Dagbani Wikipedia dagwiki https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Miidiya Diŋ'gahim Yɛltɔɣa Ŋun su Ŋun su yɛltɔɣa Wikipedia Wikipedia yɛltɔɣa Lahabali kɔligu Lahabali kɔligu yɛltɔɣa MiidiyaWiki MiidiyaWiki yɛltɔɣa Tɛmplet Tɛmplet yɛltɔɣa Sɔŋsim Sɔŋsim yɛltɔɣa Pubu Pubu yɛltɔɣa Salima Salima yɛltɔɣa MOS MOS yɛltɔɣa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Fali 0 12529 139282 46888 2026-06-06T15:09:25Z ToadetteEdit 3740 139282 wikitext text/x-wiki '''Fali''' nyɛla niri yi kani ka che buni shɛli zali o nyaanga. Niri yi kani, o bini shɛŋa din nyɛ fali laɤim la; o liɤiri, yiya, binkobiri, binniɛma, bihi, binyɛra, binbara, ni din pahi pahi. == Fali balibu == # Fali kpima; dini n-nyɛ niri ni kani ka che sheli amaa ka pun bi wuhi o kalinsi nyaanga bɛ ni yɛn zaŋ li ti zo. lala fali ŋɔ, dɔɤirikpɛm n-pirigiri li tiri ŋun kani maa fadiriba. # Fali nema; niri yi piri o fali ti o fadiriba ka na be o nyɛvuli ni, lala fali maa bɛ booni li la fali niɛma. # Baa fali; di nyɛla doo yi doli o paɤa n-kuli paɤa maa yili ni. Lala doo maa, baa fali ka o di maa. == Kundivihira == www.ncbi.nlm.nih.gov 3fy2dnm43hgs5j1walxesx3elfvg1cb Newport 0 12803 139258 48329 2026-06-06T14:32:04Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139258 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Newport''' nyɛla tiŋgbaŋ karili (city) n-be [[United States]], di nyɛla [[Arkansas]] tiŋgbani yaɣ'shɛli. == Taarihi == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taada == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == 5hpmz0pa3dvrbxjd4x13sly2es6bwfi Bloomfield 0 12993 139265 48567 2026-06-06T14:40:06Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139265 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bloomfield''' nyɛla gbaŋpiɛla tiŋgbaŋ karili (city) be [[United States]], di nyɛla [[Connecticut]] tiŋgbani yaɣ'shɛli. == Taarihi == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taada == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == f7m25tio6719coy0r0xc9zncsmvee6k Oswega 0 13941 139287 49667 2026-06-06T15:32:50Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139287 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Oswega''' nyɛla gbaŋpiɛla tiŋgbaŋ karili (city) be [[United States]], di nyɛla [[New York]] tiŋgbani yaɣ'shɛli. == Taarihi == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taada == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:America tinsi]] qcy3lqz149029vzqlsntprsj61n5ina Cranbrook 0 15329 139291 51699 2026-06-06T15:36:36Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139291 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Cranbrook''' nyɛla gbaŋpiɛla tiŋtitali, di nyɛla din be [[Canada]], [[British Columbia]] tiŋgbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Canada tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] jhtth7vncl20ow51y6z1pvm2n3uqmtx New Westminster 0 15343 139298 51713 2026-06-06T15:43:30Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139298 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''New Westminster''' nyɛla gbaŋpiɛla tiŋtitali,di nyɛla din be [[Canada]], [[British Columbia]] tiŋgbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Canada tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] spny8t51jf7cxe9ycfy3ehheqmu1147 North Vancouver 0 15344 139289 51714 2026-06-06T15:34:26Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139289 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''North Vancouver''' nyɛla gbaŋpiɛla tiŋtitali,di nyɛla din be [[Canada]], [[British Columbia]] tiŋgbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Canada tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] 5c2fs54zp95nzpnjtpskuj6g1ddga4l Tajudeen Abdul-Raheem 0 15564 139301 52164 2026-06-06T16:07:03Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139301 wikitext text/x-wiki '''Tajudeen Abdul-Raheem''' nyɛla [[karimba]] so ŋun yina [[Nigeria]] ka nyɛ doo. == O pilli == == O shikuru baŋsim == == O daŋ bee zuliya == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Nigeria Karimbanima]] [[Pubu:Nigeria nima]] 9aigwkuz5ag5wr7cnqvavjbuhjtg9u9 Saskatoon 0 16056 139260 52892 2026-06-06T14:36:05Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139260 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Saskatoon''' nyɛla gbampiɛla tiŋ' titali, din nyɛ din be [[Canada]], [[Saskatchewan]] tingbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Saskatchewan]] [[Pubu:Canada tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] 8fm6xom0tu6cmnzw6d81vz5fbpm9rsz Dos Hermanas 0 16084 139347 52939 2026-06-07T06:59:26Z ToadetteEdit 3740 139347 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Dos Hermanas''' nyɛla gbampiɛla tiŋ' titali, din nyɛ din be [[Spain]], [[Sevilla]] tingbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Sevilla tinsi]] [[Pubu:Spain tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] kycgn4v2y0c52j1ua8pgsotgecvnjol Toro 0 16180 139281 53230 2026-06-06T15:08:52Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139281 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Toro''' nyɛla gbampiɛla tiŋ'titali, din nyɛ din be [[Spain]], [[Zamora]] tingbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Spain tinsi]] [[Pubu:Zamora tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] htj3kkz9775j3cm2jkgu1ka66l35ng9 Roncesvalles 0 16243 139297 53300 2026-06-06T15:42:39Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139297 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Roncesvalles''' nyɛla gbampiɛla tiŋ'titali, din nyɛ din be [[Spain]], [[Navarra]] tingbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Spain tinsi]] [[Pubu:Navarra tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] rfesc0pdr7fa0cvcxgnkxcosbj21wjg Calahorra 0 16245 139259 53302 2026-06-06T14:35:42Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139259 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{E-Class}} '''Calahorra''' nyɛla gbampiɛla tiŋ'titali, din nyɛ din be [[Spain]], [[La Rioja]] tingbani yaɣili polo. == Taarihi/History == == Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu == * == Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu == == Bomma ni nyamma soya/Economy == == Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government == == Baŋsim Bɔbu/Education == == Kaya ni taɣada/Culture == == Lahabali churi/Media == == Binkpɛra/Transportation == == Kundivihira == {{Reflist}} [[Pubu:Lahabaya zaa]] [[Pubu:Spain tinsi]] [[Pubu:La Rioja tinsi]] [[Pubu:Tinsi]] [[Pubu:Tiŋa]] gwh2mogtzqa9sb94uqs9cufhykqopmu Tindana 0 18583 139285 105172 2026-06-06T15:27:56Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139285 wikitext text/x-wiki '''Tindana''' nyɛla ninvuɣ'so ŋun mani [[Tingbana]] tiŋ ni. Ti too lahi boli Tindana buɣ'lana. == Kundivihira == 9xwo2amb6yrhx9idgfygvqs5n66ws0m List of airlines of Angola 0 19477 139277 77288 2026-06-06T15:04:46Z ToadetteEdit 3740 139277 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} Din doli ŋɔ na nyɛla "[[civil aviation authority]]" ni ti tuma matuka yiɣirisi tuma du shɛŋa shɛhira gbana [[Angola]], [[Instituto Nacional de Aviação Civil]].<ref>[http://www.ch-aviation.ch] ''ch-aviation.ch''</ref><ref>[http://www.aerotransport.org.com] ''aerotransport.org''</ref> ==Angola Matuka yiɣirisi tuma duri== {| class="wikitable sortable" style="border: 0; cellpadding: 2; cellspacing: 3;" |- valign="middle" ! Airline ! [[Airline codes#IATA airline designator|IATA]] ! [[Airline codes#ICAO airline designator|ICAO]] ! Image ! [[Call sign#Aviation|Callsign]] ! Hub airport(s) ! Commenced operations ! class="unsortable"|Notes |- | [[AeroJet]] | | TEJ |<ref name="netairspace.com">{{cite web|url=https://www.netairspace.com/photos/D2-EDE/Aerojet/Embraer_EMB-120/LAD_FNLU_Luanda_Quatro_de_Fevereiro_International/photo_38028/|title=netairspace.com - AEROJET.|access-date=2019-03-05|archive-date=2019-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043754/https://www.netairspace.com/photos/D2-EDE/Aerojet/Embraer_EMB-120/LAD_FNLU_Luanda_Quatro_de_Fevereiro_International/photo_38028/|url-status=dead}}</ref> | | |2008 | |- | [[Angola Air Charter]] | C3;7X | AGO |[[File:Boeing 707-324C, Angola Air Charter AN0192382.jpg|100px]] | ANGOLA CHARTER |AAC |1991 | |- | [[SJL Aeronautica]] | | | <ref name="flickr.com">{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/38998307@N05/15184325827|title=flickr.com - SJL Aeronautica.|access-date=2019-03-05}}</ref> | | | | |- | [[Guicango]] | | |<ref name="aviação.pt">{{cite web|url=https://xn--aviao-dra1a.pt/index.php?topic=130.0|title=aviação.pt - GUICANGO.|access-date=2019-02-01|archive-date=2019-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043408/https://xn--aviao-dra1a.pt/index.php?topic=130.0|url-status=dead}}</ref> | | | | |- | [[Airjet Exploracao Aerea de Carga|Airjet Exploração Aerea de Carga]] | |MBC |[[File:Embraer EMB-120 Brasilia, Airjet JP5960421.jpg|100px]] |MABECO | | | |- | [[TAAG Angola Airlines]] | DT | DTA |[[File:TAAG 777-3M2ER.jpg|100px]] | ANGOLA | | | |- | [[Serviços Executivos Aéreos de Angola]] | | |<ref name="airliners.net">{{cite web|url=https://www.airliners.net/photo/SEAA-Servicos-Executivos-Aereos-de-Angola/Embraer-ERJ-135LR-EMB-135LR/1610517|title=airliners.net - SEAA .|access-date=2019-03-05}}</ref> | | | | |- | [[Heli Malongo Airways]] | | | <ref name="planespotters.net">{{cite web|url=https://www.planespotters.net/photo/657163/d2-eyl-hm-heli-malongo-airways-de-havilland-canada-dhc-8-315q-dash-8|title=planespotters.net - HM - Heli Malongo Airways .|access-date=2019-03-05}}</ref> | | | | |- |} ==Lihimi m-pahi== * [[List of defunct airlines of Angola]] * [[List of airports in Angola]] * [[List of airlines]] * [[List of air carriers banned in the European Union]] ==Kundivihira== {{Reflist}}{{Africa topic|List of airlines of}} [[Category:Airlines of Angola|*]] [[Category:Lists of airlines by country|Angola]] [[Category:Angola transport-related lists|Airlines]] [[Category:Lists of companies of Angola|Airlines]] [[Category:Lists of airlines of Africa|Angola]] tnw4rrsx2us62avosliobl6kv7yntm8 Kpana 0 20826 139286 70678 2026-06-06T15:28:32Z ToadetteEdit 3740 /* */ 139286 wikitext text/x-wiki Kpana nyɛla din be Nyankpalana sulinsi ni. A yi yi Nyankpala n-kpari Tolon polo, a yi ti paai Kpalisogu nimaani ka di soli ŋmaligira. Di salima nyɛla Kpanbɔbiguyili. Niriba ban be ni maa zaa nyɛla pukpariba. Nanima pam di di nam maa ka faai n-siɣi. Bɛ shɛba n-nyɛ; Kukuo naa Sheni, Kukuo naa Naporo, Kukuo naa Iddrisu, Kukuo Siliŋbɔŋ, Kukuo naa Kaadiri, Kukuo naa Aliru n-na be o nyevili ni. D i mali primer shikuru ka di yuli booni Kpana presby primary shikuru. Wulimpuhili polo di la ni Agirigache din be Nyankpala, nudirigu polo mi Gawagu. Wulimluhili polo di dala daansi Kamonaayili ni Nangbagu ka nuzaa polo mi Kpalisogu 085is7iuomfkf2g4z8gant2opelcnx0 Attah Issah 0 27312 139251 98587 2026-06-06T14:10:52Z Alhaj Darajaati 22 139251 wikitext text/x-wiki {{Bio}} {{Short description|Ghanaian politician}} '''Attah Issah''' bee '''Atta Issah''' nyɛla Ghana nima siyaasa nira ŋun be lɛm paati [[National Democratic Congress]] ka nyɛ "Accountant" zaŋ n-ti paati ŋɔ tuma duzuɣu din be Ankara. Ŋun nyɛ lɛm paati jintɔra zaŋ n-ti Sagnarigu piibu- piibu yaɣili din be [[Northern Region (Ghana)|Northern Region]] n-ti yuuni [[2024 Ghanaian general election]].<ref>{{Cite web |last=Afful |first=Henrietta |date=2023-05-13 |title=NDC primaries: A.B.A. Fuseini defeated in Sagnarigu |url=https://www.gbcghanaonline.com/news/ndc-primaries-a-b-a-fuseini-defeated-in-sagnarigu/2023/ |access-date=2024-03-04 |website=GBC Ghana Online - The Nation\'s Broadcaster {{!}} Breaking News from Ghana, Business, Sports, Entertainment, Fashion and Video News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-05-07 |title=Attah Issah likely to win 79% in the NDC primaries in the Sagnarigu Constutuency - Institute for Democratic Governance predicts |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Attah-Issah-likely-to-win-79-in-the-NDC-primaries-in-the-Sagnarigu-Constutuency-Institute-for-Democratic-Governance-predicts-1762388 |access-date=2024-03-04 |website=GhanaWeb |language=en}}</ref> == Siyaasa tali == === NDC 2023 Parliamentary Primaries === Yuuni 2023 lɛm paati (National Democratic Congress) mabiligu piibu- piibu,  Attah Issah daa nya la nasara ni kalinli din yiɣisi 801 ka chɛ ŋun daa miri bɛ kpaɣiri ŋɔ ni [[Alhassan Bashir Fuseini]] din daa niŋ ka o nya kalinli din yiɣisi 333.<ref>{{Cite web |date=2023-05-13 |title=NDC Primaries: A.B.A Fuseini booted out in Sagnarigu |url=https://citinewsroom.com/2023/05/ndc-primaries-a-b-a-fuseini-booted-out-in-sagnarigu/ |access-date=2024-03-04 |website=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-05-13 |title=NDC Primaries: Newcomer Attah Issah defeats 'proverbs man' A.B.A Fuseini in Sagnarigu - MyJoyOnline |url=https://www.myjoyonline.com/ndc-primaries-newcomer-attah-issah-unseats-a-b-a-fuseini/ |access-date=2024-03-04 |website=www.myjoyonline.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dzakpata |first=Fred |date=2023-05-13 |title=NDC race: Kwabena Donkor and A B A Fuseini defeated |url=https://www.asaaseradio.com/ndc-race-kwabena-donkor-and-a-b-a-fuseini-defeated/ |access-date=2024-03-04 |website=Asaase Radio |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Online |first=Peace FM |title=#NDCDecides: A.B.A Fuseini Loses Parliamentary Seat |url=https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/202305/487479.php |access-date=2024-03-04 |website=Peacefmonline.com - Ghana news |archive-date=2024-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304204648/https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/202305/487479.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=MyNewsGH |date=2023-05-14 |title=I Congratulate ‘My Son’ Atta Issah for Taking Over Baton – A.B.A. Speaks On Shocking Defeat |url=https://www.mynewsgh.com/i-congratulate-my-son-atta-issah-for-taking-over-baton-a-b-a-speaks-on-shocking-defeat/ |access-date=2024-03-04 |website=MyNewsGh |language=en-us}}</ref> == Kundivihira == {{reflist}} [[Pubu: Lahabaya zaa]] [[Category:Ghanaian politicians]] [[Category:National Democratic Congress (Ghana) politicians]] {{DEFAULTSORT:Issah, Attah}} [[Category:Year of birth missing]] ksk3ltbnd4tul4om3k0bgp193jp9xek Calabar Carnival 0 33275 139299 139018 2026-06-06T15:47:11Z ~2026-33586-49 8569 Malimi sabi-chirim n-niŋ 139299 wikitext text/x-wiki '''Calabar Carnival''' bɛ ni lahi mi shɛli "Carnival Calabar" la nyɛla yuuni pulini chuɣu ka bɛ puhirili kuliga duli, Nigeria tingbanni. Di lahi nyɛla Africa zaa chuɣu titali lala chuɣu ŋɔ puhiri la yuuni kam December goli ni.Cross River State gomnanti kurili, Mr. Donald Duke n daa zali li ni di teeri Christmas chuɣu puhibu yuuni kam. O daa yɛliya ni daliri din che ka o nam lala chuɣu ŋɔ nyami, ni o bɔri ni Cross-River leei Nigeria mini Africa tiŋgbani shɛli din nye saamba gɔrim shee. Lalachuɣu ŋɔ nyɛla din yuli du hali n ti' leeeigi Nigeria chu titali shɛli dunia zaa ni mi di yɛla. Di daa nyala chuɣu shɛli din puhiri gɔli ka piini December goli dahinyini dali, hali ka gomnanti kuro ŋun daa kana, Benedict Ayade, ti lebigi li zali dakulo dibaayi saha shɛli bɛ ni daa piigi o. 2017 yuuni chuɣu maa ni, Gomnanti kurili Benedict Ayade daa yɛli o yɛltɔɣa puuni ni chuɣu maa nyɛla din wuhiri Africa ni nyɛ tiŋgbani shɛli din mali ariziki n gari tiŋgbana zaa ka lahi nyɛ luɣishɛli bipɔla ni simdi ni bɛ ti yuli n wuhi ni bɛ nyɛla ban yina nimaani. Chuɣu maa . == Taarihi == Calabar Carnival nyɛla kaya ni taɣada chuɣu kurili shɛli din daa pili pɔi ni Nigeria maŋsulinsi deebu. Nigeria tiŋgbani tɔbu shɛli din daa niŋ yuuni 1966 zaŋ hali ni 197 la saha, bɛ daa na chɛ chuɣu maa zani bɛla suhudoo zuɣu, amaa di daa lahi pili yuuni 1971 saha shɛli South Eastern state gomnanti ŋun yuli daa nyɛ Brigadier General U. J. Esuene la ka bɛ daa puhili li 80s mini 90s la saha. Yuuni 1993 saha, siyaasa yɛlimuɣisira shɛli din daa bahindi chɛ ka M.K.O Abiola kɔŋ o nyɛvuli piibu piibu yɛla nyaaŋa military president, Gen. Ibrahim Babangida, ni daa zaɣisi yɛla, ka yɛlimuɣisira daa gili tiŋgbani maa zaa, lala saha maa yɛla daa tahi liɣiri yɛlimuɣisira na, niriba daa niŋ fitiina pam, ka Commonwealth daa zaŋ zalisi na. Lala zaa daa chɛ ka Calabar Festival puhiri lahi baligi. Yuuni 2004, gomnanti kurili Donald Duke ŋun daa nyɛ Cross River gomnanti, ni daa bori ni o kpaŋsi saamba kpebu mini tiŋgbani atizichi la zuɣu, o daa lahi kpaŋsi Calabar carnival, o daa laɣim African tiŋgbana din pahi, ni dunia ariziki nim mini Diaspora nima na. Di yi kana Osima-Dokubo yɛltɔɣa, "chuɣu maa daa nyala din kpaŋsi tiŋgbani maa kaya ni taɣada yaɣa pam, ka lahi kpaŋsi tiŋgbani maa niriba ban daa tooi pahi ka di mali anfaani n-ti ba arizichi polo. == Laɣinsi == Laɣinsi maa nyala din laɣindi committee din su saamba deebu mini kaya ni taɣada tuma nim sunsuuni yuuni kam, ka bɛ gbari yɛl,pala ni n ti pahi yɛltɔɣa shɛŋa bɛ ni piiri ni dipuhi chuɣu maa tooni. December yuuni 2009, Carnival Committee daa laɣim "Carnival Cup 2009", bolli ŋmɛbu kpaɣiribu carnival band nima anu sunsuuni - Seagull, Passion 4, Masta Blasta, Bayside mini Freedom. Lala band nima ŋɔ waligirila bɛ nahingbana zuɣu; Seagull nyɛla Red band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din mali nachiinsi ka laɣim taba viɛnyɛla, Passion 4 nyɛla Green band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din di nasara pam, Masta Blasta nyɛla orange band ka lahi nyɛ band shɛli din galisi pam, Bayside nyɛla Blue band, ka Freedom nyɛ Yellow band. Chuɣu maa gba mali la yila niŋbu din yina tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba sani, yuuni kam Calabar Carnival, Boat regatta, Fashion shows (din daa pili yuuni 2016), Beauty pageant (Miss Africa din daa pili yuuni 2016) Christmas Village, mini yuuni kam Ekpe Chuɣu din tahiri niriba tuhaa na Laɣingu shɛŋa din pahi lala chuɣu ŋɔ ni nyɛla essay kpairi sabi , din laɣim secondary shikuru mini university bihi zaa. Lala kpaɣirisabi ŋɔ nyɛla bɛ ni zaani shɛli ni di kpaŋsi karimbu biɛhigu State maa bipɔla sunsuuni ka zaŋ chuɣu maa biɛhigu niŋ bi ni. Yuuni 2017 The Paradise Music Festival and Awards daa pahi Calabar carnival kalenda ni. == <small>Paradise</small> == == <small>Laɣingu ŋɔnyɛla din laɣindi tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba, kpɛrikpɛritiba, siyaasa nima mini niriba ban mali yuya. Ban daa na min chaŋ chuɣu maa ni shɛba n-nyɛ Lucky Dube, Akon, Fat Joe, Young Jeezy, Nelly, Kirk Franklin, Sean Kingston, Wizkid, P-Square, Banky W, Ojb Jezreel.</small> == == Band nima yuya* == Calas vegas Passion 4 Freedom band Seagull band Masta blasta Bayside Diamond Hitfm band FAF band (Florence Agogo Foundation) Governor band[13][14] == Chuɣu, yɛltɔɣa mini ban di nasara* == == 2013* == 2013 Calabar Carnival daa jɛndi la Nigerian yiliyiindiba. 2013 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Masta Blasta. * 2015* 2015 Calabar carnival yɛltɔɣa daa nyɛla Climate change. Di yi kana Cross River State gomnanti kurili Ben Ayade yɛltɔɣa, daa snyala ŋun deei niriba kaman tiŋgbana ban paai pia ni anu n gari. Lala yuuni maa, o daa zaŋ beauty queens n nam band shɛli bɛ ni booni governor's band. 2015 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Passion 4 band. tujmdedgaa3i8ut4f7qpkkovokerv70 139300 139299 2026-06-06T16:02:25Z ~2026-33427-05 8570 /* Taarihi */ Malimi sabi-chirim n-niŋ 139300 wikitext text/x-wiki '''Calabar Carnival''' bɛ ni lahi mi shɛli "Carnival Calabar" la nyɛla yuuni pulini chuɣu ka bɛ puhirili kuliga duli, Nigeria tingbanni. Di lahi nyɛla Africa zaa chuɣu titali lala chuɣu ŋɔ puhiri la yuuni kam December goli ni.Cross River State gomnanti kurili, Mr. Donald Duke n daa zali li ni di teeri Christmas chuɣu puhibu yuuni kam. O daa yɛliya ni daliri din che ka o nam lala chuɣu ŋɔ nyami, ni o bɔri ni Cross-River leei Nigeria mini Africa tiŋgbani shɛli din nye saamba gɔrim shee. Lalachuɣu ŋɔ nyɛla din yuli du hali n ti' leeeigi Nigeria chu titali shɛli dunia zaa ni mi di yɛla. Di daa nyala chuɣu shɛli din puhiri gɔli ka piini December goli dahinyini dali, hali ka gomnanti kuro ŋun daa kana, Benedict Ayade, ti lebigi li zali dakulo dibaayi saha shɛli bɛ ni daa piigi o. 2017 yuuni chuɣu maa ni, Gomnanti kurili Benedict Ayade daa yɛli o yɛltɔɣa puuni ni chuɣu maa nyɛla din wuhiri Africa ni nyɛ tiŋgbani shɛli din mali ariziki n gari tiŋgbana zaa ka lahi nyɛ luɣishɛli bipɔla ni simdi ni bɛ ti yuli n wuhi ni bɛ nyɛla ban yina nimaani. Chuɣu maa . == Taarihi == Calabar Carnival nyɛla kaya ni taɣada chuɣu kurili shɛli din daa pili pɔi ni Nigeria maŋsulinsi deebu. Nigeria tiŋgbani tɔbu shɛli din daa niŋ yuuni 1966 zaŋ hali ni 1970 la saha, bɛ daa na chɛ chuɣu maa zali bɛla suhudoo zuɣu, amaa di daa lahi pili yuuni 1971 saha shɛli South Eastern state gomnanti ŋun yuli daa nyɛ Brigadier General U. J. Esuene la ka bɛ daa puhili li 80s mini 90s la saha. Yuuni 1993 saha, siyaasa yɛlimuɣisira shɛli din daa bahindi chɛ ka M.K.O Abiola kɔŋ o nyɛvuli piibu piibu yɛlala nyaaŋa military president, Gen. Ibrahim Babangida, ni daa zaɣisi yɛla, ka yɛlimuɣisira daa gili tiŋgbani maa zaa, lala saha maa yɛla daa tahi liɣiri yɛlimuɣisira na, niriba daa niŋ fitiina pam, ka Commonwealth daa zaŋ zalisi na. Lala zaa daa chɛ ka Calabar Festival puhiri lahi baligi. Yuuni 2004, gomnanti kurili Donald Duke ŋun daa nyɛ Cross River gomnanti, ni daa bori ni o kpaŋsi saamba kpebu mini tiŋgbani arizichi la zuɣu, o daa lahi kpaŋsi Calabar carnival, o daa laɣim African tiŋgbana din pahi, ni dunia ariziki nim mini Diaspora nima na. Ti yi kana Osima-Dokubo yɛltɔɣa ni, "chuɣu maa daa nyala din kpaŋsi tiŋgbani maa kaya ni taɣada yaɣa pam, ka lahi kpaŋsi tiŋgbani maa niriba ban daa tooi pahi ka di mali anfaani n-ti ba arizichi polo. == Laɣinsi == Laɣinsi maa nyala din laɣindi committee din su saamba deebu mini kaya ni taɣada tuma nim sunsuuni yuuni kam, ka bɛ gbari yɛl,pala ni n ti pahi yɛltɔɣa shɛŋa bɛ ni piiri ni dipuhi chuɣu maa tooni. December yuuni 2009, Carnival Committee daa laɣim "Carnival Cup 2009", bolli ŋmɛbu kpaɣiribu carnival band nima anu sunsuuni - Seagull, Passion 4, Masta Blasta, Bayside mini Freedom. Lala band nima ŋɔ waligirila bɛ nahingbana zuɣu; Seagull nyɛla Red band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din mali nachiinsi ka laɣim taba viɛnyɛla, Passion 4 nyɛla Green band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din di nasara pam, Masta Blasta nyɛla orange band ka lahi nyɛ band shɛli din galisi pam, Bayside nyɛla Blue band, ka Freedom nyɛ Yellow band. Chuɣu maa gba mali la yila niŋbu din yina tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba sani, yuuni kam Calabar Carnival, Boat regatta, Fashion shows (din daa pili yuuni 2016), Beauty pageant (Miss Africa din daa pili yuuni 2016) Christmas Village, mini yuuni kam Ekpe Chuɣu din tahiri niriba tuhaa na Laɣingu shɛŋa din pahi lala chuɣu ŋɔ ni nyɛla essay kpairi sabi , din laɣim secondary shikuru mini university bihi zaa. Lala kpaɣirisabi ŋɔ nyɛla bɛ ni zaani shɛli ni di kpaŋsi karimbu biɛhigu State maa bipɔla sunsuuni ka zaŋ chuɣu maa biɛhigu niŋ bi ni. Yuuni 2017 The Paradise Music Festival and Awards daa pahi Calabar carnival kalenda ni. == <small>Paradise</small> == == <small>Laɣingu ŋɔnyɛla din laɣindi tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba, kpɛrikpɛritiba, siyaasa nima mini niriba ban mali yuya. Ban daa na min chaŋ chuɣu maa ni shɛba n-nyɛ Lucky Dube, Akon, Fat Joe, Young Jeezy, Nelly, Kirk Franklin, Sean Kingston, Wizkid, P-Square, Banky W, Ojb Jezreel.</small> == == Band nima yuya* == Calas vegas Passion 4 Freedom band Seagull band Masta blasta Bayside Diamond Hitfm band FAF band (Florence Agogo Foundation) Governor band[13][14] == Chuɣu, yɛltɔɣa mini ban di nasara* == == 2013* == 2013 Calabar Carnival daa jɛndi la Nigerian yiliyiindiba. 2013 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Masta Blasta. * 2015* 2015 Calabar carnival yɛltɔɣa daa nyɛla Climate change. Di yi kana Cross River State gomnanti kurili Ben Ayade yɛltɔɣa, daa snyala ŋun deei niriba kaman tiŋgbana ban paai pia ni anu n gari. Lala yuuni maa, o daa zaŋ beauty queens n nam band shɛli bɛ ni booni governor's band. 2015 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Passion 4 band. 0kxpds3y3pht5wt0udxjbikdb7098r8 139379 139300 2026-06-07T10:25:38Z Tunteeya1 5942 Added a reference 139379 wikitext text/x-wiki '''Calabar Carnival''' bɛ ni lahi mi shɛli "Carnival Calabar" la nyɛla yuuni pulini chuɣu ka bɛ puhirili kuliga duli, Nigeria tingbanni.<ref name="folio.ng">{{Cite web|date=2020-05-14|title=Inside Calabar Carnival, Africa's Biggest Street Party|url=https://folio.ng/the-magic-of-the-calabar-carnival/|access-date=2021-08-18|website=Folio|language=en-US}}</ref> Di lahi nyɛla Africa zaa chuɣu titali lala chuɣu ŋɔ puhiri la yuuni kam December goli ni.Cross River State gomnanti kurili, Mr. Donald Duke n daa zali li ni di teeri Christmas chuɣu puhibu yuuni kam. O daa yɛliya ni daliri din che ka o nam lala chuɣu ŋɔ nyami, ni o bɔri ni Cross-River leei Nigeria mini Africa tiŋgbani shɛli din nye saamba gɔrim shee. Lalachuɣu ŋɔ nyɛla din yuli du hali n ti' leeeigi Nigeria chu titali shɛli dunia zaa ni mi di yɛla. Di daa nyala chuɣu shɛli din puhiri gɔli ka piini December goli dahinyini dali, hali ka gomnanti kuro ŋun daa kana, Benedict Ayade, ti lebigi li zali dakulo dibaayi saha shɛli bɛ ni daa piigi o. 2017 yuuni chuɣu maa ni, Gomnanti kurili Benedict Ayade daa yɛli o yɛltɔɣa puuni ni chuɣu maa nyɛla din wuhiri Africa ni nyɛ tiŋgbani shɛli din mali ariziki n gari tiŋgbana zaa ka lahi nyɛ luɣishɛli bipɔla ni simdi ni bɛ ti yuli n wuhi ni bɛ nyɛla ban yina nimaani. Chuɣu maa . == Taarihi == Calabar Carnival nyɛla kaya ni taɣada chuɣu kurili shɛli din daa pili pɔi ni Nigeria maŋsulinsi deebu. Nigeria tiŋgbani tɔbu shɛli din daa niŋ yuuni 1966 zaŋ hali ni 1970 la saha, bɛ daa na chɛ chuɣu maa zali bɛla suhudoo zuɣu, amaa di daa lahi pili yuuni 1971 saha shɛli South Eastern state gomnanti ŋun yuli daa nyɛ Brigadier General U. J. Esuene la ka bɛ daa puhili li 80s mini 90s la saha. Yuuni 1993 saha, siyaasa yɛlimuɣisira shɛli din daa bahindi chɛ ka M.K.O Abiola kɔŋ o nyɛvuli piibu piibu yɛlala nyaaŋa military president, Gen. Ibrahim Babangida, ni daa zaɣisi yɛla, ka yɛlimuɣisira daa gili tiŋgbani maa zaa, lala saha maa yɛla daa tahi liɣiri yɛlimuɣisira na, niriba daa niŋ fitiina pam, ka Commonwealth daa zaŋ zalisi na. Lala zaa daa chɛ ka Calabar Festival puhiri lahi baligi. Yuuni 2004, gomnanti kurili Donald Duke ŋun daa nyɛ Cross River gomnanti, ni daa bori ni o kpaŋsi saamba kpebu mini tiŋgbani arizichi la zuɣu, o daa lahi kpaŋsi Calabar carnival, o daa laɣim African tiŋgbana din pahi, ni dunia ariziki nim mini Diaspora nima na. Ti yi kana Osima-Dokubo yɛltɔɣa ni, "chuɣu maa daa nyala din kpaŋsi tiŋgbani maa kaya ni taɣada yaɣa pam, ka lahi kpaŋsi tiŋgbani maa niriba ban daa tooi pahi ka di mali anfaani n-ti ba arizichi polo. == Laɣinsi == Laɣinsi maa nyala din laɣindi committee din su saamba deebu mini kaya ni taɣada tuma nim sunsuuni yuuni kam, ka bɛ gbari yɛl,pala ni n ti pahi yɛltɔɣa shɛŋa bɛ ni piiri ni dipuhi chuɣu maa tooni. December yuuni 2009, Carnival Committee daa laɣim "Carnival Cup 2009", bolli ŋmɛbu kpaɣiribu carnival band nima anu sunsuuni - Seagull, Passion 4, Masta Blasta, Bayside mini Freedom. Lala band nima ŋɔ waligirila bɛ nahingbana zuɣu; Seagull nyɛla Red band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din mali nachiinsi ka laɣim taba viɛnyɛla, Passion 4 nyɛla Green band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din di nasara pam, Masta Blasta nyɛla orange band ka lahi nyɛ band shɛli din galisi pam, Bayside nyɛla Blue band, ka Freedom nyɛ Yellow band. Chuɣu maa gba mali la yila niŋbu din yina tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba sani, yuuni kam Calabar Carnival, Boat regatta, Fashion shows (din daa pili yuuni 2016), Beauty pageant (Miss Africa din daa pili yuuni 2016) Christmas Village, mini yuuni kam Ekpe Chuɣu din tahiri niriba tuhaa na Laɣingu shɛŋa din pahi lala chuɣu ŋɔ ni nyɛla essay kpairi sabi , din laɣim secondary shikuru mini university bihi zaa. Lala kpaɣirisabi ŋɔ nyɛla bɛ ni zaani shɛli ni di kpaŋsi karimbu biɛhigu State maa bipɔla sunsuuni ka zaŋ chuɣu maa biɛhigu niŋ bi ni. Yuuni 2017 The Paradise Music Festival and Awards daa pahi Calabar carnival kalenda ni. == <small>Paradise</small> == == <small>Laɣingu ŋɔnyɛla din laɣindi tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba, kpɛrikpɛritiba, siyaasa nima mini niriba ban mali yuya. Ban daa na min chaŋ chuɣu maa ni shɛba n-nyɛ Lucky Dube, Akon, Fat Joe, Young Jeezy, Nelly, Kirk Franklin, Sean Kingston, Wizkid, P-Square, Banky W, Ojb Jezreel.</small> == == Band nima yuya* == Calas vegas Passion 4 Freedom band Seagull band Masta blasta Bayside Diamond Hitfm band FAF band (Florence Agogo Foundation) Governor band[13][14] == Chuɣu, yɛltɔɣa mini ban di nasara* == == 2013* == 2013 Calabar Carnival daa jɛndi la Nigerian yiliyiindiba. 2013 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Masta Blasta. * 2015* 2015 Calabar carnival yɛltɔɣa daa nyɛla Climate change. Di yi kana Cross River State gomnanti kurili Ben Ayade yɛltɔɣa, daa snyala ŋun deei niriba kaman tiŋgbana ban paai pia ni anu n gari. Lala yuuni maa, o daa zaŋ beauty queens n nam band shɛli bɛ ni booni governor's band. 2015 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Passion 4 band. 37mjs7d1he20mn8xqw63enwri3n3bg1 139380 139379 2026-06-07T10:30:49Z Tunteeya1 5942 Added a reference 139380 wikitext text/x-wiki '''Calabar Carnival''' bɛ ni lahi mi shɛli "Carnival Calabar" la nyɛla yuuni pulini chuɣu ka bɛ puhirili kuliga duli, Nigeria tingbanni.<ref name="folio.ng">{{Cite web|date=2020-05-14|title=Inside Calabar Carnival, Africa's Biggest Street Party|url=https://folio.ng/the-magic-of-the-calabar-carnival/|access-date=2021-08-18|website=Folio|language=en-US}}</ref> Di lahi nyɛla Africa zaa chuɣu titali,<ref>{{Cite web |last=Nico |date=2014-09-18 |title=History of Calabar Canival – NICO |url=https://nico.gov.ng/2014/09/18/history-of-calabar-canival/ |access-date=2024-02-15 |language=en-US |archive-date=4 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004154530/https://nico.gov.ng/2014/09/18/history-of-calabar-canival/ |url-status=dead }}</ref> lala chuɣu ŋɔ puhiri la yuuni kam December goli ni.Cross River State gomnanti kurili, Mr. Donald Duke n daa zali li ni di teeri Christmas chuɣu puhibu yuuni kam. O daa yɛliya ni daliri din che ka o nam lala chuɣu ŋɔ nyami, ni o bɔri ni Cross-River leei Nigeria mini Africa tiŋgbani shɛli din nye saamba gɔrim shee. Lalachuɣu ŋɔ nyɛla din yuli du hali n ti' leeeigi Nigeria chu titali shɛli dunia zaa ni mi di yɛla. Di daa nyala chuɣu shɛli din puhiri gɔli ka piini December goli dahinyini dali, hali ka gomnanti kuro ŋun daa kana, Benedict Ayade, ti lebigi li zali dakulo dibaayi saha shɛli bɛ ni daa piigi o. 2017 yuuni chuɣu maa ni, Gomnanti kurili Benedict Ayade daa yɛli o yɛltɔɣa puuni ni chuɣu maa nyɛla din wuhiri Africa ni nyɛ tiŋgbani shɛli din mali ariziki n gari tiŋgbana zaa ka lahi nyɛ luɣishɛli bipɔla ni simdi ni bɛ ti yuli n wuhi ni bɛ nyɛla ban yina nimaani. Chuɣu maa . == Taarihi == Calabar Carnival nyɛla kaya ni taɣada chuɣu kurili shɛli din daa pili pɔi ni Nigeria maŋsulinsi deebu. Nigeria tiŋgbani tɔbu shɛli din daa niŋ yuuni 1966 zaŋ hali ni 1970 la saha, bɛ daa na chɛ chuɣu maa zali bɛla suhudoo zuɣu, amaa di daa lahi pili yuuni 1971 saha shɛli South Eastern state gomnanti ŋun yuli daa nyɛ Brigadier General U. J. Esuene la ka bɛ daa puhili li 80s mini 90s la saha. Yuuni 1993 saha, siyaasa yɛlimuɣisira shɛli din daa bahindi chɛ ka M.K.O Abiola kɔŋ o nyɛvuli piibu piibu yɛlala nyaaŋa military president, Gen. Ibrahim Babangida, ni daa zaɣisi yɛla, ka yɛlimuɣisira daa gili tiŋgbani maa zaa, lala saha maa yɛla daa tahi liɣiri yɛlimuɣisira na, niriba daa niŋ fitiina pam, ka Commonwealth daa zaŋ zalisi na. Lala zaa daa chɛ ka Calabar Festival puhiri lahi baligi. Yuuni 2004, gomnanti kurili Donald Duke ŋun daa nyɛ Cross River gomnanti, ni daa bori ni o kpaŋsi saamba kpebu mini tiŋgbani arizichi la zuɣu, o daa lahi kpaŋsi Calabar carnival, o daa laɣim African tiŋgbana din pahi, ni dunia ariziki nim mini Diaspora nima na. Ti yi kana Osima-Dokubo yɛltɔɣa ni, "chuɣu maa daa nyala din kpaŋsi tiŋgbani maa kaya ni taɣada yaɣa pam, ka lahi kpaŋsi tiŋgbani maa niriba ban daa tooi pahi ka di mali anfaani n-ti ba arizichi polo. == Laɣinsi == Laɣinsi maa nyala din laɣindi committee din su saamba deebu mini kaya ni taɣada tuma nim sunsuuni yuuni kam, ka bɛ gbari yɛl,pala ni n ti pahi yɛltɔɣa shɛŋa bɛ ni piiri ni dipuhi chuɣu maa tooni. December yuuni 2009, Carnival Committee daa laɣim "Carnival Cup 2009", bolli ŋmɛbu kpaɣiribu carnival band nima anu sunsuuni - Seagull, Passion 4, Masta Blasta, Bayside mini Freedom. Lala band nima ŋɔ waligirila bɛ nahingbana zuɣu; Seagull nyɛla Red band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din mali nachiinsi ka laɣim taba viɛnyɛla, Passion 4 nyɛla Green band ka bɛ mi ba ni bɛ nyɛ band shɛli din di nasara pam, Masta Blasta nyɛla orange band ka lahi nyɛ band shɛli din galisi pam, Bayside nyɛla Blue band, ka Freedom nyɛ Yellow band. Chuɣu maa gba mali la yila niŋbu din yina tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba sani, yuuni kam Calabar Carnival, Boat regatta, Fashion shows (din daa pili yuuni 2016), Beauty pageant (Miss Africa din daa pili yuuni 2016) Christmas Village, mini yuuni kam Ekpe Chuɣu din tahiri niriba tuhaa na Laɣingu shɛŋa din pahi lala chuɣu ŋɔ ni nyɛla essay kpairi sabi , din laɣim secondary shikuru mini university bihi zaa. Lala kpaɣirisabi ŋɔ nyɛla bɛ ni zaani shɛli ni di kpaŋsi karimbu biɛhigu State maa bipɔla sunsuuni ka zaŋ chuɣu maa biɛhigu niŋ bi ni. Yuuni 2017 The Paradise Music Festival and Awards daa pahi Calabar carnival kalenda ni. == <small>Paradise</small> == == <small>Laɣingu ŋɔnyɛla din laɣindi tiŋgbani puuni mini dunia zaa yili yiindiba, kpɛrikpɛritiba, siyaasa nima mini niriba ban mali yuya. Ban daa na min chaŋ chuɣu maa ni shɛba n-nyɛ Lucky Dube, Akon, Fat Joe, Young Jeezy, Nelly, Kirk Franklin, Sean Kingston, Wizkid, P-Square, Banky W, Ojb Jezreel.</small> == == Band nima yuya* == Calas vegas Passion 4 Freedom band Seagull band Masta blasta Bayside Diamond Hitfm band FAF band (Florence Agogo Foundation) Governor band[13][14] == Chuɣu, yɛltɔɣa mini ban di nasara* == == 2013* == 2013 Calabar Carnival daa jɛndi la Nigerian yiliyiindiba. 2013 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Masta Blasta. * 2015* 2015 Calabar carnival yɛltɔɣa daa nyɛla Climate change. Di yi kana Cross River State gomnanti kurili Ben Ayade yɛltɔɣa, daa snyala ŋun deei niriba kaman tiŋgbana ban paai pia ni anu n gari. Lala yuuni maa, o daa zaŋ beauty queens n nam band shɛli bɛ ni booni governor's band. 2015 chuɣu maa nasara dira daa nyɛla Passion 4 band. 3jws1p8qxbqqkheyzb6u0pbg1b6vkl7 Cure Salée 0 33299 139284 139076 2026-06-06T15:23:54Z Alhaj Darajaati 22 Added sections 139284 wikitext text/x-wiki Cure Salèe ( French <nowiki>''</nowiki>Salt Cure<nowiki>''</nowiki>) bɛ Festival of Nomads nyɛla  Tuareg mini Wodaabe zuliya nima laɣimgu shɛli bini laɣimda northern Niger tiŋ shɛli bini boli In-Gall la. Di nyɛla bini niŋdi shɛli saha shɛli saa yi ti gbaara, di tooi niŋdi silimi gɔli September bakɔi dibaa ayi din bahindili lala gɔli maa. Niger Gomlanti nyɛla ŋun piligi lala chuɣu ŋɔ suŋbu yuuni 1990s la saha, ka nyɛ ŋun zalindi di dabisa maa yuuni kam, ( yuuni 2006  silimi gɔli September biɛɣu pinyini dali) dabisi shɛŋa din niŋda ( dabaa ata) di nyɛla din mali asanza nim ka bi kpɛri na tiŋ maa ni dɛindɛimidiba mini ninyuli yulindiba. == Kaya == Saa gbaabu nyɛla din nyɛ yɛli kpɛɛni n ti Saharan nima.Tuareg zuliya nim ban laɣimdi Salt flats mini pools din baɣi Ingall ni bi labi neigi bi binkɔbiri kamani niɣi mini buhi ni bi malishili n kpeɣi napoŋ n chaŋ South din yɛn chɛ ka tooi mali alaafee wuuni maa ni. Cure Salèe nyɛla bini dihi shɛli tabili ni di mali anfaani  n ti bi niriba ka lahi nyɛ din kpaŋsiri ti laa bobu din yi kana lala chuɣu ŋɔ ni Cure Salèe kuli nyɛla din mali anfaani kamani tiŋgbani maa laɣingunima. Dini niŋ saha waɣala ka bi daŋ maa bɛ zuliya maa laɣim maa, lala chuɣu ŋɔ chɛ ka bi laɣimda ka tooi ti taba lahabaya, ka di dahi ka tooi lahi kpaŋsi  zosimli bi maŋ sunsuni mini sanbanni. Di yi kana Tuareg mini Wodaabe polo Cure Salèe nyɛla saha shɛli bini mali paɣaba bobu yala n. Chuɣu ŋɔ nyɛla din yaa jɛndi wodaabe nim kali Gerewol, din ni ka nachin polo zaŋ di bi maŋ n wuhi paɣasari shɛba ban bori daba maa. Bi nyɛla ban war wahi ka tooi lahi mali bibaŋsim kamani kaya nɛima shɛbu, zuɣuri malibu mini nachinsi dibu. Di yi kana Tuareg zuliya ni paɣaba nyɛla ban bori dab shɛba ban sahi paɣa malibu, nachin shɛba ban sahi paɣa malibu maa nyɛ ban zaŋdi bi baŋsim kamani laakum ba n nyɛŋ taba, artists, wa wariba, yili yilindiba mini craftmen n wuhiri salo maa. Tuareg laakumi bariba compitisa ka bi mali n piligi chuɣu maa puhibu, ka rasis, yila, waa mini salima nyɛ din dola. Ka chɛ ka chuɣu maa puhibu dabisa maa nakuli nyɛ dabaa ata, chuɣu ŋɔ ni tooi paagi bakɔi ka nomadic laɣimgu ni maa na kuli bɛ lala tiŋ maa ni. == Kundivihira == geec7tbx65b14ktsnwmh06vmdq0xcon 139321 139284 2026-06-06T16:55:52Z Maltima Rabia 5146 Bold a text 139321 wikitext text/x-wiki '''Cure Salèe''' ( French '''<nowiki>''</nowiki>Salt Cure<nowiki>''</nowiki>''') bɛ Festival of Nomads nyɛla  Tuareg mini Wodaabe zuliya nima laɣimgu shɛli bini laɣimda northern [[Niger]] tiŋ shɛli bini boli In-Gall la. Di nyɛla bini niŋdi shɛli saha shɛli saa yi ti gbaara, di tooi niŋdi silimi gɔli [[September]] bakɔi dibaa ayi din bahindili lala gɔli maa. Niger Gomlanti nyɛla ŋun piligi lala chuɣu ŋɔ suŋbu yuuni 1990s la saha, ka nyɛ ŋun zalindi di dabisa maa yuuni kam, ( yuuni 2006  silimi gɔli September biɛɣu pinyini dali) dabisi shɛŋa din niŋda ( dabaa ata) di nyɛla din mali asanza nim ka bi kpɛri na tiŋ maa ni dɛindɛimidiba mini ninyuli yulindiba. == Kaya == Saa gbaabu nyɛla din nyɛ yɛli kpɛɛni n ti Saharan nima.Tuareg zuliya nim ban laɣimdi Salt flats mini pools din baɣi Ingall ni bi labi neigi bi binkɔbiri kamani niɣi mini buhi ni bi malishili n kpeɣi napoŋ n chaŋ South din yɛn chɛ ka tooi mali alaafee wuuni maa ni. Cure Salèe nyɛla bini dihi shɛli tabili ni di mali anfaani  n ti bi niriba ka lahi nyɛ din kpaŋsiri ti laa bobu din yi kana lala chuɣu ŋɔ ni Cure Salèe kuli nyɛla din mali anfaani kamani tiŋgbani maa laɣingunima. Dini niŋ saha waɣala ka bi daŋ maa bɛ zuliya maa laɣim maa, lala chuɣu ŋɔ chɛ ka bi laɣimda ka tooi ti taba lahabaya, ka di dahi ka tooi lahi kpaŋsi  zosimli bi maŋ sunsuni mini sanbanni. Di yi kana Tuareg mini Wodaabe polo Cure Salèe nyɛla saha shɛli bini mali paɣaba bobu yala n. Chuɣu ŋɔ nyɛla din yaa jɛndi wodaabe nim kali Gerewol, din ni ka nachin polo zaŋ di bi maŋ n wuhi paɣasari shɛba ban bori daba maa. Bi nyɛla ban war wahi ka tooi lahi mali bibaŋsim kamani kaya nɛima shɛbu, zuɣuri malibu mini nachinsi dibu. Di yi kana Tuareg zuliya ni paɣaba nyɛla ban bori dab shɛba ban sahi paɣa malibu, nachin shɛba ban sahi paɣa malibu maa nyɛ ban zaŋdi bi baŋsim kamani laakum ba n nyɛŋ taba, artists, wa wariba, yili yilindiba mini craftmen n wuhiri salo maa. Tuareg laakumi bariba compitisa ka bi mali n piligi chuɣu maa puhibu, ka rasis, yila, waa mini salima nyɛ din dola. Ka chɛ ka chuɣu maa puhibu dabisa maa nakuli nyɛ dabaa ata, chuɣu ŋɔ ni tooi paagi bakɔi ka nomadic laɣimgu ni maa na kuli bɛ lala tiŋ maa ni. == Kundivihira == ljr6zvpzlzktwpvuumtqfut4r24292f Ofala Festival 0 33307 139240 139177 2026-06-06T13:40:54Z Alhaj Darajaati 22 added link 139240 wikitext text/x-wiki '''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa. di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam Nigeria tingbanni. Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam. == Taarihi == Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi Benin ni labi eastern banks din be Niger kom maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima. Chuɣu maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be Benin la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli chuɣu Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu. Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa. tc8obnv3zgc80ayh05vvmzepryaopo3 139241 139240 2026-06-06T13:44:04Z Alhaj Darajaati 22 added link 139241 wikitext text/x-wiki '''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa. di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni. Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam. == Taarihi == Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi Benin ni labi eastern banks din be Niger kom maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima. Chuɣu maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be Benin la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli chuɣu Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu. Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa. fiwr1152moisf5bc7s5wc6hecse44vg 139243 139241 2026-06-06T13:53:48Z Alhaj Darajaati 22 139243 wikitext text/x-wiki '''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa. di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni. Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam. == Taarihi == Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi Benin ni labi eastern banks din be Niger kom maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima. Chuɣu maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be Benin la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli chuɣu Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu. Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa. == Kundivihira == rny916ymtm6narrcf9xrvtspfehwe8q 139246 139243 2026-06-06T13:59:42Z Alhaj Darajaati 22 Added a databox 139246 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa. di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni. Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam. == Taarihi == Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi Benin ni labi eastern banks din be Niger kom maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima. Chuɣu maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be Benin la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli chuɣu Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu. Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa. == Kundivihira == 717rn6p7tvj1e7ahkren3ivwza9x7kk 139276 139246 2026-06-06T15:03:07Z Alhaj Darajaati 22 Added reference 139276 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng}}</ref>. di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni. Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam. == Taarihi == Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi Benin ni labi eastern banks din be Niger kom maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima. Chuɣu maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be Benin la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli chuɣu Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu. Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa. == Kundivihira == 3zfxtomlv7l2kthykguce8yjkq70q3l Kuomboka 0 33311 139229 139226 2026-06-06T12:05:09Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 139229 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''. Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. kmne7g3rh1r3i8xs5xio2tj1fsjleyr 139231 139229 2026-06-06T12:11:30Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 139231 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''. Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. fl1ruo3wcjr5brnseq00kcitifakejo 139238 139231 2026-06-06T12:21:41Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 139238 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''. Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' pabf4996fklhkdue8mobv4zmlbnn5rb 139239 139238 2026-06-06T12:31:47Z K.D.Nburidiba 4111 Added a section 139239 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''. Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. sb47ra5nuuqt3kkbe9hmm2humvyxwe7 139242 139239 2026-06-06T13:47:45Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 139242 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''. Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. svtjozrciq52jerdhbflbafytcugzrh 139244 139242 2026-06-06T13:58:25Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 139244 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''. Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. b7fumvn7letu9nfndk0qnl03531lexe 139248 139244 2026-06-06T14:05:36Z K.D.Nburidiba 4111 Added a content 139248 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''. Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. 1rnx5r8r7q60ilgnbitxsehxlusy23f 139249 139248 2026-06-06T14:09:43Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 139249 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. 38wh0egbkem6ed7jekc5rpocpnnph7k 139250 139249 2026-06-06T14:10:18Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 139250 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala. Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. == Kundivihira == k5ah9g46w7riqu5rwy5ioctge0ndoi2 139252 139250 2026-06-06T14:11:41Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 139252 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala.<ref>{{Cite journal|last=Lumbwe|first=Kapambwe|date=2012-11-13|title=Kuomboka Ceremony, Nc'wala Traditional Ceremony, Lwindi Gonde Traditional Ceremony|url=https://doi.org/10.2989/18121004.2012.736153|journal=Journal of the Musical Arts in Africa|volume=9|issue=1|pages=86–89|doi=10.2989/18121004.2012.736153|issn=1812-1004}}</ref> Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba. tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. == Kundivihira == monclgcrwn281gp4hdm7gjeljab2y0a 139253 139252 2026-06-06T14:14:47Z K.D.Nburidiba 4111 Added a reference 139253 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu Naawuni yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala.<ref>{{Cite journal|last=Lumbwe|first=Kapambwe|date=2012-11-13|title=Kuomboka Ceremony, Nc'wala Traditional Ceremony, Lwindi Gonde Traditional Ceremony|url=https://doi.org/10.2989/18121004.2012.736153|journal=Journal of the Musical Arts in Africa|volume=9|issue=1|pages=86–89|doi=10.2989/18121004.2012.736153|issn=1812-1004}}</ref> Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba.<ref>{{Cite journal|last=SIKAYOMYA|first=Patrick|last2=Cheyeka|first2=Austin|last3=Chipindi|first3=Ferdinand|date=2026-02-21|title=Exploring Pupils’ Attitudes toward History as a School Subject: Evidence from Selected Secondary Schools in Lusaka, Zambia|url=https://doi.org/10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|journal=International Journal For Multidisciplinary Research|volume=8|issue=1|doi=10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|issn=2582-2160}}</ref> tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. == Kundivihira == p5lu95glre4pwybesp7zehge4ur38lu 139254 139253 2026-06-06T14:16:34Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 139254 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi kom ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu [[Naawuni]] yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala.<ref>{{Cite journal|last=Lumbwe|first=Kapambwe|date=2012-11-13|title=Kuomboka Ceremony, Nc'wala Traditional Ceremony, Lwindi Gonde Traditional Ceremony|url=https://doi.org/10.2989/18121004.2012.736153|journal=Journal of the Musical Arts in Africa|volume=9|issue=1|pages=86–89|doi=10.2989/18121004.2012.736153|issn=1812-1004}}</ref> Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba.<ref>{{Cite journal|last=SIKAYOMYA|first=Patrick|last2=Cheyeka|first2=Austin|last3=Chipindi|first3=Ferdinand|date=2026-02-21|title=Exploring Pupils’ Attitudes toward History as a School Subject: Evidence from Selected Secondary Schools in Lusaka, Zambia|url=https://doi.org/10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|journal=International Journal For Multidisciplinary Research|volume=8|issue=1|doi=10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|issn=2582-2160}}</ref> tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. == Kundivihira == 6p6q9rjqyt481vkei66x52vg035evip 139255 139254 2026-06-06T14:17:02Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 139255 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi [[kom]] ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala chuɣu maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu [[Naawuni]] yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala.<ref>{{Cite journal|last=Lumbwe|first=Kapambwe|date=2012-11-13|title=Kuomboka Ceremony, Nc'wala Traditional Ceremony, Lwindi Gonde Traditional Ceremony|url=https://doi.org/10.2989/18121004.2012.736153|journal=Journal of the Musical Arts in Africa|volume=9|issue=1|pages=86–89|doi=10.2989/18121004.2012.736153|issn=1812-1004}}</ref> Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba.<ref>{{Cite journal|last=SIKAYOMYA|first=Patrick|last2=Cheyeka|first2=Austin|last3=Chipindi|first3=Ferdinand|date=2026-02-21|title=Exploring Pupils’ Attitudes toward History as a School Subject: Evidence from Selected Secondary Schools in Lusaka, Zambia|url=https://doi.org/10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|journal=International Journal For Multidisciplinary Research|volume=8|issue=1|doi=10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|issn=2582-2160}}</ref> tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. == Kundivihira == 5a7sd537z7m0r1j609aff9ruukxchab 139256 139255 2026-06-06T14:17:57Z K.D.Nburidiba 4111 Added a link 139256 wikitext text/x-wiki '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi [[kom]] ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala [[chuɣu]] maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu [[Naawuni]] yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala.<ref>{{Cite journal|last=Lumbwe|first=Kapambwe|date=2012-11-13|title=Kuomboka Ceremony, Nc'wala Traditional Ceremony, Lwindi Gonde Traditional Ceremony|url=https://doi.org/10.2989/18121004.2012.736153|journal=Journal of the Musical Arts in Africa|volume=9|issue=1|pages=86–89|doi=10.2989/18121004.2012.736153|issn=1812-1004}}</ref> Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba.<ref>{{Cite journal|last=SIKAYOMYA|first=Patrick|last2=Cheyeka|first2=Austin|last3=Chipindi|first3=Ferdinand|date=2026-02-21|title=Exploring Pupils’ Attitudes toward History as a School Subject: Evidence from Selected Secondary Schools in Lusaka, Zambia|url=https://doi.org/10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|journal=International Journal For Multidisciplinary Research|volume=8|issue=1|doi=10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|issn=2582-2160}}</ref> tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. == Kundivihira == kaloc7numtnm2dpf28fpj4h3lmql3r3 139257 139256 2026-06-06T14:21:03Z K.D.Nburidiba 4111 139257 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Kuomboka''' '''nyɛla bachi shɛli din yina''' Lozi balli puuni na; ka di gbunni nyɛ 'ka a yi [[kom]] ni na'. Ti zuŋɔ Zambia ŋo nyɛla din wuhiri kali diɛma din niŋdi shiɛɣuni, di yi ti niŋ ka Zambezi mɔɣili maa kpe hali n ti puuri m bahira na Western Province. Lala [[chuɣu]] maa puhirimi n dili Litunga chandi, Lozi nima naa maa, o yiŋ dundɔŋni din be Lealui zaŋkpa Barotse Floodplain din be Zambezi mɔɣili maa polo hali ni Limulunga. Bɛ yi ti labiri na August goli ni ni bɛ soli din be yiri polo ka bɛ boli li Kufuluhela. == Taarihi == Kuomboka nyɛla bɛ ni zaŋ shɛli dabaa n labisi nyaaŋa hali ni 17th kurumbunani,dini daa niŋ ka kom kpe niriba ka bɛ boli li ''meyi a lungwangwa''.<ref>{{Cite journal|last=Sikayomwa|first=Patrick|date=2013-05-03|title=From a crisis to a ceremony: A history of the Kuomboka to 2010|url=http://dspace.unza.zm/handle/123456789/2313|language=en}}</ref> Niriba daa bɔrila dabiɛm ni kom maa kpɛbu maa zuɣu di ti kpe bɛ ŋarima puuni.Dinzuɣu [[Naawuni]] yiko puuni, Nyambe, daa che ka doo yuli daa booni Nakambela daa mali ŋariŋ titali, Nalikwanda, di gbunni"Niriba maa zuɣu," ni bɛ zaŋli n gu bɛ maŋa ka che ko' kpe bo. Disaha yini mi shɛli Kuomboka chuɣu maa piligu ni daa bala.<ref>{{Cite journal|last=Lumbwe|first=Kapambwe|date=2012-11-13|title=Kuomboka Ceremony, Nc'wala Traditional Ceremony, Lwindi Gonde Traditional Ceremony|url=https://doi.org/10.2989/18121004.2012.736153|journal=Journal of the Musical Arts in Africa|volume=9|issue=1|pages=86–89|doi=10.2989/18121004.2012.736153|issn=1812-1004}}</ref> Din niŋdi yuuni kam, ka di dabisili lee doli kom maa dubu ni nyɛ shɛm. Litunga maa daa chaŋ ti nya nayoli kpamba, di nyaanga ka ŋun ŋmeri nayoli binkumda ŋme ni boli ba.<ref>{{Cite journal|last=SIKAYOMYA|first=Patrick|last2=Cheyeka|first2=Austin|last3=Chipindi|first3=Ferdinand|date=2026-02-21|title=Exploring Pupils’ Attitudes toward History as a School Subject: Evidence from Selected Secondary Schools in Lusaka, Zambia|url=https://doi.org/10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|journal=International Journal For Multidisciplinary Research|volume=8|issue=1|doi=10.36948/ijfmr.2026.v08i01.69481|issn=2582-2160}}</ref> tuuli tuma daa nyɛla binkumda niɛma maa bɔbu ka boli ''Njonjolo'', hali gba di daa ti maani mi ni tatabo nima (tuuli Litunga Mboo maa ni daa yɛlili). Din kam daa kana daa deei puhigu yuli Litunga sani: Mboo's daa nyɛla daa boli ''Sitandamwalye'', Inyambo's ''Lyamashandi'', ni Ngalama's ''Notila'' == Din chani shɛm == Chuɣu maa chani ni binkumda ka nayoli binkumda ŋmeri maa doli n ŋeri li. Din niŋdi n gindi nayoli maa pɔi ni Kuomboka, naan yi mɔli li. Litunga maa piinila dabisili bɛ ni tari bɛ kali binyɛrigu, bɛ yi chaŋ tooni ka ka bɛ taɣi British nima ni daa zaŋ neen shɛli n ti Litunga yuuni 1902 la ka di nyɛla naa Edward VII n daa zaŋ li tiba ni di teeri ba biɛhigu din be Lozi niriba mini Na paɣa Victoria sunsuuni. Niriba gari tuha ni chani nimaani yuuni kam. Chuɣu maa piini mi ni ŋarim piɛla ayi ka bɛ zaŋ chaŋ n ti luhi kom maa biɛhigu viɛnyɛla bɛ dimma ti be ni zuɣu. Di yi kuli niŋ ka ban chaŋ yihibu maa kuli yɛli "binshɛɣu kam ne", dinŋuna soli maa pulini maa. Din kuli kpa talahi n nyɛ nayoli binkumda dibaa ata la – ''kanaona'', ''munanga'', ni ''mundili'' – di zaɣ' yini kam nyɛla din gari miya zaɣ' yini ka yuui pam kamani yuun kɔbiga ni pisopɔi 170. Litunga nyɛla Prime Minister ni tiŋbihi bihi maa nanima ni dooni so ka bɛ boli ba Indunas. == Kundivihira == juh0ilnisth9najj3sqoiq5aytteltf Mpanda River 0 33312 139230 139228 2026-06-06T12:08:43Z Kalakpagh 2501 /* Yɛligola */ Updated Content 139230 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mpanda Mɔɣili'''({{langx|fr|Rivière Mpanda}}) nyɛla mɔɣili din be Buhanza yaɣili, Burundi. Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n ti [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]] . ==Course== Mpanda Mɔɣili mini [[Kajeke River|Kajeke Mɔɣili]] nyɛla mɔɣa ayi shɛŋa din mali anfaani pam zaŋ n ti Rusizi gbunni polo. Mpanda Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi miri Zaire- Nile ka nyɛ din zori gari ni kamani kilomita pihita. Kamani kilomita pia zuɣu yi Rusizi di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mutimbuzi Mɔɣili.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mpanda nyɛla din piligi Kibira National paaki zaŋ chaŋ tarisi din be Muramvya yaɣili mini Bubanza yaɣili. Di nyɛla din zori nudirigu polo chaŋ n ti Bubanza yaɣili wulinluhili chaŋ n ti gari tiŋsi zaŋ n ti Mpanda mini Murengeza. Di nyɛla din zori kpari wulinpuhili chani Melchior Ndadaye tiŋduya aleepili paaki pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]].{{sfn|Relation: Mpanda (2689931)}} Mpanda Mɔɣili ŋɔ yɛliŋ nyɛla din paai kamani mita dibaa anu zaŋ chaŋ mita dibaa ayobu ka di ʒiliŋ mi be kamani mita dibaa ayi amaa ka nyɛ di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Wuuni, di zobu tooi nyɛla {{convert|2|m3/s}}.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Yɛligola == Silimiin goli October yuuni 2020, punpi kom din be Rukaramu, Mutimbuzi, Bujumbura Rural Province nyɛla din daa na ŋmaai yibu chira ayobu. Ninvuɣ shɛba ban be lala yaɣili ŋɔ nyɛla ban daa kpalim yuusiri Mpanda mɔɣili kom ŋɔ.{{sfn|Dushime|2020}} Silimiin goli November yuuni 2020 mɔɣili maa nangban gbirima nyɛla din daa kabi ka Mpanda mɔɣili pa miri Rukaramu.{{sfn|Niyungeko|2020}} Silimiin goli March yuuni 2021 Gatura mɔɣ'bila din sɔŋdi kparilim ka be Mpanda Mɔɣili nyɛla din daa chii ka daa di shinkaafa pɔri din daa yiɣisi yikanima 3,125 Mpanda mini Gihanga. Bɛ ni daa niŋ shɛm gu ka taɣi li nyɛla bɛ daa ŋmaligi la Nyaburiga mɔɣili bahi lala mɔɣ'bila ŋɔ.{{sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli May yuuni 2021 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa bori ni di kabi mɔɣ'shɛli din daa gbubi li zaŋ n ti Melchior Ndadaye International Airport. == Kundivihira == s8qfyk0syz074jl0veyx4beryvnno9s 139232 139230 2026-06-06T12:15:49Z Kalakpagh 2501 /* Yɛligola */ Updated Content 139232 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mpanda Mɔɣili'''({{langx|fr|Rivière Mpanda}}) nyɛla mɔɣili din be Buhanza yaɣili, Burundi. Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n ti [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]] . ==Course== Mpanda Mɔɣili mini [[Kajeke River|Kajeke Mɔɣili]] nyɛla mɔɣa ayi shɛŋa din mali anfaani pam zaŋ n ti Rusizi gbunni polo. Mpanda Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi miri Zaire- Nile ka nyɛ din zori gari ni kamani kilomita pihita. Kamani kilomita pia zuɣu yi Rusizi di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mutimbuzi Mɔɣili.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mpanda nyɛla din piligi Kibira National paaki zaŋ chaŋ tarisi din be Muramvya yaɣili mini Bubanza yaɣili. Di nyɛla din zori nudirigu polo chaŋ n ti Bubanza yaɣili wulinluhili chaŋ n ti gari tiŋsi zaŋ n ti Mpanda mini Murengeza. Di nyɛla din zori kpari wulinpuhili chani Melchior Ndadaye tiŋduya aleepili paaki pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]].{{sfn|Relation: Mpanda (2689931)}} Mpanda Mɔɣili ŋɔ yɛliŋ nyɛla din paai kamani mita dibaa anu zaŋ chaŋ mita dibaa ayobu ka di ʒiliŋ mi be kamani mita dibaa ayi amaa ka nyɛ di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Wuuni, di zobu tooi nyɛla {{convert|2|m3/s}}.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Yɛligola == Silimiin goli October yuuni 2020, punpi kom din be Rukaramu, Mutimbuzi, Bujumbura Rural Province nyɛla din daa na ŋmaai yibu chira ayobu. Ninvuɣ shɛba ban be lala yaɣili ŋɔ nyɛla ban daa kpalim yuusiri Mpanda mɔɣili kom ŋɔ.{{sfn|Dushime|2020}} Silimiin goli November yuuni 2020 mɔɣili maa nangban gbirima nyɛla din daa kabi ka Mpanda mɔɣili pa miri Rukaramu.{{sfn|Niyungeko|2020}} Silimiin goli March yuuni 2021 Gatura mɔɣ'bila din sɔŋdi kparilim ka be Mpanda Mɔɣili nyɛla din daa chii ka daa di shinkaafa pɔri din daa yiɣisi yikanima 3,125 Mpanda mini Gihanga. Bɛ ni daa niŋ shɛm gu ka taɣi li nyɛla bɛ daa ŋmaligi la Nyaburiga mɔɣili bahi lala mɔɣ'bila ŋɔ.{{sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli May yuuni 2021 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa bori ni di kabi mɔɣ'shɛli din daa gbubi li zaŋ n ti Melchior Ndadaye International Airport. ==Hydroelectricity== Tuma nyɛla din daa piligi Mpanda Mɔɣili ŋɔ ni yuuni 2011 ni liɣiri din yiɣisi US$54 miliyɔŋ. Kɔntiriata shɛba ban daa deegi di malibu ŋɔ nyɛ Chinese company CENEMA-CGC mini Angelique International for the connection station and distribution line. Tuma nyɛla din daa na ŋmaai yuuni 2017 din daa niŋ ka bɛ tum paai kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni anu ka daa na bɛ deei liɣiri la zuɣu. Silimiin goli October yuuni 2021 [[Evariste Ndayishimiye]], zuɣulan zaŋ n ti Burundi nyɛla ŋun daa chaŋ ni ka daa ti nya ka duri shɛŋa bɛ ni daa mi maa shɛŋa pun lu.{{sfn|Nyandwi|2021b}} == Kundivihira == 3f07kdwy5e4vnj4aec5h9abchu3wjrb 139233 139232 2026-06-06T12:16:19Z Kalakpagh 2501 /* Hydroelectricity */ Updated Content 139233 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mpanda Mɔɣili'''({{langx|fr|Rivière Mpanda}}) nyɛla mɔɣili din be Buhanza yaɣili, Burundi. Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n ti [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]] . ==Course== Mpanda Mɔɣili mini [[Kajeke River|Kajeke Mɔɣili]] nyɛla mɔɣa ayi shɛŋa din mali anfaani pam zaŋ n ti Rusizi gbunni polo. Mpanda Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi miri Zaire- Nile ka nyɛ din zori gari ni kamani kilomita pihita. Kamani kilomita pia zuɣu yi Rusizi di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mutimbuzi Mɔɣili.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mpanda nyɛla din piligi Kibira National paaki zaŋ chaŋ tarisi din be Muramvya yaɣili mini Bubanza yaɣili. Di nyɛla din zori nudirigu polo chaŋ n ti Bubanza yaɣili wulinluhili chaŋ n ti gari tiŋsi zaŋ n ti Mpanda mini Murengeza. Di nyɛla din zori kpari wulinpuhili chani Melchior Ndadaye tiŋduya aleepili paaki pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]].{{sfn|Relation: Mpanda (2689931)}} Mpanda Mɔɣili ŋɔ yɛliŋ nyɛla din paai kamani mita dibaa anu zaŋ chaŋ mita dibaa ayobu ka di ʒiliŋ mi be kamani mita dibaa ayi amaa ka nyɛ di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Wuuni, di zobu tooi nyɛla {{convert|2|m3/s}}.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Yɛligola == Silimiin goli October yuuni 2020, punpi kom din be Rukaramu, Mutimbuzi, Bujumbura Rural Province nyɛla din daa na ŋmaai yibu chira ayobu. Ninvuɣ shɛba ban be lala yaɣili ŋɔ nyɛla ban daa kpalim yuusiri Mpanda mɔɣili kom ŋɔ.{{sfn|Dushime|2020}} Silimiin goli November yuuni 2020 mɔɣili maa nangban gbirima nyɛla din daa kabi ka Mpanda mɔɣili pa miri Rukaramu.{{sfn|Niyungeko|2020}} Silimiin goli March yuuni 2021 Gatura mɔɣ'bila din sɔŋdi kparilim ka be Mpanda Mɔɣili nyɛla din daa chii ka daa di shinkaafa pɔri din daa yiɣisi yikanima 3,125 Mpanda mini Gihanga. Bɛ ni daa niŋ shɛm gu ka taɣi li nyɛla bɛ daa ŋmaligi la Nyaburiga mɔɣili bahi lala mɔɣ'bila ŋɔ.{{sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli May yuuni 2021 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa bori ni di kabi mɔɣ'shɛli din daa gbubi li zaŋ n ti Melchior Ndadaye International Airport. ==Niɣilim buɣim == Tuma nyɛla din daa piligi Mpanda Mɔɣili ŋɔ ni yuuni 2011 ni liɣiri din yiɣisi US$54 miliyɔŋ. Kɔntiriata shɛba ban daa deegi di malibu ŋɔ nyɛ Chinese company CENEMA-CGC mini Angelique International for the connection station and distribution line. Tuma nyɛla din daa na ŋmaai yuuni 2017 din daa niŋ ka bɛ tum paai kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni anu ka daa na bɛ deei liɣiri la zuɣu. Silimiin goli October yuuni 2021 [[Evariste Ndayishimiye]], zuɣulan zaŋ n ti Burundi nyɛla ŋun daa chaŋ ni ka daa ti nya ka duri shɛŋa bɛ ni daa mi maa shɛŋa pun lu.{{sfn|Nyandwi|2021b}} == Kundivihira == genzrqau48bv1da7uai3y8ehl2ao36z 139234 139233 2026-06-06T12:17:56Z Kalakpagh 2501 /* Niɣilim buɣim */ Updated Content 139234 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mpanda Mɔɣili'''({{langx|fr|Rivière Mpanda}}) nyɛla mɔɣili din be Buhanza yaɣili, Burundi. Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n ti [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]] . ==Course== Mpanda Mɔɣili mini [[Kajeke River|Kajeke Mɔɣili]] nyɛla mɔɣa ayi shɛŋa din mali anfaani pam zaŋ n ti Rusizi gbunni polo. Mpanda Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi miri Zaire- Nile ka nyɛ din zori gari ni kamani kilomita pihita. Kamani kilomita pia zuɣu yi Rusizi di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mutimbuzi Mɔɣili.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mpanda nyɛla din piligi Kibira National paaki zaŋ chaŋ tarisi din be Muramvya yaɣili mini Bubanza yaɣili. Di nyɛla din zori nudirigu polo chaŋ n ti Bubanza yaɣili wulinluhili chaŋ n ti gari tiŋsi zaŋ n ti Mpanda mini Murengeza. Di nyɛla din zori kpari wulinpuhili chani Melchior Ndadaye tiŋduya aleepili paaki pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]].{{sfn|Relation: Mpanda (2689931)}} Mpanda Mɔɣili ŋɔ yɛliŋ nyɛla din paai kamani mita dibaa anu zaŋ chaŋ mita dibaa ayobu ka di ʒiliŋ mi be kamani mita dibaa ayi amaa ka nyɛ di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Wuuni, di zobu tooi nyɛla {{convert|2|m3/s}}.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Yɛligola == Silimiin goli October yuuni 2020, punpi kom din be Rukaramu, Mutimbuzi, Bujumbura Rural Province nyɛla din daa na ŋmaai yibu chira ayobu. Ninvuɣ shɛba ban be lala yaɣili ŋɔ nyɛla ban daa kpalim yuusiri Mpanda mɔɣili kom ŋɔ.{{sfn|Dushime|2020}} Silimiin goli November yuuni 2020 mɔɣili maa nangban gbirima nyɛla din daa kabi ka Mpanda mɔɣili pa miri Rukaramu.{{sfn|Niyungeko|2020}} Silimiin goli March yuuni 2021 Gatura mɔɣ'bila din sɔŋdi kparilim ka be Mpanda Mɔɣili nyɛla din daa chii ka daa di shinkaafa pɔri din daa yiɣisi yikanima 3,125 Mpanda mini Gihanga. Bɛ ni daa niŋ shɛm gu ka taɣi li nyɛla bɛ daa ŋmaligi la Nyaburiga mɔɣili bahi lala mɔɣ'bila ŋɔ.{{sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli May yuuni 2021 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa bori ni di kabi mɔɣ'shɛli din daa gbubi li zaŋ n ti Melchior Ndadaye International Airport. ==Niɣilim buɣim == Tuma nyɛla din daa piligi Mpanda Mɔɣili ŋɔ ni yuuni 2011 ni liɣiri din yiɣisi US$54 miliyɔŋ. Kɔntiriata shɛba ban daa deegi di malibu ŋɔ nyɛ Chinese company CENEMA-CGC mini Angelique International for the connection station and distribution line. Tuma nyɛla din daa na ŋmaai yuuni 2017 din daa niŋ ka bɛ tum paai kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni anu ka daa na bɛ deei liɣiri la zuɣu. Silimiin goli October yuuni 2021 [[Evariste Ndayishimiye]], zuɣulan zaŋ n ti Burundi nyɛla ŋun daa chaŋ ni ka daa ti nya ka duri shɛŋa bɛ ni daa mi maa shɛŋa pun lu.{{sfn|Nyandwi|2021b}} ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-riviere-mpanda-source-de-vie-pour-les-habitants-de-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |last=Dushime |first=Cressia|work=Iwacu |title=Fait du jour/Rivière Mpanda: source de vie pour les habitants de Rukaramu |date=28 October 2020}} *{{citation |accessdate=2024-08-21 |language=fr |date=3 May 2021 |work=Ministry of Finance |last=Isenge |first=Baudouin |title=Visite de terrain sur la digue protégeant les infrastructures de l’Aéroport International Melchior NDANDAYE. |url=https://finances.gov.bi/index.php/2021/05/03/visite-de-terrain-sur-la-digue-protegeant-les-infrastructures-de-laeroport-international-melchior-ndandaye/}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mpanda-menace-la-zone-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Niyungeko |first=Dorine |work=Iwacu |title=La rivière Mpanda menace la zone Rukaramu |date=20 November 2020 }} *{{citation |url=https://www.rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/0/219 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Bubanza: la déviation de la rivière Gatura, un acte de sauvetage pour un grand périmètre rizicole |date=3 April 2021b}} *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/3/2 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné|title=Vers la reprise des travaux de construction du barrage Mpanda |date=15 October 2021}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2689931#map=12/-3.2102/29.4104 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mpanda (2689931) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mpanda (2689931)}} }} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-le-projet-hydroelectrique-de-mpanda-enregistre-un-financement-de-la-repp/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=16 June 2021 |title=BURUNDI : le projet hydroélectrique de Mpanda enregistre un financement de la REPP |language=fr|publisher=Afrik 21}} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-un-appel-doffres-pour-la-centrale-hydroelectrique-de-mpanda-10-mw/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=2 June 2023 |title=BURUNDI : un appel d’offres pour la centrale hydroélectrique de Mpanda (10 MW) |language=fr|publisher=Afrik 21}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bubanza Province]] == Kundivihira == bsjsuyf8pcjlbvy2af9yih6x59k61m0 139235 139234 2026-06-06T12:18:16Z Kalakpagh 2501 /* Kundivihira */ Updated Content 139235 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mpanda Mɔɣili'''({{langx|fr|Rivière Mpanda}}) nyɛla mɔɣili din be Buhanza yaɣili, Burundi. Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n ti [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]] . ==Course== Mpanda Mɔɣili mini [[Kajeke River|Kajeke Mɔɣili]] nyɛla mɔɣa ayi shɛŋa din mali anfaani pam zaŋ n ti Rusizi gbunni polo. Mpanda Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi miri Zaire- Nile ka nyɛ din zori gari ni kamani kilomita pihita. Kamani kilomita pia zuɣu yi Rusizi di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mutimbuzi Mɔɣili.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mpanda nyɛla din piligi Kibira National paaki zaŋ chaŋ tarisi din be Muramvya yaɣili mini Bubanza yaɣili. Di nyɛla din zori nudirigu polo chaŋ n ti Bubanza yaɣili wulinluhili chaŋ n ti gari tiŋsi zaŋ n ti Mpanda mini Murengeza. Di nyɛla din zori kpari wulinpuhili chani Melchior Ndadaye tiŋduya aleepili paaki pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]].{{sfn|Relation: Mpanda (2689931)}} Mpanda Mɔɣili ŋɔ yɛliŋ nyɛla din paai kamani mita dibaa anu zaŋ chaŋ mita dibaa ayobu ka di ʒiliŋ mi be kamani mita dibaa ayi amaa ka nyɛ di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Wuuni, di zobu tooi nyɛla {{convert|2|m3/s}}.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Yɛligola == Silimiin goli October yuuni 2020, punpi kom din be Rukaramu, Mutimbuzi, Bujumbura Rural Province nyɛla din daa na ŋmaai yibu chira ayobu. Ninvuɣ shɛba ban be lala yaɣili ŋɔ nyɛla ban daa kpalim yuusiri Mpanda mɔɣili kom ŋɔ.{{sfn|Dushime|2020}} Silimiin goli November yuuni 2020 mɔɣili maa nangban gbirima nyɛla din daa kabi ka Mpanda mɔɣili pa miri Rukaramu.{{sfn|Niyungeko|2020}} Silimiin goli March yuuni 2021 Gatura mɔɣ'bila din sɔŋdi kparilim ka be Mpanda Mɔɣili nyɛla din daa chii ka daa di shinkaafa pɔri din daa yiɣisi yikanima 3,125 Mpanda mini Gihanga. Bɛ ni daa niŋ shɛm gu ka taɣi li nyɛla bɛ daa ŋmaligi la Nyaburiga mɔɣili bahi lala mɔɣ'bila ŋɔ.{{sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli May yuuni 2021 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa bori ni di kabi mɔɣ'shɛli din daa gbubi li zaŋ n ti Melchior Ndadaye International Airport. ==Niɣilim buɣim == Tuma nyɛla din daa piligi Mpanda Mɔɣili ŋɔ ni yuuni 2011 ni liɣiri din yiɣisi US$54 miliyɔŋ. Kɔntiriata shɛba ban daa deegi di malibu ŋɔ nyɛ Chinese company CENEMA-CGC mini Angelique International for the connection station and distribution line. Tuma nyɛla din daa na ŋmaai yuuni 2017 din daa niŋ ka bɛ tum paai kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni anu ka daa na bɛ deei liɣiri la zuɣu. Silimiin goli October yuuni 2021 [[Evariste Ndayishimiye]], zuɣulan zaŋ n ti Burundi nyɛla ŋun daa chaŋ ni ka daa ti nya ka duri shɛŋa bɛ ni daa mi maa shɛŋa pun lu.{{sfn|Nyandwi|2021b}} ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-riviere-mpanda-source-de-vie-pour-les-habitants-de-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |last=Dushime |first=Cressia|work=Iwacu |title=Fait du jour/Rivière Mpanda: source de vie pour les habitants de Rukaramu |date=28 October 2020}} *{{citation |accessdate=2024-08-21 |language=fr |date=3 May 2021 |work=Ministry of Finance |last=Isenge |first=Baudouin |title=Visite de terrain sur la digue protégeant les infrastructures de l’Aéroport International Melchior NDANDAYE. |url=https://finances.gov.bi/index.php/2021/05/03/visite-de-terrain-sur-la-digue-protegeant-les-infrastructures-de-laeroport-international-melchior-ndandaye/}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mpanda-menace-la-zone-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Niyungeko |first=Dorine |work=Iwacu |title=La rivière Mpanda menace la zone Rukaramu |date=20 November 2020 }} *{{citation |url=https://www.rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/0/219 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Bubanza: la déviation de la rivière Gatura, un acte de sauvetage pour un grand périmètre rizicole |date=3 April 2021b}} *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/3/2 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné|title=Vers la reprise des travaux de construction du barrage Mpanda |date=15 October 2021}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2689931#map=12/-3.2102/29.4104 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mpanda (2689931) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mpanda (2689931)}} }} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-le-projet-hydroelectrique-de-mpanda-enregistre-un-financement-de-la-repp/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=16 June 2021 |title=BURUNDI : le projet hydroélectrique de Mpanda enregistre un financement de la REPP |language=fr|publisher=Afrik 21}} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-un-appel-doffres-pour-la-centrale-hydroelectrique-de-mpanda-10-mw/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=2 June 2023 |title=BURUNDI : un appel d’offres pour la centrale hydroélectrique de Mpanda (10 MW) |language=fr|publisher=Afrik 21}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bubanza Province]] p225w8u4as4x24jkufcat6va3r3v0nf 139236 139235 2026-06-06T12:18:45Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139236 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mpanda Mɔɣili'''({{langx|fr|Rivière Mpanda}}) nyɛla mɔɣili din be Buhanza yaɣili, Burundi. Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n ti [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]] . ==Course== Mpanda Mɔɣili mini [[Kajeke River|Kajeke Mɔɣili]] nyɛla mɔɣa ayi shɛŋa din mali anfaani pam zaŋ n ti Rusizi gbunni polo. Mpanda Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi miri Zaire- Nile ka nyɛ din zori gari ni kamani kilomita pihita. Kamani kilomita pia zuɣu yi Rusizi di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mutimbuzi Mɔɣili.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mpanda nyɛla din piligi Kibira National paaki zaŋ chaŋ tarisi din be Muramvya yaɣili mini Bubanza yaɣili. Di nyɛla din zori nudirigu polo chaŋ n ti Bubanza yaɣili wulinluhili chaŋ n ti gari tiŋsi zaŋ n ti Mpanda mini Murengeza. Di nyɛla din zori kpari wulinpuhili chani Melchior Ndadaye tiŋduya aleepili paaki pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]].{{sfn|Relation: Mpanda (2689931)}} Mpanda Mɔɣili ŋɔ yɛliŋ nyɛla din paai kamani mita dibaa anu zaŋ chaŋ mita dibaa ayobu ka di ʒiliŋ mi be kamani mita dibaa ayi amaa ka nyɛ di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Wuuni, di zobu tooi nyɛla {{convert|2|m3/s}}.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Yɛligola == Silimiin goli October yuuni 2020, punpi kom din be Rukaramu, Mutimbuzi, Bujumbura Rural Province nyɛla din daa na ŋmaai yibu chira ayobu. Ninvuɣ shɛba ban be lala yaɣili ŋɔ nyɛla ban daa kpalim yuusiri Mpanda mɔɣili kom ŋɔ.{{sfn|Dushime|2020}} Silimiin goli November yuuni 2020 mɔɣili maa nangban gbirima nyɛla din daa kabi ka Mpanda mɔɣili pa miri Rukaramu.{{sfn|Niyungeko|2020}} Silimiin goli March yuuni 2021 Gatura mɔɣ'bila din sɔŋdi kparilim ka be Mpanda Mɔɣili nyɛla din daa chii ka daa di shinkaafa pɔri din daa yiɣisi yikanima 3,125 Mpanda mini Gihanga. Bɛ ni daa niŋ shɛm gu ka taɣi li nyɛla bɛ daa ŋmaligi la Nyaburiga mɔɣili bahi lala mɔɣ'bila ŋɔ.{{sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli May yuuni 2021 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa bori ni di kabi mɔɣ'shɛli din daa gbubi li zaŋ n ti Melchior Ndadaye International Airport. ==Niɣilim buɣim == Tuma nyɛla din daa piligi Mpanda Mɔɣili ŋɔ ni yuuni 2011 ni liɣiri din yiɣisi US$54 miliyɔŋ. Kɔntiriata shɛba ban daa deegi di malibu ŋɔ nyɛ Chinese company CENEMA-CGC mini Angelique International for the connection station and distribution line. Tuma nyɛla din daa na ŋmaai yuuni 2017 din daa niŋ ka bɛ tum paai kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni anu ka daa na bɛ deei liɣiri la zuɣu. Silimiin goli October yuuni 2021 [[Evariste Ndayishimiye]], zuɣulan zaŋ n ti Burundi nyɛla ŋun daa chaŋ ni ka daa ti nya ka duri shɛŋa bɛ ni daa mi maa shɛŋa pun lu.{{sfn|Nyandwi|2021b}} ==References== {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-riviere-mpanda-source-de-vie-pour-les-habitants-de-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |last=Dushime |first=Cressia|work=Iwacu |title=Fait du jour/Rivière Mpanda: source de vie pour les habitants de Rukaramu |date=28 October 2020}} *{{citation |accessdate=2024-08-21 |language=fr |date=3 May 2021 |work=Ministry of Finance |last=Isenge |first=Baudouin |title=Visite de terrain sur la digue protégeant les infrastructures de l’Aéroport International Melchior NDANDAYE. |url=https://finances.gov.bi/index.php/2021/05/03/visite-de-terrain-sur-la-digue-protegeant-les-infrastructures-de-laeroport-international-melchior-ndandaye/}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mpanda-menace-la-zone-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Niyungeko |first=Dorine |work=Iwacu |title=La rivière Mpanda menace la zone Rukaramu |date=20 November 2020 }} *{{citation |url=https://www.rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/0/219 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Bubanza: la déviation de la rivière Gatura, un acte de sauvetage pour un grand périmètre rizicole |date=3 April 2021b}} *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/3/2 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné|title=Vers la reprise des travaux de construction du barrage Mpanda |date=15 October 2021}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2689931#map=12/-3.2102/29.4104 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mpanda (2689931) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mpanda (2689931)}} }} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-le-projet-hydroelectrique-de-mpanda-enregistre-un-financement-de-la-repp/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=16 June 2021 |title=BURUNDI : le projet hydroélectrique de Mpanda enregistre un financement de la REPP |language=fr|publisher=Afrik 21}} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-un-appel-doffres-pour-la-centrale-hydroelectrique-de-mpanda-10-mw/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=2 June 2023 |title=BURUNDI : un appel d’offres pour la centrale hydroélectrique de Mpanda (10 MW) |language=fr|publisher=Afrik 21}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bubanza Province]] 0jgqmooa2s43tf2s1u1g6swa06yu5qp 139237 139236 2026-06-06T12:19:07Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139237 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mpanda Mɔɣili'''({{langx|fr|Rivière Mpanda}}) nyɛla mɔɣili din be Buhanza yaɣili, Burundi. Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n ti [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]] . ==Course== Mpanda Mɔɣili mini [[Kajeke River|Kajeke Mɔɣili]] nyɛla mɔɣa ayi shɛŋa din mali anfaani pam zaŋ n ti Rusizi gbunni polo. Mpanda Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi miri Zaire- Nile ka nyɛ din zori gari ni kamani kilomita pihita. Kamani kilomita pia zuɣu yi Rusizi di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mutimbuzi Mɔɣili.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mpanda nyɛla din piligi Kibira National paaki zaŋ chaŋ tarisi din be Muramvya yaɣili mini Bubanza yaɣili. Di nyɛla din zori nudirigu polo chaŋ n ti Bubanza yaɣili wulinluhili chaŋ n ti gari tiŋsi zaŋ n ti Mpanda mini Murengeza. Di nyɛla din zori kpari wulinpuhili chani Melchior Ndadaye tiŋduya aleepili paaki pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi [[Ruzizi River|Ruzizi Mɔɣili]].{{sfn|Relation: Mpanda (2689931)}} Mpanda Mɔɣili ŋɔ yɛliŋ nyɛla din paai kamani mita dibaa anu zaŋ chaŋ mita dibaa ayobu ka di ʒiliŋ mi be kamani mita dibaa ayi amaa ka nyɛ di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Wuuni, di zobu tooi nyɛla {{convert|2|m3/s}}.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Yɛligola == Silimiin goli October yuuni 2020, punpi kom din be Rukaramu, Mutimbuzi, Bujumbura Rural Province nyɛla din daa na ŋmaai yibu chira ayobu. Ninvuɣ shɛba ban be lala yaɣili ŋɔ nyɛla ban daa kpalim yuusiri Mpanda mɔɣili kom ŋɔ.{{sfn|Dushime|2020}} Silimiin goli November yuuni 2020 mɔɣili maa nangban gbirima nyɛla din daa kabi ka Mpanda mɔɣili pa miri Rukaramu.{{sfn|Niyungeko|2020}} Silimiin goli March yuuni 2021 Gatura mɔɣ'bila din sɔŋdi kparilim ka be Mpanda Mɔɣili nyɛla din daa chii ka daa di shinkaafa pɔri din daa yiɣisi yikanima 3,125 Mpanda mini Gihanga. Bɛ ni daa niŋ shɛm gu ka taɣi li nyɛla bɛ daa ŋmaligi la Nyaburiga mɔɣili bahi lala mɔɣ'bila ŋɔ.{{sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli May yuuni 2021 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa bori ni di kabi mɔɣ'shɛli din daa gbubi li zaŋ n ti Melchior Ndadaye International Airport. ==Niɣilim buɣim == Tuma nyɛla din daa piligi Mpanda Mɔɣili ŋɔ ni yuuni 2011 ni liɣiri din yiɣisi US$54 miliyɔŋ. Kɔntiriata shɛba ban daa deegi di malibu ŋɔ nyɛ Chinese company CENEMA-CGC mini Angelique International for the connection station and distribution line. Tuma nyɛla din daa na ŋmaai yuuni 2017 din daa niŋ ka bɛ tum paai kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni anu ka daa na bɛ deei liɣiri la zuɣu. Silimiin goli October yuuni 2021 [[Evariste Ndayishimiye]], zuɣulan zaŋ n ti Burundi nyɛla ŋun daa chaŋ ni ka daa ti nya ka duri shɛŋa bɛ ni daa mi maa shɛŋa pun lu.{{sfn|Nyandwi|2021b}} ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-riviere-mpanda-source-de-vie-pour-les-habitants-de-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |last=Dushime |first=Cressia|work=Iwacu |title=Fait du jour/Rivière Mpanda: source de vie pour les habitants de Rukaramu |date=28 October 2020}} *{{citation |accessdate=2024-08-21 |language=fr |date=3 May 2021 |work=Ministry of Finance |last=Isenge |first=Baudouin |title=Visite de terrain sur la digue protégeant les infrastructures de l’Aéroport International Melchior NDANDAYE. |url=https://finances.gov.bi/index.php/2021/05/03/visite-de-terrain-sur-la-digue-protegeant-les-infrastructures-de-laeroport-international-melchior-ndandaye/}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mpanda-menace-la-zone-rukaramu/ |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Niyungeko |first=Dorine |work=Iwacu |title=La rivière Mpanda menace la zone Rukaramu |date=20 November 2020 }} *{{citation |url=https://www.rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/0/219 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Bubanza: la déviation de la rivière Gatura, un acte de sauvetage pour un grand périmètre rizicole |date=3 April 2021b}} *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/3/2 |accessdate=2024-08-21 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné|title=Vers la reprise des travaux de construction du barrage Mpanda |date=15 October 2021}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2689931#map=12/-3.2102/29.4104 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mpanda (2689931) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mpanda (2689931)}} }} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-le-projet-hydroelectrique-de-mpanda-enregistre-un-financement-de-la-repp/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=16 June 2021 |title=BURUNDI : le projet hydroélectrique de Mpanda enregistre un financement de la REPP |language=fr|publisher=Afrik 21}} *{{citation |url=https://www.afrik21.africa/burundi-un-appel-doffres-pour-la-centrale-hydroelectrique-de-mpanda-10-mw/ |accessdate=2024-08-21 |last=Takouleu |first=Jean Marie |date=2 June 2023 |title=BURUNDI : un appel d’offres pour la centrale hydroélectrique de Mpanda (10 MW) |language=fr|publisher=Afrik 21}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bubanza Province]] r6r1982i6vb780xk54yek5j71bdua8v Enkutatash 0 33313 139245 2026-06-06T13:59:12Z Maltima Rabia 5146 Create an article 139245 wikitext text/x-wiki Enkutatash rzay4gzok0a5b32rhku5ji9e75c7jnc 139247 139245 2026-06-06T14:00:23Z Maltima Rabia 5146 Added content 139247 wikitext text/x-wiki Enkutatash nyɛla yuuni palli vuhim dabisili Ethiopia mini Eritrea tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli September biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. j04ek9wvaefnodcwreep5a84t37wzcz 139306 139247 2026-06-06T16:31:27Z Maltima Rabia 5146 Added content 139306 wikitext text/x-wiki Enkutatash nyɛla yuuni palli vuhim dabisili Ethiopia mini Eritrea tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli September biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. Din piligi shɛm Ethiopian kali puuni, silimi gɔli September biɛɣu pia ni yini dali ka Queen n ti Sheba (Makeda din bɛ Ethiopia maa) daa labina Ethiopia o ni daa chaŋ n ti kaagi King Solomon Jerusalem puuni. Ban daa doli o maa nyɛ ban niŋ suhupɛili ka di dari ni o kundina maa ka daa nyɛ ban tiri o pina din nyɛ dalima nima. Enkutatash gbeni nyɛla dalima pina. Ban puhirilu p32druykoncxubrp2wa189vzou660u1 139308 139306 2026-06-06T16:35:17Z Maltima Rabia 5146 Added content 139308 wikitext text/x-wiki Enkutatash nyɛla yuuni palli vuhim dabisili Ethiopia mini Eritrea tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli September biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. Din piligi shɛm Ethiopian kali puuni, silimi gɔli September biɛɣu pia ni yini dali ka Queen n ti Sheba (Makeda din bɛ Ethiopia maa) daa labina Ethiopia o ni daa chaŋ n ti kaagi King Solomon Jerusalem puuni. Ban daa doli o maa nyɛ ban niŋ suhupɛili ka di dari ni o kundina maa ka daa nyɛ ban tiri o pina din nyɛ dalima nima. Enkutatash gbeni nyɛla dalima pina. Ban puhirili Lala vuhim dabisili chuɣu nyɛla din jɛndi Ethiopia nim chira. Di nyɛla Ethiopians nim yuuni palli chuɣu. Tiŋgbani ŋɔ nyɛla ban yiri pam n ti  puhiri lala chuɣu maa, kamani Raguel Cheechi puuni din bɛ Mount Entoto. Di yi kana InCulture Parents yɛligu puuni, bi yi chanŋ cheechi asiba ka kuna, daŋ nyɛla ban yɛn laɣim ka di bi kali binidirigu shɛli bini boli Injera (flat bread) mini wat (sauce). Lala dabisili maa ni bipuɣisi ban nyɛ bipola nyɛla ban yɛri nɛi pala, bi nyɛla ban laɣimdi flawas ni bi zaŋ n ti bi zonima, ka yilindi  yuuni palli yila. Ethiopians Tourism Commission nim yɛligu puuni, Enkutatash pa addini vuhim dabisili ko. Saha ŋɔ Enkutatash pa nyɛla saha shɛli bini puhiri taba yuuni pali puhigu ka nyɛ ban tariti cards tiŋpuuni  din pa nyɛ di zani bi kali flawas shɛli bini daa tiri taba maa. Ethiopians nim yuma kalibu nyɛla din piligi Common era yuma anii puuni. Ka di daliri nyɛmi Common era  maa nyɛla din doli Dionysus kalinli, 6th Century monk, ka non Chalcedonian tiŋgbana na kuli zaŋdi Annianus ni kalinbu maa n tumdi tuma, 5th Century monks n bala, din zani Annunciation of Christ yuma anii dɛdɛ nyaaga. Ŋɔ zuɣu, Enkutatash yuuni 2016 chuɣu ma di yi kana Gregorian calendar ni, daa nyɛla din lu Ethiopian calendar yuuni 2009 puuni. oya0c6avco4qicbkf4965kr8djbl5ab 139309 139308 2026-06-06T16:36:14Z Maltima Rabia 5146 Added headings 139309 wikitext text/x-wiki Enkutatash nyɛla yuuni palli vuhim dabisili Ethiopia mini Eritrea tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli September biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. == Din piligi shɛm == Ethiopian kali puuni, silimi gɔli September biɛɣu pia ni yini dali ka Queen n ti Sheba (Makeda din bɛ Ethiopia maa) daa labina Ethiopia o ni daa chaŋ n ti kaagi King Solomon Jerusalem puuni. Ban daa doli o maa nyɛ ban niŋ suhupɛili ka di dari ni o kundina maa ka daa nyɛ ban tiri o pina din nyɛ dalima nima. Enkutatash gbeni nyɛla dalima pina. == Ban puhirili == Lala vuhim dabisili chuɣu nyɛla din jɛndi Ethiopia nim chira. Di nyɛla Ethiopians nim yuuni palli chuɣu. Tiŋgbani ŋɔ nyɛla ban yiri pam n ti  puhiri lala chuɣu maa, kamani Raguel Cheechi puuni din bɛ Mount Entoto. Di yi kana InCulture Parents yɛligu puuni, bi yi chanŋ cheechi asiba ka kuna, daŋ nyɛla ban yɛn laɣim ka di bi kali binidirigu shɛli bini boli Injera (flat bread) mini wat (sauce). Lala dabisili maa ni bipuɣisi ban nyɛ bipola nyɛla ban yɛri nɛi pala, bi nyɛla ban laɣimdi flawas ni bi zaŋ n ti bi zonima, ka yilindi  yuuni palli yila. Ethiopians Tourism Commission nim yɛligu puuni, Enkutatash pa addini vuhim dabisili ko. Saha ŋɔ Enkutatash pa nyɛla saha shɛli bini puhiri taba yuuni pali puhigu ka nyɛ ban tariti cards tiŋpuuni  din pa nyɛ di zani bi kali flawas shɛli bini daa tiri taba maa. Ethiopians nim yuma kalibu nyɛla din piligi Common era yuma anii puuni. Ka di daliri nyɛmi Common era  maa nyɛla din doli Dionysus kalinli, 6th Century monk, ka non Chalcedonian tiŋgbana na kuli zaŋdi Annianus ni kalinbu maa n tumdi tuma, 5th Century monks n bala, din zani Annunciation of Christ yuma anii dɛdɛ nyaaga. Ŋɔ zuɣu, Enkutatash yuuni 2016 chuɣu ma di yi kana Gregorian calendar ni, daa nyɛla din lu Ethiopian calendar yuuni 2009 puuni. == Kundivihira == hxh5mv4d6cqxcx6ktwiuypaaw6w0ik8 139310 139309 2026-06-06T16:37:10Z Maltima Rabia 5146 Bold a text 139310 wikitext text/x-wiki '''Enkutatash''' nyɛla yuuni palli vuhim dabisili Ethiopia mini Eritrea tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli September biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. == Din piligi shɛm == Ethiopian kali puuni, silimi gɔli September biɛɣu pia ni yini dali ka Queen n ti Sheba (Makeda din bɛ Ethiopia maa) daa labina Ethiopia o ni daa chaŋ n ti kaagi King Solomon Jerusalem puuni. Ban daa doli o maa nyɛ ban niŋ suhupɛili ka di dari ni o kundina maa ka daa nyɛ ban tiri o pina din nyɛ dalima nima. Enkutatash gbeni nyɛla dalima pina. == Ban puhirili == Lala vuhim dabisili chuɣu nyɛla din jɛndi Ethiopia nim chira. Di nyɛla Ethiopians nim yuuni palli chuɣu. Tiŋgbani ŋɔ nyɛla ban yiri pam n ti  puhiri lala chuɣu maa, kamani Raguel Cheechi puuni din bɛ Mount Entoto. Di yi kana InCulture Parents yɛligu puuni, bi yi chanŋ cheechi asiba ka kuna, daŋ nyɛla ban yɛn laɣim ka di bi kali binidirigu shɛli bini boli Injera (flat bread) mini wat (sauce). Lala dabisili maa ni bipuɣisi ban nyɛ bipola nyɛla ban yɛri nɛi pala, bi nyɛla ban laɣimdi flawas ni bi zaŋ n ti bi zonima, ka yilindi  yuuni palli yila. Ethiopians Tourism Commission nim yɛligu puuni, Enkutatash pa addini vuhim dabisili ko. Saha ŋɔ Enkutatash pa nyɛla saha shɛli bini puhiri taba yuuni pali puhigu ka nyɛ ban tariti cards tiŋpuuni  din pa nyɛ di zani bi kali flawas shɛli bini daa tiri taba maa. Ethiopians nim yuma kalibu nyɛla din piligi Common era yuma anii puuni. Ka di daliri nyɛmi Common era  maa nyɛla din doli Dionysus kalinli, 6th Century monk, ka non Chalcedonian tiŋgbana na kuli zaŋdi Annianus ni kalinbu maa n tumdi tuma, 5th Century monks n bala, din zani Annunciation of Christ yuma anii dɛdɛ nyaaga. Ŋɔ zuɣu, Enkutatash yuuni 2016 chuɣu ma di yi kana Gregorian calendar ni, daa nyɛla din lu Ethiopian calendar yuuni 2009 puuni. == Kundivihira == i80pqnqh40x1moqmbscnd9ch26qst3x 139311 139310 2026-06-06T16:39:16Z Maltima Rabia 5146 Added links 139311 wikitext text/x-wiki '''Enkutatash''' nyɛla yuuni palli vuhim dabisili [[Ethiopia]] mini [[Eritrea]] tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli [[September]] biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. == Din piligi shɛm == Ethiopian kali puuni, silimi gɔli September biɛɣu pia ni yini dali ka Queen n ti Sheba (Makeda din bɛ Ethiopia maa) daa labina Ethiopia o ni daa chaŋ n ti kaagi King Solomon Jerusalem puuni. Ban daa doli o maa nyɛ ban niŋ suhupɛili ka di dari ni o kundina maa ka daa nyɛ ban tiri o pina din nyɛ dalima nima. Enkutatash gbeni nyɛla dalima pina. == Ban puhirili == Lala vuhim dabisili chuɣu nyɛla din jɛndi Ethiopia nim chira. Di nyɛla Ethiopians nim yuuni palli chuɣu. Tiŋgbani ŋɔ nyɛla ban yiri pam n ti  puhiri lala chuɣu maa, kamani Raguel Cheechi puuni din bɛ Mount Entoto. Di yi kana InCulture Parents yɛligu puuni, bi yi chanŋ cheechi asiba ka kuna, daŋ nyɛla ban yɛn laɣim ka di bi kali binidirigu shɛli bini boli Injera (flat bread) mini wat (sauce). Lala dabisili maa ni bipuɣisi ban nyɛ bipola nyɛla ban yɛri nɛi pala, bi nyɛla ban laɣimdi flawas ni bi zaŋ n ti bi zonima, ka yilindi  yuuni palli yila. Ethiopians Tourism Commission nim yɛligu puuni, Enkutatash pa addini vuhim dabisili ko. Saha ŋɔ Enkutatash pa nyɛla saha shɛli bini puhiri taba yuuni pali puhigu ka nyɛ ban tariti cards tiŋpuuni  din pa nyɛ di zani bi kali flawas shɛli bini daa tiri taba maa. Ethiopians nim yuma kalibu nyɛla din piligi Common era yuma anii puuni. Ka di daliri nyɛmi Common era  maa nyɛla din doli Dionysus kalinli, 6th Century monk, ka non Chalcedonian tiŋgbana na kuli zaŋdi Annianus ni kalinbu maa n tumdi tuma, 5th Century monks n bala, din zani Annunciation of Christ yuma anii dɛdɛ nyaaga. Ŋɔ zuɣu, Enkutatash yuuni 2016 chuɣu ma di yi kana Gregorian calendar ni, daa nyɛla din lu Ethiopian calendar yuuni 2009 puuni. == Kundivihira == pochgfhre93vgn4ql78t9eqruiu2pet 139317 139311 2026-06-06T16:45:43Z Maltima Rabia 5146 Added references 139317 wikitext text/x-wiki '''Enkutatash''' nyɛla yuuni palli vuhim dabisili [[Ethiopia]] mini [[Eritrea]] tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli [[September]] biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. == Din piligi shɛm == Ethiopian kali puuni, silimi gɔli September biɛɣu pia ni yini dali ka Queen n ti Sheba (Makeda din bɛ Ethiopia maa) daa labina Ethiopia o ni daa chaŋ n ti kaagi King Solomon Jerusalem puuni. Ban daa doli o maa nyɛ ban niŋ suhupɛili ka di dari ni o kundina maa ka daa nyɛ ban tiri o pina din nyɛ dalima nima. Enkutatash gbeni nyɛla dalima pina. == Ban puhirili == Lala vuhim dabisili chuɣu nyɛla din jɛndi Ethiopia nim chira. Di nyɛla Ethiopians nim yuuni palli chuɣu. Tiŋgbani ŋɔ nyɛla ban yiri pam n ti  puhiri lala chuɣu maa, kamani Raguel Cheechi puuni din bɛ Mount Entoto.<ref>{{Cite web|title=Melkam Adis Amet, Happy New Year|url=http://www.rastaites.com/Ethiopia/newyear.htm|access-date=2026-06-06|website=www.rastaites.com}}</ref> Di yi kana InCulture Parents yɛligu puuni, bi yi chanŋ cheechi asiba ka kuna, daŋ nyɛla ban yɛn laɣim ka di bi kali binidirigu shɛli bini boli Injera (flat bread) mini wat (sauce). Lala dabisili maa ni bipuɣisi ban nyɛ bipola nyɛla ban yɛri nɛi pala, bi nyɛla ban laɣimdi flawas ni bi zaŋ n ti bi zonima, ka yilindi  yuuni palli yila.<ref>{{Cite news|date=2012-09-08|title=Enkutatash (Ethiopian New Year): September 11 {{!}} InCultureParent|language=en-US|work=InCultureParent|url=https://www.incultureparent.com/enkutatash-ethiopian-new-year-september-11/|access-date=2026-06-06}}</ref> Ethiopians Tourism Commission nim yɛligu puuni, Enkutatash pa addini vuhim dabisili ko. Saha ŋɔ Enkutatash pa nyɛla saha shɛli bini puhiri taba yuuni pali puhigu ka nyɛ ban tariti cards tiŋpuuni  din pa nyɛ di zani bi kali flawas shɛli bini daa tiri taba maa. Ethiopians nim yuma kalibu nyɛla din piligi Common era yuma anii puuni. Ka di daliri nyɛmi Common era  maa nyɛla din doli Dionysus kalinli, 6th Century monk, ka non Chalcedonian tiŋgbana na kuli zaŋdi Annianus ni kalinbu maa n tumdi tuma, 5th Century monks n bala, din zani Annunciation of Christ yuma anii dɛdɛ nyaaga. Ŋɔ zuɣu, Enkutatash yuuni 2016 chuɣu ma di yi kana Gregorian calendar ni, daa nyɛla din lu Ethiopian calendar yuuni 2009 puuni.<ref>{{Cite web|last=Studios|first=Global Internet|title=Ethiopian Festivals|url=http://www.tourismethiopia.org/pages/detail/detailfestival.asp|access-date=2026-06-06|website=www.tourismethiopia.org}}</ref> == Kundivihira == oih8o8s8dwgornu7l1z37nqsbf5xg86 139319 139317 2026-06-06T16:51:42Z Maltima Rabia 5146 Added a bio 139319 wikitext text/x-wiki {{Bio}} '''Enkutatash''' nyɛla yuuni palli vuhim dabisili [[Ethiopia]] mini [[Eritrea]] tiŋgbani. Bi puhiri li Ethiopia gɔli shɛli bini boli Meskerem la dahin yini dali, silimi gɔli [[September]] biɛɣu pinyini dali n bala ( du mi yu nyɛ leap year silimi gɔli September biɛɣu pia ni ayi dali) di yi kana Gregorian calendar puuni. == Din piligi shɛm == Ethiopian kali puuni, silimi gɔli September biɛɣu pia ni yini dali ka Queen n ti Sheba (Makeda din bɛ Ethiopia maa) daa labina Ethiopia o ni daa chaŋ n ti kaagi King Solomon Jerusalem puuni. Ban daa doli o maa nyɛ ban niŋ suhupɛili ka di dari ni o kundina maa ka daa nyɛ ban tiri o pina din nyɛ dalima nima. Enkutatash gbeni nyɛla dalima pina. == Ban puhirili == Lala vuhim dabisili chuɣu nyɛla din jɛndi Ethiopia nim chira. Di nyɛla Ethiopians nim yuuni palli chuɣu. Tiŋgbani ŋɔ nyɛla ban yiri pam n ti  puhiri lala chuɣu maa, kamani Raguel Cheechi puuni din bɛ Mount Entoto.<ref>{{Cite web|title=Melkam Adis Amet, Happy New Year|url=http://www.rastaites.com/Ethiopia/newyear.htm|access-date=2026-06-06|website=www.rastaites.com}}</ref> Di yi kana InCulture Parents yɛligu puuni, bi yi chanŋ cheechi asiba ka kuna, daŋ nyɛla ban yɛn laɣim ka di bi kali binidirigu shɛli bini boli Injera (flat bread) mini wat (sauce). Lala dabisili maa ni bipuɣisi ban nyɛ bipola nyɛla ban yɛri nɛi pala, bi nyɛla ban laɣimdi flawas ni bi zaŋ n ti bi zonima, ka yilindi  yuuni palli yila.<ref>{{Cite news|date=2012-09-08|title=Enkutatash (Ethiopian New Year): September 11 {{!}} InCultureParent|language=en-US|work=InCultureParent|url=https://www.incultureparent.com/enkutatash-ethiopian-new-year-september-11/|access-date=2026-06-06}}</ref> Ethiopians Tourism Commission nim yɛligu puuni, Enkutatash pa addini vuhim dabisili ko. Saha ŋɔ Enkutatash pa nyɛla saha shɛli bini puhiri taba yuuni pali puhigu ka nyɛ ban tariti cards tiŋpuuni  din pa nyɛ di zani bi kali flawas shɛli bini daa tiri taba maa. Ethiopians nim yuma kalibu nyɛla din piligi Common era yuma anii puuni. Ka di daliri nyɛmi Common era  maa nyɛla din doli Dionysus kalinli, 6th Century monk, ka non Chalcedonian tiŋgbana na kuli zaŋdi Annianus ni kalinbu maa n tumdi tuma, 5th Century monks n bala, din zani Annunciation of Christ yuma anii dɛdɛ nyaaga. Ŋɔ zuɣu, Enkutatash yuuni 2016 chuɣu ma di yi kana Gregorian calendar ni, daa nyɛla din lu Ethiopian calendar yuuni 2009 puuni.<ref>{{Cite web|last=Studios|first=Global Internet|title=Ethiopian Festivals|url=http://www.tourismethiopia.org/pages/detail/detailfestival.asp|access-date=2026-06-06|website=www.tourismethiopia.org}}</ref> == Kundivihira == eay5ancw56r19q1e6ipjbq8biq8mnw8 Mutimbuzi River 0 33314 139261 2026-06-06T14:36:45Z Kalakpagh 2501 Created article 139261 wikitext text/x-wiki '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} 6m6y8zzp9wzyfcjtxt2plfsc6t1rkci 139262 139261 2026-06-06T14:37:14Z Kalakpagh 2501 added databox 139262 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} 0bcgfis8l0lu0b6lw9l9w8khaxoq26i 139264 139262 2026-06-06T14:37:35Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139264 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} == Kundivihira == 9f6411jf8jrf1sdcrjm79mfcc0gtggp 139266 139264 2026-06-06T14:43:23Z Kalakpagh 2501 /* Watershed */ Updated Content 139266 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} == Kundivihira == bwyaz0p7qw1jyj5jkw2ro10bkpnwt9i 139267 139266 2026-06-06T14:47:02Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139267 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River]], mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} == Kundivihira == 8h3wjutu952zvkn5zf6jh34oj8madwd 139268 139267 2026-06-06T14:47:29Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139268 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} == Kundivihira == f8ji0kpibtcd495wtp6400kwfzdbbwa 139269 139268 2026-06-06T14:54:41Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139269 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Flooding== Mutimbuzi nyɛla mɔɣili din taɣiri saha kam ka nyɛ din tiri mɔɣ'bihi pam kom shiɣuni. Di nyɛla din bi tooi zori wuuni amaa ka leei zori viɛnyɛla shiɣuni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} Silimiin goli April yuuni 2018 Mutimbuzi Mɔɣili din be Buterere yaɣili din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na, di nyɛla din daa di yanima din gari kɔbisita.{{sfn|Mugisha|2018}} Silimiin goli October yuuni 2018 Burundi Civil Aviation Authority nyɛla ban daa piligi mɔɣili ŋɔ gbibu din yɛn chɛ ka di ʒiliŋ maa pahi ka gu ka taɣi ko'kpɛɣu. Bɛ nyɛla ban daa lahi yihi kɔriti mini saɣiri din be mɔɣili Ŋɔ ni hali ni NR5 soli din yi Bujumbura hali ni Rugombo.{{sfn|Hicintuka|2018}} == Kundivihira == o90r2gzh4t2f5xsaamrba0dyr62r6gj 139270 139269 2026-06-06T14:55:10Z Kalakpagh 2501 /* Flooding */ Updated Content 139270 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Ko'kpɛɣu == Mutimbuzi nyɛla mɔɣili din taɣiri saha kam ka nyɛ din tiri mɔɣ'bihi pam kom shiɣuni. Di nyɛla din bi tooi zori wuuni amaa ka leei zori viɛnyɛla shiɣuni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} Silimiin goli April yuuni 2018 Mutimbuzi Mɔɣili din be Buterere yaɣili din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na, di nyɛla din daa di yanima din gari kɔbisita.{{sfn|Mugisha|2018}} Silimiin goli October yuuni 2018 Burundi Civil Aviation Authority nyɛla ban daa piligi mɔɣili ŋɔ gbibu din yɛn chɛ ka di ʒiliŋ maa pahi ka gu ka taɣi ko'kpɛɣu. Bɛ nyɛla ban daa lahi yihi kɔriti mini saɣiri din be mɔɣili Ŋɔ ni hali ni NR5 soli din yi Bujumbura hali ni Rugombo.{{sfn|Hicintuka|2018}} == Kundivihira == luqz0kpzdtv5vdtupj286qonl5we3mp 139271 139270 2026-06-06T14:57:22Z Kalakpagh 2501 /* Ko'kpɛɣu */ Updated Content 139271 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Ko'kpɛɣu == Mutimbuzi nyɛla mɔɣili din taɣiri saha kam ka nyɛ din tiri mɔɣ'bihi pam kom shiɣuni. Di nyɛla din bi tooi zori wuuni amaa ka leei zori viɛnyɛla shiɣuni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} Silimiin goli April yuuni 2018 Mutimbuzi Mɔɣili din be Buterere yaɣili din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na, di nyɛla din daa di yanima din gari kɔbisita.{{sfn|Mugisha|2018}} Silimiin goli October yuuni 2018 Burundi Civil Aviation Authority nyɛla ban daa piligi mɔɣili ŋɔ gbibu din yɛn chɛ ka di ʒiliŋ maa pahi ka gu ka taɣi ko'kpɛɣu. Bɛ nyɛla ban daa lahi yihi kɔriti mini saɣiri din be mɔɣili Ŋɔ ni hali ni NR5 soli din yi Bujumbura hali ni Rugombo.{{sfn|Hicintuka|2018}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://abpinfos.com/demarrage-des-travaux-de-curage-de-la-riviere-mutimbuzi-pour-proteger-laeroport-international-de-bujumbura |last=Hicintuka |date=3 October 2018 |first=Jean-Marie |work=Agence Burundaise de Presse |title=Démarrage des travaux de curage de la rivière Mutimbuzi pour protéger l’aéroport international de Bujumbura |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502766#map=13/-3.31999/29.37229 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mutimbuzi (17502766) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} }} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mutimbuzi-cree-des-degats-dans-la-zone-de-buterere/ |accessdate=2024-08-22 |language=fr |last=Mugisha |first=Elvis |date=30 April 2018 |title=La rivière Mutimbuzi crée des dégâts dans la zone de Buterere |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://repository.ub.edu.bi/server/api/core/bitstreams/fad2de78-d903-423e-88ca-cfe27bad310a/content |accessdate=2024-08-21|language=fr |last=Twagirayezu |first=Eugénie |type=Thesis |location=Bujumbura |date=December 2021 |publisher=University of Burundi |title=Contribution a l’etude de la gestion integree des ressources en eau pour une irrigation optimisee et une lutte contre les inondations : Cas du bassin versant de la riviere Mutimbuzi en Republique du Burundi}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Muramvya Province]] == Kundivihira == kiqcprawguikb82ey8n1b9f3j5lvxhh 139272 139271 2026-06-06T14:57:45Z Kalakpagh 2501 /* Kundivihira */ Updated Content 139272 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Ko'kpɛɣu == Mutimbuzi nyɛla mɔɣili din taɣiri saha kam ka nyɛ din tiri mɔɣ'bihi pam kom shiɣuni. Di nyɛla din bi tooi zori wuuni amaa ka leei zori viɛnyɛla shiɣuni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} Silimiin goli April yuuni 2018 Mutimbuzi Mɔɣili din be Buterere yaɣili din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na, di nyɛla din daa di yanima din gari kɔbisita.{{sfn|Mugisha|2018}} Silimiin goli October yuuni 2018 Burundi Civil Aviation Authority nyɛla ban daa piligi mɔɣili ŋɔ gbibu din yɛn chɛ ka di ʒiliŋ maa pahi ka gu ka taɣi ko'kpɛɣu. Bɛ nyɛla ban daa lahi yihi kɔriti mini saɣiri din be mɔɣili Ŋɔ ni hali ni NR5 soli din yi Bujumbura hali ni Rugombo.{{sfn|Hicintuka|2018}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://abpinfos.com/demarrage-des-travaux-de-curage-de-la-riviere-mutimbuzi-pour-proteger-laeroport-international-de-bujumbura |last=Hicintuka |date=3 October 2018 |first=Jean-Marie |work=Agence Burundaise de Presse |title=Démarrage des travaux de curage de la rivière Mutimbuzi pour protéger l’aéroport international de Bujumbura |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502766#map=13/-3.31999/29.37229 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mutimbuzi (17502766) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} }} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mutimbuzi-cree-des-degats-dans-la-zone-de-buterere/ |accessdate=2024-08-22 |language=fr |last=Mugisha |first=Elvis |date=30 April 2018 |title=La rivière Mutimbuzi crée des dégâts dans la zone de Buterere |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://repository.ub.edu.bi/server/api/core/bitstreams/fad2de78-d903-423e-88ca-cfe27bad310a/content |accessdate=2024-08-21|language=fr |last=Twagirayezu |first=Eugénie |type=Thesis |location=Bujumbura |date=December 2021 |publisher=University of Burundi |title=Contribution a l’etude de la gestion integree des ressources en eau pour une irrigation optimisee et une lutte contre les inondations : Cas du bassin versant de la riviere Mutimbuzi en Republique du Burundi}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Muramvya Province]] fzxfn60dh8bnowoj3q36tq8wwjzxfnn 139273 139272 2026-06-06T14:58:09Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 139273 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Ko'kpɛɣu == Mutimbuzi nyɛla mɔɣili din taɣiri saha kam ka nyɛ din tiri mɔɣ'bihi pam kom shiɣuni. Di nyɛla din bi tooi zori wuuni amaa ka leei zori viɛnyɛla shiɣuni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} Silimiin goli April yuuni 2018 Mutimbuzi Mɔɣili din be Buterere yaɣili din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na, di nyɛla din daa di yanima din gari kɔbisita.{{sfn|Mugisha|2018}} Silimiin goli October yuuni 2018 Burundi Civil Aviation Authority nyɛla ban daa piligi mɔɣili ŋɔ gbibu din yɛn chɛ ka di ʒiliŋ maa pahi ka gu ka taɣi ko'kpɛɣu. Bɛ nyɛla ban daa lahi yihi kɔriti mini saɣiri din be mɔɣili Ŋɔ ni hali ni NR5 soli din yi Bujumbura hali ni Rugombo.{{sfn|Hicintuka|2018}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://abpinfos.com/demarrage-des-travaux-de-curage-de-la-riviere-mutimbuzi-pour-proteger-laeroport-international-de-bujumbura |last=Hicintuka |date=3 October 2018 |first=Jean-Marie |work=Agence Burundaise de Presse |title=Démarrage des travaux de curage de la rivière Mutimbuzi pour protéger l’aéroport international de Bujumbura |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502766#map=13/-3.31999/29.37229 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mutimbuzi (17502766) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} }} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mutimbuzi-cree-des-degats-dans-la-zone-de-buterere/ |accessdate=2024-08-22 |language=fr |last=Mugisha |first=Elvis |date=30 April 2018 |title=La rivière Mutimbuzi crée des dégâts dans la zone de Buterere |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://repository.ub.edu.bi/server/api/core/bitstreams/fad2de78-d903-423e-88ca-cfe27bad310a/content |accessdate=2024-08-21|language=fr |last=Twagirayezu |first=Eugénie |type=Thesis |location=Bujumbura |date=December 2021 |publisher=University of Burundi |title=Contribution a l’etude de la gestion integree des ressources en eau pour une irrigation optimisee et une lutte contre les inondations : Cas du bassin versant de la riviere Mutimbuzi en Republique du Burundi}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Muramvya Province]] nqg5qt469lvj0bq0om14xe99orln6nl 139274 139273 2026-06-06T14:58:29Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139274 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Ko'kpɛɣu == Mutimbuzi nyɛla mɔɣili din taɣiri saha kam ka nyɛ din tiri mɔɣ'bihi pam kom shiɣuni. Di nyɛla din bi tooi zori wuuni amaa ka leei zori viɛnyɛla shiɣuni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} Silimiin goli April yuuni 2018 Mutimbuzi Mɔɣili din be Buterere yaɣili din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na, di nyɛla din daa di yanima din gari kɔbisita.{{sfn|Mugisha|2018}} Silimiin goli October yuuni 2018 Burundi Civil Aviation Authority nyɛla ban daa piligi mɔɣili ŋɔ gbibu din yɛn chɛ ka di ʒiliŋ maa pahi ka gu ka taɣi ko'kpɛɣu. Bɛ nyɛla ban daa lahi yihi kɔriti mini saɣiri din be mɔɣili Ŋɔ ni hali ni NR5 soli din yi Bujumbura hali ni Rugombo.{{sfn|Hicintuka|2018}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://abpinfos.com/demarrage-des-travaux-de-curage-de-la-riviere-mutimbuzi-pour-proteger-laeroport-international-de-bujumbura |last=Hicintuka |date=3 October 2018 |first=Jean-Marie |work=Agence Burundaise de Presse |title=Démarrage des travaux de curage de la rivière Mutimbuzi pour protéger l’aéroport international de Bujumbura |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502766#map=13/-3.31999/29.37229 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mutimbuzi (17502766) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} }} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mutimbuzi-cree-des-degats-dans-la-zone-de-buterere/ |accessdate=2024-08-22 |language=fr |last=Mugisha |first=Elvis |date=30 April 2018 |title=La rivière Mutimbuzi crée des dégâts dans la zone de Buterere |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://repository.ub.edu.bi/server/api/core/bitstreams/fad2de78-d903-423e-88ca-cfe27bad310a/content |accessdate=2024-08-21|language=fr |last=Twagirayezu |first=Eugénie |type=Thesis |location=Bujumbura |date=December 2021 |publisher=University of Burundi |title=Contribution a l’etude de la gestion integree des ressources en eau pour une irrigation optimisee et une lutte contre les inondations : Cas du bassin versant de la riviere Mutimbuzi en Republique du Burundi}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Muramvya Province]] ahvz8ukmuw1ycr3kdv0iamzwb7xw1f2 139275 139274 2026-06-06T14:58:53Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139275 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mutimbuzi Mɔɣili''' ŋɔ({{langx|fr|Rivière Mutimbuzi}}) nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Watershed== Mutimbuzi Mɔɣili nyɛla din be Bujumbura wulinpuhili ka nyɛ 3°12’00" mini 3°24’30" wulinpuhili ka lahi nyɛ 29°19’00" mini 29°34’00" nuzaa zuɣu.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Hali Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Lake Tanganyika amaa di nyɛla din zori chani n ti kpalindi [[Ruzizi River|Ruzizi]] mɔɣili ni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=15}} Mɔɣili Ŋɔ nyɛla din chaŋ gili yaɣa dibaa ata, di nima nyɛ Imbo yaɣili, Mumirwa yaɣili n ti pahi Congo- Nile. Mɔɣili maa kom zobu nyɛla din be bin din gbaai mitanima 759 zaŋ chaŋ 2,505.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} Di zuɣusaa nyɛla din mali zoya mini buɣa buɣa. Di gbunni polo nyɛ Mumirwa yaɣili ka di zuɣusaa polo nyɛ Imbo yaɣili.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=28}} ==Course== Mutimbuzi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Kavya din be Muramvya yaɣili. Mɔɣili ŋɔ ni chaŋ n ti chirigi mɔɣ'shɛŋa nyɛ Muzazi, Murago n ti pahi Gikoma.{{sfn|Twagirayezu|2021|p=27}} Mutimbuzi mɔɣili maa nyɛla din zori kpari Mutimbuzi doli nuzaa polo chani [[Melchior Ndadaye International Airport]] mini RN4 soli polo pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} Kamani kilomita pia zuɣu zaŋ yi Rusizi mɔɣili yuli booni [[Mpanda River|Mpanda Mɔɣili]] , mɔɣili ŋɔ lala yaɣili maa nyɛla bɛ ni mali shɛli niŋdi kparilim Mutimbuzi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=18}} Mutimbuzi's mɔɣ'noli din be Lake Tanganyika yaɣili nyɛla kilomita dibaa anii ka chɛ Ruzizi.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} ==Ko'kpɛɣu == Mutimbuzi nyɛla mɔɣili din taɣiri saha kam ka nyɛ din tiri mɔɣ'bihi pam kom shiɣuni. Di nyɛla din bi tooi zori wuuni amaa ka leei zori viɛnyɛla shiɣuni.{{sfn|Mpawenayo|1996|p=19}} Silimiin goli April yuuni 2018 Mutimbuzi Mɔɣili din be Buterere yaɣili din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na, di nyɛla din daa di yanima din gari kɔbisita.{{sfn|Mugisha|2018}} Silimiin goli October yuuni 2018 Burundi Civil Aviation Authority nyɛla ban daa piligi mɔɣili ŋɔ gbibu din yɛn chɛ ka di ʒiliŋ maa pahi ka gu ka taɣi ko'kpɛɣu. Bɛ nyɛla ban daa lahi yihi kɔriti mini saɣiri din be mɔɣili Ŋɔ ni hali ni NR5 soli din yi Bujumbura hali ni Rugombo.{{sfn|Hicintuka|2018}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira== {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://abpinfos.com/demarrage-des-travaux-de-curage-de-la-riviere-mutimbuzi-pour-proteger-laeroport-international-de-bujumbura |last=Hicintuka |date=3 October 2018 |first=Jean-Marie |work=Agence Burundaise de Presse |title=Démarrage des travaux de curage de la rivière Mutimbuzi pour protéger l’aéroport international de Bujumbura |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |publisher=Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer |ISBN=90-75652-01-1 |last=Mpawenayo |first=Balthazar |title=Les eaux de la plaine de la Rusizi (Burundi) |year=1996 |url=https://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_naturelles_medicales/Nat.Sc.(NS)_T.23,2_MPAWENAYO,%20B._Les%20eaux%20de%20la%20plaine%20de%20la%20Rusizi%20(Burundi)-%20les%20milieux,%20la%20flore%20et%20la%20v%C3%A9g%C3%A9tation%20algales_1996.PDF |accessdate=2024-08-21 |language=fr}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502766#map=13/-3.31999/29.37229 |accessdate=2024-08-21 |title=Relation: Mutimbuzi (17502766) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mutimbuzi (17502766)}} }} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/la-riviere-mutimbuzi-cree-des-degats-dans-la-zone-de-buterere/ |accessdate=2024-08-22 |language=fr |last=Mugisha |first=Elvis |date=30 April 2018 |title=La rivière Mutimbuzi crée des dégâts dans la zone de Buterere |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://repository.ub.edu.bi/server/api/core/bitstreams/fad2de78-d903-423e-88ca-cfe27bad310a/content |accessdate=2024-08-21|language=fr |last=Twagirayezu |first=Eugénie |type=Thesis |location=Bujumbura |date=December 2021 |publisher=University of Burundi |title=Contribution a l’etude de la gestion integree des ressources en eau pour une irrigation optimisee et une lutte contre les inondations : Cas du bassin versant de la riviere Mutimbuzi en Republique du Burundi}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Muramvya Province]] d7r8b21wlqvguscubuvz4zxxdlx19jb Lake of Stars Festival 0 33315 139263 2026-06-06T14:37:23Z K.D.Nburidiba 4111 Created a bee article 139263 wikitext text/x-wiki '''Lake of Stars Festival''' nyɛla yuuni pulini chuɣu shɛli bɛ ni puhiri dabaa ta ka bɛ puhirila Malawi kul' karili maa gbunni. Kul' shɛli din pahiri ata Africa tingbanni. Tuuli chuɣu maa daa puhila yuuni 2004 ka niriba tusaanhi 4,000 chaŋli ni yila binkumda din yina Africa mini Europ tingbanni. 3wgpn5carfuvkidqjvfu2um7njnh65u Ntahangwa River 0 33316 139278 2026-06-06T15:06:46Z Kalakpagh 2501 Created article 139278 wikitext text/x-wiki '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} i8edy7nt1leph3mpff8ijopf4tmp9s8 139279 139278 2026-06-06T15:07:15Z Kalakpagh 2501 added databox 139279 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} cr3gavqpt0b1nwuzjf17vkkckmmqi23 139280 139279 2026-06-06T15:07:40Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139280 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} == Kundivihira == dnqr6k6bludswwolds26l1zb5wvx52f 139283 139280 2026-06-06T15:15:00Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139283 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} == Kundivihira == gttuyskm1ss9ufcx4n5208w203e2e0z 139288 139283 2026-06-06T15:34:16Z Kalakpagh 2501 /* Environment */ Updated Content 139288 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Issues and events== Yuuni 1983 mini yuuni 1986 Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na Bujumbura. Yanima pam nyɛla din daa saɣim Buyenzi ka daa lahi dam SEP, COGERCO, RAFINA n ti pahi [[Port of Bujumbura]].{{sfn|Projet de developpement du corridor|p=61}} Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛ mɔɣ'shɛli din gabisi pam ka zori yiri Burundi kpɛri Lake Tanganyika. Vihigu nyɛla din daa niŋ yuuni 1996 ka lahabali daa wuhi ni barina nyɛla din ka zaŋ buɣisi{{Sfn|Vandelannoote|Robberecht|Deelstra|Vyumvuhore|1996}} Saha shɛli saa ni daa miri pampam Silimiin goli December yuuni 2016 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa di yanima mini soya ayi Kigobe mini Mutanga Sud zaŋ n ti Bujumbura. Kpɛma zaŋ n ti tiŋgbani maa minisata nyɛla ŋun daa yɛlli ni lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bɛ ni yɛn labi mali shɛli chira ata sunsuuni.{{sfn|Butoyi|2016}} == Kundivihira == ikijmu6qon1sdcroh9a7grwt0iubo7u 139290 139288 2026-06-06T15:34:57Z Kalakpagh 2501 /* Issues and events */ Updated Content 139290 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛligola mini binshɛŋa din niŋ == Yuuni 1983 mini yuuni 1986 Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na Bujumbura. Yanima pam nyɛla din daa saɣim Buyenzi ka daa lahi dam SEP, COGERCO, RAFINA n ti pahi [[Port of Bujumbura]].{{sfn|Projet de developpement du corridor|p=61}} Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛ mɔɣ'shɛli din gabisi pam ka zori yiri Burundi kpɛri Lake Tanganyika. Vihigu nyɛla din daa niŋ yuuni 1996 ka lahabali daa wuhi ni barina nyɛla din ka zaŋ buɣisi{{Sfn|Vandelannoote|Robberecht|Deelstra|Vyumvuhore|1996}} Saha shɛli saa ni daa miri pampam Silimiin goli December yuuni 2016 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa di yanima mini soya ayi Kigobe mini Mutanga Sud zaŋ n ti Bujumbura. Kpɛma zaŋ n ti tiŋgbani maa minisata nyɛla ŋun daa yɛlli ni lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bɛ ni yɛn labi mali shɛli chira ata sunsuuni.{{sfn|Butoyi|2016}} == Kundivihira == ae2kng4ytl3cmwuza4h41x2yig2lxyx 139292 139290 2026-06-06T15:36:39Z Kalakpagh 2501 /* Yɛligola mini binshɛŋa din niŋ */ Updated Content 139292 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛligola mini binshɛŋa din niŋ == Yuuni 1983 mini yuuni 1986 Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na Bujumbura. Yanima pam nyɛla din daa saɣim Buyenzi ka daa lahi dam SEP, COGERCO, RAFINA n ti pahi [[Port of Bujumbura]].{{sfn|Projet de developpement du corridor|p=61}} Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛ mɔɣ'shɛli din gabisi pam ka zori yiri Burundi kpɛri Lake Tanganyika. Vihigu nyɛla din daa niŋ yuuni 1996 ka lahabali daa wuhi ni barina nyɛla din ka zaŋ buɣisi{{Sfn|Vandelannoote|Robberecht|Deelstra|Vyumvuhore|1996}} Saha shɛli saa ni daa miri pampam Silimiin goli December yuuni 2016 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa di yanima mini soya ayi Kigobe mini Mutanga Sud zaŋ n ti Bujumbura. Kpɛma zaŋ n ti tiŋgbani maa minisata nyɛla ŋun daa yɛlli ni lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bɛ ni yɛn labi mali shɛli chira ata sunsuuni.{{sfn|Butoyi|2016}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.abpinfo.bi/2024/03/12/1200-anti-erosion-trees-have-been-planted-on-the-coast-of-the-ntahangwa-river/ |accessdate=2024-08-14 |title=1,200 anti-erosion trees have been planted on the coast of the Ntahangwa River |date=12 March 2024 |ref={{harvid|1,200 anti-erosion trees}} |work=Burundi News Agency}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/people-living-near-ntahangwa-river-are-leaving-their-houses-since-the-beginning-of-this-rainy-season/ |last=Butoyi |first=Rosette |title=Ntahangwa River threatens nearby residents in rainy season |date= 6 December 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archivedate=9 February 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/water-shortage-in-rural-gikungu-pushes-residents-to-use-ntahangwa-river-water/ |last=Nduwayo |first=Alexandre|work=IWACU English News |accessdate=2024-08-14 |title=Water shortage in rural Gikungu pushes residents to use Ntahangwa River water |date=20 June 2017}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |publisher=Autorité Maritime, Portuaire et Ferroviaire |date=August 2019 |ref={{harvid|Projet de developpement du corridor}} |title=Projet de developpement du corridor de transport sur le port de bujumbura et du lac tanganyika et la rehabilitation des voies d’acces au port |url=https://esa.afdb.org/sites/default/files/PROJET%20DE%20DEVELOPPEMENT%20DU%20CORRIDOR%20DE%20TRANSPORT%20SUR%20LE%20PORT%20DE%20BUJUMBURA%20ET%20DU%20LAC%20TANGANYIKA_EIES.pdf}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502767#map=13/-3.3818/29.4248 |accessdate=2024-08-14 |title=Relation: Ntahangwa (17502767) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ntahangwa (17502767)}} }} *{{citation |url=https://kuleuven.limo.libis.be/discovery/fulldisplay?docid=lirias1416944 |accessdate=2024-08-14 |last1=Vandelannoote |first1=A |last2=Robberecht |first2=H |last3=Deelstra |first3=H |last4=Vyumvuhore |first4=F |last5=Bitetera |first5=L \ |last6=Ollevier |first6=Frans |title=The impact of the River Ntahangwa, the most polluted Burundian affluent of Lake Tanganyika, on the water quality of the lake |journal=Hydrobiologia |year=1996 |volume=328 |issue=2 |pages=161–171}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] == Kundivihira == ncw52h8nxo36nubu3m5rhy1wvmv8icr 139293 139292 2026-06-06T15:37:00Z Kalakpagh 2501 /* Kundivihira */ Updated Content 139293 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛligola mini binshɛŋa din niŋ == Yuuni 1983 mini yuuni 1986 Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na Bujumbura. Yanima pam nyɛla din daa saɣim Buyenzi ka daa lahi dam SEP, COGERCO, RAFINA n ti pahi [[Port of Bujumbura]].{{sfn|Projet de developpement du corridor|p=61}} Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛ mɔɣ'shɛli din gabisi pam ka zori yiri Burundi kpɛri Lake Tanganyika. Vihigu nyɛla din daa niŋ yuuni 1996 ka lahabali daa wuhi ni barina nyɛla din ka zaŋ buɣisi{{Sfn|Vandelannoote|Robberecht|Deelstra|Vyumvuhore|1996}} Saha shɛli saa ni daa miri pampam Silimiin goli December yuuni 2016 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa di yanima mini soya ayi Kigobe mini Mutanga Sud zaŋ n ti Bujumbura. Kpɛma zaŋ n ti tiŋgbani maa minisata nyɛla ŋun daa yɛlli ni lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bɛ ni yɛn labi mali shɛli chira ata sunsuuni.{{sfn|Butoyi|2016}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.abpinfo.bi/2024/03/12/1200-anti-erosion-trees-have-been-planted-on-the-coast-of-the-ntahangwa-river/ |accessdate=2024-08-14 |title=1,200 anti-erosion trees have been planted on the coast of the Ntahangwa River |date=12 March 2024 |ref={{harvid|1,200 anti-erosion trees}} |work=Burundi News Agency}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/people-living-near-ntahangwa-river-are-leaving-their-houses-since-the-beginning-of-this-rainy-season/ |last=Butoyi |first=Rosette |title=Ntahangwa River threatens nearby residents in rainy season |date= 6 December 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archivedate=9 February 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/water-shortage-in-rural-gikungu-pushes-residents-to-use-ntahangwa-river-water/ |last=Nduwayo |first=Alexandre|work=IWACU English News |accessdate=2024-08-14 |title=Water shortage in rural Gikungu pushes residents to use Ntahangwa River water |date=20 June 2017}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |publisher=Autorité Maritime, Portuaire et Ferroviaire |date=August 2019 |ref={{harvid|Projet de developpement du corridor}} |title=Projet de developpement du corridor de transport sur le port de bujumbura et du lac tanganyika et la rehabilitation des voies d’acces au port |url=https://esa.afdb.org/sites/default/files/PROJET%20DE%20DEVELOPPEMENT%20DU%20CORRIDOR%20DE%20TRANSPORT%20SUR%20LE%20PORT%20DE%20BUJUMBURA%20ET%20DU%20LAC%20TANGANYIKA_EIES.pdf}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502767#map=13/-3.3818/29.4248 |accessdate=2024-08-14 |title=Relation: Ntahangwa (17502767) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ntahangwa (17502767)}} }} *{{citation |url=https://kuleuven.limo.libis.be/discovery/fulldisplay?docid=lirias1416944 |accessdate=2024-08-14 |last1=Vandelannoote |first1=A |last2=Robberecht |first2=H |last3=Deelstra |first3=H |last4=Vyumvuhore |first4=F |last5=Bitetera |first5=L \ |last6=Ollevier |first6=Frans |title=The impact of the River Ntahangwa, the most polluted Burundian affluent of Lake Tanganyika, on the water quality of the lake |journal=Hydrobiologia |year=1996 |volume=328 |issue=2 |pages=161–171}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] so8xv7i3p1piqfofslxs8svq8j0dss1 139294 139293 2026-06-06T15:37:24Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139294 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛligola mini binshɛŋa din niŋ == Yuuni 1983 mini yuuni 1986 Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na Bujumbura. Yanima pam nyɛla din daa saɣim Buyenzi ka daa lahi dam SEP, COGERCO, RAFINA n ti pahi [[Port of Bujumbura]].{{sfn|Projet de developpement du corridor|p=61}} Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛ mɔɣ'shɛli din gabisi pam ka zori yiri Burundi kpɛri Lake Tanganyika. Vihigu nyɛla din daa niŋ yuuni 1996 ka lahabali daa wuhi ni barina nyɛla din ka zaŋ buɣisi{{Sfn|Vandelannoote|Robberecht|Deelstra|Vyumvuhore|1996}} Saha shɛli saa ni daa miri pampam Silimiin goli December yuuni 2016 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa di yanima mini soya ayi Kigobe mini Mutanga Sud zaŋ n ti Bujumbura. Kpɛma zaŋ n ti tiŋgbani maa minisata nyɛla ŋun daa yɛlli ni lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bɛ ni yɛn labi mali shɛli chira ata sunsuuni.{{sfn|Butoyi|2016}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.abpinfo.bi/2024/03/12/1200-anti-erosion-trees-have-been-planted-on-the-coast-of-the-ntahangwa-river/ |accessdate=2024-08-14 |title=1,200 anti-erosion trees have been planted on the coast of the Ntahangwa River |date=12 March 2024 |ref={{harvid|1,200 anti-erosion trees}} |work=Burundi News Agency}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/people-living-near-ntahangwa-river-are-leaving-their-houses-since-the-beginning-of-this-rainy-season/ |last=Butoyi |first=Rosette |title=Ntahangwa River threatens nearby residents in rainy season |date= 6 December 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archivedate=9 February 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/water-shortage-in-rural-gikungu-pushes-residents-to-use-ntahangwa-river-water/ |last=Nduwayo |first=Alexandre|work=IWACU English News |accessdate=2024-08-14 |title=Water shortage in rural Gikungu pushes residents to use Ntahangwa River water |date=20 June 2017}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |publisher=Autorité Maritime, Portuaire et Ferroviaire |date=August 2019 |ref={{harvid|Projet de developpement du corridor}} |title=Projet de developpement du corridor de transport sur le port de bujumbura et du lac tanganyika et la rehabilitation des voies d’acces au port |url=https://esa.afdb.org/sites/default/files/PROJET%20DE%20DEVELOPPEMENT%20DU%20CORRIDOR%20DE%20TRANSPORT%20SUR%20LE%20PORT%20DE%20BUJUMBURA%20ET%20DU%20LAC%20TANGANYIKA_EIES.pdf}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502767#map=13/-3.3818/29.4248 |accessdate=2024-08-14 |title=Relation: Ntahangwa (17502767) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ntahangwa (17502767)}} }} *{{citation |url=https://kuleuven.limo.libis.be/discovery/fulldisplay?docid=lirias1416944 |accessdate=2024-08-14 |last1=Vandelannoote |first1=A |last2=Robberecht |first2=H |last3=Deelstra |first3=H |last4=Vyumvuhore |first4=F |last5=Bitetera |first5=L \ |last6=Ollevier |first6=Frans |title=The impact of the River Ntahangwa, the most polluted Burundian affluent of Lake Tanganyika, on the water quality of the lake |journal=Hydrobiologia |year=1996 |volume=328 |issue=2 |pages=161–171}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] fo235m4yt8zni9bv1qvaulfthzya535 139295 139294 2026-06-06T15:37:54Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139295 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛligola mini binshɛŋa din niŋ == Yuuni 1983 mini yuuni 1986 Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na Bujumbura. Yanima pam nyɛla din daa saɣim Buyenzi ka daa lahi dam SEP, COGERCO, RAFINA n ti pahi [[Port of Bujumbura]].{{sfn|Projet de developpement du corridor|p=61}} Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛ mɔɣ'shɛli din gabisi pam ka zori yiri Burundi kpɛri Lake Tanganyika. Vihigu nyɛla din daa niŋ yuuni 1996 ka lahabali daa wuhi ni barina nyɛla din ka zaŋ buɣisi{{Sfn|Vandelannoote|Robberecht|Deelstra|Vyumvuhore|1996}} Saha shɛli saa ni daa miri pampam Silimiin goli December yuuni 2016 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa di yanima mini soya ayi Kigobe mini Mutanga Sud zaŋ n ti Bujumbura. Kpɛma zaŋ n ti tiŋgbani maa minisata nyɛla ŋun daa yɛlli ni lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bɛ ni yɛn labi mali shɛli chira ata sunsuuni.{{sfn|Butoyi|2016}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.abpinfo.bi/2024/03/12/1200-anti-erosion-trees-have-been-planted-on-the-coast-of-the-ntahangwa-river/ |accessdate=2024-08-14 |title=1,200 anti-erosion trees have been planted on the coast of the Ntahangwa River |date=12 March 2024 |ref={{harvid|1,200 anti-erosion trees}} |work=Burundi News Agency}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/people-living-near-ntahangwa-river-are-leaving-their-houses-since-the-beginning-of-this-rainy-season/ |last=Butoyi |first=Rosette |title=Ntahangwa River threatens nearby residents in rainy season |date= 6 December 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archivedate=9 February 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/water-shortage-in-rural-gikungu-pushes-residents-to-use-ntahangwa-river-water/ |last=Nduwayo |first=Alexandre|work=IWACU English News |accessdate=2024-08-14 |title=Water shortage in rural Gikungu pushes residents to use Ntahangwa River water |date=20 June 2017}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |publisher=Autorité Maritime, Portuaire et Ferroviaire |date=August 2019 |ref={{harvid|Projet de developpement du corridor}} |title=Projet de developpement du corridor de transport sur le port de bujumbura et du lac tanganyika et la rehabilitation des voies d’acces au port |url=https://esa.afdb.org/sites/default/files/PROJET%20DE%20DEVELOPPEMENT%20DU%20CORRIDOR%20DE%20TRANSPORT%20SUR%20LE%20PORT%20DE%20BUJUMBURA%20ET%20DU%20LAC%20TANGANYIKA_EIES.pdf}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502767#map=13/-3.3818/29.4248 |accessdate=2024-08-14 |title=Relation: Ntahangwa (17502767) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ntahangwa (17502767)}} }} *{{citation |url=https://kuleuven.limo.libis.be/discovery/fulldisplay?docid=lirias1416944 |accessdate=2024-08-14 |last1=Vandelannoote |first1=A |last2=Robberecht |first2=H |last3=Deelstra |first3=H |last4=Vyumvuhore |first4=F |last5=Bitetera |first5=L \ |last6=Ollevier |first6=Frans |title=The impact of the River Ntahangwa, the most polluted Burundian affluent of Lake Tanganyika, on the water quality of the lake |journal=Hydrobiologia |year=1996 |volume=328 |issue=2 |pages=161–171}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] 36h8eoptoj1g1orfuqgxv02zo2lcgli 139296 139295 2026-06-06T15:38:22Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 139296 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntahangwa Mɔɣili''' nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura tiŋsi pam.. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligu Bujumbura yaɣili nuzaa polo ka nyɛ din zori kpari nudirigu polo tiŋ'sɛŋa din be [[Bujumbura Mairie Province]] mini Bujumbura tiŋpuuni, ni ka di chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika.{{sfn|Relation: Ntahangwa (17502767)}} ==Environment== Mɔɣili polo nyɛla din mali salo pam kamani niriba ban kalinli yiɣisi 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli puuni maasim pam ni be nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛligola mini binshɛŋa din niŋ == Yuuni 1983 mini yuuni 1986 Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa chii ka daa tahi ko'kpɛɣu na Bujumbura. Yanima pam nyɛla din daa saɣim Buyenzi ka daa lahi dam SEP, COGERCO, RAFINA n ti pahi [[Port of Bujumbura]].{{sfn|Projet de developpement du corridor|p=61}} Ntahangwa Mɔɣili ŋɔ nyɛ mɔɣ'shɛli din gabisi pam ka zori yiri Burundi kpɛri Lake Tanganyika. Vihigu nyɛla din daa niŋ yuuni 1996 ka lahabali daa wuhi ni barina nyɛla din ka zaŋ buɣisi{{Sfn|Vandelannoote|Robberecht|Deelstra|Vyumvuhore|1996}} Saha shɛli saa ni daa miri pampam Silimiin goli December yuuni 2016 mɔɣili ŋɔ nyɛla din daa di yanima mini soya ayi Kigobe mini Mutanga Sud zaŋ n ti Bujumbura. Kpɛma zaŋ n ti tiŋgbani maa minisata nyɛla ŋun daa yɛlli ni lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bɛ ni yɛn labi mali shɛli chira ata sunsuuni.{{sfn|Butoyi|2016}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.abpinfo.bi/2024/03/12/1200-anti-erosion-trees-have-been-planted-on-the-coast-of-the-ntahangwa-river/ |accessdate=2024-08-14 |title=1,200 anti-erosion trees have been planted on the coast of the Ntahangwa River |date=12 March 2024 |ref={{harvid|1,200 anti-erosion trees}} |work=Burundi News Agency}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/people-living-near-ntahangwa-river-are-leaving-their-houses-since-the-beginning-of-this-rainy-season/ |last=Butoyi |first=Rosette |title=Ntahangwa River threatens nearby residents in rainy season |date= 6 December 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archivedate=9 February 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/englishnews/water-shortage-in-rural-gikungu-pushes-residents-to-use-ntahangwa-river-water/ |last=Nduwayo |first=Alexandre|work=IWACU English News |accessdate=2024-08-14 |title=Water shortage in rural Gikungu pushes residents to use Ntahangwa River water |date=20 June 2017}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |publisher=Autorité Maritime, Portuaire et Ferroviaire |date=August 2019 |ref={{harvid|Projet de developpement du corridor}} |title=Projet de developpement du corridor de transport sur le port de bujumbura et du lac tanganyika et la rehabilitation des voies d’acces au port |url=https://esa.afdb.org/sites/default/files/PROJET%20DE%20DEVELOPPEMENT%20DU%20CORRIDOR%20DE%20TRANSPORT%20SUR%20LE%20PORT%20DE%20BUJUMBURA%20ET%20DU%20LAC%20TANGANYIKA_EIES.pdf}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502767#map=13/-3.3818/29.4248 |accessdate=2024-08-14 |title=Relation: Ntahangwa (17502767) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ntahangwa (17502767)}} }} *{{citation |url=https://kuleuven.limo.libis.be/discovery/fulldisplay?docid=lirias1416944 |accessdate=2024-08-14 |last1=Vandelannoote |first1=A |last2=Robberecht |first2=H |last3=Deelstra |first3=H |last4=Vyumvuhore |first4=F |last5=Bitetera |first5=L \ |last6=Ollevier |first6=Frans |title=The impact of the River Ntahangwa, the most polluted Burundian affluent of Lake Tanganyika, on the water quality of the lake |journal=Hydrobiologia |year=1996 |volume=328 |issue=2 |pages=161–171}} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] 4pn58iq4tmlmyzoqn6krfuqf6aimrjk Muha River 0 33317 139302 2026-06-06T16:08:58Z Kalakpagh 2501 Created article 139302 wikitext text/x-wiki '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} g8qwdzlrg97245uw1q9n1yyvns2vp5p 139303 139302 2026-06-06T16:09:28Z Kalakpagh 2501 added databox 139303 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} 34aztvun27l2mqklu045pq6tmoszkgh 139304 139303 2026-06-06T16:09:58Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139304 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} == Kundivihira == 4tu2xy0wnbovct62ayv4aqnrmjvqis7 139305 139304 2026-06-06T16:23:41Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139305 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} Mɔɣili ŋɔ nudirigu zuɣu nyɛla din be Gatoke nyɛla din mali kɔɣa pam ni 2000 ka di nuzaa zuɣu nyɛla bɛ ni daa sa tihi Muha.{{sfn|Hydroplan|2000|pp=14–15}} Muha mɔɣili nyɛla din zori chani n ti chirigiri Mpimba Mɔɣili kamani mitanima kɔbisinii ni awɔi. Mpimba Mɔɣili ŋɔ ni chirigi Ruha Mɔɣili nyɛla din sarigiri ka tooi tahiri ko'kpɛɣu na shiɣuni. Mɔɣili maa nyɛla din zori nudirigu zuɣu chani n ti chirigiri Lake Tanganyika noli polo.{{sfn|Hydroplan|2000|p=15}} == Kundivihira == 7lrg1mc8zzn0mz4qf2oeokdvpr3v7ui 139307 139305 2026-06-06T16:33:57Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139307 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} Mɔɣili ŋɔ nudirigu zuɣu nyɛla din be Gatoke nyɛla din mali kɔɣa pam ni 2000 ka di nuzaa zuɣu nyɛla bɛ ni daa sa tihi Muha.{{sfn|Hydroplan|2000|pp=14–15}} Muha mɔɣili nyɛla din zori chani n ti chirigiri Mpimba Mɔɣili kamani mitanima kɔbisinii ni awɔi. Mpimba Mɔɣili ŋɔ ni chirigi Ruha Mɔɣili nyɛla din sarigiri ka tooi tahiri ko'kpɛɣu na shiɣuni. Mɔɣili maa nyɛla din zori nudirigu zuɣu chani n ti chirigiri Lake Tanganyika noli polo.{{sfn|Hydroplan|2000|p=15}} ==Environment== Muha Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani niriba 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli din mali maasim nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Yaɣili ŋɔ lahi nyɛla din lahi nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} == Kundivihira == 7jxkisx7dej342bylo7l3yopy1sz8w8 139312 139307 2026-06-06T16:40:18Z Kalakpagh 2501 /* Environment */ Updated Content 139312 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} Mɔɣili ŋɔ nudirigu zuɣu nyɛla din be Gatoke nyɛla din mali kɔɣa pam ni 2000 ka di nuzaa zuɣu nyɛla bɛ ni daa sa tihi Muha.{{sfn|Hydroplan|2000|pp=14–15}} Muha mɔɣili nyɛla din zori chani n ti chirigiri Mpimba Mɔɣili kamani mitanima kɔbisinii ni awɔi. Mpimba Mɔɣili ŋɔ ni chirigi Ruha Mɔɣili nyɛla din sarigiri ka tooi tahiri ko'kpɛɣu na shiɣuni. Mɔɣili maa nyɛla din zori nudirigu zuɣu chani n ti chirigiri Lake Tanganyika noli polo.{{sfn|Hydroplan|2000|p=15}} ==Environment== Muha Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani niriba 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli din mali maasim nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Yaɣili ŋɔ lahi nyɛla din lahi nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2019/01/24/bujumbura-le-pont-muha-risque-de-disparaitre/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |title=Bujumbura : Le Pont Muha risque de disparaitre |work=Isanganiro |date=24 January 2019 |ref={{harvid|Bujumbura : Le Pont Muha risque}} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://documents1.worldbank.org/curated/ar/254431468743637453/pdf/multi-page.pdf |language=fr |accessdate=2024-08-26 |author=Hydroplan |title=Etude d'une méthodologie d'évaluation de l'impact du Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois sur l'environnement |date=May 2000|publisher=Ministère des Finances Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}}|accessdate=30 January 2016 |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/les-effondrements-des-berges-de-la-riviere-muha-inquietent-les-usagers-du-boulevard-de-la-liberte/ |last=Ngoyagoye |first=Lucie |date=15 July 2021 |title=Inquiétudes sur les effondrements des berges de la rivière Muha |language=fr |accessdate=2024-08-26 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-avenue-du-large-les-berges-de-la-riviere-muha-rehabilitees/ |accessdate=2024-08-26 |last1=Niyungeko |first1=Dorine |last2=Hatangimana |first2=Eddy |work=Iwacu |title=Fait du jour/Avenue du Large: les berges de la rivière Muha réhabilitées |date=12 October 2022}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/commune-muha-les-rivieres-menacent-les-infrastructures/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Commune Muha : Les rivières menacent les infrastructures |date=28 December 2018}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502768#map=14/-3.40222/29.36912 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Muha (17502768) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Muha (17502768)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] == Kundivihira == 1wvagsfejzbh4i439ziucat9c34blk4 139313 139312 2026-06-06T16:40:40Z Kalakpagh 2501 /* Kundivihira */ Updated Content 139313 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} Mɔɣili ŋɔ nudirigu zuɣu nyɛla din be Gatoke nyɛla din mali kɔɣa pam ni 2000 ka di nuzaa zuɣu nyɛla bɛ ni daa sa tihi Muha.{{sfn|Hydroplan|2000|pp=14–15}} Muha mɔɣili nyɛla din zori chani n ti chirigiri Mpimba Mɔɣili kamani mitanima kɔbisinii ni awɔi. Mpimba Mɔɣili ŋɔ ni chirigi Ruha Mɔɣili nyɛla din sarigiri ka tooi tahiri ko'kpɛɣu na shiɣuni. Mɔɣili maa nyɛla din zori nudirigu zuɣu chani n ti chirigiri Lake Tanganyika noli polo.{{sfn|Hydroplan|2000|p=15}} ==Environment== Muha Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani niriba 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli din mali maasim nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Yaɣili ŋɔ lahi nyɛla din lahi nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2019/01/24/bujumbura-le-pont-muha-risque-de-disparaitre/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |title=Bujumbura : Le Pont Muha risque de disparaitre |work=Isanganiro |date=24 January 2019 |ref={{harvid|Bujumbura : Le Pont Muha risque}} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://documents1.worldbank.org/curated/ar/254431468743637453/pdf/multi-page.pdf |language=fr |accessdate=2024-08-26 |author=Hydroplan |title=Etude d'une méthodologie d'évaluation de l'impact du Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois sur l'environnement |date=May 2000|publisher=Ministère des Finances Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}}|accessdate=30 January 2016 |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/les-effondrements-des-berges-de-la-riviere-muha-inquietent-les-usagers-du-boulevard-de-la-liberte/ |last=Ngoyagoye |first=Lucie |date=15 July 2021 |title=Inquiétudes sur les effondrements des berges de la rivière Muha |language=fr |accessdate=2024-08-26 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-avenue-du-large-les-berges-de-la-riviere-muha-rehabilitees/ |accessdate=2024-08-26 |last1=Niyungeko |first1=Dorine |last2=Hatangimana |first2=Eddy |work=Iwacu |title=Fait du jour/Avenue du Large: les berges de la rivière Muha réhabilitées |date=12 October 2022}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/commune-muha-les-rivieres-menacent-les-infrastructures/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Commune Muha : Les rivières menacent les infrastructures |date=28 December 2018}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502768#map=14/-3.40222/29.36912 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Muha (17502768) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Muha (17502768)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] 2oyaw2ecyn6rplcy4kny96745n8bfm1 139314 139313 2026-06-06T16:41:25Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139314 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} Mɔɣili ŋɔ nudirigu zuɣu nyɛla din be Gatoke nyɛla din mali kɔɣa pam ni 2000 ka di nuzaa zuɣu nyɛla bɛ ni daa sa tihi Muha.{{sfn|Hydroplan|2000|pp=14–15}} Muha mɔɣili nyɛla din zori chani n ti chirigiri Mpimba Mɔɣili kamani mitanima kɔbisinii ni awɔi. Mpimba Mɔɣili ŋɔ ni chirigi Ruha Mɔɣili nyɛla din sarigiri ka tooi tahiri ko'kpɛɣu na shiɣuni. Mɔɣili maa nyɛla din zori nudirigu zuɣu chani n ti chirigiri Lake Tanganyika noli polo.{{sfn|Hydroplan|2000|p=15}} ==Environment== Muha Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani niriba 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli din mali maasim nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Yaɣili ŋɔ lahi nyɛla din lahi nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2019/01/24/bujumbura-le-pont-muha-risque-de-disparaitre/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |title=Bujumbura : Le Pont Muha risque de disparaitre |work=Isanganiro |date=24 January 2019 |ref={{harvid|Bujumbura : Le Pont Muha risque}} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://documents1.worldbank.org/curated/ar/254431468743637453/pdf/multi-page.pdf |language=fr |accessdate=2024-08-26 |author=Hydroplan |title=Etude d'une méthodologie d'évaluation de l'impact du Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois sur l'environnement |date=May 2000|publisher=Ministère des Finances Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}}|accessdate=30 January 2016 |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/les-effondrements-des-berges-de-la-riviere-muha-inquietent-les-usagers-du-boulevard-de-la-liberte/ |last=Ngoyagoye |first=Lucie |date=15 July 2021 |title=Inquiétudes sur les effondrements des berges de la rivière Muha |language=fr |accessdate=2024-08-26 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-avenue-du-large-les-berges-de-la-riviere-muha-rehabilitees/ |accessdate=2024-08-26 |last1=Niyungeko |first1=Dorine |last2=Hatangimana |first2=Eddy |work=Iwacu |title=Fait du jour/Avenue du Large: les berges de la rivière Muha réhabilitées |date=12 October 2022}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/commune-muha-les-rivieres-menacent-les-infrastructures/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Commune Muha : Les rivières menacent les infrastructures |date=28 December 2018}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502768#map=14/-3.40222/29.36912 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Muha (17502768) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Muha (17502768)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] b04dlrxnj8apwvkr923xt6qmwne4ntz 139315 139314 2026-06-06T16:41:58Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 139315 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} Mɔɣili ŋɔ nudirigu zuɣu nyɛla din be Gatoke nyɛla din mali kɔɣa pam ni 2000 ka di nuzaa zuɣu nyɛla bɛ ni daa sa tihi Muha.{{sfn|Hydroplan|2000|pp=14–15}} Muha mɔɣili nyɛla din zori chani n ti chirigiri Mpimba Mɔɣili kamani mitanima kɔbisinii ni awɔi. Mpimba Mɔɣili ŋɔ ni chirigi Ruha Mɔɣili nyɛla din sarigiri ka tooi tahiri ko'kpɛɣu na shiɣuni. Mɔɣili maa nyɛla din zori nudirigu zuɣu chani n ti chirigiri Lake Tanganyika noli polo.{{sfn|Hydroplan|2000|p=15}} ==Environment== Muha Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani niriba 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli din mali maasim nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Yaɣili ŋɔ lahi nyɛla din lahi nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2019/01/24/bujumbura-le-pont-muha-risque-de-disparaitre/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |title=Bujumbura : Le Pont Muha risque de disparaitre |work=Isanganiro |date=24 January 2019 |ref={{harvid|Bujumbura : Le Pont Muha risque}} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://documents1.worldbank.org/curated/ar/254431468743637453/pdf/multi-page.pdf |language=fr |accessdate=2024-08-26 |author=Hydroplan |title=Etude d'une méthodologie d'évaluation de l'impact du Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois sur l'environnement |date=May 2000|publisher=Ministère des Finances Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}}|accessdate=30 January 2016 |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/les-effondrements-des-berges-de-la-riviere-muha-inquietent-les-usagers-du-boulevard-de-la-liberte/ |last=Ngoyagoye |first=Lucie |date=15 July 2021 |title=Inquiétudes sur les effondrements des berges de la rivière Muha |language=fr |accessdate=2024-08-26 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-avenue-du-large-les-berges-de-la-riviere-muha-rehabilitees/ |accessdate=2024-08-26 |last1=Niyungeko |first1=Dorine |last2=Hatangimana |first2=Eddy |work=Iwacu |title=Fait du jour/Avenue du Large: les berges de la rivière Muha réhabilitées |date=12 October 2022}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/commune-muha-les-rivieres-menacent-les-infrastructures/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Commune Muha : Les rivières menacent les infrastructures |date=28 December 2018}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502768#map=14/-3.40222/29.36912 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Muha (17502768) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Muha (17502768)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] fak896vjma2qigs185qqdqtkr71z1cv 139316 139315 2026-06-06T16:42:39Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139316 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Muha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Yɛligola pam nyɛla din beni zaŋ jandi ko'kpɛɣu, buɣa gbibu ka di zaa daliri nyɛla bɛ ni toori bihigo mali miri tani la zuɣu. ==Course== Muha Mɔɣili nyɛla din piligi wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Kanyosha din be Bujumbura yaɣili {{convert|1650|m}}.{{sfn|Hydroplan|2000|p=14}} Di nyɛla din zori kpari nuzaa polo chani Bujumbura Mairie yaɣili ka nyɛ din lahi zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Bujumbura [[Muha Commune]] pɔi ka naayi chaŋ n ti lu Lake Tanganyika. {{sfn|Relation: Muha (17502768)}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori chani n ti luri ni kamani kilomitanima 24.94.{{sfn|Hydroplan|2000|p=18}} Mɔɣili ŋɔ nudirigu zuɣu nyɛla din be Gatoke nyɛla din mali kɔɣa pam ni 2000 ka di nuzaa zuɣu nyɛla bɛ ni daa sa tihi Muha.{{sfn|Hydroplan|2000|pp=14–15}} Muha mɔɣili nyɛla din zori chani n ti chirigiri Mpimba Mɔɣili kamani mitanima kɔbisinii ni awɔi. Mpimba Mɔɣili ŋɔ ni chirigi Ruha Mɔɣili nyɛla din sarigiri ka tooi tahiri ko'kpɛɣu na shiɣuni. Mɔɣili maa nyɛla din zori nudirigu zuɣu chani n ti chirigiri Lake Tanganyika noli polo.{{sfn|Hydroplan|2000|p=15}} ==Environment== Muha Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani niriba 1,956 "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli August, di ni ka tulim nyɛ {{convert|25|C}} ka goli shɛli din mali maasim nyɛ Silimiin goli January ni {{convert|18|C}}.{{sfn|nasa}} Yaɣili ŋɔ lahi nyɛla din lahi nyari sa'kom kamani {{convert|1,086|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|154|mm}} ka goli shɛli puuni mi saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|3|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2019/01/24/bujumbura-le-pont-muha-risque-de-disparaitre/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |title=Bujumbura : Le Pont Muha risque de disparaitre |work=Isanganiro |date=24 January 2019 |ref={{harvid|Bujumbura : Le Pont Muha risque}} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://documents1.worldbank.org/curated/ar/254431468743637453/pdf/multi-page.pdf |language=fr |accessdate=2024-08-26 |author=Hydroplan |title=Etude d'une méthodologie d'évaluation de l'impact du Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois sur l'environnement |date=May 2000|publisher=Ministère des Finances Project des Travaux Publics et de Création d'Emplois}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}}|accessdate=30 January 2016 |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission|archivedate=19 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/les-effondrements-des-berges-de-la-riviere-muha-inquietent-les-usagers-du-boulevard-de-la-liberte/ |last=Ngoyagoye |first=Lucie |date=15 July 2021 |title=Inquiétudes sur les effondrements des berges de la rivière Muha |language=fr |accessdate=2024-08-26 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/fait-du-jour-avenue-du-large-les-berges-de-la-riviere-muha-rehabilitees/ |accessdate=2024-08-26 |last1=Niyungeko |first1=Dorine |last2=Hatangimana |first2=Eddy |work=Iwacu |title=Fait du jour/Avenue du Large: les berges de la rivière Muha réhabilitées |date=12 October 2022}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/commune-muha-les-rivieres-menacent-les-infrastructures/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Commune Muha : Les rivières menacent les infrastructures |date=28 December 2018}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502768#map=14/-3.40222/29.36912 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Muha (17502768) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Muha (17502768)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] oamee0cmhp2rk1mjwm7h6mjy4qqbyle Rima River 0 33318 139318 2026-06-06T16:47:07Z Bdyambor 7952 Created page with "Rima Mɔɣili nyɛla Nigeria nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be Golibi de Marani Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri Sokoto Mɔɣili tab’ miri Sokoto, ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko. Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puun..." 139318 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla Nigeria nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be Golibi de Marani Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri Sokoto Mɔɣili tab’ miri Sokoto, ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko. Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila. == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. lt7meb7yvcp861l1aslp3mwlx4v8rnr 139320 139318 2026-06-06T16:55:04Z Bdyambor 7952 139320 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla Nigeria nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be Golibi de Marani Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri Sokoto Mɔɣili tab’ miri Sokoto, ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila. == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> 8s0m0z8opzs794jxlzhs5pzi256qglt 139322 139320 2026-06-06T17:13:34Z Bdyambor 7952 139322 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla Nigeria nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be Golibi de Marani Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri Sokoto Mɔɣili tab’ miri Sokoto, ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> rgtsrl775kruj03ecqqt55xv0o6zr9g 139323 139322 2026-06-06T17:16:47Z Bdyambor 7952 139323 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be Golibi de Marani Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri Sokoto Mɔɣili tab’ miri Sokoto, ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> b5zwf2m5wan0qy4cadxed22n1xlf6e1 139324 139323 2026-06-06T17:19:48Z Bdyambor 7952 139324 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri Sokoto Mɔɣili tab’ miri Sokoto, ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> 69kuful3y1x9vwq6jhqutr63jkvgte0 139325 139324 2026-06-06T17:21:56Z Bdyambor 7952 139325 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri [[:en:Sokoto_River|Sokoto Mɔɣili]] tab’ miri Sokoto, ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> jxmq3syyibf7th9s7dmwt8jyk7sthcn 139326 139325 2026-06-06T17:24:13Z Bdyambor 7952 139326 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri [[:en:Sokoto_River|Sokoto Mɔɣili]] tab’ miri [[:en:Sokoto_(city)|Sokoto]], ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai Niger Mɔɣili. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> bxkyedybdg0ttskz7alpxxrbtlz3e63 139327 139326 2026-06-06T17:27:11Z Bdyambor 7952 139327 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri [[:en:Sokoto_River|Sokoto Mɔɣili]] tab’ miri [[:en:Sokoto_(city)|Sokoto]], ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai [[:en:Niger_River|Niger Mɔɣili]]. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla saha mɔɣili ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> b8th1bokk7z1qgwjrsp6i07ddsd61y3 139328 139327 2026-06-06T17:29:41Z Bdyambor 7952 139328 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri [[:en:Sokoto_River|Sokoto Mɔɣili]] tab’ miri [[:en:Sokoto_(city)|Sokoto]], ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai [[:en:Niger_River|Niger Mɔɣili]]. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla [[:en:Wet_season|saha mɔɣili]] ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> Zauro tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> aw0atm3hzgssy9arg9nppuse0xr524g 139329 139328 2026-06-06T17:32:50Z Bdyambor 7952 139329 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri [[:en:Sokoto_River|Sokoto Mɔɣili]] tab’ miri [[:en:Sokoto_(city)|Sokoto]], ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai [[:en:Niger_River|Niger Mɔɣili]]. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla [[:en:Wet_season|saha mɔɣili]] ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> [[:en:Zauro_polder_project|Zauro]] tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be Arangu mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> 1sn5wt17q4rjlsu2hq4j3rinpva647f 139330 139329 2026-06-06T17:38:16Z Bdyambor 7952 139330 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri [[:en:Sokoto_River|Sokoto Mɔɣili]] tab’ miri [[:en:Sokoto_(city)|Sokoto]], ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai [[:en:Niger_River|Niger Mɔɣili]]. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla [[:en:Wet_season|saha mɔɣili]] ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> [[:en:Zauro_polder_project|Zauro]] tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be [[:en:Argungu|Arangu]] mini Birni Kebbi puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> lxzh0kvzcxoxst5wzpkzco9dol39fd6 139331 139330 2026-06-06T17:43:24Z Bdyambor 7952 139331 wikitext text/x-wiki Rima Mɔɣili nyɛla [[Nigeria]] nuzaa polo mɔɣili. Nuzaa polo saha ka di be [[:en:Goulbi_de_Maradi_river|Golibi de Marani]] Mɔɣili laɣim. Di zɔri wulinluhili polo n-kpɛri [[:en:Sokoto_River|Sokoto Mɔɣili]] tab’ miri [[:en:Sokoto_(city)|Sokoto]], ka di ti tuui nudirigu polo hal ti paai [[:en:Niger_River|Niger Mɔɣili]]. Zuɣusaa ŋɔ nyɛla [[:en:Wet_season|saha mɔɣili]] ka bilisiri shɛɣu saha kɔŋko.<ref>[https://web.archive.org/web/20230704101924/https://www.researchgate.net/figure/Land-Use-and-Land-Cover-of-Sokoto-Rima-River-Basin-LAND-USE-IN-SOKOTO-RIMA-RIVER-BASIN_tbl1_271213962 "Land Use and Land Cover of Sokoto-Rima River Basin LAND USE IN SOKOTO... | Download Table"]. Archived from the original on 4 July 2023. Retrieved 23 February 2025.</ref> [[:en:Zauro_polder_project|Zauro]] tuun’ titali din nyɛ bɛ ni lo pulaanim’ pam, yuma paai yuun’ bɔbili. Di na pali dɔri 10,572 (26,120) puu ayi ka bɛ be [[:en:Argungu|Arangu]] mini [[:en:Birnin_Kebbi|Birni Kebbi]] puu la puuni fabila.<ref>Tosin Omoniyi (20 December 2009). "[https://web.archive.org/web/20230817182520/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1636&Itemid=47 A Dam of Controversy]". ''[[:en:Newswatch_(Nigeria)|Newswatch]]''. Lagos, Nigeria. Archived from the original on 17 August 2023. Retrieved 9 October 2010.</ref> == Tuumbiɛri == Soko-Rima Mɔɣili nyɛla kɔnyuri' nyaɣisa, yiŋ’ biŋkɔbiri n-diri kom mini kɔnyurima ni ziŋgbahiri nɛma din be di ni. Naŋgbankpeeni n-chaŋ ti nyɛ duŋtaariba n-kpɛhiri kulibɔna ni. Tirimiya saɣiŋgu binyɛra mini tuumbaŋsim ni kulum tuun’ shɛŋa din be kulibɔŋ ni nimaani n-dihi taba di biɛhim ka daɣiri niŋdi daɣiri niŋdi kom tiŋgbani ŋɔ ni n-chɛ ka zimbulibo nyɛvili mali barina ni Rima Mɔɣili ni. == Kundivihira == <references /> omt7lru5w8cxi1z88gr91rehi2wjxya Inachalo River 0 33319 139332 2026-06-06T17:57:09Z Bdyambor 7952 Created page with "Inachɛlo Mɔɣili nyɛla mɔɣili din be Idah, Kogi State, Nigeria tiŋ’ puuni. Di mali yɛlikuri shɛŋa mini kali soli zuɣu tiŋgbɔŋ maa ni." 139332 wikitext text/x-wiki Inachɛlo Mɔɣili nyɛla mɔɣili din be Idah, Kogi State, Nigeria tiŋ’ puuni. Di mali yɛlikuri shɛŋa mini kali soli zuɣu tiŋgbɔŋ maa ni. bq73tkfjialcl5gsynappmqfoe3nn46 139333 139332 2026-06-06T18:05:24Z Bdyambor 7952 139333 wikitext text/x-wiki Inachɛlo Mɔɣili nyɛla mɔɣili din be [[:en:Idah|Idah]], [[:en:Kogi_State|Kogi State]], [[:en:Nigeria|Nigeria]] tiŋ’ puuni. Di mali yɛlikuri shɛŋa mini kali soli zuɣu tiŋgbɔŋ maa ni. r08dcr08voediza8r825ny08sumtf9x Guérewol 0 33320 139334 2026-06-06T18:22:48Z Maltima Rabia 5146 Create an article 139334 wikitext text/x-wiki Guèrewol d2pcuxmci1zbmrtkewupiw29hoqfi88 139335 139334 2026-06-06T18:23:26Z Maltima Rabia 5146 Added content 139335 wikitext text/x-wiki Guèrewol (var. Guerewol,Gerewol) nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi  kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni. Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa. Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya,  bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria. crbhtaheg24jxwow7jcgcwml9c1w35s 139336 139335 2026-06-06T18:24:20Z Maltima Rabia 5146 Added content 139336 wikitext text/x-wiki Guèrewol (var. Guerewol,Gerewol) nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi  kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni. Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa. Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya,  bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria. Yuuni kam laɣimgu Saa gbaabu saha, silimi gɔli September ni n bala, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpɛɣiri napoŋ n chani In-Gall ni bi ti laɣim yalim ka pahi ka bi puhi Cure Salèe chuɣu, zuliya pam nyɛla ban laɣimdi ni maa ni. Kpɛ ka wadaabe nachimba ban di nachinsi, n zaŋ kɔbiri mini nachin tɛri balibu n niŋ bi maŋ, nyɛ ban yɛn wa waa ka yili yila ni di paɣasara maa hankali n labisina bi ni. Wadaabe nachimba ŋɔ vilim nyɛla bi waɣilim, bi nin pɛila mini bi nyin pɛila; nachimba ŋɔ nyɛla ban kahimdi ka mirigiri bi nina ka kuli bahiri lari din yɛn chɛ ka bi nyi na maa yiri na, din n wuhiri bi vɛlim. Wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpalimdi ka bi puhiri bi bakɔi chuɣu shɛli bini boli Guèrewol la, din ni ka paɣasara maa piiri bachimba maa ban vɛila. 7s65u4tace71mo68eh2dex6qt1g9b0j 139337 139336 2026-06-06T18:25:22Z Maltima Rabia 5146 Added content 139337 wikitext text/x-wiki Guèrewol (var. Guerewol,Gerewol) nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi  kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni. Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa. Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya,  bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria. Yuuni kam laɣimgu Saa gbaabu saha, silimi gɔli September ni n bala, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpɛɣiri napoŋ n chani In-Gall ni bi ti laɣim yalim ka pahi ka bi puhi Cure Salèe chuɣu, zuliya pam nyɛla ban laɣimdi ni maa ni. Kpɛ ka wadaabe nachimba ban di nachinsi, n zaŋ kɔbiri mini nachin tɛri balibu n niŋ bi maŋ, nyɛ ban yɛn wa waa ka yili yila ni di paɣasara maa hankali n labisina bi ni. Wadaabe nachimba ŋɔ vilim nyɛla bi waɣilim, bi nin pɛila mini bi nyin pɛila; nachimba ŋɔ nyɛla ban kahimdi ka mirigiri bi nina ka kuli bahiri lari din yɛn chɛ ka bi nyi na maa yiri na, din n wuhiri bi vɛlim. Wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpalimdi ka bi puhiri bi bakɔi chuɣu shɛli bini boli Guèrewol la, din ni ka paɣasara maa piiri bachimba maa ban vɛila. Yila mini waa Yila mini waa maa nyɛla Fula kali, din barigi fula zuliya ni ka di nyɛla pam pa nyɛla musilinima, ban chaŋ shikuriti ni ban chaŋ tiŋpuuni n ti beni. Di nyɛla laɣim gu yili yilindiba ban yilindi ka kpahiri bi nuhi, ka mali bi naba n ŋɛri tiŋ n ti pahi dawulɛ ŋɛbu Guèrewol compitisa ŋɔ nyɛla nachimba ba di nachin tɛri n wari wa shɛli bini boli yaake maa ka di nyɛla bi yɛn pɛla fooli,  ka nyɛ ban yɛn kpa paɣasara ban saɣi doo kundi, saha shɛŋa bi niŋdili n gari dabaa ayopoin, ni awa galiŋ n ti naali wuntaŋ zuɣusaani. Dagora ŋɔ nyɛla ban chani paɣasara maa ni bɛ shɛli maa n ti zaŋ niya nima,Stamina mini bi suhu ni gbaaba shɛm n yɛli ba. Nachimba ŋɔ tooi nyori tim shɛŋa din yɛn chɛ ka bi ni tooi wa waa maa n yoogi amaa ka di nyɛla din ka ba alaafee. trh16kaq5ks7j7e8asyh2pehzfwmdku 139338 139337 2026-06-06T18:26:04Z Maltima Rabia 5146 Added headings 139338 wikitext text/x-wiki Guèrewol (var. Guerewol,Gerewol) nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi  kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni. Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa. Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya,  bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria. == Yuuni kam laɣimgu == Saa gbaabu saha, silimi gɔli September ni n bala, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpɛɣiri napoŋ n chani In-Gall ni bi ti laɣim yalim ka pahi ka bi puhi Cure Salèe chuɣu, zuliya pam nyɛla ban laɣimdi ni maa ni. Kpɛ ka wadaabe nachimba ban di nachinsi, n zaŋ kɔbiri mini nachin tɛri balibu n niŋ bi maŋ, nyɛ ban yɛn wa waa ka yili yila ni di paɣasara maa hankali n labisina bi ni. Wadaabe nachimba ŋɔ vilim nyɛla bi waɣilim, bi nin pɛila mini bi nyin pɛila; nachimba ŋɔ nyɛla ban kahimdi ka mirigiri bi nina ka kuli bahiri lari din yɛn chɛ ka bi nyi na maa yiri na, din n wuhiri bi vɛlim. Wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpalimdi ka bi puhiri bi bakɔi chuɣu shɛli bini boli Guèrewol la, din ni ka paɣasara maa piiri bachimba maa ban vɛila. == Yila mini waa == Yila mini waa maa nyɛla Fula kali, din barigi fula zuliya ni ka di nyɛla pam pa nyɛla musilinima, ban chaŋ shikuriti ni ban chaŋ tiŋpuuni n ti beni. Di nyɛla laɣim gu yili yilindiba ban yilindi ka kpahiri bi nuhi, ka mali bi naba n ŋɛri tiŋ n ti pahi dawulɛ ŋɛbu Guèrewol compitisa ŋɔ nyɛla nachimba ba di nachin tɛri n wari wa shɛli bini boli yaake maa ka di nyɛla bi yɛn pɛla fooli,  ka nyɛ ban yɛn kpa paɣasara ban saɣi doo kundi, saha shɛŋa bi niŋdili n gari dabaa ayopoin, ni awa galiŋ n ti naali wuntaŋ zuɣusaani. Dagora ŋɔ nyɛla ban chani paɣasara maa ni bɛ shɛli maa n ti zaŋ niya nima,Stamina mini bi suhu ni gbaaba shɛm n yɛli ba. Nachimba ŋɔ tooi nyori tim shɛŋa din yɛn chɛ ka bi ni tooi wa waa maa n yoogi amaa ka di nyɛla din ka ba alaafee. == Kundivihira == 8ysnno88mgwof7n0ik649g3bsbinmr6 139339 139338 2026-06-06T18:26:41Z Maltima Rabia 5146 Bold a text 139339 wikitext text/x-wiki '''Guèrewol''' (var. '''Guerewol,Gerewol''') nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi  kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni. Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa. Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya,  bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria. == Yuuni kam laɣimgu == Saa gbaabu saha, silimi gɔli September ni n bala, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpɛɣiri napoŋ n chani In-Gall ni bi ti laɣim yalim ka pahi ka bi puhi Cure Salèe chuɣu, zuliya pam nyɛla ban laɣimdi ni maa ni. Kpɛ ka wadaabe nachimba ban di nachinsi, n zaŋ kɔbiri mini nachin tɛri balibu n niŋ bi maŋ, nyɛ ban yɛn wa waa ka yili yila ni di paɣasara maa hankali n labisina bi ni. Wadaabe nachimba ŋɔ vilim nyɛla bi waɣilim, bi nin pɛila mini bi nyin pɛila; nachimba ŋɔ nyɛla ban kahimdi ka mirigiri bi nina ka kuli bahiri lari din yɛn chɛ ka bi nyi na maa yiri na, din n wuhiri bi vɛlim. Wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpalimdi ka bi puhiri bi bakɔi chuɣu shɛli bini boli Guèrewol la, din ni ka paɣasara maa piiri bachimba maa ban vɛila. == Yila mini waa == Yila mini waa maa nyɛla Fula kali, din barigi fula zuliya ni ka di nyɛla pam pa nyɛla musilinima, ban chaŋ shikuriti ni ban chaŋ tiŋpuuni n ti beni. Di nyɛla laɣim gu yili yilindiba ban yilindi ka kpahiri bi nuhi, ka mali bi naba n ŋɛri tiŋ n ti pahi dawulɛ ŋɛbu Guèrewol compitisa ŋɔ nyɛla nachimba ba di nachin tɛri n wari wa shɛli bini boli yaake maa ka di nyɛla bi yɛn pɛla fooli,  ka nyɛ ban yɛn kpa paɣasara ban saɣi doo kundi, saha shɛŋa bi niŋdili n gari dabaa ayopoin, ni awa galiŋ n ti naali wuntaŋ zuɣusaani. Dagora ŋɔ nyɛla ban chani paɣasara maa ni bɛ shɛli maa n ti zaŋ niya nima,Stamina mini bi suhu ni gbaaba shɛm n yɛli ba. Nachimba ŋɔ tooi nyori tim shɛŋa din yɛn chɛ ka bi ni tooi wa waa maa n yoogi amaa ka di nyɛla din ka ba alaafee. == Kundivihira == jfkszvxxd6dp64s7ltwxe3rsvxwri51 139340 139339 2026-06-06T18:34:57Z Maltima Rabia 5146 Added pictur 139340 wikitext text/x-wiki '''Guèrewol''' (var. '''Guerewol,Gerewol''') nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi  kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni. [[Lahabali kɔligu:1997 274-5 Gerewol.jpg|thumb]] Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa. Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya,  bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria. == Yuuni kam laɣimgu == Saa gbaabu saha, silimi gɔli September ni n bala, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpɛɣiri napoŋ n chani In-Gall ni bi ti laɣim yalim ka pahi ka bi puhi Cure Salèe chuɣu, zuliya pam nyɛla ban laɣimdi ni maa ni. Kpɛ ka wadaabe nachimba ban di nachinsi, n zaŋ kɔbiri mini nachin tɛri balibu n niŋ bi maŋ, nyɛ ban yɛn wa waa ka yili yila ni di paɣasara maa hankali n labisina bi ni. Wadaabe nachimba ŋɔ vilim nyɛla bi waɣilim, bi nin pɛila mini bi nyin pɛila; nachimba ŋɔ nyɛla ban kahimdi ka mirigiri bi nina ka kuli bahiri lari din yɛn chɛ ka bi nyi na maa yiri na, din n wuhiri bi vɛlim. Wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpalimdi ka bi puhiri bi bakɔi chuɣu shɛli bini boli Guèrewol la, din ni ka paɣasara maa piiri bachimba maa ban vɛila. == Yila mini waa == [[Lahabali kɔligu:1997 274-27 Gerewol.jpg|thumb]] Yila mini waa maa nyɛla Fula kali, din barigi fula zuliya ni ka di nyɛla pam pa nyɛla musilinima, ban chaŋ shikuriti ni ban chaŋ tiŋpuuni n ti beni. Di nyɛla laɣim gu yili yilindiba ban yilindi ka kpahiri bi nuhi, ka mali bi naba n ŋɛri tiŋ n ti pahi dawulɛ ŋɛbu Guèrewol compitisa ŋɔ nyɛla nachimba ba di nachin tɛri n wari wa shɛli bini boli yaake maa ka di nyɛla bi yɛn pɛla fooli,  ka nyɛ ban yɛn kpa paɣasara ban saɣi doo kundi, saha shɛŋa bi niŋdili n gari dabaa ayopoin, ni awa galiŋ n ti naali wuntaŋ zuɣusaani. Dagora ŋɔ nyɛla ban chani paɣasara maa ni bɛ shɛli maa n ti zaŋ niya nima,Stamina mini bi suhu ni gbaaba shɛm n yɛli ba. Nachimba ŋɔ tooi nyori tim shɛŋa din yɛn chɛ ka bi ni tooi wa waa maa n yoogi amaa ka di nyɛla din ka ba alaafee. == Kundivihira == rhjy99x964vw8fx5g2lffm9aw6pq7q8 139341 139340 2026-06-06T19:04:15Z Maltima Rabia 5146 Added references 139341 wikitext text/x-wiki '''Guèrewol''' (var. '''Guerewol,Gerewol''') nyɛla yuuni kam mamli compitisa ka Wadaabe Fula zuliya ban bɛ Niger maa ni niŋdi shɛli. Nachimba nyɛla ban malindi shili ni nachin tɛri ka painti bi ninani ni bi kali n pɛ line ni bɛ wa waa ka yili yila din yɛn chɛ ka paɣasara ban sahi dooyili kundi hankaya labina bi polo. Guèrewol nyɛla bini niŋdi shɛli yuuni kam ka di nyɛbi  kali naɣi kpariba nyɛla ban laɣimdi southern Sahara tiŋtari ni bi kpɛɣi napoŋ n chaŋ south yaɣali din yɛn chɛ ka bi nyɛ bindirigu wuuni. [[Lahabali kɔligu:1997 274-5 Gerewol.jpg|thumb]] Luɣu shɛli so kam ni mi ka bi laɣimdi n nyɛ In-Gall northwest yaɣali Niger tiŋgbani, ni ka chuɣu titali puhira, daabiligu daŋ laɣimgu zaa niŋda n ti wadaabe mini pastoral Tuareg niriba. Waa maa maŋmaŋ nyɛla bini bolindi shɛli yaake n ti pahi bin shɛŋa din dii ka yaa kamani asarachi yobu zabili, compatisa nima bɛ dagora laakumi ba n nyɛŋtaba zaa nyɛla din pahi ka Guèrewol niŋdi hali ni bakɔi maa.<ref name=":0">{{Cite web|title=Niger's dandy Gerewol festival {{!}} Africa - Times Online|url=http://travel.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/travel/destinations/africa/article453610.ece|access-date=2026-06-06|website=travel.timesonline.co.uk|language=en}}</ref> Guèrewol nyɛla din niŋda saha shɛli wadaabe nim yi ti laɣim: Niamey hali ni tiŋsi pam, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban chani tiŋ shɛŋa bini mali yiya,  bi chani kamani northern Cameroon mini Nigeria.<ref name=":1">{{Cite web|last=Barltrop|first=By Richard|title=Niger: Wodaabé wannabes - Telegraph|url=http://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/africaandindianocean/niger/722251/Niger-Wodaabe-wannabes.html|access-date=2026-06-06|website=www.telegraph.co.uk|language=en}}</ref> == Yuuni kam laɣimgu == Saa gbaabu saha, silimi gɔli September ni n bala, wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpɛɣiri napoŋ n chani In-Gall ni bi ti laɣim yalim ka pahi ka bi puhi Cure Salèe chuɣu, zuliya pam nyɛla ban laɣimdi ni maa ni. Kpɛ ka wadaabe nachimba ban di nachinsi, n zaŋ kɔbiri mini nachin tɛri balibu n niŋ bi maŋ, nyɛ ban yɛn wa waa ka yili yila ni di paɣasara maa hankali n labisina bi ni. Wadaabe nachimba ŋɔ vilim nyɛla bi waɣilim, bi nin pɛila mini bi nyin pɛila; nachimba ŋɔ nyɛla ban kahimdi ka mirigiri bi nina ka kuli bahiri lari din yɛn chɛ ka bi nyi na maa yiri na, din n wuhiri bi vɛlim. Wadaabe nim ŋɔ nyɛla ban kpalimdi ka bi puhiri bi bakɔi chuɣu shɛli bini boli Guèrewol la, din ni ka paɣasara maa piiri bachimba maa ban vɛila.<ref name=":0" /> == Yila mini waa == [[Lahabali kɔligu:1997 274-27 Gerewol.jpg|thumb]] Yila mini waa maa nyɛla Fula kali, din barigi fula zuliya ni ka di nyɛla pam pa nyɛla musilinima, ban chaŋ shikuriti ni ban chaŋ tiŋpuuni n ti beni. Di nyɛla laɣim gu yili yilindiba ban yilindi ka kpahiri bi nuhi, ka mali bi naba n ŋɛri tiŋ n ti pahi dawulɛ ŋɛbu Guèrewol compitisa ŋɔ nyɛla nachimba ba di nachin tɛri n wari wa shɛli bini boli yaake maa ka di nyɛla bi yɛn pɛla fooli,  ka nyɛ ban yɛn kpa paɣasara ban saɣi doo kundi, saha shɛŋa bi niŋdili n gari dabaa ayopoin, ni awa galiŋ n ti naali wuntaŋ zuɣusaani. Dagora ŋɔ nyɛla ban chani paɣasara maa ni bɛ shɛli maa n ti zaŋ niya nima,Stamina mini bi suhu ni gbaaba shɛm n yɛli ba. <ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Welcome to Christine Nesbitt Hills' website|url=http://www.christinehills.co.za/feature.php?action=displayfeature&conf%5Bfeatureid%5D=127&conf%5Buserid%5D=1016|access-date=2026-06-06|website=www.christinehills.co.za}}</ref> Nachimba ŋɔ tooi nyori tim shɛŋa din yɛn chɛ ka bi ni tooi wa waa maa n yoogi amaa ka di nyɛla din ka ba alaafee.<ref name=":0" /> == Kundivihira == 69fvn3bszlbraoz2goh03cmn8uebezr Nwonyo Fishing Festival 0 33321 139342 2026-06-06T22:33:25Z Maltima Rabia 5146 Create an article 139342 wikitext text/x-wiki Nwonyo zahim gbahibu chuɣu ci5djbzqbct69jh6watjybo76fdqzlc 139343 139342 2026-06-06T22:35:25Z Maltima Rabia 5146 Added content 139343 wikitext text/x-wiki Nwonyo zahim gbahibu chuɣu nyllɛla chuɣu shɛli Ibi niriba din bɛ Taraba State, Nigeria tiŋgbani. Mɔɣili maa nyɛla din do 5 kilometres zaŋ labi North yaɣali Ibi tiŋgbani, di nyɛla chuɣu shɛli bini puhiri yuuni kam ni ka Ibi mini di tiŋkpŋ kɔɣa laɣimdina n ti gahiri zahima ka lahi niŋ nagbaŋyini. Lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bini yɛli ni shɛli nyɛ mɔɣi karili West Africa din chaŋ 15 kilometres n ti gbaagi Benue muɣi ti tali la. Nwonyo yuli ŋɔ gbeni nyɛla Hide-out for Huge mini barina komni binkɔbiri kamani nyɛbiga, wahu, ŋamli ni ban pahi. rmkjjwrpyrdtkt6x5v7r8ss5h94adaw 139344 139343 2026-06-06T22:36:26Z Maltima Rabia 5146 Added content 139344 wikitext text/x-wiki Nwonyo zahim gbahibu chuɣu nyllɛla chuɣu shɛli Ibi niriba din bɛ Taraba State, Nigeria tiŋgbani. Mɔɣili maa nyɛla din do 5 kilometres zaŋ labi North yaɣali Ibi tiŋgbani, di nyɛla chuɣu shɛli bini puhiri yuuni kam ni ka Ibi mini di tiŋkpŋ kɔɣa laɣimdina n ti gahiri zahima ka lahi niŋ nagbaŋyini. Lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bini yɛli ni shɛli nyɛ mɔɣi karili West Africa din chaŋ 15 kilometres n ti gbaagi Benue muɣi ti tali la. Nwonyo yuli ŋɔ gbeni nyɛla Hide-out for Huge mini barina komni binkɔbiri kamani nyɛbiga, wahu, ŋamli ni ban pahi. Taarihi Nwonyo Zahim chuɣu ŋɔ nyɛla din bɛni n gari yuun pihiwɔi (90) ka a ni tooi doli hali ni ŋun daa piligi li maa Buba Wurbo yuuni 1816, ŋuni n daa lahi nyɛ tuuli nira ŋun kpɛ Ibi tiŋgbani, Nwonyo yuli ŋɔ gbeni nyɛla Hide-out for Huge mini barina komni binkɔbiri kamani nyɛbiga, wahu, ŋamli ni ban pahi. Vihigu wuhiya ni myths dibaa ayi n ti Nwonyo bachi gbeni. Tuuli din maa gbeni nyɛmi <nowiki>''</nowiki>under the locust beans tree<nowiki>''</nowiki> ka din pahiri ayi maa mi nyɛ <nowiki>''</nowiki>abodeof snake<nowiki>''</nowiki> di yi kana Jukun balli puuni. Piligu lala mɔɣili ŋɔ daa nyɛla shɛli polo ban gbahiri zahima- ban kura ni gbahiri zahim shɛli polo pɔi ka Badu daa taɣili lɛbi chuɣu ka tiŋkpaŋ kɔɣa ma kanina yim yuuni kam puuni n ti gbaari zahim. Tuuli zahim gbaabu chuɣu ŋɔ daa nyɛla din ni Agbumanu II zamani ni (1903-1915), ka ban daa gbahiri zahima maa daa nyɛ Ibi nim ko ka Wukari mini tiŋkpaŋ kɔɣa maa daa nyɛ ban yulinda. Yuuni 1943, Mallam Muhammadu Jikan Babu ŋun daa kani maa, Ibi naa daa piigi Mallam Muhammadu Sango ka o lihiri mɔɣili maa zuɣu (Sarkin Ruwa) yuuni (1931-1954), o tuma daa nyɛmi ni o guli mɔɣili maa ka so bi suhi n gbaagi zahim dini, ŋun nyɛ ŋun tu ni o yɛli dabisili shɛli bini yɛn puhi lala chuɣu maa. O nyɛla ŋun kaari mɔɣili maa ni o nyaa doliba, bi niŋdi la lala maa ni bi chɛ ka zahima maa zoogi vɛnyɛla n guhiri lala chuɣu maa. Yuma maa ni kuli chani maa, yuuni 1954 puuni salo ban daa puhiri chuɣu ŋɔ daa nyɛla ban nabigi. blpzujueu16pso23gu1qev99dr8411u 139345 139344 2026-06-06T22:37:25Z Maltima Rabia 5146 Added content 139345 wikitext text/x-wiki Nwonyo zahim gbahibu chuɣu nyllɛla chuɣu shɛli Ibi niriba din bɛ Taraba State, Nigeria tiŋgbani. Mɔɣili maa nyɛla din do 5 kilometres zaŋ labi North yaɣali Ibi tiŋgbani, di nyɛla chuɣu shɛli bini puhiri yuuni kam ni ka Ibi mini di tiŋkpŋ kɔɣa laɣimdina n ti gahiri zahima ka lahi niŋ nagbaŋyini. Lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bini yɛli ni shɛli nyɛ mɔɣi karili West Africa din chaŋ 15 kilometres n ti gbaagi Benue muɣi ti tali la. Nwonyo yuli ŋɔ gbeni nyɛla Hide-out for Huge mini barina komni binkɔbiri kamani nyɛbiga, wahu, ŋamli ni ban pahi. Taarihi Nwonyo Zahim chuɣu ŋɔ nyɛla din bɛni n gari yuun pihiwɔi (90) ka a ni tooi doli hali ni ŋun daa piligi li maa Buba Wurbo yuuni 1816, ŋuni n daa lahi nyɛ tuuli nira ŋun kpɛ Ibi tiŋgbani, Nwonyo yuli ŋɔ gbeni nyɛla Hide-out for Huge mini barina komni binkɔbiri kamani nyɛbiga, wahu, ŋamli ni ban pahi. Vihigu wuhiya ni myths dibaa ayi n ti Nwonyo bachi gbeni. Tuuli din maa gbeni nyɛmi <nowiki>''</nowiki>under the locust beans tree<nowiki>''</nowiki> ka din pahiri ayi maa mi nyɛ <nowiki>''</nowiki>abodeof snake<nowiki>''</nowiki> di yi kana Jukun balli puuni. Piligu lala mɔɣili ŋɔ daa nyɛla shɛli polo ban gbahiri zahima- ban kura ni gbahiri zahim shɛli polo pɔi ka Badu daa taɣili lɛbi chuɣu ka tiŋkpaŋ kɔɣa ma kanina yim yuuni kam puuni n ti gbaari zahim. Tuuli zahim gbaabu chuɣu ŋɔ daa nyɛla din ni Agbumanu II zamani ni (1903-1915), ka ban daa gbahiri zahima maa daa nyɛ Ibi nim ko ka Wukari mini tiŋkpaŋ kɔɣa maa daa nyɛ ban yulinda. Yuuni 1943, Mallam Muhammadu Jikan Babu ŋun daa kani maa, Ibi naa daa piigi Mallam Muhammadu Sango ka o lihiri mɔɣili maa zuɣu (Sarkin Ruwa) yuuni (1931-1954), o tuma daa nyɛmi ni o guli mɔɣili maa ka so bi suhi n gbaagi zahim dini, ŋun nyɛ ŋun tu ni o yɛli dabisili shɛli bini yɛn puhi lala chuɣu maa. O nyɛla ŋun kaari mɔɣili maa ni o nyaa doliba, bi niŋdi la lala maa ni bi chɛ ka zahima maa zoogi vɛnyɛla n guhiri lala chuɣu maa. Yuma maa ni kuli chani maa, yuuni 1954 puuni salo ban daa puhiri chuɣu ŋɔ daa nyɛla ban nabigi. Festivity Nwonyo chuɣu ŋɔ nyɛla bini puhiri shi wuuni saha shɛli kom maa yaa ni baligi. Chuɣu ŋɔ ni, bi nyɛla ban niŋdi bin yɛra pam zahim maa gbaabu nyaaga din nyɛ di yɛli kpɛini maa kamani kom duɣibu compatisa, waa, binkumda mini yila compatisa,  ŋarim doɣibu compatisa, Masquerade niŋbu mini bin yɛra pam. Ŋarim ka bi duɣiri n gbahiri zahima maa din yɛn chɛ ka bi gu ka taɣi bi maŋ ka chɛ barina binkɔbiri ban bɛ kom ni kamani nyɛbiga. Yɛli kura Yuuni 1954 puuni, chuɣu ŋɔ daa nyɛla din yaligi ka nyɛ niriba ni baŋ shɛli yɛla Yuuni 1973 puuni, Wukari ( di lahi kani) ban n daa nyɛ ban niŋ lala yuuni maa di maa ka Governor n ti Benue/Plateau State, Mr. D. Joseph Golwalk daa suŋ ba. Lala yuuni maa chuɣu maa kpe daa kani ka din daa nyɛ nasara shɛli maa  daa chɛ ka salo zaŋsim labina din ni, di kuli nyɛla kom mini kali dɛima. Asanzanim daa nyɛla ban bɛ din ni kamani. Bi daa pa nyɛla ban piligi chuɣu ŋɔ lahi bali n suŋ da kamani zahim kari shɛli bini gbaagi, ka zahim kari maa nyɛ Sarkin Ruwa maa dini. Yuuni 1970 zahim kari so bini daa gbaagi maa daa nyɛ ŋun timsi nyɛ 60 pounds, yuuni 1971, Sarkin Ruwa zahim kati maa daa nyɛla ŋun timsi nyɛ 170 pounds ni yuuni 1973 mi puuni zahim kati maa timsi daa nyɛla 124 pounds. Yuuni 2008, chuɣu daa nyɛla Governor Danbaba Danfulani Suntai ni labi n kpa shɛli ka di pa nyɛ tiŋduya zahim gbaabu mini kali chuɣu. Lala yuuni silimi gɔli November ni governor nim daa nyɛla ban Taraba State Tourism Development Board (TSTDB) ka mɔɣili maa gulibu mini chuɣu maa dabisa maa zalibu pa nyɛ bi zaŋ shɛli n niŋ Board maa ni. Yuuni 2009. geqso9xkam0oosz2wfqltiyf8s7flq7 139346 139345 2026-06-06T22:39:02Z Maltima Rabia 5146 Added headings 139346 wikitext text/x-wiki Nwonyo zahim gbahibu chuɣu nyllɛla chuɣu shɛli Ibi niriba din bɛ Taraba State, Nigeria tiŋgbani. Mɔɣili maa nyɛla din do 5 kilometres zaŋ labi North yaɣali Ibi tiŋgbani, di nyɛla chuɣu shɛli bini puhiri yuuni kam ni ka Ibi mini di tiŋkpŋ kɔɣa laɣimdina n ti gahiri zahima ka lahi niŋ nagbaŋyini. Lala mɔɣili ŋɔ nyɛla bini yɛli ni shɛli nyɛ mɔɣi karili West Africa din chaŋ 15 kilometres n ti gbaagi Benue muɣi ti tali la. Nwonyo yuli ŋɔ gbeni nyɛla Hide-out for Huge mini barina komni binkɔbiri kamani nyɛbiga, wahu, ŋamli ni ban pahi. == Taarihi == Nwonyo Zahim chuɣu ŋɔ nyɛla din bɛni n gari yuun pihiwɔi (90) ka a ni tooi doli hali ni ŋun daa piligi li maa Buba Wurbo yuuni 1816, ŋuni n daa lahi nyɛ tuuli nira ŋun kpɛ Ibi tiŋgbani, Nwonyo yuli ŋɔ gbeni nyɛla Hide-out for Huge mini barina komni binkɔbiri kamani nyɛbiga, wahu, ŋamli ni ban pahi. Vihigu wuhiya ni myths dibaa ayi n ti Nwonyo bachi gbeni. Tuuli din maa gbeni nyɛmi <nowiki>''</nowiki>under the locust beans tree<nowiki>''</nowiki> ka din pahiri ayi maa mi nyɛ <nowiki>''</nowiki>abodeof snake<nowiki>''</nowiki> di yi kana Jukun balli puuni. Piligu lala mɔɣili ŋɔ daa nyɛla shɛli polo ban gbahiri zahima- ban kura ni gbahiri zahim shɛli polo pɔi ka Badu daa taɣili lɛbi chuɣu ka tiŋkpaŋ kɔɣa ma kanina yim yuuni kam puuni n ti gbaari zahim. Tuuli zahim gbaabu chuɣu ŋɔ daa nyɛla din ni Agbumanu II zamani ni (1903-1915), ka ban daa gbahiri zahima maa daa nyɛ Ibi nim ko ka Wukari mini tiŋkpaŋ kɔɣa maa daa nyɛ ban yulinda. Yuuni 1943, Mallam Muhammadu Jikan Babu ŋun daa kani maa, Ibi naa daa piigi Mallam Muhammadu Sango ka o lihiri mɔɣili maa zuɣu (Sarkin Ruwa) yuuni (1931-1954), o tuma daa nyɛmi ni o guli mɔɣili maa ka so bi suhi n gbaagi zahim dini, ŋun nyɛ ŋun tu ni o yɛli dabisili shɛli bini yɛn puhi lala chuɣu maa. O nyɛla ŋun kaari mɔɣili maa ni o nyaa doliba, bi niŋdi la lala maa ni bi chɛ ka zahima maa zoogi vɛnyɛla n guhiri lala chuɣu maa. Yuma maa ni kuli chani maa, yuuni 1954 puuni salo ban daa puhiri chuɣu ŋɔ daa nyɛla ban nabigi. == Festivity == Nwonyo chuɣu ŋɔ nyɛla bini puhiri shi wuuni saha shɛli kom maa yaa ni baligi. Chuɣu ŋɔ ni, bi nyɛla ban niŋdi bin yɛra pam zahim maa gbaabu nyaaga din nyɛ di yɛli kpɛini maa kamani kom duɣibu compatisa, waa, binkumda mini yila compatisa,  ŋarim doɣibu compatisa, Masquerade niŋbu mini bin yɛra pam. Ŋarim ka bi duɣiri n gbahiri zahima maa din yɛn chɛ ka bi gu ka taɣi bi maŋ ka chɛ barina binkɔbiri ban bɛ kom ni kamani nyɛbiga. === Yɛli kura === Yuuni 1954 puuni, chuɣu ŋɔ daa nyɛla din yaligi ka nyɛ niriba ni baŋ shɛli yɛla Yuuni 1973 puuni, Wukari ( di lahi kani) ban n daa nyɛ ban niŋ lala yuuni maa di maa ka Governor n ti Benue/Plateau State, Mr. D. Joseph Golwalk daa suŋ ba. Lala yuuni maa chuɣu maa kpe daa kani ka din daa nyɛ nasara shɛli maa  daa chɛ ka salo zaŋsim labina din ni, di kuli nyɛla kom mini kali dɛima. Asanzanim daa nyɛla ban bɛ din ni kamani. Bi daa pa nyɛla ban piligi chuɣu ŋɔ lahi bali n suŋ da kamani zahim kari shɛli bini gbaagi, ka zahim kari maa nyɛ Sarkin Ruwa maa dini. Yuuni 1970 zahim kari so bini daa gbaagi maa daa nyɛ ŋun timsi nyɛ 60 pounds, yuuni 1971, Sarkin Ruwa zahim kati maa daa nyɛla ŋun timsi nyɛ 170 pounds ni yuuni 1973 mi puuni zahim kati maa timsi daa nyɛla 124 pounds. Yuuni 2008, chuɣu daa nyɛla Governor Danbaba Danfulani Suntai ni labi n kpa shɛli ka di pa nyɛ tiŋduya zahim gbaabu mini kali chuɣu. Lala yuuni silimi gɔli November ni governor nim daa nyɛla ban Taraba State Tourism Development Board (TSTDB) ka mɔɣili maa gulibu mini chuɣu maa dabisa maa zalibu pa nyɛ bi zaŋ shɛli n niŋ Board maa ni. Yuuni 2009. rt1sv24zl1zp93caprp7eow5g8gxupg Kanyosha River 0 33322 139348 2026-06-07T08:48:29Z Kalakpagh 2501 Created article 139348 wikitext text/x-wiki '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ri010cocnxtj3m5fc4u7u4b5v7mqya7 139349 139348 2026-06-07T08:49:13Z Kalakpagh 2501 added databox 139349 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} e501qomde9oeri5nq36foulb7flu61m 139350 139349 2026-06-07T08:49:44Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139350 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} == Kundivihira == 9ztkd7e9h03rj4ewe1i1tnbher1b0wo 139351 139350 2026-06-07T08:59:26Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139351 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ==Maintenance== Yuuni 2020 [[Burundian Office of Urban Planning, Housing and Construction]] (OBUHA)nyɛla ban daa yɛlli ni so di lahi gbi binshɛŋa Kanyosha, [[Muha River|Muha]], [[Ntahangwa River|Ntahangwa]], [[Mutimbuzi River|Mutimbuzi]] ni mɔɣa shɛŋa zaa din pahi zaŋ n ti Bujumbura, dama OBUHA koŋko nyɛ ban mali binshɛŋa di ni tooi gbi lala kuɣi kari shɛŋa din be mɔɣ'gbirima ŋɔ ka barina shɛli bi niŋ. Pirinla liɣiri kalinli mini bɛ maʒina ŋɔ gbibu gba nyɛla di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na zuɣu, bɛ nyɛla ban daa ti salo soli ka sokam pan tooi gbi mɔɣ'gbirima ŋɔ kuɣa maa. Bɛ nyɛla ban yo OBUHA liɣiri pirinla bɛ daa zaŋ kuɣi shɛŋa mini tankpaɣu shɛli bɛ ni daa gbi maa mi tani zuɣu.{{sfn|Niyongabo|2020}} == Kundivihira == f1ct3iwyth9mg24arsh98s62jmccafm 139352 139351 2026-06-07T09:03:07Z Kalakpagh 2501 /* Maintenance */ Updated Content 139352 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ==Maintenance== Yuuni 2020 [[Burundian Office of Urban Planning, Housing and Construction]] (OBUHA)nyɛla ban daa yɛlli ni so di lahi gbi binshɛŋa Kanyosha, [[Muha River|Muha]], [[Ntahangwa River|Ntahangwa]], [[Mutimbuzi River|Mutimbuzi]] ni mɔɣa shɛŋa zaa din pahi zaŋ n ti Bujumbura, dama OBUHA koŋko nyɛ ban mali binshɛŋa di ni tooi gbi lala kuɣi kari shɛŋa din be mɔɣ'gbirima ŋɔ ka barina shɛli bi niŋ. Pirinla liɣiri kalinli mini bɛ maʒina ŋɔ gbibu gba nyɛla di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na zuɣu, bɛ nyɛla ban daa ti salo soli ka sokam pan tooi gbi mɔɣ'gbirima ŋɔ kuɣa maa. Bɛ nyɛla ban yo OBUHA liɣiri pirinla bɛ daa zaŋ kuɣi shɛŋa mini tankpaɣu shɛli bɛ ni daa gbi maa mi tani zuɣu.{{sfn|Niyongabo|2020}} Silimiin goli December yuuni 2022 "administrator" zaŋ n ti Muha nyɛla ŋun daa yɛlli ni bɛ nyɛla ban sa tihi din kalinli gari 60,000 Muha, Kanyosha, Kizingwe n ti pahi Kamesa mɔɣa.{{sfn|Hakizimana|2022}} == Kundivihira == 4o4bgdpnr9kffcnv7ae6l7tr23gb84r 139353 139352 2026-06-07T09:04:51Z Kalakpagh 2501 /* Maintenance */ Updated Content 139353 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ==Maintenance== Yuuni 2020 [[Burundian Office of Urban Planning, Housing and Construction]] (OBUHA)nyɛla ban daa yɛlli ni so di lahi gbi binshɛŋa Kanyosha, [[Muha River|Muha]], [[Ntahangwa River|Ntahangwa]], [[Mutimbuzi River|Mutimbuzi]] ni mɔɣa shɛŋa zaa din pahi zaŋ n ti Bujumbura, dama OBUHA koŋko nyɛ ban mali binshɛŋa di ni tooi gbi lala kuɣi kari shɛŋa din be mɔɣ'gbirima ŋɔ ka barina shɛli bi niŋ. Pirinla liɣiri kalinli mini bɛ maʒina ŋɔ gbibu gba nyɛla di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na zuɣu, bɛ nyɛla ban daa ti salo soli ka sokam pan tooi gbi mɔɣ'gbirima ŋɔ kuɣa maa. Bɛ nyɛla ban yo OBUHA liɣiri pirinla bɛ daa zaŋ kuɣi shɛŋa mini tankpaɣu shɛli bɛ ni daa gbi maa mi tani zuɣu.{{sfn|Niyongabo|2020}} Silimiin goli December yuuni 2022 "administrator" zaŋ n ti Muha nyɛla ŋun daa yɛlli ni bɛ nyɛla ban sa tihi din kalinli gari 60,000 Muha, Kanyosha, Kizingwe n ti pahi Kamesa mɔɣa.{{sfn|Hakizimana|2022}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/muha-busoro-la-riviere-kanyosha-menace-ses-riverains/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Harerimana |first=Egide |title=Muha/Busoro : la rivière Kanyosha menace ses riverains |date=23 November 2021 |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/kanyosha-musama-cinq-maisons-deja-emportees-par-un-ravin-de-la-riviere-kanyosha/ |accessdate=2024-08-26 |last=Harerimana |first=Egide |date=26 April 2023 |work=Iwacu |language=fr |title=Kanyosha/Musama : Cinq maisons déjà emportées par un ravin de la rivière Kanyosha}} *{{citation |doi=10.1051/matecconf/201814902071 |last1=Kubwimana |first1=Désiré |last2=AIT Brahim |first2=Lahsen |last3=Bousta |first3=Mahfoud |last4=Dewitte |first4=Olivier |last5=Abdellah |first5=Abdelouafi |last6=Bahaj |first6=T. |date=January 2018 |publisher=MATEC Web of Conferences |volume=149 |title=Landslides susceptibility assessment using AHP method in Kanyosha watershed (Bujumbura-Burundi): Urbanisation and management impacts}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/la-rehabilitation-de-la-riviere-kanyosha-savere-necessaire-avant-quil-ne-soit-trop-tard/ |accessdate=2024-08-26 |last=Mbazumutima |first=Eric |date=20 June 2022 |title=La réhabilitation de la rivière Kanyosha s’avère nécessaire avant qu’il ne soit trop tard |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://archidiocesedebujumbura.bi/fr/at1039/2/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Nibitanga |first=Michel |title=Que disent les usagers du pont piétonnier suspendu de Kanyosha après sa construction? |date=11 August 2021 |publisher=Archidiocèse Catholique de Bujumbura}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502769#map=14/-3.43058/29.38499 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Kanyosha (17502769) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Kanyosha (17502769)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] == Kundivihira == 1kq340hx8kbfg3t8boq7dvg4hyaa4bp 139354 139353 2026-06-07T09:05:16Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139354 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ==Maintenance== Yuuni 2020 [[Burundian Office of Urban Planning, Housing and Construction]] (OBUHA)nyɛla ban daa yɛlli ni so di lahi gbi binshɛŋa Kanyosha, [[Muha River|Muha]], [[Ntahangwa River|Ntahangwa]], [[Mutimbuzi River|Mutimbuzi]] ni mɔɣa shɛŋa zaa din pahi zaŋ n ti Bujumbura, dama OBUHA koŋko nyɛ ban mali binshɛŋa di ni tooi gbi lala kuɣi kari shɛŋa din be mɔɣ'gbirima ŋɔ ka barina shɛli bi niŋ. Pirinla liɣiri kalinli mini bɛ maʒina ŋɔ gbibu gba nyɛla di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na zuɣu, bɛ nyɛla ban daa ti salo soli ka sokam pan tooi gbi mɔɣ'gbirima ŋɔ kuɣa maa. Bɛ nyɛla ban yo OBUHA liɣiri pirinla bɛ daa zaŋ kuɣi shɛŋa mini tankpaɣu shɛli bɛ ni daa gbi maa mi tani zuɣu.{{sfn|Niyongabo|2020}} Silimiin goli December yuuni 2022 "administrator" zaŋ n ti Muha nyɛla ŋun daa yɛlli ni bɛ nyɛla ban sa tihi din kalinli gari 60,000 Muha, Kanyosha, Kizingwe n ti pahi Kamesa mɔɣa.{{sfn|Hakizimana|2022}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/muha-busoro-la-riviere-kanyosha-menace-ses-riverains/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Harerimana |first=Egide |title=Muha/Busoro : la rivière Kanyosha menace ses riverains |date=23 November 2021 |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/kanyosha-musama-cinq-maisons-deja-emportees-par-un-ravin-de-la-riviere-kanyosha/ |accessdate=2024-08-26 |last=Harerimana |first=Egide |date=26 April 2023 |work=Iwacu |language=fr |title=Kanyosha/Musama : Cinq maisons déjà emportées par un ravin de la rivière Kanyosha}} *{{citation |doi=10.1051/matecconf/201814902071 |last1=Kubwimana |first1=Désiré |last2=AIT Brahim |first2=Lahsen |last3=Bousta |first3=Mahfoud |last4=Dewitte |first4=Olivier |last5=Abdellah |first5=Abdelouafi |last6=Bahaj |first6=T. |date=January 2018 |publisher=MATEC Web of Conferences |volume=149 |title=Landslides susceptibility assessment using AHP method in Kanyosha watershed (Bujumbura-Burundi): Urbanisation and management impacts}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/la-rehabilitation-de-la-riviere-kanyosha-savere-necessaire-avant-quil-ne-soit-trop-tard/ |accessdate=2024-08-26 |last=Mbazumutima |first=Eric |date=20 June 2022 |title=La réhabilitation de la rivière Kanyosha s’avère nécessaire avant qu’il ne soit trop tard |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://archidiocesedebujumbura.bi/fr/at1039/2/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Nibitanga |first=Michel |title=Que disent les usagers du pont piétonnier suspendu de Kanyosha après sa construction? |date=11 August 2021 |publisher=Archidiocèse Catholique de Bujumbura}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502769#map=14/-3.43058/29.38499 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Kanyosha (17502769) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Kanyosha (17502769)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] 56tu1lisuzqujwhzbif49omv2tunqxn 139355 139354 2026-06-07T09:05:42Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 139355 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ==Maintenance== Yuuni 2020 [[Burundian Office of Urban Planning, Housing and Construction]] (OBUHA)nyɛla ban daa yɛlli ni so di lahi gbi binshɛŋa Kanyosha, [[Muha River|Muha]], [[Ntahangwa River|Ntahangwa]], [[Mutimbuzi River|Mutimbuzi]] ni mɔɣa shɛŋa zaa din pahi zaŋ n ti Bujumbura, dama OBUHA koŋko nyɛ ban mali binshɛŋa di ni tooi gbi lala kuɣi kari shɛŋa din be mɔɣ'gbirima ŋɔ ka barina shɛli bi niŋ. Pirinla liɣiri kalinli mini bɛ maʒina ŋɔ gbibu gba nyɛla di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na zuɣu, bɛ nyɛla ban daa ti salo soli ka sokam pan tooi gbi mɔɣ'gbirima ŋɔ kuɣa maa. Bɛ nyɛla ban yo OBUHA liɣiri pirinla bɛ daa zaŋ kuɣi shɛŋa mini tankpaɣu shɛli bɛ ni daa gbi maa mi tani zuɣu.{{sfn|Niyongabo|2020}} Silimiin goli December yuuni 2022 "administrator" zaŋ n ti Muha nyɛla ŋun daa yɛlli ni bɛ nyɛla ban sa tihi din kalinli gari 60,000 Muha, Kanyosha, Kizingwe n ti pahi Kamesa mɔɣa.{{sfn|Hakizimana|2022}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/muha-busoro-la-riviere-kanyosha-menace-ses-riverains/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Harerimana |first=Egide |title=Muha/Busoro : la rivière Kanyosha menace ses riverains |date=23 November 2021 |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/kanyosha-musama-cinq-maisons-deja-emportees-par-un-ravin-de-la-riviere-kanyosha/ |accessdate=2024-08-26 |last=Harerimana |first=Egide |date=26 April 2023 |work=Iwacu |language=fr |title=Kanyosha/Musama : Cinq maisons déjà emportées par un ravin de la rivière Kanyosha}} *{{citation |doi=10.1051/matecconf/201814902071 |last1=Kubwimana |first1=Désiré |last2=AIT Brahim |first2=Lahsen |last3=Bousta |first3=Mahfoud |last4=Dewitte |first4=Olivier |last5=Abdellah |first5=Abdelouafi |last6=Bahaj |first6=T. |date=January 2018 |publisher=MATEC Web of Conferences |volume=149 |title=Landslides susceptibility assessment using AHP method in Kanyosha watershed (Bujumbura-Burundi): Urbanisation and management impacts}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/la-rehabilitation-de-la-riviere-kanyosha-savere-necessaire-avant-quil-ne-soit-trop-tard/ |accessdate=2024-08-26 |last=Mbazumutima |first=Eric |date=20 June 2022 |title=La réhabilitation de la rivière Kanyosha s’avère nécessaire avant qu’il ne soit trop tard |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://archidiocesedebujumbura.bi/fr/at1039/2/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Nibitanga |first=Michel |title=Que disent les usagers du pont piétonnier suspendu de Kanyosha après sa construction? |date=11 August 2021 |publisher=Archidiocèse Catholique de Bujumbura}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502769#map=14/-3.43058/29.38499 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Kanyosha (17502769) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Kanyosha (17502769)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] k7yof22hno70o9ke0r9iklrseblqcd5 139356 139355 2026-06-07T09:06:02Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139356 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ==Maintenance== Yuuni 2020 [[Burundian Office of Urban Planning, Housing and Construction]] (OBUHA)nyɛla ban daa yɛlli ni so di lahi gbi binshɛŋa Kanyosha, [[Muha River|Muha]], [[Ntahangwa River|Ntahangwa]], [[Mutimbuzi River|Mutimbuzi]] ni mɔɣa shɛŋa zaa din pahi zaŋ n ti Bujumbura, dama OBUHA koŋko nyɛ ban mali binshɛŋa di ni tooi gbi lala kuɣi kari shɛŋa din be mɔɣ'gbirima ŋɔ ka barina shɛli bi niŋ. Pirinla liɣiri kalinli mini bɛ maʒina ŋɔ gbibu gba nyɛla di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na zuɣu, bɛ nyɛla ban daa ti salo soli ka sokam pan tooi gbi mɔɣ'gbirima ŋɔ kuɣa maa. Bɛ nyɛla ban yo OBUHA liɣiri pirinla bɛ daa zaŋ kuɣi shɛŋa mini tankpaɣu shɛli bɛ ni daa gbi maa mi tani zuɣu.{{sfn|Niyongabo|2020}} Silimiin goli December yuuni 2022 "administrator" zaŋ n ti Muha nyɛla ŋun daa yɛlli ni bɛ nyɛla ban sa tihi din kalinli gari 60,000 Muha, Kanyosha, Kizingwe n ti pahi Kamesa mɔɣa.{{sfn|Hakizimana|2022}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/muha-busoro-la-riviere-kanyosha-menace-ses-riverains/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Harerimana |first=Egide |title=Muha/Busoro : la rivière Kanyosha menace ses riverains |date=23 November 2021 |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/kanyosha-musama-cinq-maisons-deja-emportees-par-un-ravin-de-la-riviere-kanyosha/ |accessdate=2024-08-26 |last=Harerimana |first=Egide |date=26 April 2023 |work=Iwacu |language=fr |title=Kanyosha/Musama : Cinq maisons déjà emportées par un ravin de la rivière Kanyosha}} *{{citation |doi=10.1051/matecconf/201814902071 |last1=Kubwimana |first1=Désiré |last2=AIT Brahim |first2=Lahsen |last3=Bousta |first3=Mahfoud |last4=Dewitte |first4=Olivier |last5=Abdellah |first5=Abdelouafi |last6=Bahaj |first6=T. |date=January 2018 |publisher=MATEC Web of Conferences |volume=149 |title=Landslides susceptibility assessment using AHP method in Kanyosha watershed (Bujumbura-Burundi): Urbanisation and management impacts}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/la-rehabilitation-de-la-riviere-kanyosha-savere-necessaire-avant-quil-ne-soit-trop-tard/ |accessdate=2024-08-26 |last=Mbazumutima |first=Eric |date=20 June 2022 |title=La réhabilitation de la rivière Kanyosha s’avère nécessaire avant qu’il ne soit trop tard |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://archidiocesedebujumbura.bi/fr/at1039/2/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Nibitanga |first=Michel |title=Que disent les usagers du pont piétonnier suspendu de Kanyosha après sa construction? |date=11 August 2021 |publisher=Archidiocèse Catholique de Bujumbura}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502769#map=14/-3.43058/29.38499 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Kanyosha (17502769) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Kanyosha (17502769)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] fu75h7muf9r040py631a6y843kp7h3z 139357 139356 2026-06-07T09:06:32Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139357 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanyosha Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kanyosha}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi ka nyɛ din zori gindi Bujumbura wulinluhili. Mɔɣili maa nangbankpaŋsi buɣa gbibu nyɛla yɛlimɔɣisirili zaŋ n ti tiŋ shɛŋa din gari. ==Course== Kanyosha Mɔɣili maa nyɛla din piligi Bujumbura yaɣili ka nyɛ din zori nudirigu zuɣu chani n ti gariti Buhonga pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ [[Bujumbura Mairie Province]], ni ka di zani ŋmaligi zo n chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Muha mini Kanyosha pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanbganyika.{{sfn|Relation: Kanyosha (17502769)}} Mɔɣili maa ʒiliŋ nyɛla din pa yim, di nyɛla bin din gbaai mitanima {{convert|758|to|2537|m}}.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=3}} Mɔɣili maa nyɛla din daa kabi kamani kɔbigi puuni vaabu dibaa ata zuɣu.{{sfn|Kubwimana|AIT Brahim|Bousta|Dewitte|2018|p=4}} ==Maintenance== Yuuni 2020 [[Burundian Office of Urban Planning, Housing and Construction]] (OBUHA)nyɛla ban daa yɛlli ni so di lahi gbi binshɛŋa Kanyosha, [[Muha River|Muha]], [[Ntahangwa River|Ntahangwa]], [[Mutimbuzi River|Mutimbuzi]] ni mɔɣa shɛŋa zaa din pahi zaŋ n ti Bujumbura, dama OBUHA koŋko nyɛ ban mali binshɛŋa di ni tooi gbi lala kuɣi kari shɛŋa din be mɔɣ'gbirima ŋɔ ka barina shɛli bi niŋ. Pirinla liɣiri kalinli mini bɛ maʒina ŋɔ gbibu gba nyɛla di ni tooi tahi ko'kpɛɣu na zuɣu, bɛ nyɛla ban daa ti salo soli ka sokam pan tooi gbi mɔɣ'gbirima ŋɔ kuɣa maa. Bɛ nyɛla ban yo OBUHA liɣiri pirinla bɛ daa zaŋ kuɣi shɛŋa mini tankpaɣu shɛli bɛ ni daa gbi maa mi tani zuɣu.{{sfn|Niyongabo|2020}} Silimiin goli December yuuni 2022 "administrator" zaŋ n ti Muha nyɛla ŋun daa yɛlli ni bɛ nyɛla ban sa tihi din kalinli gari 60,000 Muha, Kanyosha, Kizingwe n ti pahi Kamesa mɔɣa.{{sfn|Hakizimana|2022}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/commune-muha-mise-en-oeuvre-des-projets-de-developpement-communautaire/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Hakizimana |first=Claude |title=Commune Muha : Mise en œuvre des projets de développement communautaire |date=15 December 2022 |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/muha-busoro-la-riviere-kanyosha-menace-ses-riverains/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Harerimana |first=Egide |title=Muha/Busoro : la rivière Kanyosha menace ses riverains |date=23 November 2021 |work=Iwacu}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/kanyosha-musama-cinq-maisons-deja-emportees-par-un-ravin-de-la-riviere-kanyosha/ |accessdate=2024-08-26 |last=Harerimana |first=Egide |date=26 April 2023 |work=Iwacu |language=fr |title=Kanyosha/Musama : Cinq maisons déjà emportées par un ravin de la rivière Kanyosha}} *{{citation |doi=10.1051/matecconf/201814902071 |last1=Kubwimana |first1=Désiré |last2=AIT Brahim |first2=Lahsen |last3=Bousta |first3=Mahfoud |last4=Dewitte |first4=Olivier |last5=Abdellah |first5=Abdelouafi |last6=Bahaj |first6=T. |date=January 2018 |publisher=MATEC Web of Conferences |volume=149 |title=Landslides susceptibility assessment using AHP method in Kanyosha watershed (Bujumbura-Burundi): Urbanisation and management impacts}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/la-rehabilitation-de-la-riviere-kanyosha-savere-necessaire-avant-quil-ne-soit-trop-tard/ |accessdate=2024-08-26 |last=Mbazumutima |first=Eric |date=20 June 2022 |title=La réhabilitation de la rivière Kanyosha s’avère nécessaire avant qu’il ne soit trop tard |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://archidiocesedebujumbura.bi/fr/at1039/2/ |accessdate=2024-08-26 |language=fr |last=Nibitanga |first=Michel |title=Que disent les usagers du pont piétonnier suspendu de Kanyosha après sa construction? |date=11 August 2021 |publisher=Archidiocèse Catholique de Bujumbura}} *{{citation |url=https://burundi-eco.com/rivieres-traversant-la-ville-de-bujumbura-reprise-moderee-des-travaux-de-curage/ |accessdate=2024-08-26 |last=Niyongabo |first=Jean Marie Vianney |title=Rivières traversant la ville de Bujumbura : Reprise modérée des travaux de curage |date=18 December 2020 |work=Burundi Eco}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502769#map=14/-3.43058/29.38499 |accessdate=2024-08-26 |title=Relation: Kanyosha (17502769) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Kanyosha (17502769)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bujumbura Mairie Province]] ayk9mq29qya9kep7rn3jd7xmm0y0047 Mugere River 0 33323 139358 2026-06-07T09:16:12Z Kalakpagh 2501 Created article 139358 wikitext text/x-wiki '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} f5r0wwopstfg87gyvtog4iaiarska47 139359 139358 2026-06-07T09:16:44Z Kalakpagh 2501 added databox 139359 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} od36asjic7f1jrst59yswt64yfniar8 139360 139359 2026-06-07T09:17:11Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139360 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} == Kundivihira == 2j74qsxfhvhyrbs85q39utmcwulss69 139361 139360 2026-06-07T09:43:34Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139361 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} == Kundivihira == kf8985sooyckt61ce49y8h2q46f6wvq 139362 139361 2026-06-07T09:47:01Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139362 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. == Kundivihira == bg0vrxkmyaj1kumnnubagevmx63j43n 139363 139362 2026-06-07T09:53:36Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139363 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} == Kundivihira == 1qewxogrvjbq0pubkvdgp3z3uxh4ulw 139364 139363 2026-06-07T10:01:58Z Kalakpagh 2501 /* Environment */ Updated Content 139364 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Power station== {{main|Mugere Hydroelectric Power Station}} 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} == Kundivihira == e9op6y1o7kxobphthgumynzk8tmx9ia 139365 139364 2026-06-07T10:02:23Z Kalakpagh 2501 /* Power station */ Updated Content 139365 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Power station== 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} == Kundivihira == 9vtziahax23jfw1nypztsznjwbox3br 139366 139365 2026-06-07T10:02:46Z Kalakpagh 2501 /* Power station */ Updated Content 139366 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} == Kundivihira == 8z6u38r320ko98pv1v3ovxv101ziq7r 139367 139366 2026-06-07T10:03:37Z Kalakpagh 2501 /* Niɣilim buɣim */ Updated Content 139367 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|20em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/bujumbura-burundi-50k-4674ii-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Bujumbura |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Bujumbura USDMA}} }} *{{citation |url=https://abpinfo.bi/2023/03/03/des-ponts-et-ponceaux-secroulent/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Des ponts et ponceaux s’écroulent |date=3 March 2023 |work=ABP |ref={{harvid|Des ponts et ponceaux s’écroulent}} }} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/gakara-burundi-50k-4673i-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Gakara |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|GakaraUSDMA}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2013/01/11/le-barrage-de-mugere-menace/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Le barrage de Mugere menacé |work=Isanganiro |date=11 January 2013 |ref={{harvid|Le barrage de Mugere menacé}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2016/01/18/les-pluies-de-ce-dimanche-ont-endommage-le-marche-de-ruziba/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |title=Les pluies de ce dimanche ont endommagé le marché de Ruziba |work=Isanganiro |date=18 January 2016 |ref={{harvid|Les pluies de ce dimanche ont endommagé }} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/ministere-en-charge-de-lenvironenemenvisite-de-terrain-sur-les-sites-de-curage-de-moellons-et-graviers/ |last=Mpundunziza |first=Laurent |date=15 October 2023 |accessdate=2024-09-03 |language=fr |work=Le Renouveau |title=Ministère en charge de l’environnement: Visite de terrain sur les sites de curage de moellons et graviers}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/txu-pclmaps-oclc-55852889-4773-4.jpg |accessdate=2024-09-03 |title=Mwaro|author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Mwaro USDMA}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/294843/1/Th%C3%A8se-Ren%C3%A9-Nsabimana-15-09-2022-compressed1.pdf |accessdate=2023-08-13 |last=Nsabimana |first=René |title=Quality of service and access to electricity in Burundi and East Africa, a comparison of sector performance |type=Dissertation |publisher=University of Liège |date=September 2022}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/nouveau-marche-de-ruziba-dans-les-eaux/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |last=Nzeyimana |first=Martine |title=Nouveau marché de Ruziba dans les eaux |work=Iwacu |date=15 January 2016 }} *{{citation |url=https://china.aiddata.org/projects/825/ |accessdate=2024-08-13 |work=Aiddata |publisher=William & Mary |title=Project ID: 825 Chinese Government provides RMB 30 million grant for Fourth Phase of 8MW Mugere Hydroelectric Power Plant Rehabilitation Project |ref={{harvid|Project ID: 825 Chinese Government}} }} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502777 |accessdate=2024-08-13 |title=Relation: Mugere (17502777) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mugere (17502777)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] == Kundivihira == lvziuuipdfekkflblr1raojd9ofgb83 139368 139367 2026-06-07T10:03:58Z Kalakpagh 2501 /* Kundivihira */ Updated Content 139368 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|20em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/bujumbura-burundi-50k-4674ii-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Bujumbura |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Bujumbura USDMA}} }} *{{citation |url=https://abpinfo.bi/2023/03/03/des-ponts-et-ponceaux-secroulent/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Des ponts et ponceaux s’écroulent |date=3 March 2023 |work=ABP |ref={{harvid|Des ponts et ponceaux s’écroulent}} }} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/gakara-burundi-50k-4673i-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Gakara |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|GakaraUSDMA}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2013/01/11/le-barrage-de-mugere-menace/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Le barrage de Mugere menacé |work=Isanganiro |date=11 January 2013 |ref={{harvid|Le barrage de Mugere menacé}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2016/01/18/les-pluies-de-ce-dimanche-ont-endommage-le-marche-de-ruziba/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |title=Les pluies de ce dimanche ont endommagé le marché de Ruziba |work=Isanganiro |date=18 January 2016 |ref={{harvid|Les pluies de ce dimanche ont endommagé }} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/ministere-en-charge-de-lenvironenemenvisite-de-terrain-sur-les-sites-de-curage-de-moellons-et-graviers/ |last=Mpundunziza |first=Laurent |date=15 October 2023 |accessdate=2024-09-03 |language=fr |work=Le Renouveau |title=Ministère en charge de l’environnement: Visite de terrain sur les sites de curage de moellons et graviers}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/txu-pclmaps-oclc-55852889-4773-4.jpg |accessdate=2024-09-03 |title=Mwaro|author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Mwaro USDMA}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/294843/1/Th%C3%A8se-Ren%C3%A9-Nsabimana-15-09-2022-compressed1.pdf |accessdate=2023-08-13 |last=Nsabimana |first=René |title=Quality of service and access to electricity in Burundi and East Africa, a comparison of sector performance |type=Dissertation |publisher=University of Liège |date=September 2022}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/nouveau-marche-de-ruziba-dans-les-eaux/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |last=Nzeyimana |first=Martine |title=Nouveau marché de Ruziba dans les eaux |work=Iwacu |date=15 January 2016 }} *{{citation |url=https://china.aiddata.org/projects/825/ |accessdate=2024-08-13 |work=Aiddata |publisher=William & Mary |title=Project ID: 825 Chinese Government provides RMB 30 million grant for Fourth Phase of 8MW Mugere Hydroelectric Power Plant Rehabilitation Project |ref={{harvid|Project ID: 825 Chinese Government}} }} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502777 |accessdate=2024-08-13 |title=Relation: Mugere (17502777) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mugere (17502777)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] d23wy0nixk1aubidrtevfrvwih1relc 139369 139368 2026-06-07T10:04:23Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 139369 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|20em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/bujumbura-burundi-50k-4674ii-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Bujumbura |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Bujumbura USDMA}} }} *{{citation |url=https://abpinfo.bi/2023/03/03/des-ponts-et-ponceaux-secroulent/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Des ponts et ponceaux s’écroulent |date=3 March 2023 |work=ABP |ref={{harvid|Des ponts et ponceaux s’écroulent}} }} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/gakara-burundi-50k-4673i-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Gakara |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|GakaraUSDMA}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2013/01/11/le-barrage-de-mugere-menace/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Le barrage de Mugere menacé |work=Isanganiro |date=11 January 2013 |ref={{harvid|Le barrage de Mugere menacé}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2016/01/18/les-pluies-de-ce-dimanche-ont-endommage-le-marche-de-ruziba/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |title=Les pluies de ce dimanche ont endommagé le marché de Ruziba |work=Isanganiro |date=18 January 2016 |ref={{harvid|Les pluies de ce dimanche ont endommagé }} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/ministere-en-charge-de-lenvironenemenvisite-de-terrain-sur-les-sites-de-curage-de-moellons-et-graviers/ |last=Mpundunziza |first=Laurent |date=15 October 2023 |accessdate=2024-09-03 |language=fr |work=Le Renouveau |title=Ministère en charge de l’environnement: Visite de terrain sur les sites de curage de moellons et graviers}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/txu-pclmaps-oclc-55852889-4773-4.jpg |accessdate=2024-09-03 |title=Mwaro|author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Mwaro USDMA}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/294843/1/Th%C3%A8se-Ren%C3%A9-Nsabimana-15-09-2022-compressed1.pdf |accessdate=2023-08-13 |last=Nsabimana |first=René |title=Quality of service and access to electricity in Burundi and East Africa, a comparison of sector performance |type=Dissertation |publisher=University of Liège |date=September 2022}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/nouveau-marche-de-ruziba-dans-les-eaux/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |last=Nzeyimana |first=Martine |title=Nouveau marché de Ruziba dans les eaux |work=Iwacu |date=15 January 2016 }} *{{citation |url=https://china.aiddata.org/projects/825/ |accessdate=2024-08-13 |work=Aiddata |publisher=William & Mary |title=Project ID: 825 Chinese Government provides RMB 30 million grant for Fourth Phase of 8MW Mugere Hydroelectric Power Plant Rehabilitation Project |ref={{harvid|Project ID: 825 Chinese Government}} }} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502777 |accessdate=2024-08-13 |title=Relation: Mugere (17502777) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mugere (17502777)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] judovwb55jawft8kwitfs1naoq5etr2 139370 139369 2026-06-07T10:04:45Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139370 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|20em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/bujumbura-burundi-50k-4674ii-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Bujumbura |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Bujumbura USDMA}} }} *{{citation |url=https://abpinfo.bi/2023/03/03/des-ponts-et-ponceaux-secroulent/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Des ponts et ponceaux s’écroulent |date=3 March 2023 |work=ABP |ref={{harvid|Des ponts et ponceaux s’écroulent}} }} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/gakara-burundi-50k-4673i-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Gakara |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|GakaraUSDMA}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2013/01/11/le-barrage-de-mugere-menace/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Le barrage de Mugere menacé |work=Isanganiro |date=11 January 2013 |ref={{harvid|Le barrage de Mugere menacé}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2016/01/18/les-pluies-de-ce-dimanche-ont-endommage-le-marche-de-ruziba/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |title=Les pluies de ce dimanche ont endommagé le marché de Ruziba |work=Isanganiro |date=18 January 2016 |ref={{harvid|Les pluies de ce dimanche ont endommagé }} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/ministere-en-charge-de-lenvironenemenvisite-de-terrain-sur-les-sites-de-curage-de-moellons-et-graviers/ |last=Mpundunziza |first=Laurent |date=15 October 2023 |accessdate=2024-09-03 |language=fr |work=Le Renouveau |title=Ministère en charge de l’environnement: Visite de terrain sur les sites de curage de moellons et graviers}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/txu-pclmaps-oclc-55852889-4773-4.jpg |accessdate=2024-09-03 |title=Mwaro|author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Mwaro USDMA}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/294843/1/Th%C3%A8se-Ren%C3%A9-Nsabimana-15-09-2022-compressed1.pdf |accessdate=2023-08-13 |last=Nsabimana |first=René |title=Quality of service and access to electricity in Burundi and East Africa, a comparison of sector performance |type=Dissertation |publisher=University of Liège |date=September 2022}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/nouveau-marche-de-ruziba-dans-les-eaux/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |last=Nzeyimana |first=Martine |title=Nouveau marché de Ruziba dans les eaux |work=Iwacu |date=15 January 2016 }} *{{citation |url=https://china.aiddata.org/projects/825/ |accessdate=2024-08-13 |work=Aiddata |publisher=William & Mary |title=Project ID: 825 Chinese Government provides RMB 30 million grant for Fourth Phase of 8MW Mugere Hydroelectric Power Plant Rehabilitation Project |ref={{harvid|Project ID: 825 Chinese Government}} }} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502777 |accessdate=2024-08-13 |title=Relation: Mugere (17502777) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mugere (17502777)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] tie0h8jzsz1a26j07romac2w2urdr6v 139371 139370 2026-06-07T10:05:06Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139371 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|20em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/bujumbura-burundi-50k-4674ii-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Bujumbura |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Bujumbura USDMA}} }} *{{citation |url=https://abpinfo.bi/2023/03/03/des-ponts-et-ponceaux-secroulent/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Des ponts et ponceaux s’écroulent |date=3 March 2023 |work=ABP |ref={{harvid|Des ponts et ponceaux s’écroulent}} }} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/gakara-burundi-50k-4673i-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Gakara |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|GakaraUSDMA}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2013/01/11/le-barrage-de-mugere-menace/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Le barrage de Mugere menacé |work=Isanganiro |date=11 January 2013 |ref={{harvid|Le barrage de Mugere menacé}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2016/01/18/les-pluies-de-ce-dimanche-ont-endommage-le-marche-de-ruziba/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |title=Les pluies de ce dimanche ont endommagé le marché de Ruziba |work=Isanganiro |date=18 January 2016 |ref={{harvid|Les pluies de ce dimanche ont endommagé }} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/ministere-en-charge-de-lenvironenemenvisite-de-terrain-sur-les-sites-de-curage-de-moellons-et-graviers/ |last=Mpundunziza |first=Laurent |date=15 October 2023 |accessdate=2024-09-03 |language=fr |work=Le Renouveau |title=Ministère en charge de l’environnement: Visite de terrain sur les sites de curage de moellons et graviers}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/txu-pclmaps-oclc-55852889-4773-4.jpg |accessdate=2024-09-03 |title=Mwaro|author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Mwaro USDMA}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/294843/1/Th%C3%A8se-Ren%C3%A9-Nsabimana-15-09-2022-compressed1.pdf |accessdate=2023-08-13 |last=Nsabimana |first=René |title=Quality of service and access to electricity in Burundi and East Africa, a comparison of sector performance |type=Dissertation |publisher=University of Liège |date=September 2022}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/nouveau-marche-de-ruziba-dans-les-eaux/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |last=Nzeyimana |first=Martine |title=Nouveau marché de Ruziba dans les eaux |work=Iwacu |date=15 January 2016 }} *{{citation |url=https://china.aiddata.org/projects/825/ |accessdate=2024-08-13 |work=Aiddata |publisher=William & Mary |title=Project ID: 825 Chinese Government provides RMB 30 million grant for Fourth Phase of 8MW Mugere Hydroelectric Power Plant Rehabilitation Project |ref={{harvid|Project ID: 825 Chinese Government}} }} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502777 |accessdate=2024-08-13 |title=Relation: Mugere (17502777) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mugere (17502777)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] 5uybpslnza8ujlfr63rg48zjsiv7leh 139372 139371 2026-06-07T10:09:22Z Kalakpagh 2501 Kalakpagh chama yaɣili [[Mugere Rive]] to [[Mugere River]] 139371 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mugere Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Mugere}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Bujumbura yaɣili, Burundi. ==Course== Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zori bin din gbaai wulinluhili zaŋ hali ni wulinpuhili, wulinluhili polo di nyɛla din zori kpari Mukike n chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika zaŋ labi Nyabugete.{{sfn|Relation: Mugere (17502777)}} Di nyɛla din lahi zori yiri biɛŋ ŋɔ chaŋ n ti gari tiŋ yuli booni Mukike , Mutambu n ti pahi Kebezi.{{sfn|Mwaro USDMA}}{{sfn|GakaraUSDMA}}{{sfn|Bujumbura USDMA}} Mugere Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi nudirigu zuɣu zaŋ n ti Kivumu colline ka nyɛ din zori wulinpuhili polo kpari Mukike pɔi ka naayi gari Mayuyu chaŋ Mutobo colline.{{sfn|Mwaro USDMA}} Di nyɛla din chaŋ n ti chirigi Nyamaruvya Mɔɣili tiŋ yuli booni Gakara nuzaa zuɣu. Di nyɛla din lahi chaŋ n ti gari Rukingiro mɔɣili maa nudirigu zuɣu pɔi ka naayi chaŋ n ti chirigi Ngoma Mɔɣili. Di nyɛla din tuɣi zobu nudirigu zuɣu maa chaŋ n ti gari Nyarwedeka mini Rubanda collines.{{sfn|GakaraUSDMA}} Mugere mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ n ti chirigi Mahangwe Mɔɣili nudirigu zuɣu pɔi ni Nyankere colline, ni ka di niiɣilim buɣim maʒina be.{{sfn|Bujumbura USDMA}} [[Livingstone–Stanley Monument]] nyɛla din miri mɔɣili ŋɔ noli. ==Environment== Mugere Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din mali salo pam kamani niriba kɔbisinu ni pihita "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|20|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|24|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni beni pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|16|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili ŋɔ yaɣili maa nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam lala yaɣili maa nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 8 MW [[Mugere Hydroelectric Power Station]] ŋɔ nyɛ tuuli niɣilim buɣim shɛli bɛ ni niŋ Burundi.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Gomnanti zaŋ n ti China nyɛla ŋun daa ti niŋbu liɣiri yuuni 1970s naabu mini 1980s piligu.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Di nyɛla din daa piligi tuma yuuni 1982.{{sfn|Nsabimana|2022|p=31}} Bɛ nyɛla ban daa labi mali din daa niŋ ka China nima daa lahi ti tiŋgbani maa liɣiri yuuni 1987, 1993, 2000 n ti pahi 2009–2010.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} Bin din gbaai yuuni 2010, lala niɣilim buɣim ŋɔ nyɛla din tiri Bujumbura niɣilim buɣim kamani kɔbigi puuni vaabu pihita ka nyɛ din tiri tiŋgbani zaa niɣilim kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi.{{sfn|Project ID: 825 Chinese Government}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|20em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/bujumbura-burundi-50k-4674ii-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Bujumbura |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Bujumbura USDMA}} }} *{{citation |url=https://abpinfo.bi/2023/03/03/des-ponts-et-ponceaux-secroulent/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Des ponts et ponceaux s’écroulent |date=3 March 2023 |work=ABP |ref={{harvid|Des ponts et ponceaux s’écroulent}} }} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/gakara-burundi-50k-4673i-1994.pdf |accessdate=2024-09-03 |title=Gakara |author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|GakaraUSDMA}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2013/01/11/le-barrage-de-mugere-menace/ |accessdate=2024-09-03 |language=fr |title=Le barrage de Mugere menacé |work=Isanganiro |date=11 January 2013 |ref={{harvid|Le barrage de Mugere menacé}} }} *{{citation |url=https://isanganiro.org/2016/01/18/les-pluies-de-ce-dimanche-ont-endommage-le-marche-de-ruziba/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |title=Les pluies de ce dimanche ont endommagé le marché de Ruziba |work=Isanganiro |date=18 January 2016 |ref={{harvid|Les pluies de ce dimanche ont endommagé }} }} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/ministere-en-charge-de-lenvironenemenvisite-de-terrain-sur-les-sites-de-curage-de-moellons-et-graviers/ |last=Mpundunziza |first=Laurent |date=15 October 2023 |accessdate=2024-09-03 |language=fr |work=Le Renouveau |title=Ministère en charge de l’environnement: Visite de terrain sur les sites de curage de moellons et graviers}} *{{citation |url=https://maps.lib.utexas.edu/maps/topo/burundi/txu-pclmaps-oclc-55852889-4773-4.jpg |accessdate=2024-09-03 |title=Mwaro|author=U.S. Defense Mapping Agency |publisher=University of Texas at Austin |year=1994 |ref={{harvid|Mwaro USDMA}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128214629/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=28 November 2017}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/294843/1/Th%C3%A8se-Ren%C3%A9-Nsabimana-15-09-2022-compressed1.pdf |accessdate=2023-08-13 |last=Nsabimana |first=René |title=Quality of service and access to electricity in Burundi and East Africa, a comparison of sector performance |type=Dissertation |publisher=University of Liège |date=September 2022}} *{{citation |url=https://www.iwacu-burundi.org/nouveau-marche-de-ruziba-dans-les-eaux/ |accessdate=2024-09-14 |language=fr |last=Nzeyimana |first=Martine |title=Nouveau marché de Ruziba dans les eaux |work=Iwacu |date=15 January 2016 }} *{{citation |url=https://china.aiddata.org/projects/825/ |accessdate=2024-08-13 |work=Aiddata |publisher=William & Mary |title=Project ID: 825 Chinese Government provides RMB 30 million grant for Fourth Phase of 8MW Mugere Hydroelectric Power Plant Rehabilitation Project |ref={{harvid|Project ID: 825 Chinese Government}} }} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502777 |accessdate=2024-08-13 |title=Relation: Mugere (17502777) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Mugere (17502777)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] 5uybpslnza8ujlfr63rg48zjsiv7leh Mugere Rive 0 33324 139373 2026-06-07T10:09:22Z Kalakpagh 2501 Kalakpagh chama yaɣili [[Mugere Rive]] to [[Mugere River]] 139373 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Mugere River]] q6hp47qb7n1inemdkgu2mbh74bsuijz Kirasa Mɔɣili 0 33325 139374 2026-06-07T10:16:38Z Kalakpagh 2501 Created article 139374 wikitext text/x-wiki '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa ~Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. 2sruoc58sn1uh2s0glfhugwxy9dgibi 139375 139374 2026-06-07T10:17:16Z Kalakpagh 2501 added databox 139375 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa ~Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. sseook6ke2j3ggxqbroc8immlqb5342 139376 139375 2026-06-07T10:24:11Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139376 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa ~Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} 2gkcdemni58egi1idcye1gvkjeaoigo 139377 139376 2026-06-07T10:24:42Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139377 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa ~Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} == Kundivihira == 0ejkfgjb5x0iktdkajrgllsr3bg79h6 139378 139377 2026-06-07T10:24:59Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139378 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} == Kundivihira == hdrotguzfq2j16meqw1uxdvd8mxddeg 139381 139378 2026-06-07T10:33:35Z Kalakpagh 2501 /* Environment */ Updated Content 139381 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Events== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} == Kundivihira == 8q52lakhhwzxtdb0y7ggpby297ac4hd 139382 139381 2026-06-07T10:34:52Z Kalakpagh 2501 /* Events */ Updated Content 139382 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} == Kundivihira == 6djr8lssb4vh2iq92lyi59hmmgzru3y 139383 139382 2026-06-07T10:41:24Z Kalakpagh 2501 /* Yɛliniŋda */ Updated Content 139383 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli April yuuni 2024 alomo nyɛla din daa niŋ ka dizuɣu daa chɛ ka Kirasa Mɔɣili ŋɔ daa saɣim yanima kamani kɔbisinahi ni pihiwɔi ni pisopɔin n ti pahi puzɔri yikanima kamani kɔbisinu Gabaniro, Gitaza zone, Muhuta yaɣili din be Rumonge Province. Di nyɛla din daa lahi dam mɔɣ'bila shɛli din be Kirasa ka tiri Mutamba din be Muhuta yaɣili niɣilim buɣim ka daa lahi saɣim duri shɛŋa din gbubi Kirasa niɣilim buɣim ŋɔ.{{sfn|Landslide kills child}} == Kundivihira == iwmo53j9jwqvdeajzhrciv5g4g9lea2 139384 139383 2026-06-07T10:42:23Z Kalakpagh 2501 /* Yɛliniŋda */ Updated Content 139384 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli April yuuni 2024 alomo nyɛla din daa niŋ ka dizuɣu daa chɛ ka Kirasa Mɔɣili ŋɔ daa saɣim yanima kamani kɔbisinahi ni pihiwɔi ni pisopɔin n ti pahi puzɔri yikanima kamani kɔbisinu Gabaniro, Gitaza zone, Muhuta yaɣili din be Rumonge Province. Di nyɛla din daa lahi dam mɔɣ'bila shɛli din be Kirasa ka tiri Mutamba din be Muhuta yaɣili niɣilim buɣim ka daa lahi saɣim duri shɛŋa din gbubi Kirasa niɣilim buɣim ŋɔ.{{sfn|Landslide kills child}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.news.cn/20240421/4841f6cb120a43d6b9c090e431093f8d/c.html |accessdate=2024-08-27 |title=Landslide kills child, destroys nearly 500 houses, hydropower dam in west Burundi |work=Xinhua |date=21 April 2024 |ref={{harvid|Landslide kills child}} }} *{{citation |url=https://kirasaenergy.com/le-projet/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Le projet: En quoi consiste-il ? |publisher=Kirasa Energy |ref={{harvid|Le projet: En quoi consiste-il}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M |archivedate=11 May 2020}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/1/63 |accessdate=2024-08-27 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Effondrement du pont Kirasa, le ministère en charge des infrastructures interpellé |date=7 May 2021}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/kirasa-energy/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Projet de développement, construction, exploitation et transfert de deux centrales hydroélectriques en cascades de puissance totale installée de 16 MW sur la rivière Kirasa-Burundi |publisher=Kirasa Energy |date=27 January 2023 |ref={{harvid|Projet de développement, construction, exploitation}} }} *{{citation |url=https://burundi-agnews.org/news/burundi-un-pont-sest-effondre-sur-la-riviere-kirasa/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Un pont s’est effondré sur la rivière KIRASA |date=7 May 2021 |work=AGnews |ref={{harvid|Un pont s’est effondré}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Rumonge Province]] == Kundivihira == 2dj2jxdmjgfg410vxv4kt7qrsslo2oo 139385 139384 2026-06-07T10:42:57Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 139385 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli April yuuni 2024 alomo nyɛla din daa niŋ ka dizuɣu daa chɛ ka Kirasa Mɔɣili ŋɔ daa saɣim yanima kamani kɔbisinahi ni pihiwɔi ni pisopɔin n ti pahi puzɔri yikanima kamani kɔbisinu Gabaniro, Gitaza zone, Muhuta yaɣili din be Rumonge Province. Di nyɛla din daa lahi dam mɔɣ'bila shɛli din be Kirasa ka tiri Mutamba din be Muhuta yaɣili niɣilim buɣim ka daa lahi saɣim duri shɛŋa din gbubi Kirasa niɣilim buɣim ŋɔ.{{sfn|Landslide kills child}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.news.cn/20240421/4841f6cb120a43d6b9c090e431093f8d/c.html |accessdate=2024-08-27 |title=Landslide kills child, destroys nearly 500 houses, hydropower dam in west Burundi |work=Xinhua |date=21 April 2024 |ref={{harvid|Landslide kills child}} }} *{{citation |url=https://kirasaenergy.com/le-projet/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Le projet: En quoi consiste-il ? |publisher=Kirasa Energy |ref={{harvid|Le projet: En quoi consiste-il}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M |archivedate=11 May 2020}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/1/63 |accessdate=2024-08-27 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Effondrement du pont Kirasa, le ministère en charge des infrastructures interpellé |date=7 May 2021}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/kirasa-energy/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Projet de développement, construction, exploitation et transfert de deux centrales hydroélectriques en cascades de puissance totale installée de 16 MW sur la rivière Kirasa-Burundi |publisher=Kirasa Energy |date=27 January 2023 |ref={{harvid|Projet de développement, construction, exploitation}} }} *{{citation |url=https://burundi-agnews.org/news/burundi-un-pont-sest-effondre-sur-la-riviere-kirasa/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Un pont s’est effondré sur la rivière KIRASA |date=7 May 2021 |work=AGnews |ref={{harvid|Un pont s’est effondré}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Rumonge Province]] == Kundivihira == 8wbri12b3rud2dtm4x6um983tp42ppu 139386 139385 2026-06-07T10:43:24Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139386 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli April yuuni 2024 alomo nyɛla din daa niŋ ka dizuɣu daa chɛ ka Kirasa Mɔɣili ŋɔ daa saɣim yanima kamani kɔbisinahi ni pihiwɔi ni pisopɔin n ti pahi puzɔri yikanima kamani kɔbisinu Gabaniro, Gitaza zone, Muhuta yaɣili din be Rumonge Province. Di nyɛla din daa lahi dam mɔɣ'bila shɛli din be Kirasa ka tiri Mutamba din be Muhuta yaɣili niɣilim buɣim ka daa lahi saɣim duri shɛŋa din gbubi Kirasa niɣilim buɣim ŋɔ.{{sfn|Landslide kills child}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.news.cn/20240421/4841f6cb120a43d6b9c090e431093f8d/c.html |accessdate=2024-08-27 |title=Landslide kills child, destroys nearly 500 houses, hydropower dam in west Burundi |work=Xinhua |date=21 April 2024 |ref={{harvid|Landslide kills child}} }} *{{citation |url=https://kirasaenergy.com/le-projet/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Le projet: En quoi consiste-il ? |publisher=Kirasa Energy |ref={{harvid|Le projet: En quoi consiste-il}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M |archivedate=11 May 2020}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/1/63 |accessdate=2024-08-27 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Effondrement du pont Kirasa, le ministère en charge des infrastructures interpellé |date=7 May 2021}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/kirasa-energy/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Projet de développement, construction, exploitation et transfert de deux centrales hydroélectriques en cascades de puissance totale installée de 16 MW sur la rivière Kirasa-Burundi |publisher=Kirasa Energy |date=27 January 2023 |ref={{harvid|Projet de développement, construction, exploitation}} }} *{{citation |url=https://burundi-agnews.org/news/burundi-un-pont-sest-effondre-sur-la-riviere-kirasa/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Un pont s’est effondré sur la rivière KIRASA |date=7 May 2021 |work=AGnews |ref={{harvid|Un pont s’est effondré}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Rumonge Province]] == Kundivihira == gbkhigsohlz17voljp90xwkzn9a2xvt 139387 139386 2026-06-07T10:43:42Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139387 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli April yuuni 2024 alomo nyɛla din daa niŋ ka dizuɣu daa chɛ ka Kirasa Mɔɣili ŋɔ daa saɣim yanima kamani kɔbisinahi ni pihiwɔi ni pisopɔin n ti pahi puzɔri yikanima kamani kɔbisinu Gabaniro, Gitaza zone, Muhuta yaɣili din be Rumonge Province. Di nyɛla din daa lahi dam mɔɣ'bila shɛli din be Kirasa ka tiri Mutamba din be Muhuta yaɣili niɣilim buɣim ka daa lahi saɣim duri shɛŋa din gbubi Kirasa niɣilim buɣim ŋɔ.{{sfn|Landslide kills child}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.news.cn/20240421/4841f6cb120a43d6b9c090e431093f8d/c.html |accessdate=2024-08-27 |title=Landslide kills child, destroys nearly 500 houses, hydropower dam in west Burundi |work=Xinhua |date=21 April 2024 |ref={{harvid|Landslide kills child}} }} *{{citation |url=https://kirasaenergy.com/le-projet/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Le projet: En quoi consiste-il ? |publisher=Kirasa Energy |ref={{harvid|Le projet: En quoi consiste-il}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M |archivedate=11 May 2020}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/1/63 |accessdate=2024-08-27 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Effondrement du pont Kirasa, le ministère en charge des infrastructures interpellé |date=7 May 2021}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/kirasa-energy/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Projet de développement, construction, exploitation et transfert de deux centrales hydroélectriques en cascades de puissance totale installée de 16 MW sur la rivière Kirasa-Burundi |publisher=Kirasa Energy |date=27 January 2023 |ref={{harvid|Projet de développement, construction, exploitation}} }} *{{citation |url=https://burundi-agnews.org/news/burundi-un-pont-sest-effondre-sur-la-riviere-kirasa/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Un pont s’est effondré sur la rivière KIRASA |date=7 May 2021 |work=AGnews |ref={{harvid|Un pont s’est effondré}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Rumonge Province]] axd4qnl4pcszv17t0qj4g2swuh57xhk 139388 139387 2026-06-07T10:44:31Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139388 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli April yuuni 2024 alomo nyɛla din daa niŋ ka dizuɣu daa chɛ ka Kirasa Mɔɣili ŋɔ daa saɣim yanima kamani kɔbisinahi ni pihiwɔi ni pisopɔin n ti pahi puzɔri yikanima kamani kɔbisinu Gabaniro, Gitaza zone, Muhuta yaɣili din be Rumonge Province. Di nyɛla din daa lahi dam mɔɣ'bila shɛli din be Kirasa ka tiri Mutamba din be Muhuta yaɣili niɣilim buɣim ka daa lahi saɣim duri shɛŋa din gbubi Kirasa niɣilim buɣim ŋɔ.{{sfn|Landslide kills child}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.news.cn/20240421/4841f6cb120a43d6b9c090e431093f8d/c.html |accessdate=2024-08-27 |title=Landslide kills child, destroys nearly 500 houses, hydropower dam in west Burundi |work=Xinhua |date=21 April 2024 |ref={{harvid|Landslide kills child}} }} *{{citation |url=https://kirasaenergy.com/le-projet/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Le projet: En quoi consiste-il ? |publisher=Kirasa Energy |ref={{harvid|Le projet: En quoi consiste-il}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M |archivedate=11 May 2020}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/1/63 |accessdate=2024-08-27 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Effondrement du pont Kirasa, le ministère en charge des infrastructures interpellé |date=7 May 2021}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/kirasa-energy/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Projet de développement, construction, exploitation et transfert de deux centrales hydroélectriques en cascades de puissance totale installée de 16 MW sur la rivière Kirasa-Burundi |publisher=Kirasa Energy |date=27 January 2023 |ref={{harvid|Projet de développement, construction, exploitation}} }} *{{citation |url=https://burundi-agnews.org/news/burundi-un-pont-sest-effondre-sur-la-riviere-kirasa/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Un pont s’est effondré sur la rivière KIRASA |date=7 May 2021 |work=AGnews |ref={{harvid|Un pont s’est effondré}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Rumonge Province]] tkwp2yzqthbk4m9d7lcx672jir5mnu0 139389 139388 2026-06-07T10:46:24Z Kalakpagh 2501 Kalakpagh chama yaɣili [[Kirasa River]] to [[Kirasa Mɔɣili]] 139388 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kirasa Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Kirasa}}) Ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Rumonge Province, Burundi. ==Course== Kirasa Mɔɣili maa nyɛla din tooi zori kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Rumonge Province pɔi ka naayi chaŋ n ti kpɛ Lake Tanganyika din miri Gitaza. ==Environment== Kirasa mɔɣili ŋɔ polo nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni pisopɔin ni ayobu "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|18|C}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni tulim pam ni be nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|21|C}} ka goli shɛli puuni maasim ni be pam nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Mɔɣili maa yaɣili ŋɔ polo lahi nyɛla din nyari sa;'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni tooi miri lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli nyɛ puuni saa ni bi tooi miri shɛli Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Yɛliniŋda== Silimiin goli May yuuni 2021 sa'kari ŋun daa mi la nyɛla ŋun daa kpuɣi RN3 soli zuɣu kɔdɔriko chaŋ n ti pa Kirasa mɔɣili ŋɔ gbiriŋ zuɣu ka dizuɣu daa chɛ ka mɔɣili maa daa kabi. Di nyɛla din chaŋ n ti gari Kabezi din be [[Bujumbura Rural Province]] ni tiŋ yuli booni Muhata ka Rumonge Province.{{sfn|Un pont s’est effondré}} Kɔdɔriko ŋɔ nyɛla din daa saɣim ka ku tooi lahi mali, lala zuɣu shee bɛ mali la zaɣ'palli.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Lala zuɣu ninvuɣ shɛba ban daa yiri Bujumbura chani Rumonge nyɛ ban pa doni mɔɣili ŋɔ puuni garita.{{Sfn|Nyandwi|2021}} Silimiin goli April yuuni 2024 alomo nyɛla din daa niŋ ka dizuɣu daa chɛ ka Kirasa Mɔɣili ŋɔ daa saɣim yanima kamani kɔbisinahi ni pihiwɔi ni pisopɔin n ti pahi puzɔri yikanima kamani kɔbisinu Gabaniro, Gitaza zone, Muhuta yaɣili din be Rumonge Province. Di nyɛla din daa lahi dam mɔɣ'bila shɛli din be Kirasa ka tiri Mutamba din be Muhuta yaɣili niɣilim buɣim ka daa lahi saɣim duri shɛŋa din gbubi Kirasa niɣilim buɣim ŋɔ.{{sfn|Landslide kills child}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na== {{refbegin}} *{{citation |url=https://english.news.cn/20240421/4841f6cb120a43d6b9c090e431093f8d/c.html |accessdate=2024-08-27 |title=Landslide kills child, destroys nearly 500 houses, hydropower dam in west Burundi |work=Xinhua |date=21 April 2024 |ref={{harvid|Landslide kills child}} }} *{{citation |url=https://kirasaenergy.com/le-projet/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Le projet: En quoi consiste-il ? |publisher=Kirasa Energy |ref={{harvid|Le projet: En quoi consiste-il}} }} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075534/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M |archivedate=11 May 2020}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation |url=https://rtnb.bi/fr/art.php?idapi=5/1/63 |accessdate=2024-08-27 |language=fr |work=Radio Télévision Nationale du Burundi |last=Nyandwi |first=Dieudonné |title=Effondrement du pont Kirasa, le ministère en charge des infrastructures interpellé |date=7 May 2021}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/kirasa-energy/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Projet de développement, construction, exploitation et transfert de deux centrales hydroélectriques en cascades de puissance totale installée de 16 MW sur la rivière Kirasa-Burundi |publisher=Kirasa Energy |date=27 January 2023 |ref={{harvid|Projet de développement, construction, exploitation}} }} *{{citation |url=https://burundi-agnews.org/news/burundi-un-pont-sest-effondre-sur-la-riviere-kirasa/ |accessdate=2024-08-27 |language=fr |title=Un pont s’est effondré sur la rivière KIRASA |date=7 May 2021 |work=AGnews |ref={{harvid|Un pont s’est effondré}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Rumonge Province]] tkwp2yzqthbk4m9d7lcx672jir5mnu0 Kirasa River 0 33326 139390 2026-06-07T10:46:24Z Kalakpagh 2501 Kalakpagh chama yaɣili [[Kirasa River]] to [[Kirasa Mɔɣili]] 139390 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kirasa Mɔɣili]] 51df190xhpwq63hnfvkorofyo5a75r5 Ruzibazi River 0 33327 139391 2026-06-07T11:05:10Z Kalakpagh 2501 Created article 139391 wikitext text/x-wiki '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} eai10skh58aax3gwgvkrx41f0thx0pq 139392 139391 2026-06-07T11:05:39Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139392 wikitext text/x-wiki '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} == Kundivihira == 59jwcmefsmqwogvwled9336yoolo4n1 139393 139392 2026-06-07T11:06:14Z Kalakpagh 2501 added databox 139393 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} == Kundivihira == jwcsdsrnu2k5ozflo3js74y35o2wiew 139394 139393 2026-06-07T11:16:29Z Kalakpagh 2501 /* Course */ Updated Content 139394 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} == Kundivihira == kfshaytzeyabygmvg5vcyye9cruckr0 139395 139394 2026-06-07T11:24:36Z Kalakpagh 2501 /* Environment */ Updated Content 139395 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Hydroelectricity== 15MW [[Ruzibazi Hydroelectric Power Station]] nyɛla din be Rutumo ''colline'', Minago yaɣili din be Rumonge. Lala mɔɣ'bila ŋɔ nyɛla din be Ruzibazi Mɔɣili din be tiŋ yuli booni Bugarama mini tiŋ yuli booni Rumonge tarisi. Chinanima kompani nyɛla ban daa piligi niɣilim buɣim ŋɔ tuma Silimiin goli October yuuni 2018 ka nyɛ din daa naai Silimiin goli July yuuni 2022. Di nyɛla din daa piligi tuma Silimiin goli September dabaa ayobu dali yuuni 2022, ŋun daa yooi li ŋɔ nyɛ Evariste Ndayishimiye, zuɣulan zaŋ n ti Burundi.{{sfn|Ntahondi|2022}} == Kundivihira == c3db1i2gut3kqxg0lmxoksoxjks1gkf 139396 139395 2026-06-07T11:25:07Z Kalakpagh 2501 /* Hydroelectricity */ Updated Content 139396 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 15MW [[Ruzibazi Hydroelectric Power Station]] nyɛla din be Rutumo ''colline'', Minago yaɣili din be Rumonge. Lala mɔɣ'bila ŋɔ nyɛla din be Ruzibazi Mɔɣili din be tiŋ yuli booni Bugarama mini tiŋ yuli booni Rumonge tarisi. Chinanima kompani nyɛla ban daa piligi niɣilim buɣim ŋɔ tuma Silimiin goli October yuuni 2018 ka nyɛ din daa naai Silimiin goli July yuuni 2022. Di nyɛla din daa piligi tuma Silimiin goli September dabaa ayobu dali yuuni 2022, ŋun daa yooi li ŋɔ nyɛ Evariste Ndayishimiye, zuɣulan zaŋ n ti Burundi.{{sfn|Ntahondi|2022}} == Kundivihira == 3y9w5b2ndakdbttnud9nedidta3jzv2 139397 139396 2026-06-07T11:25:46Z Kalakpagh 2501 /* Niɣilim buɣim */ Updated Content 139397 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 15MW [[Ruzibazi Hydroelectric Power Station]] nyɛla din be Rutumo ''colline'', Minago yaɣili din be Rumonge. Lala mɔɣ'bila ŋɔ nyɛla din be Ruzibazi Mɔɣili din be tiŋ yuli booni Bugarama mini tiŋ yuli booni Rumonge tarisi. Chinanima kompani nyɛla ban daa piligi niɣilim buɣim ŋɔ tuma Silimiin goli October yuuni 2018 ka nyɛ din daa naai Silimiin goli July yuuni 2022. Di nyɛla din daa piligi tuma Silimiin goli September dabaa ayobu dali yuuni 2022, ŋun daa yooi li ŋɔ nyɛ Evariste Ndayishimiye, zuɣulan zaŋ n ti Burundi.{{sfn|Ntahondi|2022}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification |ref={{harvid|nasalandcover}} |publisher=NASA/MODIS |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |archivedate=28 February 2016}} *{{citation |url=https://bi.chm-cbd.net/sites/bi/files/2022-03/rappor-product-carte-geo-referen-reserv-sud.pdf |accessdate=2024-08-27 |language=fr |last=Niyonkuru |first=Apollinaire |date=December 2019 |publisher=United Nations Food and Agriculture Organization |title=Cartes georeferencees des reserves naturelles forestieres de Monge, de Nkayamba, de Rumonge, de Kigwena et de Vyanda}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/province-de-rumonge-le-chef-de-letat-inaugure-la-centrale-hydroelectrique-de-ruzibazi/ |accessdate=2024-08-27 |last=Ntahondi |first=Nathan |date=8 September 2022 |title=Province de Rumonge : Le chef de l’Etat inaugure la centrale hydroélectrique de Ruzibazi |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502778 |accessdate=2024-08-27 |title=Relation: Ruzibazi (17502778) |work=OenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ruzibazi (17502778)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bururi Province]] [[Category:Rumonge Province]] == Kundivihira == n6zveh2jcyst6dr7wthwi7x25jh4zvb 139398 139397 2026-06-07T11:26:14Z Kalakpagh 2501 Updated Content 139398 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 15MW [[Ruzibazi Hydroelectric Power Station]] nyɛla din be Rutumo ''colline'', Minago yaɣili din be Rumonge. Lala mɔɣ'bila ŋɔ nyɛla din be Ruzibazi Mɔɣili din be tiŋ yuli booni Bugarama mini tiŋ yuli booni Rumonge tarisi. Chinanima kompani nyɛla ban daa piligi niɣilim buɣim ŋɔ tuma Silimiin goli October yuuni 2018 ka nyɛ din daa naai Silimiin goli July yuuni 2022. Di nyɛla din daa piligi tuma Silimiin goli September dabaa ayobu dali yuuni 2022, ŋun daa yooi li ŋɔ nyɛ Evariste Ndayishimiye, zuɣulan zaŋ n ti Burundi.{{sfn|Ntahondi|2022}} ==See also== *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification |ref={{harvid|nasalandcover}} |publisher=NASA/MODIS |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |archivedate=28 February 2016}} *{{citation |url=https://bi.chm-cbd.net/sites/bi/files/2022-03/rappor-product-carte-geo-referen-reserv-sud.pdf |accessdate=2024-08-27 |language=fr |last=Niyonkuru |first=Apollinaire |date=December 2019 |publisher=United Nations Food and Agriculture Organization |title=Cartes georeferencees des reserves naturelles forestieres de Monge, de Nkayamba, de Rumonge, de Kigwena et de Vyanda}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/province-de-rumonge-le-chef-de-letat-inaugure-la-centrale-hydroelectrique-de-ruzibazi/ |accessdate=2024-08-27 |last=Ntahondi |first=Nathan |date=8 September 2022 |title=Province de Rumonge : Le chef de l’Etat inaugure la centrale hydroélectrique de Ruzibazi |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502778 |accessdate=2024-08-27 |title=Relation: Ruzibazi (17502778) |work=OenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ruzibazi (17502778)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bururi Province]] [[Category:Rumonge Province]] dqkksjdvh21y93ttwqa7qp9aky60z76 139399 139398 2026-06-07T11:26:44Z Kalakpagh 2501 /* See also */ Updated Content 139399 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 15MW [[Ruzibazi Hydroelectric Power Station]] nyɛla din be Rutumo ''colline'', Minago yaɣili din be Rumonge. Lala mɔɣ'bila ŋɔ nyɛla din be Ruzibazi Mɔɣili din be tiŋ yuli booni Bugarama mini tiŋ yuli booni Rumonge tarisi. Chinanima kompani nyɛla ban daa piligi niɣilim buɣim ŋɔ tuma Silimiin goli October yuuni 2018 ka nyɛ din daa naai Silimiin goli July yuuni 2022. Di nyɛla din daa piligi tuma Silimiin goli September dabaa ayobu dali yuuni 2022, ŋun daa yooi li ŋɔ nyɛ Evariste Ndayishimiye, zuɣulan zaŋ n ti Burundi.{{sfn|Ntahondi|2022}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==References== {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification |ref={{harvid|nasalandcover}} |publisher=NASA/MODIS |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |archivedate=28 February 2016}} *{{citation |url=https://bi.chm-cbd.net/sites/bi/files/2022-03/rappor-product-carte-geo-referen-reserv-sud.pdf |accessdate=2024-08-27 |language=fr |last=Niyonkuru |first=Apollinaire |date=December 2019 |publisher=United Nations Food and Agriculture Organization |title=Cartes georeferencees des reserves naturelles forestieres de Monge, de Nkayamba, de Rumonge, de Kigwena et de Vyanda}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/province-de-rumonge-le-chef-de-letat-inaugure-la-centrale-hydroelectrique-de-ruzibazi/ |accessdate=2024-08-27 |last=Ntahondi |first=Nathan |date=8 September 2022 |title=Province de Rumonge : Le chef de l’Etat inaugure la centrale hydroélectrique de Ruzibazi |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502778 |accessdate=2024-08-27 |title=Relation: Ruzibazi (17502778) |work=OenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ruzibazi (17502778)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bururi Province]] [[Category:Rumonge Province]] js8ecza1zn9es7ah8lr4ix8mkko1e7w 139400 139399 2026-06-07T11:27:07Z Kalakpagh 2501 /* References */ Updated Content 139400 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 15MW [[Ruzibazi Hydroelectric Power Station]] nyɛla din be Rutumo ''colline'', Minago yaɣili din be Rumonge. Lala mɔɣ'bila ŋɔ nyɛla din be Ruzibazi Mɔɣili din be tiŋ yuli booni Bugarama mini tiŋ yuli booni Rumonge tarisi. Chinanima kompani nyɛla ban daa piligi niɣilim buɣim ŋɔ tuma Silimiin goli October yuuni 2018 ka nyɛ din daa naai Silimiin goli July yuuni 2022. Di nyɛla din daa piligi tuma Silimiin goli September dabaa ayobu dali yuuni 2022, ŋun daa yooi li ŋɔ nyɛ Evariste Ndayishimiye, zuɣulan zaŋ n ti Burundi.{{sfn|Ntahondi|2022}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Sources== {{refbegin}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification |ref={{harvid|nasalandcover}} |publisher=NASA/MODIS |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |archivedate=28 February 2016}} *{{citation |url=https://bi.chm-cbd.net/sites/bi/files/2022-03/rappor-product-carte-geo-referen-reserv-sud.pdf |accessdate=2024-08-27 |language=fr |last=Niyonkuru |first=Apollinaire |date=December 2019 |publisher=United Nations Food and Agriculture Organization |title=Cartes georeferencees des reserves naturelles forestieres de Monge, de Nkayamba, de Rumonge, de Kigwena et de Vyanda}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/province-de-rumonge-le-chef-de-letat-inaugure-la-centrale-hydroelectrique-de-ruzibazi/ |accessdate=2024-08-27 |last=Ntahondi |first=Nathan |date=8 September 2022 |title=Province de Rumonge : Le chef de l’Etat inaugure la centrale hydroélectrique de Ruzibazi |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502778 |accessdate=2024-08-27 |title=Relation: Ruzibazi (17502778) |work=OenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ruzibazi (17502778)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bururi Province]] [[Category:Rumonge Province]] ckryn3ofpkq6kwxefmuvkwua44fnjtg 139401 139400 2026-06-07T11:27:49Z Kalakpagh 2501 /* Sources */ Updated Content 139401 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruzibazi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Ruzibazi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣili din be Burundi. ==Course== RuziBazi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Mukike nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Bujumbura yaɣili zaŋ chaŋ Bururi yaɣili. Di nyɛla din lahi zori doli Rumonge yaɣili mini Bururi yaɣili ŋɔ tarisi pɔi ka naayi lɛbigi kpa Lake Tanganyika, di nyɛla din zani lala mɔɣili ŋɔ gbuni zori kpari wulinluhili zaŋ chaŋ Magara.{{sfn|Relation: Ruzibazi (17502778)}} ==Environment== Ruzibazi Mɔɣili ŋɔ shee nyɛla bɛ ni niŋ pukparilim ka lahi sari tihi.{{sfn|nasalandcover}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din mali salo pam kamani kɔbishi ni ayopɔin "per square kilometer" bin din gbaai yuuni 2016.{{sfn|nasapop}} Yaɣili ŋɔ nyɛla din mali tulim kamani {{convert|19|C}} yuuni puuni. Goli shɛli din mali tulim pam lala yaɣili ŋɔ nyɛ Silimiin goli July, di ni ka tulim nyɛ {{convert|22|C}} ka goli shɛli puuni din mali maasim nyɛ Silimiin goli November ni {{convert|14|C}}.{{sfn|nasa}} Lala yaɣili ŋɔ nyɛla din nyari sa'kom kamani {{convert|1,304|mm}} yuuni puuni. Goli shɛli puuni saa ni miri pam nyɛ Silimiin goli December ni {{convert|200|mm}} ka goli shɛli puuni saa ni bi tooi miri nyɛ nyɛ Silimiin goli July ni {{convert|15|mm}}.{{sfn|nasarain}} ==Niɣilim buɣim == 15MW [[Ruzibazi Hydroelectric Power Station]] nyɛla din be Rutumo ''colline'', Minago yaɣili din be Rumonge. Lala mɔɣ'bila ŋɔ nyɛla din be Ruzibazi Mɔɣili din be tiŋ yuli booni Bugarama mini tiŋ yuli booni Rumonge tarisi. Chinanima kompani nyɛla ban daa piligi niɣilim buɣim ŋɔ tuma Silimiin goli October yuuni 2018 ka nyɛ din daa naai Silimiin goli July yuuni 2022. Di nyɛla din daa piligi tuma Silimiin goli September dabaa ayobu dali yuuni 2022, ŋun daa yooi li ŋɔ nyɛ Evariste Ndayishimiye, zuɣulan zaŋ n ti Burundi.{{sfn|Ntahondi|2022}} ==Lihimi m pahi == *[[List of rivers of Burundi]] ==Kundivihira == {{reflist|25em}} ==Din yi shɛli na == {{refbegin}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |title=NASA Earth Observations: Population Density |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasapop}} |publisher=NASA/SEDAC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209064446/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP |archivedate=9 February 2016}} *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |title=NASA Earth Observations Data Set Index |accessdate=30 January 2016 |ref={{harvid|nasa}} |publisher=NASA |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511075542/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php |archivedate=11 May 2020}} Temperature data from satellite measurements of the earth's surface temperature within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |title=NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM) |ref={{harvid|nasarain}} |publisher=NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190419091014/https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014 |archivedate=19 April 2019}} Average value for the years 2012–2014 within a box that is 0.1 x 0.1 degrees. *{{citation|url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |title=NASA Earth Observations: Land Cover Classification |ref={{harvid|nasalandcover}} |publisher=NASA/MODIS |accessdate=30 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160228161657/http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1 |archivedate=28 February 2016}} *{{citation |url=https://bi.chm-cbd.net/sites/bi/files/2022-03/rappor-product-carte-geo-referen-reserv-sud.pdf |accessdate=2024-08-27 |language=fr |last=Niyonkuru |first=Apollinaire |date=December 2019 |publisher=United Nations Food and Agriculture Organization |title=Cartes georeferencees des reserves naturelles forestieres de Monge, de Nkayamba, de Rumonge, de Kigwena et de Vyanda}} *{{citation |url=https://lerenouveau.bi/province-de-rumonge-le-chef-de-letat-inaugure-la-centrale-hydroelectrique-de-ruzibazi/ |accessdate=2024-08-27 |last=Ntahondi |first=Nathan |date=8 September 2022 |title=Province de Rumonge : Le chef de l’Etat inaugure la centrale hydroélectrique de Ruzibazi |work=Le Renouveau}} *{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/17502778 |accessdate=2024-08-27 |title=Relation: Ruzibazi (17502778) |work=OenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Ruzibazi (17502778)}} }} {{refend}} [[Category:Rivers of Burundi]] [[Category:Bujumbura Rural Province]] [[Category:Bururi Province]] [[Category:Rumonge Province]] 86zqz14as1wzm8nfah7gsgb2gbzqcec