !scope="col"|Competition !scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}} |- |style="text-align: center;"|1||26 March 2018||[[Stade de Genève]], Geneva, Switzerland||style="text-align: center;"|18||{{fb|POR}}||style="text-align: center;"|3–0||style="text-align: center;"|3–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/03/26/world/friendlies/portugal/netherlands/2700017/ |title=Portugal vs. Netherlands 0–3: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 August 2023}}</ref> |- |style="text-align: center;"|2||13 October 2018||[[Johan Cruyff Arena]], Amsterdam, Netherlands||style="text-align: center;"|22||{{fb|GER}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|3–0||[[2018–19 UEFA Nations League A]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/10/13/europe/uefa-nations-league/netherlands/germany/2720423/ |title=Netherlands vs. Germany 3–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 August 2023}}</ref> |- |style="text-align: center;"|3||19 November 2018||[[Arena AufSchalke]], Gelsenkirchen, Germany||style="text-align: center;"|24||{{fb|GER}}||align="center"|2–2||style="text-align: center;"|2–2||[[2018–19 UEFA Nations League A]]||align="center"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/11/19/europe/uefa-nations-league/germany/netherlands/2720438/ |title=Germany vs. Netherlands 2–2: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 August 2023}}</ref> |- |style="text-align: center;"|4||21 March 2019||[[De Kuip]], Rotterdam, Netherlands||style="text-align: center;"|25||{{fb|BLR}}||style="text-align: center;"|4–0||style="text-align: center;"|4–0||[[UEFA Euro 2020 qualifying]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2019/03/21/europe/european-championship-qualification/netherlands/belarus/2942752/ |title=Netherlands vs. Belarus 4–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 August 2023}}</ref> |- |style="text-align: center;"|5||11 October 2021||[[De Kuip]], Rotterdam, Netherlands||style="text-align: center;"|42||{{fb|GIB}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|6–0||[[2022 FIFA World Cup qualification]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/10/11/europe/wc-qualifying-europe/netherlands/gibraltar/3430171/ |title=Netherlands vs. Gibraltar 6–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 August 2023}}</ref> |- |style="text-align: center;"|6||25 September 2022||[[Johan Cruyff Arena]], Amsterdam, Netherlands||style="text-align: center;"|49||{{fb|BEL}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[2022–23 UEFA Nations League A]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/09/25/europe/uefa-nations-league/netherlands/belgium/3710417/ |title=Netherlands vs. Belgium 1–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=27 August 2023}}</ref> |- |style="text-align: center;"|7||16 October 2023||[[Agia Sophia Stadium]], Athens, Greece||style="text-align: center;"|62||{{fb|GRE}}||style="text-align: center;"|1–0||style="text-align: center;"|1–0||[[UEFA Euro 2024 qualifying]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2023/10/16/europe/european-championship-qualification/greece/netherlands/3972638/ |title=Greece vs. Netherlands 0–1: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=16 October 2023}}</ref> |- |style="text-align: center;"|8||6 June 2024||[[De Kuip]], Rotterdam, Netherlands||style="text-align: center;"|67||{{fb|CAN}}||style="text-align: center;"|4–0||style="text-align: center;"|4–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/06/06/world/friendlies/netherlands/canada/4333846/ |title=Netherlands vs. Canada 4–0: Summary |website=Soccerway |access-date=6 June 2024 }}</ref> |- |style="text-align: center;"|9||10 June 2024||[[De Kuip]], Rotterdam, Netherlands||style="text-align: center;"|68||{{fb|ISL}}||style="text-align: center;"|2–0||style="text-align: center;"|4–0||[[Friendly (association football)|Friendly]]||style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/06/10/world/friendlies/netherlands/iceland/4333847/ |title=Netherlands vs. Iceland 4–0: Summary |website=Soccerway |access-date=10 June 2024 }}</ref> |} ==Honours== '''Celtic''' *[[Scottish Premiership]]: [[2013–14 Scottish Premiership|2013–14]], [[2014–15 Scottish Premiership|2014–15]]<ref>{{cite web |url=https://www.eurosport.com/football/virgil-van-dijk_prs276965/person.shtml |title=Virgil van Dijk |work=Eurosport |access-date=7 January 2018}}</ref> *[[Scottish League Cup]]: [[2014–15 Scottish League Cup|2014–15]]<ref name=2015SLC/> '''Liverpool''' *[[Premier League]]: [[2019–20 Premier League|2019–20]]<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/5140/Virgil-van-Dijk/overview |title=Virgil van Dijk: Overview |publisher=Premier League |access-date=24 November 2022 |archive-date=23 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210623082923/https://www.premierleague.com/players/5140/Virgil-van-Dijk/overview |url-status=live }}</ref> *[[FA Cup]]: [[2021–22 FA Cup|2021–22]]<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/61429640 |title=Chelsea 0–0 Liverpool |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=14 May 2022 |access-date=14 May 2022 |archive-date=13 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220513202531/https://www.bbc.co.uk/sport/football/61429640 |url-status=live }}</ref> *[[EFL Cup]]: [[2021–22 EFL Cup|2021–22]],<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/60450274 |title=Chelsea 0–0 Liverpool |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=27 February 2022 |access-date=27 February 2022 |archive-date=25 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220225154041/https://www.bbc.co.uk/sport/football/60450274 |url-status=live }}</ref> [[2023–24 EFL Cup|2023–24]]<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/68329936 |title=Chelsea 0–1 Liverpool |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=25 February 2024 |access-date=25 February 2024}}</ref> *[[FA Community Shield]]: [[2022 FA Community Shield|2022]]<ref>{{Cite news |title=Nunez nets as Liverpool win Community Shield |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/62275194 |access-date=30 July 2022 |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730225825/https://www.bbc.com/sport/football/62275194 |url-status=live }}</ref> *[[UEFA Champions League]]: [[2018–19 UEFA Champions League|2018–19]];<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48368443 |title=Tottenham Hotspur 0–2 Liverpool |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=1 June 2019 |access-date=1 June 2019 |archive-date=5 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190905112812/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48368443 |url-status=live }}</ref> runner-up: [[2017–18 UEFA Champions League|2017–18]],<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44258022 |title=Real Madrid 3–1 Liverpool |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=26 May 2018 |access-date=25 February 2024}}</ref> [[2021–22 UEFA Champions League|2021–22]]<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/61609200 |title=Liverpool 0–1 Real Madrid |first=Phil |last=McNulty |website=BBC Sport |date=28 May 2022 |access-date=25 February 2024}}</ref> *[[UEFA Super Cup]]: [[2019 UEFA Super Cup|2019]]<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49332825 |title=Liverpool 2–2 Chelsea |first=Gary |last=Rose |website=BBC Sport |date=14 August 2019 |access-date=15 August 2019 |archive-date=14 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190814235223/https://www.bbc.co.uk/sport/football/49332825 |url-status=live }}</ref> *[[FIFA Club World Cup]]: [[2019 FIFA Club World Cup|2019]]<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50869633 |title=Liverpool 1–0 Flamengo |first=Harry |last=Poole |website=BBC Sport |date=21 December 2019 |access-date=21 December 2019 |archive-date=22 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222075712/https://www.bbc.co.uk/sport/football/50869633 |url-status=live }}</ref> '''Individual''' *[[PFA Players' Player of the Year]]: [[2018–19 Premier League#Annual awards|2018–19]]<ref name="BBC 280419"/> *[[PFA Team of the Year]]: [[PFA Team of the Year (2010s)#Premier League 10|2018–19 Premier League]],<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48028713 |title=PFA Team of the Year: Paul Pogba, Raheem Sterling and Sadio Mane included in side |website=BBC Sport |date=25 April 2019 |access-date=27 February 2022 |archive-date=5 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210405155757/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48028713 |url-status=live }}</ref> [[PFA Team of the Year (2020s)#Premier League|2019–20 Premier League]],<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54044861 |title=PFA Player of the Year: Kevin de Bruyne and Beth England named 2020 winners |website=BBC Sport |date=8 September 2020 |access-date=27 February 2022 |archive-date=10 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200910032017/https://www.bbc.co.uk/sport/football/54044861 |url-status=live }}</ref> [[PFA Team of the Year (2020s)#Premier League 3|2021–22 Premier League]],<ref name="PFA21/22"/> [[PFA Team of the Year (2020s)#Premier League 5|2023–24 Premier League]]<ref>{{cite news|url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024|title=PFA Premier League Team of the Year|publisher=Professional Footballers' Association|access-date=20 August 2024|date=20 August 2024}}</ref> *[[Premier League Player of the Season]]: [[2018–19 Premier League#Annual awards|2018–19]]<ref name="PremProfile"/> *Premier League Player of the Year by Northwest Football Awards: 2019<ref>{{cite news |url=https://www.northwestfootballawards.com/2019-winners/ |title=2019 Winners & Finalists |publisher=Northwest Football Awards |access-date=2023-08-13}}</ref> *[[Alan Hardaker Trophy]]: [[2022 EFL Cup final|2022]]<ref>{{cite web |title=Virgil van Dijk receives the Alan Hardaker Trophy |url=https://www.efl.com/news/2022/february/virgil-van-dijk-receives-the-alan-hardaker-trophy/ |publisher=English Football League |date=28 February 2022 |access-date=1 March 2022 |archive-date=1 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301033135/https://www.efl.com/news/2022/february/virgil-van-dijk-receives-the-alan-hardaker-trophy/ |url-status=live }}</ref> [[2024 EFL Cup final|2024]]<ref name="MOTM2" /> *[[UEFA Men's Player of the Year Award]]: 2018–19<ref name="UEFAMPOTY19"/> *[[UEFA Club Football Awards|UEFA Champions League Defender of the Season]]: [[2018–19 UEFA Champions League#Defender of the season|2018–19]]<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2618579.html?iv=true|title=Virgil van Dijk: Champions League Defender of the Season|date=29 August 2019 |publisher=UEFA |access-date=29 August 2019|archive-date=17 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117041949/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2618579.html?iv=true|url-status=live}}</ref> *[[UEFA Team of the Year]]: [[UEFA Team of the Year#Team of the Year 2018|2018]],<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2589223.html |title=UEFA.com fans' Team of the Year 2018 revealed |publisher=UEFA |date=11 January 2019 |access-date=11 January 2019 |archive-date=13 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713090104/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2589223.html |url-status=live }}</ref> [[UEFA Team of the Year#Team of the Year 2019|2019]],<ref name=UTOTY2019/> [[UEFA Team of the Year#Team of the Year 2020|2020]]<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/insideuefa/mediaservices/mediareleases/news/0265-1160a803540f-283794ce2b95-1000--uefa-com-fans-teams-of-the-year-2020-announced/ |title=UEFA.com Fans' Teams of the Year 2020 announced |publisher=UEFA |date=20 January 2021 |access-date=20 January 2021 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120150306/https://www.uefa.com/insideuefa/mediaservices/mediareleases/news/0265-1160a803540f-283794ce2b95-1000--uefa-com-fans-teams-of-the-year-2020-announced/ |url-status=live }}</ref> *UEFA Champions League Squad of the Season: [[2017–18 UEFA Champions League#Squad of the season|2017–18]],<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2560100.html |title=UEFA Champions League Squad of the Season |publisher=UEFA |date=27 May 2018 |access-date=27 May 2018 |archive-date=2 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180602104547/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2560100.html |url-status=live }}</ref> [[2018–19 UEFA Champions League#Squad of the season|2018–19]],<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2607890.html |title=UEFA Champions League Squad of the Season |publisher=UEFA |date=2 June 2019 |access-date=2 June 2019 |archive-date=12 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712170609/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2607890.html |url-status=live }}</ref> [[2019–20 UEFA Champions League#Squad of the season|2019–20]]<ref>{{cite news |title=UEFA Champions League Squad of the Season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0260-103d6b6179e6-7a1932c7a58c-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season |publisher=UEFA |date=28 August 2020 |access-date=28 August 2020 |archive-date=14 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114125542/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0260-103d6b6179e6-7a1932c7a58c-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season/ |url-status=live }}</ref> *UEFA Champions League Team of the Season: [[2021–22 UEFA Champions League#Team of the Season|2021–22]]<ref name=":3" /> *UEFA Nations League Finals Team of the Tournament: [[2019 UEFA Nations League Finals|2019]]<ref>{{cite news |url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/newsid=2607717.html |title=UEFA Nations League Finals: Team of the Tournament |publisher=UEFA |date=10 June 2019 |access-date=11 June 2019 |archive-date=6 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190706120334/https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/newsid=2607717.html |url-status=live }}</ref> *[[Liverpool Player of the Season Awards|Liverpool Fans' Player of the Season Award]]: [[2018–19 Liverpool F.C. season|2018–19]]<ref name = "lfc 2019">{{cite news |title=Revealed: The LFC Players' Awards 2019 winners |url=https://www.liverpoolfc.com/news/announcements/351626-revealed-the-lfc-players-awards-2019-winners |access-date=31 May 2019 |publisher=Liverpool F.C. |date=27 May 2019 |archive-date=27 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527152357/https://www.liverpoolfc.com/news/announcements/351626-revealed-the-lfc-players-awards-2019-winners |url-status=live }}</ref> *[[Liverpool Player of the Season Awards|Liverpool Players' Player of the Season Award]]: 2018–19<ref name = "lfc 2019"/> *[[Southampton F.C. Player of the Season|Southampton Player of the Season]]: [[2015–16 Southampton F.C. season|2015–16]]<ref>{{cite web |url=https://southamptonfc.com/news/2016-05-11/van-dijk-the-big-winner-at-saints-player-awards |title=Van Dijk the big winner at Saints' Player Awards |publisher=Southampton F.C. |date=11 May 2016 |access-date=7 January 2018 |archive-date=29 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129100008/https://www.southamptonfc.com/news/2016-05-11/van-dijk-the-big-winner-at-saints-player-awards |url-status=dead }}</ref> *[[PFA Scotland Team of the Year]]: [[PFA Scotland Team of the Year#Premiership|2013–14]],<ref name="1314PFA" /> [[PFA Scotland Team of the Year#Premiership 2|2014–15]]<ref name="1415PFA" /> *[[Celtic F.C. Player of The Year|Celtic Players' Player of the Year]]: [[Celtic F.C. Player of the Year#2013–14|2013–14]]<ref>{{cite web | title=Champions celebrate at Awards night | url=http://www.celticfc.net/news/5816 | publisher=Celtic F.C. | date=4 May 2014 | access-date=21 May 2019 | archive-date=1 June 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190601222526/http://www.celticfc.net/news/5816 | url-status=live }}</ref> *[[FIFPRO#FIFA FIFPRO Men's World 11|FIFA FIFPRO World 11]]: [[The Best FIFA Football Awards 2019#FIFA FIFPro World11|2019]],<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/fifa-fifpro-mens-world11/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525151147/https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/fifa-fifpro-mens-world11/ |url-status=dead |archive-date=25 May 2019 |title=World 11: FIFA FIFPro Men's World11 - Winner |publisher=FIFA |date=23 September 2019}}</ref> [[The Best FIFA Football Awards 2020#FIFA FIFPro Men's World11|2020]],<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/lucy-bronze-and-robert-lewandowski-are-the-best-of-2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217195406/https://www.fifa.com/the-best-fifa-football-awards/news/lucy-bronze-and-robert-lewandowski-are-the-best-of-2020 |url-status=dead |archive-date=17 December 2020 |title=Lucy Bronze and Robert Lewandowski are The Best of 2020 |publisher=FIFA |date=17 December 2020 |access-date=17 December 2020}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 December 2020|title=The FIFA FIFPRO Men's World 11 of 2019-2020 - FIFPRO World Players' Union|url=https://fifpro.org/en/industry/world-11/the-fifa-fifpro-men-s-world-11-of-2020|access-date=18 December 2020|publisher=FIFPro|archive-date=17 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201217190342/https://fifpro.org/en/industry/world-11/the-fifa-fifpro-men-s-world-11-of-2020|url-status=live}}</ref> [[The Best FIFA Football Awards 2022#FIFA FIFPRO Men's World 11|2022]],<ref>{{Cite web |date=27 February 2023 |title=Messi makes World 11 history as Benzema earns maiden inclusion |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifpro-mens-world-11-2022-benzema-cancelo-casemiro-courtois-de-bruyne-haaland-hakimi-mbappe-messi-modric-van-dijk |access-date=28 February 2023 |website=FIFA |publisher=Fédération Internationale de Football Association |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227214011/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/fifpro-mens-world-11-2022-benzema-cancelo-casemiro-courtois-de-bruyne-haaland-hakimi-mbappe-messi-modric-van-dijk |url-status=live }}</ref> 2024<ref>{{cite web |title=Who is in the 2024 FIFPRO Men's World 11? |url=https://www.fifpro.org/en/supporting-players/player-influence/world11/who-is-in-the-2024-fifpro-men-s-world-11 |website=fifpro.org |date=9 December 2024|access-date=9 December 2024}}</ref> *[[IFFHS World Team#Men's winners|IFFHS Men's World Team]]: 2019,<ref>{{cite web |url=https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-men-world-team-of-the-year-2019/ |title=IFFHS AWARDS 2019 – THE IFFHS MEN WORLD TEAM OF THE YEAR 2019 |publisher=International Federation of Football History & Statistics |date=30 November 2019 |access-date=30 November 2019 |archive-date=2 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191202213823/https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-men-world-team-of-the-year-2019/ |url-status=live }}</ref> 2020,<ref>{{cite web |url=https://www.iffhs.com/index.php/posts/809 |title=IFFHS WORLD AWARDS 2020 - THE WINNERS |publisher=International Federation of Football History & Statistics |date=4 December 2020 |access-date=4 December 2020 |archive-date=13 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613010326/https://www.iffhs.com/index.php/posts/809 |url-status=live }}</ref> 2022<ref>{{cite web |url=https://www.iffhs.com/posts/2465 |title=IFFHS MEN'S WORLD TEAM 2022 |publisher=International Federation of Football History & Statistics |date=11 January 2023 |access-date=11 January 2023 |archive-date=11 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111083043/https://iffhs.com/posts/2465 |url-status=live }}</ref> *[[Sports Illustrated]] Premier League Team of the Decade: 2010–2019<ref>{{Cite web |date=30 December 2019 |title=Premier League Team of the 2010s: The Decade's Best |url=https://www.si.com/soccer/2019/12/30/premier-league-best-team-decade-2010s |website=si.com |language=}}</ref> *[[International Federation of Football History & Statistics#Women Team of the Decade (2011–2020)|IFFHS World Team of the Decade]]: 2011–2020<ref>{{Cite web|title=IFFHS (International Federation of Football for History & Statistics|url=https://www.iffhs.com/index.php/posts/919|access-date=31 January 2021|publisher=International Federation of Football History & Statistics|archive-date=15 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615090122/https://www.iffhs.com/index.php/posts/919|url-status=live}}</ref> *[[International Federation of Football History & Statistics#Men Team of the Decade (2011–2020)|IFFHS UEFA Team of the Decade]]: 2011–2020<ref>{{Cite web|title=IFFHS (International Federation of Football for History & Statistics|url=https://www.iffhs.com/index.php/posts/932|access-date=31 January 2021|publisher=International Federation of Football History & Statistics|archive-date=17 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210617014104/https://www.iffhs.com/index.php/posts/932|url-status=live}}</ref> *[[European Sports Magazines#ESM Team of the Year|ESM Team of the Year]]: [[European Sports Magazines#2018–18|2018–19]],<ref>{{cite web |title=Reus, Kimmich und ter Stegen im ESM-Team der Saison |url=https://www.kicker.de/reus-kimmich-und-ter-stegen-im-esm-team-der-saison-750955/slideshow |publisher=kicker |access-date=27 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630143727/https://www.kicker.de/750955/slideshow |archive-date=30 June 2019 |language=de |url-status=live}}</ref> [[European Sports Magazines#2019–20|2019–20]],<ref>{{cite web |title=ESM reveal Team of the Year for 2019/20 |date=31 August 2020 |url=https://www.marca.com/en/football/international-football/2020/08/31/5f4d437d268e3e985e8b4577.html |publisher=Marca |access-date=31 August 2020 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126041418/https://www.marca.com/en/football/international-football/2020/08/31/5f4d437d268e3e985e8b4577.html |url-status=live }}</ref> [[European Sports Magazines#2020s|2021–22]],<ref>{{cite web |last=Rainbow |first=Jamie |title=ESM Team of the Season – 2021-22 |work=World Soccer |date=13 June 2022 |url=https://www.worldsoccer.com/esm-golden-shoe/esm11/esm-team-of-the-season-2021-22-413812 |access-date=21 June 2022 |archive-date=27 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627154851/https://www.worldsoccer.com/esm-golden-shoe/esm11/esm-team-of-the-season-2021-22-413812 |url-status=live }}</ref> [[European Sports Magazines#2023–24|2023–24]]<ref>{{cite web |last=Evans |first=Jamie |title=ESM Team of the Season: 2023-24 |work=World Soccer |date=10 June 2024 |url=https://www.worldsoccer.com/european-sports-media/esm11/esm-team-of-the-season-2023-24-415102 |access-date=10 June 2024 }}</ref> *[[Football Supporters' Federation]] Player of the Year: [[Football Supporters' Federation#FSF Player of the Year Award|2019]]<ref>{{cite web |title=Virgil Van Dijk named Football Supporters' Association men's player of the year |url=https://www.independent.ie/sport/soccer/virgil-van-dijk-named-football-supporters-association-mens-player-of-the-year-38790875.html |date=12 January 2020 |access-date=12 January 2020 |archive-date=17 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191217184000/https://www.independent.ie/sport/soccer/virgil-van-dijk-named-football-supporters-association-mens-player-of-the-year-38790875.html |url-status=live }}</ref> == Kundivihira == {{reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] kw1dwn9zk3j17omb2cmr7372bryii7r Sahar Dolatshahi 0 30718 137174 132775 2026-05-19T12:37:52Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137174 wikitext text/x-wiki '''Sahar Dolatshahi''' (bɛ dɔɣi o la silimiingoli October dabaanii dali, yuuni 1979) o nyɛla ŋun nyɛ Iran kpɛrikpɛrita . O nyɛla salo pam ni mi so ka o kpaŋ o maŋ pam sinii nim puuni kamani ''Ice Age'' (2015)'', ni Istanbul Junction'' (2018)'', ni [[The Frog (Iranian TV series)|The Frog]]'' (2020–2021), ni ''[[I Want to Live (TV series)|I Want to Live]]'' (2021), n ti pahi ''[[Viper of Tehran]]'' (2024)''.'' O nyɛla ŋun deegi kpaŋmaŋ pina nim pam kamani [[Crystal Simorgh]]s dibaayi, ni Iran's Film Critics mini Writers Association Award. == O pilli bɛhigu == O nyɛla ŋun naagi shikuru ni bɔhimbu yaɣili din yuli booni Department of Dramatic and Translational Literature, French tingbanni .<ref>{{Cite web|title=Sahar Dolatshahi - s|url=https://amp.ww.en.freejournal.org/40186108/1/sahar-dolatshahi.html|access-date=2021-07-08|website=ww.en.freejournal.org|language=en|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184342/https://amp.ww.en.freejournal.org/40186108/1/sahar-dolatshahi.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Sahar Dolatshahi |url=http://www.imdb.com/name/nm2359097/ |access-date=2021-07-08 |website=IMDb}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-13 |title=Iranian TV series "The Frog" picked for Cannes Film Market |url=https://www.tehrantimes.com/news/461941/Iranian-TV-series-The-Frog-picked-for-Cannes-Film-Market |access-date=2021-07-08 |website=Tehran Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=بیوگرافی سحر دولتشاهی از دیروز تا امروز +تصاویر {{!}} اقتصاد آنلاین |url=https://www.eghtesadonline.com/بخش-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87-203/521506-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |access-date=2021-12-30 |website=www.eghtesadonline.com |language=fa}}</ref> == Filmography == === Film === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row rowspan="2" |2006 |''[[Fireworks Wednesday]]'' |Mozhdeh's sister |[[Asghar Farhadi]] | |<ref>{{Cite web|title=آخرین خبر {{!}} اولین حضور سحر دولتشاهی در کدام فیلم بود؟|url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7165679|access-date=2021-12-30|website=آخرین خبر|date=3 October 1399|language=fa|archive-date=2021-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230115638/https://akharinkhabar.ir/cinema/7165679|url-status=dead}}</ref> |- |''[[Mim Mesle Madar|M for Mother]]'' |Farzaneh |[[Rasoul Mollagholipour]] | |<ref>{{Cite web|date=2021-12-12|title=معرفی فیلم میم مثل مادر|url=https://saednews.com/fa/post/merfi-film-mim-msl-madar|access-date=2021-12-30|website=saednews.com|language=fa|archive-date=2021-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230115640/https://saednews.com/fa/post/merfi-film-mim-msl-madar|url-status=dead}}</ref> |- ! scope=row|2008 |''[[Shirin (film)|Shirin]]'' |Woman in audience |[[Abbas Kiarostami]] | |<ref>{{Cite web|title=Aga Khan Museum|url=http://agakhanmuseum.org/programs/films-abbas-kiarostami-shirin|access-date=2021-12-30|website=Aga Khan Museum|language=en}}</ref> |- ! scope=row|2009 |''When We Are All Asleep'' |Kamand |[[Bahram Beyzai]] | |<ref>{{Cite web |title=فیلم وقتی همه خوابیم - بازیگران وقتی همه خوابیم {{!}} مشخصات |url=https://moshakhasat.ir/movie/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%85 |access-date=2022-04-27 |website=moshakhasat.ir |archive-date=2023-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010170537/https://moshakhasat.ir/movie/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%85 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2010 |''[[Gold and Copper]]'' |Nurse |Homayoon As'adian | |<ref>{{Cite web |title=گفت‌و‌گو با سحر دولتشاهی درباره بازی متفاوتش در "طلا و مس" |url=https://seemorgh.com/culture/cinema/cinema-articles/60946-60946/ |access-date=2022-04-27 |website=سیمرغ |language=fa-ir}}</ref> |- |''The Earth Marathon'' |Bahar Malekshahi |[[Kamal Tabrizi]] | |<ref>{{Cite web |title=کمال تبریزی: در"دونده زمین" برآیند یک دست‌انداز را نشان دادیم {{!}} پایگاه خبری تحلیلی سینما سینما |url=https://cinemacinema.ir/news/%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%AF/ |access-date=2022-04-27 |website=cinemacinema.ir }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2011 |''The Son of Dawn'' |Khomeini's mom |[[Behrouz Afkhami]] | |<ref>{{Cite web |title=روزنامه خراسان: "فرزند صبح" در آستانه اکران عمومی قرار گرفت |url=https://www.pishkhan.com/news/253562 |access-date=2022-04-27 |website=www.pishkhan.com |archive-date=2023-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010170537/https://www.pishkhan.com/news/253562 |url-status=dead }}</ref> |- |''Mourning'' |Nahid |[[Morteza Farshbaf]] | |<ref>{{Cite web |date=2017-07-14 |title=فیلم {{!}} تیزر فیلم "سوگ" با صداپیشگی پیمان معادی و سحر دولتشاهی |url=https://www.khabaronline.ir/news/686418/فیلم-تیزر-فیلم-سوگ-با-صداپیشگی-پیمان-معادی-و-سحر-دولتشاهی |access-date=2022-04-27 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2013 |''The Shallow Yellow Sky'' |Sara |[[Bahram Tavakoli (film director)|Bahram Tavakoli]] | |<ref>{{Cite web |title=سحر دولتشاهی در فیلم آسمان زرد کم عمق (مشاهده) ✅ · جدید 1401 -❤️ گهر |url=https://gahar.ir/tag/%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D9%85-%D8%B9%D9%85%D9%82/ |access-date=2022-04-27 |website=جدید 1401 -❤️ گهر |language=fa-IR |archive-date=2023-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010170538/https://gahar.ir/tag/%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D9%85-%D8%B9%D9%85%D9%82/ |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2014 |''Metropole'' |Khosrow's sister |[[Masoud Kimiai]] | |<ref>{{Cite web |title=خواب مهناز افشار و سحر دولتشاهی در پشت‌صحنه متروپل! + تصاویر |url=https://www.beytoote.com/news/cultural-news/sahar2-pshtshnh-sleep.html |access-date=2022-04-27 |website=www.beytoote.com |archive-date=2022-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207143352/https://www.beytoote.com/news/cultural-news/sahar2-pshtshnh-sleep.html |url-status=dead }}</ref> |- |''Mastaneh'' |Mastaneh |Hossein Farahbakhsh | |<ref>{{Cite web |date=2019-06-08 |title=مستانه، فیلم پرحاشیه سحر دولتشاهی + ویدیو |url=https://injazanoonas.ir/mastaneh-sahar-dowlatshahis-controversial-movie-video/ |access-date=2022-04-27 |website=اینجا زنونس |language=fa |archive-date=2021-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210621202529/https://injazanoonas.ir/mastaneh-sahar-dowlatshahis-controversial-movie-video/ |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="4" |2015 |''Gap'' |Nasim |Kiarash Asadizadeh | |<ref>{{Cite web |title=سحر دولت شاهی و پدرش بهمراه فیتیله‎ای‎ ها در اکران خصوصی شکاف +سری دوم |url=https://seemorgh.com/culture/culture-news/278600-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%81/ |access-date=2022-04-27 |website=سیمرغ |language=fa-ir}}</ref> |- |''Ice Age'' |Asal |Mostafa Kiaee | |<ref>{{Cite web |date=2014-12-05 |title=سحر دولتشاهی و بهرام رادان در فیلم عصر یخبندان +عکس |url=https://www.topnaz.com/سحر-دولتشاهی-بهرام-رادان-فیلم-عصر-یخبن/ |access-date=2022-04-27 |website=مجله تاپ‌ناز‌ |language=fa-IR}}</ref> |- |''Death of the Fish'' |Mahnaz |[[Rouhollah Hejazi]] | |<ref>{{Cite web |date=2021-06-15 |title=معرفی اسامی و بیوگرافی بازیگران فیلم مرگ ماهی به همراه نقش + تصاویر و داستان کامل |url=https://harfetaze.com/168744/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C/ |access-date=2022-04-27 |website=مجله اینترنتی حرف تازه |language=fa |archive-date=2021-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022042303/https://harfetaze.com/168744/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C/ |url-status=dead }}</ref> |- |''Twenty Weeks'' |Arghavan |Masoud Gharagozlu | |<ref>{{Cite web |title=عکس و بیوگرافی سحر دولتشاهی سحر دولتشاهی |url=https://www.mosalasonline.com/%D9%85%D8%A4%D9%84%D9%81-86-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C |access-date=2022-04-27 |website=پایگاه خبری تحلیلی مثلث {{!}} درک تازه ای از واقعیت |language=fa |archive-date=2022-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120157/https://www.mosalasonline.com/%D9%85%D8%A4%D9%84%D9%81-86-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="5" |2016 |''Profiles'' |Zhila |Iraj Karimi | |<ref>{{Cite web |date=2015-04-21 |title=عکس سحر دولتشاهی در فیلم نیمرخ ها |url=https://www.topnaz.com/عکس-سحر-دولتشاهی-در-فیلم-نیمرخ-ها/ |access-date=2022-04-27 |website=مجله تاپ‌ناز‌ |language=fa-IR}}</ref> |- |''[[Inversion (film)|Inversion]]'' |Niloofar |[[Behnam Behzadi]] | |<ref>{{Cite web |title=وارونگی – سحر دولتشاهی |url=https://sahardowlatshahi.com/fa/portfolio/inversion/ |access-date=2022-04-27 |language=en-US |archive-date=2022-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516215730/https://sahardowlatshahi.com/fa/portfolio/inversion/ |url-status=dead }}</ref> |- |''Barcode'' |Nazi |Mostafa Kiaee | |<ref>{{Cite news |title=عکس‌های بهرام رادان، پژمان بازغی و سحر دولتشاهی در ˝بارکد˝ |url=http://www.honaronline.ir/بخش-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-79/76193-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DA%98%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%BA%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AF |access-date=2022-04-27 |website=خبرگزاری هنر ایران |language=fa}}</ref> |- |''Lobby'' | |Mohamad Parvizi |Unreleased film |<ref>{{Cite web |title=نمایش فیلم سینمایی لابی با بازی شهاب حسینی + تصاویر |url=https://namnak.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%A8%DB%8C.p60461 |access-date=2022-04-27 |website=نمناک |language=fa |archive-date=2022-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220427111918/https://namnak.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%A8%DB%8C.p60461 |url-status=dead }}</ref> |- |''[[Delighted]]'' |Mahsa |[[Abdolreza Kahani]] | |<ref>{{Cite web |date=2021-08-22 |title=ارادتمند نازنین بهاره تینا اکران می‌شود؟ |url=https://golvani.ir/1400/05/ارادتمند-نازنین-بهاره-تینا/ |access-date=2022-04-27 |website=گلونی |language=fa-IR }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope=row|2017 |''I Want to Dance'' |Patient |[[Bahman Farmanara]] |Cameo |<ref>{{Cite web |date=2018-07-21 |title=مهناز افشار و سحر دولتشاهی در مراسم اکران "دلم می‌خواد"/ عکس |url=https://www.khabaronline.ir/news/791302/مهناز-افشار-و-سحر-دولتشاهی-در-مراسم-اکران-دلم-می-خواد-عکس |access-date=2022-04-27 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- ! scope=row rowspan="4" |2018 |''[[Reza (film)|Reza]]'' |Fati |Alireza Motamedi | |<ref>{{Cite web |title=سحر دولتشاهی با فیلم " رضا " به سینماها می آید + تصاویر |url=https://namnak.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D8%A7.p54552 |access-date=2022-04-27 |website=نمناک |language=fa |archive-date=2022-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220427111917/https://namnak.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D8%A7.p54552 |url-status=dead }}</ref> |- |''Istanbul Junction'' |Farangis |Mostafa Kiaee | |<ref>{{Cite web |title=سحر دولتشاهی در اکران فیلم چهارراه استانبول |url=https://fenjanmag.ir/sahar-governance-in-the-video-of-the-video-of-istanbul-quarter-mzaga.html |access-date=2022-04-27 |website=fenjanmag.ir }}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |''[[Cold Sweat (2018 film)|Cold Sweat]]'' |Mehraneh |[[Soheil Beiraghi]] | |<ref>{{Citation|title=Cold Sweat|url=https://www.rottentomatoes.com/m/rott_kort|language=en|access-date=2021-12-30}}</ref> |- |''Amir'' |Rima |Nima Eghlima | |<ref>{{Cite web |title=اکران فیلم سینمایی امیر در سینماها |url=https://namnak.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1.p65992 |access-date=2022-04-27 |website=نمناک |language=fa |archive-date=2021-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210730012401/https://namnak.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1.p65992 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2020 |''[[Atabai]]'' |Sima |[[Niki Karimi]] | |<ref>{{Cite web|title=Atabai {{!}} Cambridge Film Festival|url=https://www.cambridgefilmfestival.org.uk/film/atabai|access-date=2021-12-30|website=www.cambridgefilmfestival.org.uk|language=en}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[180° Rule (film)|''180° Rule'']] |Sara |[[Farnoosh Samadi]] | |<ref>{{Cite web|last=Erbland|first=Kate|date=2020-09-16|title='180 Degree Rule' Review: Promising Iranian Drama Collapses Under Baffling Character Choices|url=https://www.indiewire.com/2020/09/180-degree-rule-review-iranian-drama-1234586583/|access-date=2021-12-30|website=IndieWire|language=en}}</ref> |- ! scope="row" |2023 |''A Relic of the South'' |Hara |[[Hosein Amiri Domari|Hossein Amiri Doomari]], [[Pedram Pour-Amiri|Pedram Pouramiri]] | |<ref>{{Cite web |date=2023-02-04 |title=خلاصه داستان و بازیگران فیلم یادگار جنوب + نقد |url=https://davatonline.ir/content/308760/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D9%86%D9%82%D8%AF |access-date=2023-07-26 |website=دوات آنلاین - پایگاه خبری و تحلیلی {{!}} DavatOnline News Agancy |language=fa |archive-date=2023-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230726202608/https://davatonline.ir/content/308760/%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D9%86%D9%82%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2024 |''When You Were Not Here'' |Marzieh |Kaveh Sajjadi Hosseini | |<ref>{{Cite web |date=2017-03-13 |title="نبودنت" تا امروز جلوی دوربین نرفته است/ رایزنی با بازیگران |url=https://www.mehrnews.com/news/3930215/%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-01-11 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- |''Go Free'' |Niloofar |Adel Tabrizi | |<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=حامد بهداد و سحر دولتشاهی در کمدی فانتزی «مفت‌ بر» |url=https://www.isna.ir/news/1403020503691/%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%AA-%D8%A8%D8%B1 |access-date=2024-09-20 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |} === Web === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Platform ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row|2012 |''Icy Heart 3'' |Samie |Saman Moghadam | rowspan="3" |[[Video CD]] |<ref>{{Cite web|title="قلب یخی" این بار به دولتشاهی رسید|url=https://www.beytoote.com/news/cultural-news/art-news604.html|access-date=2021-12-30|website=www.beytoote.com|archive-date=2021-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230114938/https://www.beytoote.com/news/cultural-news/art-news604.html|url-status=dead}}</ref> |- ! scope=row|2017 |''The Excellency'' |Janet Anahita Nuremberg |Sam Gharibian |<ref>{{Cite web|title=درخشش سحر دولتشاهی در شبکه نمایش خانگی|url=https://namnak.com/sahar-dolatsahi.p81730|access-date=2021-12-30|website=نمناک|language=fa|archive-date=2021-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230114938/https://namnak.com/sahar-dolatsahi.p81730|url-status=dead}}</ref> |- ! scope=row|2018 |''Made in Iran 2'' |Bita Niakan |Borzou Niknejad |<ref>{{Cite web|title=بیوگرافی بازیگران سریال ساخت ایران 2(فصل دوم) + عوامل|url=https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/سینما،تئاتر،تلویزیون/سریال-ساخت-ایران-2|access-date=2021-12-30|website=نم نمک|language=fa-IR}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope=row|2020–2021 |''[[The Frog (Iranian TV series)|The Frog]]'' |Faranak Bahrami |[[Houman Seyyedi]] |Namava |<ref>{{Cite web|date=2021-03-30|title=پلک زدن سر چهار راه / درباره بازی سحر دولتشاهی در سریال "قورباغه"|url=https://www.namava.ir/mag/%D9%BE%D9%84%DA%A9-%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84/|access-date=2021-12-30|website=بلاگ نماوا|language=fa|archive-date=2021-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230114940/https://www.namava.ir/mag/%D9%BE%D9%84%DA%A9-%D8%B2%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope=row|2021 |''[[I Want to Live (TV series)|I Want to Live]]'' |Homa Haghi |Sharam Shah Hosseini |[[Filimo]] |<ref>{{Cite web|date=2021-06-24|title=پایان بازی سحر دولتشاهی در سریال "می‌خواهم زنده بمانم"|url=https://www.khabaronline.ir/news/1526712/پایان-بازی-سحر-دولتشاهی-در-سریال-می-خواهم-زنده-بمانم|access-date=2021-12-30|website=خبرآنلاین|language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |2023 |''Vertigo'' |Therapist (voice) |Behrang Tofighi |Namava |<ref>{{Cite web |date=2023-01-17 |title="سرگیجه"؛ همه چیز از یک تصادف شروع شد! |url=https://www.namava.ir/mag/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87%D8%9B-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%B4%D8%AF/ |access-date=2023-11-24 |website=بلاگ نماوا |language=fa-IR |archive-date=2023-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124112944/https://www.namava.ir/mag/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%AC%D9%87%D8%9B-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%B4%D8%AF/ |url-status=dead }}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2024 |''[[Viper of Tehran]]'' |Mojgan Moshtagh |Saman Moghaddam |Filmnet |<ref>{{Cite web |date=2024-02-13 |title=بازی سحر دولتشاهی، پیمان معادی و پژمان جمشیدی در یک سریال جدید، سریال افعی تهران کی پخش می شود |url=https://www.arshehonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-79/124578-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%DA%98%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-02-13 |website=عرشه آنلاین |language=fa |archive-date=2024-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213123354/https://www.arshehonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-79/124578-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%BE%DA%98%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- |''Dariush'' |Saghi |[[Hadi Hejazifar]] |Filmnet |<ref>{{Cite web |title=«داریوش» سریال جدید نمایش‌خانگی شد - تسنیم |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/04/16/3117492/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-09-20 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa}}</ref> |- |{{TBA}} |''1001 Nights'' | |Mostafa Kiaee |[[Filimo]] | |} === Television === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Network ! scope="col" class="unsortable" | Notes |- ! scope=row|2006 |''Hod Hod Bookstore'' |Niloofar Nili |[[Marzieh Boroumand]] |[[IRIB TV3]] |TV series |- ! scope=row rowspan="2" |2007 |''Forgetfulness'' | |Masoud Madadi | |TV film |- |''Outcast'' | |Mehdi Karimpour | |TV film |- ! scope=row rowspan="3" |2009 |''The Passengers'' |Nahid Keyhani |[[Rambod Javan]] |[[IRIB TV3]] |TV series |- |''A Name'' | |Bijan Mirbagheri | |TV film |- |''Amnesia'' |Azar |Masoud Madadi | |TV film |- ! scope=row rowspan="2" |2010 |''No Pain, No Gain'' |Marzieh |Alireza Bazrafshan |[[IRIB TV3]] |TV series |- |''Radio 7'' |The Narrator |Mansour Zabetian |[[IRIB Amoozesh]] |TV program |- ! scope=row rowspan="3" |2011 |''The Family Conspiracy'' |Ladan Rahmani |[[Rambod Javan]] |[[IRIB TV1]] |TV series |- |''The Da Book'' |The Narrator |[[Sina Ataeian Dena]] | |TV program |- |''GAP'' |The Executor |[[Rambod Javan]] |[[IFilm (TV channel)|IFilm]] |TV program |- ! scope=row|2012 |''Ab Paria'' |Samira |[[Marzieh Boroumand]] |[[IRIB TV2]] |TV series |- ! scope=row|2013 |''A Few More Days'' |Ghazal Sadr |Parisa Gorgin | |TV film |- ! scope=row|2015 |''Red Hat 94'' |Herself |[[Iraj Tahmasb]] |[[IRIB TV2]] |TV program |- ! scope=row|2018 |''[[Dorehami|Get Together]]'' |Herself |[[Mehran Modiri]] |[[IRIB Nasim]] |TV program |} === Other works === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | Ref. |- ! scope=row|2008 |''The Busy City Notes'' |Reporter |Babak Goudarzi Nejad |Documentary |<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=Magiran {{!}} روزنامه آفتاب یزد (1387/10/02): مستند "یادداشت های شهر شلوغ" در حال تدوین است |url=https://www.magiran.com/article/1770925 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120704/https://www.magiran.com/article/1770925 |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- ! scope=row|2012 |''Ibrahim In The Fire'' |Narrator |Keyvan Alimohammadi, Omid Bonakdar |Documentary |<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=اولین نمایش "ابراهیم در آتش" در جشنواره بین المللی سینماحقیقت |url=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-59/150116-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120706/https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-59/150116-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1 |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- ! scope=row|2013 |''Opinions of A Cinema Actor'' | |[[Manijeh Hekmat]] |Program |<ref>{{Cite web |date=2022-09-22 |title=سحر دولتشاهی از حلقه ازدواج خود رونمایی کرد |url=https://www.fardanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-243/1052206-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922182802/https://www.fardanews.com/fa/amp/news-1052206 |archive-date=2022-09-22 }}</ref> |- ! scope=row|2015 |''Gozal, The Gazelle of My Fortune'' | |[[Mani Haghighi]] |Audio book; author: [[Mahmoud Dowlatabadi]] |<ref>{{Cite web |date=2022-12-12 |title="سَمبَل" و "سکوت آبی" وارد لیست آلبوم‌های پرفروش‌ شدند {{!}} خبرگزاری ایلنا |url=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/313644-%D9%85%D8%A8-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212143945/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/313644-%D9%85%D8%A8-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |archive-date=2022-12-12 }}</ref> |- ! scope=row|2021 |''Deer Lady'' | | |Audio book; author: Maryam Hosseinian | |} == Theatre == [[File:SaharDolatshahi.jpg|thumb|Sahar Dolatshahi and [[Saber Abar]] in a theatre]] {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Playwright ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Stage |- ! scope=row rowspan="2" |2001 |''Sleepy Midday'' | |[[Ayat Najafi]] | |- |''Seagull'' | |[[Ayat Najafi]] | |- ! scope=row rowspan="2" |2002 |''Stronger'' | |[[Ayat Najafi]], Sahar Dolatshahi | |- |''Miss Julie'' | |[[Ayat Najafi]] | |- ! scope=row|2003 |''The Pilgrim'' | |Hamid Amjad | |- ! scope=row rowspan="6" |2004 |''News from Tehran 2'' | |[[Ayat Najafi]] | |- |''Recent Experiences'' | |Amir Reza Kouhestani | |- |''The Crow and The Bike'' | |[[Atila Pesyani]] | |- |''No Milk No Sugar'' | |Hamid Amjad | |- |''Hey Big Man,Don't cry'' | |Jalal Tehrani | |- |''Bitter like Honey'' | |[[Atila Pesyani]] | |- ! scope=row rowspan="2" |2006 |''The Razor and The Moon'' | |[[Atila Pesyani]] | |- |''Pick on Geomancy'' | |[[Atila Pesyani]] | |- ! scope=row rowspan="2" |2007 |''Anato Blade'' | |[[Atila Pesyani]] | |- |''A Tuneless Symphony'' | |[[Atila Pesyani]] | |- ! scope=row|2008 |''Devil's Ship'' | |[[Atila Pesyani]] | |- ! scope=row rowspan="3" |2011 |''A Woman from The Past'' | |Mohamad Aghebati | |- |''The Footnote'' | |Ahmad Kache Chian | |- |''The Dracula'' | |[[Setareh Pesyani]] | |- ! scope=row rowspan="3" |2012 |''Long Spiral Road'' | |[[Setareh Pesyani]] |[[City Theater of Tehran]] - Chaharso Hall<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=اجرای نمایش "جاده طولانی مارپیچ" با حضور هنرمندان تئاتر و سینما {{!}} ایران تئاتر |url=https://theater.ir/fa/31961 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120700/https://theater.ir/fa/31961 |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- |''Tran'' | |Nima Dehghan |[[City Theater of Tehran]]<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=شروع بازی "سحر دولتشاهی" در نمایش ترن- اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1391/10/05/7577/%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D9%86 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215115144/https://www.tasnimnews.com/fa/news/1391/10/05/7577/%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D9%86 |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- |''Tintin And The Secret Of Moundas Castle'' | |Arvand Dashtaray |Iranshahr Theater<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=ظهور مجدد ستاره‌های سینما در آسمان تئاتر |url=https://jamejamonline.ir/fa/news/527425/%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%AF%D8%AF-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215115143/https://jamejamonline.ir/fa/news/527425/%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%AF%D8%AF-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1 |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- ! scope=row rowspan="3" |2013 |''From Jerusalem to Jericho'' | |Bita Elhamian |Hafez Hall<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=نمایشنامه " از بیت المقدس تا اریحا " در تالار حافظ خوانده شد {{!}} ایران تئاتر |url=https://theater.ir/fa/37230 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120700/https://theater.ir/fa/37230 |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- |''Lead House'' | |Ali Narges Nejad |[[City Theater of Tehran]]<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=نمایش "خانه سربی" روابط پیچیده آدم ها است- اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/02/08/48172/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D8%AF%D9%85-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215115141/https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/02/08/48172/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D8%AF%D9%85-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- |''Old Songs'' | |Mohamad Rahmanian |Eko Diplomatic Conference Hall<ref>{{Cite web |date=2016-12-19 |title=گزارشی از زمزمه‌ی "ترانه‌های قدیمی" رحمانیان بر صحنه‌ی تئاتر - ایسنا |url=http://www.isna.ir/news/92061106311/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%85%D8%B2%D9%85%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161219124528/http://www.isna.ir/news/92061106311/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%85%D8%B2%D9%85%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%DB%8C-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1 |archive-date=2016-12-19 }}</ref> |- ! scope=row rowspan="3" |2014 |''Drought and Lies'' | |Mohamad Yaghoubi |Iranshahr Theater<ref>{{Cite web |date=2022-12-12 |title=روایتی خانوادگی از "خشکسالی و دروغ"/ تئاتر و فیلم را مقایسه کنید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |url=https://www.mehrnews.com/news/4570583/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%BA-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212141153/https://www.mehrnews.com/news/4570583/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%BA-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF |archive-date=2022-12-12 }}</ref> |- |''Gathering of Shakespeare's Women'' | |[[Bahareh Rahnama]] |Iranshahr Theater<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=دورهمی زنان شکسپیر با پیمان قاسم‌خانی / وقتی بهنوش بختیاری یاد یک تئاتر می‌افتد - خبرآنلاین |url=https://www.khabaronline.ir/news/503581/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120658/https://www.khabaronline.ir/news/503581/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- |''Death of Hutan'' | |Yousef Bapiri |Paliz Theater<ref>{{Cite web |date=2017-10-25 |title=تیزر نمایش "مرگ هوتن" با بازی سحر دولتشاهی و ستاره پسیانی |url=http://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-3/89701-%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%87%D9%88%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171025003603/http://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-3/89701-%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%87%D9%88%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |archive-date=2017-10-25 }}</ref> |- ! scope=row|2017 |''Si - A Multimedia Concert and Performance'' | |Asghar Dashti |[[Sa'dabad Complex]]<ref>{{Cite web |date=2022-12-12 |title=ایسنا - کنسرت-نمایش "سی" |url=https://www.isna.ir/photo/96051911863/%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%DB%8C |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212141155/https://www.isna.ir/photo/96051911863/%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%DB%8C |archive-date=2022-12-12 }}</ref> |- ! scope=row|2018 |''[[Les Misérables]]'' |[[Victor Hugo]] |Hossein Parsaee |[[:fa:هتل اسپیناس پالاس|Tehran Royal Hall]]<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=Magiran {{!}} روزنامه جام جم (1397/06/18): جمع چهره های بی نوا جمع شد |url=https://www.magiran.com/article/3799425 |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120705/https://www.magiran.com/article/3799425 |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |- ! scope=row|2022 |''[[The Maids]]'' |[[Jean Genet]] |Morteza Mirmontazemi |[[Vahdat Hall]]<ref>{{Cite web |date=2022-12-15 |title=اجرای "کلفت‌ها" در تالار وحدت {{!}} سینما خانه {{!}} پایگاه خبری سینما، تئاتر و تلویزیون |url=https://www.cinemahouse.ir/1401/04/20/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA/ |access-date=2022-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215120658/https://www.cinemahouse.ir/1401/04/20/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA/ |archive-date=2022-12-15 }}</ref> |} == O kpaŋmaŋ pina mini nintiɣibɔ == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+Name of the award ceremony, year presented, category, nominee of the award, and the result of the nomination |- ! scope="col" | Award ! scope="col" | Year ! scope="col" | Category ! scope="col" | Nominated Work ! scope="col" | Result ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" |[[Beirut International Women Film Festival]] |2021 |Best International Ensemble Cast |[[180° Rule (film)|180° Rule]] |{{won}} | |- ! rowspan="4" scope="row" |[[Fajr Film Festival]] |2015 | rowspan="3" |Best Actress in a Supporting Role |Ice Age |{{Won}} | rowspan="20" |<ref>{{Cite web|last=filcin.com|title=همه جوایز سحر دولتشاهی|url=https://filcin.com/person/allawards/7922|access-date=2021-12-30|website=filcin.com {{!}} فیلسین|language=fa|archive-date=2022-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220311034742/https://filcin.com/person/allawards/7922|url-status=dead}}</ref> |- |[[36th Fajr Film Festival|2018]] |Istanbul Junction and [[Cold Sweat (2018 film)|Cold Sweat]] |{{Won}} |- |2023 |A Relic of the South |{{nom}} |- |2024 |Best Actress in a Leading Role |When You Were Not Here |{{nom}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Hafez Awards]] |2016 | rowspan="4" |Best Actress – Motion Picture |Ice Age and Gap |{{Nom}} |- |2017 |[[Inversion (film)|Inversion]] |{{Nom}} |- |2019 |[[Cold Sweat (2018 film)|Cold Sweat]] |{{Nom}} |- |2020 |Amir |{{Nom}} |- |2021 |Best Actress – Television Series Drama |[[The Frog (Iranian TV series)|The Frog]] |{{Nom}} |- |2022 |Best Actress – Theatre |[[Les Misérables (musical)|Les Misérables]] |{{nom}} |- ! rowspan="3" scope="row" |Iran Cinema Celebration |2006 | rowspan="3" |Best Actress in a Supporting Role |[[Mim Mesle Madar|M for Mother]] |{{Nom}} |- |2010 |[[Gold and Copper]] |{{Nom}} |- |2016 |Gap |{{Nom}} |- ! rowspan="6" scope="row" |Iran's Film Critics and Writers Association |2013 | rowspan="3" |Best Actress in a Supporting Role |The Shallow Yellow Sky |{{Nom}} |- | rowspan="2" |2015 |Ice Age |{{draw|Honorary Diploma}} |- |Gap |{{Nom}} |- |2016 | rowspan="2" |Best Actress in a Leading Role |[[Inversion (film)|Inversion]] |{{Nom}} |- | rowspan="2" |2018 |Amir |{{Nom}} |- |Best Actress in a Supporting Role |[[Cold Sweat (2018 film)|Cold Sweat]] |{{Won}} |- ! scope="row" |[[Urban International Film Festival]] |2019 |Best Actress |Istanbul Junction |{{Nom}} |} ==Kundivihira == {{reflist}} * {{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138401040012 |title=Iranian Movie DataBase سحر دولتشاهي |date= |website= |publisher= |access-date=27 September 2015 |quote= |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924143802/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138401040012 |url-status=dead }} ==External links== {{commons category|Sahar Dolatshahi}} * {{IMDb name|2359097}} * {{instagram|sahardolatshahi}} {{Crystal Simorgh Best Supporting Actress}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Dolatshahi, Sahar}} [[Category:1979 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Audiobook narrators]] [[Category:Actresses from Tehran]] [[Category:Iranian film actresses]] [[Category:Soore University alumni]] [[Category:Iranian stage actresses]] [[Category:Iranian television actresses]] [[Category:Islamic Azad University alumni]] [[Category:20th-century Iranian women artists]] [[Category:21st-century Iranian women artists]] [[Category:Crystal Simorgh for Best Supporting Actress winners]] n53l09st3l8khyx1qyz0uj75cdrmk2q Sheida Khaligh 0 30723 137178 132787 2026-05-19T14:17:46Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137178 wikitext text/x-wiki '''Sheida Khaligh''' ( bɛ dɔɣi o la silimiingoli May bɛɣu pishi ni ayɔbu dali, yuuni 1993) o nyɛla ŋun nyɛ Iran kpɛrikpɛrita . O nyɛla salo pam ni mi so ka o kpaŋ o maŋ pam sinii nim kamani ''Girls'' (2009), ni ''Golshifteh'' (2018), n ti pahi ''The Last Birthday'' (2023) nim puuni .<ref>{{Cite web |title=بیوگرافی "شیدا خلیق" دختر ناهید مسلمی + تصاویر |url=https://namnak.com/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82.p27566 |access-date=2024-02-16 |website=نمناک |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205323/https://namnak.com/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82.p27566 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=شیدا خلیق کیست؟ / دختر ناهید مسلمی را بشناسید {{!}} زندگی رنگی |url=https://zendegierangi.com/news/28275-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF |access-date=2024-02-16 |website=zendegierangi.com |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://zendegierangi.com/news/28275-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-08-17 |title=بیوگرافی شیدا خلیق؛ عکس های شخصی و اینستاگرام شیدا خلیق دختر ناهید مسلمی |url=https://roozaneh.net/art-culture/biography/rhodi-gul-biography/ |access-date=2024-02-16 |website=roozaneh.net |language=fa-IR }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == O pilli bɛhigu == Sheida Khaligh nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so silimiingoli May bɛɣu pishi ni ayɔbu dali, yuuni 1993,tiŋyuli booni [[Tehran]], n be Iran tingban'ni .<ref>{{Cite web |title=شیدا خلیق بازیگر نقش جوانی ثریا در همه چیز آنجاست |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-02-16 |website=نم نمک |language=fa-IR |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%A2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=رزومه شیدا خلیق {{!}} sevenartpedia.ir {{!}} sevenartpedia |url=https://sevenartpedia.ir/people/pr5f7c888249144 |access-date=2024-02-16 |website=sevenartpedia.ir |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205325/https://sevenartpedia.ir/people/pr5f7c888249144 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-10-21 |title=بیوگرافی "شیدا خلیق" دختر ناهید مسلمی |url=http://sahebkhabar.ir/news/63048890/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C |access-date=2024-02-16 |website=صاحب‌خبر |language=fa }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == O mamaŋ biɛhigu taarihi == O nyɛla ŋun daa kuli doo yuli booni Keyvan Saketof silimiingoli May bɛɣu pinaanahi dali, yuuni 2024.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=عکس {{!}} اولین تصویر از مراسم ازدواج شیدا خلیق و کیوان ساکت‌اف در کنار دو مهمان نامتعارف! |url=https://www.khabaronline.ir/photo/1907485/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D9%88-%DA%A9%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D8%AA-%D8%A7%D9%81 |access-date=2024-05-17 |website=www.khabaronline.ir |language=fa}}</ref> == Filmography == === Film === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row|2009 |''Girls'' |Maneli |Ghasem Jafari | |<ref>{{Cite web |date=2024-02-16 |title=شیدا خلیق کیست؟ / دختر ناهید مسلمی را بشناسید |url=https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1-%D9%88%D8%A8-185/508539-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF |access-date=2024-02-16 |website=خبرگزاری موج |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1-%D9%88%D8%A8-185/508539-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2011 |''[[A Cube of Sugar]]'' |Marzieh |[[Reza Mirkarimi]] | |<ref>{{Cite web |last=ادمین |date=2022-07-14 |title=اسامی و بیوگرافی بازیگران فیلم یه حبه قند با نقش +عکس جدید بازیگران و داستان |url=https://harfetaze.com/248091/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DB%8C%D9%87-%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%86%D8%AF/ |access-date=2024-06-30 |website=حرف تازه |language=fa |archive-date=2024-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240630144217/https://harfetaze.com/248091/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DB%8C%D9%87-%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%86%D8%AF/ |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2012 |''Kissing the Moon-Like Face'' |Negar |Homayoun As'adian | |<ref>{{Cite web |title=شیدا خلیق {{!}} زندگی شیدا خلیق یکی یدونه ناهید مسلمی و بازیگر بوسیدن روی ماه |url=https://persianv.com/celebrity/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82.html |access-date=2024-02-16 |language=fa-IR |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://persianv.com/celebrity/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82.html |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2014 |''Italy Italy'' |Mina |Ali Farshchi |Short film |<ref>{{Cite web |last=BORGSALON |date=2024-02-10 |title=شیدا خلیق و سوگل خلیق با یکتا ناصر در اکران شب طلایی |url=https://borg.salon/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D9%88-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%84-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82/ |access-date=2024-02-16 |website=سالن زیبایی بورگ پردیس |language=fa-IR }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope=row|2015 |''Exterior Wash'' |Mahtab |Jaber Ramezani |Short film |<ref>{{Cite web |date=2019-04-16 |title=شیدا خلیق؛ بیوگرافی و عکس های شیدا خلیق بازیگر ایرانی و فرزند ناهید مسلمی |url=https://www.topnaz.com/sheida-khaligh/ |access-date=2024-02-16 |website=www.topnaz.com |language=fa-IR}}</ref> |- ! scope=row|2016 |''In Silence'' |Setareh |George Hashemzadeh | |<ref>{{Cite web |date=2024-02-16 |title=بیوگرافی شیدا خلیق بازیگر جوان سینما و تلویزیون + تصاویر |url=https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-10/963161-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |access-date=2024-02-16 |website=پایگاه خبری شما نیوز |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-10/963161-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2017 |''Chemical'' | |Ashkan Masti |Short film |<ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=بازیگر شدن دخترم شانس زندگی‌ام بود/تهیه‌کننده‌ها خوش حساب نیستند! |url=https://www.mehrnews.com/news/5948880/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D9%85-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |access-date=2024-02-16 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2018 |''Forty Seven'' |Sara |Alireza Ataallahetabrizi, Ahmad Otraghchi | |<ref>{{Cite web |title=آخرین خبر {{!}} چهره ها/ شیدا خلیق با "چهل و هفت" به سینما می آید |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/6465008 |access-date=2024-02-16 |website=آخرین خبر |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205325/https://akharinkhabar.ir/cinema/6465008 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2019 |''[[Seven and a Half (2019 film)|Seven and a Half]]'' |Niloufar |Navid Mahmoudi | |<ref>{{Cite web |title=آخرین خبر {{!}} سکانسی از فیلم "هفت و نیم" با بازی شیدا خلیق و علیرضا استادی |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/6735524 |access-date=2024-02-16 |website=آخرین خبر |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205327/https://akharinkhabar.ir/cinema/6735524 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2020 |''Sugar Crush'' | |Ayda Tebyanian |Short film |<ref>{{Cite web |title=فیلم کوتاه شوگرکراش به کارگردانی آیدا تبیانیان آماده نمایش شد |url=http://iranfilmport.com/969/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%88%DA%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87- |access-date=2024-02-16 |website=iranfilmport.com |archive-date=2025-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221201042/https://iranfilmport.com/969/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%88%DA%AF%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87- |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2021 |''Half Distance'' |Azadeh |Elham Rad |Short film |<ref>{{Cite web |date=2023-09-11 |title=شیدا خلیق کیست؟ {{!}} دختر ناهید مسلمی را بشناسید |url=https://www.khabaremelat.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1-%D9%88%D8%A8-83/14837-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF |access-date=2024-02-16 |website=خبرملت |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205323/https://www.khabaremelat.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1-%D9%88%D8%A8-83/14837-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- |''Hormas'' |Sheida / Veronica |Mehdi Sahebi | |<ref>{{Cite web |date=2021-09-24 |title="هرماس" با هنرنمایی شارلوت "گاندو" و رضا رویگری |url=https://www.tehrannews.ir/news/690232/%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%88%D8%AA-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88-%D9%88-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C |access-date=2024-02-16 |website=www.tehrannews.ir |language=fa |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205328/https://www.tehrannews.ir/news/690232/%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%88%D8%AA-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88-%D9%88-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2022 |''Sparrow'' |Elnaz |Soheil Karimi Kandi | |<ref>{{Cite web |title=تدوین "گنجشک" به پایان رسید {{!}} پایگاه خبری تحلیلی سینما سینما |url=https://cinemacinema.ir/news/%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF/ |access-date=2024-02-16 |website=cinemacinema.ir }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope=row|2023 |''The Last Birthday'' |Leily |Navid Mahmoudi | |<ref>{{Cite web |last=Admin |title=بازیگران فیلم آخرین تولد {{!}} عکس ها و بیوگرافی بازیگران فیلم آخرین تولد |url=https://www.niksalehi.com/tasviri/bazigeran-filme-akharin-tavalod.html |access-date=2024-02-16 |website=www.niksalehi.com |language=fa-IR |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://www.niksalehi.com/tasviri/bazigeran-filme-akharin-tavalod.html |url-status=dead }}</ref> |} === Web === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" | Platform !Notes ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row|2018 |''Golshifteh'' |Hengameh |Behrouz Shoeibi |[[Filimo]] |Main role |<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Archives |url=https://biographyha.com/tag/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%D9%84%D8%B4%DB%8C%D9%81%D8%AA%D9%87 |access-date=2024-02-16 |website=بیوگرافی‌ها‌دات‌کام |language=fa-IR }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope=row|2023 |''The Translator'' |Mozhgan |[[Bahram Tavakoli (film director)|Bahram Tavakoli]] |Namava |Supporting role |<ref>{{Cite web |title=سریال مترجم؛ زمان پخش،خلاصه داستان با بیوگرافی بازیگران |url=https://ruydadiran.com/190403-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4%D8%8C%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86.html |access-date=2024-04-05 |website=رویداد ایران |archive-date=2025-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221201130/https://ruydadiran.com/190403-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4%D8%8C%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86.html |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2023–2024 |''Mafia Nights: Zodiac'' |Herself |Mohammad Reza Rezaeean |[[Filimo]] |Game show |<ref>{{Cite web |date=2023-09-10 |title=شیدا خلیق: "مافیا" بازی مورد علاقه‌ام است |url=https://www.cinemahouse.ir/1402/06/19/%d8%b4%db%8c%d8%af%d8%a7-%d8%ae%d9%84%db%8c%d9%82-%d9%85%d8%a7%d9%81%db%8c%d8%a7-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%85%d9%88%d8%b1%d8%af-%d8%b9%d9%84%d8%a7%d9%82%d9%87%e2%80%8c%d8%a7%d9%85/ |access-date=2024-02-16 |website=سینما خانه {{!}} پایگاه خبری سینما، تئاتر و تلویزیون {{!}} اخبار سینما، تئاتر و تلویزیون |language=fa}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2024 |''Ahangi Night'' |Herself |[[Hamed Ahangi]] |Filmnet |Talk show |<ref>{{Cite web |title=سکانس غش آور شب آهنگی: وقتی شیدا خلیق به خاطر سوسک از آتش نشانی درخواست کمک میکنه+فیلم |url=https://saednews.com/.post/skans-ghsh-aor-shb-ahngy-ogty-shyda-khlyg-bh-khatr-sosk-az-atsh-nshany-drkhoast-kmk-myknh-fylm-hqum/amp |access-date=2024-06-28 |website=saednews.com |archive-date=2024-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240628164840/https://saednews.com/.post/skans-ghsh-aor-shb-ahngy-ogty-shyda-khlyg-bh-khatr-sosk-az-atsh-nshany-drkhoast-kmk-myknh-fylm-hqum/amp |url-status=dead }}</ref> |- |''Dariush'' |Kazem's wife |[[Hadi Hejazifar]] |Filmnet |Supporting role |<ref>{{Cite web |title=بیوگرافی بازیگران سریال داریوش [داستان و نقش] |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4 |access-date=2024-10-24 |website=نم نمک |language=fa-IR |archive-date=2025-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221201225/https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%8C%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%8C%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4 |url-status=dead }}</ref> |} === Television === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" | Network ! scope="col" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row rowspan="2" |2013 |''Two Stories for One Marriage'' | |Shahram Shah Hosseini |[[IRIB TV2]] | rowspan="2" |TV film |<ref>{{Cite web |title=رزومه شیدا خلیق {{!}} sevenartpedia.ir {{!}} sevenartpedia |url=https://sevenartpedia.ir/people/pr5f7c888249144 |access-date=2024-02-16 |website=sevenartpedia.ir |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205325/https://sevenartpedia.ir/people/pr5f7c888249144 |url-status=dead }}</ref> |- |''A Few More Days'' |Shirin |Parisa Gorgin |[[IRIB TV3]] |<ref>{{Cite web |date=2013-10-22 |title=گزارش تصویری فیلم تلویزیونی «چند روز بیشتر» |url=https://www.cinemapress.ir/photo/45115/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1 |access-date=2024-04-05 |website=اخبار سینمای ایران و جهان - سینماپرس |language=fa |archive-date=2024-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240405040156/https://www.cinemapress.ir/photo/45115/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2014–2015 |''Everything Is There'' |Soraya Farahmand |Shahram Shah Hosseini |[[IRIB TV3]] | rowspan="7" |TV series |<ref>{{Cite web |title=بیوگرافی شیدا خلیق و همسرش |url=https://ruydadiran.com/299572-Biography-of-Shida-Khaliq.html |access-date=2024-02-16 |website=رویداد ایران |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216014740/https://ruydadiran.com/299572-Biography-of-Shida-Khaliq.html |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2016 |''Saffron'' |Maryam Za'afarani |Hamed Mohammadi |[[IRIB TV2]] |<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Archives |url=https://biographyha.com/tag/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D8%B9%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C |access-date=2024-02-16 |website=بیوگرافی‌ها‌دات‌کام |language=fa-IR |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://biographyha.com/tag/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D8%B9%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C |url-status=dead }}</ref> |- |''[[Ferris wheel (TV series)|Ferris Wheel]]'' | |Azizollah Hamidnezhad |[[IRIB TV1]] |<ref>{{Cite web |title=اسامی بازیگران سریال چرخ فلک با نقش +بیوگرافی و عکس و داستان |url=https://shaboneh.com/%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%da%86%d8%b1%d8%ae-%d9%81%d9%84%da%a9/ |access-date=2024-02-16 |website=شبونه |language=fa-IR |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://shaboneh.com/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%86%D8%B1%D8%AE-%D9%81%D9%84%DA%A9/ |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2017 |''The Convists'' | |Seyyed Jamal Seyyed Hatami, Hossein Ghena'at |[[IRIB TV1]] |<ref>{{Cite web |date=2017-09-11 |title=جدیدترین تصاویر "محکومین" در غرب تهران |url=https://www.mashreghnews.ir/news/773043/%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-02-16 |website=مشرق نیوز |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2018 |''Board of Directors'' |Mandana |[[Maziar Miri]] |[[IRIB TV5]] |<ref>{{Cite web |title=سریال هیئت مدیره - بازیگران هیئت مدیره {{!}} مشخصات |url=https://moshakhasat.ir/series/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%DB%8C%D8%A6%D8%AA-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87 |access-date=2024-04-05 |website=moshakhasat.ir |archive-date=2024-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240405040155/https://moshakhasat.ir/series/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%DB%8C%D8%A6%D8%AA-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%87 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2019 |''Even or Odd'' |Ameneh Shahri |Alireza Najafzadeh |[[IRIB TV3]] |<ref>{{Cite web |last=Admin |title=شیدا خلیق {{!}} عکس های شیدا خلیق بازیگر سریال زوج یا فرد در کنار مادرش ناهید مسلمی |url=https://www.niksalehi.com/learn/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86.html |access-date=2024-02-16 |website=www.niksalehi.com |language=fa-IR |archive-date=2024-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216205322/https://www.niksalehi.com/learn/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86.html |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2021 |''The Neighbor'' |Elham |Mohammad Hossein Ghazanfari |[[IRIB TV3]] |<ref>{{Cite web |last=ادمین |date=2021-09-09 |title=بازیگر نقش الهام در سریال هم سایه کیست؟ + بیوگرافی شیدا خلیق عکس جنجالی |url=https://harfetaze.com/185908/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D9%85-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ |access-date=2024-02-16 |website=جدید 1402 🖤 حرف تازه |language=fa }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == Theatre == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Playwright ! scope="col" | Director ! scope="col" | Stage ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row|2014 |''The Past Continues'' |Marzieh Ozgoli |Neda Hengami |[[City Theater of Tehran]] |<ref>{{Cite web |date=2014-01-28 |title=بازی مادر امیر شهاب رضویان در تئاتر «ماضی استمراری» |url=https://www.isna.ir/news/92110805281/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C |access-date=2024-05-28 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2015 |''Autumn'' |Nader Borhani Marand |Nader Borhani Marand |Eco Diplomatic Conference Hall |<ref>{{Cite web |date=2015-04-10 |title=دوری‌ام از تئاتر خودخواسته نبود/ «پاییز» یادی از فراموش‌شدگان است |url=https://www.mehrnews.com/news/2529266/%D8%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%B2-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-05-28 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope="row" |2016–2017 |''They Stare At Us'' |Naghmeh Samini |Mohammad Reza Asli |Masoudieh Theater, Iranshahr Theater |<ref>{{Cite web |date=2017-04-24 |title=«شماعی‌زاده» در تئا‌تر باران روی صحنه می‌رود |url=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/481770-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7-%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF |access-date=2024-05-28 |website=خبرگزاری ایلنا |language=fa |archive-date=2024-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528200638/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/481770-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7-%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2017 |''Sama'izadeh'' |Reza Baharvand |Reza Baharvand |Hamoon Theatre |<ref>{{Cite web |date=2017-04-24 |title=«شماعی‌زاده» در تئا‌تر باران روی صحنه می‌رود |url=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/481770-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7-%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF |access-date=2024-05-28 |website=خبرگزاری ایلنا |language=fa |archive-date=2024-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528200638/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/481770-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A6%D8%A7-%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- |''Koukou of Shrine Pigeons'' |Alireza Naderi |Afsaneh Mahian |Shahrzad Theater Complex |<ref>{{Cite web |title=«کوکوی کبوتران حرم» در ستایش شنیدن است/ اجرایی وفادار به متن - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |url=https://www.mehrnews.com/news/4134935/کوکوی-کبوتران-حرم-در-ستایش-شنیدن-است-اجرایی-وفادار-به-متن/ |access-date=2024-05-28 |website=www.mehrnews.com}}</ref> |- ! scope="row" |2017–2018 |''Requiem for a Dracula'' |Ali Razazian, Mohadeseh Ghobadi |Ali Razazian |Shahrzad Theater Complex |<ref>{{Cite web |date=2017-12-17 |title=امین زندگانى آخرین دراکولای یک نمایش/نفیسه روشن و حسن اسدی به «تابوتخانه‌ی خاموش» پیوستند |url=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/571339-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D9%81%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |access-date=2024-05-28 |website=خبرگزاری ایلنا |language=fa |archive-date=2024-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528200635/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/571339-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D9%81%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2023 |''Tehran'' |Diana Fathi |Diana Fathi | | |- |''[[Le Père|The Father]]'' |[[Florian Zeller]] |Arvand Dashtaray |[[City Theater of Tehran]] |<ref>{{Cite web |date=2023-10-24 |title=شیدا خلیق به «پدر» پیوست/ ایفای نقش در کنار رضا کیانیان |url=https://www.mehrnews.com/news/5920692/%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D9%81%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-05-28 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |} == O kpaŋmaŋ pina nim mini nintiɣibɔ == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+Name of the award ceremony, year presented, category, nominee of the award, and the result of the nomination |- ! scope="col" | Award ! scope="col" | Year ! scope="col" | Category ! scope="col" | Nominated Work ! scope="col" | Result ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope="row" |Nahal Short Film Festival |2015 |Best Actress |''Exterior Wash'' |{{draw|Honorary Diploma}} |<ref>{{Cite web |date=2015-06-02 |title=برندگان دوازدهمین جشنواره فیلم کوتاه «نهال» معرفی شدند |url=https://www.isna.ir/news/94031207269/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-06-28 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |} == Kundivihira == <references /> == External links == * {{IMDb name|4904690}} {{DEFAULTSORT:Khaligh, Sheida}} [[Category:Iranian film actresses]] [[Category:Iranian television actresses]] [[Category:Actresses from Tehran]] [[Category:Iranian stage actresses]] [[Category:People from Tehran]] [[Category:Living people]] [[Category:1993 births]] qvzciimq36duiopo5e8vk2uztkydzoo Setareh Pesyani 0 30726 137175 132779 2026-05-19T13:41:41Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137175 wikitext text/x-wiki '''Setareh Pesyani''' (bɛ dɔɣi o la silimiingoli September dabaanii dali, yuuni 1985) o nyɛla ŋun nyɛ Iran kpɛrikpɛrita . O nyɛla ŋun daa di bɛ ni mi kpaŋmaŋ pini shɛli ni Honorary Diploma din daa niŋ.[[39th Fajr Film Festival]] dali la, ni [[Urban International Film Festival|Urban International Film Festival Award]] ka di nyɛla o kpaŋmaŋ ni daa du gaa war drama ''Yadoo din daa niŋ yuuni'' (2021) puuni la .<ref name="Turner Classic Movies 2017">{{cite web | title=Biography for Setareh Pesyani | website=Turner Classic Movies | date=2017-09-14 | url=http://www.tcm.com/tcmdb/person/11257839&#124;0/Setareh-Pesyani/biography.html | access-date=2017-09-14}}</ref> ==Filmography== === Film === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row|1991 |''World's Greatest Dad'' | |Darioush Farhang | |<ref>{{Cite web |title=مروری بر کارنامه ستاره پسیانی |url=http://www.sayeh-news.com/fa/Main/Detail/144631/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |access-date=2024-06-13 |website=روزنامه سراسری سایه |archive-date=2024-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613204115/https://www.sayeh-news.com/fa/Main/Detail/144631/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2006 |''Unfinished Narrations'' |Setareh |Pourya Azarbayjani | |<ref>{{Cite web |date=2008-06-15 |title=پسیانی با "روایت‌های ناتمام" در جشنواره والنسیا |url=https://www.mehrnews.com/news/699773/%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%A7 |access-date=2024-06-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2008 |''[[Three Women (2008 film)|Three Women]]'' | |[[Manijeh Hekmat]] | |<ref>{{Cite web |date=2007-01-23 |title="سه زن" حکمت تابستان آینده به سینماها می‌آیند |url=https://www.mehrnews.com/news/438891/%D8%B3%D9%87-%D8%B2%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF |access-date=2024-06-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row rowspan="4" |2008 |''Avantage'' | |Ali Ahmadzadeh |Short film |<ref>{{Cite web |date=2021-09-19 |title=ستاره پسیانی و باران کوثری در فیلمی کوتاه |url=https://www.khabaronline.ir/news/1556263/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D8%AB%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87 |access-date=2024-06-13 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- |''Be Ready'' | |Behrang Tofighi | |<ref>{{Cite web |date=2007-10-10 |title=فیلم عید فطر شبکه یک تغییر کرد |url=https://www.mehrnews.com/news/566606/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=2024-06-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- |''[[Shirin (film)|Shirin]]'' |Woman in audience |[[Abbas Kiarostami]] | |<ref>{{Cite web |title=منظوم - عوامل فیلم سینمایی شیرین (1387) |url=https://www.manzoom.ir/crew/tt7342509/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86-1387 |access-date=2024-06-13 |website=Manzoom |language=fa-ir |archive-date=2024-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614025734/https://www.manzoom.ir/crew/tt7342509/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86-1387 |url-status=dead }}</ref> |- |''The Third Wave'' |Farideh |Farid Sajjadi Hosseini | |<ref>{{Cite web |date=2010-05-30 |title="موج سوم" بعد از "کودک و فرشته" اکران می‌شود |url=https://www.mehrnews.com/news/1091947/%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-06-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2011 |''[[No Men Allowed]]'' |Reyhaneh |[[Rambod Javan]] | |<ref>{{Cite web |date=2011-06-27 |title=بازیگران فیلم «ورود آقایان ممنوع» در کافه خبر / گزارش تصویری |url=https://www.khabaronline.ir/photo/159724/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%81%D9%87-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C |access-date=2024-05-24 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2013 |''Butcher Angels'' |Gisoo |Soheil Salimi | |<ref>{{Cite web |title="فرشتگان قصاب" {{!}} موسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی |url=https://www.aviny.com/node/2892 |access-date=2024-06-13 |website=www.aviny.com |archive-date=2024-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613204113/https://www.aviny.com/node/2892 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2015 |''The Nameless Alley'' |Fatemeh |Hatef Alimardani | |<ref>{{Cite web |date=2016-02-04 |title=آغاز اکران «کوچه بی‌نام» از 23 بهمن |url=https://www.isna.ir/news/94111509969/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%DA%86%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-23-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86 |access-date=2024-05-24 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- ! scope=row rowspan="5" |2016 |''[[A Dragon Arrives!]]'' |Yagshakha |[[Mani Haghighi]] | |<ref>{{Cite web |title=بیوگرافی ستاره پسیانی بازیگر و همسرش + فرزندان |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |access-date=2024-06-13 |website=نم نمک |language=fa-IR }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |''[[Lantouri]]'' |Maryam's friend |[[Reza Dormishian]] | |<ref>{{Cite web |date=2016-07-31 |title=اعلام سانس‌های «لانتوری» در گروه هنر و تجربه |url=https://www.isna.ir/news/95050105519/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87 |access-date=2024-05-24 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- |[[Inversion (film)|''Inversion'']] |Soodabeh |[[Behnam Behzadi]] | |<ref>{{Cite web |date=2016-01-24 |title=سحر دولتشاهی و ستاره پسیانی در نمایی از "وارونگی" |url=https://www.cinemajournal.ir/%d9%85%d8%b9%d8%b6%d9%84-%d8%a2%d9%84%d9%88%d8%af%da%af%db%8c-%d9%87%d9%88%d8%a7-%d9%88-%d9%be%d8%af%db%8c%d8%af%d9%87-%d8%b1%db%8c%d8%b2%da%af%d8%b1%d8%af%d9%87%d8%a7%e2%87%90-%d9%85%d8%b6%d9%85/varoonegibehzadiii/ |access-date=2024-05-24 |website=ژورنال سینما |language=fa-IR |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524045803/https://www.cinemajournal.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B6%D9%84-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7-%D9%88-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%E2%87%90-%D9%85%D8%B6%D9%85/varoonegibehzadiii/ |url-status=dead }}</ref> |- |''Twenty Weeks'' |Yasaman |Masoud Gharagozlu | |<ref>{{Cite web |last=filcin.com |title=بازیگران و عوامل بیست هفته |url=https://filcin.com/film/casts/6004 |access-date=2024-05-24 |website=filcin.com {{!}} فیلسین |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524045802/https://filcin.com/film/casts/6004 |url-status=dead }}</ref> |- |''Phenomenon'' | |Ali Ahmadzadeh |Unreleased |<ref>{{Cite web |date=2016-08-13 |title=تدوین «پدیده» تمام شد/ آغاز صداگذاری و ساخت موسیقی |url=https://www.mehrnews.com/news/3736030/%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C |access-date=2024-05-24 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2017 |''[[Helen (2017 film)|Helen]]'' |Negin |Ali Akbar Saghafi | |<ref>{{Cite web |date=2017-03-05 |title=ستاره پسیانی و پژمان بازغی در اکران خصوصی یک فیلم سینمایی+عکس |url=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/466385-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DA%98%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%BA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |access-date=2024-05-24 |website=خبرگزاری ایلنا |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524045802/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/466385-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DA%98%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%BA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2018 |''[[Reza (film)|Reza]]'' |Violet |Alireza Motamedi | |<ref>{{Cite web |title=تیپ بازیگران در اکران خصوصی فیلم رضا + تصاویر |url=https://namnak.com/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D8%A7.p3727 |access-date=2024-05-24 |website=نمناک |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524045801/https://namnak.com/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D8%A7.p3727 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="4" |2019 |''Jamshidieh'' |Nafiseh |Yalda Jebeli | |<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=تیپ ساده «ستاره پسیانی» در جشنواره فجر+عکس |url=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C-7/456800-%D8%AA%DB%8C%D9%BE-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |access-date=2024-05-24 |website=رکنا |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524045801/https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C-7/456800-%D8%AA%DB%8C%D9%BE-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |url-status=dead }}</ref> |- |[[The Warden (2019 film)|''The Warden'']] |Ahmad's wife |[[Nima Javidi]] | |<ref>{{Cite web |date=2021-03-13 |title=چهره‌ها/ ستاره پسیانی در نمایی از فیلم سینمایی سرخ‌پوست |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7459745/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%AE%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-05-24 |website=akharinkhabar.ir |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524061820/https://akharinkhabar.ir/cinema/7459745/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%AE%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA |url-status=dead }}</ref> |- |''[[Gholamreza Takhti (film)|Gholamreza Takhti]]'' |Hotel worker |[[Bahram Tavakoli (film director)|Bahram Tavakoli]] | |<ref>{{Cite web |date=2019-01-31 |title=عکس {{!}} ستاره پسیانی در آغوش پدرش |url=https://www.khabaronline.ir/news/1227637/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%BA%D9%88%D8%B4-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%B4 |access-date=2024-05-24 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- |''Latyan'' |Maryam |Ali Teymoori | |<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=رونمایی از پوستر لتیان با چهره ستاره پسیانی /عکس |url=https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-185/1072731-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%84%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |access-date=2024-05-24 |website=پايگاه خبری افکارنيوز |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524044249/https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-185/1072731-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%84%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="4" |2020 |''The Good, the Bad, the Corny 2: Secret Army'' |Mozhdeh |[[Peyman GhasemKhani|Peyman Ghasem Khani]] | |<ref>{{Cite web |date=2020-02-05 |title=از شوخی‌های تمیز پیمان قاسمخانی تا دلیل حذف ستاره پسیانی |url=https://www.khabaronline.ir/news/1349558/%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |access-date=2024-05-24 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- |''I'm Scared'' | |[[Behnam Behzadi]] | |<ref>{{Cite web |date=2020-02-08 |title=ببینید {{!}} تصاویری از پشت صحنه فیلم سینمایی «من می ترسم» همزمان با نمایش در سالن رسانه جشنواره فجر |url=https://www.khabaronline.ir/news/1350365/%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%87%D9%85%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-05-24 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- |''[[Amphibious (2020 film)|Amphibious]]'' |Azadeh |Borzou Niknejad | |<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=فیلم سینمایی دوزیست با معرفی بازیگران + فیلم |url=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-113/922815-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 |access-date=2024-05-24 |website=رکنا |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524044253/https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-113/922815-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 |url-status=dead }}</ref> |- |''[[After the Incident]]'' | |Pouria Heidary Oureh | |<ref>{{Cite web |date=2020-06-09 |title=رویا پردازی به زبان سینما/ رضا کیانیان و ستاره پسیانی در فیلم "بعد از اتفاق" |url=https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/924586-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82 |access-date=2024-05-24 |website=خبرگزاری ایلنا |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524043212/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/924586-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2021 |''Yadoo'' | |[[Mehdi Jafari]] | |<ref>{{Cite web |date=2021-01-14 |title=رونمایی از گریم ستاره پسیانی در فیلم یدو |url=https://www.imna.ir/news/468297/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DB%8C%D8%AF%D9%88 |access-date=2024-05-24 |website=ایمنا |language=fa}}</ref> |- |''Last Lullaby in Tehran'' | |Mohmaad Vahdani |Short film |<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=«آخرین لالایی در تهران» نامزد بهترین کارگردانی در جشنواره سیدنی |url=https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/838779-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF |access-date=2024-05-24 |website=شرق |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524043217/https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-70/838779-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2022 |''[[Grassland (film)|Grassland]]'' |Shabnam |Kazem Daneshi | |<ref>{{Cite web |date=2022-05-26 |title=سارا بهرامی، ستاره پسیانی و ترلان پروانه در اتاق گریمِ «علف‌زار»/ عکس |url=https://www.khabaronline.ir/news/1634649/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%82-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%81-%D8%B2%D8%A7%D8%B1 |access-date=2024-05-24 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2023 |''Leather Jacket Man'' | |Hossein Mirzamohammadi | |<ref>{{Cite web |date=2023-07-19 |title=«کت چرمی» در آستانه ۱۰ میلیاردی شدن/ تیزر جدید فیلم رونمایی شد |url=https://www.mehrnews.com/news/5840900/%DA%A9%D8%AA-%DA%86%D8%B1%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B1%DB%B0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-05-24 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2024 |''Barren'' | |Mansour Vosoughi | |<ref>{{Cite web |date=2024-02-16 |title=رونمایی از اولین تصویر «برهوت» |url=https://www.isna.ir/news/1402112719223/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D9%87%D9%88%D8%AA |access-date=2025-01-30 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2025 |''Antique'' | |Hadi Naiji | |<ref>{{Cite web |date=2025-01-15 |title=تصویری از ستاره پسیانی در «آنتیک» |url=https://www.mehrnews.com/news/6347584/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%A9 |access-date=2025-01-30 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- |''Call Me Ziba'' | |[[Rasul Sadr Ameli|Rasoul Sadrameli]] | |<ref>{{Cite web |date=2025-01-29 |title=اولین تصاویر مهران غفوریان و ستاره پسیانی در یک فیلم تا خبرهایی از «اشک هور»، «ماریا» و... |url=https://www.isna.ir/news/1403111007517/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C |access-date=2025-01-30 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- |{{TBA}} |''48FM Radio'' | |Kiarash Asadizadeh |Completed in 2018 |<ref>{{Cite web |date=2018-09-15 |title=انتشار نخستین عکس از «موج اف ام، ردیف ۴۸» |url=https://www.mehrnews.com/news/4403637/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D9%81-%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%81-%DB%B4%DB%B8 |access-date=2024-05-24 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- |{{TBA}} |''Ghost House'' | |Kiarash Asadizadeh |Completed in 2020 |<ref>{{Cite web |date=2021-01-05 |title=«مجوز خروج» متقاضی حضور در جشنواره فیلم فجر نیست |url=https://www.mehrnews.com/news/5114369/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-12-27 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |} === Web === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Platform ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row|2014 |''[[I'm just kidding|I'm Just Kidding]]'' | |[[Mehran Modiri]] |[[Video CD]] |<ref>{{Cite web |last=درخشان |first=مرجان |date=2024-03-25 |title=معرفی کامل بازیگران سریال شوخی کردم مهران مدیری + تصاویر جنجالی و بیوگرافی! |url=https://www.soorban.com/article/12640-photo-actors-series-i-was-joking |access-date=2024-05-24 |website=سوربان |language=fa-IR }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope=row|2019 |''[[Blue Whale (TV series)|Blue Whale]]'' |Ghazal |[[Fereydoun Jeyrani]] |[[Filimo]] |<ref>{{Cite web |date=2018-12-24 |title=رونمایی از پریوش نظریه و ستاره پسیانی در «نهنگ آبی» |url=https://www.mehrnews.com/news/4494035/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A2%D8%A8%DB%8C |access-date=2024-05-24 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2019–2020 |''[[Rhino (TV series)|Rhino]]'' |Nazanin |Kiarash Asadizadeh |[[Filimo]], Namava |<ref>{{Cite web |last=خاکشور |first=محدثه |date=2020-04-28 |title=ژست های متفاوت ستاره پسیانی بازیگر نقش نازنین در سریال «کرگدن»/عکس |url=https://arga-mag.com/530383/%DA%98%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |access-date=2024-05-24 |website=آرگا |language=fa-IR |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524043754/https://arga-mag.com/530383/%DA%98%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row rowspan="2" |2021 |''Predictor'' |Herself |[[Pejman Jamshidi]] |Namava |<ref>{{Cite web |date=2021-07-03 |title=قسمت جدید «پیش‌گو» با حضور ستاره پسیانی در نماوا منتشر شد |url=https://www.namava.ir/mag/%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7/ |access-date=2024-05-24 |website=بلاگ نماوا |language=fa-IR |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524043759/https://www.namava.ir/mag/%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7/ |url-status=dead }}</ref> |- |''[[Once Upon a Time in Iran]]'' |Parvin |[[Tina Pakravan]] |Namava |<ref>{{Cite web |date=2021-06-28 |title=ستاره پسیانی، پروین «خاتون» شد |url=https://www.namava.ir/mag/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%B4%D8%AF/ |access-date=2024-05-24 |website=بلاگ نماوا |language=fa-IR |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524043801/https://www.namava.ir/mag/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%B4%D8%AF/ |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2022–2023 |''[[Jeyran (TV series)|Jeyran]]'' |Noghreh |[[Hassan Fathi]] |[[Filimo]] |<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=سلفی زن و شوهری ستاره پسیانی با روشن خان / بهم می آیند! |url=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-78/873498-%D8%B3%D9%84%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D9%86-%D8%B4%D9%88%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF |access-date=2024-05-24 |website=رکنا |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524043758/https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-78/873498-%D8%B3%D9%84%D9%81%DB%8C-%D8%B2%D9%86-%D8%B4%D9%88%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2022 |''Party'' |Herself |[[Iraj Tahmasb]] |Namava |<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=آتیلا پسیانی و دخترش در « مهمونی » و لحظه کل‌کل بچه با ستاره |url=https://www.jahanemana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88-68/40852-%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%DA%A9%D9%84-%DA%A9%D9%84-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87 |access-date=2024-06-13 |website=جهان مانا - پایگاه خبری اطلاع رسانی |language=fa |archive-date=2024-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613211129/https://www.jahanemana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88-68/40852-%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%DA%A9%D9%84-%DA%A9%D9%84-%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2023 |''[[The Lost Prestige]]'' |Soheila Zarei |Sajad Pahlevanzadeh |[[Filimo]] |<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=ادا و اصول عجیب بازیگر سریال حیثیت گمشده همه را شوکه کرد {{!}} این کارهای عجیب از ستاره پسیانی بعید بود |url=https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%DA%AF%D9%84-%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-77/1054244-%D8%A7%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AD%DB%8C%D8%AB%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%85%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DA%A9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF |access-date=2024-05-24 |website=پایگاه خبری شما نیوز |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524043753/https://www.shomanews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%DA%AF%D9%84-%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-77/1054244-%D8%A7%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AD%DB%8C%D8%AB%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%85%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DA%A9%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2023–2024 |''The Marsh'' |Golrokh |Borzou Niknejad |Filmnet |<ref>{{Cite web |date=2024-05-13 |title=بازیگران سریال مرداب {{!}} بیوگرافی و عکس بازیگران مرداب - استادورک |url=https://ostad.work/2024/05/13/%d8%b9%da%a9%d8%b3-%d8%a8%db%8c%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%d9%85%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%a8/ |access-date=2024-05-24 |language=fa-IR |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524044838/https://ostad.work/2024/05/13/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%A8/ |url-status=dead }}</ref> |- |{{TBA}} |''Drunkard Morning'' | |[[Narges Abyar]] |Sheyda | |} === Television === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Director ! scope="col" class="unsortable" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | Network ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! scope=row|2003 |''Crystal Garden'' | |[[Rambod Javan]] |TV series |[[IRIB TV3]] | |- ! scope=row rowspan="2" |2008 |''This Loneliness'' |Sheida |Saeed Ebrahimifar |TV film |[[Sahar TV]] |<ref>{{Cite web |date=2024-06-13 |title=نمایش «این خلوت تنهایی» با بازی فرهاد آئیش و آتیلا پسیانی در تلوزیون |url=https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-185/1104544-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 |access-date=2024-06-13 |website=پايگاه خبری افکارنيوز |language=fa |archive-date=2024-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613204113/https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-185/1104544-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%84%D9%88%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D8%AA%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86 |url-status=dead }}</ref> |- |''All My Children'' |Bahar |[[Marzieh Boroumand]] | rowspan="3" |TV series |[[IRIB TV1]] |<ref>{{Cite web |title=منظوم - عوامل سریال تلویزیونی همه بچه‌های من (1387) |url=https://www.manzoom.ir/crew/tt8427056/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A8%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86-1387 |access-date=2024-06-13 |website=Manzoom |language=fa-ir |archive-date=2024-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613204111/https://www.manzoom.ir/crew/tt8427056/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%A8%DA%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86-1387 |url-status=dead }}</ref> |- ! scope=row|2009 |''Office No.13'' | |Seyyed Vahid Hosseini |[[IRIB TV1]] |<ref>{{Cite web |date=2010-05-10 |title="دفترخانه شماره 13" آماده پخش می‌شود |url=https://www.mehrnews.com/news/1079624/%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-13-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-06-13 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |- ! scope=row|2021 |''Under Ground'' |Farangis |Jalil Saman |[[IRIB TV1]] |<ref>{{Cite web |last=ادمین |date=2021-06-13 |title=بازیگر نقش فرنگ رمال در سریال زیرخاکی 2 کیست؟+ بیوگرافی و اینستاگرام |url=https://harfetaze.com/168201/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%A7%DA%A9%DB%8C-2/ |access-date=2024-05-24 |website=حرف تازه |language=fa |archive-date=2024-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524051322/https://harfetaze.com/168201/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%A7%DA%A9%DB%8C-2/ |url-status=dead }}</ref> |} == O kpaŋmaŋ pina nima == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | Award ! scope="col" | Year ! scope="col" | Category ! scope="col" | Nominated Work ! scope="col" | Result ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref(s)|references}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Fajr Film Festival]] |[[38th Fajr Film Festival|2020]] |Best Actress in a Supporting Role |I'm Scared |{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2024-06-19 |title=اسامی نامزدهای سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر اعلام شد |url=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3624824-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-06-19 |website=روزنامه دنیای اقتصاد |language=fa |archive-date=2024-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619023847/https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3624824-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |url-status=dead }}</ref> |- |[[39th Fajr Film Festival|2021]] |Best Actress in a Leading Role |Yadoo |{{draw|Honorary Diploma}} |<ref>{{Cite web |date=2021-02-07 |title=اعلام نامزدهای سی و نهمین جشنواره فیلم فجر |url=https://www.isna.ir/news/99111914615/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |access-date=2024-06-19 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- |2023 |Best Actress in a Supporting Role |Leather Jacket Man |{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |title=خبرگزاری فارس - اسامی نامزدها و داوران چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر اعلام شد |url=https://www.farsnews.ir/news/14011121000766/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88-%DB%8C%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-06-19 |website=خبرگزاری فارس}}</ref> |- ! scope="row" |[[Fajr International Theater Festival|Fajr Theatre Festival]] |2018 |Best Actress – Second National Competition |100% |{{won}} | |- ! scope="row"|[[Hafez Awards]] |2025 |Best Actress – Theatre |Dr. Cook's Garden |{{nom}} |<ref>{{Cite web |title=اعلام نامزدهای تئاتری تندیس حافظ - ایسنا |url=https://www.isna.ir/news/1403120604284/اعلام-نامزدهای-تئاتری-تندیس-حافظ/ |access-date=2025-02-25 |website=www.isna.ir}}</ref> |- ! scope="row" |Iran Cinema Celebration |2019 |Best Actress in a Supporting Role |[[The Warden (film)|The Warden]] |{{nom}} | |- ! scope="row" |Iran's Film Critics and Writers Association |2022 |Best Actress in a Supporting Role |I'm Scared |{{nom}} | |} ==Kundivihira == {{Reflist}} == External links == * {{IMDb name|2769372}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Pesyani, Setareh}} [[Category:1982 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Actresses from Tehran]] [[Category:Iranian film actresses]] [[Category:Iranian stage actresses]] [[Category:Iranian television actresses]] [[Category:21st-century Iranian actresses]] p4pfu8a763xg0x6rr7vqhwdu4i96gnc Trendupp Awards 0 31794 137213 128031 2026-05-19T18:12:30Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137213 wikitext text/x-wiki {{Short description|Nigerian award ceremony}} {{Update|date=September 2024}}{{Infobox award|name=Trendupp Awards|current_awards=Trendupp Awards 2023|image=Force of Influence 2023 Car Winner.jpg|imagesize=|caption=Force of Influence 2023 Car Winner|awarded_for=Outstanding achievements in the social media community|presenter=Trendupp Africa|country=[[Nigeria]]|year={{start date and age|2021|7|4|df=y}}|website={{url|https://www.trenduppawards.com/}}|description=}} '''Trendupp Awards''' nyɛla yuuni-yuuni pina ka bɛ tiri li [[Nigeria]] ka di nyɛ ba be pɔhim zuɣu ka bɛ tiri li.<ref>{{Cite web|date=28 June 2021|title=DIGITAL CREATIVES FOR TRENDUPP AWARDS|url=https://allure.vanguardngr.com/2021/06/digital-creatives-for-trendupp-awards/|access-date=28 June 2021|website=Vanguard Allure}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kalu|first=Esther|date=2023-06-20|title=Nigerian social media influencers charging N5m per post – Content Creator, AmaReginald|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/605559-nigerian-social-media-influencers-charging-n5m-per-post-content-creator-amareginald.html|access-date=2023-09-19|website=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> Di kpaŋsirila laɣinsi, kpɛrikpɛritiba ni ban pahi pahi.<ref name="Innovation 2021 l902">{{cite web|date=22 April 2021|title=Trendupp Awards Announces Calls For Nominations|url=https://techbuild.africa/trendupp-awards-announces-call-for-nominations/|access-date=5 October 2023|website=Innovation|archive-date=28 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928184119/https://techbuild.africa/trendupp-awards-announces-call-for-nominations/|url-status=dead}}</ref> Trendupp Awards nyɛla Trendupp Africa nima bini, ka [[Tiwalola Olanubi]] pili li.<ref name="Vanguard Allure 2022 d883">{{cite web|date=31 May 2022|title=Chipper Cash unveiled as Headline Sponsor of Trendupp Awards 2022! Winners to receive $16000 Cash Prize collectively|url=https://allure.vanguardngr.com/2022/05/chipper-cash-unveiled-as-headline-sponsor-of-trendupp-awards-2022-winners-to-receive-16000-cash-prize-collectively/|access-date=5 October 2023|website=Vanguard Allure}}</ref> == Pubu-pubu == === Force of Influence === "Force of Influence" nyɛla pubu din be Trendupp Awards ni,ka di tiri ŋun kpaŋmaŋa gaŋdu pɔhim zuɣu Nigeria lala yuuni maa.<ref>{{Cite web|last=Partner|date=2023-07-11|title=Layi Wasabi, Mr Macaroni and Others Emerge Winners at Trendupp Awards 2023|url=https://www.zikoko.com/announcements/layi-wasabi-mr-macaroni-and-others-emerge-winners-at-trendupp-awards-2023/|access-date=2023-09-16|website=Zikoko!|language=en-US}}</ref> [[Iyabo Ojo]] n daa nyɛ ŋun tuui di lala pubu ŋɔ, ka Mr. Macaroni daa di li di buyi mini buta niŋbu ni. Yuuni 2023, loori palli ka bɛ daa ti ŋun daa di li.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2023-07-10|title=Mr Macaroni Wins Influencer Awards|url=https://guardian.ng/life/whatsnew-entertainment-celebrity-gist-and-so-on/mr-macaroni-wins-influencer-awards/|access-date=2023-09-15|website=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-07-10|title=Skit maker Mr Macaroni gets car gift at award ceremony|url=https://community.thenationonlineng.net/forum/skit-maker-mr-macaroni-gets-car-gift-at-award-ceremony|access-date=2023-09-19|website=The Nation Newspaper Community}}</ref> === Pubu din pahi pahi === Trendupp Awards lahi mali pubunima pam pahi:<ref>{{Cite web|date=2022-04-28|title=Trendupp Awards 2022 Nominations officially kick off – Mobility Nigeria Tech Blog|url=https://mobility.com.ng/trendupp-awards-2022-nominations-news/|access-date=2023-09-18|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|last=Duncan|date=2023-07-12|title="Trend Upp" Awards The Finest Influencers and Content Creators in Nigeria 2023 {{!}} Our Review|url=https://tooxclusive.com/trend-upp-awards-the-finest-influencers-and-content-creators-in-nigeria-2023-our-review/|access-date=2023-09-19|website=tooXclusive|language=en-US|archive-date=2023-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230714005708/https://tooxclusive.com/trend-upp-awards-the-finest-influencers-and-content-creators-in-nigeria-2023-our-review/|url-status=dead}}</ref> * The Force of YouTube * The Force of TikTok<ref>{{Cite web|last=nairadiary|date=2023-07-10|title=Softmadeit Wins The Force of TikTok At Trendupp Awards 2023|url=https://nairadiary.com/softmadeit-wins-the-force-of-tiktok-at-trendupp-awards-2023/|access-date=2023-09-16|website=Naira Diary|language=en-US|archive-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004000214/https://nairadiary.com/softmadeit-wins-the-force-of-tiktok-at-trendupp-awards-2023/|url-status=dead}}</ref> * The Force of Twitter<ref>{{Cite web|date=2022-06-15|title=FULL LIST: Pamilerin, Tunde Onakoya, Mr Macaroni shine at 2022 Trendupp Awards|url=http://lifestyle.thecable.ng/full-list-pamilerin-tunde-onakoya-mr-macaroni-shine-at-2022-trendupp-awards/|access-date=2023-09-15|website=TheCable Lifestyle|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Nwosu|first=Philip|date=2022-06-17|title=Brand Influencer, Pamilerin Adegoke wins Twitter award|url=https://sunnewsonline.com/brand-influencer-pamilerin-adegoke-wins-twitter-award/|access-date=2023-09-16|website=The Sun Nigeria|language=en}}</ref> * The Force of Instagram * The Force of Virility * The Force of Food Content * The Force of Online Sensation<ref>{{Cite web|last=PM News Nigeria|title=Trendupp Awards: Sheggz, Phyna win top honours|url=https://pmnewsnigeria.com/2023/07/10/trendupp-awardssheggz-phyna-win-top-honours/|access-date=10 July 2023|website=PM News Nigeria}}</ref> * The Force of Social Good * The Force of Tech * The Force of Comedy Skits * The Force of Blogging * The Force of Lifestyle Content * The Force of Creative Arts<ref>{{Cite web|title=Aktivated Vision: How Amazing Klef is Changing the Game in Photography and Beyond" – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/02/17/aktivated-vision-how-amazing-klef-is-changing-the-game-in-photography-and-beyond|access-date=2023-09-19|website=www.thisdaylive.com|language=en}}</ref> * The Force of Wellness<ref>{{Cite web|title=Chude Jideonwo|url=https://alinstitute.org/2018-fellows/chude-jideonwo|access-date=2023-09-19|website=alinstitute.org|archive-date=2023-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003164730/https://alinstitute.org/2018-fellows/chude-jideonwo|url-status=dead}}</ref> * The Force of Collaboration * Emerging Force == Churi == {| class="wikitable" |+ !Edition !Date !Venue !Venue City !Host !Sponsor/ Partner !Ref |- |1st |July 4th, 2021 |[[Marriott Hotels & Resorts|Marriot Hotel]] |[[Ikeja]], Lagos |[[Timini Egbuson]] |Pepsi |<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2021-07-06|title=Erica Nlewedim, Denola Grey, Tolani Alli, Instablog9ja, Ikorodu Bois, Tacha, others…emerge winners at Trendupp Awards 2021 » YNaija|url=https://ynaija.com/erica-nlewedim-denola-grey-tolani-alli-instablog9ja-ikorodu-bois-tacha-othersemerge-winners-at-trendupp-awards-2021/|access-date=2023-09-15|website=YNaija|language=en-GB}}</ref> |- |2nd |June 12th, 2022 |Monarch Event Centre |[[Lekki]], Lagos |Kie Kie |Chipper Cash & Pepsi |<ref>{{Cite web|title=Macaroni, Lasisi Elenu, Miss Techy, Others Emerge Winners at Trendupp Awards 2022 – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/06/17/macaroni-lasisi-elenu-miss-techy-others-emerge-winners-at-trendupp-awards-2022|access-date=2023-09-15|website=www.thisdaylive.com|language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=31 May 2022|title=CHIPPER CASH UNVEILED AS HEADLINE SPONSOR OF TRENDUPP AWARDS 2022! WINNERS TO RECEIVE $16000 CASH PRIZE COLLECTIVELY|url=https://allure.vanguardngr.com/2022/05/chipper-cash-unveiled-as-headline-sponsor-of-trendupp-awards-2022-winners-to-receive-16000-cash-prize-collectively/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601172550/https://allure.vanguardngr.com/2022/05/chipper-cash-unveiled-as-headline-sponsor-of-trendupp-awards-2022-winners-to-receive-16000-cash-prize-collectively/|archive-date=June 1, 2022|access-date=19 September 2023|website=Vanguard Allure}}</ref> |- |3rd |July 9th, 2023 |The Balmoral, [[Federal Palace Hotel]] |[[Victoria Island, Lagos]] |Kie Kie |Mikano Motors & Pepsi |<ref>{{Cite web|last=Partner|date=2023-07-11|title=Layi Wasabi, Mr Macaroni and Others Emerge Winners at Trendupp Awards 2023|url=https://www.zikoko.com/announcements/layi-wasabi-mr-macaroni-and-others-emerge-winners-at-trendupp-awards-2023/|access-date=2023-09-16|website=Zikoko!|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Arowolo|first=Solomon|date=2023-07-10|title=Mr. Macaroni gets car gift|url=https://blueprint.ng/mr-macaroni-gets-car-gift/|access-date=2023-09-19|website=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}</ref> |} == Kundivihira == {{reflist}} == External links == * [https://www.trenduppawards.com/ Official website] [[Pubu:Lahabaya zaa]] ntjfwb2zm02clzfg5y9alyvepifpjd9 Sexual slavery 0 32087 137176 113426 2026-05-19T13:47:12Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137176 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Use American English|date=February 2025}} {{short description|Slavery with the intention of using the slaves for sex}} {{about|}} {{pp-move}} {{Use dmy dates|date=September 2020}} '''Sexual slavery''' mini '''sexual exploitation''' nyɛla ka nira mirisi so n-kpehi o kɔrisi ka goli o bee kaa mirisi o zaŋ yaa goli o.<ref name="Jones">{{cite book|first1=Jackie |last1=Jones |first2=Anna |last2=Grear |first3=Rachel Anne |last3=Fenton |first4=Kim |last4=Stevenson|title=Gender, Sexualities and Law|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1136829239|year=2011|page=203|access-date=28 October 2017|url=https://books.google.com/books?id=g3erAgAAQBAJ&pg=PA203}}</ref><ref name="Malekian">{{cite book|first1=Farhad |last1=Malekian |first2=Kerstin |last2=Nordlöf|title=Prohibition of Sexual Exploitation of Children Constituting Obligation Erga Omnes|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1443868532|year=2014|page=211|access-date=28 October 2017|url=https://books.google.com/books?id=oC1QBwAAQBAJ&pg=PA211}}</ref> Di shɛŋa n-nyɛ m-mirisi daadama zaŋba tum tuma ka goli ba, m-mirisi so zaŋ o ti doo bee m-bo paɣa ti o.<ref name="Jones"/> Sexual slaverynyɛla din mali balibu pam taarihi puuni, hali ti tabili buɣa zaŋ jam kamani Ghana, Togo, ni Benin.<ref>{{Cite journal |last=Bilyeu |first=Amy Small |date=1999-01-02 |title=Trokosi - The Practice of Sexual Slavery in Ghana: Religious and Cultural Freedom vs. Human Rights |url=https://journals.indianapolis.iu.edu/index.php/iiclr/article/view/17469/17870 |journal=Indiana International & Comparative Law Review |language=en |volume=9 |issue=2 |pages=457–504 |doi=10.18060/17469 |issn=2169-3226}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Kuznesof |first=Elizabeth Anne |date=1993 |editor-last=Marcílio |editor-first=Maria Luiza |editor2-last=Souza |editor2-first=Laura de Mello e |editor3-last=Nazzari |editor3-first=Muriel |editor4-last=Samara |editor4-first=Eni de Mesquita |editor5-last=Silva |editor5-first=Maria Beatriz Nizza da |editor6-last=Dias |editor6-first=Maria Odila Leite da Silva |editor7-last=Vainfas |editor7-first=Ronaldo |title=Sexuality, Gender and the Family in Colonial Brazil |url=https://www.jstor.org/stable/3514201 |journal=Luso-Brazilian Review |volume=30 |issue=1 |pages=119–132 |issn=0024-7413}}</ref> [[Vienna Declaration and Programme of Action]] nyɛla ban ŋmeri kuŋa tiri dunia nim din yɛn che ka bɛ baŋ "sexual slavery" yɛla ka lahi baŋsi ba ka bɛ baŋ ni di nyɛ ninsali fukumsi zuɣu ʒinibu.<ref>{{Cite web|title=Vienna Declaration and Programme of Action|url=https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/vienna-declaration-and-programme-action|access-date=2023-03-20|website=OHCHR|language=en}}</ref><ref> "Worldwide Trafficking Estimates by Organizations" 2004, [http://www.unescobkk.org/fileadmin/user_upload/culture/Trafficking/project/Graph_Worldwide_Sept_2004.pdf UNESCO Trafficking Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111121194351/http://www.unescobkk.org/fileadmin/user_upload/culture/Trafficking/project/Graph_Worldwide_Sept_2004.pdf|date=21 November 2011}}. unescobkk.org. </ref> {{TOC limit|3}} ==Saha ŋɔ== Buɣisibu di ka daɣiri wuhiya ni "sexual slavery" nyɛla din be konkɔba dunia yaɣa. Yuuni 2001 [[International Organization for Migration]] daa buɣisila 400,000, [[Federal Bureau of Investigation]] daabuɣisila 700,000 ka [[UNICEF]] buɣisi 1.75 million.<ref> [https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/slaves/etc/stats.html Sex Slaves: Estimating Numbers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911233842/http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/slaves/etc/stats.html|date=11 September 2017}}, [[Public Broadcasting System]] "Frontline" fact site. </ref> ==Lihi pahi== * [[1921 International Convention for the Suppression of the Traffic in Women and Children]] * [[Kidnapping of Colleen Stan]] * [[Kippumjo]] - Alleged sex slaves of [[North Korea]]'s ruler * [[The Bible and slavery#Sexual and conjugal slavery|Sexual slavery recorded in the Bible]] ==Kundivihira== {{Reflist}} ==Sources== {{refbegin}} * {{cite book |ref=Askin |last=Askin |first=Kelly Dawn |title=War Crimes Against Women: Prosecution in International War Crimes Tribunals |title-link=War Crimes Against Women |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |isbn=978-90-411-0486-1 |year=1997}} * {{cite book |ref=Manthorpe |author=Manthorpe, Jonathan |date=2008 |title=Forbidden Nation: A History of Taiwan |url=https://books.google.com/books?id=p3D6a7bK_t0C&pg=PA77 |publisher=Macmillan |edition=illustrated |page=77 |isbn=978-0230614246}} * {{cite book |ref=Soh |last=Soh |first=Sarah |title=The Comfort Women: Sexual Violence and Postcolonial Memory in Korea and Japan |url=https://books.google.com/books?id=GIHcaFVxXf0C&pg=PA347 |publisher=[[University of Chicago Press]] |year=2009 |isbn=978-0226767772}} * {{cite book |last1=Yoshimi |first1=Yoshiaki |translator-last=O'Brien |translator-first=Suzanne |title=Comfort women: sexual slavery in the Japanese military during World War II |date=2000 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0231120326 |url=https://catalogue.nla.gov.au/Record/2022435}} *{{cite book |editor-last=Blussé |editor-first=Leonard |editor2-last=Everts |editor2-first=Natalie |title=The Formosan Encounter: Notes on Formosa's Aboriginal Society: A Selection of Documents from Dutch Archival Sources |volume=II |publisher=Shung Ye Museum of Formosan Aborigines |year=2000 |isbn=9579976775 }} *{{cite book |last=Everts |first=Natalie |editor=Blundell, David |title=Austronesian Taiwan |year=2000 |publisher=University of California |location=California |chapter=Jacob Lamay van Taywan: An Indigenous Formosan Who Became an Amsterdam Citizen |isbn=0936127090 }} *{{citation|last=Andrade|first=Tonio|date=2008b|title=How Taiwan Became Chinese: Dutch, Spanish, and Han Colonization in the Seventeenth Century|chapter=Chapter 2: A Scramble for Influence|publisher=Columbia University Press|chapter-url=http://www.gutenberg-e.org/andrade/andrade02.html}} {{refend}} ==Further reading== {{refbegin}} * {{cite book |author=Davis, Robert Murray |title=Christian slaves, Muslim masters: white slavery in the Mediterranean, the Barbary Coast, and Italy, 1500–1800 |publisher=Palgrave Macmillan |location=Basingstoke |year=2003 |isbn=978-1-4039-4551-8}} * {{cite book |author1=Walsh, Michael J. |author2=Don Jordan |title=White Cargo: The Forgotten History of Britain's White Slaves in America |publisher=NYU PRESS |year=2008 |isbn=978-0-8147-4296-9}} * {{cite book |author=Lal, Kishori Saran |title=Muslim Slave System in Medieval India |publisher=South Asia Books |location=Columbia, Mo |year=1994 |isbn=978-81-85689-67-8 |author-link=K.S. Lal}} * Markon, Jerry, Washington Post. [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/09/22/AR2007092201401.html "Human Trafficking Evokes Outrage, Little Evidence"] 23 September 2007 * Davies, Nick Guardian newspaper [https://www.theguardian.com/uk/2009/oct/20/government-trafficking-enquiry-fails "Inquiry fails to find single trafficker who forced anybody into prostitution"] 20 October 2009 * Davies, Nick Guardian newspaper [https://www.theguardian.com/uk/2009/oct/20/trafficking-numbers-women-exaggerated "Prostitution and trafficking – the anatomy of a moral panic"] 20 October 2009 * Ozimek, John The register [https://www.theregister.co.uk/2009/10/22/gov_proposals/print.html "UK gov prostitution proposals caught with pants down"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130705184157/http://www.theregister.co.uk/2009/10/22/gov_proposals/print.html |date=5 July 2013 }} 22 October 2009: * Dasgupta, Rajashri, and Murthy, Laxmi [http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=3622&mod=1&pg=1&sectionId=9&valid=true# The hoot media: "Human trafficking exaggerated numbers?"] January 2009 * [https://www.nswp.org/sites/nswp.org/files/ANNALS%20R%20Weitzer_New%20Directions%20in%20Research%20on%20Human%20Trafficking.pdf Weitzer, Ronald - George Washington University report] * Waterfield, Bruno Spiked online [https://www.spiked-online.com/2007/02/14/exposed-the-myth-of-the-world-cup-sex-slaves/ "Exposed: the myth of the World Cup sex slaves"] February 2007 * {{Cite web |url=http://www.nepalitimes.com.np/issue/2005/11/11/nation/3892 |title=Slavery with a capital S |access-date=20 December 2009 |archive-date=15 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100515154431/http://www.nepalitimes.com.np/issue/2005/11/11/nation/3892 |url-status=bot: unknown }} * [https://www.nytimes.com/video/opinion/1194837193498/the-face-of-slavery.html?playlistId=1194811622305 New York Times: "The Face of Slavery" By Kassie Bracken] 4 January 2009 {{refend}} ==External links== {{Wikiquote}} * [https://www.sfgate.com/news/article/DIARY-OF-A-SEX-SLAVE-LAST-IN-A-FOUR-PART-2486203.php Diary of a Sex Slave] – SFGate.com {{Sexual abuse}} {{Types of crime}} {{DEFAULTSORT:Sexual Slavery}} [[Category:Sexual slavery| ]] [[Category:Pre-emancipation African-American history]] [[Category:Sex crimes]] [[Category:Sex industry]] [[Category:Sexism]] [[Category:Forced prostitution]] [[Category:Sex trafficking]] [[Category:Wartime sexual violence]] [[Category:Sexual misconduct|Slavery]] [[Category:Sexual exploitation]] [[Category:Violence against men]] [[Category:Violence against women]] [[Category:Violence against children]] [[Pubu:Lahabaya zaa]] mtnljwhdry6u8m7rtdrjjfevg8vuayp Borborbor 0 32789 137195 129053 2026-05-19T16:45:15Z Alhaj Darajaati 22 Added category 137195 wikitext text/x-wiki [[Lahabali kɔligu:Borborbor Dance.jpg|thumb]] '''Borborbor''' nyɛla [[Ghana]] Nima ni Togo Nima kali waa ka Ewe nima ban be Volta region polo ni ban be Southern Togo polo kamani Kpalime mini Lomé<ref>{{Citation|last=Adewole|first=’Funmi|title=Francis Nii-Yartey, African Dance in Ghana: Contemporary Transformations|date=2017-11-17|url=https://doi.org/10.2307/j.ctvc16kg8.21|work=African Theatre 16: Six Plays from East &amp; West Africa|pages=318–319|publisher=Boydell & Brewer|isbn=978-1-78744-158-3|access-date=2026-02-11}}</ref>be yi ti puhiri chuɣu ka nanima mini be niriba tooi wari waa ŋɔ. Lala waa ŋo wuhiri ni Mr. Francis Kudzo Nuatro n daa pili li yuuni 1950s.<ref>{{Cite journal|date=2016-12|title=LAS VEGAS SANDS CORP., a Nevada corporation, Plaintiff, v. UKNOWN REGISTRANTS OF www.wn0000.com, www.wn1111.com, www.wn2222.com, www.wn3333.com, www.wn4444.com, www.wn5555.com, www.wn6666.com, www.wn7777.com, www.wn8888.com, www.wn9999.com, www.112211.com, www.4456888.com, www.4489888.com, www.001148.com, and www.2289888.com, Defendants.|url=https://doi.org/10.1089/glre.2016.201011|journal=Gaming Law Review and Economics|volume=20|issue=10|pages=859–868|doi=10.1089/glre.2016.201011|issn=1097-5349}}</ref> == Kundivihira == <references /> [[Pubu:AfrocurationGhana2026]] 26vhfr1vnef3xykq1kj698e0r023g3f 137196 137195 2026-05-19T16:45:45Z Alhaj Darajaati 22 137196 wikitext text/x-wiki [[Lahabali kɔligu:Borborbor Dance.jpg|thumb]] '''Borborbor''' nyɛla [[Ghana]] Nima ni Togo Nima kali waa ka Ewe nima ban be Volta region polo ni ban be Southern Togo polo kamani Kpalime mini Lomé<ref>{{Citation|last=Adewole|first=’Funmi|title=Francis Nii-Yartey, African Dance in Ghana: Contemporary Transformations|date=2017-11-17|url=https://doi.org/10.2307/j.ctvc16kg8.21|work=African Theatre 16: Six Plays from East &amp; West Africa|pages=318–319|publisher=Boydell & Brewer|isbn=978-1-78744-158-3|access-date=2026-02-11}}</ref>be yi ti puhiri chuɣu ka nanima mini be niriba tooi wari waa ŋɔ. Lala waa ŋo wuhiri ni Mr. Francis Kudzo Nuatro n daa pili li yuuni 1950s.<ref>{{Cite journal|date=2016-12|title=LAS VEGAS SANDS CORP., a Nevada corporation, Plaintiff, v. UKNOWN REGISTRANTS OF www.wn0000.com, www.wn1111.com, www.wn2222.com, www.wn3333.com, www.wn4444.com, www.wn5555.com, www.wn6666.com, www.wn7777.com, www.wn8888.com, www.wn9999.com, www.112211.com, www.4456888.com, www.4489888.com, www.001148.com, and www.2289888.com, Defendants.|url=https://doi.org/10.1089/glre.2016.201011|journal=Gaming Law Review and Economics|volume=20|issue=10|pages=859–868|doi=10.1089/glre.2016.201011|issn=1097-5349}}</ref> == Kundivihira == <references /> [[Pubu:Afrocuration2026Ghana]] fykdtmmfatiajzde7itpxhq6xuhdck2 137198 137196 2026-05-19T16:48:11Z Alhaj Darajaati 22 137198 wikitext text/x-wiki [[Lahabali kɔligu:Borborbor Dance.jpg|thumb]] '''Borborbor''' nyɛla [[Ghana]] Nima ni Togo Nima kali waa ka Ewe nima ban be Volta region polo ni ban be Southern Togo polo kamani Kpalime mini Lomé<ref>{{Citation|last=Adewole|first=’Funmi|title=Francis Nii-Yartey, African Dance in Ghana: Contemporary Transformations|date=2017-11-17|url=https://doi.org/10.2307/j.ctvc16kg8.21|work=African Theatre 16: Six Plays from East &amp; West Africa|pages=318–319|publisher=Boydell & Brewer|isbn=978-1-78744-158-3|access-date=2026-02-11}}</ref>be yi ti puhiri chuɣu ka nanima mini be niriba tooi wari waa ŋɔ. Lala waa ŋo wuhiri ni Mr. Francis Kudzo Nuatro n daa pili li yuuni 1950s.<ref>{{Cite journal|date=2016-12|title=LAS VEGAS SANDS CORP., a Nevada corporation, Plaintiff, v. UKNOWN REGISTRANTS OF www.wn0000.com, www.wn1111.com, www.wn2222.com, www.wn3333.com, www.wn4444.com, www.wn5555.com, www.wn6666.com, www.wn7777.com, www.wn8888.com, www.wn9999.com, www.112211.com, www.4456888.com, www.4489888.com, www.001148.com, and www.2289888.com, Defendants.|url=https://doi.org/10.1089/glre.2016.201011|journal=Gaming Law Review and Economics|volume=20|issue=10|pages=859–868|doi=10.1089/glre.2016.201011|issn=1097-5349}}</ref> == Kundivihira == <references /> [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] 42g9vtz1img8y7fn0jp7d7jcbqi234b Koo Nimo 0 33020 137188 135742 2026-05-19T15:57:46Z Alhaj Darajaati 22 Added category 137188 wikitext text/x-wiki {{Bio}} [[Image:KooNimo-Yaw-2000.jpg|frame|Yaw Amponsah and Koo Nimo]] '''Koo Nimo''' (o suuna yuli n-nyɛ '''Kwabena Boa-Amponsem'''<ref name=sam>{{cite web|title=Daniel 'Koo Nimo' Amponsah|url=http://www.seattleartmuseum.org/Exhibit/Archive/longsteps/koonimo.htm|publisher=[[Seattle Art Museum]]|author=Koo Nimo|access-date=12 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315060711/http://www.seattleartmuseum.org/Exhibit/Archive/longsteps/koonimo.htm|archive-date=15 March 2012|url-status=dead}}</ref> ka bɛ dɔɣi o Anashaara goli January biɛɣu pishinaayopɔin dali dali yuuni 1931),<ref>{{cite journal|title=Koo Nimo: A Contemporary Ghanaian Musician|journal=Journal of the International Library of African Music|year=1999|volume=7|issue=4|pages=147–165|url=http://www.scientific-african.org/scholars/koonimo/files/bib11/at_download|author=Andrew L. Kaye|publisher=[[International Library of African Music]]|ref=kaye}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ka o Dolodolo suuna yuli nyɛ '''Daniel Amponsah'''<ref name=sam/>ka o nyɛ baaŋa ŋun nyɛ [[Ghana]] nira.<ref>{{cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/artikel.php?ID=150107|title=Koo Nimo - King of Palmwine Music|date=16 September 2008|publisher=GhanaWeb|accessdate=31 August 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/200809150570.html|title=King of Palmwine Music|date=14 September 2008|publisher=[[AllAfrica.com]]|accessdate=31 August 2010}}</ref> == Maŋmaŋa biɛhigu lahabli == Bɛ dɔɣi o la tinkpaŋa yuli booni Foase, ka di be Atwima din be [[Ashanti Region]] yaɣili, Ghana,Africa [[West Africa]], o nyɛla ŋun tuma jendi tabiibi mini tima yaɣili ka o zaɣa leei kuli be yila ni. Yuuni 1957, di ni daa niŋ ka Gold Coast deei maŋsulinsi ka leei [[Ghana]], Koo Nimo yuli ni daa yɛn tuui gili dunia yaɣa pam daa nyɛla o ni daa kpa Addadam Agofomma laɣingu. O yila pam nyɛla din tɔɣisiri kaya ni taɣada yɛltɔɣa, ka o yiini kambonsili zilinli zuɣu. O yiinimi ni jitaaya mini o maŋmaŋa kukoli, Ashanti yila yilibu laɣin shɛli ni o ni be ŋɔ nyɛla din mali gbansabila ni mali binkumda shɛŋa pahiri bɛ yila nim ni, kamani "apentemma" mini "donno", "frikyiwa", "prempensua", "ntorwa", n ti pahi "nnawuta" bee "dawuro". Yuuni 1990, Koo yila dibaa anii daa nyɛla din yina ka bɛ pii yuli boli li ''Osabarima''. Di ni n daa nyɛ Ghananira yila tuuli ka bɛ zaŋ li niŋ CD.<ref>''High Fidelity Magazine'', September 1990, 103.</ref> Anashaara goli January yuuni 1992, Columbia University, [[New York City|New York]], USA, Andrew L. Kayedaa zaŋ o lahabali din taachi daa nyɛ "Koo Nimo mini o zonima" ka daa deei shɛhira gbaŋ shɛ bɛ ni boli PhD. Yuuni 1998, bɛ daa kpuɣi o la tuma ni, "Ethnomusicology" zaŋ ti University of Washington din be [[Seattle]], USA, yuma ayi, pɔi ka o daa naan yi ti lahi nyɛ lala tuma kpee University of Michigan din be [[Ann Arbor]].<ref>{{cite web |title=Courses in RC Humanities|url=https://www.lsa.umich.edu/saa/publications/courseguide/fall/archive/fall00cg/865.html?f00|website=University of Michigan|access-date=19 January 2022}}</ref> Yuuni 2006, Koo Nimo daa nyɛla ŋun labi Ghana, n ti be [[Kumasi]]. O daa yina Anashaara goli January yuuni 2007 America gɔrim dɛma din taachi daa nyɛ "''Anthony Bourdain: No Reservations"'', ka bɛ daa nya ka o yiini yila ni, ka tɔɣisiri o baatali yɛltɔɣa.<ref>Joseph Teye-Kofi, [https://vimeo.com/83905110 Anthony Bourdain: No Reservations: Ghana], Vimeo, 8 January 2007.</ref> == Pina, nintiɣili ni laɣinsi ni benibu == Yuuni 1979, nintiɣili niŋbu ni o kpaŋmaŋa zaŋ chaŋ Ghana yila ni, karimba ni toondana, Koo Nimo daa nyɛla bɛ ni piigi so MUSIGA ("the Musicians' Union of Ghana") zuɣulana. O ya nima daa bi niŋla nintiɣili ni o yila ko, amaa o yurilim ni jilima zaŋ ti kali. Yuuni 1985 Koo Nimo daa nyɛla bɛ ni piigi so tuuli chaamani zaŋ ti COSGA, "Copyright Society of Ghana." Saha ŋɔ ni o mini baŋdiba kamani J. H. K. Nketia mini John Collins nyɛla ban be laɣinsi ni. Anashaara goli February yuuni 1991, nintiɣili niŋbu ni o kpaŋmaŋa zaŋ ti o ya yila, Koo Nimo daa deei "Asanteman" pini din yina "Asantehene" sani. Anashaara goli March, o daa deei "Flagstar" pini din yina ECRAG ("Entertainment Critics and Reviewers Association of Ghana") sani. Yuuni 1991, bɛ daa gahi nuu boli o "National Folklore Board of Trustees" ni. Anashaara goli March yuuni 1997, Ghana tiŋgbani zuɣulana daa puhila maŋsulinsi yuun' pinahi chuɣu ka daa ti bilichininima pihinahi pina, ka bɛ puuni daa nyɛ Koo Nimo. Lala pini ŋɔ daa nyɛla din wuhi o kpaŋmaŋa kaya ni taɣada noi. Goli din daa tuɣiya na ni o daa deei "Konkoma" pini din jendi "Ghanaian Highlife Music." Bɛ daa ti o pini "Entertainment Achievement Awards" tuuli niŋbu ni. Bɛ daa ti o pini din wuhiri o kpaŋmaŋa Ghana yila ni, ni o yuŋ gbaliŋ kpaŋmaŋa Ghana yila yilibu ni.<ref>{{Cite web |date=2021-03-27|title=Agya Koo Nimo honoured at maiden #EAAwards|url=https://citinewsroom.com/2021/03/agya-koo-nimo-honoured-at-maiden-eaawards/|access-date=2024-11-12|language=en-US}}</ref> Yuuni 2017, [[University of Education, Winneba]] (UEW) daa ti Koo Nimo pini bɛ yila yilibu bɔhimbu yaɣili, bɛ daa ti o la biɛhigu ni kpaŋmaŋa pini. Koo Nimo daa deei biɛhigu ni kpaŋmaŋa pini yuuni 2022 "Vodafone Ghana Music Awards" din daa niŋ Accra, ni o nuu timbu ni Ghana yila puuni.<ref>{{Cite web |date=2022-05-07|title=Checkout winners on the first night of VGMA 23|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Checkout-winners-on-the-first-night-of-VGMA-23-1532336|access-date=2022-05-07|website=GhanaWeb|language=en}}</ref> == Yila == ; Yila din laɣim taba * ''Ashanti Ballads'' (1968) * ''Osabarima'' (1990, re-issued 2000) * ''Tete Wobi Ka'' (2000) * ''Highlife Roots Revival'' (2012, Riverboat Records) ; Tɔhibu yuya * Yilli din nyɛ "Se Wo Nom Me (Tsetse Fly You Suck My Blood)" din daa be "''The Rough Guide to Acoustic Africa"'' (2013, "World Music Network") * Lala yilli maa daa lahi be "''The Rough Guide to Highlife (2012)"'' * "Adowa Palm-Wine Set" din daa be "''The Rough Guide to the Music of West Africa"'' ==Kundivihira== {{reflist|30em}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] g9658cukn917slxl0gv12ykxkz9ji22 137189 137188 2026-05-19T15:58:15Z Alhaj Darajaati 22 Added category 137189 wikitext text/x-wiki {{Bio}} [[Image:KooNimo-Yaw-2000.jpg|frame|Yaw Amponsah and Koo Nimo]] '''Koo Nimo''' (o suuna yuli n-nyɛ '''Kwabena Boa-Amponsem'''<ref name=sam>{{cite web|title=Daniel 'Koo Nimo' Amponsah|url=http://www.seattleartmuseum.org/Exhibit/Archive/longsteps/koonimo.htm|publisher=[[Seattle Art Museum]]|author=Koo Nimo|access-date=12 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315060711/http://www.seattleartmuseum.org/Exhibit/Archive/longsteps/koonimo.htm|archive-date=15 March 2012|url-status=dead}}</ref> ka bɛ dɔɣi o Anashaara goli January biɛɣu pishinaayopɔin dali dali yuuni 1931),<ref>{{cite journal|title=Koo Nimo: A Contemporary Ghanaian Musician|journal=Journal of the International Library of African Music|year=1999|volume=7|issue=4|pages=147–165|url=http://www.scientific-african.org/scholars/koonimo/files/bib11/at_download|author=Andrew L. Kaye|publisher=[[International Library of African Music]]|ref=kaye}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ka o Dolodolo suuna yuli nyɛ '''Daniel Amponsah'''<ref name=sam/>ka o nyɛ baaŋa ŋun nyɛ [[Ghana]] nira.<ref>{{cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/artikel.php?ID=150107|title=Koo Nimo - King of Palmwine Music|date=16 September 2008|publisher=GhanaWeb|accessdate=31 August 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/200809150570.html|title=King of Palmwine Music|date=14 September 2008|publisher=[[AllAfrica.com]]|accessdate=31 August 2010}}</ref> == Maŋmaŋa biɛhigu lahabli == Bɛ dɔɣi o la tinkpaŋa yuli booni Foase, ka di be Atwima din be [[Ashanti Region]] yaɣili, Ghana,Africa [[West Africa]], o nyɛla ŋun tuma jendi tabiibi mini tima yaɣili ka o zaɣa leei kuli be yila ni. Yuuni 1957, di ni daa niŋ ka Gold Coast deei maŋsulinsi ka leei [[Ghana]], Koo Nimo yuli ni daa yɛn tuui gili dunia yaɣa pam daa nyɛla o ni daa kpa Addadam Agofomma laɣingu. O yila pam nyɛla din tɔɣisiri kaya ni taɣada yɛltɔɣa, ka o yiini kambonsili zilinli zuɣu. O yiinimi ni jitaaya mini o maŋmaŋa kukoli, Ashanti yila yilibu laɣin shɛli ni o ni be ŋɔ nyɛla din mali gbansabila ni mali binkumda shɛŋa pahiri bɛ yila nim ni, kamani "apentemma" mini "donno", "frikyiwa", "prempensua", "ntorwa", n ti pahi "nnawuta" bee "dawuro". Yuuni 1990, Koo yila dibaa anii daa nyɛla din yina ka bɛ pii yuli boli li ''Osabarima''. Di ni n daa nyɛ Ghananira yila tuuli ka bɛ zaŋ li niŋ CD.<ref>''High Fidelity Magazine'', September 1990, 103.</ref> Anashaara goli January yuuni 1992, Columbia University, [[New York City|New York]], USA, Andrew L. Kayedaa zaŋ o lahabali din taachi daa nyɛ "Koo Nimo mini o zonima" ka daa deei shɛhira gbaŋ shɛ bɛ ni boli PhD. Yuuni 1998, bɛ daa kpuɣi o la tuma ni, "Ethnomusicology" zaŋ ti University of Washington din be [[Seattle]], USA, yuma ayi, pɔi ka o daa naan yi ti lahi nyɛ lala tuma kpee University of Michigan din be [[Ann Arbor]].<ref>{{cite web |title=Courses in RC Humanities|url=https://www.lsa.umich.edu/saa/publications/courseguide/fall/archive/fall00cg/865.html?f00|website=University of Michigan|access-date=19 January 2022}}</ref> Yuuni 2006, Koo Nimo daa nyɛla ŋun labi Ghana, n ti be [[Kumasi]]. O daa yina Anashaara goli January yuuni 2007 America gɔrim dɛma din taachi daa nyɛ "''Anthony Bourdain: No Reservations"'', ka bɛ daa nya ka o yiini yila ni, ka tɔɣisiri o baatali yɛltɔɣa.<ref>Joseph Teye-Kofi, [https://vimeo.com/83905110 Anthony Bourdain: No Reservations: Ghana], Vimeo, 8 January 2007.</ref> == Pina, nintiɣili ni laɣinsi ni benibu == Yuuni 1979, nintiɣili niŋbu ni o kpaŋmaŋa zaŋ chaŋ Ghana yila ni, karimba ni toondana, Koo Nimo daa nyɛla bɛ ni piigi so MUSIGA ("the Musicians' Union of Ghana") zuɣulana. O ya nima daa bi niŋla nintiɣili ni o yila ko, amaa o yurilim ni jilima zaŋ ti kali. Yuuni 1985 Koo Nimo daa nyɛla bɛ ni piigi so tuuli chaamani zaŋ ti COSGA, "Copyright Society of Ghana." Saha ŋɔ ni o mini baŋdiba kamani J. H. K. Nketia mini John Collins nyɛla ban be laɣinsi ni. Anashaara goli February yuuni 1991, nintiɣili niŋbu ni o kpaŋmaŋa zaŋ ti o ya yila, Koo Nimo daa deei "Asanteman" pini din yina "Asantehene" sani. Anashaara goli March, o daa deei "Flagstar" pini din yina ECRAG ("Entertainment Critics and Reviewers Association of Ghana") sani. Yuuni 1991, bɛ daa gahi nuu boli o "National Folklore Board of Trustees" ni. Anashaara goli March yuuni 1997, Ghana tiŋgbani zuɣulana daa puhila maŋsulinsi yuun' pinahi chuɣu ka daa ti bilichininima pihinahi pina, ka bɛ puuni daa nyɛ Koo Nimo. Lala pini ŋɔ daa nyɛla din wuhi o kpaŋmaŋa kaya ni taɣada noi. Goli din daa tuɣiya na ni o daa deei "Konkoma" pini din jendi "Ghanaian Highlife Music." Bɛ daa ti o pini "Entertainment Achievement Awards" tuuli niŋbu ni. Bɛ daa ti o pini din wuhiri o kpaŋmaŋa Ghana yila ni, ni o yuŋ gbaliŋ kpaŋmaŋa Ghana yila yilibu ni.<ref>{{Cite web |date=2021-03-27|title=Agya Koo Nimo honoured at maiden #EAAwards|url=https://citinewsroom.com/2021/03/agya-koo-nimo-honoured-at-maiden-eaawards/|access-date=2024-11-12|language=en-US}}</ref> Yuuni 2017, [[University of Education, Winneba]] (UEW) daa ti Koo Nimo pini bɛ yila yilibu bɔhimbu yaɣili, bɛ daa ti o la biɛhigu ni kpaŋmaŋa pini. Koo Nimo daa deei biɛhigu ni kpaŋmaŋa pini yuuni 2022 "Vodafone Ghana Music Awards" din daa niŋ Accra, ni o nuu timbu ni Ghana yila puuni.<ref>{{Cite web |date=2022-05-07|title=Checkout winners on the first night of VGMA 23|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Checkout-winners-on-the-first-night-of-VGMA-23-1532336|access-date=2022-05-07|website=GhanaWeb|language=en}}</ref> == Yila == ; Yila din laɣim taba * ''Ashanti Ballads'' (1968) * ''Osabarima'' (1990, re-issued 2000) * ''Tete Wobi Ka'' (2000) * ''Highlife Roots Revival'' (2012, Riverboat Records) ; Tɔhibu yuya * Yilli din nyɛ "Se Wo Nom Me (Tsetse Fly You Suck My Blood)" din daa be "''The Rough Guide to Acoustic Africa"'' (2013, "World Music Network") * Lala yilli maa daa lahi be "''The Rough Guide to Highlife (2012)"'' * "Adowa Palm-Wine Set" din daa be "''The Rough Guide to the Music of West Africa"'' ==Kundivihira== {{reflist|30em}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] 1h28lk82buckszu5zf7mhz05gesrhgs Amandzeba Nat Brew 0 33022 137191 133982 2026-05-19T16:11:02Z Alhaj Darajaati 22 Added a category 137191 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Amandzeba Nat Brew''' (o nyɛla bɛ ni lahi booni so Nat Brew (Amandzeba), mini Amandzeba), ka o nyɛ [[Ghana]] baaŋa. == Piligu biɛhigu == Amandzeba nyɛla Christian Methodist Senior High School din be Accra shikuru bila kurili.<ref>{{cite news|last1=Aidoo|first1=Kojo|last2=Wemakor|first2=Joseph|date=22 July 2017|title=Is Christian Methodist SHS under threat?|work=GhanaWeb|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Is-Christian-Methodist-SHS-under-threat-561792|accessdate=19 December 2018}}</ref> == Baantali == Amandzeba daa nyɛla ŋun yuli tuui yina saha shɛli o ni daa ke "Nakorex",<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rTwuAQAAIAAJ&q=Amandzeba|title=Transactions of the Historical Society of Ghana, Volumes 7-9|date=2003|accessdate=19 December 2018}}</ref><ref>{{cite book|last1=Broughton|first1=Simon|url=https://books.google.com/books?id=kbc7AQAAIAAJ&q=Amandzeba|title=The Rough Guide to World Music: Africa & Middle East|last2=Ellingham|first2=Mark|last3=Lusk|first3=Jon|last4=Antony Clark|first4=Duncan|date=2006|publisher=Rough Guides|isbn=1843535513|page=133|accessdate=19 December 2018}}</ref>bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 1992, Akosua Agyapong mini Rex Omar. Amandzeba mini Akosua Agyapong daa ti niŋ amiliya, amaa bɛ daa ti lahi nyɛla ban che taba.<ref>{{cite news |last1=Dela Aglanu|first1=Ernest|title=My marriage to Akosua Agyepong died because I failed to call in 10 days - Amandzeba|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/march-10th/my-marriage-to-akosua-agyepong-died-because-i-failed-to-call-in-10-days-amandzeba.php|accessdate=19 December 2018|work=Joy Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219184038/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/march-10th/my-marriage-to-akosua-agyepong-died-because-i-failed-to-call-in-10-days-amandzeba.php|archive-date=19 December 2018|url-status=dead}}</ref>Amandzeba nyɛla niriba ni tooi mi so [[Ghana]] ni o yilli din nyɛ ''Wogbejeke'', ka di yila din laɣim taba gba mali lala yuli ŋɔ.<ref>{{cite news |last1=Bondzie|first1=Jacquiline|title=Nat Brew The "Tradition Child"|url=https://www.modernghana.com/entertainment/2383/nat-brew-the-tradition-child.html|accessdate=19 December 2018|work=The Chronicle (reproduced by "Modern Ghana")|date=23 May 2005}}</ref> ''Wogbejeke ni nya zaa zani nyaaŋa'', Nat Brew daa deei yuli din nyɛ Amandzeba, ka di gbunni nyɛ "kali bia" bee "chiha bia", ka di wuhiri ni o nyɛla gbansabila alali.<ref>{{cite news |title=The release of 'Wogbejeke' birthed my African identity – Amandzeba|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-release-of-Wogbejeke-birthed-my-African-identity-Amandzeba-636855|accessdate=19 December 2018|date=22 March 2018}}</ref> Anashaara goli January yuuni 2020 Amandzeba daa dihi nuu ti US dɛma yuli booni "Jah Mikal Entertainment" ka daa moli saha shɛli o ni yɛn yihi yili bɔbigu na, ni o mini US yɛliparim yiliyiina, Michael Morgan ni yɛn laɣim yili yili shɛli, ka labi yili ''Wogbejeke''.<ref name="Owusu1">{{cite news |last1=Owusu|first1=George Clifford|title=Jah Mikal Signs On Amandzeba Nat Brew|url=https://www.modernghana.com/entertainment/62250/jah-mikal-signs-on-amandzeba-nat-brew.html|access-date=10 February 2021|work=Daily Guide (via Modern Ghana.com)|date=17 January 2020}}</ref>Amandzeba daa nyɛla ŋun doni ashibiti bela ka di nyɛ o daa nyɛla loori gamo goli din daa paya maa ni.<ref>{{cite news |title=Amandzeba was forced to go to the hospital after car crash - Management|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Amandzeba-was-forced-to-go-to-the-hospital-after-car-crash-Management-831046|access-date=10 February 2021|work=Pulse Ghana via GhanaWeb.com|date=7 January 2020}}</ref>Anashaara goli May yuuni 2020 Amandzeba daa ŋme yila ti tumtumdiba alobo doro din daa lu ka bɛ boli li "COVID-19 pandemic" saha.<ref name="Annanng1">{{cite news |last1=Annanng|first1=Pamela|title=Amandzeba releases COVID-19 song|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/amandzeba-adds-voice-to-help-fight-the-covid-19-pandemic.html|location=Accra, Ghana|access-date=10 February 2021|date=15 May 2020|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]}}</ref> == Siyaasa nimmohi == Amandzeba lahi nyɛla ŋun be siyaasa ni, ka o mini tiŋgbani zuɣulana John Mahama daa yili yila yuuni 2016 Ghana kapeei niŋbu ni<ref>{{cite news |title=Mahama performs "Wogbe Jeke" with Amandzeba at Akropong|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Mahama-performs-Wogbe-Jeke-with-Amandzeba-at-Akropong-481524|accessdate=19 December 2018|work=GhanaWeb|date=28 October 2016}}</ref>ka daa galimdi [[African Union]] yuuni 2018.<ref>{{cite news|title=AU is a group of toothless bulldogs - Amadzeba|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/May-31st/video-au-is-a-group-of-toothless-bulldogs-amadzeba.php|accessdate=19 December 2018|work=Myjoyonline}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>Amandzeba yɛliya ni nyɛla ŋun yɛn tabi sɔŋ siyaasa yaɣili kam ban bɔri o sɔŋsim.<ref name="MyNewsGH1">{{cite news |last1=MyNewsGH Staff|title=ENTERTAINMENTI haven't quit politics – Amandzeba Nat Brew|url=https://www.mynewsgh.com/i-havent-quit-politics-amandzeba-nat-brew/|access-date=10 February 2021|work=MyNewsGH.com|date=19 September 2020}}</ref> ==Kundivihira== {{reflist|30em}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] o6px2st8xkifurfixfs0sivybixznuy Forms of Ghanaian highlife 0 33033 137186 133438 2026-05-19T15:51:08Z Alhaj Darajaati 22 Added category 137186 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ghanaian highlife''' nyɛla din daa piligi yuuni 1980s ka daa nyɛl din laɣim West African rhythms din yina Europe gbaŋsabila sani mini North America.<ref name=":0">{{Cite news|date=2004-09-28|title=The story of Ghanaian highlife|language=en-GB|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/3695260.stm|access-date=2020-08-04}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Collins|first=John|date=1989|title=The Early History of West African Highlife Music|url=http://www.jstor.org/stable/931273|journal=Popular Music|volume=8|issue=3|pages=221–230|issn=0261-1430}}</ref> Ghanaian highlife nyɛla din pu buta zuɣu: * Adaha * Fanti Osibisaaba * Palm- Wine music.<ref name=":1">{{Cite web|date=2013-10-28|title=Highlife music dates as far back as 19th century- Prof. Collins|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/highlife-music-dates-as-far-back-as-19th-century-prof-collins/|access-date=2020-08-04|website=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref> == Piligu yuma == Binkɔmda zaŋ n-ti 6000 West Indian Soldiers nyɛla din daa be [[Cape Coast Castle]] mini [[Elmina Castle]] ka ban daa zaŋ li na Ghana nyɛ gbaŋpiɛlla.<ref name=":2">{{Cite web|title=The Story Of Ghanaian Highlife|url=https://www.modernghana.com/entertainment/882/the-story-of-ghanaian-highlife.html|access-date=2020-08-04|website=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-05-11|title=Highlife - Urban Dance Music from Ghana|url=https://www.guidetotheworldofmusic.com/articles/people-and-places/highlife-urban-dance-music-from-ghana/|access-date=2020-08-04|website=Guide to the World of Music}}</ref> Gbaŋpiɛlla ŋɔ ni daa chɛ binkɔmda shɛŋa bahi Ghana ŋɔ shɛli nyɛ Adaha brass band shɛli bɛ ni ŋmɛri Fanti Coast. Tuuli, Adaha nyɛla din daa wuligi Ghana nyɔŋ polo. Konkoma shɛli shɛba gba ni booni Konkomba daa nyɛla binkɔmda shɛli bɛ ni daa mali ka di wuligi gili Ghana yuuni 1930 ka daa boli li Adaha.<ref name=":1" /> Lala di ni ŋɔ nyɛla binshɛli din daa wuligi gili dama tiŋkpansi nyɛla ban daa ka liɣiri di ni tooi n da binkɔmda shɛŋa din mali liɣiri. Fanti Osibisaaba yila nyɛla yili shɛŋa bɛ ni daa yiina ni bɛ maŋmaŋ binkɔmdi shɛŋa bɛ ni mali bɛ yaɣili ŋɔ, di shɛŋa nyɛ Kru zaŋ n-ti Liberia. Fanti Osibisaaba nyɛla din daa piligi ni "Africanised cross-fingering guitar techniques" ka nyɛ binshɛli bɛ ni daa niŋ pahi Ghanaian Highlife, Maringa zaŋ n-ti Sierra Leone, Juju yila zaŋ n-ti Nigeria n-ti pahi "dry" yila zaŋ n-ti Central Africa.<ref name=":0" /> Yuma nyaaŋa yuuni 1930, Ghana tiŋgbani puuni bɛ daa laɣim Akan "seprewa" or harp-lute ni lala binkɔmdanima ŋɔ. Dizuɣu daa chɛ bɛ booni li "odonson", Akan "blues" bee "palm-wine music".<ref name=":0" /> == Guitar 1920-1940 == * Jacob Sam (Kwame Asare) * Mireku * Appiah Adjekum<ref name=":2" /> === Western record companies === Zonophone, Columbia, Odeon mini [[His Master's Voice (British record label)|His Master's Voice]] din be Ghana. == Highlife == Din niŋ ka bɛ laɣim binkɔmda din yina gbaŋpiɛlla tiŋgbana ni na mini binkɔmda din Ghana tiŋgbani ŋɔ ni chɛmi ka di pa mali yila balibu. Excelsoir Orchestra mini [[Jazz Kings|Jazz Kings of Accra]] nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 1914. Yuuni 1950s, lala yili yiinimaba ŋɔ mini binkɔmda ŋmɛriba ŋɔ nyɛla ban daa chani gindi tiŋgbani maa ni n diɛmdi diɛma nima. EK Nyame nyɛla ninvuɣ shɛba ban yila daa niŋ bayana Nigeria tiŋgbani la yino .<ref>{{Cite web|last=Junior|first=Opare Philip Israel|date=2019-08-08|title=Ghana music ,the journey so far .|url=https://medium.com/@primushovason/ghana-music-the-journey-so-far-4cafe5e10524|access-date=2020-08-04|website=Medium|language=en}}</ref>[[Cape Coast Sugar Babies]] Cape Coast Sugar Babies n daa nyɛ tuuli yila yuuni 1937, Nigeria. Tempos band, ŋun daa be di tooni nyɛ Ga trumpeter [[E. T. Mensah|ET Mensah]] ka bɛ daa ŋmɛri lala binkɔmda ŋɔ ni Guy Warren, niriba ni lahi mi shɛli Kofi Ghanaba.<ref>{{Cite web|title=E. T. Mensah,|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=144|access-date=2020-08-04|website=www.ghanaweb.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=Odidi|first=Bill|date=2016-06-10|title=Highlife: The heart and soul of Ghana’s popular music|url=https://thisisafrica.me/arts-and-culture/highlife-the-heart-and-soul-of-ghanas-popular-music/|access-date=2020-08-04|website=This is africa|language=en-US}}</ref> "Highlife" nyɛla yili shɛli bɛ ni daa zaŋ "gospel highlife", "techno" like "burgher highlife" ni "hip-life" pahi taba zuɣu. ==Kundivihira== {{Reflist}} [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] tevj0dpcvlt348q91rdlqe5zuk5icbi Black Girl 0 33049 137202 137159 2026-05-19T16:55:53Z Samaru Samaru 6396 /* Bi Ni yihili Na Sham */ 137202 wikitext text/x-wiki == Black Girl (1966 film) == {{Bio}} '''Black Girl''' (French: La noire de...) nyɛla kperigu din daa kperi 1966 yuuni, Ousmane Sembene ŋun nyɛ Senegalese bilichini n daa sabili ka wuhi din simdi ni di kperili shɛm.<ref><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Girl_(1966_film)</nowiki></ref> Kperigu nyɛla din pahi Sembene 1962 "Voltaique collection", Sembene daa nyɛla kperigu ŋɔ haŋkali ninsalinima behigu ni. <ref><nowiki>https://archive.org/details/oxfordhistoryofw00geof</nowiki></ref>Kperigu maa kperi kperiti biinga Mbissine Therese Diop kperigu maa ni bi ni booni so Diouana la, nyɛla Senegalese bipuɣinga ŋun yi tiŋ yuli booni Dakar, ka kpuɣi napɔŋ chaŋ nti ʒini France tiŋ yuli booni Antubes. Bipuɣinga ŋɔ daa chaŋ France maa ni O ti tum tuma n ti France bilichini mini paɣ'. Diouana daa mali tahima ni O tuɣi tuun kurili France, dini n nyɛ bihi gbubi sɔŋ bi laamba, biyoligu(Nanny), ka lahi mali tahima ni O biɛhigu ni viɛligi n ti O. O ni daa daa paai Antibes, Diouana ni daa tumdi shɛbi tuma maa daa bi gbubo viɛnyɛla, ka di zuɣu daa che ka O bohi O biɛhigu France tingbani anfaani zaŋ ti O. Black Girl nyɛla piligu gbansabila (Sun-Saharan African) kperigu din nya tinduya zaɣ' viɛnyɛla , a maa silimiinsi daa bi taɣi dɛili viɛnyɛla di ni daa tuui yina saha shɛli maa, zaŋ chani yuuni 2010s di daa lɛbila kperi gahindili Andunia yaangi ceneei yulibu shahi == Din kperi shɛm == Kperigu kuli chanila tooni ka labira nyaaŋa, dini nyɛ di wuhiri Diouana biɛhigu France O tuma shee ni tɛha O ni daa be shɛm Senegal. O tɛha maa puuni di wuhiya ni O yila Dakar tinkpaŋa na. Salo pam ban be tiŋ' maani nyɛla ban bi chaŋ shikuru. Diouana ni daa na be tiŋkpaŋa maa O daa zuo ka O yi n chani bori tuma. Dahinshɛli, ka France paɣ' so ŋun yuli booni Madame daa ti kana Diouana nim ʒishee m-bori tuma tumidiba ka piigi Diouana m-pahi paɣ' shɛba ban gba ka tuma maa zuɣu. O daa pii Diouana do mini O ni daa maagi O maŋ ʒia ka bi varigiri ka mani O tabi maa. Madame daa kpuɣila Diouana ni O yoli O bihi Dakar. Diouana daa tila ŋun kpuɣi O tuma maa pini, dini n-nyɛ ninpɔrigu, O ni daa da bidibili so sani 50 guineas. Ka bi daa zaŋ yili duu. Di yi ti niŋ ka Diouana ka tuma, O daa yi chanila O dagorili sani ka O mino di go fɔŋ . Monsieur mini Madame daa malo shaawara ni bi bɔri mi ni O saɣ' ka bi ʒio chaŋ France nti ti O tuma. Diouana suhu daa paligiya pam ka O pun tɛhiri O ni nyen bɛ biɛhi shɛli France. Diouana ni daa ti paai France tiŋgbani, tuma maa ŋɔ n-daa kuli nyɛli luɣulikam, duɣibu, milbu ni paɣibu ka O daa kuli niŋdi Madame yiŋ n-ti pahi O zɔ nim yiŋsi. Madame daa bi gbubo viɛnyɛla, Diouana daa minla biyoligu ka bi ʒio na, ka mani O ni daa pun niŋdi shɛm Senegal. Yala ŋɔ daa gari Diouana, domini O minla saha ni bɛini ka O ni tooi go n-gili baŋ France . O daa kuli niŋdi binshɛɣu France daa duɣibu ni duri milbu, Madame daa bi saɣi ka O yiri yili maa ni. Di daa yi ti niŋ ka Diouana yɛ nein suma, Madame yeri O mi ni O yeei mili soŋ ka yɛli O ni O di tam ni tuma zuɣu ka O ʒio na . Bi yiŋ maa paati shɛli ni so daa ti moɣisi O jirili ka yɛli ni O na ʒin moɣisi bipuɣinga ŋun nyɛ gbansabila. Diouana daa ti nye gbaŋ dini yi O ma sani na, Monsieur n-daa karim gbaŋ maa ti Diouana. Gbaŋ maa bohirila daliri din che ka O bi wum O bipuɣinga maa damli ka di yuui lala, ka suhi Diouana laɣifu bɛla. Diouana daa chahi chahi la ghaŋ maa n-zaŋ labi. Sahakam Madame daa kuli tahirila Diouana zuɣu ka yaro ni O yi bi tum O pala ŋun yɛn di. Diouana daa bɔri la soli ni O kpuɣi ninpɔrigu shɛli O daa zaŋ tiba maa ka bi nya nasara. Muɣisigu ŋɔ n-daa kuli nyɛli hali ka Diouana ti zaɣisi ni O kulahi tum tuma. Monsieur daa na kuli mondimi ni O yo Diouana ka Diouana daa zaɣisi laɣifu maa dɛibu. Diouana daa ti dila O maŋ nyɛvuli shinshɛɣu ni, O daa korigila O maŋa Monsieur mini Madame yiŋ. Kperigu maa naila Monsieur ni kpuɣi napɔŋ labi Senegal ni Diouana bagi, ninpɔrigu n-ti pahi laɣifu n-chaŋ Diouana dɔɣim sani. O ni daa paai O daa ti Diouana ma laɣifu ka O daa zaɣisili. Monsieur ni yi tinkpaŋa maa,  ka bidib bila gbubi ninpɔrigu n-guui doli O nyaaŋa == Bi Ni yihili Na Sham == Bi ni daa laɣim di Kpɛri kpɛritiba, ŋun ŋmahiri anfoonima ka tumdi Actualities Senegalaises daa mali Mbissine Therese Diop anfooni shɛli Sembene ni daa nya, ka bo soya ka O mini Diop di fiila zaŋ kpa Black Girl sinii maa polo. Diop niriba daa bi bɔri ni O kpe kperigu ni, amaa Sembene ni daa chaŋ paai Diop ka O daa saɣi ti O ni bɔri O kperigu maa ni. O dɔɣim ni O ʒi ʒee ni taba daa bi saɣi ti O piibu maa. Sinii maa daa nyɛla bi ŋmai pam Senegal ka bo so ka O di alizama French ka bi zaŋ niŋ Diop ni daa kpɛri yaɣi shaŋa maa. Bi daa vihiri Diop yuuni 2016, ka O yɛli ni nema kam O yɛ sinii maa ni daa nyɛla O shɛ shɛli O maŋ maŋa domini O nyɛla teela , gbaai yihi zaɣ' yini. Ministry of cooperation Cinema Bureau, daa nyɛla ban zaɣisi Black Girl sinii ŋɔ ban mi nyɛ ban tabiri sɔŋdi French balli siniinima ni arizichi. Bi daa zaɣisili la sinii maa ni yɛri bee hakali shɛli ni ʒiri zuɣu. == Kperi Kperitiba == * Mbissine Therese Diop ŋuni nyɛ Gomis Diouana * Anne-Marie Jelinek ŋun nyɛ Madame * Robert Fontaine ŋun nyɛ Monsieur * Momar Nar Sene ŋun nyɛ Diouana dagorili maa [[Category:1966 films]] [[Category:Senegalese drama films]] [[Category:Films directed by Ousmane Sembène]] [[Category:Films shot in Senegal]] [[Category:French drama films]] [[Category:French independent films]] [[Category:1966 French-language films]] [[Category:Films set in Senegal]] [[Category:Films set on the French Riviera]] [[Category:French black-and-white films]] [[Category:Senegalese black-and-white films]] [[Category:African independent films]] [[Category:Films about immigration to France]] [[Category:1966 French films]] [[Category:Films set in the French colonial empire]] [[Category:1966 drama films]] [[Category:French-language drama films]] == Kpaŋmaŋa Pina == * 1966, Prix Jean Vigo for best feature film * 1966, Tanit d'Or, Carthage Film Festival s22t37dbjl6lgf7973bsvdows6yglnh 137204 137202 2026-05-19T17:00:40Z Samaru Samaru 6396 /* Bi Ni yihili Na Sham */ 137204 wikitext text/x-wiki == Black Girl (1966 film) == {{Bio}} '''Black Girl''' (French: La noire de...) nyɛla kperigu din daa kperi 1966 yuuni, Ousmane Sembene ŋun nyɛ Senegalese bilichini n daa sabili ka wuhi din simdi ni di kperili shɛm.<ref><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Girl_(1966_film)</nowiki></ref> Kperigu nyɛla din pahi Sembene 1962 "Voltaique collection", Sembene daa nyɛla kperigu ŋɔ haŋkali ninsalinima behigu ni. <ref><nowiki>https://archive.org/details/oxfordhistoryofw00geof</nowiki></ref>Kperigu maa kperi kperiti biinga Mbissine Therese Diop kperigu maa ni bi ni booni so Diouana la, nyɛla Senegalese bipuɣinga ŋun yi tiŋ yuli booni Dakar, ka kpuɣi napɔŋ chaŋ nti ʒini France tiŋ yuli booni Antubes. Bipuɣinga ŋɔ daa chaŋ France maa ni O ti tum tuma n ti France bilichini mini paɣ'. Diouana daa mali tahima ni O tuɣi tuun kurili France, dini n nyɛ bihi gbubi sɔŋ bi laamba, biyoligu(Nanny), ka lahi mali tahima ni O biɛhigu ni viɛligi n ti O. O ni daa daa paai Antibes, Diouana ni daa tumdi shɛbi tuma maa daa bi gbubo viɛnyɛla, ka di zuɣu daa che ka O bohi O biɛhigu France tingbani anfaani zaŋ ti O. Black Girl nyɛla piligu gbansabila (Sun-Saharan African) kperigu din nya tinduya zaɣ' viɛnyɛla , a maa silimiinsi daa bi taɣi dɛili viɛnyɛla di ni daa tuui yina saha shɛli maa, zaŋ chani yuuni 2010s di daa lɛbila kperi gahindili Andunia yaangi ceneei yulibu shahi == Din kperi shɛm == Kperigu kuli chanila tooni ka labira nyaaŋa, dini nyɛ di wuhiri Diouana biɛhigu France O tuma shee ni tɛha O ni daa be shɛm Senegal. O tɛha maa puuni di wuhiya ni O yila Dakar tinkpaŋa na. Salo pam ban be tiŋ' maani nyɛla ban bi chaŋ shikuru. Diouana ni daa na be tiŋkpaŋa maa O daa zuo ka O yi n chani bori tuma. Dahinshɛli, ka France paɣ' so ŋun yuli booni Madame daa ti kana Diouana nim ʒishee m-bori tuma tumidiba ka piigi Diouana m-pahi paɣ' shɛba ban gba ka tuma maa zuɣu. O daa pii Diouana do mini O ni daa maagi O maŋ ʒia ka bi varigiri ka mani O tabi maa. Madame daa kpuɣila Diouana ni O yoli O bihi Dakar. Diouana daa tila ŋun kpuɣi O tuma maa pini, dini n-nyɛ ninpɔrigu, O ni daa da bidibili so sani 50 guineas. Ka bi daa zaŋ yili duu. Di yi ti niŋ ka Diouana ka tuma, O daa yi chanila O dagorili sani ka O mino di go fɔŋ . Monsieur mini Madame daa malo shaawara ni bi bɔri mi ni O saɣ' ka bi ʒio chaŋ France nti ti O tuma. Diouana suhu daa paligiya pam ka O pun tɛhiri O ni nyen bɛ biɛhi shɛli France. Diouana ni daa ti paai France tiŋgbani, tuma maa ŋɔ n-daa kuli nyɛli luɣulikam, duɣibu, milbu ni paɣibu ka O daa kuli niŋdi Madame yiŋ n-ti pahi O zɔ nim yiŋsi. Madame daa bi gbubo viɛnyɛla, Diouana daa minla biyoligu ka bi ʒio na, ka mani O ni daa pun niŋdi shɛm Senegal. Yala ŋɔ daa gari Diouana, domini O minla saha ni bɛini ka O ni tooi go n-gili baŋ France . O daa kuli niŋdi binshɛɣu France daa duɣibu ni duri milbu, Madame daa bi saɣi ka O yiri yili maa ni. Di daa yi ti niŋ ka Diouana yɛ nein suma, Madame yeri O mi ni O yeei mili soŋ ka yɛli O ni O di tam ni tuma zuɣu ka O ʒio na . Bi yiŋ maa paati shɛli ni so daa ti moɣisi O jirili ka yɛli ni O na ʒin moɣisi bipuɣinga ŋun nyɛ gbansabila. Diouana daa ti nye gbaŋ dini yi O ma sani na, Monsieur n-daa karim gbaŋ maa ti Diouana. Gbaŋ maa bohirila daliri din che ka O bi wum O bipuɣinga maa damli ka di yuui lala, ka suhi Diouana laɣifu bɛla. Diouana daa chahi chahi la ghaŋ maa n-zaŋ labi. Sahakam Madame daa kuli tahirila Diouana zuɣu ka yaro ni O yi bi tum O pala ŋun yɛn di. Diouana daa bɔri la soli ni O kpuɣi ninpɔrigu shɛli O daa zaŋ tiba maa ka bi nya nasara. Muɣisigu ŋɔ n-daa kuli nyɛli hali ka Diouana ti zaɣisi ni O kulahi tum tuma. Monsieur daa na kuli mondimi ni O yo Diouana ka Diouana daa zaɣisi laɣifu maa dɛibu. Diouana daa ti dila O maŋ nyɛvuli shinshɛɣu ni, O daa korigila O maŋa Monsieur mini Madame yiŋ. Kperigu maa naila Monsieur ni kpuɣi napɔŋ labi Senegal ni Diouana bagi, ninpɔrigu n-ti pahi laɣifu n-chaŋ Diouana dɔɣim sani. O ni daa paai O daa ti Diouana ma laɣifu ka O daa zaɣisili. Monsieur ni yi tinkpaŋa maa,  ka bidib bila gbubi ninpɔrigu n-guui doli O nyaaŋa == Bi Ni yihili Na Sham == Bi ni daa laɣim di Kpɛri kpɛritiba, ŋun ŋmahiri anfoonima ka tumdi Actualities Senegalaises daa mali Mbissine Therese Diop anfooni shɛli Sembene ni daa nya, ka bo soya ka O mini Diop di fiila zaŋ kpa Black Girl sinii maa polo. Diop niriba daa bi bɔri ni O kpe kperigu ni, amaa Sembene ni daa chaŋ paai Diop ka O daa saɣi ti O ni bɔri O kperigu maa ni. O dɔɣim ni O ʒi ʒee ni taba daa bi saɣi ti O piibu maa.<ref><nowiki>https://archive.org/details/sistersofscreen00beti</nowiki></ref> Sinii maa daa nyɛla bi ŋmai pam Senegal ka bo so ka O di alizama French ka bi zaŋ niŋ Diop ni daa kpɛri yaɣi shaŋa maa. Bi daa vihiri Diop yuuni 2016, ka O yɛli ni nema kam O yɛ sinii maa ni daa nyɛla O shɛ shɛli O maŋ maŋa domini O nyɛla teela , gbaai yihi zaɣ' yini.<ref><nowiki>https://www.criterionchannel.com/videos/m-bissine-therese-diop-on-black-girl</nowiki></ref> Ministry of cooperation Cinema Bureau, daa nyɛla ban zaɣisi Black Girl sinii ŋɔ ban mi nyɛ ban tabiri sɔŋdi French balli siniinima ni arizichi. Bi daa zaɣisili la sinii maa ni yɛri bee hakali shɛli ni ʒiri zuɣu. == Kperi Kperitiba == * Mbissine Therese Diop ŋuni nyɛ Gomis Diouana * Anne-Marie Jelinek ŋun nyɛ Madame * Robert Fontaine ŋun nyɛ Monsieur * Momar Nar Sene ŋun nyɛ Diouana dagorili maa [[Category:1966 films]] [[Category:Senegalese drama films]] [[Category:Films directed by Ousmane Sembène]] [[Category:Films shot in Senegal]] [[Category:French drama films]] [[Category:French independent films]] [[Category:1966 French-language films]] [[Category:Films set in Senegal]] [[Category:Films set on the French Riviera]] [[Category:French black-and-white films]] [[Category:Senegalese black-and-white films]] [[Category:African independent films]] [[Category:Films about immigration to France]] [[Category:1966 French films]] [[Category:Films set in the French colonial empire]] [[Category:1966 drama films]] [[Category:French-language drama films]] == Kpaŋmaŋa Pina == * 1966, Prix Jean Vigo for best feature film * 1966, Tanit d'Or, Carthage Film Festival kbwulz3qvea6x7sx0y740lmry9iq2ld 137206 137204 2026-05-19T17:02:11Z Samaru Samaru 6396 137206 wikitext text/x-wiki == Black Girl (1966 film) == {{Bio}} '''Black Girl''' (French: La noire de...) nyɛla kperigu din daa kperi 1966 yuuni, Ousmane Sembene ŋun nyɛ Senegalese bilichini n daa sabili ka wuhi din simdi ni di kperili shɛm.<ref><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Girl_(1966_film)</nowiki></ref> Kperigu nyɛla din pahi Sembene 1962 "Voltaique collection", Sembene daa nyɛla kperigu ŋɔ haŋkali ninsalinima behigu ni. <ref><nowiki>https://archive.org/details/oxfordhistoryofw00geof</nowiki></ref>Kperigu maa kperi kperiti biinga Mbissine Therese Diop kperigu maa ni bi ni booni so Diouana la, nyɛla Senegalese bipuɣinga ŋun yi tiŋ yuli booni Dakar, ka kpuɣi napɔŋ chaŋ nti ʒini France tiŋ yuli booni Antubes. Bipuɣinga ŋɔ daa chaŋ France maa ni O ti tum tuma n ti France bilichini mini paɣ'. Diouana daa mali tahima ni O tuɣi tuun kurili France, dini n nyɛ bihi gbubi sɔŋ bi laamba, biyoligu(Nanny), ka lahi mali tahima ni O biɛhigu ni viɛligi n ti O. O ni daa daa paai Antibes, Diouana ni daa tumdi shɛbi tuma maa daa bi gbubo viɛnyɛla, ka di zuɣu daa che ka O bohi O biɛhigu France tingbani anfaani zaŋ ti O. Black Girl nyɛla piligu gbansabila (Sun-Saharan African) kperigu din nya tinduya zaɣ' viɛnyɛla , a maa silimiinsi daa bi taɣi dɛili viɛnyɛla di ni daa tuui yina saha shɛli maa, zaŋ chani yuuni 2010s di daa lɛbila kperi gahindili Andunia yaangi ceneei yulibu shahi == Din kperi shɛm == Kperigu kuli chanila tooni ka labira nyaaŋa, dini nyɛ di wuhiri Diouana biɛhigu France O tuma shee ni tɛha O ni daa be shɛm Senegal. O tɛha maa puuni di wuhiya ni O yila Dakar tinkpaŋa na. Salo pam ban be tiŋ' maani nyɛla ban bi chaŋ shikuru. Diouana ni daa na be tiŋkpaŋa maa O daa zuo ka O yi n chani bori tuma. Dahinshɛli, ka France paɣ' so ŋun yuli booni Madame daa ti kana Diouana nim ʒishee m-bori tuma tumidiba ka piigi Diouana m-pahi paɣ' shɛba ban gba ka tuma maa zuɣu. O daa pii Diouana do mini O ni daa maagi O maŋ ʒia ka bi varigiri ka mani O tabi maa. Madame daa kpuɣila Diouana ni O yoli O bihi Dakar. Diouana daa tila ŋun kpuɣi O tuma maa pini, dini n-nyɛ ninpɔrigu, O ni daa da bidibili so sani 50 guineas. Ka bi daa zaŋ yili duu. Di yi ti niŋ ka Diouana ka tuma, O daa yi chanila O dagorili sani ka O mino di go fɔŋ . Monsieur mini Madame daa malo shaawara ni bi bɔri mi ni O saɣ' ka bi ʒio chaŋ France nti ti O tuma. Diouana suhu daa paligiya pam ka O pun tɛhiri O ni nyen bɛ biɛhi shɛli France. Diouana ni daa ti paai France tiŋgbani, tuma maa ŋɔ n-daa kuli nyɛli luɣulikam, duɣibu, milbu ni paɣibu ka O daa kuli niŋdi Madame yiŋ n-ti pahi O zɔ nim yiŋsi. Madame daa bi gbubo viɛnyɛla, Diouana daa minla biyoligu ka bi ʒio na, ka mani O ni daa pun niŋdi shɛm Senegal. Yala ŋɔ daa gari Diouana, domini O minla saha ni bɛini ka O ni tooi go n-gili baŋ France . O daa kuli niŋdi binshɛɣu France daa duɣibu ni duri milbu, Madame daa bi saɣi ka O yiri yili maa ni. Di daa yi ti niŋ ka Diouana yɛ nein suma, Madame yeri O mi ni O yeei mili soŋ ka yɛli O ni O di tam ni tuma zuɣu ka O ʒio na . Bi yiŋ maa paati shɛli ni so daa ti moɣisi O jirili ka yɛli ni O na ʒin moɣisi bipuɣinga ŋun nyɛ gbansabila. Diouana daa ti nye gbaŋ dini yi O ma sani na, Monsieur n-daa karim gbaŋ maa ti Diouana. Gbaŋ maa bohirila daliri din che ka O bi wum O bipuɣinga maa damli ka di yuui lala, ka suhi Diouana laɣifu bɛla. Diouana daa chahi chahi la ghaŋ maa n-zaŋ labi. Sahakam Madame daa kuli tahirila Diouana zuɣu ka yaro ni O yi bi tum O pala ŋun yɛn di. Diouana daa bɔri la soli ni O kpuɣi ninpɔrigu shɛli O daa zaŋ tiba maa ka bi nya nasara. Muɣisigu ŋɔ n-daa kuli nyɛli hali ka Diouana ti zaɣisi ni O kulahi tum tuma. Monsieur daa na kuli mondimi ni O yo Diouana ka Diouana daa zaɣisi laɣifu maa dɛibu. Diouana daa ti dila O maŋ nyɛvuli shinshɛɣu ni, O daa korigila O maŋa Monsieur mini Madame yiŋ. Kperigu maa naila Monsieur ni kpuɣi napɔŋ labi Senegal ni Diouana bagi, ninpɔrigu n-ti pahi laɣifu n-chaŋ Diouana dɔɣim sani. O ni daa paai O daa ti Diouana ma laɣifu ka O daa zaɣisili. Monsieur ni yi tinkpaŋa maa,  ka bidib bila gbubi ninpɔrigu n-guui doli O nyaaŋa == Bi Ni yihili Na Sham == Bi ni daa laɣim di Kpɛri kpɛritiba, ŋun ŋmahiri anfoonima ka tumdi Actualities Senegalaises daa mali Mbissine Therese Diop anfooni shɛli Sembene ni daa nya, ka bo soya ka O mini Diop di fiila zaŋ kpa Black Girl sinii maa polo. Diop niriba daa bi bɔri ni O kpe kperigu ni, amaa Sembene ni daa chaŋ paai Diop ka O daa saɣi ti O ni bɔri O kperigu maa ni. O dɔɣim ni O ʒi ʒee ni taba daa bi saɣi ti O piibu maa.<ref><nowiki>https://archive.org/details/sistersofscreen00beti</nowiki></ref> Sinii maa daa nyɛla bi ŋmai pam Senegal ka bo so ka O di alizama French ka bi zaŋ niŋ Diop ni daa kpɛri yaɣi shaŋa maa. Bi daa vihiri Diop yuuni 2016, ka O yɛli ni nema kam O yɛ sinii maa ni daa nyɛla O shɛ shɛli O maŋ maŋa domini O nyɛla teela , gbaai yihi zaɣ' yini.<ref><nowiki>https://www.criterionchannel.com/videos/m-bissine-therese-diop-on-black-girl</nowiki></ref> Ministry of cooperation Cinema Bureau, daa nyɛla ban zaɣisi Black Girl sinii ŋɔ ban mi nyɛ ban tabiri sɔŋdi French balli siniinima ni arizichi. Bi daa zaɣisili la sinii maa ni yɛri bee hakali shɛli ni ʒiri zuɣu. == Kperi Kperitiba == * Mbissine Therese Diop ŋuni nyɛ Gomis Diouana * Anne-Marie Jelinek ŋun nyɛ Madame * Robert Fontaine ŋun nyɛ Monsieur * Momar Nar Sene ŋun nyɛ Diouana dagorili maa [[Category:1966 films]] [[Category:Senegalese drama films]] [[Category:Films directed by Ousmane Sembène]] [[Category:Films shot in Senegal]] [[Category:French drama films]] [[Category:French independent films]] [[Category:1966 French-language films]] [[Category:Films set in Senegal]] [[Category:Films set on the French Riviera]] [[Category:French black-and-white films]] [[Category:Senegalese black-and-white films]] [[Category:African independent films]] [[Category:Films about immigration to France]] [[Category:1966 French films]] [[Category:Films set in the French colonial empire]] [[Category:1966 drama films]] [[Category:French-language drama films]] == Kpaŋmaŋa Pina == * 1966, Prix Jean Vigo for best feature film * 1966, Tanit d'Or, Carthage Film Festival == Kundivihira == 228pl58f05tljsehn9b2h748araluhd Pat Thomas 0 33051 137180 135951 2026-05-19T15:27:32Z Alhaj Darajaati 22 Added a category 137180 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Pat Thomas''' ka bɛ lahi mi o '''Nana Kwabena Amo Mensah''';<ref>{{Cite web|title=First international release for Ghanaian legend Pat Thomas|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/first-international-release-ghanaian-legend-pat-thomas|date=2015-06-25|website=Music in Africa|language=en|access-date=2020-05-26}}</ref> nyɛla bɛ ni dɔɣi so silimin goli August 14, 1946) nyɛla Ghana yili yiinda mini ŋun sabiri yila. O nyɛla ŋun yuli du pam zaŋ yi yila ŋɔ polo.<ref>{{Cite web|url=https://www.musicinafrica.net/directory/pat-thomas-and-kwashibu-area-band|title=Pat Thomas and Kwashibu Area Band|date=2016-11-01|website=Music in Africa|language=en|access-date=2020-01-30}}</ref> == Piligu biɛhigu mini shikuru baŋsim bobu == Pat Thomas nyɛla bɛ ni daa dɔɣi Asante Agona ŋan be Ashanti Region. O ba daa nyɛla yili yiindi biinga ŋun wuhiri yila ka o ma mi nyɛ dali ŋmɛri kpɛma. Ba: Opanin Aquah Kwam (o kpiya) Ma: Susana Tabuah aka Maame Takyiman(o kpiya) Mabihi: Alice Arthur bee Akosomo be London. O nyɛla Karimba kpɛma kuro. Rita Addai aka Kyerewaa be London. O nyɛla karimba kuro. Theresa Acheampong bee Adwoa Achiaa ŋun kpiya. Cecilia Adu Acheampong be Holland. O nyɛla awuraba paɣa. Kwabena Phillip be USA. O nyɛla latirisa. == Tuma == O piligi la o yila tuma tum yuma 1960 di ni daa niŋ ka o mini Ebo Taylor laɣim yila.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=236|title=Patrick Thomas, Highlife Artist|website=www.ghanaweb.com|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180322015440/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=236|archive-date=2018-03-22|access-date=2018-04-23}}</ref> Yuuni 1974, o daa kpa "Sweet Beans" ka daa yihi o tuuli yila alibam na ka boli li ''Ʒiri Yurilim''. O daa yihi o alibam ŋan pahi ayi ka boli li "''Pat Thomas Introduces Marijata"''.<ref>{{cite web|url=https://patthomasstrut.bandcamp.com/|title=Pat Thomas homepage|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220175000/https://patthomasstrut.bandcamp.com/|archive-date=2016-12-20|accessdate=10 Dec 2016}}</ref> Di ni daa niŋ kuul ŋmɛ n-naai Ghana yuuni 1979, o daa yi Ghana labi [[Berlin]] ka daa ti bahi chaŋ ti ʒini Canada. O pa nyɛla ŋun gindi anduniya zaa ni o "Kwashibu Area Band". Silimin goli June 2015, bɛ daa yihi bɛ daa yihi bɛ alibam yuli boonj ''Pat Thomas and Kwashibu Area Band''<ref>{{cite web|url=http://www.strut-records.com/pat-thomas-kwashibu-area-band/|title=Pat Thomas & Kwashibu Area Band|date=12 Mar 2015|publisher=Strut records|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220123839/http://www.strut-records.com/pat-thomas-kwashibu-area-band/|archive-date=2016-12-20|accessdate=10 Dec 2016}}</ref> ni bɛ zaŋ li wuhi o yuun pihinu yili.<ref>{{cite web|url=http://www.shambalafestival.org/act2016/pat-thomas-kwashibu-area-band/|title=Pat Thomas & Kwashibu Area Band|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220111402/http://www.shambalafestival.org/act2016/pat-thomas-kwashibu-area-band/|archive-date=20 December 2016|accessdate=10 Dec 2016}}</ref> Thomas nyɛla bɛ ni mi "The Golden Voice Of Africa". Thomas nyɛla ŋun yiindi ni Fante. == Pina == Yuuni 2015, Pat Thomas mini Kwashibu Area Band alibam nyɛla "AllMusic" ni daa piigi shɛli ni di nyɛla alibam din puhi pani anduniya zaa.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/pat-thomas-mn0001009626/awards|title=Pat Thomas {{!}} Awards|website=AllMusic|language=en-us|access-date=2020-01-30}}</ref> == Alibam == *Yuuni 2015, o daa yihi Alibam na ka boli li – Pat Thomas & Kwashibu Area Band – Pat Thomas & Kwashibu Area Band (CD / 12") K7 Music *Yuuni 2016, o daa yihi Alibam na ka boli li – Pat Thomas – Coming home (CD) K7 Music *Yuuni 2019, o daa yihi Alibam na ka boli li – Pat Thomas & Kwashibu area band – Obiaa! (CD / 12") K7 Music *Yuuni 2019, o daa yihi Alibam na ka boli li – Pat Thomas & Kwashibu Are Band – Yamona (Dam Swindle remix) (CD) K7 Music == References == [[Pubu:Living people]] [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] po6vx9d1ges7i99d93a1hvm19z54d3d The Blue Caftan 0 33062 137205 135070 2026-05-19T17:01:00Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137205 wikitext text/x-wiki '''The Blue Caftan''' == Bɛ ni ŋmaali luɣi shɛli == == Kpɛrikpɛriti ban daa yina ti ŋmaali == == Di yibuna == ==Salo ni saɣi n ti ŋa shɛm== ===Pina di ni di=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" | Pini ! scope="col" | Chuɣu puhibu dabisili ! scope="col" | Yaɣili ! scope="col" | ŋun daa deei ŋa ! scope="col" | Din daa naai shɛm ! scope="col" class="unsortable" | {{Ref heading}} |- ! scope="row"| [[Belgian Film Critics Association]] | 6 January 2024 | [[Grand Prix (Belgian Film Critics Association)|Grand Prix]] | rowspan="3" | ''The Blue Caftan'' | {{nom}} | align="center"|<ref>{{cite web |title='The Quiet Girl' Grand Prix de l'UCC 2024 |url=https://www.cineart.be/fr/news/the-quiet-girl-wint-grote-prijs-ufk-2024 |website=Cinéart |access-date=26 March 2024 |date=8 January 2024|language=French}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cannes Film Festival]] | [[2022 Cannes Film Festival|28 May 2022]] | [[International Federation of Film Critics|FIPRESCI Prize – Un Certain Regard]] | {{won}} | align="center" | <ref>{{Cite news |last=Latrech |first=Oumaima |date=29 May 2022 |title='Bleu du Caftan': 1st Moroccan Movie to Win FIPRESCI Prize in Cannes |url=https://www.moroccoworldnews.com/2022/05/349375/bleu-du-caftan- 1st-moroccan-movie-to-win-fipresci-prize-in-cannes |work=[[Morocco World News]]}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lumière Awards]] | [[29th Lumière Awards|22 January 2024]] | [[Lumière Award for Best International Co-Production|Best International Co-Production]] | {{nom}} | align="center" | <ref>{{cite web|url=https://cineuropa.org/fr/newsdetail/453708|title=Anatomie d'une chute domine les nominations pour les Lumières|last=Lemercier|first=Fabien|date=14 December 2023|website= [[Cineuropa]]|language=fr|access-date=14 December 2023}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" | [[Magritte Awards]] | rowspan="2" | [[13th Magritte Awards|9 March 2024]] | [[Magritte Award for Best Actress|Best Actress]] | [[Lubna Azabal]] | {{won}} | align="center" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rtbf.be/article/les-magritte-du-cinema-dalva-remporte-sept- magritte-dont-le-meilleur-film-decouvrez-le-palmares-complet-11340677 |title=Les Magritte du Cinéma 2024 : "Dalva" remporte sept Magritte dont le Meilleur film, découvrez le palmarès complet |last=Saint-Amand |first=François |date=8 March 2024 |website=[[RTBF]] |language=fr |access-date=10 March 2024 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[Magritte Award for Best Foreign Film in Coproduction|Best Foreign Film in Coproduction]] | ''The Blue Caftan'' | {{nom}} | align="center" | <ref>{{Cite web |title=Nominations aux Magritte : un record pour le long-métrage 'Augure' de Baloji |url=https://www.rtbf.be/article/nominations-aux-magritte-un-record-pour-le-long-metrage-augure-de-baloji- 11327004 |access-date=23 February 2024 |website=[[RTBF]] |language=fr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" | [[GLAAD Media Award]] | rowspan="2" | [[35th GLAAD Media Awards|14 March 2024]] | [[GLAAD Media Award for Outstanding Film – Limited Release|Outstanding Film – Limited Release]] | ''The Blue Caftan'' | {{nom}} | align="center" | <ref>{{Cite web |date=January 17, 2024 |title=GLAAD ANNOUNCES NOMINEES FOR THE 35th ANNUAL GLAAD MEDIA AWARDS |url=https://glaad.org/releases/glaad-announces-nominees-for-the-35th-annual-glaad-media-awards/ |access-date=January 19, 2024 |website=[[GLAAD]]}}</ref> |} == Kundivihira == [[Category:2022 Arabic-language films]] [[Category:2022 French films]] [[Category:2022 drama films]] [[Category:2022 films]] [[Category:2022 LGBTQ-related films]] [[Category:Ad Vitam (company) films]] [[Category:Belgian drama films]] [[Category:Belgian LGBTQ-related films]] [[Category:Danish drama films]] [[Category:Danish LGBTQ-related films]] [[Category:Films set in Morocco]] [[Category:Films shot in Morocco]] [[Category:French drama films]] [[Category:French LGBTQ-related films]] [[Category:Gay-related films]] [[Category:2020s LGBTQ-related drama films]] [[Category:Films about male bisexuality]] [[Category:Moroccan drama films]] [[Category:Moroccan LGBTQ-related films]] [[Category:2022 Belgian films]] [[Category:Arabic-language drama films]] [[Category:Films directed by Maryam Touzani]] [[Category:2020s Moroccan films]] [[Category:2022 Danish films]] 3xt9wst50k2uuq1oq7b50tfg2iq05q5 Kontigi 0 33088 137181 136452 2026-05-19T15:28:23Z Alhaj Darajaati 22 Added category 137181 wikitext text/x-wiki {{Databox}} ''Kontigi''' bee '''kuntigi''' nyɛla binŋmɛrili din be ka goonji ka gbɛngbɛri ŋmɛri li, Songhai mini Djerma.<ref name="Grove">{{cite book |last=Gourlay |first=K. A. |url=https://archive.org/details/newgrovedictiona0002unse_w8l1 |title=The New Grove Dictionary of Musical Instruments |date=1984 |publisher=MacMillan Press |editor=Sadie Stanley |volume=2 |place=London |page= 487|article=Kuntigi}}</ref><ref name=Bebey>{{cite book |title=African Music A People's Art |author= Francis Bebey |translator=Josephine Bennett |publisher= Lawrence Hill Books |place= Brooklyn, New York |date= 1975 |isbn= 1-55652-128-6 |page=46 |url=https://archive.org/details/africanmusicpeop0000bebe/page/46/mode/2up}}</ref> Mihi ata ''teharden'' n-nyɛ bɛ ni zaŋ shɛli n-ti pahi Tamashek.<ref name=Bebey/> Lala binŋmɛrili ŋɔ nyɛla gbɛngbɛnri ni ŋmɛri shɛli, gbɛngbɛri ban be tudu bobli [[Nigeria]] mini [[Niger]],<ref name="Grove"/> ni gbɛngbɛri ban be [[Benin]], [[Ghana]], [[Burkina Faso]] nti pahi [[Cameroon]]. Di lahi nyɛla ŋan be [[West Africa]]. Di ŋmɛri biingi sokam ni mi so n-nyɛ Dan Maraya. ==Nahingbana== [[File:Instruments de musique traditionnelle au Musée BOUBOU HAMA de Niamey.jpg|thumb|200px|left|Kontigi, bottom row, third from left.]] Lala binŋmɛrili ŋɔ nyɛla bɛ ni zaŋ ŋmani ka zaŋ gbaŋ shɛ m-pɔp li, ka daɣu nyɛ di nyingɔli.<ref name="Grove"/><ref name=Bebey/> Saha ŋɔ binkumda ŋɔ maa, bɛ pa taɣila ŋmani maa lee gaɣili.<ref name="Grove"/><ref name=obit>{{cite news |title= Dan Maraya Jos dies at 69 |author1= Isa Abdulsalami Ahovi, Jos |author2= Adamu Abu, Abuja |date= 21 June 2015 |url= https://guardian.ng/news/nigeria/national/dan-maraya-jos-dies-at-69/ |location=Lagos, Nigeria|quote= As a Nigerian Hausa Griot, he was popular for playing the Kontigi, a small, single-stringed lute, whose body is usually a large, oval-shaped sardine can covered with goatskin. |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> Kontigi ŋɔ nyingɔli nyɛla kurigu ka mihi lo li ka di che ka di yori vuri.<ref name=Bebey/> The tone is high pitched.<ref name=Bebey/> ==Ŋmɛbu== Nigeria goonji yili yiindi biinsi nyɛla ban mali li ŋmɛri yila.<ref name="Grove"/><ref name=obit/> Yili yiindi biingi ŋun ŋun daa ŋmɛri li n-nyɛ Dan Maraya, ŋun daa ŋmɛ alibamnima.<ref name="Grove"/><ref name=obit/> Niger bihi mini ninkura nyɛla ban mali li ŋmɛri solo.<ref name="Grove"/> ==Sample recordings== [[File:Kontigi, as observed by P. G. Harris, 1932.jpg|thumb|200px|A kontigi as illustrated by [[P. G. Harris]] in his 1932 article ''Notes on Drums and Musical Instruments Seen in Sokoto Province, Nigeria'']] *Kidan Kashewa, Dan Maraya Jos<ref name=record1>{{cite web |title=Dan Maraya Jos "Kidan Kashewa" and "Wakar Keren Mota III"| website=[[YouTube]] | date=30 January 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=0bWbXz4FEAo}}</ref> *Wakar Keren Mota III, Dan Maraya Jos<ref name=record1/> ==Kundivihira== {{reflist}} ==External links== *[https://www.melodydialogue.org/wp-content/themes/melody/AJAX/artist-info.php?id=380 Page with photo of Dan Maraya holding a kontigi. Maraya was well known for playing the instrument and recorded albums.] *[https://twitter.com/arewahistory/status/832232951266078720?lang=eu Dan Maraya holding a kontigi] [[Pubu:Nigerian musical instruments]] [[Pubu:African musical instruments]] [[Pubu:West Africa]] [[Pubh:Hausa musical instruments]] l0n7489c36h5tp87ighzznny3w2t86k 137182 137181 2026-05-19T15:29:08Z Alhaj Darajaati 22 Added a category 137182 wikitext text/x-wiki {{Databox}} ''Kontigi''' bee '''kuntigi''' nyɛla binŋmɛrili din be ka goonji ka gbɛngbɛri ŋmɛri li, Songhai mini Djerma.<ref name="Grove">{{cite book |last=Gourlay |first=K. A. |url=https://archive.org/details/newgrovedictiona0002unse_w8l1 |title=The New Grove Dictionary of Musical Instruments |date=1984 |publisher=MacMillan Press |editor=Sadie Stanley |volume=2 |place=London |page= 487|article=Kuntigi}}</ref><ref name=Bebey>{{cite book |title=African Music A People's Art |author= Francis Bebey |translator=Josephine Bennett |publisher= Lawrence Hill Books |place= Brooklyn, New York |date= 1975 |isbn= 1-55652-128-6 |page=46 |url=https://archive.org/details/africanmusicpeop0000bebe/page/46/mode/2up}}</ref> Mihi ata ''teharden'' n-nyɛ bɛ ni zaŋ shɛli n-ti pahi Tamashek.<ref name=Bebey/> Lala binŋmɛrili ŋɔ nyɛla gbɛngbɛnri ni ŋmɛri shɛli, gbɛngbɛri ban be tudu bobli [[Nigeria]] mini [[Niger]],<ref name="Grove"/> ni gbɛngbɛri ban be [[Benin]], [[Ghana]], [[Burkina Faso]] nti pahi [[Cameroon]]. Di lahi nyɛla ŋan be [[West Africa]]. Di ŋmɛri biingi sokam ni mi so n-nyɛ Dan Maraya. ==Nahingbana== [[File:Instruments de musique traditionnelle au Musée BOUBOU HAMA de Niamey.jpg|thumb|200px|left|Kontigi, bottom row, third from left.]] Lala binŋmɛrili ŋɔ nyɛla bɛ ni zaŋ ŋmani ka zaŋ gbaŋ shɛ m-pɔp li, ka daɣu nyɛ di nyingɔli.<ref name="Grove"/><ref name=Bebey/> Saha ŋɔ binkumda ŋɔ maa, bɛ pa taɣila ŋmani maa lee gaɣili.<ref name="Grove"/><ref name=obit>{{cite news |title= Dan Maraya Jos dies at 69 |author1= Isa Abdulsalami Ahovi, Jos |author2= Adamu Abu, Abuja |date= 21 June 2015 |url= https://guardian.ng/news/nigeria/national/dan-maraya-jos-dies-at-69/ |location=Lagos, Nigeria|quote= As a Nigerian Hausa Griot, he was popular for playing the Kontigi, a small, single-stringed lute, whose body is usually a large, oval-shaped sardine can covered with goatskin. |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> Kontigi ŋɔ nyingɔli nyɛla kurigu ka mihi lo li ka di che ka di yori vuri.<ref name=Bebey/> The tone is high pitched.<ref name=Bebey/> ==Ŋmɛbu== Nigeria goonji yili yiindi biinsi nyɛla ban mali li ŋmɛri yila.<ref name="Grove"/><ref name=obit/> Yili yiindi biingi ŋun ŋun daa ŋmɛri li n-nyɛ Dan Maraya, ŋun daa ŋmɛ alibamnima.<ref name="Grove"/><ref name=obit/> Niger bihi mini ninkura nyɛla ban mali li ŋmɛri solo.<ref name="Grove"/> ==Sample recordings== [[File:Kontigi, as observed by P. G. Harris, 1932.jpg|thumb|200px|A kontigi as illustrated by [[P. G. Harris]] in his 1932 article ''Notes on Drums and Musical Instruments Seen in Sokoto Province, Nigeria'']] *Kidan Kashewa, Dan Maraya Jos<ref name=record1>{{cite web |title=Dan Maraya Jos "Kidan Kashewa" and "Wakar Keren Mota III"| website=[[YouTube]] | date=30 January 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=0bWbXz4FEAo}}</ref> *Wakar Keren Mota III, Dan Maraya Jos<ref name=record1/> ==Kundivihira== {{reflist}} [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] ==External links== *[https://www.melodydialogue.org/wp-content/themes/melody/AJAX/artist-info.php?id=380 Page with photo of Dan Maraya holding a kontigi. Maraya was well known for playing the instrument and recorded albums.] *[https://twitter.com/arewahistory/status/832232951266078720?lang=eu Dan Maraya holding a kontigi] [[Pubu:Nigerian musical instruments]] [[Pubu:African musical instruments]] [[Pubu:West Africa]] [[Pubh:Hausa musical instruments]] q0o7oh2wp5nvuxp1s4am3z4vygctq9w Swahiliwood 0 33094 137187 136939 2026-05-19T15:56:15Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137187 wikitext text/x-wiki '''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni. Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla [[Tanzania]] sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref> == Taarihi == [[Tanzania]] nima ni bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni. Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai [[Gominanti|gomnanti]] palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi [[South Africa]] sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616204245/http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|url-status=dead}}</ref> South [[Afrika|Africa]] kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616204245/http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|url-status=dead}}</ref> Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa. Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.<ref>{{Cite web|last=Society|first=Gregory Sousa in|date=2017-04-25|title=Biggest Cities In Tanzania|url=https://www.worldatlas.com/articles/biggest-cities-in-tanzania.html|access-date=2026-05-16|website=WorldAtlas|language=en-US}}</ref> == Tanzania sinii nima == Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli. Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 [[Tanzania]] sinii nima puuni '''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008).. baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari. == Kundinima == nggmytca6pe7avuetdbd9pg0d5jwvjp Simbing 0 33118 137185 137111 2026-05-19T15:49:17Z Alhaj Darajaati 22 Added a category 137185 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Simbing''' nyɛla yila nɛma din yi [[Mali]] ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ [[Senegal]] mini [[Gambia]] mali yini yila.<ref name=":0">{{Citation|title=Mandinka people|date=2026-04-24|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mandinka_people&oldid=1350797351|work=Wikipedia|language=en|access-date=2026-05-18}}</ref><ref>{{Citation|last=Curfs|first=Lars|title=English: A simbing in Bakau Crocodile Museum, Gambia|date=2011-10-23|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Simbing_2011.JPG|access-date=2026-05-18}}</ref> Lala bin gumdili maa mali la ŋmani, daɣu din goŋ bela di nyiŋgoli ni, ka mali kuri bili di nyiŋgoli ni ka di tiri kumsi ka lan mali bin shali din gbubi mihi maa n-ti gbaŋ shali din tiri kumsi maa.<ref name=":0" /> Lala mɔɣolo ŋɔ mali la mih anu zaŋ chaŋ mih awai. Bi yɛliya simbing ŋan yi 1790s saha daa mali la mih ayɔpoin, Mungo Park.<ref>{{Citation|last=KORA manding harps|title=kora (African harp) Sanjally Jobarteh and Sam Sussoh|date=2025-02-13|url=https://www.youtube.com/watch?v=ReGkVwcwlo0|access-date=2026-05-18}}</ref><ref>{{Citation|last=Sana Cissokho|title=KORA Inspirations - Beautiful West African Music #sanacissokhokoraplaylist @sanacissokho|date=2024-12-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=L-qREm8y7RY|access-date=2026-05-18}}</ref> Lala gonjɛ ŋɔ nyɛla bin ŋmɛri shali Mandinka ni Jola kali ni bini ti gori tɔhigu.<ref name=":0" /> Zaŋ kpa Mandingas polo, bi tɔhi bansi n-nyɛ ban ŋmɛri li ka yari ba yɛltɔɣ zaŋ kpa tɔhigu ni bin kɔbiri.<ref name=":0" /> Zaŋ kpa Jolas nima, daba ban laɣiŋ yini yila mali yini yila.<ref name=":0" /> == Kundivihira == [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] aeo8hv8gek6ofq9ss27pp3atxddypjc Ngoma drums 0 33119 137184 137156 2026-05-19T15:48:25Z Alhaj Darajaati 22 Added category 137184 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ngoma'''(ka bi lan mi engoma bɛɛ ng'oma bɛɛ ingoma) di nyɛla yila nɛma ka Bantu nim shabi ban bɛ Central, East ni Southern [[Afrika|Africa]] mali ŋmɛri bi yila. Ngoma yi la bachi Kikongo zaŋ 'luŋ'. Bantu balibu kam malila bi binkumda bɛɛ bi yila nɛma ka di mali yuya dabam dabam. Kikongo nim zan la bin shaŋa din darigira n niŋ 'ngoma' ka di tiriba wa shaŋa, yila ni zamatu ni dɛma. Swahili nim zan la Ngoma music n busiri yila, waa, dɛma nɛma ka di shaŋa nyɛ luŋsi ni dɛma maa maŋmaŋa.<ref>{{Cite book|last=Stone|first=Ruth M.|url=https://books.google.com.gh/books?id=XEeTAgAAQBAJ&redir_esc=y|title=The Garland Handbook of African Music|date=2010-04-02|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-90001-4|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ugandan Instruments – Uganda|url=https://www.globalsoundmovement.com/uganda/category/ugandan-instruments/|access-date=2026-05-18|website=www.globalsoundmovement.com|language=en-US|archive-date=2024-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240108130906/https://www.globalsoundmovement.com/uganda/category/ugandan-instruments/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-05|title=The drum: An African cultural symbol|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/the-drum-an-african-cultural-symbol-1573474|access-date=2026-05-18|website=Monitor|language=en}}</ref> == Di tuma Great Lakes ni Southern Africa == [[Lahabali kɔligu:MCHEZA NGOMA.jpg|thumb]] African Great Lakes yaɣali mi la ngoma drums la engoma. Swahili nim daa tooi booni engoma ka di chɛ ka bi yihi e ka booli ngoma. Banyankore nyɛla ban kpui luŋsi zuɣusaa ka mani 'the royal drums headed by Bagyendanwa', di yi kani, gbanlana ku tooi di bi nam maa. Baganda ban bɛ [[Uganda]]  mali la ngoma drums zaɣa pariga ka di chɛ niribi pam tehi ni tingban maa ni ka lala luŋsi maa yina. Baganda nim wuhi bi bihi Ngoma. Ngoma nyɛla bi mali shali yari yɛlitɔiɣa ni dari dibu. Di lan wuhiri kpamli. Bi lan mali Ngoma n-tiri lahabali. Bi zaŋ la tia n-kpɛ ngoma ka zaŋ nahu gbaŋ n- ba di yaɣa ayi maa. Amaa di shaŋa bɛni ka bi zaŋ zebra gbaŋ n-bali. Lala din ŋɔ,  bi tooi ŋmɛri li mi niribi ayupɔin pɔin ka sukam luŋ mali di kumsim ni di tuma. Shali gba nyɛla luŋsi dibaa anahi ka di zaɣi yin kam zɛ di zaa n tumdi di tuma. Di zaɣi yin kam mali la di yuli. Luŋ karili maa nya bakisimba ka mali lon zili. Shabi booni li Master drum. Enpuunya nyɛla di zaaha zaɣi bila ka mali 'higher-pitched base sound'. Nankasa nyɛla luŋ bila ka mali dari ka di mali 'high-pitched sound'. Engalabi ŋman la ngoma zaɣi maŋli ka lɛɛ waɣi gari n lan molim gari dim bala maa zaa. Di yaɣiyin ka bi ba. Bi zaŋ la naɣa gbaŋ n ba dim bala nim maa ka england mali lizard gbaŋ zuɣu. Luŋ shaŋa bini mi pam [[Afrika|Africa]] tingban ni shaŋa n nyɛ Djɛmbe, Dundun, Bata, ni Bougarabou di bɛla n boŋɔ. Djembe gbuni nyɛla, 'ka sokam laɣim ni suhudoo' Mali niribi ni yali sham. Central ni South Africa, bi tooi zaŋ ngoma chuɣri n tibira. == Kundivihira == [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] 2nfcaosb87zih45tq9gfvtfifsp9mkp Rungano Nyoni 0 33120 137173 136998 2026-05-19T12:18:47Z InternetArchiveBot 118 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 137173 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Rungano Nyoni''' nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2509638/|access-date=2026-05-17|website=www.imdb.com}}</ref> O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl,  ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim  dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un  Certain Regard (Ex-aeqou) pini.<ref name=":2">{{Cite web|date=2024-05-16|title=ON BECOMING A GUINEA FOWL|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/on-becoming-a-guinea-fowl/|access-date=2026-05-17|website=Festival de Cannes|language=en-US}}</ref> == Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim == Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, [[Zambia]], o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni [[Zimbabwe]] bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales. O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the  Arts, [[London]],<ref name=":0">{{Cite web|last=Martins|first=Central Saint|date=2018-07-24|title=Rungano Nyoni|url=https://www.arts.ac.uk/colleges/central-saint-martins/people/rungano-nyoni|access-date=2026-05-17|website=Central Saint Martins|language=en}}</ref> di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni.<ref name=":0" /> Amaa o yuma  ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni.<ref name=":1">{{Cite web|last=Martins|first=Central Saint|date=2018-07-24|title=Rungano Nyoni|url=https://www.arts.ac.uk/colleges/central-saint-martins/people/rungano-nyoni|access-date=2026-05-17|website=Central Saint Martins|language=en}}</ref> O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.<ref name=":1" /> == Tuma == Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani  a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni. Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white)  Super 8mm siini.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.filme-aus-afrika.de/fileadmin/_migrated/content_uploads/Mwansa_Press_Kit_02.pdf|access-date=2026-05-17|website=www.filme-aus-afrika.de|archive-date=2016-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160405205443/http://www.filme-aus-afrika.de/fileadmin/_migrated/content_uploads/Mwansa_Press_Kit_02.pdf|url-status=dead}}</ref> Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu.<ref>{{Cite web|title=Quinzaine des cinéastes|url=https://www.quinzaine-cineastes.fr/|access-date=2026-05-17|website=Quinzaine des cinéastes|language=fr}}</ref> O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010. O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi  shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50).  Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.<ref>{{Cite web|last=Barlet|first=Olivier|date=2017-12-19|title=I am not a Witch (Je ne suis pas une sorcière) de Rungano Nyoni|url=https://africultures.com/i-am-not-a-witch-ne-suis-sorciere-de-rungano-nyoni-14373/?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=569|access-date=2026-05-17|website=Africultures|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|last=Lincoln|first=Ross A.|date=2015-04-24|title=Tribeca Film Festival Awards: Complete Winners List|url=https://deadline.com/2015/04/tribeca-film-festival-winners-2015-winner-list-1201415359/|access-date=2026-05-17|website=Deadline|language=en-US}}</ref> Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature,<ref>{{Cite web|last=Parfitt|first=Orlando|title=Stars of Tomorrow 2017: Rungano Nyoni (director)|url=https://www.screendaily.com/features/stars-of-tomorrow-2017-rungano-nyoni-director/5122682.article|access-date=2026-05-17|website=Screen|language=en}}</ref> din n nyɛ I Am Not a Witch,<ref>{{Cite news|title=Stars of Tomorrow 2017: Rungano Nyoni (director)|language=en|work=Screen|url=https://www.screendaily.com/features/stars-of-tomorrow-2017-rungano-nyoni-director/5122682.article|access-date=2026-05-17}}</ref> din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival  puuni yuuni 2017.<ref>{{Cite web|date=2017-05-23|title=Zambia : Rungano Nyoni to debut her first feature film, 'I am not a witch', at Cannes Film Festival|url=https://www.lusakatimes.com/2017/05/23/rungano-nyoni-debut-first-feature-film-not-witch-cannes-film-festival/|access-date=2026-05-17|language=en-GB}}</ref> Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA  nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim  zaŋsim. Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini.<ref name=":2" /> New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa.<ref>{{Cite news|last=Dargis|first=Manohla|date=2025-03-06|title=‘On Becoming a Guinea Fowl’ Review: Watchful Eyes|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2025/03/06/movies/on-becoming-a-guinea-fowl-review.html|access-date=2026-05-17|issn=0362-4331}}</ref> == Filmography == == Kundivihira == 9t8hm5f099u9gpsx81sn27b8ft9csrq Half of a Yellow Sun 0 33126 137190 137145 2026-05-19T16:09:39Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 137190 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Half of a Yellow Sun''' nyɛla 2006 Nigeria buku, ka Chimamanda Ngozi Adichie nyɛ ŋun daa sabili. Di nyɛla din buɣisi Nigeria 1960s. Kperigu maa ni bidibili beni ka di booni O Ugwu, ŋun yi O ya tiŋkpaŋa n-chaŋ faŋ ni O ti bɔ tuma University ni. O tuma maa kpema laasabu malibu baŋdi kuɣili silimiinsi ni bɔli so Professor la, ka O mali labigimsim tɛha. Olanna , Nigeria bundana bipuɣinga ŋun nyɛ Odenigbo suhu ni gbaai pam.<ref><nowiki>https://nowtoronto.com/art-and-books/chimamanda-ngozi-adichie/</nowiki></ref> Nigeria tiŋgbani puuni tɔbu(1967-1970) daa yiɣisi m birim bi bɛhisi. Kperigu ŋɔ nyɛla din wuhiri tɔbu barina nim kamani niriba mini bi dɔɣim waliginsim ni niriba ni labi bi bɛhisi: kaya ni taada ka kpuɣi silimiinsi dini domini bi daa bɛ bi sulinsi ni zuɣu. Kperigu ŋɔ nyɛla din galim ka feei British ni daa deei gbansabila tiŋgbani ka piri piri li ni bala bala ni bɔri ni bi yɛli ni bani bɛ tooni binshɛɣu kam polo kamani Igbo nima. Di yibuna saha, niriba pam daa taɣi deei li ka paɣi ban kperili maa, di daa lahi nyɛla din kpɛri wuhi Biafran tɔbu. Half of a Yellow Sun daa nyɛla din di yuuni 2007 Woman Prize for Fiction pini ni yuuni 2013 ka daa pa zaŋ li ŋmai sinii ka di yuli maa na kuli nyɛ lala, ŋun sabili n-nyɛ Biyi Bandele ka ŋun daa yihi lina/wuhi din kpɛri shɛm nyɛ Gail Egan n-ti pahi Andrea Calderwood == Din Kpɛri shɛm == Lala kpɛrigu ŋo nyɛla din be za dede,di pula bunahi zuɣu din niŋ yuuni 1960 piligu ni di bahigu sunsuuni. == Kundivihira == eax2f1htf3ydcoiyy6wt8v4wqvgbtv8 137193 137190 2026-05-19T16:22:24Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 137193 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Half of a Yellow Sun''' nyɛla 2006 Nigeria buku, ka Chimamanda Ngozi Adichie nyɛ ŋun daa sabili. Di nyɛla din buɣisi Nigeria 1960s. Kperigu maa ni bidibili beni ka di booni O Ugwu, ŋun yi O ya tiŋkpaŋa n-chaŋ faŋ ni O ti bɔ tuma University ni. O tuma maa kpema laasabu malibu baŋdi kuɣili silimiinsi ni bɔli so Professor la, ka O mali labigimsim tɛha. Olanna , Nigeria bundana bipuɣinga ŋun nyɛ Odenigbo suhu ni gbaai pam.<ref><nowiki>https://nowtoronto.com/art-and-books/chimamanda-ngozi-adichie/</nowiki></ref> Nigeria tiŋgbani puuni tɔbu(1967-1970) daa yiɣisi m birim bi bɛhisi. Kperigu ŋɔ nyɛla din wuhiri tɔbu barina nim kamani niriba mini bi dɔɣim waliginsim ni niriba ni labi bi bɛhisi: kaya ni taada ka kpuɣi silimiinsi dini domini bi daa bɛ bi sulinsi ni zuɣu. Kperigu ŋɔ nyɛla din galim ka feei British ni daa deei gbansabila tiŋgbani ka piri piri li ni bala bala ni bɔri ni bi yɛli ni bani bɛ tooni binshɛɣu kam polo kamani Igbo nima. Di yibuna saha, niriba pam daa taɣi deei li ka paɣi ban kperili maa, di daa lahi nyɛla din kpɛri wuhi Biafran tɔbu. Half of a Yellow Sun daa nyɛla din di yuuni 2007 Woman Prize for Fiction pini ni yuuni 2013 ka daa pa zaŋ li ŋmai sinii ka di yuli maa na kuli nyɛ lala, ŋun sabili n-nyɛ Biyi Bandele ka ŋun daa yihi lina/wuhi din kpɛri shɛm nyɛ Gail Egan n-ti pahi Andrea Calderwood == Din Kpɛri shɛm == Lala kpɛrigu ŋo nyɛla din be za dede,di pula bunahi zuɣu din niŋ yuuni 1960 piligu ni di bahigu sunsuuni. Nsukka daa nyɛla Univasiti ni daa be shɛli, ka Ugwu, ŋun daa nyɛ yuun' pia ni ata ka yi tinkpaŋa na la daa nyɛ ŋun tumdi abaawa tuma Odenigbo yiŋa, laasabu malibu baŋda n daa nyɛ o. Odenigbo yiŋa maa daa nyɛla baŋdiba ni laɣim n zoya n ŋmɛri nangbankpeeni zaŋ kpa Africa biɛhigu polo. ka Olanna ti yina mi pahi bɛ zuɣu, ka Odenigbo mam ŋun kuli viɛli ka lahi nyɛ karachi ŋun zo ka che o ya din be Lagos ka zo na n ti be o babili kpee Kainene sani maa, ŋun gba zo ka che o ba tuma la. == Kundivihira == q0bh27gsixxiozd36muipwtwgfyf9om Seperewa 0 33127 137194 2026-05-19T16:39:41Z Knowledge and philosophy 2987 Di nambu maa yila "[[:en:Special:Redirect/revision/1354662561|Seperewa]]" lɛbigibu ni na 137194 wikitext text/x-wiki   Seperewa, bɛ ni lahi booni shɛli seprewa bee sanku, nyɛla Gana Kambonsi goonje.<ref>{{Cite web|last=Wire|first=Hill Post|date=2012-09-08|title=Ghanaian musicians perform in Delhi|url=https://hillpost.in/2012/09/ghanaian-musicians-perform-in-delhi/50837/|access-date=2026-05-17|website=Hill Post|language=en-US}}</ref> din ŋmani Dagari/Sisaala nima koriduo, Mande nima kora, Gere nima duu, ni Baoule nima aloko. 50476jy64ksl908pdemmrq2icfa0gyb 137199 137194 2026-05-19T16:49:39Z Knowledge and philosophy 2987 Di nambu maa yila "[[:en:Special:Redirect/revision/1354662561|Seperewa]]" lɛbigibu ni na 137199 wikitext text/x-wiki   Seperewa, bɛ ni lahi booni shɛli seprewa bee sanku, nyɛla Gana Kambonsi goonje.<ref>{{Cite web|last=Wire|first=Hill Post|date=2012-09-08|title=Ghanaian musicians perform in Delhi|url=https://hillpost.in/2012/09/ghanaian-musicians-perform-in-delhi/50837/|access-date=2026-05-17|website=Hill Post|language=en-US}}</ref> din ŋmani Dagari/Sisaala nima koriduo, Mande nima kora, Gere nima duu, ni Baoule nima aloko. == Description == Seperewa maa nyɛla din be goonje nima balibu puuni, n yina West Africa, ka gana nyɛ tingbani sheli din be wulinpuhili bahigu ban ŋmerili lala yaɣili maa .<ref>{{Cite web|last=Naim|first=Firdaous|date=2025-05-23|title=Ghana’s Seperewa Revives Ancestral Echoes at Fez World Sacred Music Festival|url=https://www.moroccoworldnews.com/2025/05/202837/ghanas-seperewa-revives-ancestral-echoes-at-fez-world-sacred-music-festival/|access-date=2026-05-17|website=Morocco World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Annan|first=Jerry Jeffrey Fiifi|date=2026-03-01|title='Kwan Pa' ignites Heritage Caravan 2026 ahead of departure|url=https://www.citinewsroom.com/2026/03/kwan-pa-ignites-heritage-caravan-2026-ahead-of-departure/|access-date=2026-05-17|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-07-30|title=Indigenous Ghanaian band Kwan Pa Celebrates 5 Years|url=https://www.newsghana.com.gh/indigenous-ghanaian-band-kwan-pa-celebrates-5-years/|access-date=2026-05-17|website=News Ghana|language=en-US}}</ref> The seperewa is one of two types of harp-lutes played in Ghana, the other being the koriduo.<ref name=":0">{{Cite web|title=Seperewa Thrills @Goethe-Institut|url=https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html|access-date=2026-05-17|website=Modern Ghana|language=en}}</ref> byc6rbwp3rrfczj920uv69l49cf5p6w 137200 137199 2026-05-19T16:51:50Z Knowledge and philosophy 2987 Di nambu maa yila "[[:en:Special:Redirect/revision/1354662561|Seperewa]]" lɛbigibu ni na 137200 wikitext text/x-wiki   Seperewa, bɛ ni lahi booni shɛli seprewa bee sanku, nyɛla Gana Kambonsi goonje.<ref>{{Cite web|last=Wire|first=Hill Post|date=2012-09-08|title=Ghanaian musicians perform in Delhi|url=https://hillpost.in/2012/09/ghanaian-musicians-perform-in-delhi/50837/|access-date=2026-05-17|website=Hill Post|language=en-US}}</ref> din ŋmani Dagari/Sisaala nima koriduo, Mande nima kora, Gere nima duu, ni Baoule nima aloko. == Description == Seperewa maa nyɛla din be goonje nima balibu puuni, n yina West Africa, ka gana nyɛ tingbani sheli din be wulinpuhili bahigu ban ŋmerili lala yaɣili maa .<ref>{{Cite web|last=Naim|first=Firdaous|date=2025-05-23|title=Ghana’s Seperewa Revives Ancestral Echoes at Fez World Sacred Music Festival|url=https://www.moroccoworldnews.com/2025/05/202837/ghanas-seperewa-revives-ancestral-echoes-at-fez-world-sacred-music-festival/|access-date=2026-05-17|website=Morocco World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Annan|first=Jerry Jeffrey Fiifi|date=2026-03-01|title='Kwan Pa' ignites Heritage Caravan 2026 ahead of departure|url=https://www.citinewsroom.com/2026/03/kwan-pa-ignites-heritage-caravan-2026-ahead-of-departure/|access-date=2026-05-17|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-07-30|title=Indigenous Ghanaian band Kwan Pa Celebrates 5 Years|url=https://www.newsghana.com.gh/indigenous-ghanaian-band-kwan-pa-celebrates-5-years/|access-date=2026-05-17|website=News Ghana|language=en-US}}</ref> Seperewa maa nyɛla goonje nima dibaayi puuni zaɣ'yini bɛ ni ŋmeri Gana, ka din bala maa nyɛ koriduo.<ref name=":0">{{Cite web|title=Seperewa Thrills @Goethe-Institut|url=https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html|access-date=2026-05-17|website=Modern Ghana|language=en}}</ref> 101luwzq18adhqbg5tik4ctqdgp0q3p 137201 137200 2026-05-19T16:52:35Z Knowledge and philosophy 2987 Di nambu maa yila "[[:en:Special:Redirect/revision/1354662561|Seperewa]]" lɛbigibu ni na 137201 wikitext text/x-wiki   Seperewa, bɛ ni lahi booni shɛli seprewa bee sanku, nyɛla Gana Kambonsi goonje.<ref>{{Cite web|last=Wire|first=Hill Post|date=2012-09-08|title=Ghanaian musicians perform in Delhi|url=https://hillpost.in/2012/09/ghanaian-musicians-perform-in-delhi/50837/|access-date=2026-05-17|website=Hill Post|language=en-US}}</ref> din ŋmani Dagari/Sisaala nima koriduo, Mande nima kora, Gere nima duu, ni Baoule nima aloko. == Buɣisibu == Seperewa maa nyɛla din be goonje nima balibu puuni, n yina West Africa, ka gana nyɛ tingbani sheli din be wulinpuhili bahigu ban ŋmerili lala yaɣili maa .<ref>{{Cite web|last=Naim|first=Firdaous|date=2025-05-23|title=Ghana’s Seperewa Revives Ancestral Echoes at Fez World Sacred Music Festival|url=https://www.moroccoworldnews.com/2025/05/202837/ghanas-seperewa-revives-ancestral-echoes-at-fez-world-sacred-music-festival/|access-date=2026-05-17|website=Morocco World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Annan|first=Jerry Jeffrey Fiifi|date=2026-03-01|title='Kwan Pa' ignites Heritage Caravan 2026 ahead of departure|url=https://www.citinewsroom.com/2026/03/kwan-pa-ignites-heritage-caravan-2026-ahead-of-departure/|access-date=2026-05-17|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-07-30|title=Indigenous Ghanaian band Kwan Pa Celebrates 5 Years|url=https://www.newsghana.com.gh/indigenous-ghanaian-band-kwan-pa-celebrates-5-years/|access-date=2026-05-17|website=News Ghana|language=en-US}}</ref> Seperewa maa nyɛla goonje nima dibaayi puuni zaɣ'yini bɛ ni ŋmeri Gana, ka din bala maa nyɛ koriduo.<ref name=":0">{{Cite web|title=Seperewa Thrills @Goethe-Institut|url=https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html|access-date=2026-05-17|website=Modern Ghana|language=en}}</ref> 5kt06dcrc54jxuv9acphifcakadfnmq 137224 137201 2026-05-20T10:49:37Z Knowledge and philosophy 2987 Di nambu maa yila "[[:en:Special:Redirect/revision/1354662561|Seperewa]]" lɛbigibu ni na 137224 wikitext text/x-wiki   Seperewa, bɛ ni lahi booni shɛli seprewa bee sanku, nyɛla Gana Kambonsi goonje.<ref>{{Cite web|last=Wire|first=Hill Post|date=2012-09-08|title=Ghanaian musicians perform in Delhi|url=https://hillpost.in/2012/09/ghanaian-musicians-perform-in-delhi/50837/|access-date=2026-05-17|website=Hill Post|language=en-US}}</ref> din ŋmani Dagari/Sisaala nima koriduo, Mande nima kora, Gere nima duu, ni Baoule nima aloko. == Buɣisibu == Seperewa maa nyɛla din be goonje nima balibu puuni, n yina West Africa, ka gana nyɛ tingbani sheli din be wulinpuhili bahigu ban ŋmerili lala yaɣili maa .<ref>{{Cite web|last=Naim|first=Firdaous|date=2025-05-23|title=Ghana’s Seperewa Revives Ancestral Echoes at Fez World Sacred Music Festival|url=https://www.moroccoworldnews.com/2025/05/202837/ghanas-seperewa-revives-ancestral-echoes-at-fez-world-sacred-music-festival/|access-date=2026-05-17|website=Morocco World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Annan|first=Jerry Jeffrey Fiifi|date=2026-03-01|title='Kwan Pa' ignites Heritage Caravan 2026 ahead of departure|url=https://www.citinewsroom.com/2026/03/kwan-pa-ignites-heritage-caravan-2026-ahead-of-departure/|access-date=2026-05-17|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-07-30|title=Indigenous Ghanaian band Kwan Pa Celebrates 5 Years|url=https://www.newsghana.com.gh/indigenous-ghanaian-band-kwan-pa-celebrates-5-years/|access-date=2026-05-17|website=News Ghana|language=en-US}}</ref> Seperewa maa nyɛla goonje nima dibaayi puuni zaɣ'yini bɛ ni ŋmeri Gana, ka din bala maa nyɛ koriduo.<ref name=":0">{{Cite web|title=Seperewa Thrills @Goethe-Institut|url=https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html|access-date=2026-05-17|website=Modern Ghana|language=en}}</ref> ʒamana seperewa zooya ka di mali mihi pia zaŋchaŋ pia ni anahi, lala mihi ŋɔ maa nyɛla din lo doɣu n zaŋ kana ti vili di nyingoli ni.<ref name=":0">{{Cite web|title=Seperewa Thrills @Goethe-Institut|url=https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html|access-date=2026-05-17|website=Modern Ghana|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html "Seperewa Thrills @Goethe-Institut"]. </cite></ref> They are recognisable by their square wooden box resonator, which differ from the calabash resonators of Manding harp-lutes like the kora or [[kamalengoni]].<ref name=":0" /> They are either played with the thumbs, or rarely with the forefingers or bow ''sanku'', is attested to at least the 17th century, as the then newly established Ashanti Empire incorporated elements of its heavily Mande-influenced northern predecessor state Bonoman into its musical repertoire. Various harp-lutes similar to the sanku were once exclusively played in [[Northern Region|northern Ghana]] (which culturally was much more heavily influenced by the Mali Empire and today is still inhabited by several Manden groups; the Ligbi, Bissa, Dyula and Wangara) eventually gave way to kologo and molo calabash-lute types instead. The harp-lute tradition since then was preserved predominantly among Akan groups in what became southern Ghana, with the only exception being the koriduo 6 string harp of the Dagari and Sisaala groups of northwestern Ghana. d6zkhj434hbjxh7jjk0bsiaojzz0lp5 137225 137224 2026-05-20T10:53:48Z Knowledge and philosophy 2987 Di nambu maa yila "[[:en:Special:Redirect/revision/1354662561|Seperewa]]" lɛbigibu ni na 137225 wikitext text/x-wiki   Seperewa, bɛ ni lahi booni shɛli seprewa bee sanku, nyɛla Gana Kambonsi goonje.<ref>{{Cite web|last=Wire|first=Hill Post|date=2012-09-08|title=Ghanaian musicians perform in Delhi|url=https://hillpost.in/2012/09/ghanaian-musicians-perform-in-delhi/50837/|access-date=2026-05-17|website=Hill Post|language=en-US}}</ref> din ŋmani Dagari/Sisaala nima koriduo, Mande nima kora, Gere nima duu, ni Baoule nima aloko. == Buɣisibu == Seperewa maa nyɛla din be goonje nima balibu puuni, n yina West Africa, ka gana nyɛ tingbani sheli din be wulinpuhili bahigu ban ŋmerili lala yaɣili maa .<ref>{{Cite web|last=Naim|first=Firdaous|date=2025-05-23|title=Ghana’s Seperewa Revives Ancestral Echoes at Fez World Sacred Music Festival|url=https://www.moroccoworldnews.com/2025/05/202837/ghanas-seperewa-revives-ancestral-echoes-at-fez-world-sacred-music-festival/|access-date=2026-05-17|website=Morocco World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Annan|first=Jerry Jeffrey Fiifi|date=2026-03-01|title='Kwan Pa' ignites Heritage Caravan 2026 ahead of departure|url=https://www.citinewsroom.com/2026/03/kwan-pa-ignites-heritage-caravan-2026-ahead-of-departure/|access-date=2026-05-17|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-07-30|title=Indigenous Ghanaian band Kwan Pa Celebrates 5 Years|url=https://www.newsghana.com.gh/indigenous-ghanaian-band-kwan-pa-celebrates-5-years/|access-date=2026-05-17|website=News Ghana|language=en-US}}</ref> Seperewa maa nyɛla goonje nima dibaayi puuni zaɣ'yini bɛ ni ŋmeri Gana, ka din bala maa nyɛ koriduo.<ref name=":0">{{Cite web|title=Seperewa Thrills @Goethe-Institut|url=https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html|access-date=2026-05-17|website=Modern Ghana|language=en}}</ref> ʒamana seperewa zooya ka di mali mihi pia zaŋchaŋ pia ni anahi, lala mihi ŋɔ maa nyɛla din lo doɣu n zaŋ kana ti vili di nyingoli ni.<ref name=":0">{{Cite web|title=Seperewa Thrills @Goethe-Institut|url=https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html|access-date=2026-05-17|website=Modern Ghana|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.modernghana.com/entertainment/54448/seperewa-thrills-goethe-institut.html "Seperewa Thrills @Goethe-Institut"]. </cite></ref> Bɛ baŋdilimi ni bɛ ni zaŋ dari mali di kumsi yibu na shee la, ka di che ka di waligi ka che Manding ŋmani dini kamani kora bee kamalengoli.<ref name=":0" /> They are either played with the thumbs, or rarely with the forefingers or bow ''sanku'', is attested to at least the 17th century, as the then newly established Ashanti Empire incorporated elements of its heavily Mande-influenced northern predecessor state Bonoman into its musical repertoire. Various harp-lutes similar to the sanku were once exclusively played in [[Northern Region|northern Ghana]] (which culturally was much more heavily influenced by the Mali Empire and today is still inhabited by several Manden groups; the Ligbi, Bissa, Dyula and Wangara) eventually gave way to kologo and molo calabash-lute types instead. The harp-lute tradition since then was preserved predominantly among Akan groups in what became southern Ghana, with the only exception being the koriduo 6 string harp of the Dagari and Sisaala groups of northwestern Ghana. 7yqj0wvweiwu8yq1a4qng9px3udv15w Awurama Badu 0 33128 137208 2026-05-19T17:32:00Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 Created an article 137208 wikitext text/x-wiki '''Awurama Badu''' (Ewurama Badu) daa nyɛla Ghana baaŋa ka bɛ dɔɣi o yuuni 1945 ka nyɛ ŋun yina Banko din be Sekyere Kumawu yaɣili [[Ashanti Region]].<ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/veteran-musician-my-mother-deserves-state-burial-awurama-badus-son-pleads-id7537362.html|title=Veteran Musician: My mother deserves State burial - Awurama Badu's son pleads|last=Tornyi|first=Emmanuel|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> ka o nyɛ niriba ni lahi mi so ka o dɛmdi dɛma akpaaku zuɣu, o daa nyɛla ŋun yuli du saha shɛli paɣaba ni daa dii ka yila ni, "Bessa Simons" yɛltɔɣa puuni.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201710/333211.php|title=Awurama Badu’s Family Devastated By Her Death|last=Online|first=Peace FM|access-date=2017-11-02}}</ref> Awurama malila bihi anahi—paɣaba ayi mini dobba ayi.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghafla.com/gh/awurama-badu-deserves-state-burial-son/|title=Awurama Badu Deserves State Burial – Son|last=Larbi-Amoah|first=Lawrencia|work=Ghafla! Ghana|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> == Baantali tuma == Badu daa na be la "Ghana Police Band" nima sani pɔi ka daa naan yi ti zani o gama zuɣu.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.nydjlive.com/legendary-artist-awurama-badu-reported-dead/|title=Legendary Artist Awurama Badu Reported DEAD - NYDJ Live|last=Donkoh|first=Ebenezer|website=www.nydjlive.com|language=en-GB|access-date=2017-11-02}}</ref> O daa pilila yila saha shɛli paɣaba ni daa dii bi kpaŋsi yila. O ŋme yila din nyɛ zaɣa kamani "Medofo Adaada Me", "Komkom", "Emelia", "Odo Tie Me Nni Obiara" n ti pahi "Obaatan Refre Ne Mma".<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/ewurama-badu-others-honoured.html|location=Accra, Ghana|title=Ewurama Badu, others honoured - Graphic Online|last=Arku|first=Jasmine|access-date=2017-11-02|language=en-GB|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|title=Veteran musician Awurama Badu has died|date=2017-10-27|access-date=2017-11-02|language=en-US|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501093712/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|url-status=dead}}</ref><ref name=":4">{{Cite news|url=http://citifmonline.com/2017/10/27/veteran-musician-ewurama-badu-passes-on/|title=Veteran musician Awurama Badu passes on|last=Nyabor|first=Jonas|date=2017-10-27|work=Ghana News|access-date=2017-11-02|language=en-GB}}</ref> Anashaara goli December daabaa anu dali, yuuni 2015, [[Action Senior High & Technical School]] yuun pinaanu chuɣu puhibu ni bɛ daa ti Badu pini, ni o kpaŋmaŋa ni yila din tabi sɔŋ biɛhigu.<ref name=":2" /> Ʒingamazuɣu nima daa ti lahi ti o yila kpaŋmaŋa pini, "Values for Life," ka nyɛ [[Ghana]] "Minister for Tourism" zuɣulana paa, "Arts and Culture," [[Dzifa Gomashie]] yuuni 2016 niŋ o kpaŋmaŋa zaŋti Ghana yila ni.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{Cite web |date=2017-10-27 |title=Veteran musician Awurama Badu passes on |url=https://citifmonline.com/?p=365574 |access-date=2026-03-26 |website=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always |language=en-US}}</ref> == Din paagi o biɛhigu ni mini kpibu == O bahigu salo ni dɛmbu daa nyɛla yuuni 2013 Citi FM yuŋ "Music of Ghanaian Origin," din daa niŋ "National Theatre of Ghana."<ref name=":4" /> Anashaara goli July yuuni 2017, Badu daa yi o salo ni yibu bahigu "2nd Annual General Meeting of GHAMRO"<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.ghamro.org/|title=Home|website=www.ghamro.org|access-date=2017-11-02|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501092450/http://www.ghamro.org/|url-status=dead}}</ref>ni [[Kwame Nkrumah University of Science and Technology|Kwame Nkrumah University of Science]].<ref name=":1" /> Badu kpila Effiduasi Gomlanti Ashibti ti tali din be Ashanti Region Alamishi dali silimin goli October biɛɣu pishi ni ayɔbu yuuni 2017. Binshɛ`gu din ku o bi yi polo ti salo amaa lahabali wuhiya ni o daa gbaala doro ka kpi. O daa nyɛla yuun pisopɔin ni ayi.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":3" /><ref name=":1" /> == Lihi pahi == *Music of Ghana == Kundivihira == {{Reflist}} 54mndo0i4gnkzsdq38g0jpgq25uroze 137209 137208 2026-05-19T17:33:24Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 added [[Category:Lahabaya zaa]] using [[WP:HC|HotCat]] 137209 wikitext text/x-wiki '''Awurama Badu''' (Ewurama Badu) daa nyɛla Ghana baaŋa ka bɛ dɔɣi o yuuni 1945 ka nyɛ ŋun yina Banko din be Sekyere Kumawu yaɣili [[Ashanti Region]].<ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/veteran-musician-my-mother-deserves-state-burial-awurama-badus-son-pleads-id7537362.html|title=Veteran Musician: My mother deserves State burial - Awurama Badu's son pleads|last=Tornyi|first=Emmanuel|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> ka o nyɛ niriba ni lahi mi so ka o dɛmdi dɛma akpaaku zuɣu, o daa nyɛla ŋun yuli du saha shɛli paɣaba ni daa dii ka yila ni, "Bessa Simons" yɛltɔɣa puuni.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201710/333211.php|title=Awurama Badu’s Family Devastated By Her Death|last=Online|first=Peace FM|access-date=2017-11-02}}</ref> Awurama malila bihi anahi—paɣaba ayi mini dobba ayi.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghafla.com/gh/awurama-badu-deserves-state-burial-son/|title=Awurama Badu Deserves State Burial – Son|last=Larbi-Amoah|first=Lawrencia|work=Ghafla! Ghana|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> == Baantali tuma == Badu daa na be la "Ghana Police Band" nima sani pɔi ka daa naan yi ti zani o gama zuɣu.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.nydjlive.com/legendary-artist-awurama-badu-reported-dead/|title=Legendary Artist Awurama Badu Reported DEAD - NYDJ Live|last=Donkoh|first=Ebenezer|website=www.nydjlive.com|language=en-GB|access-date=2017-11-02}}</ref> O daa pilila yila saha shɛli paɣaba ni daa dii bi kpaŋsi yila. O ŋme yila din nyɛ zaɣa kamani "Medofo Adaada Me", "Komkom", "Emelia", "Odo Tie Me Nni Obiara" n ti pahi "Obaatan Refre Ne Mma".<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/ewurama-badu-others-honoured.html|location=Accra, Ghana|title=Ewurama Badu, others honoured - Graphic Online|last=Arku|first=Jasmine|access-date=2017-11-02|language=en-GB|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|title=Veteran musician Awurama Badu has died|date=2017-10-27|access-date=2017-11-02|language=en-US|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501093712/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|url-status=dead}}</ref><ref name=":4">{{Cite news|url=http://citifmonline.com/2017/10/27/veteran-musician-ewurama-badu-passes-on/|title=Veteran musician Awurama Badu passes on|last=Nyabor|first=Jonas|date=2017-10-27|work=Ghana News|access-date=2017-11-02|language=en-GB}}</ref> Anashaara goli December daabaa anu dali, yuuni 2015, [[Action Senior High & Technical School]] yuun pinaanu chuɣu puhibu ni bɛ daa ti Badu pini, ni o kpaŋmaŋa ni yila din tabi sɔŋ biɛhigu.<ref name=":2" /> Ʒingamazuɣu nima daa ti lahi ti o yila kpaŋmaŋa pini, "Values for Life," ka nyɛ [[Ghana]] "Minister for Tourism" zuɣulana paa, "Arts and Culture," [[Dzifa Gomashie]] yuuni 2016 niŋ o kpaŋmaŋa zaŋti Ghana yila ni.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{Cite web |date=2017-10-27 |title=Veteran musician Awurama Badu passes on |url=https://citifmonline.com/?p=365574 |access-date=2026-03-26 |website=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always |language=en-US}}</ref> == Din paagi o biɛhigu ni mini kpibu == O bahigu salo ni dɛmbu daa nyɛla yuuni 2013 Citi FM yuŋ "Music of Ghanaian Origin," din daa niŋ "National Theatre of Ghana."<ref name=":4" /> Anashaara goli July yuuni 2017, Badu daa yi o salo ni yibu bahigu "2nd Annual General Meeting of GHAMRO"<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.ghamro.org/|title=Home|website=www.ghamro.org|access-date=2017-11-02|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501092450/http://www.ghamro.org/|url-status=dead}}</ref>ni [[Kwame Nkrumah University of Science and Technology|Kwame Nkrumah University of Science]].<ref name=":1" /> Badu kpila Effiduasi Gomlanti Ashibti ti tali din be Ashanti Region Alamishi dali silimin goli October biɛɣu pishi ni ayɔbu yuuni 2017. Binshɛ`gu din ku o bi yi polo ti salo amaa lahabali wuhiya ni o daa gbaala doro ka kpi. O daa nyɛla yuun pisopɔin ni ayi.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":3" /><ref name=":1" /> == Lihi pahi == *Music of Ghana == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] g4jssiwxofeu7p2m5j8vnkdsyb162l0 137210 137209 2026-05-19T17:39:18Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 Added a bio template 137210 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Awurama Badu''' (Ewurama Badu) daa nyɛla Ghana baaŋa ka bɛ dɔɣi o yuuni 1945 ka nyɛ ŋun yina Banko din be Sekyere Kumawu yaɣili [[Ashanti Region]].<ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/veteran-musician-my-mother-deserves-state-burial-awurama-badus-son-pleads-id7537362.html|title=Veteran Musician: My mother deserves State burial - Awurama Badu's son pleads|last=Tornyi|first=Emmanuel|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> ka o nyɛ niriba ni lahi mi so ka o dɛmdi dɛma akpaaku zuɣu, o daa nyɛla ŋun yuli du saha shɛli paɣaba ni daa dii ka yila ni, "Bessa Simons" yɛltɔɣa puuni.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201710/333211.php|title=Awurama Badu’s Family Devastated By Her Death|last=Online|first=Peace FM|access-date=2017-11-02}}</ref> Awurama malila bihi anahi—paɣaba ayi mini dobba ayi.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghafla.com/gh/awurama-badu-deserves-state-burial-son/|title=Awurama Badu Deserves State Burial – Son|last=Larbi-Amoah|first=Lawrencia|work=Ghafla! Ghana|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> == Baantali tuma == Badu daa na be la "Ghana Police Band" nima sani pɔi ka daa naan yi ti zani o gama zuɣu.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.nydjlive.com/legendary-artist-awurama-badu-reported-dead/|title=Legendary Artist Awurama Badu Reported DEAD - NYDJ Live|last=Donkoh|first=Ebenezer|website=www.nydjlive.com|language=en-GB|access-date=2017-11-02}}</ref> O daa pilila yila saha shɛli paɣaba ni daa dii bi kpaŋsi yila. O ŋme yila din nyɛ zaɣa kamani "Medofo Adaada Me", "Komkom", "Emelia", "Odo Tie Me Nni Obiara" n ti pahi "Obaatan Refre Ne Mma".<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/ewurama-badu-others-honoured.html|location=Accra, Ghana|title=Ewurama Badu, others honoured - Graphic Online|last=Arku|first=Jasmine|access-date=2017-11-02|language=en-GB|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|title=Veteran musician Awurama Badu has died|date=2017-10-27|access-date=2017-11-02|language=en-US|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501093712/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|url-status=dead}}</ref><ref name=":4">{{Cite news|url=http://citifmonline.com/2017/10/27/veteran-musician-ewurama-badu-passes-on/|title=Veteran musician Awurama Badu passes on|last=Nyabor|first=Jonas|date=2017-10-27|work=Ghana News|access-date=2017-11-02|language=en-GB}}</ref> Anashaara goli December daabaa anu dali, yuuni 2015, [[Action Senior High & Technical School]] yuun pinaanu chuɣu puhibu ni bɛ daa ti Badu pini, ni o kpaŋmaŋa ni yila din tabi sɔŋ biɛhigu.<ref name=":2" /> Ʒingamazuɣu nima daa ti lahi ti o yila kpaŋmaŋa pini, "Values for Life," ka nyɛ [[Ghana]] "Minister for Tourism" zuɣulana paa, "Arts and Culture," [[Dzifa Gomashie]] yuuni 2016 niŋ o kpaŋmaŋa zaŋti Ghana yila ni.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{Cite web |date=2017-10-27 |title=Veteran musician Awurama Badu passes on |url=https://citifmonline.com/?p=365574 |access-date=2026-03-26 |website=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always |language=en-US}}</ref> == Din paagi o biɛhigu ni mini kpibu == O bahigu salo ni dɛmbu daa nyɛla yuuni 2013 Citi FM yuŋ "Music of Ghanaian Origin," din daa niŋ "National Theatre of Ghana."<ref name=":4" /> Anashaara goli July yuuni 2017, Badu daa yi o salo ni yibu bahigu "2nd Annual General Meeting of GHAMRO"<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.ghamro.org/|title=Home|website=www.ghamro.org|access-date=2017-11-02|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501092450/http://www.ghamro.org/|url-status=dead}}</ref>ni [[Kwame Nkrumah University of Science and Technology|Kwame Nkrumah University of Science]].<ref name=":1" /> Badu kpila Effiduasi Gomlanti Ashibti ti tali din be Ashanti Region Alamishi dali silimin goli October biɛɣu pishi ni ayɔbu yuuni 2017. Binshɛ`gu din ku o bi yi polo ti salo amaa lahabali wuhiya ni o daa gbaala doro ka kpi. O daa nyɛla yuun pisopɔin ni ayi.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":3" /><ref name=":1" /> == Lihi pahi == *Music of Ghana == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] 14r2ckkxdgg8ssq43t2qq1vn2zh1xe4 137211 137210 2026-05-19T17:42:33Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 added [[Category:AfroCurationGhana2026]] using [[WP:HC|HotCat]] 137211 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Awurama Badu''' (Ewurama Badu) daa nyɛla Ghana baaŋa ka bɛ dɔɣi o yuuni 1945 ka nyɛ ŋun yina Banko din be Sekyere Kumawu yaɣili [[Ashanti Region]].<ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/veteran-musician-my-mother-deserves-state-burial-awurama-badus-son-pleads-id7537362.html|title=Veteran Musician: My mother deserves State burial - Awurama Badu's son pleads|last=Tornyi|first=Emmanuel|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> ka o nyɛ niriba ni lahi mi so ka o dɛmdi dɛma akpaaku zuɣu, o daa nyɛla ŋun yuli du saha shɛli paɣaba ni daa dii ka yila ni, "Bessa Simons" yɛltɔɣa puuni.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201710/333211.php|title=Awurama Badu’s Family Devastated By Her Death|last=Online|first=Peace FM|access-date=2017-11-02}}</ref> Awurama malila bihi anahi—paɣaba ayi mini dobba ayi.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghafla.com/gh/awurama-badu-deserves-state-burial-son/|title=Awurama Badu Deserves State Burial – Son|last=Larbi-Amoah|first=Lawrencia|work=Ghafla! Ghana|access-date=2017-11-02|language=en-US}}</ref> == Baantali tuma == Badu daa na be la "Ghana Police Band" nima sani pɔi ka daa naan yi ti zani o gama zuɣu.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.nydjlive.com/legendary-artist-awurama-badu-reported-dead/|title=Legendary Artist Awurama Badu Reported DEAD - NYDJ Live|last=Donkoh|first=Ebenezer|website=www.nydjlive.com|language=en-GB|access-date=2017-11-02}}</ref> O daa pilila yila saha shɛli paɣaba ni daa dii bi kpaŋsi yila. O ŋme yila din nyɛ zaɣa kamani "Medofo Adaada Me", "Komkom", "Emelia", "Odo Tie Me Nni Obiara" n ti pahi "Obaatan Refre Ne Mma".<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/ewurama-badu-others-honoured.html|location=Accra, Ghana|title=Ewurama Badu, others honoured - Graphic Online|last=Arku|first=Jasmine|access-date=2017-11-02|language=en-GB|newspaper=[[Daily Graphic (Ghana)|Daily Graphic]]}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|title=Veteran musician Awurama Badu has died|date=2017-10-27|access-date=2017-11-02|language=en-US|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501093712/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/October-27th/veteran-musician-awurama-badu-has-died.php|url-status=dead}}</ref><ref name=":4">{{Cite news|url=http://citifmonline.com/2017/10/27/veteran-musician-ewurama-badu-passes-on/|title=Veteran musician Awurama Badu passes on|last=Nyabor|first=Jonas|date=2017-10-27|work=Ghana News|access-date=2017-11-02|language=en-GB}}</ref> Anashaara goli December daabaa anu dali, yuuni 2015, [[Action Senior High & Technical School]] yuun pinaanu chuɣu puhibu ni bɛ daa ti Badu pini, ni o kpaŋmaŋa ni yila din tabi sɔŋ biɛhigu.<ref name=":2" /> Ʒingamazuɣu nima daa ti lahi ti o yila kpaŋmaŋa pini, "Values for Life," ka nyɛ [[Ghana]] "Minister for Tourism" zuɣulana paa, "Arts and Culture," [[Dzifa Gomashie]] yuuni 2016 niŋ o kpaŋmaŋa zaŋti Ghana yila ni.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>{{Cite web |date=2017-10-27 |title=Veteran musician Awurama Badu passes on |url=https://citifmonline.com/?p=365574 |access-date=2026-03-26 |website=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always |language=en-US}}</ref> == Din paagi o biɛhigu ni mini kpibu == O bahigu salo ni dɛmbu daa nyɛla yuuni 2013 Citi FM yuŋ "Music of Ghanaian Origin," din daa niŋ "National Theatre of Ghana."<ref name=":4" /> Anashaara goli July yuuni 2017, Badu daa yi o salo ni yibu bahigu "2nd Annual General Meeting of GHAMRO"<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.ghamro.org/|title=Home|website=www.ghamro.org|access-date=2017-11-02|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501092450/http://www.ghamro.org/|url-status=dead}}</ref>ni [[Kwame Nkrumah University of Science and Technology|Kwame Nkrumah University of Science]].<ref name=":1" /> Badu kpila Effiduasi Gomlanti Ashibti ti tali din be Ashanti Region Alamishi dali silimin goli October biɛɣu pishi ni ayɔbu yuuni 2017. Binshɛ`gu din ku o bi yi polo ti salo amaa lahabali wuhiya ni o daa gbaala doro ka kpi. O daa nyɛla yuun pisopɔin ni ayi.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":3" /><ref name=":1" /> == Lihi pahi == *Music of Ghana == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] 9yp4mbpwgyxyqd1n7movs0zfry3aljj Woyaya 0 33129 137214 2026-05-19T18:28:06Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 Created an article 137214 wikitext text/x-wiki '''''Woyaya''''' nyɛla Ghana "Afro-rock band" [[Osibisa]] yila din laɣim taba ka pahi o yila din laɣim taba buyi yina yuuni 1971, ka nyɛ MCA ni yihi shɛli na. Bɛ daa labi yihili na yuuni 2004 "2-CD" ni, n ti pahi ''Osibisa dini di nyɛ'' BGO ni yihi shɛli na. ==Yila din laɣim taba yuli== Di mini bɛ sabiri di bachinima maa "''Woyaya"'' maa zaa yoli, di maŋmaŋa yuli nyɛla '''''Wɔyaya''''', din yina Ghana Ga balli din nyɛ Ga-Dangme niriba zuliya yɛltɔɣa ni "Ti chanimi".<ref>[https://www.discogs.com/Osibisa-W%C9%94yaya/master/87900 "Osibisa – Wɔyaya"] at [[Discogs]].</ref> Bɛ daa bɔm la di yuli maa yuuni 1973, Art Garfunkel n daa bɔm li o tuuli yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Angel Clare"'' ni laɣingu din yuli booni "The 5th Dimension" bɛ yuuni 1973 yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Living Together, Growing Together''." "Woyaya." <ref>{{cite web |title=NA ME WO HO ON ADOM TV (19-12-13) |url=https://www.youtube.com/watch?v=CTg15jdDKmY |website=youtube.com |publisher=Adom TV |accessdate=25 September 2020 |date=19 December 2013}}</ref><ref>[https://info.exploreafrica.com/osibisa-woyaya-live-in-greece/ "Osibisa – Woyaya (live in Greece)"], ''Explore Africa.com''.</ref><ref>[https://www.christchurchcolumbia.org/post/we-re-going "We're Going"], Christ Episcopal Church, Columbia MD.</ref> ==Yila yuya== {{tracklist | total_length = 40:44 | title1 = Beautiful Seven | writer1 = [[Teddy Osei|Osei]], Tontoh | length1 = 6:42 | title2 = Y Sharp | writer2 = Osibisa | length2 = 6:20 | title3 = Spirits Up Above | writer3 = [[Roland Kirk]] | length3 = 7:18 | title4 = Survival | writer4 = Tontoh, Osei | length4 = 6:07 | title5 = Move On | writer5 = Richardson | length5 = 4:42 | title6 = Rabiatu | writer6 = Amao | length6 = 5:07 | title7 = Woyaya | writer7 = Amarfio | length7 = 4:28 }} ==Niriba== ;Osibisa * [[Teddy Osei]] – tenor saxophone, flute, African drums, percussion, vocals * Sol Amarfio – drums, [[fontomfrom]], bongos, African drums, cowbells, percussion, vocals * Mac Tontoh – trumpet, flugelhorn, cowhorn, kabasa, percussion, vocals * Spartacus R (Roy Bedeau) – bass guitar, [[prempensua]], assorted percussion * Wendell Richardson – lead guitar, vocals * Robert Bailey – organ, piano, timbales, percussion, vocals * Loughty Lasisi Amao – tenor saxophone, baritone saxophone, flute, congas, [[fontomfrom]] * Osibisa choir – friends and lovers ==Malibu== * Produsa – Tony Visconti * Injiniya – John Punter * Bɛ yaai li la Air Studios, London, England * Pɔku malibu (ni Osibisa "logo") – Roger Dean * Wɔɣu malibu – "Roughedge" ==Kundivihira== {{reflist|30em}} * All information from liner notes of CD ''Woyaya'' (Copyright © 1971 [[MCA Records]]). * [[Allmusic]] [http://allmusic.com/album/woyaya-r98154 Review by j. poet] lj79iet7yax2022o9ay2a9wfs8ujt4z 137215 137214 2026-05-19T18:29:01Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 Added a bio template 137215 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''''Woyaya''''' nyɛla Ghana "Afro-rock band" [[Osibisa]] yila din laɣim taba ka pahi o yila din laɣim taba buyi yina yuuni 1971, ka nyɛ MCA ni yihi shɛli na. Bɛ daa labi yihili na yuuni 2004 "2-CD" ni, n ti pahi ''Osibisa dini di nyɛ'' BGO ni yihi shɛli na. ==Yila din laɣim taba yuli== Di mini bɛ sabiri di bachinima maa "''Woyaya"'' maa zaa yoli, di maŋmaŋa yuli nyɛla '''''Wɔyaya''''', din yina Ghana Ga balli din nyɛ Ga-Dangme niriba zuliya yɛltɔɣa ni "Ti chanimi".<ref>[https://www.discogs.com/Osibisa-W%C9%94yaya/master/87900 "Osibisa – Wɔyaya"] at [[Discogs]].</ref> Bɛ daa bɔm la di yuli maa yuuni 1973, Art Garfunkel n daa bɔm li o tuuli yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Angel Clare"'' ni laɣingu din yuli booni "The 5th Dimension" bɛ yuuni 1973 yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Living Together, Growing Together''." "Woyaya." <ref>{{cite web |title=NA ME WO HO ON ADOM TV (19-12-13) |url=https://www.youtube.com/watch?v=CTg15jdDKmY |website=youtube.com |publisher=Adom TV |accessdate=25 September 2020 |date=19 December 2013}}</ref><ref>[https://info.exploreafrica.com/osibisa-woyaya-live-in-greece/ "Osibisa – Woyaya (live in Greece)"], ''Explore Africa.com''.</ref><ref>[https://www.christchurchcolumbia.org/post/we-re-going "We're Going"], Christ Episcopal Church, Columbia MD.</ref> ==Yila yuya== {{tracklist | total_length = 40:44 | title1 = Beautiful Seven | writer1 = [[Teddy Osei|Osei]], Tontoh | length1 = 6:42 | title2 = Y Sharp | writer2 = Osibisa | length2 = 6:20 | title3 = Spirits Up Above | writer3 = [[Roland Kirk]] | length3 = 7:18 | title4 = Survival | writer4 = Tontoh, Osei | length4 = 6:07 | title5 = Move On | writer5 = Richardson | length5 = 4:42 | title6 = Rabiatu | writer6 = Amao | length6 = 5:07 | title7 = Woyaya | writer7 = Amarfio | length7 = 4:28 }} ==Niriba== ;Osibisa * [[Teddy Osei]] – tenor saxophone, flute, African drums, percussion, vocals * Sol Amarfio – drums, [[fontomfrom]], bongos, African drums, cowbells, percussion, vocals * Mac Tontoh – trumpet, flugelhorn, cowhorn, kabasa, percussion, vocals * Spartacus R (Roy Bedeau) – bass guitar, [[prempensua]], assorted percussion * Wendell Richardson – lead guitar, vocals * Robert Bailey – organ, piano, timbales, percussion, vocals * Loughty Lasisi Amao – tenor saxophone, baritone saxophone, flute, congas, [[fontomfrom]] * Osibisa choir – friends and lovers ==Malibu== * Produsa – Tony Visconti * Injiniya – John Punter * Bɛ yaai li la Air Studios, London, England * Pɔku malibu (ni Osibisa "logo") – Roger Dean * Wɔɣu malibu – "Roughedge" ==Kundivihira== {{reflist|30em}} * All information from liner notes of CD ''Woyaya'' (Copyright © 1971 [[MCA Records]]). * [[Allmusic]] [http://allmusic.com/album/woyaya-r98154 Review by j. poet] 468w3fbnrwf402g9hori3hs3cbj9xew 137216 137215 2026-05-19T18:30:31Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 /* Niriba */ 137216 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''''Woyaya''''' nyɛla Ghana "Afro-rock band" [[Osibisa]] yila din laɣim taba ka pahi o yila din laɣim taba buyi yina yuuni 1971, ka nyɛ MCA ni yihi shɛli na. Bɛ daa labi yihili na yuuni 2004 "2-CD" ni, n ti pahi ''Osibisa dini di nyɛ'' BGO ni yihi shɛli na. ==Yila din laɣim taba yuli== Di mini bɛ sabiri di bachinima maa "''Woyaya"'' maa zaa yoli, di maŋmaŋa yuli nyɛla '''''Wɔyaya''''', din yina Ghana Ga balli din nyɛ Ga-Dangme niriba zuliya yɛltɔɣa ni "Ti chanimi".<ref>[https://www.discogs.com/Osibisa-W%C9%94yaya/master/87900 "Osibisa – Wɔyaya"] at [[Discogs]].</ref> Bɛ daa bɔm la di yuli maa yuuni 1973, Art Garfunkel n daa bɔm li o tuuli yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Angel Clare"'' ni laɣingu din yuli booni "The 5th Dimension" bɛ yuuni 1973 yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Living Together, Growing Together''." "Woyaya." <ref>{{cite web |title=NA ME WO HO ON ADOM TV (19-12-13) |url=https://www.youtube.com/watch?v=CTg15jdDKmY |website=youtube.com |publisher=Adom TV |accessdate=25 September 2020 |date=19 December 2013}}</ref><ref>[https://info.exploreafrica.com/osibisa-woyaya-live-in-greece/ "Osibisa – Woyaya (live in Greece)"], ''Explore Africa.com''.</ref><ref>[https://www.christchurchcolumbia.org/post/we-re-going "We're Going"], Christ Episcopal Church, Columbia MD.</ref> ==Yila yuya== {{tracklist | total_length = 40:44 | title1 = Beautiful Seven | writer1 = [[Teddy Osei|Osei]], Tontoh | length1 = 6:42 | title2 = Y Sharp | writer2 = Osibisa | length2 = 6:20 | title3 = Spirits Up Above | writer3 = [[Roland Kirk]] | length3 = 7:18 | title4 = Survival | writer4 = Tontoh, Osei | length4 = 6:07 | title5 = Move On | writer5 = Richardson | length5 = 4:42 | title6 = Rabiatu | writer6 = Amao | length6 = 5:07 | title7 = Woyaya | writer7 = Amarfio | length7 = 4:28 }} ==Niriba== ;Osibisa * Teddy Osei * Sol Amarfio * Mac Tontoh * Spartacus R (Roy Bedeau) * Wendell Richardson * Robert Bailey * Loughty Lasisi Amao * Osibisa choir ==Malibu== * Produsa – Tony Visconti * Injiniya – John Punter * Bɛ yaai li la Air Studios, London, England * Pɔku malibu (ni Osibisa "logo") – Roger Dean * Wɔɣu malibu – "Roughedge" ==Kundivihira== {{reflist|30em}} * All information from liner notes of CD ''Woyaya'' (Copyright © 1971 [[MCA Records]]). * [[Allmusic]] [http://allmusic.com/album/woyaya-r98154 Review by j. poet] rinbwt9kqbw3vjaf83e3fsv4sjauaj1 137223 137216 2026-05-20T09:39:11Z SIR SUCCESS (NAA JAHINFO) 544 137223 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''''Woyaya''''' nyɛla Ghana "Afro-rock band" [[Osibisa]] yila din laɣim taba ka pahi o yila din laɣim taba buyi yina yuuni 1971, ka nyɛ MCA ni yihi shɛli na. Bɛ daa labi yihili na yuuni 2004 "2-CD" ni, n ti pahi ''Osibisa dini di nyɛ'' BGO ni yihi shɛli na. ==Yila din laɣim taba yuli== Di mini bɛ sabiri di bachinima maa "''Woyaya"'' maa zaa yoli, di maŋmaŋa yuli nyɛla '''''Wɔyaya''''', din yina Ghana Ga balli din nyɛ Ga-Dangme niriba zuliya yɛltɔɣa ni "Ti chanimi".<ref>[https://www.discogs.com/Osibisa-W%C9%94yaya/master/87900 "Osibisa – Wɔyaya"] at [[Discogs]].</ref> Bɛ daa bɔm la di yuli maa yuuni 1973, Art Garfunkel n daa bɔm li o tuuli yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Angel Clare"'' ni laɣingu din yuli booni "The 5th Dimension" bɛ yuuni 1973 yila din daa laɣim taba ka bɛ boli li "''Living Together, Growing Together''." "Woyaya." <ref>{{cite web |title=NA ME WO HO ON ADOM TV (19-12-13) |url=https://www.youtube.com/watch?v=CTg15jdDKmY |website=youtube.com |publisher=Adom TV |accessdate=25 September 2020 |date=19 December 2013}}</ref><ref>[https://info.exploreafrica.com/osibisa-woyaya-live-in-greece/ "Osibisa – Woyaya (live in Greece)"], ''Explore Africa.com''.</ref><ref>[https://www.christchurchcolumbia.org/post/we-re-going "We're Going"], Christ Episcopal Church, Columbia MD.</ref> ==Yila yuya== {{tracklist | total_length = 40:44 | title1 = Beautiful Seven | writer1 = [[Teddy Osei|Osei]], Tontoh | length1 = 6:42 | title2 = Y Sharp | writer2 = Osibisa | length2 = 6:20 | title3 = Spirits Up Above | writer3 = [[Roland Kirk]] | length3 = 7:18 | title4 = Survival | writer4 = Tontoh, Osei | length4 = 6:07 | title5 = Move On | writer5 = Richardson | length5 = 4:42 | title6 = Rabiatu | writer6 = Amao | length6 = 5:07 | title7 = Woyaya | writer7 = Amarfio | length7 = 4:28 }} ==Niriba== ;Osibisa * Teddy Osei * Sol Amarfio * Mac Tontoh * Spartacus R (Roy Bedeau) * Wendell Richardson * Robert Bailey * Loughty Lasisi Amao * Osibisa choir ==Malibu== * Produsa – Tony Visconti * Injiniya – John Punter * Bɛ yaai li la Air Studios, London, England * Pɔku malibu (ni Osibisa "logo") – Roger Dean * Wɔɣu malibu – "Roughedge" ==Kundivihira== {{reflist|30em}} * All information from liner notes of CD ''Woyaya'' (Copyright © 1971 [[MCA Records]]). * [[Allmusic]] [http://allmusic.com/album/woyaya-r98154 Review by j. poet] [[Pubu:AfroCurationGhana2026]] lug1qn5rblwer0w3v5kee49gjdaabxd