Dagbani Wikipedia
dagwiki
https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Miidiya
Diŋ'gahim
Yɛltɔɣa
Ŋun su
Ŋun su yɛltɔɣa
Wikipedia
Wikipedia yɛltɔɣa
Lahabali kɔligu
Lahabali kɔligu yɛltɔɣa
MiidiyaWiki
MiidiyaWiki yɛltɔɣa
Tɛmplet
Tɛmplet yɛltɔɣa
Sɔŋsim
Sɔŋsim yɛltɔɣa
Pubu
Pubu yɛltɔɣa
Salima
Salima yɛltɔɣa
MOS
MOS yɛltɔɣa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Morocco
0
11540
146526
146469
2026-08-22T18:48:56Z
Mbahayam
8851
Added text
146526
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
1549 hali ni 1659 = Saadi dynasty.
1631 hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
1578 Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
1777, Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
1904-1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
1921-1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
2 March 1956 France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili April 1956.
1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
fxqpi86dqw1o5cde32miixb8mlr3m1p
146527
146526
2026-08-22T18:49:48Z
Mbahayam
8851
Added text
146527
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
1904-1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
1921-1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
2 March 1956 France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili April 1956.
1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
otbn8558bouv93p7biy22o87lq7in2c
146528
146527
2026-08-22T19:05:13Z
Mbahayam
8851
Added text
146528
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
1921-1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
2 March 1956 France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili April 1956.
1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
4uj95iuslhdy7pwxqze2b9qp6of44t8
146529
146528
2026-08-22T19:06:44Z
Mbahayam
8851
Added text
146529
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
2 March 1956 France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili April 1956.
1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
azyn03jryq820c6kgpj8nrq0hknslwu
146530
146529
2026-08-22T19:09:21Z
Mbahayam
8851
Added text
146530
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
Silimiin-goli March dahin yini dali , 1956 yuuni France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili April 1956.
1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
spkvt3lpxjs1tcny9ypuubkr6opokky
146531
146530
2026-08-22T19:10:08Z
Mbahayam
8851
Added text
146531
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
Silimiin-goli March dahin yini dali , 1956 yuuni France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili silimiin-goli April ni yuuni 1956 puuni.
1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
dzrk0e0zcsxjfv06icua5alw7dx7uvc
146532
146531
2026-08-22T19:11:01Z
Mbahayam
8851
Added text
146532
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
Silimiin-goli March dahin yini dali , 1956 yuuni France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili silimiin-goli April ni yuuni 1956 puuni.
Yuuni 1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
Yuuni 1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
Yuuni 1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
Yuuni 1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
gxml4lc7frls3gagy7k94e6ed1ivbv4
146533
146532
2026-08-22T19:11:46Z
Mbahayam
8851
Added text
146533
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
Silimiin-goli March dahin yini dali , 1956 yuuni France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili silimiin-goli April ni yuuni 1956 puuni.
Yuuni 1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
Yuuni 1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
Yuuni 1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
Yuuni 1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
Yuma 1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
Yuma 1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
Yuuni 1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
Yuuni 2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
10 December 2020, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
1crpmrwcl191c1m5u98l20kdo1t5u66
146534
146533
2026-08-22T19:12:43Z
Mbahayam
8851
Added text
146534
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
Silimiin-goli March dahin yini dali , 1956 yuuni France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili silimiin-goli April ni yuuni 1956 puuni.
Yuuni 1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
Yuuni 1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
Yuuni 1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
Yuuni 1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
Yuma 1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
Yuma 1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
Yuuni 1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
Yuuni 2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
Silimiin-goli December bɛɣu pia dali, yuuni 2020 puuni, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
4527zjpoapejpq5sonohxlbzoi47fx9
146535
146534
2026-08-22T19:13:29Z
Mbahayam
8851
Added text
146535
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
Silimiin-goli March dahin yini dali , 1956 yuuni France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili silimiin-goli April ni yuuni 1956 puuni.
Yuuni 1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
Yuuni 1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
Yuuni 1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
Yuuni 1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
Yuma 1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
Yuma 1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
Yuuni 1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
Yuuni 2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
Yuuni 2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
Yuuni 2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
Yuuni 2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
Yuuni 2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
Yuuni 2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
2011-2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. July 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
Silimiin-goli December bɛɣu pia dali, yuuni 2020 puuni, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
mix6mvqaq3dk1y6fz4y6tpezlwz8tc2
146536
146535
2026-08-22T19:14:43Z
Mbahayam
8851
Added text
146536
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{E-Class}}
[[Lahabali kɔligu:Morocco WS-excluded (orthographic projection).svg|thumb]]
'''Morocco''' nyɛla maŋ'sulinsi [[tiŋgbani]] din be [[Africa]].
Morocco laɣingu yuli: Kingdom of Morocco nyɛla tiŋa shɛli din be North Africa yaɣili Maghreb ni.
Di mali kom gbibu: Mediterranean Sea di tudu, ka Atlantic Ocean be di west.
Di mali gbibu ni Algeria di east, ka di lahi mali tuhili ni Spain tiŋa shɛŋa Ceuta, Melilla ni din pahi din be north. Di gba lahi bɔri Western Sahara din be di south, ka Morocco daa deei di yaɣili pam yuuni 1975. Morocco mi ni o mini Mauritania lahi mali gbibu Western Sahara zuɣu.
Ninsalinima galisibu nyɛ miliyɔŋ 37 kamani.
Rabat n-nyɛ di tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ di tiŋa shɛli din galisi.
=== TARIHI KŊMƐRILI ===
Ninsala daa be Morocco yaɣili maa hali ni yuun' 300,000 pɔi na.
788 ni, Idris I daa kpa Idrisid dynasty, ka di nyɛla Morocco nam piligu. Morocco nyɛla dunia tiŋa shɛŋa din na be hali ni saha ŋɔ din galisi.
11th ni 12th century ni, Almoravid ni Almohad Berber nam nima daa di Morocco, ka di daa di Iberian Peninsula Spain ni Maghreb zaa.
15th ni 16th century ni, Portugal ni Ottoman Empire daa bɔri ni bɛ di Morocco, amaa Morocco daa bi saɣi. Saadi dynasty daa di Songhai Empire yuuni 16th century bahigu.
1631 hali ni saha ŋɔ, Alawi dynasty n-na di nam maa. Di nyɛla dunia nam shɛli din be waɣa pam.
1912, France ni Spain daa di Morocco ka di leei bɛ tiŋa. Tangier daa leei tiŋa shɛli dunia zaa ni mali.
1956, Sultan Mohammed V sani, Morocco daa nya o maŋa ka zɔŋ tiŋa maa zaa.
SAHA ŊƆ GOVERNMENT
Morocco mali yaɣaŋa din pahiri 5th Africa ni. Di mali yɛlim pam Africa ni Arab tiŋsi ni. Di be Arab League, African Union ni din pahi ni.
Di nyɛla constitutional monarchy - Naa ni Prime Minister n-daa gbaari nam.
Naa mali yiko pam: suldasi, tiŋshɛba ni taba, ni diini tuma. O tooi yihi dahir zaligu ka o gba tooi waai lɔ bɔribu yaɣili.
Diini: Islam n-nyɛ diini titali, ninsala pam nyɛla Musulinima.
Yɛltɔɣa: Arabic ni Berber n-nyɛ yɛltɔɣa din-nyɛ zalisi, amaa ninsala pam yuri Darija Moroccan Arabic.
WESTERN SAHARA TUHILI
Morocco bɔra ni o di Western Sahara ka o booni li Southern Provinces.
Yuuni 1975 Spain ni daa chɛ li, kom tɔbu daa piligi Morocco, Mauritania ni tiŋa maa ninsalinima sunsuuni.
Yuuni 1979 Mauritania daa chɛ li, amaa kom tɔbu daa lahi chani.
Yuuni 1991 bɛ daa saɣiti ni bɛ ka kom, amaa bɛ na bi niŋ nam maa niŋsim. Saha ŋɔ Morocco mali yaɣili maa 2/3.
YULI MAA NI YINA SHƐM - ETYMOLOGY
"Morocco" yuli yina Spanish yuli Marruecos, ka di gba yina Marrakesh tiŋa yuli ni. Marrakesh daa nyɛla Almoravid, Almohad, Saadian nima tiŋzuɣu.
Arab nima booni li al-Maghrib magrib = zaawuni tiŋa.
Di zaligu yuli nyɛ al-Mamlakah al-Maghribīyah = Zaawuni Nam.
Berber nima mi booni li Tageldit n Lmeɣrib.
Turkish nima mi booni li Fas domin di tuuli tiŋzuɣu Fes.
TARIHI KURILI PINA
315,000 years ago, ninsalinima daa be Jebel Irhoud ni.
Phoenicians daa kpa Chellah, Lixus, Mogador yuuni 6th century BC.
Romans daa di li ka di leei Mauretania province yuuni 44 AD.
709 ni, Muslims daa kpe li. 788 ni Idrisid nima daa piligi di nam.
9th century ni, al-Qarawiyyin dunia tuuli university shɛŋa daa kpa Fes.
Almoravid ni Almohad nima saha, Morocco daa nyɛla tuma titali.
Yuuni 1549 hali ni 1659 puuni = Saadi dynasty.
Yuuni 1631 ni hali ni saha ŋɔ = Alawi dynasty.
Yuuni 1578 ni Battle of Alcácer Quibir ni, Morocco daa kɔhi Portugal.
Yuuni 1777 ni , Morocco n-daa tuuli tiŋa din yɛli ni o mi America ka di nyɛ tiŋa yini. Di daa saɣiti Moroccan-American Treaty 1786 - America tuuli yɛlim treaty.
Yuuni 1904 hali ni yuuni 1912 ni, France ni Spain daa pirigi Morocco. Yuuni 1912 Treaty of Fez ni Morocco daa leei France tiŋa.
Yuuni 1921 ni hali ni yuuni 1926 Rif War ni, Abd el-Krim daa gbaai ni o nya maŋa.
Yuuni 1953 France daa deei King Mohammed V n-ti o n-ŋmaai, ka di che ka ninsala yɛri.
Silimiin-goli March dahin yini dali , 1956 yuuni France daa chɛ li, ka Spain gba chɛ di yaɣili silimiin-goli April ni yuuni 1956 puuni.
Yuuni 1961 King Hassan II daa di nam. 1963 bɛ daa mali tuuli piibu-piibu.
Yuuni 1975 Green March: ninsala 350,000 daa kpe Western Sahara n-ti deei li Spain sani.
Yuuni 1984 Morocco daa yina Organisation of African Unity ni domin SADR Western Sahara kpe li.
Yuuni 1999 hali ni saha ŋɔ, King Mohammed VI n-daa di nam.
Yuma 1990s HALI NI SAHA ŊƆ POLITICS
Yuma 1990s ni bɛ daa niŋ nam baŋsim, ka bɛ zali lɔ bɔribu yaɣa ayi bicameral legislature. Di saha maa ka opposition daa tuuli di nam.
Yuuni 1999, King Hassan II daa kpi, ka o bia Mohammed VI di nam. O nyɛla naa ŋun mali toba ka lahi kpaŋsiri yaɣaŋa ni ninsalinima yɛla.
Yuuni 2002 ni o daa chaŋ Western Sahara, ka di daa che ka ninsala yɛri pam.
Yuuni 2007 ni Morocco daa zaŋ o nam shɛm n-ti Western Sahara n-ti United Nations. Polisario daa yɛli ka di bi bɔra, ka bɛ gba zaŋ bɛ shɛm na. Bɛ daa lahi kpɛ bɔhimbu New York amaa bɛ daa bi nya alizama.
Yuuni 2010 ni suldasi nima daa kpe Western Sahara kpɛma bɔbu shee, ka di che ka ninsala yɛri El Aaiún.
Yuuni 2002 ni, Spain ni Morocco daa nya alizama zuɣu Perejil kɔkom. Spain suldasi daa kpe li domin Morocco nima daa duhi tent ni flag di zuɣu.
Yuuni 2005 ni Africa nima pam daa bɔri ni bɛ kpe Ceuta ni Melilla Spain tiŋsi Morocco ni, ka Spain daa labi ba n-ti Morocco.
Yuuni 2006 ni Spanish Premier Zapatero daa chaŋ di ni - di nyɛla yuun' 25 pɔi ka Spanish kpɛma chaŋ di ni.
Yuuni 2007 ni King Juan Carlos gba daa chaŋ di ni, ka di che ka Morocco paai.
Yuuni 2011 hali ni yuuni 2012 ni, ninsala daa yina Rabat ni tiŋa shɛŋa pahi n-ti bɔri nam baŋsim ni zalisi paŋsibu. Silimiin-goli July ni, yuuni 2011 ni, Naa daa di referendum ni ninsala pam saɣiti zalisi paŋsibu maa.
Di nyaaŋa Justice and Development Party Musulinima paati daa di piibu-piibu pam, ka Abdelilah Benkirane leei Prime Minister.
24 August 2021, Algeria daa chɛ Morocco ni di taba, ka yɛli ni Morocco sɔŋdi ninsala ban bɔri ni bɛ zɔŋ. Morocco mi yɛli ni di pala. Algeria daa gba yɛli ni Morocco mali Pegasus phone hack n-kpaŋdi bɛ ninsalinima. Amnesty International daa nya ni Aminatou Haidar Sahrawi phone daa mali li yuuni 2021.
Silimiin-goli December bɛɣu pia dali, yuuni 2020 puuni, Morocco ni Israel daa saɣiti ni bɛ lahi nyɛla taba. Di daa che ka ninsala pam yɛri domin Gaza war 2023. Foreign Minister Nasser Bourita yɛli ni bɛ ni taba pala ni bɛ saɣiti Israel tuma zaa.
8 September 2023, earthquake 6.8 daa kɔhi Morocco, ka di kɔhi ninsala 2,800 gari. Di daa be Marrakesh south-west 70km.
2025 ni, ninsala daa lahi yina n-ti yɛri domin tum’ biɛhi, kom biɛhi, ni yaɣaŋa biɛhi. Yuura nima tum’ kuɣu daa paai 35.8%.
TIŊGBAŊ - GEOGRAPHY
Morocco mali Atlantic Ocean ni Mediterranean Sea gbibu.
Di gbibi Spain di tudu, Algeria di east, ka Western Sahara be di south. Morocco ni mali Western Sahara yaɣili pam zuɣu, di south gbibu nyɛla Mauritania.
Yaɣa galisibu nyɛ 446,300 km². Atlas Mountains be di sunsuuni ni south, ka Rif Mountains be di tudu. Berber nima n-be dolom nima maa ni pam.
Rabat n-nyɛ tiŋzuɣu, amaa Casablanca n-nyɛ tiŋa shɛli din galisi. Tiŋa shɛŋa din pahi: Fes, Marrakesh, Meknes, Salé, Tangier.
South-east yaɣili nyɛla Sahara Desert - ninsala bi be di ni pam.
Spain mali tiŋa shɛŋa dibaa anu Morocco gbibu: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez, Peñón de Alhucemas, Chafarinas.
Morocco ISO code nyɛ MA, internet .ma.
==== ZAMA - CLIMATE ====
Morocco zama nyɛla Mediterranean ni Desert zaɣa.
Atlantic Ocean ni Atlas Mountains che ka di zama paɣari pam:
Mediterranean: Coast zuɣu. Wula nyɛla 29°C - 32°C, windɔɔ nyɛla 9°C - 11°C. Kom tooi yiɣisi 600-800mm. Tangier, Tétouan.
Oceanic: Coast shɛŋa din kulisi. Rabat, Casablanca, Essaouira. Wula 21°C - 27°C.
Continental: Tiŋa shɛŋa din be tiŋa sunsuuni. Wula tooi paai 40°C, windɔɔ tooi paai -8°C ka sika gba tooi lu. Fès, Meknès.
Alpine: Dolom zuɣu. Windɔɔ nyɛla din kuli pam ka sika zooi. Ifrane, Azrou. Di ni ka bɛ mali ski resorts.
Semi-arid: South yaɣili. Kom kuɣu. Agadir, Marrakesh, Oujda.
Desert: South-east, Sahara ni. Nyɛŋu pam ni kom kuɣu.
Sirocco wind din yina Sahara tooi che ka nyɛŋu zooi 7-8°C.
Yuuni 2019 ni, dunia daa yɛli ni Morocco mali toba zaŋ chaŋ climate change - di daa pahiri 2nd Sweden nyaaŋa.
BIODIVERSITY - BINNEMA NI TIƆRI
Morocco be Mediterranean basin ni - di nyɛla luɣili shɛli din mali binnema ni tiɔri pam.
Binnema:
Barbary lion daa nyɛla di tiŋa ninsalin - bɛ daa kɔhi li hali ni 1922.
Barbary macaque gbɔŋ ni Barbary leopard be tuhili ni.
Caracal, Atlas bear din kani na, ni crocodile daa be Draa river.
Tiɔri: Di mali forest 12%, kɔhibu tiŋa 18%. Kom ni kɔhi yaɣa 5%.
== Taarihi ==
== Joografi ==
== Siyaasa ==
== Kali ==
== Kundivihira ==
{{Africa maŋsulunsi tiŋgbana}}
[[Pubu:Africa]]
9xd2kpuif16kdtmfcmrww914eyhjegn
Brighton
0
12954
146552
48528
2026-08-23T11:13:37Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Added information
146552
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Brighton''' nyɛla tiŋgbaŋ karili (city) n-be [[United States]],di nyɛla [[Colorado]] tiŋgbani yaɣ'shɛli
Brighton nyɛla bolli ŋmɛbu shee mɔɣa noli tiŋgbani din be unitary authority area mini city of Brighton and Hove puuni, East Sussex, England, 47 miles (76 km) south of London. Archaeological evidence ni wuhiri ni niriba daa beni Bronze Age, Roman ni Anglo-Saxon saha.
Tiŋ' kurili "Brighthelmstone" bɛ daa sabi li Domesday Book puuni (1086). Tiŋa maa kpaŋmaŋa daa du Middle Ages saha Old Town ni daa yiɣisi, amaa di daa lu early modern period, foreign attacks, storms, economy bi viɛlla mini niriba galisim balibu zuɣu. Brighton daa piligi saamba dibu saha shɛli bɛ ni daa mali so'chibisi viɛlli chaŋ London ka lebi boarding point n-ti boats din chani France. Tiŋa maa daa lahi du popular kamani health resort n-ti sea bathing kamani tim n-ti doro.
Georgian era puuni, Brighton daa yiɣisi kamani fashionable seaside resort, Prince Regent, ŋun daa ti lebi King George IV nyaaŋa, ŋun daa be tiŋa maa puuni saha pam ka me Royal Pavilion Regency era puuni. Brighton daa tuɣi zoobu kamani tourism centre railway kana 1841 nyaaŋa, ka lebi popular destination n-ti day-trippers ban yi London na. Major attractions pam bɛ daa me li Victorian era puuni, n-ti pahi Grand Hotel, Hilton Brighton Metropole, Palace Pier ni West Pier. Tiŋa maa daa tuɣi zoobu 20th century puuni, ka yɛligi gari tiŋa tarisi pahi tiŋa boundaries ni poi ka bɛ zaŋ Hove pahi n-lebi unitary authority of Brighton and Hove 1997, bɛ ni daa ti city status 2000. Zuŋɔ, Brighton and Hove district mali niriba kalinli kamani 283,870 2024 puuni.
Brighton ni be shee maa chɛ ka di lebi popular destination n-ti saamba, bɛ ni mi shɛli ni diverse communities, shopping yaɣa, cultural, music ni arts scene kara, ni LGBT niriba pam, din chɛ ka bɛ booni li "unofficial gay capital of the UK". 2021 census puuni, 10.7% niriba ban be Brighton and Hove ban chaŋ 18 gari lesbian, gay bee bisexual, din du UK zaa puuni.
'''Yu' yuli piligu (Toponymy)'''
Brighton yu' kurili attestation nyɛ Bristelmestune, bɛ ni sabi Domesday Book puuni. Variations gari 40 bɛ ni sabi, Brighthelmstone (bee Brighthelmston) n daa nyɛ standard rendering 14th mini 18th centuries sunsuuni.
Brighton daa nyɛla informal shortened form, bɛ ni tuui nya 1660; di daa biiri yuli waɣila maa ka daa be general use 18th century bahigu, Brighthelmstone ni daa kpalim town maa official yu'li zaŋ chaŋ 1810. Yuli maa nyɛla Anglo-Saxon origin. Scholars pam dihitabili ni di yila Beorthelm + tūn - homestead of Beorthelm, Old English yu' shɛli din zooi tiŋa shɛŋa England puuni. tūn element zooi Sussex, pam mɔɣa noli, amaa di bi tooi be personal yu' yini puuni.
Brighton mali nicknames pam. Poet Horace Smith daa booni li "The Queen of Watering Places", ni "Old Ocean's Bauble". Novelist William Makepeace Thackeray daa boli "Doctor Brighton", ka booni tiŋa maa "best of Physicians puuni yini". "London-by-the-Sea" nyɛla din zooi, din wuhiri Brighton popularity London nim sani kamani day-trip resort.
===== '''Taarihi''' =====
Tuuli settlement Brighton area daa nyɛ Whitehawk Camp, Neolithic encampment Whitehawk Hill zuɣu bɛ ni date 3500 BC mini 2700 BC sunsuuni. Di nyɛla causewayed enclosures ayɔbu puuni yini Sussex. Archaeologists daa ŋmɛ li bɛla ko, amaa bɛ nya burial mounds, tools ni koba, din wuhiri ni di daa nyɛla shee kpeeni. Bronze Age settlement daa lahi beni Coldean. Brythonic Celts daa kana Britain 7th century BC, important Brythonic settlement daa beni Hollingbury Castle Hollingbury Hill zuɣu.
Lala nyaaŋa, Roman villa daa beni Preston Village, Roman road din yi London daa be yoma, physical evidence pam Roman ni daa be beni. 1st century AD nyaaŋa, Romans daa me villas pam Brighton ka Romano-British Brythonic Celts daa nam farming settlements area maa puuni. Romans ni daa yi 4th century AD piligu, Brighton area daa labi native Celts sulinsi ni. Anglo-Saxons daa ti kpɛ 5th century AD bahigu, tiŋgbani maa daa lebi Kingdom of Sussex part, king Ælle ni daa zali 477 AD.
Village of Bristelmestune bɛ daa zali li ni Anglo-Saxon invaders ŋɔ, pam early Saxon period. Bɛ daa yu li dama boats ni tooi kpɛ sooi, sheltered yaɣa din du zuɣusaa n-ti mebu ni conditions viɛlli gari damp, cold ni misty Weald north. Domesday survey 1086 saha di daa nyɛla fishing mini agricultural settlement, rent of 4,000 herring bɛ daa zali, niriba kalinli kamani 400. 14th century puuni parish church, market ni law enforcement daa beni.
French invaders daa sɔɣi ka ŋo li buɣim early 16th century - tuuli depiction of Brighton, painting c. 1520, wuhiri Admiral Pregent de Bidoux attack June 1514 - tiŋa maa daa labi nyaŋa mackerel-fishing industry viɛlli zuɣu.
1730s nyaaŋa, Brighton daa kpɛ o zoobu second phase - din daa tahi improvement yom o fortunes puuni. Fad for drinking mini bathing seawater kamani cure n-ti illnesses Richard Russell ŋun yi Lewes ni daa kpaŋsi. O daa tim patients pam "take the cure" sea puuni Brighton, ka sabi popular treatise yɛlmuɣa maa zuɣu, ka daa labi tiŋa maa nyaaŋa (Royal Albion, Brighton early hotels puuni yini, be o yiŋ shee). Shɛba daa pun gori tiŋa maa recreational zuɣu poi Russell ni daa nya yuli.
1780 nyaaŋa, Georgian terraces mebu daa piligi, fishing village daa yiɣisi kamani fashionable resort of Brighton. Tiŋa maa zoobu daa lahi nya kpaŋmaŋa Prince Regent (ŋun daa ti lebi King George IV) patronage nyaaŋa o tuuli visit 1783 nyaaŋa. O daa be o leisure time pam tiŋa maa puuni ka me Royal Pavilion o Regency piligu saha. Lala saha maa modern yu'li Brighton daa be common use. Permanent military presence bɛ daa zali city puuni ni Preston Barracks naabu 1793.
Niriba kalinli daa du yom 19th century puuni 7,339 1801 zaŋ chaŋ 46,661 1841, 1901 puuni niriba kalinli daa paai 120,000 gari. London and Brighton Railway kana 1841 daa zaŋ Brighton miri day-trippers ban yi London na. Major attractions pam bɛ daa me Victorian era puuni, kamani Grand Hotel (1864), West Pier (1866), ni Palace Pier (1899).
Boundary changes zuɣu, Brighton land area daa yɛligi 1,640 acres (7 km2) 1854 zaŋ chaŋ 14,347 acres (58 km2) 1952. New housing estates bɛ daa zali acquired yaɣa, n-ti pahi Moulsecoomb, Bevendean, Coldean ni Whitehawk. Major expansion 1928 daa lahi zaŋ villages of Patcham, Ovingdean ni Rottingdean pahi, council housing pam bɛ daa me Woodingdean parts Second World War nyaaŋa. 1970s puuni, tiŋa maa daa nya reputation kamani retirement destination, ni elderly niriba pam. Amaa bɛ daa ŋmaliŋ li 1990s, Brighton ni daa labi nya fashionable status o ni daa mali 18th ni 19th centuries.
1997 puuni, Brighton tiŋa ni o kpeei tiŋa Hove bɛ daa zaŋ ba pahi n-lebi unitary authority of Brighton and Hove, bɛ ni daa ti city status Queen Elizabeth II ni millennium celebrations 2000 puuni
== Geography/Joografi/tiŋgbani baŋsim bɔhimbu ==
== Demographics/ninsali biɛlim kalibu baŋsim bɔhimbu ==
== Bomma ni nyamma soya/Economy ==
== Zalikpana mini Gɔmnanti tali/Law and Government ==
== Baŋsim Bɔbu/Education ==
== Kaya ni taada ==
== Lahabali churi/Media ==
== Binkpɛra/Transportation ==
== Kundivihira ==
on6mx2jvf6vvcer5k7e7s97mw90op08
Dortmund
0
33707
146524
146495
2026-08-22T18:46:37Z
Mbahayam
8851
Added text
146524
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:FC Salzburg gegen Borussia Dortmund (EL Achtelfinale Rückspiel 15. März 2018) 31.jpg|thumb|FC Salzburg gegen Borussia Dortmund (EL Achtelfinale Rückspiel 15. März 2018)]]
[[Lahabali kɔligu:FC Salzburg gegen Borussia Dortmund (EL Achtelfinale Rückspiel 15. März 2018) 43.jpg|thumb|Dortmund]]
== Dortmund; ==
Ballspielverein Borussia 09 e. V. Dortmund, bɛ tooi mi li jiaŋa Borussia Dortmund bee BVB, nyɛla German bol'ŋmɛri yili din be Dortmund, North Rhine-Westphalia. Di daadam biɛhigu shee n-nyɛ di dabba bolli ŋmɛbu la, ban ŋmɛri Bundesliga, German bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa la.
Bɛ daa kpa li la 19 December 1909 puuni, ni bolli ŋmɛriba pia ni anii ban yi Dortmund na. Bɛ yuuri ba la Die Schwarzgelben (Ban Sabla ni Zahee la) n-ti bɛ kpaŋ maŋa zuɣu. Bɛ mini bɛ yaɣili yili Schalke 04 n-nyɛ dimini taba Revierderby. Bɛ lahi ŋmɛri Der Klassiker ni FC Bayern Munich. Dortmund n-nyɛ bolli yili din galisi German tiŋgbani puuni di niriba kalinli zuɣu Bayern Munich nyaaŋa, bɛ niriba paai kamani 218,000, ka di chɛ ka Borussia Dortmund nyɛ bolli yili din dɔ buta zuɣu bɛ galisim polo dunia zaa. Di lahi mali paɣaba nuu bolli ŋmɛbu la. Yuuni 1974 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, Dortmund ŋmɛri la bɛ yiŋ bolli Westfalenstadion; di n-nyɛ dii karili German puuni, Yellow Wall, din n-nyɛ ziya shee South Stand, n-nyɛ din galisi Europe puuni, Dortmund n-nyɛ ban mali niriba pam ka bɛ diri bolli.
Dortmund n-nyɛ bolli yili din pahi ayi ka di yuli du German bolli ŋmɛbu puuni; bɛ di la league championship la bunii, DFB-Pokals bunu, n-ti pahi DFL-Supercups ayɔbu. Dunia yaɣili bɔbigu polo, bɛ daa di la UEFA Champions League 1997, European Cup Winners' Cup 1966, ni Intercontinental Cup 1997, bɛ daa lahi nyɛla ban paai final 2013 mini 2024 Champions League puuni, ni UEFA Europa League 1993 mini 2002.
Michael Zorc sulinsi ni 2010s, Dortmund daa kpaŋsi bɛ yuli ni bi'polli baŋsim mini bɛ lɛmbu shee, ka bɛ kpalim ni bi'polli baŋsim yili. Yuuni 2024 puuni, Dortmund daa dɔ buta ayi German bolli yili puuni bɛ laɣifu polo, ka dɔ pia ni ayi dunia bolli yila zaa puuni, Deloitte's Football Money League ni wuhi shɛm.
===== '''Taarihi''' =====
'''Piligu mini tuuli yuma'''
Borussia Dortmund yuuni 1913 puuni
Bɛ daa kpa bolli yili ŋɔ 19 December 1909 puuni ni dabba bi'polli ban daa bi bɔri Catholic church ni ban su Trinity Youth, ni bɛ ŋmɛri bolli ʒiilaa local parish priest sulinsi ni. Priest la, Father Dewald, bɛ daa mɔŋ o noli ni o ni daa bɔri ni o wurim laɣimbu sheli bɛ ni daa laɣindi pub yuli booni Zum Wildschütz dundɔŋ ni. Ban daa kpa li la n-nyɛ Franz mini Paul Braun, Henry Cleve, Hans Debest, Paul Dziendzielle, Franz, Julius mini Wilhelm Jacobi, Hans Kahn, Gustav Müller, Franz Risse, Fritz Schulte, Hans Siebold, August Tönnesmann, Heinrich mini Robert Unger, Fritz Weber ni Franz Wendt. Borussia yuli nyɛla Latin balli zaŋ ti Prussia amaa bɛ daa zaŋ li mi yi Borussia beer din yi Borussia brewery din miri Dortmund na. Tima ŋɔ daa piligi bolli ŋmɛbu ni blue mini white shirt, ni red sash, ni black shorts. Yuuni 1913 puuni, bɛ daa yɛli black mini yellow stripes tuuli.
Yuuma din daa doli nyaaŋa, bolli yili ŋɔ daa bi mali nasara pam ka ŋmɛri local leagues. Bɛ daa yɛn ti lu n-ti bank yuli 1929 puuni bɛ ni daa bɔri ni bɛ kpaŋsi bolli yili ŋɔ ni professional bolli ŋmɛriba yɔbu ka di daa bi chani, ka che bolli yili ŋɔ samli pam. Bɛ daa tiligi mi dama local support yino nia pam n-daa yo bɛ samli maa o maŋa laɣifu ni.
1930s puuni n-daa nyɛ Third Reich duibu, din daa lɛbigi diɛma mini bolli laɣinsi zaa tiŋgbani maa ni n-doli regime maa bɔra shɛli. Borussia president daa taɣi bɛ ni o daa bi saɣi ni o pahi Nazi Party puuni, ka ban daa pahi ka zaŋ bolli yili maa tuma duri n-sabiri anti-Nazi pamphlets bɛ daa ku ba tɔbu maa bahigu. Bolli yili maa daa mali nasara Gauliga Westfalen palli ni bɛ ni daa kpa shɛli, amaa bɛ daa bɔri saha bɛ ni naan yi ti nya breakthrough World War Two nyaaŋa. Saha ŋɔ puuni n-nyɛ Borussia ni daa kpaŋsi bɛ dimini taba ni Schalke 04 din be Gelsenkirchen, ban daa nyɛ ban mali yaa saha maa (dihimi Revierderby). Di kamani laɣinsi kam German puuni, Allied occupation authorities daa wurim Borussia tɔbu maa nyaaŋa ni bɛ waligi tiŋgbani maa laɣinsi di Nazi taarihi maa ni. Bɛ daa bɔ yuɣu bɛla ni bɛ laɣim bolli yili maa ni yili ayi - Werksportgemeinschaft Hoesch ni Freier Sportverein 98 - kamani Sportgemeinschaft Borussia von 1898, amaa di daa nyɛla Ballspiel-Verein Borussia (BVB) ka bɛ daa yina national league final tuuli 1949 puuni.
==== '''Tuuli national titles''' ====
Dortmund daa be Oberliga West puuni 1946 zaŋ chaŋ 1963, first division league din daa su German bolli 1950s bahigu. Yuuni 1949, Borussia daa paai final Stuttgart ni VfR Mannheim, bɛ ni daa di ba 2-3 extra time nyaaŋa. Bolli yili maa daa di tuuli national title 1956 puuni ni 4-2 nasara Karlsruher SC zuɣu. Yuun' yini nyaaŋa, Borussia daa di Hamburger SV 4-1 n-di bɛ national title din pahi ayi. Lala nasara maa nyaaŋa, Alfredos ata maa (Alfred Preißler, Alfred Kelbassa mini Alfred Niepieklo) daa nyɛla yuli tibara Dortmund. Yuuni 1963 puuni, Borussia daa di German Football Championship bahigu (poi ka bɛ ti kpa Bundesliga palli) n-nya bɛ national title din pahi ata.
'''Bundesliga piligu'''
Yuuni 1962, DFB daa laɣim Dortmund n-voti ni bɛ kpa professional bolli league German puuni, ni bɛ piligi di ŋmɛbu August 1963 kamani Bundesliga. Borussia Dortmund daa nya bɛ zaashee pilli pia ni ayɔbu puuni ban ŋmɛri league maa ni bɛ di pre-Bundesliga national championship bahigu. Runners-up 1. FC Köln gba daa nya automatic berth. Dortmund's Friedhelm Konietzka n-daa di tuuli Bundesliga pɔɣu minti yini puuni, bɛ ni daa ti lu 2-3 n-ti Werder Bremen.
Yuuni 1965, Dortmund daa di tuuli DFB-Pokal. Yuuni 1966, Dortmund daa di European Cup Winners' Cup 2-1 Liverpool zuɣu extra time puuni, ni pɔɣa din yi Sigfried Held mini Reinhard Libuda sani. Yuun' yini maa puuni, amaa, tima maa daa kɔŋ bɛ zuɣusaa zaashee Bundesliga zuɣu bɛ ni daa kɔŋ bɛ league bupii anahi bɛ bupii anu bahigu puuni n-naai buyi zuɣu, points ata nyaaŋa champions 1860 München, ban nasara pam daa yi Konietzka ŋmɛbu ni, bɛ ni daa yoli zaŋ o yi Dortmund na.
1970s daa nyɛla liɣiri yɛlmuɣa, bɛ daa siɣisi ba Bundesliga puuni 1972, ka yooi Westfalenstadion, bɛ ni boli shɛli di yaɣili yuli Westphalia 1974 puuni. Bolli yili maa daa labi Bundesliga 1976 puuni.
Dortmund daa kpalim ni liɣiri yɛlmuɣa 1980s puuni. BVB daa gu ka che bɛ siɣisibu 1986 puuni ni nasara bolli din pahi ata decisive playoff ni Fortuna Köln bɛ ni daa naai regular season 16th zaashee. Dortmund daa bi lahi mali nasara karili zaŋ chaŋ 4-1 DFB-Pokal nasara 1989 puuni Werder Bremen zuɣu. Di daa nyɛla Horst Köppel tuuli trophy kamani manager. Dortmund daa lahi di 1989 DFL-Supercup 4-3 rivals Bayern Munich zuɣu.
=== '''Salmantiŋa saha - 1990s''' ===
10th zaashee nyaaŋa Bundesliga puuni 1991, manager Horst Köppel daa siɣisi ka Ottmar Hitzfeld daa kana.
Yuuni 1992, Hitzfeld daa zaŋ Borussia Dortmund paai buyi zaashee Bundesliga puuni, bɛ daa naan yi di title amaa ka VfB Stuttgart di bɛ bahigu bolli n-lee champions.
N-ti pahi anahi zaashee Bundesliga puuni, Dortmund daa paai 1993 UEFA Cup final, bɛ ni daa kɔŋ 6-1 aggregate ni Juventus. Lala result maa nyaaŋa gba, Borussia daa chaŋ ni DM25 million prize money pool system ni bɛ ni daa mali German sides ban be Cup puuni saha maa. Prize money maa zuɣu, Dortmund daa tooi da bolli ŋmɛriba ban daa ti ba kpaŋmaŋa pam 1990s.
1996 European Footballer of the Year Matthias Sammer toondantali ni, Borussia Dortmund daa di Bundesliga titles buyi 1995 mini 1996. Dortmund daa lahi di DFL-Supercup Mönchengladbach zuɣu 1995 mini 1. FC Kaiserslautern 1996.
1996-97 bolli ŋmɛbu puuni tima maa daa paai tuuli European Cup final. Bolli ŋmɛbu din yɛn teeri yɛla Olympiastadion Munich puuni, Dortmund daa ŋmɛ ni ban gbubi li Juventus. Karl-Heinz Riedle daa zaŋ Dortmund tooni, ni ŋmɛbu din be goalkeeper Angelo Peruzzi gbunni yi cross din yi Paul Lambert sani na. Riedle daa lahi di buyi ni header din yi corner kick puuni. Di buyi puuni, Alessandro Del Piero daa labisi yini Juventus ni back heel. Ka 20-year-old substitute mini Dortmund dɔɣim Lars Ricken daa gbaagi through pass din yi Andreas Möller sani. Seconds pia ni ayɔbu nyaaŋa o ni daa kana pitch puuni, Ricken daa ŋmɛ Peruzzi Juventus goal puuni 20 yards ni o tuuli bolli. Ni Zinedine Zidane ka tooi ŋmɛ kpaŋmaŋa Juventus zuɣu Lambert gubu nyaaŋa, Dortmund daa duhi trophy maa ni 3-1 nasara. Hitzfeld managerial nasara daa naai, ka Nevio Scala daa kana o zaashee.
Dortmund daa di Brazilian club Cruzeiro 2-0 1997 Intercontinental Cup final puuni n-lee world club champions. Borussia Dortmund daa nyɛ German club din pahi ayi n-di Intercontinental Cup, Bayern Munich nyaaŋa 1976.
Kamani ban gbubi title, Dortmund daa paai Champions League semi-final 1998. Tima maa daa kɔŋ key players piligu saha bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid 1998 semi-final puuni. Sammer tuma daa ŋmaai dama daŋ n-daa yɛn ku o ka o ŋmɛ first team bolli ata ko 1997 Champions League nasara nyaaŋa. Lambert daa yi November ni o labi ŋmɛ Scotland. Möller daa kɔŋ tuuli leg kamani Kohler ŋun daa kɔŋ legs ayi tie maa puuni. Real daa di tuuli leg 2-0 yiŋ. Dortmund daa ŋmɛ viɛlli buyi leg puuni, amaa ka bi nya bɛ chances. Bolli yili maa daa yi 2-0 aggregate.
'''21st century mini Borussia "chaŋ public"'''
Borussia Dortmund 2007 puuni
October 2000 puuni, Borussia Dortmund daa nyɛ tuuli bolli yili bɛ ni daa zaŋ n-kpe German stock market puuni.
Yuuni 2002, Borussia Dortmund daa di bɛ Bundesliga title din pahi ata. Dortmund daa mali saha waɣinli bolli ŋmɛbu bahigu ni bɛ ti nyaŋ Bayer Leverkusen, ka di title dabisili bahigu. Manager Matthias Sammer daa nyɛ tuuli niri Borussia Dortmund taarihi ni n-di Bundesliga kamani player mini manager. Yuun' yini maa puuni, Borussia daa kɔŋ 2001-02 UEFA Cup final ni Dutch club Feyenoord.
Dortmund nasara daa baligi yuma bɛla nyaaŋa. Liɣiri gubu bi viɛlli daa chɛ ka samli tiɣa pam mini bɛ Westfalenstadion shee kohibu. Di yɛla daa lahi yiɣisi bɛ ni daa bi tooi chaŋ tooni 2003-04 UEFA Champions League, bɛ ni daa siɣisi ba penalties ni qualifying rounds ni Club Brugge. Yuuni 2003, Bayern Munich daa pa Dortmund €2 million yuma bɛla ni bɛ yo bɛ payroll. Borussia daa lahi chaŋ ti yɛn lu bank 2005, di shares laɣifu din daa nyɛ €11 la daa siɣisi gari 80% Frankfurt Stock Exchange puuni.
Saha ŋɔ puuni Hans-Joachim Watzke daa piigi CEO n-baligi bolli yili maa. Bɛ ni daa gu ka taɣi crisis ŋɔ shɛm n-nyɛ 20% pay cut zaa players. Yuuni 2006, ni bɛ filim samli, Westfalenstadion daa taɣi yuli "Signal Iduna Park" local insurance company nyaaŋa. Yuli maa rights agreement daa beni zaŋ chaŋ 2021.
Dortmund daa nya biɛhi yɛlmuɣa 2005-06 piligu, amaa ka labi naai buyopɔin. Bolli yili maa daa bi tooi nya UEFA Cup zaashee Fair Play draw puuni. Bolli yili maa toondantali daa wuhi ni bolli yili maa daa lahi nya laɣifu; di pam daa yi David Odonkor kohibu Real Betis mini Tomáš Rosický Arsenal.
2006-07 bolli ŋmɛbu puuni, Dortmund daa nya yɛlmuɣa ni siɣisibu tuuli yuma pam nyaaŋa. Dortmund daa chaŋ coach nima ata sani, n-piigi Thomas Doll 13 March 2007, bɛ ni daa siɣisi point yini ko relegation zone zuɣusaa. Christoph Metzelder gba daa yi Borussia Dortmund free transfer puuni.
2007-08 bolli ŋmɛbu puuni, Dortmund daa naai 13th Bundesliga table puuni, amaa ka paai DFB-Pokal final ni Bayern Munich, bɛ ni daa kɔŋ 2-1 extra time puuni. Final maa daa yooi soya Dortmund n-ti UEFA Cup, dama Bayern daa pun nya Champions League shee. Thomas Doll daa yi 19 May 2008 ka Jürgen Klopp daa zani o zaashee.
=== '''Klopp saha mini labi tooni''' ===
Borussia Dortmund players ni bɛ puhiri Bundesliga 2011.
2009-10 bolli ŋmɛbu puuni, Klopp's Dortmund daa kpaŋsi bɛ yuuni din gari, ka naai anu zaashee Bundesliga puuni n-nya UEFA Europa League shee. Tima maa daa kɔŋ soli n-kpe Champions League bɛ ni daa bi di eighth-place VfL Wolfsburg mini 14th-place SC Freiburg bolli bahigu ayi puuni.
Kpɛbu 2010-11 bolli ŋmɛbu puuni, Dortmund daa zaŋ bi'polli mini yaa roster. 4 December 2010, Borussia daa nyɛ Herbstmeister ("Autumn Champion"), yuli din ka di zuɣusaa n-tiri league toondana winter break puuni. Bɛ daa niŋ li mi bolli ata poi ka break naan yi paai, ka dihi record Eintracht Frankfurt (1993-94) mini 1. FC Kaiserslautern (1997-98). 30 April 2011, bolli yili maa daa di 1. FC Nürnberg 2-0 yiŋ, ka buyi zaashee Bayer Leverkusen daa kɔŋ, ka che Dortmund points anii zuɣusaa ni bolli ayi kpalim. Lala championship ŋɔ daa ŋmani national titles ayopɔin rivals Schalke 04 ni gbubi, ka gu ka taɣi zaashee 2011-12 Champions League group stages.
Yuun' yini nyaaŋa, Dortmund daa gu bɛ Bundesliga title ni nasara Borussia Mönchengladbach zuɣu, lahi 32nd match day. 34th mini bahigu match day puuni, Dortmund daa zali record palli ni points pam - 81 - club ni nya Bundesliga season yini puuni. Bolli yili maa Bundesliga title din pahi anu mini German championship din pahi anii zaa daa zaŋ li lebi ata total national titles puuni, ka che ka bolli yili maa tooi yɛli stars ayi di crest zuɣusaa n-ti bɛ Bundesliga titles anu maa. Bolli yili maa daa naai bɛ nasara 2011-12 season ni double tuuli, ka di Bayern 5-2 DFB-Pokal final puuni. Borussia Dortmund n-nyɛ German clubs anahi puuni yino ban di Bundesliga mini DFB-Pokal double, n-ti pahi Bayern Munich, 1. FC Köln ni Werder Bremen. Bɛ daa piigi bolli yili maa Team of the Year 2011 annual Sportler des Jahres awards puuni.
'''Dortmund niriba Wembley Stadium 2013 Champions League final puuni'''
Borussia Dortmund daa naai 2012-13 season buyi zaashee Bundesliga puuni, ka naai buyi nyaaŋa Bayern Munich ban daa zali league record 91 points. UEFA Champions League puuni, Dortmund daa di Real Madrid semi-finals puuni, ka di yiŋ bolli 4-1 ka kɔŋ yaɣili bolli 0-2 n-chaŋ tooni aggregate goals zuɣu. Dortmund daa ŋmɛ bɛ UEFA Champions League final din pahi ayi Bayern Munich ni tuuli German clubs zaa final Wembley Stadium 25 May 2013, bɛ ni daa kɔŋ 2-1.
2013-14 season puuni, Borussia Dortmund daa di 2013 DFL-Supercup 4-2 rivals Bayern Munich zuɣu. 2013-14 season daa piligi ni nasara bolli anu Borussia Dortmund, bɛ piligu din viɛli. Nasara piligu nyaaŋa gba, bɛ season daa nya daŋsi pam key players sani, ka bɛ siɣisi anahi zaashee table puuni, ni squad din bɔri yaa ka tooi chaŋ quarter-finals ko Champions League puuni, ka kɔŋ 3-2 aggregate ni Real Madrid. Amaa, Dortmund daa naai bɛ season viɛlli ni buyi zaashee Bundesliga puuni n-paai 2014 DFB-Pokal final, ka kɔŋ 0-2 Bayern sani extra time puuni.
Dortmund daa piligi bɛ 2014-15 season ni nasara Bayern zuɣu 2014 DFL-Supercup 2-0. Amaa, lala nasara ŋɔ daa bi taɣi squad maa kpaŋmaŋa piligu season din doli maa, ni Dortmund ni daa sabi results kamani 0-1 kɔŋbu Hamburger SV sani ni 2-2 draws VfB Stuttgart ni Bundesliga palli Paderborn 07. Winter puuni, Dortmund daa lu table maa gbunni bupam, amaa ka tiligi relegation zone nyaaŋa nasara anahi February puuni. 15 April 2015, Jürgen Klopp daa yɛli ni yuma ayopɔin nyaaŋa, o yɛn yi Dortmund. Dabsa anahi nyaaŋa, Dortmund daa yɛli ni Thomas Tuchel n-yɛn zani Klopp zaashee season maa bahigu. Klopp bahigu season, amaa, daa naai viɛlli, ka duhi ka naai ayopɔin zaashee bɛ ni daa miri relegation, ka nya DFB-Pokal final ni VfL Wolfsburg n-nya 2015-16 Europa League shee.
'''Klopp nyaaŋa saha'''
2015-16 season puuni, Dortmund daa piligi ni nasara 4-0 Borussia Mönchengladbach zuɣu dabisili piligu, n-doli ni nasara anu din daa zaŋ ba Bundesliga zuɣusaa. Matchday anii nyaaŋa, Bayern Munich daa nyaŋ ba draw biɛhi ni 1899 Hoffenheim nyaaŋa. Dortmund daa kpalim ni bɛ ŋmɛbu, ka di league bolli pishi ni anahi 34 puuni n-lee Bundesliga runner-up team din viɛli zaa saha kam. Europa League puuni, bɛ daa chaŋ quarter-finals, bɛ ni daa siɣisi ba Jürgen Klopp ni toondani Liverpool ni bɛ ni daa labi nyaŋ ba Anfield, ni defender Dejan Lovren ni daa di late goal n-lee 4-3 Liverpool ni 5-4 aggregate. 2015-16 DFB-Pokal puuni, yuuni ata, Dortmund daa paai competition final, amaa ka kɔŋ Bayern Munich zuɣu penalties puuni.
11 April 2017, explosions ata daa lu team bus maa yili saha bɛ ni daa chani Champions League bolli ni AS Monaco Signal Iduna Park. Defender Marc Bartra daa nya daŋ, ka zaŋ o chaŋ asibiti. Dortmund daa kɔŋ bolli maa 2-3 AS Monaco sani. Dortmund manager Tuchel daa blame kɔŋbu maa UEFA kaya niŋbu zuɣu. UEFA daa yɛli ni tima maa daa bi mɔŋ bolli maa ŋmɛbu, ka yɛli ni bɛ daa piigi li mi n-doli bolli yili mini local law enforcement. Buyi leg puuni, Dortmund daa kɔŋ 1-3, ka che aggregate 3-6, ka chɛ ka bɛ yi lala yuuni maa UEFA Champions League. 26 April, Dortmund daa di Bayern Munich 3-2 Munich ni bɛ chaŋ 2017 DFB-Pokal final, Dortmund's anahi final, ni anu yuma ayɔbu puuni. 27 May, Dortmund daa di 2016-17 DFB-Pokal 2-1 Eintracht Frankfurt zuɣu ni nasara din yi penalty din niŋ Pierre-Emerick Aubameyang sani.
2017-18 season tooni, Thomas Tuchel daa yi manager tali ni. Dortmund board daa piigi Peter Bosz kamani manager mini head coach palli. Shɛli Bosz ni daa piligi record-breaking piligu bɛ tuuli bolli ayopɔin puuni, din daa doli nyaaŋa n-nyɛ bolli pishi bɛ ni bi di shɛli, nyaaŋa ka bɛ yiɣisi o o tuma ni. Peter Stöger daa piigi interim coach. January window yuun' yini maa puuni, Aubameyang mini Bartra zaa daa yi bolli yili maa puuni. Stöger daa da Manuel Akanji FC Basel zuɣu laɣifu €21.5 million mini Michy Batshuayi six-month loan Chelsea sani. Stöger daa coach Dortmund season maa zaa, ka ti ba anahi zaashee Bundesliga puuni poi ka o yi season maa bahigu.
2018 yuuni maasim puuni, Dortmund daa piigi OGC Nice coach kuro, Lucien Favre kamani bɛ manager/head coach. Busy transfer window nyaaŋa tima maa sani, ni bɛ daa nya bolli ŋmɛriba anii ban pa first team squad, Dortmund daa ŋmɛ kpaŋmaŋa, ka bɔri Bayern Munich title race bahigu matchday, ka kɔŋ league title points ayi ka nya Lucien Favre contract extension. Amazon Prime Video documentary bupii anahi daa kpa, di yuuni maa yɛla, bɛ boli li Inside Borussia Dortmund.
Season d
in daa doli nyaaŋa, Dortmund daa yɛli bolli ŋmɛriba ban yuli du pam dihibu ni bɛ bɔri Bundesliga title. Bɛ ni daa di DFL Supercup, di n-daa nyɛ bɛ silverware ko season maa puuni.
Season piligu bolli ŋmɛbu biɛhi nyaaŋa, bɛ daa taɣi bɛ bolli ŋmɛbu soya ka lahi da bolli ŋmɛriba bɛla January Window puuni. Bɛ daa siɣisi ba DFB-Pokal mini UEFA Champions League puuni gba. COVID-19 doro din daa lu Germany zuɣu, bolli ŋmɛbu maa daa chɛ bɛla. Bɛ ni daa lahi piligi season maa, Dortmund daa ŋmɛ viɛlli [ŋuni n-yɛli?], amaa bɛ ŋmɛbu maa daa bi saɣi ni bɛ mɔŋ Bayern Munich ban daa mali yaa ni bɛ di Bundesliga title maa. Bɛ daa naai 2019-20 season maa buyi zaashee bɛ ni daa di RB Leipzig matchweek 33 puuni dama Erling Haaland pɔɣa ayi zuɣu.
Dortmund daa piligi 2020-21 season maa ni zayigu. Bɛ daa kɔŋ DFL-Supercup ka mali results din bi saɣi Champions League mini Bundesliga puuni. 5-1 kɔŋbu Stuttgart sani Matchday 11 nyaaŋa, Lucien Favre daa yiɣisi o toondantali tuma ni. Assistant manager Edin Terzić daa zaŋ lebi caretaker season maa bahigu. Terzić sulinsi ni, Dortmund daa naai ata zaashee Bundesliga dabisili bahigu ka bɛ daa siɣisi ba quarter-finals Champions League puuni bolli ni Manchester City. Tima maa daa lahi di DFB-Pokal, ka di RB Leipzig 4-1 final puuni.
Marco Rose daa piigi manager 2021-22 season puuni, ka Terzić piigi bolli yili maa technical director palli. Rose daa zaŋ bolli yili maa paai buyi zaashee league puuni, amaa bɛ daa siɣisi o poi ka 2022-23 season naan yi paai ka Terzić labi piigi manager. Poi ka season maa dabisili bahigu paai, Dortmund daa dɔ zuɣusaa league table puuni, amaa bɛ daa lahi kɔŋ Bundesliga title maa pɔɣa kalinli zuɣu Bayern Munich sani bɛ 2-2 yiŋ draw ni Mainz nyaaŋa.
Bɛ ni daa kohi star player Jude Bellingham n-ti Real Madrid €103 million nyaaŋa, Dortmund daa mali Bundesliga bolli ŋmɛbu din bi viɛlli 2023-24 season puuni, ka naai anu zaashee, amaa ka nya nasara pam UEFA Champions League puuni, ka di PSV Eindhoven, Atlético Madrid ni PSG knockout stages puuni n-paai final tuuli yuma pia ni yini puuni, bɛ ni daa kɔŋ 2-0 Real Madrid sani.
Bɛla poi ka season maa naan yi naai, BVB toondantali daa yɛli ni sooja tɔbiri malibu yili Rheinmetall n-yɛn nyɛ future sponsor. Partnership maa puuni mali high-reach advertising shee tuma, marketing rights n-ti pahi event mini hospitality offers stadium puuni ni bolli yili maa shee n-ti pahi yoobu yini million euro yuuni kam puuni zaŋ chaŋ 2027 ni Rheinmetall. Sponsorship maa daa nya galimi pam BVB fans sani.
== Kundivihira ==
3n5180ynocmgum0jx4fw7j5gxmjie0c
146525
146524
2026-08-22T18:47:17Z
Mbahayam
8851
Added text
146525
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:FC Salzburg gegen Borussia Dortmund (EL Achtelfinale Rückspiel 15. März 2018) 31.jpg|thumb|FC Salzburg gegen Borussia Dortmund (EL Achtelfinale Rückspiel 15. März 2018)]]
[[Lahabali kɔligu:FC Salzburg gegen Borussia Dortmund (EL Achtelfinale Rückspiel 15. März 2018) 43.jpg|thumb|Dortmund]]
== Dortmund; ==
Ballspielverein Borussia 09 e. V. Dortmund, bɛ tooi mi li jiaŋa Borussia Dortmund bee BVB, nyɛla German bol'ŋmɛri yili din be Dortmund, North Rhine-Westphalia. Di daadam biɛhigu shee n-nyɛ di dabba bolli ŋmɛbu la, ban ŋmɛri Bundesliga, German bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa la.
Bɛ daa kpa li la 19 December 1909 puuni, ni bolli ŋmɛriba pia ni anii ban yi Dortmund na. Bɛ yuuri ba la Die Schwarzgelben (Ban Sabla ni Zahee la) n-ti bɛ kpaŋ maŋa zuɣu. Bɛ mini bɛ yaɣili yili Schalke 04 n-nyɛ dimini taba Revierderby. Bɛ lahi ŋmɛri Der Klassiker ni FC Bayern Munich. Dortmund n-nyɛ bolli yili din galisi German tiŋgbani puuni di niriba kalinli zuɣu Bayern Munich nyaaŋa, bɛ niriba paai kamani 218,000, ka di chɛ ka Borussia Dortmund nyɛ bolli yili din dɔ buta zuɣu bɛ galisim polo dunia zaa. Di lahi mali paɣaba nuu bolli ŋmɛbu la. Yuuni 1974 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, Dortmund ŋmɛri la bɛ yiŋ bolli Westfalenstadion; di n-nyɛ dii karili German puuni, Yellow Wall, din n-nyɛ ziya shee South Stand, n-nyɛ din galisi Europe puuni, Dortmund n-nyɛ ban mali niriba pam ka bɛ diri bolli.
Dortmund n-nyɛ bolli yili din pahi ayi ka di yuli du German bolli ŋmɛbu puuni; bɛ di la league championship la bunii, DFB-Pokals bunu, n-ti pahi DFL-Supercups ayɔbu. Dunia yaɣili bɔbigu polo, bɛ daa di la UEFA Champions League 1997, European Cup Winners' Cup 1966, ni Intercontinental Cup 1997, bɛ daa lahi nyɛla ban paai final 2013 mini 2024 Champions League puuni, ni UEFA Europa League 1993 mini 2002.
Michael Zorc sulinsi ni 2010s, Dortmund daa kpaŋsi bɛ yuli ni bi'polli baŋsim mini bɛ lɛmbu shee, ka bɛ kpalim ni bi'polli baŋsim yili. Yuuni 2024 puuni, Dortmund daa dɔ buta ayi German bolli yili puuni bɛ laɣifu polo, ka dɔ pia ni ayi dunia bolli yila zaa puuni, Deloitte's Football Money League ni wuhi shɛm.
===== '''Taarihi''' =====
'''Piligu mini tuuli yuma'''
Borussia Dortmund yuuni 1913 puuni
Bɛ daa kpa bolli yili ŋɔ 19 December 1909 puuni ni dabba bi'polli ban daa bi bɔri Catholic church ni ban su Trinity Youth, ni bɛ ŋmɛri bolli ʒiilaa local parish priest sulinsi ni. Priest la, Father Dewald, bɛ daa mɔŋ o noli ni o ni daa bɔri ni o wurim laɣimbu sheli bɛ ni daa laɣindi pub yuli booni Zum Wildschütz dundɔŋ ni. Ban daa kpa li la n-nyɛ Franz mini Paul Braun, Henry Cleve, Hans Debest, Paul Dziendzielle, Franz, Julius mini Wilhelm Jacobi, Hans Kahn, Gustav Müller, Franz Risse, Fritz Schulte, Hans Siebold, August Tönnesmann, Heinrich mini Robert Unger, Fritz Weber ni Franz Wendt. Borussia yuli nyɛla Latin balli zaŋ ti Prussia amaa bɛ daa zaŋ li mi yi Borussia beer din yi Borussia brewery din miri Dortmund na. Tima ŋɔ daa piligi bolli ŋmɛbu ni blue mini white shirt, ni red sash, ni black shorts. Yuuni 1913 puuni, bɛ daa yɛli black mini yellow stripes tuuli.
Yuuma din daa doli nyaaŋa, bolli yili ŋɔ daa bi mali nasara pam ka ŋmɛri local leagues. Bɛ daa yɛn ti lu n-ti bank yuli 1929 puuni bɛ ni daa bɔri ni bɛ kpaŋsi bolli yili ŋɔ ni professional bolli ŋmɛriba yɔbu ka di daa bi chani, ka che bolli yili ŋɔ samli pam. Bɛ daa tiligi mi dama local support yino nia pam n-daa yo bɛ samli maa o maŋa laɣifu ni.
1930s puuni n-daa nyɛ Third Reich duibu, din daa lɛbigi diɛma mini bolli laɣinsi zaa tiŋgbani maa ni n-doli regime maa bɔra shɛli. Borussia president daa taɣi bɛ ni o daa bi saɣi ni o pahi Nazi Party puuni, ka ban daa pahi ka zaŋ bolli yili maa tuma duri n-sabiri anti-Nazi pamphlets bɛ daa ku ba tɔbu maa bahigu. Bolli yili maa daa mali nasara Gauliga Westfalen palli ni bɛ ni daa kpa shɛli, amaa bɛ daa bɔri saha bɛ ni naan yi ti nya breakthrough World War Two nyaaŋa. Saha ŋɔ puuni n-nyɛ Borussia ni daa kpaŋsi bɛ dimini taba ni Schalke 04 din be Gelsenkirchen, ban daa nyɛ ban mali yaa saha maa (dihimi Revierderby). Di kamani laɣinsi kam German puuni, Allied occupation authorities daa wurim Borussia tɔbu maa nyaaŋa ni bɛ waligi tiŋgbani maa laɣinsi di Nazi taarihi maa ni. Bɛ daa bɔ yuɣu bɛla ni bɛ laɣim bolli yili maa ni yili ayi - Werksportgemeinschaft Hoesch ni Freier Sportverein 98 - kamani Sportgemeinschaft Borussia von 1898, amaa di daa nyɛla Ballspiel-Verein Borussia (BVB) ka bɛ daa yina national league final tuuli 1949 puuni.
==== '''Tuuli national titles''' ====
Dortmund daa be Oberliga West puuni 1946 zaŋ chaŋ 1963, first division league din daa su German bolli 1950s bahigu. Yuuni 1949, Borussia daa paai final Stuttgart ni VfR Mannheim, bɛ ni daa di ba 2-3 extra time nyaaŋa. Bolli yili maa daa di tuuli national title 1956 puuni ni 4-2 nasara Karlsruher SC zuɣu. Yuun' yini nyaaŋa, Borussia daa di Hamburger SV 4-1 n-di bɛ national title din pahi ayi. Lala nasara maa nyaaŋa, Alfredos ata maa (Alfred Preißler, Alfred Kelbassa mini Alfred Niepieklo) daa nyɛla yuli tibara Dortmund. Yuuni 1963 puuni, Borussia daa di German Football Championship bahigu (poi ka bɛ ti kpa Bundesliga palli) n-nya bɛ national title din pahi ata.
'''Bundesliga piligu'''
Yuuni 1962, DFB daa laɣim Dortmund n-voti ni bɛ kpa professional bolli league German puuni, ni bɛ piligi di ŋmɛbu August 1963 kamani Bundesliga. Borussia Dortmund daa nya bɛ zaashee pilli pia ni ayɔbu puuni ban ŋmɛri league maa ni bɛ di pre-Bundesliga national championship bahigu. Runners-up 1. FC Köln gba daa nya automatic berth. Dortmund's Friedhelm Konietzka n-daa di tuuli Bundesliga pɔɣu minti yini puuni, bɛ ni daa ti lu 2-3 n-ti Werder Bremen.
Yuuni 1965, Dortmund daa di tuuli DFB-Pokal. Yuuni 1966, Dortmund daa di European Cup Winners' Cup 2-1 Liverpool zuɣu extra time puuni, ni pɔɣa din yi Sigfried Held mini Reinhard Libuda sani. Yuun' yini maa puuni, amaa, tima maa daa kɔŋ bɛ zuɣusaa zaashee Bundesliga zuɣu bɛ ni daa kɔŋ bɛ league bupii anahi bɛ bupii anu bahigu puuni n-naai buyi zuɣu, points ata nyaaŋa champions 1860 München, ban nasara pam daa yi Konietzka ŋmɛbu ni, bɛ ni daa yoli zaŋ o yi Dortmund na.
Yuma 1970s daa nyɛla liɣiri yɛlmuɣa, bɛ daa siɣisi ba Bundesliga puuni 1972, ka yooi Westfalenstadion, bɛ ni boli shɛli di yaɣili yuli Westphalia 1974 puuni. Bolli yili maa daa labi Bundesliga 1976 puuni.
Dortmund daa kpalim ni liɣiri yɛlmuɣa 1980s puuni. BVB daa gu ka che bɛ siɣisibu 1986 puuni ni nasara bolli din pahi ata decisive playoff ni Fortuna Köln bɛ ni daa naai regular season 16th zaashee. Dortmund daa bi lahi mali nasara karili zaŋ chaŋ 4-1 DFB-Pokal nasara 1989 puuni Werder Bremen zuɣu. Di daa nyɛla Horst Köppel tuuli trophy kamani manager. Dortmund daa lahi di 1989 DFL-Supercup 4-3 rivals Bayern Munich zuɣu.
=== '''Salmantiŋa saha - 1990s''' ===
10th zaashee nyaaŋa Bundesliga puuni 1991, manager Horst Köppel daa siɣisi ka Ottmar Hitzfeld daa kana.
Yuuni 1992, Hitzfeld daa zaŋ Borussia Dortmund paai buyi zaashee Bundesliga puuni, bɛ daa naan yi di title amaa ka VfB Stuttgart di bɛ bahigu bolli n-lee champions.
N-ti pahi anahi zaashee Bundesliga puuni, Dortmund daa paai 1993 UEFA Cup final, bɛ ni daa kɔŋ 6-1 aggregate ni Juventus. Lala result maa nyaaŋa gba, Borussia daa chaŋ ni DM25 million prize money pool system ni bɛ ni daa mali German sides ban be Cup puuni saha maa. Prize money maa zuɣu, Dortmund daa tooi da bolli ŋmɛriba ban daa ti ba kpaŋmaŋa pam 1990s.
1996 European Footballer of the Year Matthias Sammer toondantali ni, Borussia Dortmund daa di Bundesliga titles buyi 1995 mini 1996. Dortmund daa lahi di DFL-Supercup Mönchengladbach zuɣu 1995 mini 1. FC Kaiserslautern 1996.
1996-97 bolli ŋmɛbu puuni tima maa daa paai tuuli European Cup final. Bolli ŋmɛbu din yɛn teeri yɛla Olympiastadion Munich puuni, Dortmund daa ŋmɛ ni ban gbubi li Juventus. Karl-Heinz Riedle daa zaŋ Dortmund tooni, ni ŋmɛbu din be goalkeeper Angelo Peruzzi gbunni yi cross din yi Paul Lambert sani na. Riedle daa lahi di buyi ni header din yi corner kick puuni. Di buyi puuni, Alessandro Del Piero daa labisi yini Juventus ni back heel. Ka 20-year-old substitute mini Dortmund dɔɣim Lars Ricken daa gbaagi through pass din yi Andreas Möller sani. Seconds pia ni ayɔbu nyaaŋa o ni daa kana pitch puuni, Ricken daa ŋmɛ Peruzzi Juventus goal puuni 20 yards ni o tuuli bolli. Ni Zinedine Zidane ka tooi ŋmɛ kpaŋmaŋa Juventus zuɣu Lambert gubu nyaaŋa, Dortmund daa duhi trophy maa ni 3-1 nasara. Hitzfeld managerial nasara daa naai, ka Nevio Scala daa kana o zaashee.
Dortmund daa di Brazilian club Cruzeiro 2-0 1997 Intercontinental Cup final puuni n-lee world club champions. Borussia Dortmund daa nyɛ German club din pahi ayi n-di Intercontinental Cup, Bayern Munich nyaaŋa 1976.
Kamani ban gbubi title, Dortmund daa paai Champions League semi-final 1998. Tima maa daa kɔŋ key players piligu saha bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid 1998 semi-final puuni. Sammer tuma daa ŋmaai dama daŋ n-daa yɛn ku o ka o ŋmɛ first team bolli ata ko 1997 Champions League nasara nyaaŋa. Lambert daa yi November ni o labi ŋmɛ Scotland. Möller daa kɔŋ tuuli leg kamani Kohler ŋun daa kɔŋ legs ayi tie maa puuni. Real daa di tuuli leg 2-0 yiŋ. Dortmund daa ŋmɛ viɛlli buyi leg puuni, amaa ka bi nya bɛ chances. Bolli yili maa daa yi 2-0 aggregate.
'''21st century mini Borussia "chaŋ public"'''
Borussia Dortmund 2007 puuni
October 2000 puuni, Borussia Dortmund daa nyɛ tuuli bolli yili bɛ ni daa zaŋ n-kpe German stock market puuni.
Yuuni 2002, Borussia Dortmund daa di bɛ Bundesliga title din pahi ata. Dortmund daa mali saha waɣinli bolli ŋmɛbu bahigu ni bɛ ti nyaŋ Bayer Leverkusen, ka di title dabisili bahigu. Manager Matthias Sammer daa nyɛ tuuli niri Borussia Dortmund taarihi ni n-di Bundesliga kamani player mini manager. Yuun' yini maa puuni, Borussia daa kɔŋ 2001-02 UEFA Cup final ni Dutch club Feyenoord.
Dortmund nasara daa baligi yuma bɛla nyaaŋa. Liɣiri gubu bi viɛlli daa chɛ ka samli tiɣa pam mini bɛ Westfalenstadion shee kohibu. Di yɛla daa lahi yiɣisi bɛ ni daa bi tooi chaŋ tooni 2003-04 UEFA Champions League, bɛ ni daa siɣisi ba penalties ni qualifying rounds ni Club Brugge. Yuuni 2003, Bayern Munich daa pa Dortmund €2 million yuma bɛla ni bɛ yo bɛ payroll. Borussia daa lahi chaŋ ti yɛn lu bank 2005, di shares laɣifu din daa nyɛ €11 la daa siɣisi gari 80% Frankfurt Stock Exchange puuni.
Saha ŋɔ puuni Hans-Joachim Watzke daa piigi CEO n-baligi bolli yili maa. Bɛ ni daa gu ka taɣi crisis ŋɔ shɛm n-nyɛ 20% pay cut zaa players. Yuuni 2006, ni bɛ filim samli, Westfalenstadion daa taɣi yuli "Signal Iduna Park" local insurance company nyaaŋa. Yuli maa rights agreement daa beni zaŋ chaŋ 2021.
Dortmund daa nya biɛhi yɛlmuɣa 2005-06 piligu, amaa ka labi naai buyopɔin. Bolli yili maa daa bi tooi nya UEFA Cup zaashee Fair Play draw puuni. Bolli yili maa toondantali daa wuhi ni bolli yili maa daa lahi nya laɣifu; di pam daa yi David Odonkor kohibu Real Betis mini Tomáš Rosický Arsenal.
2006-07 bolli ŋmɛbu puuni, Dortmund daa nya yɛlmuɣa ni siɣisibu tuuli yuma pam nyaaŋa. Dortmund daa chaŋ coach nima ata sani, n-piigi Thomas Doll 13 March 2007, bɛ ni daa siɣisi point yini ko relegation zone zuɣusaa. Christoph Metzelder gba daa yi Borussia Dortmund free transfer puuni.
2007-08 bolli ŋmɛbu puuni, Dortmund daa naai 13th Bundesliga table puuni, amaa ka paai DFB-Pokal final ni Bayern Munich, bɛ ni daa kɔŋ 2-1 extra time puuni. Final maa daa yooi soya Dortmund n-ti UEFA Cup, dama Bayern daa pun nya Champions League shee. Thomas Doll daa yi 19 May 2008 ka Jürgen Klopp daa zani o zaashee.
=== '''Klopp saha mini labi tooni''' ===
Borussia Dortmund players ni bɛ puhiri Bundesliga 2011.
2009-10 bolli ŋmɛbu puuni, Klopp's Dortmund daa kpaŋsi bɛ yuuni din gari, ka naai anu zaashee Bundesliga puuni n-nya UEFA Europa League shee. Tima maa daa kɔŋ soli n-kpe Champions League bɛ ni daa bi di eighth-place VfL Wolfsburg mini 14th-place SC Freiburg bolli bahigu ayi puuni.
Kpɛbu 2010-11 bolli ŋmɛbu puuni, Dortmund daa zaŋ bi'polli mini yaa roster. 4 December 2010, Borussia daa nyɛ Herbstmeister ("Autumn Champion"), yuli din ka di zuɣusaa n-tiri league toondana winter break puuni. Bɛ daa niŋ li mi bolli ata poi ka break naan yi paai, ka dihi record Eintracht Frankfurt (1993-94) mini 1. FC Kaiserslautern (1997-98). 30 April 2011, bolli yili maa daa di 1. FC Nürnberg 2-0 yiŋ, ka buyi zaashee Bayer Leverkusen daa kɔŋ, ka che Dortmund points anii zuɣusaa ni bolli ayi kpalim. Lala championship ŋɔ daa ŋmani national titles ayopɔin rivals Schalke 04 ni gbubi, ka gu ka taɣi zaashee 2011-12 Champions League group stages.
Yuun' yini nyaaŋa, Dortmund daa gu bɛ Bundesliga title ni nasara Borussia Mönchengladbach zuɣu, lahi 32nd match day. 34th mini bahigu match day puuni, Dortmund daa zali record palli ni points pam - 81 - club ni nya Bundesliga season yini puuni. Bolli yili maa Bundesliga title din pahi anu mini German championship din pahi anii zaa daa zaŋ li lebi ata total national titles puuni, ka che ka bolli yili maa tooi yɛli stars ayi di crest zuɣusaa n-ti bɛ Bundesliga titles anu maa. Bolli yili maa daa naai bɛ nasara 2011-12 season ni double tuuli, ka di Bayern 5-2 DFB-Pokal final puuni. Borussia Dortmund n-nyɛ German clubs anahi puuni yino ban di Bundesliga mini DFB-Pokal double, n-ti pahi Bayern Munich, 1. FC Köln ni Werder Bremen. Bɛ daa piigi bolli yili maa Team of the Year 2011 annual Sportler des Jahres awards puuni.
'''Dortmund niriba Wembley Stadium 2013 Champions League final puuni'''
Borussia Dortmund daa naai 2012-13 season buyi zaashee Bundesliga puuni, ka naai buyi nyaaŋa Bayern Munich ban daa zali league record 91 points. UEFA Champions League puuni, Dortmund daa di Real Madrid semi-finals puuni, ka di yiŋ bolli 4-1 ka kɔŋ yaɣili bolli 0-2 n-chaŋ tooni aggregate goals zuɣu. Dortmund daa ŋmɛ bɛ UEFA Champions League final din pahi ayi Bayern Munich ni tuuli German clubs zaa final Wembley Stadium 25 May 2013, bɛ ni daa kɔŋ 2-1.
2013-14 season puuni, Borussia Dortmund daa di 2013 DFL-Supercup 4-2 rivals Bayern Munich zuɣu. 2013-14 season daa piligi ni nasara bolli anu Borussia Dortmund, bɛ piligu din viɛli. Nasara piligu nyaaŋa gba, bɛ season daa nya daŋsi pam key players sani, ka bɛ siɣisi anahi zaashee table puuni, ni squad din bɔri yaa ka tooi chaŋ quarter-finals ko Champions League puuni, ka kɔŋ 3-2 aggregate ni Real Madrid. Amaa, Dortmund daa naai bɛ season viɛlli ni buyi zaashee Bundesliga puuni n-paai 2014 DFB-Pokal final, ka kɔŋ 0-2 Bayern sani extra time puuni.
Dortmund daa piligi bɛ 2014-15 season ni nasara Bayern zuɣu 2014 DFL-Supercup 2-0. Amaa, lala nasara ŋɔ daa bi taɣi squad maa kpaŋmaŋa piligu season din doli maa, ni Dortmund ni daa sabi results kamani 0-1 kɔŋbu Hamburger SV sani ni 2-2 draws VfB Stuttgart ni Bundesliga palli Paderborn 07. Winter puuni, Dortmund daa lu table maa gbunni bupam, amaa ka tiligi relegation zone nyaaŋa nasara anahi February puuni. 15 April 2015, Jürgen Klopp daa yɛli ni yuma ayopɔin nyaaŋa, o yɛn yi Dortmund. Dabsa anahi nyaaŋa, Dortmund daa yɛli ni Thomas Tuchel n-yɛn zani Klopp zaashee season maa bahigu. Klopp bahigu season, amaa, daa naai viɛlli, ka duhi ka naai ayopɔin zaashee bɛ ni daa miri relegation, ka nya DFB-Pokal final ni VfL Wolfsburg n-nya 2015-16 Europa League shee.
'''Klopp nyaaŋa saha'''
2015-16 season puuni, Dortmund daa piligi ni nasara 4-0 Borussia Mönchengladbach zuɣu dabisili piligu, n-doli ni nasara anu din daa zaŋ ba Bundesliga zuɣusaa. Matchday anii nyaaŋa, Bayern Munich daa nyaŋ ba draw biɛhi ni 1899 Hoffenheim nyaaŋa. Dortmund daa kpalim ni bɛ ŋmɛbu, ka di league bolli pishi ni anahi 34 puuni n-lee Bundesliga runner-up team din viɛli zaa saha kam. Europa League puuni, bɛ daa chaŋ quarter-finals, bɛ ni daa siɣisi ba Jürgen Klopp ni toondani Liverpool ni bɛ ni daa labi nyaŋ ba Anfield, ni defender Dejan Lovren ni daa di late goal n-lee 4-3 Liverpool ni 5-4 aggregate. 2015-16 DFB-Pokal puuni, yuuni ata, Dortmund daa paai competition final, amaa ka kɔŋ Bayern Munich zuɣu penalties puuni.
11 April 2017, explosions ata daa lu team bus maa yili saha bɛ ni daa chani Champions League bolli ni AS Monaco Signal Iduna Park. Defender Marc Bartra daa nya daŋ, ka zaŋ o chaŋ asibiti. Dortmund daa kɔŋ bolli maa 2-3 AS Monaco sani. Dortmund manager Tuchel daa blame kɔŋbu maa UEFA kaya niŋbu zuɣu. UEFA daa yɛli ni tima maa daa bi mɔŋ bolli maa ŋmɛbu, ka yɛli ni bɛ daa piigi li mi n-doli bolli yili mini local law enforcement. Buyi leg puuni, Dortmund daa kɔŋ 1-3, ka che aggregate 3-6, ka chɛ ka bɛ yi lala yuuni maa UEFA Champions League. 26 April, Dortmund daa di Bayern Munich 3-2 Munich ni bɛ chaŋ 2017 DFB-Pokal final, Dortmund's anahi final, ni anu yuma ayɔbu puuni. 27 May, Dortmund daa di 2016-17 DFB-Pokal 2-1 Eintracht Frankfurt zuɣu ni nasara din yi penalty din niŋ Pierre-Emerick Aubameyang sani.
2017-18 season tooni, Thomas Tuchel daa yi manager tali ni. Dortmund board daa piigi Peter Bosz kamani manager mini head coach palli. Shɛli Bosz ni daa piligi record-breaking piligu bɛ tuuli bolli ayopɔin puuni, din daa doli nyaaŋa n-nyɛ bolli pishi bɛ ni bi di shɛli, nyaaŋa ka bɛ yiɣisi o o tuma ni. Peter Stöger daa piigi interim coach. January window yuun' yini maa puuni, Aubameyang mini Bartra zaa daa yi bolli yili maa puuni. Stöger daa da Manuel Akanji FC Basel zuɣu laɣifu €21.5 million mini Michy Batshuayi six-month loan Chelsea sani. Stöger daa coach Dortmund season maa zaa, ka ti ba anahi zaashee Bundesliga puuni poi ka o yi season maa bahigu.
2018 yuuni maasim puuni, Dortmund daa piigi OGC Nice coach kuro, Lucien Favre kamani bɛ manager/head coach. Busy transfer window nyaaŋa tima maa sani, ni bɛ daa nya bolli ŋmɛriba anii ban pa first team squad, Dortmund daa ŋmɛ kpaŋmaŋa, ka bɔri Bayern Munich title race bahigu matchday, ka kɔŋ league title points ayi ka nya Lucien Favre contract extension. Amazon Prime Video documentary bupii anahi daa kpa, di yuuni maa yɛla, bɛ boli li Inside Borussia Dortmund.
Season d
in daa doli nyaaŋa, Dortmund daa yɛli bolli ŋmɛriba ban yuli du pam dihibu ni bɛ bɔri Bundesliga title. Bɛ ni daa di DFL Supercup, di n-daa nyɛ bɛ silverware ko season maa puuni.
Season piligu bolli ŋmɛbu biɛhi nyaaŋa, bɛ daa taɣi bɛ bolli ŋmɛbu soya ka lahi da bolli ŋmɛriba bɛla January Window puuni. Bɛ daa siɣisi ba DFB-Pokal mini UEFA Champions League puuni gba. COVID-19 doro din daa lu Germany zuɣu, bolli ŋmɛbu maa daa chɛ bɛla. Bɛ ni daa lahi piligi season maa, Dortmund daa ŋmɛ viɛlli [ŋuni n-yɛli?], amaa bɛ ŋmɛbu maa daa bi saɣi ni bɛ mɔŋ Bayern Munich ban daa mali yaa ni bɛ di Bundesliga title maa. Bɛ daa naai 2019-20 season maa buyi zaashee bɛ ni daa di RB Leipzig matchweek 33 puuni dama Erling Haaland pɔɣa ayi zuɣu.
Dortmund daa piligi 2020-21 season maa ni zayigu. Bɛ daa kɔŋ DFL-Supercup ka mali results din bi saɣi Champions League mini Bundesliga puuni. 5-1 kɔŋbu Stuttgart sani Matchday 11 nyaaŋa, Lucien Favre daa yiɣisi o toondantali tuma ni. Assistant manager Edin Terzić daa zaŋ lebi caretaker season maa bahigu. Terzić sulinsi ni, Dortmund daa naai ata zaashee Bundesliga dabisili bahigu ka bɛ daa siɣisi ba quarter-finals Champions League puuni bolli ni Manchester City. Tima maa daa lahi di DFB-Pokal, ka di RB Leipzig 4-1 final puuni.
Marco Rose daa piigi manager 2021-22 season puuni, ka Terzić piigi bolli yili maa technical director palli. Rose daa zaŋ bolli yili maa paai buyi zaashee league puuni, amaa bɛ daa siɣisi o poi ka 2022-23 season naan yi paai ka Terzić labi piigi manager. Poi ka season maa dabisili bahigu paai, Dortmund daa dɔ zuɣusaa league table puuni, amaa bɛ daa lahi kɔŋ Bundesliga title maa pɔɣa kalinli zuɣu Bayern Munich sani bɛ 2-2 yiŋ draw ni Mainz nyaaŋa.
Bɛ ni daa kohi star player Jude Bellingham n-ti Real Madrid €103 million nyaaŋa, Dortmund daa mali Bundesliga bolli ŋmɛbu din bi viɛlli 2023-24 season puuni, ka naai anu zaashee, amaa ka nya nasara pam UEFA Champions League puuni, ka di PSV Eindhoven, Atlético Madrid ni PSG knockout stages puuni n-paai final tuuli yuma pia ni yini puuni, bɛ ni daa kɔŋ 2-0 Real Madrid sani.
Bɛla poi ka season maa naan yi naai, BVB toondantali daa yɛli ni sooja tɔbiri malibu yili Rheinmetall n-yɛn nyɛ future sponsor. Partnership maa puuni mali high-reach advertising shee tuma, marketing rights n-ti pahi event mini hospitality offers stadium puuni ni bolli yili maa shee n-ti pahi yoobu yini million euro yuuni kam puuni zaŋ chaŋ 2027 ni Rheinmetall. Sponsorship maa daa nya galimi pam BVB fans sani.
== Kundivihira ==
ocqogluv3273737zky0c37ftiml2an1
Crystal Palace FC
0
33708
146537
146497
2026-08-22T19:16:50Z
Mbahayam
8851
Added text
146537
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (1854-1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (1905-1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League (1920-1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (1973-1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma (1984-1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (1993-1998)''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
8ksxaivhj770qrgn6ch5ciefqx9b7mv
146538
146537
2026-08-22T19:17:32Z
Mbahayam
8851
Added text
146538
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (1854-1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (1905-1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League (1920-1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma (1984-1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (1993-1998)''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
10x57nn2gk991aavud7eftmthikf89w
146539
146538
2026-08-22T19:18:33Z
Mbahayam
8851
Added text
146539
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (1905-1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League (1920-1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma (1984-1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (1993-1998)''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
cq0d7z68zsvvvetyyr1irk6fnvct8uc
146540
146539
2026-08-22T19:19:06Z
Mbahayam
8851
Added text
146540
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League (1920-1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma (1984-1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (1993-1998)''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
4tvxdnygwbiyjxbxzramnbycklhnja8
146541
146540
2026-08-22T19:19:47Z
Mbahayam
8851
Added text
146541
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma (1984-1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (1993-1998)''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
arpxuno98fd8hksx5nqla70zduiekfx
146542
146541
2026-08-22T19:20:16Z
Mbahayam
8851
Added text
146542
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''Yuuni 1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma (1984-1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (1993-1998)''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
ik2ciqesos5pdunvw8l97rhrsf3tz90
146543
146542
2026-08-22T19:20:47Z
Mbahayam
8851
Added text
146543
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''Yuuni 1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma ( yuuni 1984 ni hali ni yuuni 1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (1993-1998)''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
29toywvg0o574y596756v50pv91mbbk
146544
146543
2026-08-22T19:21:30Z
Mbahayam
8851
Added text
146544
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''Yuuni 1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma ( yuuni 1984 ni hali ni yuuni 1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (yuuni 1993 ni hali ni yuuni 1998 puuni )''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (1998-2013)'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
nny3wnq1w38xwgsetwya6555pf0yy0w
146545
146544
2026-08-22T19:22:32Z
Mbahayam
8851
Added text
146545
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''Yuuni 1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma ( yuuni 1984 ni hali ni yuuni 1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (yuuni 1993 ni hali ni yuuni 1998 puuni )''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (yuuni 1998 ni hali ni yuuni 2013 puuni )'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London 1 June 2010.
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
smk3epkvh4zdv1voga31kbdt1sos8ff
146546
146545
2026-08-22T19:23:24Z
Mbahayam
8851
Added text
146546
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''Yuuni 1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma ( yuuni 1984 ni hali ni yuuni 1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (yuuni 1993 ni hali ni yuuni 1998 puuni )''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (yuuni 1998 ni hali ni yuuni 2013 puuni )'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli 2001-02 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London silimiin-goli June dahinyini dali, yuuni 2010 puuni .
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
fg1p9et9ktihkqgwgwjyxs7wrzuvoep
146547
146546
2026-08-22T19:24:20Z
Mbahayam
8851
Added text
146547
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''Yuuni 1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma ( yuuni 1984 ni hali ni yuuni 1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (yuuni 1993 ni hali ni yuuni 1998 puuni )''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (yuuni 1998 ni hali ni yuuni 2013 puuni )'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli yuuni 2001 hali ni yuuni 2002 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London silimiin-goli June dahinyini dali, yuuni 2010 puuni .
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
Kundivihira
ievav7u8ldax55lz3yjnntkr0f04cta
146548
146547
2026-08-22T19:25:18Z
Mbahayam
8851
Added text
146548
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Fredrikstad Fotballklubb v Crystal Palace FC, 28 August 2025 A03.jpg|thumb|Fredrikstad Fotballklubb vs Crystal palace FC,28 August 2025]]
== Crystal palace; ==
Crystal Palace Football Club, bɛ tooi booni li Palace, nyɛla professional bolli yili din be Selhurst, South London, England, din ŋmɛri Premier League, English bolli ŋmɛbu din du zuɣusaa. Bɛ daa kpa bolli yili maa kamani professional outfit 1905 puuni Crystal Palace exhibition building ni, amaa di piligu daa be 1861 puuni. Bɛ daa zaŋ FA Cup Final stadium din be exhibition grounds ni n-ŋmɛri bɛ yiŋ bolli 1905 zaŋ chaŋ 1915, saha shɛli bolli yili maa ni daa bɔri ni bɛ yi dama First World War piligu zuɣu. Yuuni 1924, bolli yili maa daa labi bɛ saha ŋɔ yiŋ Selhurst Park.[3][4]
Palace daa ŋmɛ bɛ tuuli yuma kamani professional club ni bɛ ŋmɛri Southern League, poi ka bɛ piigi ba Football League 1920 puuni, ka bɛ pam ŋmɛ top two tiers English bolli puuni bɛ league taarihi ni 1960s nyaaŋa. Yuuni 1964 zaŋ chaŋ saha ŋɔ, bolli yili maa daa siɣisi second tier gari buyi ko, seasons ata ko 1974 zaŋ chaŋ 1977 sunsuuni. Late 1980s mini early 1990s puuni, bɛ daa nya nasara top-flight club. Bɛ ni daa paai 1990 FA Cup final nyaaŋa, Palace daa ŋmɛ Arsenal mini Liverpool n-ti English league title 1990-91 puuni, ka daa naai season maa buta zaashee, bɛ league naabu din du zuɣusaa. Palace daa kɔŋ UEFA Cup qualification dama English top-flight clubs zaashee bɛla Heysel Stadium disaster nyaaŋa. Bolli yili maa gba daa nyɛla ban piligi inaugural Premier League 1992-93.
Amaa, bolli yili maa daa siɣisi yɛlmuɣa pam bɛ ni daa siɣisi ba top-flight 1998 nyaaŋa. Di daa yi liɣiri yɛlmuɣa na bɛ ni daa kpe administration buyi, 1999 mini 2010. Bɛ daa bɛla n-labi na ka bɛ ni daa labi du Premier League 2013 puuni, Palace daa nya club record din niŋ waɣa top-flight season pia ni anahi 2026-27 puuni, n-ti pahi paabu FA Cup finals ayi 2016 mini 2025 puuni, ni nasara bahigu final maa ni bɛ tuuli major trophy bɛ taarihi puuni. Bolli yili maa daa doli lala nasara ŋɔ ni bɛ tuuli FA Community Shield title yuun' yini maa puuni. Palace daa lahi di bɛ tuuli European trophy, 2025-26 UEFA Conference League.
Bolli yili maa kit colours daa nyɛla claret mini blue zaŋ chaŋ 1973, bɛ ni daa taɣi li red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace mali dimini taba waɣinli mini kpeeni ni Brighton & Hove Albion din daa yi 1970s puuni competitive zuɣu. Dimini taba kpeeni beni ni yili yili Millwall mini Charlton Athletic, bɛ ni ŋmɛri South London derbies.
==== '''Taarihi''' ====
'''The Crystal Palace Exhibition building (yuuni 1854)'''
'''The Exhibition Palace mini FA Cup Final venue (yuuni 1854 ni hali ni yuuni1905)'''
Yuuni 1854, Crystal Palace exhibition building daa taɣi yi Hyde Park, London, n-labi mɛ South London yaɣili din miri Sydenham Hill. Yaɣili maa yuli daa taɣi Crystal Palace ka di puuni mali Crystal Palace Park, ni bɛ daa mɛ diɛma shee pam. Yuuni 1857, Crystal Palace Cricket Club daa kpa lala shee ni ka zaŋ cricket ground din be park puuni. Di niriba nyaaŋa daa suhiri ni bɛ kpalim ni diɛma winter goli puuni ka kpa amateur Crystal Palace football team, ban daa nyɛ ban piligi Football Association 1863. Bɛ daa ŋmɛ tuuli FA Cup competition 1871-72, ka paai semi-finals ka ŋmɛ FA Cup seasons anahi din doli nyaaŋa, amaa ka bɔri December 1875 puuni.
Yuuni 1895, Football Association daa nya permanent venue palli FA Cup final ni bɛ ŋmɛ sports stadium din be exhibition building grounds puuni. Yuma bɛla nyaaŋa, Crystal Palace Company ban su Palace mini di grounds ka bɛ daa be tourist tuma zuɣu bɛ income zuɣu, daa bɔri yɛl'pala venue maa n-daa piigi ni bɛ kpa professional football club palli ni bɛ ŋmɛ stadium maa ni. Ban su li maa daa bɔri bolli yili ni bɛ ŋmɛ ni ka tooi nya niriba pam yaɣili maa.
'''Professional club piligu mini Southern League (yuuni 1905 ni hali ni yuuni 1920)'''
Professional Crystal Palace Football Club daa kpa 10 September 1905 Aston Villa assistant secretary Edmund Goodman sulinsi ni, ŋun daa lahi nyɛ Palace manager ŋun gbubi yuui. Bolli yili maa daa bɔri piibu Football League, amaa bɛ daa zaɣisi ba ka bɛ daa pa ti be Southern League Second Division 1905-06 season. Palace daa di nasara bɛ tuuli campaign puuni, ka nya promotion Southern League First Division, bɛ ni daa di champions. Bɛ daa lahi ŋmɛ mid-week United League, ka naai runners-up Watford nyaaŋa, ka di daa nyɛ lala competition ŋɔ puuni ka bolli yili maa daa ŋmɛ tuuli bolli, ka di 3-0 away ni New Brompton.
Yuuni 1907, shock tuuli round nasara ni, Crystal Palace daa di Newcastle United 1-0 FA Cup puuni. Nasara din gari lala daa yi yuuma ayi nyaaŋa, 1909 puuni, Palace ni daa di FA Cup holders Wolves tuuli round yuun' yini maa competition puuni, ka nyɛ tuuli non-league side din yiɣisi cup holders. Bolli yili maa daa kpalim Southern League puuni zaŋ chaŋ 1914, First World War piligu ni daa chɛ ka Admiralty deei Crystal Palace mini di grounds, din daa chɛ ka bolli yili maa bɔri ni bɛ yi. Bɛ daa labi yaɣili West Norwood Herne Hill Velodrome yiŋ. Yuma ata nyaaŋa, bɛ daa lahi labi Nest Croydon Common F.C. naabu nyaaŋa.
'''Yuuni 1913 FA Cup final bombing'''
== Palace stadium daa yɛn ti wurim terrorist bombing bɔbu ni 1913 FA Cup final puuni, saha shɛli suffragettes ban be Women's Social and Political Union, ni bɛ daa bɔri ni bɛ wurim stands. Di daa nyɛla suffragette bombing mini arson campaign puuni, bɛ ni daa niŋ politically motivated bombing mini arson attacks tiŋgbani zaa, kamani bɛ campaign zaŋ ti paɣaba piibu. ==
=== '''Kpɛbu Football League ( yuuni 1920 ni hali ni yuuni 1958)''' ===
Bolli yili maa daa nyɛla ban piligi Football League Third Division palli 1920-21 season, ka naai champions ka nya promotion Second Division. Lala kpaŋmaŋa ŋɔ daa chɛ ka bɛ pahi Preston North End, Small Heath, Liverpool, ni Bury kamani clubs ko saha maa ban di championship bɛ tuuli season kamani league club. Palace daa labi stadium palli Selhurst Park 1924 puuni, ni bolli yili maa ni ŋmɛri bɛ yiŋ bolli zaŋ chaŋ saha ŋɔ.
Tuuli bolli Selhurst Park daa nyɛla The Wednesday, ni Palace ni daa kɔŋ 0-1 niriba 25,000 tooni. Bɛ ni daa naai pishi ni yini zaashee, bɛ daa siɣisi ba Third Division South. Poi ka Second World War naan yi paai, Palace daa bɔri promotion, pam ka naari table maa zuɣusaa bɛla ka nyɛ runners-up buyi. Tɔbu yuma puuni, Football League daa chɛ ka bolli yili maa di Wartime Leagues ayi. Tɔbu maa nyaaŋa, Palace daa bi nya nasara league puuni, bɛ zaashee din du zuɣusaa daa nyɛ ayopɔin, ka buyi puuni bolli yili maa daa bɔri re-election.
'''Real Madrid historic visit mini promotion top-flight (1958-1973)'''
Bolli yili maa daa kpalim Third Division South puuni zaŋ chaŋ 1957-58 season bahigu, Football League ni daa lahi lɛbigi clubs din be Third Division South gbunni ni ban be Third Division North gbunni n-kpa Fourth Division palli nyaaŋa. Palace daa naai pia ni anahi - bɛla gbunni cut maa - ka bɛ zaŋ ba ti English bolli gbunni. Bɛ kpalim maa daa bi waɣi. Palace chairman Arthur Wait daa piigi ex-Tottenham manager Arthur Rowe 1959-60 season bahigu, ka o bolli ŋmɛbu din mali jilima daa nyɛla din niŋdi Palace fans nyamma. Season din doli nyaaŋa puuni Palace daa nya promotion ka lahi nya yuli April 1962, bɛ ni daa ŋmɛ Real Madrid team saha maa historic friendly bolli. Di n-daa nyɛ tuuli Spanish giants ni daa ŋmɛ bolli London ka daa nyɛ bakoyi ayi poi ka bɛ ti ŋmɛ Benfica European Cup final puuni. Full strength Madrid team daa di Palace 4-3. Rowe ni daa yi health zuɣu 1962 bahigu gba, bolli yili maa daa kpalim ni tooni chandi. Dick Graham ka Bert Head daa zaŋ Palace paai promotions buyi 1963-64 mini 1968-69, ka zaŋ bolli yili maa chaŋ Second Division n-kpe First Division zuɣusaa.
Palace tuuli saha top-flight English bolli puuni daa be 1969 zaŋ chaŋ 1973, ka bɛ nya results din teeri yɛla, di viɛli n-daa nyɛ 5-0 yiŋ nasara Manchester United zuɣu 1972-73 season puuni. Arthur Wait daa yi chairman tali season maa puuni ka Raymond Bloye zani o zaashee ka piigi Malcolm Allison manager March 1973, ka Bert Head du zuɣusaa n-lee general manager. Amaa, managerial taɣibu maa daa paai bahigu ni bɛ gu ka che bolli yili maa siɣisibu Second Division.
'''Gɔbu divisions sunsuuni (yuuni 1973 ni hali ni yuuni 1984)'''
Top-flight siɣisibu nyaaŋa, season din doli nyaaŋa daa lahi nyɛ biɛhi n-ti bolli yili maa. Allison sulinsi ni, Palace daa nya buyi consecutive relegation, ka nya bɛ maŋa Division Three puuni 1974-75 season. Allison sulinsi nyaaŋa gba ka bolli yili maa daa taɣi bɛ yuli "The Glaziers" n-ti "The Eagles", ka naai bɛ saawara ni claret mini blue kit colours ka taɣi red mini blue vertical stripes bɛ ni yɛri saha ŋɔ. Palace daa nya bolli ŋmɛbu semi-finals 1975-76 FA Cup, ka di Leeds mini Chelsea saha maa, amaa ka kɔŋ 0-2 semi-final Stamford Bridge ni ban daa ti di li, Southampton. Allison daa yi 1975-76 season bahigu bɛ ni daa bi nya bolli yili maa yibu third tier nyaaŋa, ka di daa nyɛ Terry Venables sulinsi ni ka Palace daa labi du top-flight ni promotions 1976-77 mini 1978-79; din bahigu daa nya bolli yili maa kpaŋmaŋa kamani Division Two champions.
Tima maa 1979 puuni bɛ daa boli li "Team of the Eighties" lahabali wuligibu ni, dama di daa mali bi'polli ban mali kpaŋmaŋa pam ban daa yi youth team din daa di FA Youth Cup 1976-77 mini 1977-78, ka bɛ daa be Football League zaa zuɣusaa bɛla 1979-80 piligu. Amaa, liɣiri yɛlmuɣa bolli yili maa ni daa mali daa chɛ ka group maa wurim, ka di bahigu daa chɛ ka Palace bi tooi kpalim top-flight. Bɛ daa siɣisi Palace First Division 1980-81, din daa saɣi ni Ron Noades takeover bolli yili maa. Bɛ daa ŋmɛri yɛlmuɣa second tier puuni ka Noades daa piigi ex-Brighton manager Alan Mullery, din daa bi yu Palace fans.
'''Steve Coppell yuma ( yuuni 1984 ni hali ni yuuni 1993)'''
4 June 1984, ex-Manchester United mini England player Steve Coppell, ŋun daa yi diɛma ni daŋ zuɣu, daa piigi Palace manager. Coppell daa lahi mɛ bolli yili maa bɛla yuma din doli nyaaŋa ka di daa chɛ ka Eagles nya promotion labi First Division via play-offs 1988-89 puuni. Palace daa doli li ni paabu 1990 FA Cup final, ka ŋmɛ 3-3 ni Manchester United extra-time nyaaŋa tuuli bolli puuni, amaa ka kɔŋ replay 0-1. Bolli yili maa daa tooi mɛ lala nasara ŋɔ zuɣu ka 1990-91 daa nya Palace ŋmɛ Arsenal mini Liverpool English league title, ka daa naai season maa buta zaashee, league naabu din du zuɣusaa bolli yili maa taarihi puuni. Palace daa kɔŋ European zaashee season maa bahigu bɛla dama UEFA ban English clubs zuɣu Heysel Stadium disaster zuɣu. Saha maa ban daa chɛ gba, di daa chɛ ka England bi dɔ ranked UEFA coefficient rankings bɛ ni daa zaŋ season maa, ka di daa chɛ ka English top-flight nya zaashee yini ko UEFA Cup puuni, din daa chaŋ runners-up Liverpool sani. Bolli yili maa daa lahi labi Wembley n-di Full Members Cup, ka di Everton 4-1 extra-time nyaaŋa final puuni. Season din doli nyaaŋa puuni, star striker Ian Wright daa yi bolli yili maa n-chaŋ Arsenal. Palace daa naai pia zaashee, ka nyɛ ban piligi Premier League palli 1992-93.
Holmesdale Road stand Selhurst Park puuni, bɛ daa mɛ li 1994-95.
Palace daa lahi kohi bɛ top striker Mark Bright Sheffield Wednesday sani ka bɔri pɔɣa dihibu season maa zaa din daa naai ni bolli yili maa siɣisibu (Bɛ ni daa kɔŋ final safety zaashee Oldham Athletic sani, ban daa mali goal difference -11, Palace's -13 nyaaŋa). Eagles gba daa naai 49 points, din daa zali Premier League record din beni zaŋ chaŋ saha ŋɔ, points din galisi n-ti bolli yili din siɣisi. Coppell daa yi ka Alan Smith, o assistant bolli yili puuni, daa deei manager tali.
=== '''Yo-yo yuma (yuuni 1993 ni hali ni yuuni 1998 puuni )''' ===
Alan Smith tuuli season kamani manager daa nya Palace di First Division title n-nya promotion labi Premier League. Bɛ kpalim maa daa nyɛla din mali yɛlmuɣa mini nangbankpeeni. 25 January 1995, Palace daa ŋmɛ Manchester United Selhurst Park puuni ni United forward Eric Cantona daa siɣisi. Bɛ daa gari o ni Palace fan Matthew Simmons, ka o labi ni flying kick. Bɛ daa piigi Cantona bakoyi ayi sarika puuni, ka filim 120 hours community service appeal nyaaŋa. Simmons daa mɔŋ Selhurst Park yimoma ka nyaaŋa bɛ daa nya o galimi buyi zuɣu threatening Cantona. Din pahi daa doli March puuni, Palace striker Chris Armstrong daa mɔŋ FA ni o bi paai drugs test. Field zuɣu, Smith daa zaŋ bolli yili maa paai semi-finals FA Cup mini League Cup zaa, amaa bɛ ŋmɛbu league puuni daa bi saɣi ka Palace lahi nya bɛ maŋa siɣisibu, ka naai anahi gbunni dama Premier League daa filim 22 zaŋ chaŋ 20 clubs.
Smith daa yi bolli yili maa ka Steve Coppell daa labi technical director summer 1995, ka di yi first-team coaching Ray Lewington ni nyaaŋa Dave Bassett managership, Palace daa paai play-offs. Bɛ daa kɔŋ 1996 First Division play-off final ni jilima bɛla saha shɛli Steve Claridge ni daa di last minute extra-time puuni n-ti Leicester City ni bɛ di 2-1. Season din doli nyaaŋa daa nya Coppell deei first-team manager Bassett ni daa yi Nottingham Forest 1997 piligu. Bolli yili maa daa paai play-offs yuun' yini nyaaŋa ka nya promotion labi Premier League, bɛ ni daa di Sheffield United 1-0 final puuni Wembley.
Bolli yili maa buta campaign Premier League puuni daa bi nya nasara gari bɛ ayi tuuli maa, ka yo-yo club shee shɛli, Palace daa lahi nya siɣisibu labi First Division 1997-98 season bahigu. Bolli yili maa gba daa mali owner palli saha shɛli recruitment tycoon Mark Goldberg ni daa naai o takeover June 1998.
'''Liɣiri yɛlmuɣa mini labi maali (yuuni 1998 ni hali ni yuuni 2013 puuni )'''
Terry Venables daa labi Palace buyi n-lee head coach ka bolli yili maa daa ŋmɛ European competition summer puuni bɛ ni daa ŋmɛ UEFA Intertoto Cup. Palace daa lahi kpe administration 1999 puuni, owner Mark Goldberg ni daa bi tooi kpalim o liɣiri sɔŋsim bolli yili maa zuɣu. Venables daa yi ka Steve Coppell daa lahi deei manager. Bolli yili maa daa yi administration Simon Jordan sulinsi ni, ka Coppell taɣi manager ni Alan Smith buyi. Palace daa yɛn ti siɣisi third tier Jordan tuuli season puuni, 2000-01. Bɛ daa siɣisi Smith April puuni ka coach kuro Steve Kember deei caretaker manager ka o daa tooi di bolli ayi din kpalim din yɛn gu ka taɣi Palace tiligi, ni Dougie Freedman ni daa di nasara 87th minute dabisili bahigu, ka di 1-0 nasara Stockport County zuɣu. Ex-Manchester United captain Steve Bruce daa piigi manager palli yuuni 2001 hali ni yuuni 2002 season.
Nasara piligu nyaaŋa campaign puuni, din daa ti Palace promotion dama, Bruce daa bɔri ni o yi bolli yili maa anahi goli puuni saha shɛli Birmingham City ni daa bɔli o ni o lebi bɛ manager palli. Palace daa zaŋ Bruce niŋ gardening leave, amaa ka daa bahi o ni o chaŋ Birmingham. Trevor Francis, ŋun daa nyɛ o toondana West Midlands club puuni n-daa zani o zaashee.
Francis sulinsi ni, Palace daa naai mid-table seasons ayi, amaa bɛ daa siɣisi o, ka taɣi ni Steve Kember, ŋun daa nyɛ permanent manager. Bolli yili maa daa di bɛ tuuli bolli ata 2003-04 season Kember sulinsi ni, din daa zaŋ ba table zuɣusaa, amaa bɛ daa siɣisi o November puuni bolli bɛla nyaaŋa ka Palace siɣisi relegation zone. Ex-Palace striker Iain Dowie daa piigi manager ka zaŋ bolli yili maa paai play-off final, ka nya promotion ni 1-0 nasara West Ham zuɣu. Palace daa lahi bi tooi kpalim top-tier ka siɣisi dabisili bahigu season din doli nyaaŋa, bɛ ni daa ŋmɛ draw local rivals Charlton Athletic sani.
Crystal Palace fans protest - ka guhiri yɛla ni suhudoo - Lloyds HQ tooni London silimiin-goli June dahinyini dali, yuuni 2010 puuni .
Lala siɣisibu maa nyaaŋa, Simon Jordan daa bi tooi zaŋ bolli yili maa niŋ liɣiri viɛlli yuma bɛla din doli nyaaŋa ka January 2010, Palace daa lahi zaŋ ba niŋ administration, creditor ni daa niŋ li. Football League's regulations zuɣu, bɛ daa filim bolli yili maa points pia, ka administrators P&A Partnership daa bɔri ni bɛ kohi key players kamani Victor Moses mini José Fonte. Palace manager saha maa, Neil Warnock, gba daa yi bolli yili maa March puuni. Bɛ daa piigi o autumn 2007, ni o taɣi fans yuri Peter Taylor, ŋun daa mali saha bɛla manager. Paul Hart daa deei caretaker manager season bahigu bɛla ka tiligi Championship daa nya dabisili bahigu season nyaaŋa 2-2 draw ni Sheffield Wednesday, ban gba daa siɣisi.
Season maa bahigu, consortium niriba ban mali liɣiri pam ban booni CPFC 2010, daa tooi laɣim n-da bolli yili maa. Bɛ toondana n-daa nyɛ Steve Parish, ŋun daa yɛri consortium anahi puuni ban daa lahi pahi Stephen Browett, Jeremy Hosking ni Martin Long. Di kpeeni n-nyɛ, consortium maa daa lahi nya Selhurst Park freehold ka paɣi fans campaign din daa sɔŋ ka Lloyds Bank kohi grounds maa labi n-ti bolli yili maa.
Owners pala maa daa piigi George Burley Palace manager yimoma. Amaa, piligu biɛhi season din doli nyaaŋa daa nya bolli yili maa table gbunni December puuni. 1 January 2011, 0-3 kɔŋbu Millwall nyaaŋa, Burley daa siɣisi ka o assistant Dougie Freedman piigi caretaker manager. Bakoyi yini nyaaŋa, Freedman daa piigi manager full-time. Palace daa du table zuɣusaa ka bɛ ni daa nya 1-1 draw Hull City 30 April, bolli yili maa daa tiligi relegation ni bolli yini kpalim season puuni. Yuun' yini ni bɛla nyaaŋa manager, Freedman daa yi ni o chaŋ Bolton Wanderers 23 October 2012. Goli din doli nyaaŋa, Ian Holloway n-daa taɣi o zaashee, ŋun daa zaŋ bolli yili maa labi Premier League yuma anii nyaaŋa ni bɛ di Watford 1-0 Championship play-off final puuni.
== Kundivihira ==
kjai8dvchibnl44neo48n71vhlsdnlb
Diogo Jota
0
33709
146512
146499
2026-08-22T18:34:53Z
Mbahayam
8851
Added text
146512
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni – 3 July 2025), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
30 May 2015, Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''2017-19: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
25 July 2017, Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
19 September 2020, Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
1xp6m8gddlqws6nyctzhiye945joq3a
146513
146512
2026-08-22T18:35:55Z
Mbahayam
8851
Added text
146513
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
30 May 2015, Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''2017-19: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
25 July 2017, Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
19 September 2020, Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
hrfgus5ojek8jn1fh31xl1zdqb7jkty
146514
146513
2026-08-22T18:36:23Z
Mbahayam
8851
Added text
146514
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
30 May 2015, Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''2017-19: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
25 July 2017, Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
19 September 2020, Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
6p9le03qojp4ys87rnteknqp7k4uuog
146515
146514
2026-08-22T18:37:23Z
Mbahayam
8851
Added text
146515
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
30 May 2015, Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''2017-19: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
25 July 2017, Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
qmi1nzbg28y7v26j4ln6uzgvx6166h7
146516
146515
2026-08-22T18:38:23Z
Mbahayam
8851
Added text
146516
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
30 May 2015, Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''2017-19: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
25 July 2017, Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
dbsf69fk3l7dbm1h0g343y9xvonv1dt
146517
146516
2026-08-22T18:39:24Z
Mbahayam
8851
Added text
146517
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
Silimiin-goli May bɛɣu pihita dali, yuuni 2015 ni , Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''2017-19: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
25 July 2017, Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
qbdozxpea6jpf7nliowwch8l4y44yky
146518
146517
2026-08-22T18:40:09Z
Mbahayam
8851
Added text
146518
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
Silimiin-goli May bɛɣu pihita dali, yuuni 2015 ni , Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''Yuuni 2017 ni mali hali ni yuuni 2019 ni: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
25 July 2017, Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
tcw3c34a1d296eg43mfrd1e5kkkness
146519
146518
2026-08-22T18:41:13Z
Mbahayam
8851
Added text
146519
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
Silimiin-goli May bɛɣu pihita dali, yuuni 2015 ni , Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''Yuuni 2017 ni mali hali ni yuuni 2019 ni: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
Silimiin-goli July bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2017 puuni , Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division October 1977.
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
k1hbj18z81b38qtc42uim58hwuthh82
146520
146519
2026-08-22T18:41:55Z
Mbahayam
8851
Added text
146520
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
Silimiin-goli May bɛɣu pihita dali, yuuni 2015 ni , Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
14 March 2016, Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''Yuuni 2017 ni mali hali ni yuuni 2019 ni: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
Silimiin-goli July bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2017 puuni , Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division silimiin -goli October ni yuuni 1977 puuni .
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
b7ytvsh263195be4r0sfs4aszp4pzu8
146521
146520
2026-08-22T18:42:43Z
Mbahayam
8851
Added text
146521
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ 20 February 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
Silimiin-goli May bɛɣu pihita dali, yuuni 2015 ni , Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
Silimiin-goli March bɛɣu pinaanahi dali, yuuni 2016 puuni , Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''Yuuni 2017 ni mali hali ni yuuni 2019 ni: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
Silimiin-goli July bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2017 puuni , Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division silimiin -goli October ni yuuni 1977 puuni .
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
ardj8aqnglsoe03zpls01icl52m3e2c
146522
146521
2026-08-22T18:43:32Z
Mbahayam
8851
Added text
146522
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
3 July 2025, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ silimiin-goli February bɛɣu pishi dali yuuni 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
Silimiin-goli May bɛɣu pihita dali, yuuni 2015 ni , Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
Silimiin-goli March bɛɣu pinaanahi dali, yuuni 2016 puuni , Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''Yuuni 2017 ni mali hali ni yuuni 2019 ni: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
Silimiin-goli July bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2017 puuni , Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division silimiin -goli October ni yuuni 1977 puuni .
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
f4lqvwak7yel62ggsbjy91uhybkhmq1
146523
146522
2026-08-22T18:44:49Z
Mbahayam
8851
Added text
146523
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Diogo Jota 2025 Cropped.jpg|thumb|Diogo Jota 2025]]
== Diogo Jota; ==
Diogo José Teixeira da Silva nyɛla bɛ ni daa dɔɣi so (Silimiin-goli December dabaanahi dali, yuuni 1996 ni ka o daa kani silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni ), bɛ tooi booni o la Diogo Jota, daa nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri tooni mini wing. Bɛ daa mi o la o pɔɣa dibu, o yom, o bolli gɔbu baŋsim, ni o tuma kpeeni.
Jota daa piligi o bolli ŋmɛbu ni Paços de Ferreira, poi ka o dihi nuu gbana n-ti La Liga club Atlético Madrid 2016 puuni. Primeira Liga seasons ayi nyaaŋa, bɛ daa paŋ o samli buyi n-ti Primeira Liga club Porto 2016 puuni mini EFL Championship club Wolverhampton Wanderers 2017 puuni. O ni daa sɔŋ ba ka bɛ du Premier League nyaaŋa, o daa pahi club maa 2018 puuni ni laɣifu €14 million ka ŋmɛ bolli 131 n-ti ba, ka di pɔɣa 44. Yuuni 2020, o daa dihi nuu gbana n-ti Liverpool ni laɣifu £41 million. O daa ŋmɛ bolli 182 ka di pɔɣa 65 yuma anu puuni n-ti Liverpool, ka di Premier League 2025, n-ti pahi FA Cup yini mini EFL Cup ayi.
Portugal bi'polli international, Jota daa zani n-ti o tiŋgbani under-19, under-21, ni under-23. O daa tuui ŋmɛ senior international November 2019 ka piigi o UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) amaa ka bi ŋmɛ 2022 FIFA World Cup daŋ zuɣu. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 mini 2025.
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 puuni , Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Cernadilla, Spain. O kum nyaaŋa Liverpool daa wurim o number 20.
=== '''Club tuma''' ===
'''Paços de Ferreira'''
Bɛ daa dɔɣi Jota 4 December 1996 Massarelos, Porto, Portugal, ka wumsi o Gondomar, Porto yaɣili gba puuni. O daa ŋmɛ local club Gondomar S.C. yuma 9 zaŋ chaŋ 17, yuuni 2022 puuni academy maa yuli daa taɣi o yuli.
Bɛ ni daa zaɣisi o clubs karili ni o ningbungbaŋ bilaa zuɣu, Jota daa dihi nuu gbana n-ti Paços de Ferreira bi'polli shee 2013. Bɛ daa duhi o main squad piligu 2014-15 season, ka tuui ŋmɛ senior debut 19 October 2014 ni o piligi 4-0 yiŋ nasara Atlético de Reguengos zuɣu Taça de Portugal. Season maa puuni, o daa bi be training goli yini dama bɛ daa nya o ni o mali suhi doro.
Jota tuuli yibu Primeira Liga daa nyɛ silimiin-goli February bɛɣu pishi dali yuuni 2015, ka kana late substitute n-ti Diogo Rosado 2-2 yiŋ draw ni Vitória de Guimarães. O daa di o tuuli pɔɣa competition maa puuni 17 May, ni pɔɣa ayi 3-2 yiŋ nasara Académica de Coimbra zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di n-ti club maa top tier puuni.
Silimiin-goli May bɛɣu pihita dali, yuuni 2015 ni , Jota daa dihi nuu gbana yuma anu palli ni Paços, ka gbubi o zaŋ chaŋ 2020. Campaign maa tuuli bolli, 1-0 nasara Académica zuɣu Estádio da Mata Real 17 August, bɛ daa siɣisi o bahigu ni o daa too Hugo Seco; Ricardo Nascimento gba daa siɣisi o ni o ku o zo maa zuɣu. Season maa puuni, manager Jorge Simão daa yɛli ni Jota n-yɛn nyɛ ŋun zani Cristiano Ronaldo zaashee, ŋmaliŋmaŋa din daa che ka bi'polli maa nya yɛlmuɣa.
Yimko first-team player zuɣu, Jota daa be club dormitory puuni Paços de Ferreira. O be shee maa daa nyɛla ni o gu ka che yɛlmuɣa ka bɔhim foreign languages, ni o kpaŋsi shili saha shɛli o ni yɛn yi tiŋa.
'''Atlético Madrid mini Porto samli'''
Silimiin-goli March bɛɣu pinaanahi dali, yuuni 2016 puuni , Jota daa saɣi yuma anu contract ni Atlético Madrid din pili 1 July. 26 August, amaa bɛ daa yoli paŋ o samli labi Portugal ni o ŋmɛ Porto. 1 October, Jota daa di first-half hat-trick 4-0 away nasara Nacional zuɣu. O daa lahi be 2016-17 UEFA Champions League, ka di o tuuli pɔɣu competition maa puuni 7 December 5-0 yiŋ nasara Leicester City zuɣu.
'''Wolverhampton Wanderers'''
'''Yuuni 2017 ni mali hali ni yuuni 2019 ni: Premier League duubu mini Europa League naabu'''
Jota ŋmɛri Wolverhampton Wanderers 2018 puuni
Silimiin-goli July bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2017 puuni , Jota daa dihi nuu gbana n-ti EFL Championship club Wolverhampton Wanderers season-long samli. O daa di o tuuli pɔɣu 15 August, 3-2 away nasara Hull City zuɣu. 30 January 2018, bɛ daa yɛli ni permanent deal ni Jota saɣi ni laɣifu €14 million, din daa pili 1 July. O daa di career-best league pɔɣa 17 o tuuli yuuni puuni, ka dɔ anu league top scorer puuni, Wolves ni daa nya promotion Premier League kamani champions; English Football League regulations zuɣu, o daa yɛli o legal surname o jersey zuɣu Championship puuni amaa ka tooi taɣi li "Diogo J" lala kpaŋmaŋa nyaaŋa.
Jota daa tuui ŋmɛ Premier League 11 August 2018, ka ŋmɛ 90 minutes zaa 2-2 yiŋ draw ni Everton. O daa di o tuuli pɔɣu competition puuni 5 December, ka sɔŋ ban be yiŋ ni bɛ labi nyaŋ Chelsea 2-1. O buyi daa kana dabsa anahi nyaaŋa, nasara Newcastle United same scoreline. 19 January 2019, Jota daa di buta 4-3 yiŋ nasara Leicester City zuɣu - o buyi career hat-trick. Di puuni, o daa nyɛ Portuguese player din pahi ayi n-di lala Premier League puuni Cristiano Ronaldo nyaaŋa yuma 11. Di daa nyɛ tuuli club maa puuni competition ŋɔ puuni ni tuuli club puuni top flight English bolli puuni John Richards nyaaŋa, ban ŋmɛri same opposition, Football League First Division silimiin -goli October ni yuuni 1977 puuni .
=== '''Liverpool''' ===
Silimiin-goli September bɛɣu oinaawei dali, yuuni 2020 ni , Jota daa pahi Liverpool long-term deal, ni laɣifu £41 million, ka du 45 million ni add-ons. Manager Jürgen Klopp n-daa piigi ni o di o. O daa tuui ŋmɛ EFL Cup dabsa anu nyaaŋa, ka kana second-half substitute ni Lincoln City 7-2 nasara. 28 September, o daa di o Premier League debut n-ti club maa, ni buta 3-1 nasara Arsenal zuɣu Anfield. Jota daa di club 10,000th pɔɣu o ni daa di tooni Midtjylland nyaaŋa Champions League group stage, ka di hat-trick 3 November 5-0 nasara Atalanta.
==== '''Kum''' ====
Silimiin-goli July dabaata dali, yuuni 2025 ni, Jota mini o mabia André Silva daa kpi lorry accident Zamora province Spain, bɛ ni daa labri Liverpool pre-season training. Jota daa na yoli maligi ʒim bɛla Porto, Portugal, poi ka o niŋ amiliya. Dɔɣite ni daa yɛli ni o ku du fɔŋ puuni, Jota daa bɔri ni o labi England via ferry din yi Santander, Spain. O mini o mabia daa ŋmɛri chaŋ Santander ni bɛ gbaai ferry saha shɛli, Spanish Civil Guard ni yɛli shɛm, bɛ Lamborghini Huracán daa nya tyre blowout bɛ ni daa ŋmɛri nyaŋ lorry so A-52 motorway zuɣu.
== Kundivihira ==
0hpbrmd4xoqax1fmj7o79nr0iseuskt
Rodri
0
33710
146500
2026-08-22T11:59:24Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Created an article
146500
wikitext
text/x-wiki
== Rodri; ==
Rodrigo Hernández Cascante (bɛ dɔɣi o la 22 June 1996), bɛ mi o la Rodri bee Rodrigo, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri defensive midfielder n-ti La Liga club Barcelona ka nyɛ Spain national team captain. Dunia zaa mi o la kamani midfielder ŋun viɛli pam dunia puuni, bɛ mi o la o pɔɣa paabu, o maŋmaŋa gbibbu, o bolli ŋmɛbu nambu ni o ningbungbaŋ. O nyɛla bolli ŋmɛriba pia ni yini puuni yino ŋun di FIFA World Cup, UEFA Champions League, ni Ballon d'Or o tuma puuni, ka nyɛ yino ko ŋun di FIFA World Cup, FIFA Club World Cup, UEFA European Championship, UEFA Nations League, UEFA Champions League ni Best Player Award tournament kam puuni.
Rodri daa piligi o senior tuma ni Villarreal, n-chani club maa academy puuni poi ka o tuui ŋmɛ first-team December 2015. Yuuni 2018, o daa pahi Atlético Madrid, ni o daa zani o maŋa kamani promising midfielder ka di UEFA Super Cup 2018. O ŋmɛbu daa chɛ ka Manchester City manager Pep Guardiola bɔri o. Atlético season yini nyaaŋa, o daa dihi nuu gbana n-ti City 2019 ni £62.6 million, Spanish player laɣifu din daa du zuɣusaa saha maa.
City puuni, Rodri daa lebi Guardiola team maa sunsuuni. O daa mali kpaŋmaŋa pam club maa yiŋ nasara puuni, ka di Premier League titles anahi doli taba ka naai continental treble 2022-23. Rodri daa di pɔɣu yini ko 2023 UEFA Champions League final ni Inter Milan, City ni daa di bɛ tuuli Champions League title; bɛ daa ti o UEFA Champions League Player of the Season. O daa lahi di 2023 FIFA Club World Cup final puuni City ni daa di title tuuli. 2023-24 season puuni, o daa sɔŋ club maa ni bɛ di anahi consecutive Premier League title din na ʒin niŋ.
Rodri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2018 ka zani n-ti o tiŋgbani UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) ni FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026). O daa di UEFA Nations League 2023, bɛ ni daa boli o best player finals tournament puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni, bɛ ni daa boli o Player of the Tournament. O international nasara mini City kpaŋmaŋa puuni, Rodri daa di 2024 Ballon d'Or, ka lebi defensive midfielder tuuli Lothar Matthäus nyaaŋa 1990 ni o deei award maa, n-ti pahi Spanish player din pahi ayi ni tuuli City player n-niŋ lala. 2026 World Cup puuni, o daa di Golden Ball Spain ni daa di bɛ title din pahi ayi.
=== '''Club tuma''' ===
'''Piligu biɛhigu mini tuma'''
Rodrigo Hernández Cascante bɛ dɔɣi o la 22 June 1996 Madrid puuni. O daa pahi Atlético Madrid bi'polli shee 2007 o ni daa nyɛ yuma 11, yi CF Rayo Majadahonda na. Bɛ ni daa yiɣisi o 2013 dama "o ningbungbaŋ bi saɣi", o daa dihi nuu gbana n-ti Villarreal.
7 February 2015, o ni daa na nyɛ junior, Rodri daa tuui ŋmɛ senior n-ti reserves, ka kana late substitute 3-1 away nasara RCD Espanyol B zuɣu Segunda División B puuni. Bɛ daa ti o tuuli piligu dabsa 15 nyaaŋa, 2-0 nasara Real Zaragoza B zuɣu.
Rodri daa tuui ŋmɛ first-team 17 December 2015, ka piligi 2-0 yiŋ nasara SD Huesca zuɣu Copa del Rey. O tuuli La Liga yibu daa nyɛ 17 April 2016, o ni daa kana second-half substitute n-ti Denis Suárez 2-1 away kɔŋbu Rayo Vallecano sani.
4 December 2017, o ni daa pun zani o maŋa kamani regular, Rodri daa lahi dihi nuu gbana zaŋ chaŋ 2022. O daa di o tuuli pɔɣu Spanish zuɣusaa 18 February 2018, tooni 1-1 away draw ni Espanyol.
'''Atlético Madrid'''
24 May 2018, Rodri daa labi Atlético Madrid club maa ni daa saɣi ni Villarreal n-ti o transfer nyaaŋa. O daa dihi nuu gbana yuma anu, ni laɣifu €20 million, plus €5 million variables. O daa tuui ŋmɛ 15 August 2018 UEFA Super Cup Tallinn, ka ŋmɛ minti 71 tuuli 4-2 extra-time nasara city rivals Real Madrid zuɣu. O daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni 10 November 2018, ni 3-2 nasara Athletic Bilbao zuɣu.
==== '''Manchester City''' ====
'''2019-20 season: Tuuli season England'''
3 July 2019, Manchester City daa yo Rodri £62.6 million release clause, ka chɛ ka o daa o contract din kpalim Atlético ka yi club maa puuni. Transfer maa daa nyɛ record laɣifu Manchester City ni daa yo. O daa dihi nuu gbana yuma anu.
Rodri, yuma 23, daa tuui ŋmɛ 2019 FA Community Shield 4 August Wembley Stadium, ka ŋmɛ 90 minutes zaa City ni daa di penalties zuɣu Liverpool nyaaŋa 1-1 draw nyaaŋa. O daa tuui ŋmɛ Premier League West Ham United dabsa ayɔbu nyaaŋa 5-0 away nasara, 14 September o daa di o tuuli pɔɣu 3-2 away kɔŋbu Norwich City sani.
Bɛ daa yɛli October 2019 ni Rodri yɛn bi be goli yini dama hamstring daŋ zuɣu. 1 March 2020, City daa di EFL Cup Wembley Stadium buta doli taba, ka di Aston Villa 2-1 final puuni. Rodri daa ŋmɛ City pɔɣu din pahi ayi corner puuni, din daa bahigu nyɛ nasara pɔɣu.
'''2020-2024: Premier League nasara mini continental treble'''
Rodri ŋmɛri Manchester City 2023 puuni
13 February 2021, Rodri daa di City tuuli pɔɣu penalty puuni 3-0 yiŋ nasara Tottenham Hotspur zuɣu. 2021-22 yiŋ campaign puuni, Rodri daa mali pass completion 82.0 per 90 minutes ni pass completion rate 91.8% season maa zaa. Lala kalinli ŋɔ daa zaŋ Rodri niŋ zuɣusaa midfielders zaa Premier League puuni categories ayi maa puuni.
12 July 2022, Rodri daa saɣi ni o naɣisi o contract ni Manchester City zaŋ chaŋ 2027. 11 April 2023, o daa di o tuuli UEFA Champions League pɔɣu 3-0 yiŋ nasara Bayern Munich zuɣu quarter-finals tuuli leg. 10 June, o daa di pɔɣu yini ko Champions League final ni Inter Milan, ka nyaŋ City nasara n-ti bɛ tuuli title competition maa puuni, ka naai continental treble. Bɛ daa boli Rodri player of the match, ka piigi o tournament's Player of the Season.
23 September 2023, bɛ daa siɣisi Rodri Premier League bolli ni Nottingham Forest dama o daa too Morgan Gibbs-White tɔbu nyaaŋa, din daa ŋmani melee. Di n-daa nyɛ Rodri tuuli red card Premier League puuni. City daa lahi kɔŋ bolli ata din doli nyaaŋa (ni Wolverhampton Wanderers, Arsenal, ni Newcastle) o ni daa bi be ni. O anu yellow card nyaaŋa Tottenham sani, bɛ daa mɔŋ Rodri ka City lahi kɔŋ bolli maa - lala saha maa ni Aston Villa.
19 May 2024, Rodri daa lahi di kpaŋmaŋa pɔɣu bottom corner ni bɛ gu ka taɣi Manchester City 3-1 nasara West Ham United zuɣu season dabisili bahigu; City nasara daa chɛ ka bɛ lebi tuuli club England taarihi puuni n-dihi league trophy anahi doli taba. O daa lahi paai o 50th consecutive undefeated Premier League bolli ni o club, ka dɔ buyi ko Sol Campbell nyaaŋa ni bolli 56.
'''2024-2026: Daŋ, labbu mini yibu'''
22 September 2024, bɛ daa yiɣisi Rodri first half Manchester City 2-2 draw ni Arsenal, dama ACL mini meniscus daŋ, din daa chɛ ka o bi be 2024-25 season pam puuni. October 2024, bɛ daa ti o 2024 Ballon d'Or. 20 May 2025, o daa labi daŋ waɣinli nyaaŋa, ka kana late substitute 3-1 nasara Bournemouth zuɣu season bolli din pahiri ayi bahigu. O daa ŋmɛ bolli 33 Manchester City zaa competitions puuni bɛ 2025-26 season, ka bi be buyi dama hamstring mini groin daŋsi.
'''Barcelona'''
18 August 2026, Rodri daa dihi nuu gbana n-ti La Liga club Barcelona yuma anahi contract. Transfer laɣifu daa nyɛ €76.5m, fixed €60m ni €16.5m add-ons. Saha shɛli, Real Madrid coach José Mourinho daa yɛli ni club maa daa ti Rodri laɣifu viɛlli, amaa midfielder maa zilisigu zuɣu daa chɛ ka Madrid chɛ o bɔbu.
'''International tuma'''
O daa be Spain under-16, under-19 ni under-21 nyaaŋa, bɛ daa tuui piigi Rodri full side 16 March 2018 friendlies ayi ni Germany mini Argentina. O daa tuui ŋmɛ dabsa anu nyaaŋa, ka taɣi Thiago Alcântara bahigu 1-1 draw ni Germany Düsseldorf.
'''Euro 2024 title'''
June 2024, bɛ daa piigi Rodri Spain squad UEFA Euro 2024 Germany. O daa sɔŋ Spain ni bɛ paai ka di Euro 2024 final ni ŋmɛbu din viɛli pam, bɛ ni daa ti o best player tournament puuni, ka di pɔɣu yini, ni 92% passing accuracy. Spain daa di England 2-1 n-nya bɛ European championship din pahi anahi.
Spain ni daa puhiri bɛ Euro 2024 nasara England zuɣu, Rodri mini Spain captain Álvaro Morata daa yili "Gibraltar nyɛla Spanish". Yila maa daa nyɛ "rancid", "discriminatory" ni "hugely offensive" Gibraltar Government sani, ka chɛ ka bɛ complaint n-ti UEFA.
'''2026 FIFA World Cup title'''
25 May 2026, bɛ daa piigi Rodri Spain squad 2026 FIFA World Cup. Tournament puuni, o daa nyɛ Spain captain. Rodri daa piligi Spain bolli anii zaa, 1-0 nasara Argentina zuɣu final puuni, bɛ daa ti o Golden Ball. Rodri daa bi di pɔɣu bee assist tournament puuni, amaa bɛ daa paɣi o passing din daa chɛ ka Spain su bolli maa, ka di passes pam gari ŋun kam - 747 799 puuni (93 passes bolli yini puuni) - ni 93% accuracy, record single tournament puuni.
j0oitbmc5fot2a01cngoftfap06s6a8
146501
146500
2026-08-22T12:00:08Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Added information
146501
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:RODRI - SWE vs ESP - UEFA EURO 2020 QUALIFIERS - 2019.10.15 (cropped).jpg|thumb|Rodri]]
== Rodri; ==
Rodrigo Hernández Cascante (bɛ dɔɣi o la 22 June 1996), bɛ mi o la Rodri bee Rodrigo, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri defensive midfielder n-ti La Liga club Barcelona ka nyɛ Spain national team captain. Dunia zaa mi o la kamani midfielder ŋun viɛli pam dunia puuni, bɛ mi o la o pɔɣa paabu, o maŋmaŋa gbibbu, o bolli ŋmɛbu nambu ni o ningbungbaŋ. O nyɛla bolli ŋmɛriba pia ni yini puuni yino ŋun di FIFA World Cup, UEFA Champions League, ni Ballon d'Or o tuma puuni, ka nyɛ yino ko ŋun di FIFA World Cup, FIFA Club World Cup, UEFA European Championship, UEFA Nations League, UEFA Champions League ni Best Player Award tournament kam puuni.
Rodri daa piligi o senior tuma ni Villarreal, n-chani club maa academy puuni poi ka o tuui ŋmɛ first-team December 2015. Yuuni 2018, o daa pahi Atlético Madrid, ni o daa zani o maŋa kamani promising midfielder ka di UEFA Super Cup 2018. O ŋmɛbu daa chɛ ka Manchester City manager Pep Guardiola bɔri o. Atlético season yini nyaaŋa, o daa dihi nuu gbana n-ti City 2019 ni £62.6 million, Spanish player laɣifu din daa du zuɣusaa saha maa.
City puuni, Rodri daa lebi Guardiola team maa sunsuuni. O daa mali kpaŋmaŋa pam club maa yiŋ nasara puuni, ka di Premier League titles anahi doli taba ka naai continental treble 2022-23. Rodri daa di pɔɣu yini ko 2023 UEFA Champions League final ni Inter Milan, City ni daa di bɛ tuuli Champions League title; bɛ daa ti o UEFA Champions League Player of the Season. O daa lahi di 2023 FIFA Club World Cup final puuni City ni daa di title tuuli. 2023-24 season puuni, o daa sɔŋ club maa ni bɛ di anahi consecutive Premier League title din na ʒin niŋ.
Rodri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2018 ka zani n-ti o tiŋgbani UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024) ni FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026). O daa di UEFA Nations League 2023, bɛ ni daa boli o best player finals tournament puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni, bɛ ni daa boli o Player of the Tournament. O international nasara mini City kpaŋmaŋa puuni, Rodri daa di 2024 Ballon d'Or, ka lebi defensive midfielder tuuli Lothar Matthäus nyaaŋa 1990 ni o deei award maa, n-ti pahi Spanish player din pahi ayi ni tuuli City player n-niŋ lala. 2026 World Cup puuni, o daa di Golden Ball Spain ni daa di bɛ title din pahi ayi.
=== '''Club tuma''' ===
'''Piligu biɛhigu mini tuma'''
Rodrigo Hernández Cascante bɛ dɔɣi o la 22 June 1996 Madrid puuni. O daa pahi Atlético Madrid bi'polli shee 2007 o ni daa nyɛ yuma 11, yi CF Rayo Majadahonda na. Bɛ ni daa yiɣisi o 2013 dama "o ningbungbaŋ bi saɣi", o daa dihi nuu gbana n-ti Villarreal.
7 February 2015, o ni daa na nyɛ junior, Rodri daa tuui ŋmɛ senior n-ti reserves, ka kana late substitute 3-1 away nasara RCD Espanyol B zuɣu Segunda División B puuni. Bɛ daa ti o tuuli piligu dabsa 15 nyaaŋa, 2-0 nasara Real Zaragoza B zuɣu.
Rodri daa tuui ŋmɛ first-team 17 December 2015, ka piligi 2-0 yiŋ nasara SD Huesca zuɣu Copa del Rey. O tuuli La Liga yibu daa nyɛ 17 April 2016, o ni daa kana second-half substitute n-ti Denis Suárez 2-1 away kɔŋbu Rayo Vallecano sani.
4 December 2017, o ni daa pun zani o maŋa kamani regular, Rodri daa lahi dihi nuu gbana zaŋ chaŋ 2022. O daa di o tuuli pɔɣu Spanish zuɣusaa 18 February 2018, tooni 1-1 away draw ni Espanyol.
'''Atlético Madrid'''
24 May 2018, Rodri daa labi Atlético Madrid club maa ni daa saɣi ni Villarreal n-ti o transfer nyaaŋa. O daa dihi nuu gbana yuma anu, ni laɣifu €20 million, plus €5 million variables. O daa tuui ŋmɛ 15 August 2018 UEFA Super Cup Tallinn, ka ŋmɛ minti 71 tuuli 4-2 extra-time nasara city rivals Real Madrid zuɣu. O daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni 10 November 2018, ni 3-2 nasara Athletic Bilbao zuɣu.
==== '''Manchester City''' ====
'''2019-20 season: Tuuli season England'''
3 July 2019, Manchester City daa yo Rodri £62.6 million release clause, ka chɛ ka o daa o contract din kpalim Atlético ka yi club maa puuni. Transfer maa daa nyɛ record laɣifu Manchester City ni daa yo. O daa dihi nuu gbana yuma anu.
Rodri, yuma 23, daa tuui ŋmɛ 2019 FA Community Shield 4 August Wembley Stadium, ka ŋmɛ 90 minutes zaa City ni daa di penalties zuɣu Liverpool nyaaŋa 1-1 draw nyaaŋa. O daa tuui ŋmɛ Premier League West Ham United dabsa ayɔbu nyaaŋa 5-0 away nasara, 14 September o daa di o tuuli pɔɣu 3-2 away kɔŋbu Norwich City sani.
Bɛ daa yɛli October 2019 ni Rodri yɛn bi be goli yini dama hamstring daŋ zuɣu. 1 March 2020, City daa di EFL Cup Wembley Stadium buta doli taba, ka di Aston Villa 2-1 final puuni. Rodri daa ŋmɛ City pɔɣu din pahi ayi corner puuni, din daa bahigu nyɛ nasara pɔɣu.
'''2020-2024: Premier League nasara mini continental treble'''
Rodri ŋmɛri Manchester City 2023 puuni
13 February 2021, Rodri daa di City tuuli pɔɣu penalty puuni 3-0 yiŋ nasara Tottenham Hotspur zuɣu. 2021-22 yiŋ campaign puuni, Rodri daa mali pass completion 82.0 per 90 minutes ni pass completion rate 91.8% season maa zaa. Lala kalinli ŋɔ daa zaŋ Rodri niŋ zuɣusaa midfielders zaa Premier League puuni categories ayi maa puuni.
12 July 2022, Rodri daa saɣi ni o naɣisi o contract ni Manchester City zaŋ chaŋ 2027. 11 April 2023, o daa di o tuuli UEFA Champions League pɔɣu 3-0 yiŋ nasara Bayern Munich zuɣu quarter-finals tuuli leg. 10 June, o daa di pɔɣu yini ko Champions League final ni Inter Milan, ka nyaŋ City nasara n-ti bɛ tuuli title competition maa puuni, ka naai continental treble. Bɛ daa boli Rodri player of the match, ka piigi o tournament's Player of the Season.
23 September 2023, bɛ daa siɣisi Rodri Premier League bolli ni Nottingham Forest dama o daa too Morgan Gibbs-White tɔbu nyaaŋa, din daa ŋmani melee. Di n-daa nyɛ Rodri tuuli red card Premier League puuni. City daa lahi kɔŋ bolli ata din doli nyaaŋa (ni Wolverhampton Wanderers, Arsenal, ni Newcastle) o ni daa bi be ni. O anu yellow card nyaaŋa Tottenham sani, bɛ daa mɔŋ Rodri ka City lahi kɔŋ bolli maa - lala saha maa ni Aston Villa.
19 May 2024, Rodri daa lahi di kpaŋmaŋa pɔɣu bottom corner ni bɛ gu ka taɣi Manchester City 3-1 nasara West Ham United zuɣu season dabisili bahigu; City nasara daa chɛ ka bɛ lebi tuuli club England taarihi puuni n-dihi league trophy anahi doli taba. O daa lahi paai o 50th consecutive undefeated Premier League bolli ni o club, ka dɔ buyi ko Sol Campbell nyaaŋa ni bolli 56.
'''2024-2026: Daŋ, labbu mini yibu'''
22 September 2024, bɛ daa yiɣisi Rodri first half Manchester City 2-2 draw ni Arsenal, dama ACL mini meniscus daŋ, din daa chɛ ka o bi be 2024-25 season pam puuni. October 2024, bɛ daa ti o 2024 Ballon d'Or. 20 May 2025, o daa labi daŋ waɣinli nyaaŋa, ka kana late substitute 3-1 nasara Bournemouth zuɣu season bolli din pahiri ayi bahigu. O daa ŋmɛ bolli 33 Manchester City zaa competitions puuni bɛ 2025-26 season, ka bi be buyi dama hamstring mini groin daŋsi.
'''Barcelona'''
18 August 2026, Rodri daa dihi nuu gbana n-ti La Liga club Barcelona yuma anahi contract. Transfer laɣifu daa nyɛ €76.5m, fixed €60m ni €16.5m add-ons. Saha shɛli, Real Madrid coach José Mourinho daa yɛli ni club maa daa ti Rodri laɣifu viɛlli, amaa midfielder maa zilisigu zuɣu daa chɛ ka Madrid chɛ o bɔbu.
'''International tuma'''
O daa be Spain under-16, under-19 ni under-21 nyaaŋa, bɛ daa tuui piigi Rodri full side 16 March 2018 friendlies ayi ni Germany mini Argentina. O daa tuui ŋmɛ dabsa anu nyaaŋa, ka taɣi Thiago Alcântara bahigu 1-1 draw ni Germany Düsseldorf.
'''Euro 2024 title'''
June 2024, bɛ daa piigi Rodri Spain squad UEFA Euro 2024 Germany. O daa sɔŋ Spain ni bɛ paai ka di Euro 2024 final ni ŋmɛbu din viɛli pam, bɛ ni daa ti o best player tournament puuni, ka di pɔɣu yini, ni 92% passing accuracy. Spain daa di England 2-1 n-nya bɛ European championship din pahi anahi.
Spain ni daa puhiri bɛ Euro 2024 nasara England zuɣu, Rodri mini Spain captain Álvaro Morata daa yili "Gibraltar nyɛla Spanish". Yila maa daa nyɛ "rancid", "discriminatory" ni "hugely offensive" Gibraltar Government sani, ka chɛ ka bɛ complaint n-ti UEFA.
'''2026 FIFA World Cup title'''
25 May 2026, bɛ daa piigi Rodri Spain squad 2026 FIFA World Cup. Tournament puuni, o daa nyɛ Spain captain. Rodri daa piligi Spain bolli anii zaa, 1-0 nasara Argentina zuɣu final puuni, bɛ daa ti o Golden Ball. Rodri daa bi di pɔɣu bee assist tournament puuni, amaa bɛ daa paɣi o passing din daa chɛ ka Spain su bolli maa, ka di passes pam gari ŋun kam - 747 799 puuni (93 passes bolli yini puuni) - ni 93% accuracy, record single tournament puuni.
naezm4gbk16hwwgibtk9zj5wxs5qw0q
Pedri
0
33711
146502
2026-08-22T12:05:44Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Created an article
146502
wikitext
text/x-wiki
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la 25 November 2002), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''2019-22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv 2020 puuni.
2 September 2019, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili 1 July 2020 nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
33j1icftaffk5t3qftiuxoxh5pde89s
146503
146502
2026-08-22T12:06:59Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Added information
146503
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la 25 November 2002), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''2019-22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv 2020 puuni.
2 September 2019, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili 1 July 2020 nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
eswo1iqpkygqchqpp1som35w5g58sfx
146504
146503
2026-08-22T18:26:47Z
Mbahayam
8851
Added text
146504
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la 25 November 2002), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''2019-22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv 2020 puuni.
2 September 2019, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili 1 July 2020 nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
5418nrnjq1b87y92u3zc7lxfsq3kae3
146505
146504
2026-08-22T18:28:05Z
Mbahayam
8851
Added text
146505
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la Sililimiin-goli November bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2002 ni ), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''2019-22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv 2020 puuni.
2 September 2019, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili 1 July 2020 nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
839r3s01bxopem8b8wvnsdtyvr17s48
146506
146505
2026-08-22T18:29:18Z
Mbahayam
8851
Added text
146506
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la Sililimiin-goli November bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2002 ni ), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''Yuuni 2019 mali hali ni yuuni 22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv 2020 puuni.
2 September 2019, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili 1 July 2020 nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
hd8nt3r5h3y5z9v9thz0wdwaz957848
146507
146506
2026-08-22T18:29:57Z
Mbahayam
8851
Added text
146507
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la Sililimiin-goli November bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2002 ni ), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''Yuuni 2019 mali hali ni yuuni 22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona yuuni 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv yuuni 2020 puuni.
2 September 2019, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili 1 July 2020 nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
n85ga0xh2db55cr9jl44bgryoh5rqru
146508
146507
2026-08-22T18:30:57Z
Mbahayam
8851
Added text
146508
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la Sililimiin-goli November bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2002 ni ), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''Yuuni 2019 mali hali ni yuuni 22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona yuuni 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv yuuni 2020 puuni.
Silimiin-goli September dabaayi dali, yuuni 2019 ni, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili 1 July 2020 nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
crnaqzkm9u3ebwaqnrs019548zbyfrw
146509
146508
2026-08-22T18:32:09Z
Mbahayam
8851
Added text
146509
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la Sililimiin-goli November bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2002 ni ), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''Yuuni 2019 mali hali ni yuuni 22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona yuuni 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv yuuni 2020 puuni.
Silimiin-goli September dabaayi dali, yuuni 2019 ni, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili Silimiin-goli July dahinyini dali, yuuni 2020 ni nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''2021-2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
tt0sevvtsglvd7ia72td2sru6uy3w4k
146510
146509
2026-08-22T18:33:02Z
Mbahayam
8851
Added text
146510
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la Sililimiin-goli November bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2002 ni ), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''Yuuni 2019 mali hali ni yuuni 22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona yuuni 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv yuuni 2020 puuni.
Silimiin-goli September dabaayi dali, yuuni 2019 ni, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili Silimiin-goli July dahinyini dali, yuuni 2020 ni nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''Yuuni 2021 mali hali ni yuuni 2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
7n7ha0yg9ffegf03mf75cjmnuk9dr7v
146511
146510
2026-08-22T18:33:28Z
Mbahayam
8851
Added text
146511
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Pedri Argentina v Spain 19 July 2026-191.jpg|thumb|Pedri Argentina vs Spain 19 July 2026]]
== Pedri; ==
Pedro González López (bɛ dɔɣi o la Sililimiin-goli November bɛɣu pishi ni anu dali, yuuni 2002 ni ), bɛ tooi mi o la Pedri, nyɛla Spanish professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Barcelona mini Spain national team.
O ni daa yi Las Palmas bi'polli shee na, bɛ daa duhi Pedri first team August 2019 o ni daa nyɛ yuma 16, poi ka o daa chaŋ Barcelona season din doli nyaaŋa. O tuuli season puuni, o daa ŋmɛ bolli kamani zaa Barcelona ni daa di Copa del Rey ka lahi di Golden Boy mini Kopa Trophy 2021 puuni, bɛ ni tiri bi'polli ŋun viɛli pam dunia puuni. O ni daa nya daŋsi pam gba, o daa zani o maŋa kamani bi'polli ŋun mali kpaŋmaŋa pam dunia puuni, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam Barcelona ni daa di domestic treble - La Liga title, Copa del Rey, ni Supercopa de España 2024-25 season puuni.
Pedri nyɛla Spain international mini youth international kuro. O daa tuui ŋmɛ senior national team 2021 ka zani n-ti o tiŋgbani FIFA World Cups ayi (2022 mini 2026) ni UEFA European Championships ayi (2020 mini 2024), bɛ daa boli o Young Player of the Tournament Euro 2020 puuni ka mali kpaŋmaŋa pam Spain nasara Euro 2024 puuni. 2026 World Cup puuni, o daa sɔŋ Spain ni bɛ di bɛ dunia title din pahi ayi.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bɛ daa dɔɣi o Bajamar, Tenerife, Canary Islands, Pedri daŋ daa labi Tegueste, tiŋa din miri li, o ni daa nyɛ yuma ata. O ba, Fernando, daa ŋmɛ bolli goalkeeper o bi'polli ni poi ka o deei daŋ maa restaurant. Pedri daa pahi UD Tegueste, ka piligi centre-back. O ni daa nyɛ yuma 13, Pedri daa dihi nuu gbana n-ti Laguna, ni o daa ŋmɛ zaŋ chaŋ 2018. Real Madrid daa zaɣisi Pedri bɛ ni daa bo o trial 2018 puuni, bɛ ni daa yɛli o ni o bi paai bɛ zaashee. O daa tooi ŋmɛ bɛla dama sakura pam zuɣu, ka lala bɛla puuni, Real Madrid daa zaŋ o labi yiŋ.
'''Club tuma'''
'''Las Palmas'''
Pedri daa pahi Las Palmas bi'polli shee 2018 yi Laguna na. 15 July 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, o daa dihi nuu gbana yuma anahi professional contract ni club maa, bɛ ni duhi o first team ni manager Pepe Mel.
Pedri daa tuui ŋmɛ professional debut 18 August 2019, o ni daa nyɛ yuma 16 ko, ni o piligi 1-0 yiŋ kɔŋbu Huesca sani Segunda División puuni. O daa di o tuuli professional pɔɣu 19 September, ni bolli maa pɔɣu yini ko yiŋ nasara Sporting Gijón zuɣu ka lebi ŋun pɔra bilaa n-di Las Palmas taarihi puuni ni yuma 16, goli 9 ni dabsa 23.
'''Barcelona'''
'''Yuuni 2019 mali hali ni yuuni 22: Leebu starter Barcelona mini Copa del Rey'''
Pedri daa lining up Barcelona yuuni 2020 puuni
Pedri bɔri bolli bolli ni Dynamo Kyiv yuuni 2020 puuni.
Silimiin-goli September dabaayi dali, yuuni 2019 ni, Barcelona daa saɣi ni Las Palmas Pedri transfer, din pili Silimiin-goli July dahinyini dali, yuuni 2020 ni nyaaŋa. Bolli ŋmɛri maa daa saɣi yuma ayi contract ni Catalan club, ban daa yo €5 million deal maa, din yɛn du o ni yi paai clauses shɛŋa o contract puuni.
Bɛ daa zaŋ o n-ti main squad 2020-21 season ni number 16 shirt, Pedri daa tuui ŋmɛ 27 September, ka taɣi Philippe Coutinho 4-0 yiŋ nasara Villarreal zuɣu La Liga puuni. O daa nya tuuli piligu 17 October 1-0 away kɔŋbu Getafe sani. 20 October, Pedri daa di o tuuli pɔɣu club maa puuni o UEFA Champions League debut, 5-1 nasara Ferencváros zuɣu group stage, o ni daa kana substitute 61st minute n-ti Ansu Fati. 7 November, 5-2 yiŋ nasara Real Betis zuɣu, o daa di o tuuli pɔɣu La Liga nyaaŋa assist din yi Sergi Roberto sani.
6 January 2021, Pedri daa di headed pɔɣu Athletic Bilbao sani ka sɔŋ Barcelona pɔɣu din pahi ayi 3-2 nasara San Mamés. 17 April, Pedri daa di tuuli trophy o senior tuma puuni Barcelona ni daa di Athletic 4-0 Copa del Rey final puuni. 8 May, yuma 18 ni dabsa 164, Pedri daa ŋmɛ o 50th bolli Barcelona zaa competitions puuni o ni daa piligi 0-0 draw ni Atlético Madrid Camp Nou, ka lebi ŋun pɔra buyi n-paai milestone ŋɔ Bojan Krkić nyaaŋa, ŋun daa nyɛ yuma 18 ni dabsa 3 o ni daa paai 50 bolli ŋmɛbu. October 2021 sunsuuni Pedri daa dihi nuu gbana palli ni Barcelona din mali record €1 billion release clause. 22 November, Pedri daa di Golden Boy award Tuttosport ni tiri n-ti best player European bolli puuni under 21. Bakoyi din doli nyaaŋa o daa lahi deei 2021 Kopa Trophy, France Football ni tiri, n-ti best performing player dunia bolli puuni under 21.
13 February 2022, Pedri daa di fastest Derbi Barceloní pɔɣu 21st century puuni, 75 seconds puuni 2-2 draw ni Espanyol. Yuun' yini maa nyaaŋa, 14 April, Pedri daa nya hamstring daŋ Barcelona second legged quarter-final Europa League bolli ni Frankfurt, bɛ ni daa yiɣisi ba. Lala nyaaŋa bɛ daa yɛli ni Pedri ku tooi ŋmɛ season maa bahigu.
'''2022-Saha ŋɔ: Domestic nasara din kpalim ni daŋ yɛlmuɣa'''
28 January 2023, Pedri daa ŋmɛ o 100th bolli zaa competitions La Liga bolli ni Girona. Bɛ daa zaŋ o kana 26th minute n-ti injured Ousmane Dembélé ka di pɔɣu yini ko bolli maa puuni. 2022-23 season bahigu, o daa tooi di o tuuli La Liga title ni Barcelona coach Xavi sulinsi ni.
Ni manager palli Hansi Flick kana Barcelona 2024-25 season puuni, Pedri daa kpaŋsi o ningbungbaŋ pam, ka mali piligu din viɛli ka bi mali daŋsi pam season piligu. 21 January 2025, o daa sɔŋ Eric García Barcelona equalizer Benfica zuɣu ni bɛ ŋmɛ 4-4, Barcelona ni daa lahi di bolli maa 5-4 n-nya top 8 zaashee Champions League league phase. Goli maa nyaaŋa, 30 January, o daa naɣisi o contract ni club maa zaŋ chaŋ 2030. 26 April, Pedri daa di tuuli pɔɣu Copa del Rey final ni Real Madrid ka sɔŋ team maa ni bɛ di bolli maa 3-2. Lamine Yamal ni daa gɔ bolli Madrid defense puuni, o daa pa pɔɣu n-ti Pedri ŋun daa di box nyaaŋa, ka ŋmɛ top left corner ka Barcelona daa naai season maa ni La Liga, Copa del Rey mini Supercopa de España dihibu, n-ti pahi semi-final Champions League puuni, ni Pedri ni daa ŋmɛri bolli pam competitions zaa puuni.
26 October, bɛ daa siɣisi Pedri 2-1 kɔŋbu Real Madrid sani o ni daa nya yellow cards ayi, din daa nyɛ tuuli red card o senior tuma puuni. Dabsa ata nyaaŋa, Barcelona daa yɛli ni o daa nya tear distal biceps femoris muscle o left thigh puuni, din daa chɛ ka o bi be. Saha maa zaŋ chaŋ, o daa ŋmɛ Barcelona bolli zaa season puuni. O daa labi daŋ nyaaŋa 29 November, ka kana second half substitute n-ti Raphinha Barcelona 3-1 nasara Alavés zuɣu. 13 December, o ni daa piligi 2-0 nasara Osasuna zuɣu, Pedri daa lebi Barcelona bi'polli ŋun ŋmɛ 150 La Liga bolli, record Lionel Messi ni daa pun gbubi.
'''International tuma'''
21 August 2020, bɛ daa boli Pedri Spain under-21 squad; o daa lahi tuui ŋmɛ 3 September 1-0 away nasara Macedonia zuɣu qualifying bolli 2021 UEFA European Under-21 Championship.
March 2021, Pedri daa nya tuuli boli Spain senior team coach Luis Enrique sani 2022 FIFA World Cup qualification group stage tooni. O daa tuui ŋmɛ yuun' yini maa 25 March Greece sani.
'''Yuuni 2021 mali hali ni yuuni 2023: Tuuli international tournaments'''
24 May 2021, bɛ daa zaŋ Pedri n-ti Luis Enrique 24-man squad UEFA Euro 2020. 14 June, o daa lebi ŋun pɔra bilaa n-zani Spain European Championships puuni, o ni daa piligi 0-0 draw ni Sweden yuma 18, goli 6, ni dabsa 18, ka ŋmahi record Miguel Tendillo ni daa zali Euro 1980. 28 June, Pedri daa lebi ŋun pɔra bilaa n-ŋmɛ knock-out bolli European Championships puuni o ni daa piligi round of 16 ni Croatia, yuma 18 ni dabsa 215; amaa o daa di own goal saha shɛli goalkeeper Unai Simón ni daa bi tooi gbubi o long pass. Spain daa lahi di bolli maa 5-3 extra-time puuni. O daa ŋmɛ Spain bolli ayɔbu puuni bɛla yini ko ka mali kpaŋmaŋa pam Spain chandi semi-final, bɛ ni daa kɔŋ 4-2 penalties zuɣu eventual winners Italy sani 1-1 draw nyaaŋa extra-time; bolli maa puuni, o daa di passes 65 66 puuni. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa piigi o Young Player of the Tournament, ka nyɛ Spanish player yini ko tournament puuni bɛ ni piigi Team of the Tournament.
29 June 2021, bɛ daa boli Pedri Spain squad 2020 Summer Olympics. Barcelona ni daa bi bɔri ni bɛ zaŋ Pedri pahi Spain Olympic squad daa chɛ yɛlmuɣa, ni manager Ronald Koeman ni daa boli boli maa "too much". 22 July, Pedri daa ŋmɛ 90 minutes zaa Spain 0-0 piligu ni Egypt. Bolli maa daa nyɛ Pedri 66th season maa puuni. Final puuni, Pedri 73rd bolli season maa puuni, Spain daa kɔŋ 2-1 Brazil sani extra-time puuni.
Pedri daa be Spain squad 2022 FIFA World Cup Qatar. O daa piligi Spain bolli anahi zaa. Morocco daa yiɣisi Spain round of 16 penalties zuɣu.
'''Yuuni 2024-Saha ŋɔ: Tuuli international titles'''
Bɛ daa boli Pedri Spain UEFA Euro 2024 squad o ni daa bi be national side World Cup nyaaŋa prolonged injury yɛlmuɣa zuɣu. O daa di o tuuli senior international pɔɣa friendly ni Northern Ireland 8 June 2024, ni pɔɣa ayi 5-1 nasara. Pedri daa piligi Spain tuuli bolli ni Croatia, ka sɔŋ pɔɣu din pahi ayi 3-0 nasara n-ti Fabián Ruiz; o daa lahi piligi group stage bolli din doli nyaaŋa, 1-0 nasara Italy zuɣu, ni round of 16 4-1 nasara Georgia zuɣu. Quarter-final ni hosts Germany, Pedri daa yi field 8th minute o ni daa nya foul Toni Kroos sani, bɛ ni daa nya inner ligament stretch knee puuni; Dani Olmo daa taɣi o bolli maa puuni, din daa naai 2-1 nasara, ka chaŋ tournament bahigu, Spain ni daa di champions, ka di England 2-1 final puuni.
25 May 2026, bɛ daa piigi Pedri Spain squad 2026 FIFA World Cup. O daa piligi Spain bolli pam tournament puuni, poi ka o kana substitute final puuni, Spain ni daa di Argentina 1-0 extra time nyaaŋa n-di title. Pedri daa lahi nam chances ayi (4) FIFA World Cup Final puuni, din dɔ buyi Xavi (5) nyaaŋa Spain 2010 puuni.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Pedri tooi ŋmɛri free midfield role, din chɛ ka o gɔri pitch maa zaa; o bɔri ni o be central yaɣa ka ŋmɛ lines sunsuuni, o ni tooi lahi chaŋ wideside n-chani touchline ni o nam chances n-ti o zonima. O lahi siri tiŋa defense ni o deei bolli. O tooi be left bee right flank zuɣu, bee kamani number 8. O tuuli shee daa nyɛ winger, bɛ daa lahi taɣi o central midfield role, o ni tooi lahi ŋmɛ attacking midfielder, n-ti pahi offensive mini midfield roles pam. O lahi ŋmɛri defensive midfielder mini centre-forward bɛla.
Pedri bɛ mi o la o technical skills, dribbling, ball control, passing, awareness, ni vision, n-ti pahi o ni tooi gbubi o maŋa shee din muɣisiri, ka tooi nya yɛli, ka ŋmɛ bahigu bolli bee penetrating passes ni o naba ayi zaa, din chɛ ka o nyɛ effective playmaker. O lahi nyɛla bɛ ni mi so o dribbling skills, stamina, maŋmaŋa gbibbu pressure gbunni, ni o ni tooi ŋmɛ ni o naba ayi
== Kundivihira ==
sfxmd6r3zbxfqx0t2ym01y0uurfvjxo
Bernardo Silva
0
33712
146549
2026-08-22T22:12:04Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Created an article
146549
wikitext
text/x-wiki
== Bernardo Silva; ==
Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva (bɛ dɔɣi o la 10 August 1994) nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Real Madrid mini Portugal national team.
O ni daa be o bi'polli tuma pam Benfica puuni nyaaŋa, Silva daa piligi o professional senior tuma ni ba, poi ka o chaŋ Monaco permanently January 2015, ka di Ligue 1 title 2016-17 season. Summer 2017 puuni, Silva daa pahi Manchester City. O daa ŋmɛ bolli gari 450, ka di kpaŋmaŋa kara 20, n-ti pahi Premier League titles ayɔbu, FA Cups ata, EFL Cups anahi, ni Champions League 2023 puuni, kamani continental treble. 2017-18 puuni, o daa sɔŋ City ka bɛ lebi Premier League team yini ko ŋun nya points 100 season yini puuni. 2018-19 puuni, Silva daa mali kpaŋmaŋa pam City ni daa lebi tuuli dabba team England ni bɛ di domestic treble, bɛ ni daa boli o Manchester City Player of the Year 2019 ka be PFA Premier League Team of the Year. 2020-21 puuni, o daa sɔŋ Manchester City ni bɛ paai bɛ tuuli UEFA Champions League final, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam ban daa di bɛ tuuli continental treble 2022-23 puuni, bɛ season din viɛli pam zaa puuni. July 2026 puuni, o daa yi Manchester City kamani free agent ka pahi La Liga club Real Madrid.
Silva daa tuui ŋmɛ senior n-ti Portugal 2015 o ni daa ŋmɛ nations maa bi'polli teams under-19 ni under-21 nyaaŋa. Bɛ daa piigi o Portugal squads FIFA World Cups ata (2018, 2022 ni 2026), UEFA European Championships ayi (2020 ni 2024), ni 2017 FIFA Confederations Cup. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 ni 2025, bɛ ni daa boli o Player of the Tournament o yiŋ 2019 maa puuni.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva bɛ dɔɣi o la 10 August 1994, Lisbon, Portugal. Silva bolli chandi daa piligi Lisbon, ni o bolli yɛlibɔra daa pun zooi.
'''Club tuma'''
'''Benfica'''
S.L. Benfica bi'polli system ni dɔɣi so, Silva daa ŋmɛ n-ti bɛ zaashee, 2013 puuni bɛ daa di 2012-13 Portuguese Juniors Championship. O daa tuui ŋmɛ Benfica B Segunda Liga bolli ni Trofense 10 August 2013.
19 October 2013, Silva daa tuui ŋmɛ Benfica yuma 19, 2013-14 Taça de Portugal third round 1-0 away nasara Campeonato Nacional de Seniores club C.D. Cinfães sani, ka yi bench 80th minute. O ŋmɛbu viɛlli Benfica B n-ti 2013-14 Segunda Liga daa chɛ ka o deei league's Breakthrough Player of the Year award. O daa be Benfica domestic treble-winning team 2013-14 season, ka ŋmɛ minti 31 ko bolli ata puuni.
'''Monaco'''
Silva ŋmɛri Monaco 2016-17 Champions League puuni
7 August 2014, Silva daa pahi Monaco one-year samli. O daa tuui ŋmɛ 17 August Ligue 1 away bolli ni Bordeaux, ka taɣi Lucas Ocampos second half. 21 September, o daa tuui piligi, 1-0 yiŋ nasara Guingamp zuɣu. 14 December, o daa di pɔɣu yini ko yiŋ nasara Marseille zuɣu.
20 January 2015, Benfica daa yɛli ni Silva economic mini sports rights kɔhi Monaco n-ti €15.75 million; o daa dihi nuu gbana n-ti Monaco din yɛn naai 30 June 2019. 10 April, o daa di pɔɣa ayi 3-0 away nasara Caen zuɣu. 10 August 2015, Silva daa naɣisi o contract yuma yini, ka gbubi o zaŋ chaŋ June 2020.
2016-17 Champions League group stage away bolli ni CSKA Moscow 18 October 2016, Silva daa di Monaco equaliser 87th minute ni bɛ ŋmɛ 1-1 draw. 15 January 2017, o daa di Monaco bahigu pɔɣa ayi 4-1 away nasara Marseille zuɣu ka sɔŋ Monaco ka bɛ du Ligue 1 table zuɣusaa tuuli Week 5 nyaaŋa current Ligue 1 season puuni. 29 January din doli nyaaŋa, Silva daa di added-time equaliser 1-1 draw ni reigning league champions Paris Saint-Germain Parc des Princes, ka zaŋ o team du league zuɣusaa. O daa naai 2016-17 season ni pɔɣa 8 ni assists 9 league puuni ni pɔɣa 11 ni assists 12 bolli 58 zaa puuni.
==== '''Manchester City''' ====
'''2017-2021: Yiŋ nasara ni European final'''
O ŋmɛbu viɛlli Manchester City ni Monaco UEFA Champions League knockout legs 2016-17 season daa nyɛ head coach Pep Guardiola mini o nyaaŋa tuma nim ni baŋ shɛli. 26 May 2017, Manchester City daa yɛli ni bɛ dihi nuu gbana n-ti Silva five-year contract o medical tests nyaaŋa. Transfer laɣifu bi yina polo, bɛ yɛli ni di yiɣisi €50 million (£43.5 million), din tooi paai €70 million ni add-ons. Silva daa pahi club maa officially 1 July 2017, 2017-18 season tooni.
13 February 2018, Silva daa di o tuuli Champions League pɔɣu City n-ti 4-0 away nasara Basel zuɣu round of 16 tuuli leg. 5 March, Silva daa di nasara pɔɣu yini ko Chelsea yiŋ - nasara kpeeni din daa zaŋ ba miri Premier League title dihibu ni nasara ata ko. O daa zani o maŋa kamani consistent ŋmɛri, ka ŋmɛ bolli pam gari City player kam season puuni zaŋ chaŋ February 2018 bahigu. Season bahigu, o daa ŋmɛ Manchester City 53 zaa competitions puuni - pam gari City player kam lala season maa ni daa sɔŋ ba ka bɛ nya record 100 points Premier League ni EFL Cup.
Silva daa ŋmɛ bolli 51 Manchester City n-ti 2018-19 season, ka di pɔɣa 13 ka lahi sɔŋ assists 14 zaa competitions puuni. 24 April 2019, Silva daa di tooni pɔɣu City n-ti Manchester United Manchester Derby puuni, 2-0 nasara Old Trafford daa zaŋ o team du league zuɣusaa. Silva consistent ni kpaŋmaŋa ŋmɛbu daa sɔŋ o team ni bɛ di Premier League title, ka zani Kevin De Bruyne zaashee ŋun daa bi be season pam daŋ zuɣu. Lala zuɣu bɛ daa piigi o PFA Team of the Year ni City nim anahi pahi ka di Manchester City Player of the Season award, fans ni piigi shɛli.
2019-20 season, Silva daa di hat-trick 8-0 ŋmabu Watford zuɣu Premier League 21 September. Dabsa nyaaŋa, FA daa bohi labisibu Manchester City sani Silva ni daa tim tweet n-ti o zo Benjamin Mendy din ŋmaliŋ player maa nini ni dark-skinned advertising mascot, ka Kick It Out, campaign group racism tuhibu bolli puuni, wuhiri bɛ bi niŋ suhi Silva ni zaŋ racist stereotype. Mendy daa yɛli ni tweet maa bi yɛli o. November, bɛ daa mɔŋ Silva bolli yini ka yo o £50,000 tweet maa zuɣu. FA daa yɛli ni Silva daa bi bɔri ni post maa lebi insulting bee racist. October 2019, bɛ daa piigi Silva 30 candidates puuni Ballon d'Or.
'''2021-2024: Premier League titles doli taba ni continental treble'''
2021-22 season piligu, Manchester City manager Pep Guardiola daa yɛli ni Silva nyɛla bolli ŋmɛriba ata puuni yino ban bɔri ni bɛ yi club maa summer transfer window puuni. Bɛ daa yɛli ni o suhupilli bi paligi Manchester, ni Spanish La Liga side Atlético Madrid ni Serie A side Milan bɔri o. O ni daa kpalim club maa transfer window puuni, Silva daa piligi ŋmɛbu viɛlla midfield n-ti Manchester City, pam 5-0 nasara Arsenal zuɣu, ka di pɔɣu yini ko 1-0 nasara Leicester City zuɣu, ni Liverpool mini Chelsea, bɛ ni daa boli o man of the match lala bahigu maa puuni, ni manager Pep Guardiola ni daa boli Silva "bolli ŋmɛri ŋun viɛli pam dunia puuni yino". O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa ti o Manchester City Player of the Month club supporters sani goli ayi doli taba September mini October.
6 November, Manchester derby puuni, Silva daa di City pɔɣu din pahi ayi 2-0 nasara Manchester United zuɣu Old Trafford. 24 November, Silva daa lebi tuuli player Champions League puuni n-di 100% passing rate, bɛ ni daa boli o man of the match, o ni daa sɔŋ assist n-ti Gabriel Jesus, City 2-1 yiŋ nasara Paris Saint-Germain zuɣu Champions League group stage bolli puuni, ni bɛ gu ka taɣi bɛ team qualification round of sixteen. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa boli o Manchester City Player of the Month November, ka lebi tuuli player ŋun di award maa goli ata doli taba.
15 February 2022, Silva daa di pɔɣa ayi ka sɔŋ assist 5-0 away nasara Sporting CP zuɣu Champions League round of 16 tuuli leg, bɛ ni daa boli o man of the match bolli ayi doli taba. O ni daa be o tuuli seasons anahi pam Manchester ka tiri width right, bɛ daa taɣi o lebi ultimate utility player season ŋɔ puuni. O nyɛla central midfielder, o daa ŋmɛ centre forward (o daa di dini ni Manchester United) ni defensive midfield gba. O daa naai season maa ni pɔɣa 13 ni assists 7 zaa competitions puuni.
17 May 2023, Silva daa di pɔɣa ayi 4-0 nasara Real Madrid zuɣu Champions League semi-final second leg, din daa gu ka taɣi o club qualification second Champions League final bɛ taarihi puuni. 10 June, o daa sɔŋ crucial assist n-ti Rodri, ŋun daa di match-winning pɔɣu yini ko Champions League final ni Inter Milan, ka nyaŋ Manchester City nasara n-ti bɛ tuuli Champions League trophy ka naai continental treble. Bɛ daa piigi o 2022-23 UEFA Champions League team of the tournament. 23 August 2023, Silva daa naɣisi o contract zaŋ chaŋ 2026.
2024-2026: Captaincy mini yibu
Bɛ daa piigi o club captain 2025-26 season tooni, Kevin De Bruyne yiŋbu nyaaŋa. Yuun' yini nyaaŋa, 5 November, o daa paai o 100th Champions League yibu 4-1 nasara Borussia Dortmund zuɣu.
5 April 2026, Manchester City assistant manager Pep Lijnders daa yɛli ni Silva yɛn yi club maa summer o contract ni yi naai. Goli maa nyaaŋa, 16 April, bɛ daa yɛli ni o yɛn yi club maa kamani free agent season bahigu.
Silva daa ŋmɛ o bahigu bolli Manchester City n-ti 24 May 2026, ka nyɛ captain 2-1 kɔŋbu Aston Villa sani Premier League season dabisili bahigu. O daa yi club maa nyaaŋa yuma awɔi, o ni daa lebi defining players Pep Guardiola era puuni yino, ka di major honours pam n-ti pahi Premier League titles ayɔbu ni UEFA Champions League 2023. Silva daa nya emotional farewell supporters, zonima ni coaching staff sani, ka naai o City tuma ni bolli 450 gari zaa competitions puuni.
===== '''Real Madrid''' =====
17 June 2026, Silva daa dihi nuu gbana n-ti La Liga club Real Madrid two-year contract.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Silva nyɛla ŋun pɔra, elegant, ni creative left-footed playmaker, ni ningbungbaŋ bilaa, ŋun tooi ŋmɛ attacking mini midfield zaashee pam. O tuma puuni zaa, bɛ daa zaŋ o n-ti zaashee pam, n-ti pahi winger either flank (o yu left side), central midfielder, deep-lying playmaker, attacking midfielder, bee second striker; bɛ daa lahi zaŋ o n-ti false 9 role, bee wing-back bɛla. Bɛ tooi mi o la o technique, yom, agility, passing, ball control, vision, creativity, ni dribbling skills, n-ti pahi o yaa mini defensive tuma, din chɛ ka o tooi gɔri, press opponents, ka piligi attacks o ni yi nya possession. O nyɛla team player ŋun mali yɛm viɛlli, ŋun bɔri ni o be offensive plays nambu puuni gari o maŋa dribbling runs. O nyɛ creative midfielder, o lahi tooi di pɔɣa o maŋa.
'''O Maŋmaŋa biɛhigu'''
Silva English bɛ boli o la "perfect", bɛ ma ni bɛ ba ni daa zaŋ o English-speaking school Lisbon o ni daa nyɛ yuma ayɔbu zuɣu. English mini Portuguese nyaaŋa, Silva yɛri French mini Spanish. O mabia Matilde Fidalgo, bɛ ni dɔɣi o 1994 gba, daa zani Portugal mini Manchester City paɣaba teams. Silva mali French Bulldog bɛ ni boli John John Stones nyaaŋa. Silva nyɛla Portuguese club S.L. Benfica bɔra. 1 July 2023, o daa niŋ amiliya ni o paɣa yɛn ti lebi Inês Tomaz.
r1gtr5crc7hvwkyjh2jv77fqe3r2grn
146550
146549
2026-08-22T22:13:43Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Added information
146550
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Bernardo Silva Croatia v Portugal 2 July 2026-238.jpg|thumb|Bernardo Silva Croatia vs Portugal 2 July 2026]]
== Bernardo Silva; ==
Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva (bɛ dɔɣi o la 10 August 1994) nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Real Madrid mini Portugal national team.
O ni daa be o bi'polli tuma pam Benfica puuni nyaaŋa, Silva daa piligi o professional senior tuma ni ba, poi ka o chaŋ Monaco permanently January 2015, ka di Ligue 1 title 2016-17 season. Summer 2017 puuni, Silva daa pahi Manchester City. O daa ŋmɛ bolli gari 450, ka di kpaŋmaŋa kara 20, n-ti pahi Premier League titles ayɔbu, FA Cups ata, EFL Cups anahi, ni Champions League 2023 puuni, kamani continental treble. 2017-18 puuni, o daa sɔŋ City ka bɛ lebi Premier League team yini ko ŋun nya points 100 season yini puuni. 2018-19 puuni, Silva daa mali kpaŋmaŋa pam City ni daa lebi tuuli dabba team England ni bɛ di domestic treble, bɛ ni daa boli o Manchester City Player of the Year 2019 ka be PFA Premier League Team of the Year. 2020-21 puuni, o daa sɔŋ Manchester City ni bɛ paai bɛ tuuli UEFA Champions League final, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam ban daa di bɛ tuuli continental treble 2022-23 puuni, bɛ season din viɛli pam zaa puuni. July 2026 puuni, o daa yi Manchester City kamani free agent ka pahi La Liga club Real Madrid.
Silva daa tuui ŋmɛ senior n-ti Portugal 2015 o ni daa ŋmɛ nations maa bi'polli teams under-19 ni under-21 nyaaŋa. Bɛ daa piigi o Portugal squads FIFA World Cups ata (2018, 2022 ni 2026), UEFA European Championships ayi (2020 ni 2024), ni 2017 FIFA Confederations Cup. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 ni 2025, bɛ ni daa boli o Player of the Tournament o yiŋ 2019 maa puuni.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva bɛ dɔɣi o la 10 August 1994, Lisbon, Portugal. Silva bolli chandi daa piligi Lisbon, ni o bolli yɛlibɔra daa pun zooi.
'''Club tuma'''
'''Benfica'''
S.L. Benfica bi'polli system ni dɔɣi so, Silva daa ŋmɛ n-ti bɛ zaashee, 2013 puuni bɛ daa di 2012-13 Portuguese Juniors Championship. O daa tuui ŋmɛ Benfica B Segunda Liga bolli ni Trofense 10 August 2013.
19 October 2013, Silva daa tuui ŋmɛ Benfica yuma 19, 2013-14 Taça de Portugal third round 1-0 away nasara Campeonato Nacional de Seniores club C.D. Cinfães sani, ka yi bench 80th minute. O ŋmɛbu viɛlli Benfica B n-ti 2013-14 Segunda Liga daa chɛ ka o deei league's Breakthrough Player of the Year award. O daa be Benfica domestic treble-winning team 2013-14 season, ka ŋmɛ minti 31 ko bolli ata puuni.
'''Monaco'''
Silva ŋmɛri Monaco 2016-17 Champions League puuni
7 August 2014, Silva daa pahi Monaco one-year samli. O daa tuui ŋmɛ 17 August Ligue 1 away bolli ni Bordeaux, ka taɣi Lucas Ocampos second half. 21 September, o daa tuui piligi, 1-0 yiŋ nasara Guingamp zuɣu. 14 December, o daa di pɔɣu yini ko yiŋ nasara Marseille zuɣu.
20 January 2015, Benfica daa yɛli ni Silva economic mini sports rights kɔhi Monaco n-ti €15.75 million; o daa dihi nuu gbana n-ti Monaco din yɛn naai 30 June 2019. 10 April, o daa di pɔɣa ayi 3-0 away nasara Caen zuɣu. 10 August 2015, Silva daa naɣisi o contract yuma yini, ka gbubi o zaŋ chaŋ June 2020.
2016-17 Champions League group stage away bolli ni CSKA Moscow 18 October 2016, Silva daa di Monaco equaliser 87th minute ni bɛ ŋmɛ 1-1 draw. 15 January 2017, o daa di Monaco bahigu pɔɣa ayi 4-1 away nasara Marseille zuɣu ka sɔŋ Monaco ka bɛ du Ligue 1 table zuɣusaa tuuli Week 5 nyaaŋa current Ligue 1 season puuni. 29 January din doli nyaaŋa, Silva daa di added-time equaliser 1-1 draw ni reigning league champions Paris Saint-Germain Parc des Princes, ka zaŋ o team du league zuɣusaa. O daa naai 2016-17 season ni pɔɣa 8 ni assists 9 league puuni ni pɔɣa 11 ni assists 12 bolli 58 zaa puuni.
==== '''Manchester City''' ====
'''2017-2021: Yiŋ nasara ni European final'''
O ŋmɛbu viɛlli Manchester City ni Monaco UEFA Champions League knockout legs 2016-17 season daa nyɛ head coach Pep Guardiola mini o nyaaŋa tuma nim ni baŋ shɛli. 26 May 2017, Manchester City daa yɛli ni bɛ dihi nuu gbana n-ti Silva five-year contract o medical tests nyaaŋa. Transfer laɣifu bi yina polo, bɛ yɛli ni di yiɣisi €50 million (£43.5 million), din tooi paai €70 million ni add-ons. Silva daa pahi club maa officially 1 July 2017, 2017-18 season tooni.
13 February 2018, Silva daa di o tuuli Champions League pɔɣu City n-ti 4-0 away nasara Basel zuɣu round of 16 tuuli leg. 5 March, Silva daa di nasara pɔɣu yini ko Chelsea yiŋ - nasara kpeeni din daa zaŋ ba miri Premier League title dihibu ni nasara ata ko. O daa zani o maŋa kamani consistent ŋmɛri, ka ŋmɛ bolli pam gari City player kam season puuni zaŋ chaŋ February 2018 bahigu. Season bahigu, o daa ŋmɛ Manchester City 53 zaa competitions puuni - pam gari City player kam lala season maa ni daa sɔŋ ba ka bɛ nya record 100 points Premier League ni EFL Cup.
Silva daa ŋmɛ bolli 51 Manchester City n-ti 2018-19 season, ka di pɔɣa 13 ka lahi sɔŋ assists 14 zaa competitions puuni. 24 April 2019, Silva daa di tooni pɔɣu City n-ti Manchester United Manchester Derby puuni, 2-0 nasara Old Trafford daa zaŋ o team du league zuɣusaa. Silva consistent ni kpaŋmaŋa ŋmɛbu daa sɔŋ o team ni bɛ di Premier League title, ka zani Kevin De Bruyne zaashee ŋun daa bi be season pam daŋ zuɣu. Lala zuɣu bɛ daa piigi o PFA Team of the Year ni City nim anahi pahi ka di Manchester City Player of the Season award, fans ni piigi shɛli.
2019-20 season, Silva daa di hat-trick 8-0 ŋmabu Watford zuɣu Premier League 21 September. Dabsa nyaaŋa, FA daa bohi labisibu Manchester City sani Silva ni daa tim tweet n-ti o zo Benjamin Mendy din ŋmaliŋ player maa nini ni dark-skinned advertising mascot, ka Kick It Out, campaign group racism tuhibu bolli puuni, wuhiri bɛ bi niŋ suhi Silva ni zaŋ racist stereotype. Mendy daa yɛli ni tweet maa bi yɛli o. November, bɛ daa mɔŋ Silva bolli yini ka yo o £50,000 tweet maa zuɣu. FA daa yɛli ni Silva daa bi bɔri ni post maa lebi insulting bee racist. October 2019, bɛ daa piigi Silva 30 candidates puuni Ballon d'Or.
'''2021-2024: Premier League titles doli taba ni continental treble'''
2021-22 season piligu, Manchester City manager Pep Guardiola daa yɛli ni Silva nyɛla bolli ŋmɛriba ata puuni yino ban bɔri ni bɛ yi club maa summer transfer window puuni. Bɛ daa yɛli ni o suhupilli bi paligi Manchester, ni Spanish La Liga side Atlético Madrid ni Serie A side Milan bɔri o. O ni daa kpalim club maa transfer window puuni, Silva daa piligi ŋmɛbu viɛlla midfield n-ti Manchester City, pam 5-0 nasara Arsenal zuɣu, ka di pɔɣu yini ko 1-0 nasara Leicester City zuɣu, ni Liverpool mini Chelsea, bɛ ni daa boli o man of the match lala bahigu maa puuni, ni manager Pep Guardiola ni daa boli Silva "bolli ŋmɛri ŋun viɛli pam dunia puuni yino". O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa ti o Manchester City Player of the Month club supporters sani goli ayi doli taba September mini October.
6 November, Manchester derby puuni, Silva daa di City pɔɣu din pahi ayi 2-0 nasara Manchester United zuɣu Old Trafford. 24 November, Silva daa lebi tuuli player Champions League puuni n-di 100% passing rate, bɛ ni daa boli o man of the match, o ni daa sɔŋ assist n-ti Gabriel Jesus, City 2-1 yiŋ nasara Paris Saint-Germain zuɣu Champions League group stage bolli puuni, ni bɛ gu ka taɣi bɛ team qualification round of sixteen. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa boli o Manchester City Player of the Month November, ka lebi tuuli player ŋun di award maa goli ata doli taba.
15 February 2022, Silva daa di pɔɣa ayi ka sɔŋ assist 5-0 away nasara Sporting CP zuɣu Champions League round of 16 tuuli leg, bɛ ni daa boli o man of the match bolli ayi doli taba. O ni daa be o tuuli seasons anahi pam Manchester ka tiri width right, bɛ daa taɣi o lebi ultimate utility player season ŋɔ puuni. O nyɛla central midfielder, o daa ŋmɛ centre forward (o daa di dini ni Manchester United) ni defensive midfield gba. O daa naai season maa ni pɔɣa 13 ni assists 7 zaa competitions puuni.
17 May 2023, Silva daa di pɔɣa ayi 4-0 nasara Real Madrid zuɣu Champions League semi-final second leg, din daa gu ka taɣi o club qualification second Champions League final bɛ taarihi puuni. 10 June, o daa sɔŋ crucial assist n-ti Rodri, ŋun daa di match-winning pɔɣu yini ko Champions League final ni Inter Milan, ka nyaŋ Manchester City nasara n-ti bɛ tuuli Champions League trophy ka naai continental treble. Bɛ daa piigi o 2022-23 UEFA Champions League team of the tournament. 23 August 2023, Silva daa naɣisi o contract zaŋ chaŋ 2026.
2024-2026: Captaincy mini yibu
Bɛ daa piigi o club captain 2025-26 season tooni, Kevin De Bruyne yiŋbu nyaaŋa. Yuun' yini nyaaŋa, 5 November, o daa paai o 100th Champions League yibu 4-1 nasara Borussia Dortmund zuɣu.
5 April 2026, Manchester City assistant manager Pep Lijnders daa yɛli ni Silva yɛn yi club maa summer o contract ni yi naai. Goli maa nyaaŋa, 16 April, bɛ daa yɛli ni o yɛn yi club maa kamani free agent season bahigu.
Silva daa ŋmɛ o bahigu bolli Manchester City n-ti 24 May 2026, ka nyɛ captain 2-1 kɔŋbu Aston Villa sani Premier League season dabisili bahigu. O daa yi club maa nyaaŋa yuma awɔi, o ni daa lebi defining players Pep Guardiola era puuni yino, ka di major honours pam n-ti pahi Premier League titles ayɔbu ni UEFA Champions League 2023. Silva daa nya emotional farewell supporters, zonima ni coaching staff sani, ka naai o City tuma ni bolli 450 gari zaa competitions puuni.
===== '''Real Madrid''' =====
17 June 2026, Silva daa dihi nuu gbana n-ti La Liga club Real Madrid two-year contract.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Silva nyɛla ŋun pɔra, elegant, ni creative left-footed playmaker, ni ningbungbaŋ bilaa, ŋun tooi ŋmɛ attacking mini midfield zaashee pam. O tuma puuni zaa, bɛ daa zaŋ o n-ti zaashee pam, n-ti pahi winger either flank (o yu left side), central midfielder, deep-lying playmaker, attacking midfielder, bee second striker; bɛ daa lahi zaŋ o n-ti false 9 role, bee wing-back bɛla. Bɛ tooi mi o la o technique, yom, agility, passing, ball control, vision, creativity, ni dribbling skills, n-ti pahi o yaa mini defensive tuma, din chɛ ka o tooi gɔri, press opponents, ka piligi attacks o ni yi nya possession. O nyɛla team player ŋun mali yɛm viɛlli, ŋun bɔri ni o be offensive plays nambu puuni gari o maŋa dribbling runs. O nyɛ creative midfielder, o lahi tooi di pɔɣa o maŋa.
'''O Maŋmaŋa biɛhigu'''
Silva English bɛ boli o la "perfect", bɛ ma ni bɛ ba ni daa zaŋ o English-speaking school Lisbon o ni daa nyɛ yuma ayɔbu zuɣu. English mini Portuguese nyaaŋa, Silva yɛri French mini Spanish. O mabia Matilde Fidalgo, bɛ ni dɔɣi o 1994 gba, daa zani Portugal mini Manchester City paɣaba teams. Silva mali French Bulldog bɛ ni boli John John Stones nyaaŋa. Silva nyɛla Portuguese club S.L. Benfica bɔra. 1 July 2023, o daa niŋ amiliya ni o paɣa yɛn ti lebi Inês Tomaz.
npq6obj2u6ms3bzx3szcdognf80zsor
146551
146550
2026-08-22T22:14:41Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Added information
146551
wikitext
text/x-wiki
[[Lahabali kɔligu:Bernardo Silva Croatia v Portugal 2 July 2026-238.jpg|thumb|Bernardo Silva Croatia vs Portugal 2 July 2026]]
[[Lahabali kɔligu:Bernardo Silva 2017.jpg|thumb|Bernardo Silva 2017]]
== Bernardo Silva; ==
Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva (bɛ dɔɣi o la 10 August 1994) nyɛla Portuguese professional bolli ŋmɛri ŋun ŋmɛri midfielder n-ti La Liga club Real Madrid mini Portugal national team.
O ni daa be o bi'polli tuma pam Benfica puuni nyaaŋa, Silva daa piligi o professional senior tuma ni ba, poi ka o chaŋ Monaco permanently January 2015, ka di Ligue 1 title 2016-17 season. Summer 2017 puuni, Silva daa pahi Manchester City. O daa ŋmɛ bolli gari 450, ka di kpaŋmaŋa kara 20, n-ti pahi Premier League titles ayɔbu, FA Cups ata, EFL Cups anahi, ni Champions League 2023 puuni, kamani continental treble. 2017-18 puuni, o daa sɔŋ City ka bɛ lebi Premier League team yini ko ŋun nya points 100 season yini puuni. 2018-19 puuni, Silva daa mali kpaŋmaŋa pam City ni daa lebi tuuli dabba team England ni bɛ di domestic treble, bɛ ni daa boli o Manchester City Player of the Year 2019 ka be PFA Premier League Team of the Year. 2020-21 puuni, o daa sɔŋ Manchester City ni bɛ paai bɛ tuuli UEFA Champions League final, ka nyɛ ŋun mali kpaŋmaŋa pam ban daa di bɛ tuuli continental treble 2022-23 puuni, bɛ season din viɛli pam zaa puuni. July 2026 puuni, o daa yi Manchester City kamani free agent ka pahi La Liga club Real Madrid.
Silva daa tuui ŋmɛ senior n-ti Portugal 2015 o ni daa ŋmɛ nations maa bi'polli teams under-19 ni under-21 nyaaŋa. Bɛ daa piigi o Portugal squads FIFA World Cups ata (2018, 2022 ni 2026), UEFA European Championships ayi (2020 ni 2024), ni 2017 FIFA Confederations Cup. O daa lahi di UEFA Nations League 2019 ni 2025, bɛ ni daa boli o Player of the Tournament o yiŋ 2019 maa puuni.
=== '''Piligu biɛhigu''' ===
Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva bɛ dɔɣi o la 10 August 1994, Lisbon, Portugal. Silva bolli chandi daa piligi Lisbon, ni o bolli yɛlibɔra daa pun zooi.
'''Club tuma'''
'''Benfica'''
S.L. Benfica bi'polli system ni dɔɣi so, Silva daa ŋmɛ n-ti bɛ zaashee, 2013 puuni bɛ daa di 2012-13 Portuguese Juniors Championship. O daa tuui ŋmɛ Benfica B Segunda Liga bolli ni Trofense 10 August 2013.
19 October 2013, Silva daa tuui ŋmɛ Benfica yuma 19, 2013-14 Taça de Portugal third round 1-0 away nasara Campeonato Nacional de Seniores club C.D. Cinfães sani, ka yi bench 80th minute. O ŋmɛbu viɛlli Benfica B n-ti 2013-14 Segunda Liga daa chɛ ka o deei league's Breakthrough Player of the Year award. O daa be Benfica domestic treble-winning team 2013-14 season, ka ŋmɛ minti 31 ko bolli ata puuni.
'''Monaco'''
Silva ŋmɛri Monaco 2016-17 Champions League puuni
7 August 2014, Silva daa pahi Monaco one-year samli. O daa tuui ŋmɛ 17 August Ligue 1 away bolli ni Bordeaux, ka taɣi Lucas Ocampos second half. 21 September, o daa tuui piligi, 1-0 yiŋ nasara Guingamp zuɣu. 14 December, o daa di pɔɣu yini ko yiŋ nasara Marseille zuɣu.
20 January 2015, Benfica daa yɛli ni Silva economic mini sports rights kɔhi Monaco n-ti €15.75 million; o daa dihi nuu gbana n-ti Monaco din yɛn naai 30 June 2019. 10 April, o daa di pɔɣa ayi 3-0 away nasara Caen zuɣu. 10 August 2015, Silva daa naɣisi o contract yuma yini, ka gbubi o zaŋ chaŋ June 2020.
2016-17 Champions League group stage away bolli ni CSKA Moscow 18 October 2016, Silva daa di Monaco equaliser 87th minute ni bɛ ŋmɛ 1-1 draw. 15 January 2017, o daa di Monaco bahigu pɔɣa ayi 4-1 away nasara Marseille zuɣu ka sɔŋ Monaco ka bɛ du Ligue 1 table zuɣusaa tuuli Week 5 nyaaŋa current Ligue 1 season puuni. 29 January din doli nyaaŋa, Silva daa di added-time equaliser 1-1 draw ni reigning league champions Paris Saint-Germain Parc des Princes, ka zaŋ o team du league zuɣusaa. O daa naai 2016-17 season ni pɔɣa 8 ni assists 9 league puuni ni pɔɣa 11 ni assists 12 bolli 58 zaa puuni.
==== '''Manchester City''' ====
'''2017-2021: Yiŋ nasara ni European final'''
O ŋmɛbu viɛlli Manchester City ni Monaco UEFA Champions League knockout legs 2016-17 season daa nyɛ head coach Pep Guardiola mini o nyaaŋa tuma nim ni baŋ shɛli. 26 May 2017, Manchester City daa yɛli ni bɛ dihi nuu gbana n-ti Silva five-year contract o medical tests nyaaŋa. Transfer laɣifu bi yina polo, bɛ yɛli ni di yiɣisi €50 million (£43.5 million), din tooi paai €70 million ni add-ons. Silva daa pahi club maa officially 1 July 2017, 2017-18 season tooni.
13 February 2018, Silva daa di o tuuli Champions League pɔɣu City n-ti 4-0 away nasara Basel zuɣu round of 16 tuuli leg. 5 March, Silva daa di nasara pɔɣu yini ko Chelsea yiŋ - nasara kpeeni din daa zaŋ ba miri Premier League title dihibu ni nasara ata ko. O daa zani o maŋa kamani consistent ŋmɛri, ka ŋmɛ bolli pam gari City player kam season puuni zaŋ chaŋ February 2018 bahigu. Season bahigu, o daa ŋmɛ Manchester City 53 zaa competitions puuni - pam gari City player kam lala season maa ni daa sɔŋ ba ka bɛ nya record 100 points Premier League ni EFL Cup.
Silva daa ŋmɛ bolli 51 Manchester City n-ti 2018-19 season, ka di pɔɣa 13 ka lahi sɔŋ assists 14 zaa competitions puuni. 24 April 2019, Silva daa di tooni pɔɣu City n-ti Manchester United Manchester Derby puuni, 2-0 nasara Old Trafford daa zaŋ o team du league zuɣusaa. Silva consistent ni kpaŋmaŋa ŋmɛbu daa sɔŋ o team ni bɛ di Premier League title, ka zani Kevin De Bruyne zaashee ŋun daa bi be season pam daŋ zuɣu. Lala zuɣu bɛ daa piigi o PFA Team of the Year ni City nim anahi pahi ka di Manchester City Player of the Season award, fans ni piigi shɛli.
2019-20 season, Silva daa di hat-trick 8-0 ŋmabu Watford zuɣu Premier League 21 September. Dabsa nyaaŋa, FA daa bohi labisibu Manchester City sani Silva ni daa tim tweet n-ti o zo Benjamin Mendy din ŋmaliŋ player maa nini ni dark-skinned advertising mascot, ka Kick It Out, campaign group racism tuhibu bolli puuni, wuhiri bɛ bi niŋ suhi Silva ni zaŋ racist stereotype. Mendy daa yɛli ni tweet maa bi yɛli o. November, bɛ daa mɔŋ Silva bolli yini ka yo o £50,000 tweet maa zuɣu. FA daa yɛli ni Silva daa bi bɔri ni post maa lebi insulting bee racist. October 2019, bɛ daa piigi Silva 30 candidates puuni Ballon d'Or.
'''2021-2024: Premier League titles doli taba ni continental treble'''
2021-22 season piligu, Manchester City manager Pep Guardiola daa yɛli ni Silva nyɛla bolli ŋmɛriba ata puuni yino ban bɔri ni bɛ yi club maa summer transfer window puuni. Bɛ daa yɛli ni o suhupilli bi paligi Manchester, ni Spanish La Liga side Atlético Madrid ni Serie A side Milan bɔri o. O ni daa kpalim club maa transfer window puuni, Silva daa piligi ŋmɛbu viɛlla midfield n-ti Manchester City, pam 5-0 nasara Arsenal zuɣu, ka di pɔɣu yini ko 1-0 nasara Leicester City zuɣu, ni Liverpool mini Chelsea, bɛ ni daa boli o man of the match lala bahigu maa puuni, ni manager Pep Guardiola ni daa boli Silva "bolli ŋmɛri ŋun viɛli pam dunia puuni yino". O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa ti o Manchester City Player of the Month club supporters sani goli ayi doli taba September mini October.
6 November, Manchester derby puuni, Silva daa di City pɔɣu din pahi ayi 2-0 nasara Manchester United zuɣu Old Trafford. 24 November, Silva daa lebi tuuli player Champions League puuni n-di 100% passing rate, bɛ ni daa boli o man of the match, o ni daa sɔŋ assist n-ti Gabriel Jesus, City 2-1 yiŋ nasara Paris Saint-Germain zuɣu Champions League group stage bolli puuni, ni bɛ gu ka taɣi bɛ team qualification round of sixteen. O ŋmɛbu zuɣu bɛ daa boli o Manchester City Player of the Month November, ka lebi tuuli player ŋun di award maa goli ata doli taba.
15 February 2022, Silva daa di pɔɣa ayi ka sɔŋ assist 5-0 away nasara Sporting CP zuɣu Champions League round of 16 tuuli leg, bɛ ni daa boli o man of the match bolli ayi doli taba. O ni daa be o tuuli seasons anahi pam Manchester ka tiri width right, bɛ daa taɣi o lebi ultimate utility player season ŋɔ puuni. O nyɛla central midfielder, o daa ŋmɛ centre forward (o daa di dini ni Manchester United) ni defensive midfield gba. O daa naai season maa ni pɔɣa 13 ni assists 7 zaa competitions puuni.
17 May 2023, Silva daa di pɔɣa ayi 4-0 nasara Real Madrid zuɣu Champions League semi-final second leg, din daa gu ka taɣi o club qualification second Champions League final bɛ taarihi puuni. 10 June, o daa sɔŋ crucial assist n-ti Rodri, ŋun daa di match-winning pɔɣu yini ko Champions League final ni Inter Milan, ka nyaŋ Manchester City nasara n-ti bɛ tuuli Champions League trophy ka naai continental treble. Bɛ daa piigi o 2022-23 UEFA Champions League team of the tournament. 23 August 2023, Silva daa naɣisi o contract zaŋ chaŋ 2026.
2024-2026: Captaincy mini yibu
Bɛ daa piigi o club captain 2025-26 season tooni, Kevin De Bruyne yiŋbu nyaaŋa. Yuun' yini nyaaŋa, 5 November, o daa paai o 100th Champions League yibu 4-1 nasara Borussia Dortmund zuɣu.
5 April 2026, Manchester City assistant manager Pep Lijnders daa yɛli ni Silva yɛn yi club maa summer o contract ni yi naai. Goli maa nyaaŋa, 16 April, bɛ daa yɛli ni o yɛn yi club maa kamani free agent season bahigu.
Silva daa ŋmɛ o bahigu bolli Manchester City n-ti 24 May 2026, ka nyɛ captain 2-1 kɔŋbu Aston Villa sani Premier League season dabisili bahigu. O daa yi club maa nyaaŋa yuma awɔi, o ni daa lebi defining players Pep Guardiola era puuni yino, ka di major honours pam n-ti pahi Premier League titles ayɔbu ni UEFA Champions League 2023. Silva daa nya emotional farewell supporters, zonima ni coaching staff sani, ka naai o City tuma ni bolli 450 gari zaa competitions puuni.
===== '''Real Madrid''' =====
17 June 2026, Silva daa dihi nuu gbana n-ti La Liga club Real Madrid two-year contract.
'''Bolli ŋmɛbu shee'''
Silva nyɛla ŋun pɔra, elegant, ni creative left-footed playmaker, ni ningbungbaŋ bilaa, ŋun tooi ŋmɛ attacking mini midfield zaashee pam. O tuma puuni zaa, bɛ daa zaŋ o n-ti zaashee pam, n-ti pahi winger either flank (o yu left side), central midfielder, deep-lying playmaker, attacking midfielder, bee second striker; bɛ daa lahi zaŋ o n-ti false 9 role, bee wing-back bɛla. Bɛ tooi mi o la o technique, yom, agility, passing, ball control, vision, creativity, ni dribbling skills, n-ti pahi o yaa mini defensive tuma, din chɛ ka o tooi gɔri, press opponents, ka piligi attacks o ni yi nya possession. O nyɛla team player ŋun mali yɛm viɛlli, ŋun bɔri ni o be offensive plays nambu puuni gari o maŋa dribbling runs. O nyɛ creative midfielder, o lahi tooi di pɔɣa o maŋa.
'''O Maŋmaŋa biɛhigu'''
Silva English bɛ boli o la "perfect", bɛ ma ni bɛ ba ni daa zaŋ o English-speaking school Lisbon o ni daa nyɛ yuma ayɔbu zuɣu. English mini Portuguese nyaaŋa, Silva yɛri French mini Spanish. O mabia Matilde Fidalgo, bɛ ni dɔɣi o 1994 gba, daa zani Portugal mini Manchester City paɣaba teams. Silva mali French Bulldog bɛ ni boli John John Stones nyaaŋa. Silva nyɛla Portuguese club S.L. Benfica bɔra. 1 July 2023, o daa niŋ amiliya ni o paɣa yɛn ti lebi Inês Tomaz.
t4tg5mjuzcqqk46r0cisv53vu7lm2eo
Leeds united FC
0
33713
146553
2026-08-23T11:20:17Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Created an article
146553
wikitext
text/x-wiki
== Leeds United; ==
Leeds United Football Club nyɛla professional bolli club din be Leeds, West Yorkshire, England. Club maa ŋmɛri Premier League, English bolli tooni division.
Leeds United di top-flight league titles ata, FA Cup yini, League Cup yini, Charity Shields ayi ni Inter-Cities Fairs Cups ayi. Club maa ni daa viɛli pam saha n daa nyɛ Don Revie ni daa nyɛ manager 1960s mini 1970s puuni, bɛ ni daa di league title ayi, FA Cup yini, League Cup yini ni Inter-Cities Fairs Cups ayi. Club maa lahi nyɛ runners-up bunahi top-flight, bunahi FA Cup, yini kam League Cup, Charity Shield, Inter-Cities Fairs Cup, Cup Winners' Cup ni European Cup, ka kɔŋ play-off din yɛn gu Inter-City Fairs Cup trophy.
Leeds United mini Manchester United mini Chelsea nyɛla dimba. Team maa traditional kit colours nyɛ wuliginsi shirts, wuliginsi shorts ni wuliginsi socks. Bɛ badge mali White Rose of York, din nyɛ symbol n-ti Yorkshire.
=== Taarihi ===
Pre-Leeds United
Leeds United nyaaŋa, Leeds City bɛ daa zali li 1904 ka piigi li League membership 1905 puuni. 1919, Leeds City bɛ daa chɛ ka bɛ wurim Football League, bɛ ni daa bɔri ni bɛ yo players illegally First World War saha. Salem Chapel 1919 puuni, Leeds United bɛ daa zali, ka bɛ ti ba invitation ni bɛ kpɛ Midland League, bɛ ni daa piigi ba 31 October 1919, ka deei Leeds City Reserves zaashee. Leeds City wurimbu nyaaŋa, Yorkshire Amateurs daa da bɛ Elland Road stadium ka daa kɔhi li Leeds United £250.
Huddersfield Town chairman Hilton Crowther daa samli Leeds United £35,000 ka bɛ yo nyaaŋa Leeds ni yi du First Division. O daa tahi Barnsley manager kuro Arthur Fairclough ka o lebi manager 26 February 1920, ka deei Dick Ray zaashee.
1920–1960: Piligu
31 May 1920, Leeds United bɛ daa piigi ba Football League. Leeds daa gbubi bɛ zaashee Second Division ka 1923-24 daa di title ka du First Division. Leeds bi daa tooi gbubi bɛ maŋa ka bɛ daa sigi 1926-27. Bɛ sigibu nyaaŋa, Fairclough daa yi, ka Dick Ray labi lebi manager. Yuma din daa paai World War II piligu, Leeds daa sigi buyi; bɛ yibu kam nyaaŋa bɛ daa labi du yuma din doli nyaaŋa.
5 March 1935, Dick Ray daa yi yuma 8 nyaaŋa ka Billy Hampson deei o zaashee, ŋun daa be 12 yuma. 1946-47 war nyaaŋa, Leeds United daa lahi sigi, ni worst league record bɛ taarihi puuni. Lala season nyaaŋa, Hampson daa yi (o daa kpalim chief scout 8 goli) ka Willis Edwards deei o April 1947. 1948, Sam Bolton daa deei Ernest Pullan zaashee kamani chairman. Edwards daa labi assistant manager April 1948 yuun' yini nyaaŋa. Frank Buckley daa deei o.
Leeds United daa kpalim Second Division zaŋ chaŋ 1955-56, bɛ ni daa lahi di promotion chaŋ First Division, John Charles ni daa kpaŋsi shɛli. Charles daa bɔri nasara highest level, manager Raich Carter bi daa tooi yɛli o ni Leeds tooi paai o yɛlibɔra. Bɛ daa kɔhi Charles Juventus n-ti world record fee £65,000. 30 November 1957, Gerry Francis daa lebi club maa tuuli black player. Leeds United daa lahi sigi Second Division 1959-60.
1961–1974: Don Revie saha
17 March 1961, Don Revie bɛ daa piigi o manager Jack Taylor yiŋbu nyaaŋa. O toondantali daa piligi shee bi viɛlla; club maa daa "be laɣifu muɣisigu" ni 1961-62 nasara ko season bahigu bolli puuni n daa tiligi club maa ka bɛ bi sigi Third Division. Revie daa zali bi'polli policy ni kit colour taɣibu all-white strip Real Madrid style, ka Leeds United di promotion chaŋ First Division 1963-64.
Leeds United daa naai second league puuni goal average zuɣu 1964-65, ka paai FA Cup final, ka kɔŋ Liverpool sani Wembley extra-time nyaaŋa. Leeds daa lahi naai second 1965-66, ka paai Inter-Cities Fairs Cup semi-finals, ka kɔŋ Real Zaragoza. Leeds daa naai fourth 1966-67, ka paai FA Cup semi-finals, ka kɔŋ Chelsea ni Inter-Cities Fairs Cup final, ka kɔŋ Dinamo Zagreb.
Leeds United daa gari bɛ record transfer 1967-68, ka da bolli ŋmɛri Sheffield United centre-forward Mick Jones £100,000. Leeds daa di bɛ tuuli major trophy, League Cup, ka di Arsenal final Wembley. Leeds daa naai fourth league puuni ka bɛ daa ŋmɛm FA Cup semi-finals Everton. Bɛ daa lahi paai second successive Inter-Cities Fairs Cup final ka di trophy maa, ka di Hungarian side Ferencváros legs ayi zuɣu.
Leeds daa di bɛ tuuli league title season din doli nyaaŋa, draw ni Liverpool Anfield, fans ni daa paɣi Leeds. Leeds daa zali records pam n-ti pahi points pam (67), nasara pam (27), kɔŋbu biɛla (2), ni yiŋ points pam (39); club record din bi na boogi n nyɛ bɛ 34 match unbeaten run din daa yɛligi season din doli nyaaŋa.
Leeds United daa ŋmaliŋ British transfer record 1969-70, ka da Leicester City centre-forward Allan Clarke £165,000. Leeds daa bɔ treble ka daa miri dihibu, amaa ka kɔŋ zaa bunahi close season, ka naai second league Everton nyaaŋa, ka kɔŋ FA Cup final Chelsea (replay nyaaŋa), ka yi European Cup semi-final Celtic. Leeds ni Arsenal daa ŋmɛ league title season din doli nyaaŋa, Arsenal n daa di li, point yini nyaaŋa bɛ ni daa kɔŋ West Bromwich Albion controversial "offside" pɔɣu nyaaŋa. Leeds daa lahi yi FA Cup Fourth Division side Colchester United sani, amaa ka di Inter-Cities Fairs Cup, ka di Juventus final legs ayi zuɣu.
Leeds United daa ŋmɛ double 1971-72, ka miri dihibu, amaa fixture congestion daa chɛ ka Leeds tu ni bɛ ŋmɛ crucial bolla ata week yini puuni; away match ni Chelsea league puuni dabsa ata poi FA Cup final naan yi paai ka bɛ tu ni bɛ ŋmɛ bɛ bahigu league bolli dabisili ayi final nyaaŋa, away n-ti Wolverhampton Wanderers. Leeds daa bɔri draw ko ni bɛ di title, amaa bɛ daa kɔŋ. Leeds daa di FA Cup tuuli, ka di Arsenal final. Leeds daa naai third league puuni season din doli nyaaŋa, ka kɔŋ FA Cup final Second Division Sunderland sani. Bɛ daa lahi paai European Cup Winners' Cup final ni AC Milan, bɛ ni daa kɔŋ controversial refereeing decisions Christos Michas ŋun daa nya ban nyaaŋa.
Leeds daa di league title buyi buyi season din doli nyaaŋa, ka gari second-placed Liverpool points anu. Don Revie daa yi season bahigu n-lebi England manager.
Don Revie daa zaŋ Leeds United di Football League First Division titles ayi, FA Cup yini, League Cup yini, Inter-Cities Fairs Cups ayi, Second Division title yini ni Charity Shield yini.
1974–1988: Post-Revie ni sigibu
Brian Clough bɛ daa piigi o Don Revie successor. Di daa nyɛla surprise appointment, Clough daa nyɛ ŋun yɛri yɛltɔɣa pam Revie mini team tactics zuɣu. Clough tenure daa piligi bi viɛlla, ni kɔŋbu Charity Shield Liverpool sani Billy Bremner mini Kevin Keegan bɛ ni daa karihi bɛ zaɣa zuɣu. Team maa daa ŋmɛ bi viɛlla, dabsa 44 ko nyaaŋa bɛ daa kari o. Clough daa deei England captain kuro Jimmy Armfield. Armfield daa zaŋ Revie kurumbuni team maa chaŋ European Cup final, bɛ ni daa kɔŋ Bayern Munich. Armfield daa tuɣi Revie team maa mɛbu, o ni daa bi lahi domini English bolli, di daa kpalim top ten seasons din doli nyaaŋa. Board daa kari Armfield July 1978, ka zaŋ Jock Stein deei o, ŋun daa lahi be dabsa 44 ko poi ka yi n-lebi Scotland manager. Jimmy Adamson daa deei o amaa o bi daa tooi taɣi decline, October 1980 o daa yi ka Allan Clarke deei o. Clarke bi daa tooi taɣi, club maa daa sigi 1981-82 bahigu. Clarke daa deei o zo Eddie Gray. Board daa lahi kari Gray October 1985, ka zaŋ Billy Bremner deei o. 1986-87, Leeds daa paai play-off final, amaa Charlton Athletic daa di ba. Leeds daa lahi miri FA Cup, ka kɔŋ Coventry City semi-finals.
1988–2002: Wilkinson, Graham ni O'Leary
October 1988, Leeds United ni daa be 21st Second Division, bɛ daa kari Bremner ka zaŋ Howard Wilkinson. Leeds daa tiligi relegation lala season maa, March 1989 bɛ daa da Gordon Strachan Manchester United sani £300,000. Scottish midfielder maa bɛ daa boli o captain, ka sɔŋ Leeds ni bɛ di Second Division 1989-90 ka du First Division. Leeds daa naai fourth 1990-91, 1991-92 season bɛ daa lebi champions of England buyi buyi. Close season Leeds daa lebi founder members of new Premier League. Amaa, 1992-93 season Leeds daa yi Champions League early stages, ka naai 17th league (bɛ bi di away bolla league puuni), ka miri relegation. Wilkinson's Leeds bi daa tooi ŋmɛ honours, 1996 League Cup final bɛ daa kɔŋ Aston Villa. Leeds daa naai thirteenth 1995-96, 4-0 yiŋ kɔŋbu Manchester United sani 1996-97 piligu, Wilkinson contract bɛ daa chɛ.
Wilkinson mini youth coach Paul Hart legacy daa nyɛ Leeds United youth academy development, din dɔɣi bolli ŋmɛriba pam.
Leeds United daa piigi George Graham Wilkinson successor. Di daa nyɛ controversial dama Graham daa nya one-year ban FA sani illegal payments deebu football agent sani. Graham daa da nim viɛlla ka sɔŋ bi'polli Leeds youth cup winning side. 1997-98 bahigu, Leeds daa nya qualification UEFA Cup. October 1998, Graham daa yi n-lebi Tottenham Hotspur manager, Leeds daa zaŋ assistant manager David O'Leary.
O'Leary mini assistant Eddie Gray gbaŋ ni, Leeds bi daa naai outside top five Premier League, ka nya qualification UEFA Cup mini UEFA Champions League, ka ŋmɛ cup semi-finals. Lala saha maa, team image daa saɣim players Jonathan Woodgate mini Lee Bowyer ni daa be incident shɛli din daa chɛ Asian student hospital ni daŋ timsa. Court case maa daa deei yuma ayi; Bowyer bɛ daa chɛ o, Woodgate daa nya fukumsi affray zuɣu ka bɛ ti o community service. Lala, UEFA Cup semi-final ni Galatasaray Istanbul puuni, Leeds fans ayi bɛ daa kɔɣiri ba n-ku.
2002–2010: Laɣifu muɣisigu ni labbu
Chairman Peter Ridsdale gbaŋ ni, Leeds daa samli laɣifu kara TV rights ni sponsorship revenues prospect zuɣu Champions League qualification mini progress puuni. Amaa, Leeds bi daa tooi nya qualification Champions League seasons ayi doli taba, ka bi nya laɣifu ni bɛ yo samli. Tuuli indication club be laɣifu muɣisigu puuni n daa nyɛ Rio Ferdinand kɔhibu Manchester United £30 million. Ridsdale mini O'Leary daa ŋmɛ n-gabi kɔhibu maa zuɣu, O'Leary bɛ daa kari o 27 June 2002, ka zaŋ Terry Venables. Leeds daa ŋmɛ bi viɛlla Venables gbaŋ ni, players shɛba bɛ daa kɔhi ni bɛ yo samli, n-ti pahi Jonathan Woodgate, ŋun Ridsdale daa po Venables ni bɛ bi kɔhiri o. Tensions daa du Ridsdale mini Venables sunsuuni, team ni daa ŋmɛri bi viɛlla, Venables bɛ daa kari o 21 March 2003, ka zaŋ Peter Reid.
Ridsdale daa yi Leeds board ka Professor John McKenzie deei o. Lala saha maa Leeds daa be danger ni relegation, amaa bɛ daa tiligi season bahigu ni nasara Arsenal 3-2 away Mark Viduka ni daa di nyaaŋa.
Leeds United daa ti Peter Reid permanent contract summer din doli nyaaŋa ka tahi players pam samli. 2003-04 piligu bi viɛlla nyaaŋa bɛ daa kari Reid, Eddie Gray daa lebi caretaker manager season bahigu. Insolvency specialist, Gerald Krasner, daa tooni local businessmen consortium din daa da Leeds ka kɔhi club assets, n-ti pahi senior mini bi'polli players ban mali darza. Leeds United daa sigi 2003-04. Relegation Championship nyaaŋa, Kevin Blackwell bɛ daa piigi o manager. Players shɛba ban kpalim bɛ daa kɔhi ba bee bɛ chɛ ba free transfers ni bɛ filim wage bill; Blackwell daa tu ni o mɛ squad zaa free transfers, Leeds United daa tu ni bɛ kɔhi bɛ training ground mini stadium November 2004.
21 January 2005, Ken Bates daa da club maa. Blackwell gbaŋ ni, Leeds United daa paai Championship play-off final, bɛ ni daa kɔŋ Watford sani. Team ni daa ŋmɛri bi viɛlla, Blackwell contract bɛ daa chɛ, ka zaŋ John Carver caretaker, amaa o saha bi daa viɛlli ka bɛ chɛ o, ka zaŋ Dennis Wise 24 October 2006. Wise bi daa tooi duhi team maa relegation zone, o ni daa tahi experienced loan players mini free transfers short-term deals. Relegation ni daa nyɛla din yen niŋ, Leeds daa kpɛ administration 4 May 2007, ka deei 10-point deduction din daa sigisi club maa officially third tier of English football; club maa na bi ŋmɛ second tier gbunni.
3 July 2007, HMRC daa zaŋ legal challenge Leeds Creditors' Voluntary Agreement (CVA). League rules zuɣu, club ni daa na be administration season piligu, Football League daa ku chɛ ka Leeds piligi bɛ season. HMRC challenge nyaaŋa, club bɛ daa zaŋ li kɔhi KPMG, Ken Bates bid daa deei. League daa ti li soli "exceptional circumstances rule" puuni amaa ka deei 15-point deduction club ni bi yi administration ni CVA, Football League rules ni bɔri shɛm. 31 August 2007, HMRC daa bi tuɣi o legal challenge.
Wise mini o assistant Gus Poyet daa zaŋ Leeds chaŋ play-off position, Poyet ni daa yi Tottenham, Wise daa yi n-lebi Newcastle United. Gary McAllister daa deei Wise. Leeds daa nya play-off final, amaa Doncaster Rovers daa di ba. McAllister bɛ daa kari o straight defeats anu nyaaŋa, ka zaŋ Blackpool manager Simon Grayson. Leeds daa lahi paai play-offs, amaa Millwall daa di ba legs ayi zuɣu. Leeds daa piligi season viɛlli campaign din doli nyaaŋa, ka di Manchester United Old Trafford third round FA Cup. FA Cup run viɛlli nyaaŋa, Leeds league form daa lu, amaa team maa daa labi ka di bɛ bahigu bolli season ni bɛ di promotion chaŋ Championship runners-up Norwich City nyaaŋa.
qv3uvahhzt9fsiz04y2d6wlgnkph71m
146554
146553
2026-08-23T11:22:49Z
Abdul Gafaru 100%
6794
Added information
146554
wikitext
text/x-wiki
== Leeds United; ==
[[Lahabali kɔligu:Leeds United Football Club Store, Trinity Leeds (23rd August 2025).jpg|thumb|Leeds United Football Club Store, Trinity Leeds 23rd August 2025]]
Leeds United Football Club nyɛla professional bolli club din be Leeds, West Yorkshire, England. Club maa ŋmɛri Premier League, English bolli tooni division.
Leeds United di top-flight league titles ata, FA Cup yini, League Cup yini, Charity Shields ayi ni Inter-Cities Fairs Cups ayi. Club maa ni daa viɛli pam saha n daa nyɛ Don Revie ni daa nyɛ manager 1960s mini 1970s puuni, bɛ ni daa di league title ayi, FA Cup yini, League Cup yini ni Inter-Cities Fairs Cups ayi. Club maa lahi nyɛ runners-up bunahi top-flight, bunahi FA Cup, yini kam League Cup, Charity Shield, Inter-Cities Fairs Cup, Cup Winners' Cup ni European Cup, ka kɔŋ play-off din yɛn gu Inter-City Fairs Cup trophy.
Leeds United mini Manchester United mini Chelsea nyɛla dimba. Team maa traditional kit colours nyɛ wuliginsi shirts, wuliginsi shorts ni wuliginsi socks. Bɛ badge mali White Rose of York, din nyɛ symbol n-ti Yorkshire.
=== Taarihi ===
Pre-Leeds United
Leeds United nyaaŋa, Leeds City bɛ daa zali li 1904 ka piigi li League membership 1905 puuni. 1919, Leeds City bɛ daa chɛ ka bɛ wurim Football League, bɛ ni daa bɔri ni bɛ yo players illegally First World War saha. Salem Chapel 1919 puuni, Leeds United bɛ daa zali, ka bɛ ti ba invitation ni bɛ kpɛ Midland League, bɛ ni daa piigi ba 31 October 1919, ka deei Leeds City Reserves zaashee. Leeds City wurimbu nyaaŋa, Yorkshire Amateurs daa da bɛ Elland Road stadium ka daa kɔhi li Leeds United £250.
Huddersfield Town chairman Hilton Crowther daa samli Leeds United £35,000 ka bɛ yo nyaaŋa Leeds ni yi du First Division. O daa tahi Barnsley manager kuro Arthur Fairclough ka o lebi manager 26 February 1920, ka deei Dick Ray zaashee.
1920–1960: Piligu
31 May 1920, Leeds United bɛ daa piigi ba Football League. Leeds daa gbubi bɛ zaashee Second Division ka 1923-24 daa di title ka du First Division. Leeds bi daa tooi gbubi bɛ maŋa ka bɛ daa sigi 1926-27. Bɛ sigibu nyaaŋa, Fairclough daa yi, ka Dick Ray labi lebi manager. Yuma din daa paai World War II piligu, Leeds daa sigi buyi; bɛ yibu kam nyaaŋa bɛ daa labi du yuma din doli nyaaŋa.
5 March 1935, Dick Ray daa yi yuma 8 nyaaŋa ka Billy Hampson deei o zaashee, ŋun daa be 12 yuma. 1946-47 war nyaaŋa, Leeds United daa lahi sigi, ni worst league record bɛ taarihi puuni. Lala season nyaaŋa, Hampson daa yi (o daa kpalim chief scout 8 goli) ka Willis Edwards deei o April 1947. 1948, Sam Bolton daa deei Ernest Pullan zaashee kamani chairman. Edwards daa labi assistant manager April 1948 yuun' yini nyaaŋa. Frank Buckley daa deei o.
Leeds United daa kpalim Second Division zaŋ chaŋ 1955-56, bɛ ni daa lahi di promotion chaŋ First Division, John Charles ni daa kpaŋsi shɛli. Charles daa bɔri nasara highest level, manager Raich Carter bi daa tooi yɛli o ni Leeds tooi paai o yɛlibɔra. Bɛ daa kɔhi Charles Juventus n-ti world record fee £65,000. 30 November 1957, Gerry Francis daa lebi club maa tuuli black player. Leeds United daa lahi sigi Second Division 1959-60.
1961–1974: Don Revie saha
17 March 1961, Don Revie bɛ daa piigi o manager Jack Taylor yiŋbu nyaaŋa. O toondantali daa piligi shee bi viɛlla; club maa daa "be laɣifu muɣisigu" ni 1961-62 nasara ko season bahigu bolli puuni n daa tiligi club maa ka bɛ bi sigi Third Division. Revie daa zali bi'polli policy ni kit colour taɣibu all-white strip Real Madrid style, ka Leeds United di promotion chaŋ First Division 1963-64.
Leeds United daa naai second league puuni goal average zuɣu 1964-65, ka paai FA Cup final, ka kɔŋ Liverpool sani Wembley extra-time nyaaŋa. Leeds daa lahi naai second 1965-66, ka paai Inter-Cities Fairs Cup semi-finals, ka kɔŋ Real Zaragoza. Leeds daa naai fourth 1966-67, ka paai FA Cup semi-finals, ka kɔŋ Chelsea ni Inter-Cities Fairs Cup final, ka kɔŋ Dinamo Zagreb.
Leeds United daa gari bɛ record transfer 1967-68, ka da bolli ŋmɛri Sheffield United centre-forward Mick Jones £100,000. Leeds daa di bɛ tuuli major trophy, League Cup, ka di Arsenal final Wembley. Leeds daa naai fourth league puuni ka bɛ daa ŋmɛm FA Cup semi-finals Everton. Bɛ daa lahi paai second successive Inter-Cities Fairs Cup final ka di trophy maa, ka di Hungarian side Ferencváros legs ayi zuɣu.
Leeds daa di bɛ tuuli league title season din doli nyaaŋa, draw ni Liverpool Anfield, fans ni daa paɣi Leeds. Leeds daa zali records pam n-ti pahi points pam (67), nasara pam (27), kɔŋbu biɛla (2), ni yiŋ points pam (39); club record din bi na boogi n nyɛ bɛ 34 match unbeaten run din daa yɛligi season din doli nyaaŋa.
Leeds United daa ŋmaliŋ British transfer record 1969-70, ka da Leicester City centre-forward Allan Clarke £165,000. Leeds daa bɔ treble ka daa miri dihibu, amaa ka kɔŋ zaa bunahi close season, ka naai second league Everton nyaaŋa, ka kɔŋ FA Cup final Chelsea (replay nyaaŋa), ka yi European Cup semi-final Celtic. Leeds ni Arsenal daa ŋmɛ league title season din doli nyaaŋa, Arsenal n daa di li, point yini nyaaŋa bɛ ni daa kɔŋ West Bromwich Albion controversial "offside" pɔɣu nyaaŋa. Leeds daa lahi yi FA Cup Fourth Division side Colchester United sani, amaa ka di Inter-Cities Fairs Cup, ka di Juventus final legs ayi zuɣu.
Leeds United daa ŋmɛ double 1971-72, ka miri dihibu, amaa fixture congestion daa chɛ ka Leeds tu ni bɛ ŋmɛ crucial bolla ata week yini puuni; away match ni Chelsea league puuni dabsa ata poi FA Cup final naan yi paai ka bɛ tu ni bɛ ŋmɛ bɛ bahigu league bolli dabisili ayi final nyaaŋa, away n-ti Wolverhampton Wanderers. Leeds daa bɔri draw ko ni bɛ di title, amaa bɛ daa kɔŋ. Leeds daa di FA Cup tuuli, ka di Arsenal final. Leeds daa naai third league puuni season din doli nyaaŋa, ka kɔŋ FA Cup final Second Division Sunderland sani. Bɛ daa lahi paai European Cup Winners' Cup final ni AC Milan, bɛ ni daa kɔŋ controversial refereeing decisions Christos Michas ŋun daa nya ban nyaaŋa.
Leeds daa di league title buyi buyi season din doli nyaaŋa, ka gari second-placed Liverpool points anu. Don Revie daa yi season bahigu n-lebi England manager.
Don Revie daa zaŋ Leeds United di Football League First Division titles ayi, FA Cup yini, League Cup yini, Inter-Cities Fairs Cups ayi, Second Division title yini ni Charity Shield yini.
1974–1988: Post-Revie ni sigibu
Brian Clough bɛ daa piigi o Don Revie successor. Di daa nyɛla surprise appointment, Clough daa nyɛ ŋun yɛri yɛltɔɣa pam Revie mini team tactics zuɣu. Clough tenure daa piligi bi viɛlla, ni kɔŋbu Charity Shield Liverpool sani Billy Bremner mini Kevin Keegan bɛ ni daa karihi bɛ zaɣa zuɣu. Team maa daa ŋmɛ bi viɛlla, dabsa 44 ko nyaaŋa bɛ daa kari o. Clough daa deei England captain kuro Jimmy Armfield. Armfield daa zaŋ Revie kurumbuni team maa chaŋ European Cup final, bɛ ni daa kɔŋ Bayern Munich. Armfield daa tuɣi Revie team maa mɛbu, o ni daa bi lahi domini English bolli, di daa kpalim top ten seasons din doli nyaaŋa. Board daa kari Armfield July 1978, ka zaŋ Jock Stein deei o, ŋun daa lahi be dabsa 44 ko poi ka yi n-lebi Scotland manager. Jimmy Adamson daa deei o amaa o bi daa tooi taɣi decline, October 1980 o daa yi ka Allan Clarke deei o. Clarke bi daa tooi taɣi, club maa daa sigi 1981-82 bahigu. Clarke daa deei o zo Eddie Gray. Board daa lahi kari Gray October 1985, ka zaŋ Billy Bremner deei o. 1986-87, Leeds daa paai play-off final, amaa Charlton Athletic daa di ba. Leeds daa lahi miri FA Cup, ka kɔŋ Coventry City semi-finals.
1988–2002: Wilkinson, Graham ni O'Leary
October 1988, Leeds United ni daa be 21st Second Division, bɛ daa kari Bremner ka zaŋ Howard Wilkinson. Leeds daa tiligi relegation lala season maa, March 1989 bɛ daa da Gordon Strachan Manchester United sani £300,000. Scottish midfielder maa bɛ daa boli o captain, ka sɔŋ Leeds ni bɛ di Second Division 1989-90 ka du First Division. Leeds daa naai fourth 1990-91, 1991-92 season bɛ daa lebi champions of England buyi buyi. Close season Leeds daa lebi founder members of new Premier League. Amaa, 1992-93 season Leeds daa yi Champions League early stages, ka naai 17th league (bɛ bi di away bolla league puuni), ka miri relegation. Wilkinson's Leeds bi daa tooi ŋmɛ honours, 1996 League Cup final bɛ daa kɔŋ Aston Villa. Leeds daa naai thirteenth 1995-96, 4-0 yiŋ kɔŋbu Manchester United sani 1996-97 piligu, Wilkinson contract bɛ daa chɛ.
Wilkinson mini youth coach Paul Hart legacy daa nyɛ Leeds United youth academy development, din dɔɣi bolli ŋmɛriba pam.
Leeds United daa piigi George Graham Wilkinson successor. Di daa nyɛ controversial dama Graham daa nya one-year ban FA sani illegal payments deebu football agent sani. Graham daa da nim viɛlla ka sɔŋ bi'polli Leeds youth cup winning side. 1997-98 bahigu, Leeds daa nya qualification UEFA Cup. October 1998, Graham daa yi n-lebi Tottenham Hotspur manager, Leeds daa zaŋ assistant manager David O'Leary.
O'Leary mini assistant Eddie Gray gbaŋ ni, Leeds bi daa naai outside top five Premier League, ka nya qualification UEFA Cup mini UEFA Champions League, ka ŋmɛ cup semi-finals. Lala saha maa, team image daa saɣim players Jonathan Woodgate mini Lee Bowyer ni daa be incident shɛli din daa chɛ Asian student hospital ni daŋ timsa. Court case maa daa deei yuma ayi; Bowyer bɛ daa chɛ o, Woodgate daa nya fukumsi affray zuɣu ka bɛ ti o community service. Lala, UEFA Cup semi-final ni Galatasaray Istanbul puuni, Leeds fans ayi bɛ daa kɔɣiri ba n-ku.
2002–2010: Laɣifu muɣisigu ni labbu
Chairman Peter Ridsdale gbaŋ ni, Leeds daa samli laɣifu kara TV rights ni sponsorship revenues prospect zuɣu Champions League qualification mini progress puuni. Amaa, Leeds bi daa tooi nya qualification Champions League seasons ayi doli taba, ka bi nya laɣifu ni bɛ yo samli. Tuuli indication club be laɣifu muɣisigu puuni n daa nyɛ Rio Ferdinand kɔhibu Manchester United £30 million. Ridsdale mini O'Leary daa ŋmɛ n-gabi kɔhibu maa zuɣu, O'Leary bɛ daa kari o 27 June 2002, ka zaŋ Terry Venables. Leeds daa ŋmɛ bi viɛlla Venables gbaŋ ni, players shɛba bɛ daa kɔhi ni bɛ yo samli, n-ti pahi Jonathan Woodgate, ŋun Ridsdale daa po Venables ni bɛ bi kɔhiri o. Tensions daa du Ridsdale mini Venables sunsuuni, team ni daa ŋmɛri bi viɛlla, Venables bɛ daa kari o 21 March 2003, ka zaŋ Peter Reid.
Ridsdale daa yi Leeds board ka Professor John McKenzie deei o. Lala saha maa Leeds daa be danger ni relegation, amaa bɛ daa tiligi season bahigu ni nasara Arsenal 3-2 away Mark Viduka ni daa di nyaaŋa.
Leeds United daa ti Peter Reid permanent contract summer din doli nyaaŋa ka tahi players pam samli. 2003-04 piligu bi viɛlla nyaaŋa bɛ daa kari Reid, Eddie Gray daa lebi caretaker manager season bahigu. Insolvency specialist, Gerald Krasner, daa tooni local businessmen consortium din daa da Leeds ka kɔhi club assets, n-ti pahi senior mini bi'polli players ban mali darza. Leeds United daa sigi 2003-04. Relegation Championship nyaaŋa, Kevin Blackwell bɛ daa piigi o manager. Players shɛba ban kpalim bɛ daa kɔhi ba bee bɛ chɛ ba free transfers ni bɛ filim wage bill; Blackwell daa tu ni o mɛ squad zaa free transfers, Leeds United daa tu ni bɛ kɔhi bɛ training ground mini stadium November 2004.
21 January 2005, Ken Bates daa da club maa. Blackwell gbaŋ ni, Leeds United daa paai Championship play-off final, bɛ ni daa kɔŋ Watford sani. Team ni daa ŋmɛri bi viɛlla, Blackwell contract bɛ daa chɛ, ka zaŋ John Carver caretaker, amaa o saha bi daa viɛlli ka bɛ chɛ o, ka zaŋ Dennis Wise 24 October 2006. Wise bi daa tooi duhi team maa relegation zone, o ni daa tahi experienced loan players mini free transfers short-term deals. Relegation ni daa nyɛla din yen niŋ, Leeds daa kpɛ administration 4 May 2007, ka deei 10-point deduction din daa sigisi club maa officially third tier of English football; club maa na bi ŋmɛ second tier gbunni.
3 July 2007, HMRC daa zaŋ legal challenge Leeds Creditors' Voluntary Agreement (CVA). League rules zuɣu, club ni daa na be administration season piligu, Football League daa ku chɛ ka Leeds piligi bɛ season. HMRC challenge nyaaŋa, club bɛ daa zaŋ li kɔhi KPMG, Ken Bates bid daa deei. League daa ti li soli "exceptional circumstances rule" puuni amaa ka deei 15-point deduction club ni bi yi administration ni CVA, Football League rules ni bɔri shɛm. 31 August 2007, HMRC daa bi tuɣi o legal challenge.
Wise mini o assistant Gus Poyet daa zaŋ Leeds chaŋ play-off position, Poyet ni daa yi Tottenham, Wise daa yi n-lebi Newcastle United. Gary McAllister daa deei Wise. Leeds daa nya play-off final, amaa Doncaster Rovers daa di ba. McAllister bɛ daa kari o straight defeats anu nyaaŋa, ka zaŋ Blackpool manager Simon Grayson. Leeds daa lahi paai play-offs, amaa Millwall daa di ba legs ayi zuɣu. Leeds daa piligi season viɛlli campaign din doli nyaaŋa, ka di Manchester United Old Trafford third round FA Cup. FA Cup run viɛlli nyaaŋa, Leeds league form daa lu, amaa team maa daa labi ka di bɛ bahigu bolli season ni bɛ di promotion chaŋ Championship runners-up Norwich City nyaaŋa.
9vvu9mrxqanzae95yuzh95gnvsam2rc