Wikipiideɛ dgawiki https://dga.wikipedia.org/wiki/A_Gamp%C9%9Bl%C9%9B_zu MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Duoro bimbu zie Be o yoŋ Yeli Toma daana Toma daana yeli Wikipedia Wikipedia yeli Duoro kɔre Duoro kɔre yeli MediaWiki MediaWiki yeli Tɛmpileti Tɛmpileti yeli Sombo Sombo yeli Gbuli Gbuli yeli TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Toma daana yeli:Edith Tangkur 3 2766 61454 35509 2026-06-07T17:25:27Z MediaWiki message delivery 167 /* Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 */ new section 61454 wikitext text/x-wiki == Against Contest rules == You have been adding English text: Example, '' Will do the needful == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[Toma daana:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Toma daana yeli:MediaWiki message delivery|yeli]]) 17:25, 7 Gyoone 2026 (GMT) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 --> 0pnhxy8oczi6rna08v8rnxd2bxd3b2e Toma daana yeli:Anthony Dery 3 2767 61453 58718 2026-06-07T17:25:27Z MediaWiki message delivery 167 /* Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 */ new section 61453 wikitext text/x-wiki == Against Contest rules == You have added too much English text. It would have been better if you even transcribing those words: ['''Agricultural science == An agronomist mapping ko genome teɛ. Agricultural science e la yelkpoŋ multidisciplinary field ko biology naŋ laŋ ne exact, natural, economic ane social sciences ba naŋ maŋ de tonɔ ane muni bammo ko koɔbo. O kɔlage la yelzuri teseŋ agronomy, plant breeding ane genetics, plant pathology, crop modelling, soil science, entomology, production techniques ane improvement, study of pests ane a management, ane study of adverse environmental effects teseŋ soil degradation, waste management, ane bioremediation.'''] [[Toma daana:Zakaria Tunsung|Zakaria Tunsung]] ([[Toma daana yeli:Zakaria Tunsung|yeli]]) 23:54, 5 Sentɔmbare 2024 (GMT) :Okay! :I will quickly do the needful corrections thank you [[Toma daana:ANTHONY DERY|ANTHONY DERY]] ([[Toma daana yeli:ANTHONY DERY|yeli]]) 00:39, 6 Sentɔmbare 2024 (GMT) == [[Alban Bagbin yila Sombo nang be Nadoli naa paalog .]] == Hi. Could you have a look at this article? Its first revision contained presumably Southern Dagaare text, but later edits of yours left it with only English text. I'm unsure if I should revert it. [[Toma daana:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] ([[Toma daana yeli:NguoiDungKhongDinhDanh|yeli]]) 22:35, 2 Fɛreboɔre 2026 (GMT) :Please i am not the one who wrote such article. The user who wrote such article name is Molonaa Dominic. :But i just went through it and realised everything us in English hence i suggest you revert it. Thanks [[Toma daana:Anthony Dery|Anthony Dery]] ([[Toma daana yeli:Anthony Dery|yeli]]) 23:42, 2 Fɛreboɔre 2026 (GMT) == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[Toma daana:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Toma daana yeli:MediaWiki message delivery|yeli]]) 17:25, 7 Gyoone 2026 (GMT) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 --> ez7djo84c7j5zadw3sbiitqv9q6plnc The Gods Must Be Crazy 0 6974 61458 61446 2026-06-08T06:58:35Z Vision L1 19 61458 wikitext text/x-wiki {{databox|item=Q647665}} '''The God Must Be Crazy,''' e la 1980 yuomo sinii kaŋa Jamie Uys naŋ sɛge, a wuli sobie na sinii naŋ tu kyɛ maale, a naŋ poɔ a maaloo poɔ, a naŋ poɔ a maale emmo. A sinii ŋa la a tendaazaa sinii danweɛŋ soba a Botswana ane South Afrika sinii maalemaaleba naŋ laŋ taa a maale a ''The Gods Must Be Crazy'' . A sinii ŋa da maale la a South Afrika poɔ, a deɛdeɛŋkare mine a sinii poɔ la  South West African San farmer Nǃxau ǂToma ona la e  Xi, a hunter-gatherer of the Kalahari Desert  a bale la wane dãã kɔlebaa coca-cola poɔ dãã, a kɔlebaa ŋa da yi la alopelee poɔ le, ba sagedeebo la ka ŋmemɛ la bare kyɔɔtaa ko ba. A saŋa Xi naŋ wa nare ka o leɛ taa a kɔlebaa gaa ne te ko a saaŋkomine la, ka o sori gaabo na taa gbɛŋmɛ, a yi o a saaŋkompare poɔ,( Marius Weyers), a karema paala na ba naŋ de yi ne a koraa na poɔ (Sandra Prinsloo ) ane ŋmaadasaala. The Gods Must Be Crazy sinii ŋa da yi la gbaŋgbale poɔ a Kpankyaa kyuu beri pie saŋa a 1980 yuoni poɔ, Ster-Kinekor la da yi ne a sinii ŋa, a sinii ŋa yuori da I yaga a kpɛ tatenne gyamaa poɔ a de yuori soŋ. Peɛro wuli ka a sinii ŋa nyɛ la libie gyamaa  a yi South Afrikan sinii iribe naŋ da ba nyɛ. A sinii ŋa nyɛ la libie gyamaa a yi paaloŋ gyamaa poɔ,kyɛ a sinii ŋa nyɛ la wagere yaga sɛre ka o wa toɔ kpɛ United State paaloŋ poɔ, a be la ka ba da naane wa iri o ka yi gbaŋgbale poɔ a 1984 yuoni poɔ a 20<sup>th</sup> Century Fox,<ref>Gugler, Josef (2003). [https://books.google.com/books?id=fvpfLS1RC6YC&q=%22Gods+Must+Be+Crazy%22+5&pg=PA74 ''African Film: Re-imagining a Continent''.] [[Indiana University Press]]. p. 74. ISBN <bdi>0-253-21643-5</bdi>. Retrieved 13 June 2010.Gugler, Josef (2003). ''African Film: Re-imagining a Continent''. Indiana University Press. p. 74. ISBN <bdi>0-253-21643-5</bdi>. Retrieved 13 June 2010.</ref> kyɛ ka ao paaloŋ ziyiraa la a Afrikan paaloŋ aneazaa ka bɔrefɔ kɔkɔre la ka ba de maale ne a sinii. Aneazaa ka a sinii ŋa nyɛ la arezie, a sinii da tage la noba naŋ taa babmmo a yi wɛletaa a South Afrika palloŋ poɔ. A 1989 yuoni na poɔ, a  sequel ''The Gods Must Be Crazy II sini ayi soba da yi la a tu o puori. A'' sequel ata zaa da yi a da ba e boma banaŋ sage ko ba kyɛ ka ba yi ne o, a sini ŋa da maale a Hong Kng poɔ, a be la ka N!xau deɛne. == Lɛ a deɛne a deɛne naŋ deɛne tutaa == Xi ane San bale kpeɛrɛ la ne laafeɛloŋ, Kalahari Desert poɔ, a zie ŋa da be la toɔre ne a industrial civilisation. Daare kaŋa la, ka Coca-Cola kɔlebaa kaŋa la ka a alopelee  mɔnɔ kaŋa a da de lɔɔ ka o sigi wa le teŋɛ kyɛ ka o ba ŋmare. Xi noba da de la a kɔlebaa ŋa ka o kyɔɔtaa kaŋa ba ŋmemɛ naŋ de ko ba, aŋa lɛ banaŋ ko ba teere ane dɔnne, ka a taa tontone gyamaa naŋ daŋ koŋ baŋ sɔre baare. A saŋa na, kɔlebaa yenaa yoŋ la da bebe, azuiŋ a bale na yideme zaa da sooro la o tontonnaa, ba danaŋ be la a sooro poɔ kyɛ ka zɔɔre gba ta iri o yɛlɛ, a paaloŋ ŋa da e zie naŋ taa emmaaroŋ. A Xi da polle la noɔre eŋ o meŋa ka o na yɔ la a tendaazaa a baŋ a kɔlbaa ŋa tontonaa. A wagere na zaa poɔ la ka Andrew Steyn, naŋ e neɛ naŋ zanna dɔnne faare nyɔvore yɛlɛ a Bostwana poɔ e la neɛ ba naŋ da ko o toma ka o te bɔ koraa Kate Thompson wane, a minister la da ko o a tonnoɔre ŋa. Pɔge kaŋa naŋ yi Johannesburg a South Africa paaloŋ poɔ la bare o peɛroo ane dawori ŋmɛ toma kyɛ te leɛ koraa poɔ Karema a Botswana poɔ. Andrew e la karema naŋ taa yɛŋ ane kpimaroo, a Kate paaloŋ poɔ. O sori tuubu da e la kpeɛŋaa ane o Land Rover lɔre kaŋa, a lɔre da biriki ka pãã fere ka o vare yi kyɛ bare a lɔre, kyɛ zo te bɔ kuuri a na wa teɛ ne a lɔre ka o are. A lɔre da kyaare la baa kaŋa naŋ sigi ba peɛle ka a fere ka ba zaa yi a zisoɔre na a kyɛŋ,  ka a lɛ pãã vɛŋ ka a Kate paaloŋ noba a nyɛ vuo a na toɔ fer ba. A Andrew naŋ sɛ o kurilee la, ka dobadaa kaŋ a vare yi a ŋmaa o. a be ka o vare kpɛ moɔ a leɛ zoro, ka o leɛ willi le. Kyɛ neɛzaa da ba nyɛ o. Kate teɛre ka Andrew eŋ la a vuu ka dabeɛŋ kpɛ o. A puoriŋ la ka Xi wa be nempɔgre, Andrew da yɔɔ sane zaa kyɛ de o gaa ne. O da ba taa libiri tontonnaa, Xi da ba sage. A M’pudi kanne ne la Andrew naŋ wa Kate o zie a manne bone o naŋ boɔrɔ ane yɛlɛ anaŋ naŋ dɔɔnɔ o teɛroŋ ane pɔgeba banaŋ naŋ ŋmaa lage o, aneazaa o da naŋ ko la zu a ŋmeɛrɛ a bondimaale-boma ane a tabɔlɔ zaa lanna taaa a Kate naŋ biŋ viiri. Kate da mɔ la o moɔmɔ zaa a te nyɔge Andrew a moore o noɔre. Xi pãã da naane wa ta la a sazu zikpeɛŋaa na, a sigi wa le zome lɛ, a bɛlle nyɔge a noba zaa ka a tendaa zaa ka o yɔ, o de la a kɔlbaa lɔɔ kyɛ leɛ kaa o yideme kpɛzie. == A deɛdeɛmɛ a sini poɔ == ·        Nǃxau ǂToma a sini poɔ ona la ka o yuori di  Xi ·        Marius Weyers a sini poɔ ona la ka o yuori di Dr. Andrew Steyn ·        Sandra Prinsloo a sini poɔ ona la ka o yuori di Kate Thompson ·        Voiced by Janet Meshad in the English dub ·        Louw Verwey a sini poɔ ona la ka o yuori di Sam Boga ·        Michael Thys a sini poɔ ona la ka o yuori di M'Pudi ·        Voiced by Pip Freedman in the English dub ·        Nic de Jager [af] a sini poɔ ona la ka o yuori di Jack Hind ·        Fanyana Sidumo a sini poɔ ona la ka o yuori di Card #1 ·        Joe Seakatsias a sini poɔ ona la ka o yuori di Card #2 ·        Brian O'Shaughnessy a sini poɔ ona la ka o yuori di Mr. Thompson ·        Ken Gampu a sini poɔ ona la ka o yuori di President Director Jamie Uys appears in an uncredited role a sini poɔ ona la ka o yuori di the Reverend. == A sinii maaloo == ==== A sinii yɛlɛ nimitoɔre gaabo ane o iribu ==== Jemie Uys, da la da sage de a The Gods Must Be Crazy sini ŋa iribu a 1974 yuomo poɔ, a sɛge ka kpɛ gama poɔ ka dɔnne veɛle la aŋa nensaalba na. A sini gbaŋŋa naŋ sɛge  kyɛlle da e la Kalahari paaloŋ poɔ, a be la ka Uys ane San noba millitaa zie danweɛŋ soba piili. Uys da iri la a Coca-Cola kɔlbaa ka ona la are leɛre a San paaloŋ noba zu a The Gods Must Be Crazy sini poɔ bonso, o da de la ka a ɔreba kɔlbaa ŋa la are leɛre a noba zu, a yi lɛ a kɔlbaa naŋ da veɛlɛ, ka fooŋ e neɛ naŋ da baŋ nyɛ kɔlbaa zaa fo nyɔvore poɔ. Uys da nyɛ la ka o mɛ la Andrews Steyn waaloŋ a yi Andrew Steyn naŋ wa kpi baare. N de la a yɛlɛ ka waa lɛ n naŋ nyɛ, a zuo a zaa pɔgeba. Kyɛ n teɛre ka pɔllɔ baalpaalba gyamaa maŋ bare la ba sɛnemɛ danweere soba ba naŋ maŋ bɔ. O naŋ wa sɛge a The Gods Must Be Crazy sinii baare, Uys duoro da yi la ka o nyɛ kyuure ata ane onaŋ naŋ leɛre a sini yelyaga a yi a Kalahari kɔkɔre gaa ne a Desert kɔkre poɔ a toɔ manne ka ba teɛ a seɛ, azuiŋ o pãã da yɔ boɔrɔ la San neɛ ka o naŋ wa soŋ ka Xi a deɛne ŋa poɔ a deɛne a lambori ŋa. Zigɛree mine a desert paaloŋ poɔ a San naŋ da gaa, Uys da ŋma la noba mine enfuomo, o maale la o teɛroŋ ka o na baŋ de ba la eŋ a sinii poɔ, kyɛ pãã sɛge eŋ a ba toɔre sne yɛloŋ naŋ seŋ lɛ, ka banaŋ wa boɔrɔ ba wagere zaa ka ta la bala bee dire dɔgɛɛ. Uys da nyɛ la ka a soŋ la ka o de a South Afrikan San koɔraa N!xau Toma ka o e a Xi, kyɛ la tasoga de bare, kyɛ a piilu bee a danweɛŋ soba saŋa, [N!xau] da ba teɛ a seɛ, bonso ba da ba taa yelbie a de toŋ ne a toma. Ka a leɛleɛrɛ a soore, “yɛ na boɔrɛɛ ka daare kaŋa ka tenneŋ ane yɛnee zaa a wa be?” N!xau a sage a iri de o alopelee a age ne Uys a gaa Windhoek, South West Afrika ( pampana be la ka boɔlɔ Namibia), a ŋa la da e a sinii piili maalo. Uys yeli ka “ ka a alopelee ŋa onaŋ de age gaa ba pɛlle o nimiri”. O teɛre ka a yele dabagela mine poɔ la. A zuiŋ o sage de la ba na toɔ e la yelzaa banaŋ boɔrɔ. Bonzaa ba vɛŋ ka o eŋa noma”. A die na poɔ, N!xau sage la ka ona gaa la banyeraa a bannyere die na poɔ kyɛ gaŋ teŋe poɔ kyɛ bare a boŋgannaa banaŋ ko ba ka de gaŋ ne. A yi be puoriŋ, Josef Gugler ane Uys naŋ e a gane sɛgesɛgerebɛ, a ko a siniii ŋa,. A senelluŋ da leɛ maaleŋ kaa la soŋ sɛre ka noba pãã sage de. A da be e onaŋ naŋ be a The God Must Be Crazy sinii poɔ, N!xau naane da de ne ba weɛŋ a nanpkaano poɔ, o da guolo la nii gyamaa a Botswana paaloŋ poɔ, sɛre ka o pãã gaa te piili o bondirii toma a South Afrika paaloŋ poɔ. A 1980 yuoni poɔ, la ka ba sɛge a sinii ŋa eŋ N!a! a Kung woman senseluŋ, John Marshall, la da wuli a sinii ŋa maalo sobie ka ba tu kyɛ maale a The Gods Must be Crazy sinii ka o taa toma. A sini gbama ŋa San la vɛŋ ka o e bone naŋ e boŋ vooraa, a be a South Afrikan wederebɛ zie, naŋ be Tsumkwe, South West Afrika poɔ. A San naŋ be a be wuli ka o da ba poɔ a nankpaama na poɔ naŋ lantaa a be, A faŋa zaa da be la gɔbenɛnte zie a yi bondirii eŋa ane a mine kaŋa, ane bamine meŋ naŋda beɛrɛ baaloŋ mine. == Sinii Iribu == A Gods Must Be Crazy sinii ŋa a Tsumkwe, South West Afrika ( pampana be la ka ba boɔlɔ Namibia) a pãã paale Bostwna poɔ la ka ba da maale a sinii ŋa. Uys mannoo poɔ, N!xau da e la neɛ naŋ na leɛ gaa a o yiri Kalahari Desert poɔ, dare ata bee anaare zaa poɔ, ka o ta erɛ wa de ba saaŋkompare yelerre. A wagere ŋa poɔ ka o da be a tuure paaloŋ poɔ, N!xau zanne la zoore nyuubu ane daakpeɛne nyuubu. Uys da yeli ka o yɔɔ la N!xau ¢300 o naŋ na toŋ toma bebie pie yoŋ, kyɛ a saŋa o naŋ wa baŋ ne ka o libie na zaa wɛ la. N!xau libie na da ba wɛ a lɛ, ba ko o la nii pie ne ayi (12) a leɛre ne a o libie naŋ wɛ. A 1985 yuoni poɔ, Uys yeli ka o ko N!xau ¢100 a yi onaŋ piili a sinii ŋa maaloo, onaŋ la ka N!xau a de ŋmeɛrɛ ne daworo a koɔrɔ ne a sinii a vii a tendaa zaa, Uys meŋ yeli ka, ¢20,000 bankɛ kaŋa naŋ sage di yaga zaa poɔ la ka N!xau yuori ane a libie zaa be. == A Yieluŋ Kɔnne na naŋ be a sini poɔ == === A atikile meŋa: ''The Gods Must Be Crazy (soundtrack)'' === == A sinii gbaŋgbale poɔ yiibu == === Toɔloo Daga === A The Gods Must Be Crazy gbaŋgbale poɔ yeŋ yiibu danweɛŋ soba da e la a Sakyɔrɔ kyuu beri pie daare a 1980 yuoni poɔ, Ster-Kinekor enfuoni. A bebie anaare danweɛŋ soba poɔ la ka a sinii daga ŋa a yi a Suth Afrika poɔ. A sini ŋa la sinii yuori naŋ da yi a do saa yaga a 1982 yuoni a Japan paaloŋ poɔ, a wagere na poɔ la ka ba ko a sini yelzu yuori ka Bushman ( Mɔdɔɔ). A saŋa na ba naŋ iri a sinii ŋa ka o yi gbaŋgbale a United State poɔ, A Afrikaans meŋa da bare la ba kɔkɔre kyɛ yele Bɔrefɔ kɔkɔre, a neɛ naŋ da leɛrɛ a leɛroo la !Kung ane Tswana. ==Sommo Yizie== [[Category: Dagaare]] [[Category: gampɛlɛ zaa]] [[Gbuli:Mainpage]] [[Gbuli:Sini]] [[Gbuli:Ghana]] [[Gbuli:Africa]] [[Gbuli:West Africa]] qxr5yca2cw0oqokqnej4nisxmz2kmec 61460 61458 2026-06-08T07:02:47Z Vision L1 19 61460 wikitext text/x-wiki {{databox|item=Q647665}} '''The God Must Be Crazy,''' e la 1980 yuomo sinii kaŋa Jamie Uys naŋ sɛge, a wuli sobie na sinii naŋ tu kyɛ maale, a naŋ poɔ a maaloo poɔ, a naŋ poɔ a maale emmo. A sinii ŋa la a tendaazaa sinii danweɛŋ soba a Botswana ane South Afrika sinii maalemaaleba naŋ laŋ taa a maale a ''The Gods Must Be Crazy'' . A sinii ŋa da maale la a South Afrika poɔ, a deɛdeɛŋkare mine a sinii poɔ la  South West African San farmer Nǃxau ǂToma ona la e  Xi, a hunter-gatherer of the Kalahari Desert  a bale la wane dãã kɔlebaa coca-cola poɔ dãã, a kɔlebaa ŋa da yi la alopelee poɔ le, ba sagedeebo la ka ŋmemɛ la bare kyɔɔtaa ko ba. A saŋa Xi naŋ wa nare ka o leɛ taa a kɔlebaa gaa ne te ko a saaŋkomine la, ka o sori gaabo na taa gbɛŋmɛ, a yi o a saaŋkompare poɔ,( Marius Weyers), a karema paala na ba naŋ de yi ne a koraa na poɔ (Sandra Prinsloo ) ane ŋmaadasaala. The Gods Must Be Crazy sinii ŋa da yi la gbaŋgbale poɔ a Kpankyaa kyuu beri pie saŋa a 1980 yuoni poɔ, Ster-Kinekor la da yi ne a sinii ŋa, a sinii ŋa yuori da I yaga a kpɛ tatenne gyamaa poɔ a de yuori soŋ. Peɛro wuli ka a sinii ŋa nyɛ la libie gyamaa  a yi South Afrikan sinii iribe naŋ da ba nyɛ.<ref>Gorelik, Boris (12 July 2014). [https://web.archive.org/web/20140714231833/http://www.rapport.co.za/Weekliks/Nuus/Jamie-se-treffer-Met-Uys-ja-die-wereld-in-20140712 "Jamie se treffer: Met Uys, ja – die wêreld in"]. ''Rapport'' (in Afrikaans). Media24. Archived from [http://www.rapport.co.za/Weekliks/Nuus/Jamie-se-treffer-Met-Uys-ja-die-wereld-in-20140712 the original] on 14 July 2014. Retrieved 14 July 2014.</ref> A sinii ŋa nyɛ la libie gyamaa a yi paaloŋ gyamaa poɔ,kyɛ a sinii ŋa nyɛ la wagere yaga sɛre ka o wa toɔ kpɛ United State paaloŋ poɔ, a be la ka ba da naane wa iri o ka yi gbaŋgbale poɔ a 1984 yuoni poɔ a 20<sup>th</sup> Century Fox,<ref>Gugler, Josef (2003). [https://books.google.com/books?id=fvpfLS1RC6YC&q=%22Gods+Must+Be+Crazy%22+5&pg=PA74 ''African Film: Re-imagining a Continent''.] [[Indiana University Press]]. p. 74. ISBN <bdi>0-253-21643-5</bdi>. Retrieved 13 June 2010.Gugler, Josef (2003). ''African Film: Re-imagining a Continent''. Indiana University Press. p. 74. ISBN <bdi>0-253-21643-5</bdi>. Retrieved 13 June 2010.</ref> kyɛ ka ao paaloŋ ziyiraa la a Afrikan paaloŋ aneazaa ka bɔrefɔ kɔkɔre la ka ba de maale ne a sinii. Aneazaa ka a sinii ŋa nyɛ la arezie, a sinii da tage la noba naŋ taa babmmo a yi wɛletaa a South Afrika palloŋ poɔ. A 1989 yuoni na poɔ, a  sequel ''The Gods Must Be Crazy II sini ayi soba da yi la a tu o puori. A'' sequel ata zaa da yi a da ba e boma banaŋ sage ko ba kyɛ ka ba yi ne o, a sini ŋa da maale a Hong Kng poɔ, a be la ka N!xau deɛne. == Lɛ a deɛne a deɛne naŋ deɛne tutaa == Xi ane San bale kpeɛrɛ la ne laafeɛloŋ, Kalahari Desert poɔ, a zie ŋa da be la toɔre ne a industrial civilisation. Daare kaŋa la, ka Coca-Cola kɔlebaa kaŋa la ka a alopelee  mɔnɔ kaŋa a da de lɔɔ ka o sigi wa le teŋɛ kyɛ ka o ba ŋmare. Xi noba da de la a kɔlebaa ŋa ka o kyɔɔtaa kaŋa ba ŋmemɛ naŋ de ko ba, aŋa lɛ banaŋ ko ba teere ane dɔnne, ka a taa tontone gyamaa naŋ daŋ koŋ baŋ sɔre baare. A saŋa na, kɔlebaa yenaa yoŋ la da bebe, azuiŋ a bale na yideme zaa da sooro la o tontonnaa, ba danaŋ be la a sooro poɔ kyɛ ka zɔɔre gba ta iri o yɛlɛ, a paaloŋ ŋa da e zie naŋ taa emmaaroŋ. A Xi da polle la noɔre eŋ o meŋa ka o na yɔ la a tendaazaa a baŋ a kɔlbaa ŋa tontonaa. A wagere na zaa poɔ la ka Andrew Steyn, naŋ e neɛ naŋ zanna dɔnne faare nyɔvore yɛlɛ a Bostwana poɔ e la neɛ ba naŋ da ko o toma ka o te bɔ koraa Kate Thompson wane, a minister la da ko o a tonnoɔre ŋa. Pɔge kaŋa naŋ yi Johannesburg a South Africa paaloŋ poɔ la bare o peɛroo ane dawori ŋmɛ toma kyɛ te leɛ koraa poɔ Karema a Botswana poɔ. Andrew e la karema naŋ taa yɛŋ ane kpimaroo, a Kate paaloŋ poɔ. O sori tuubu da e la kpeɛŋaa ane o Land Rover lɔre kaŋa, a lɔre da biriki ka pãã fere ka o vare yi kyɛ bare a lɔre, kyɛ zo te bɔ kuuri a na wa teɛ ne a lɔre ka o are. A lɔre da kyaare la baa kaŋa naŋ sigi ba peɛle ka a fere ka ba zaa yi a zisoɔre na a kyɛŋ,  ka a lɛ pãã vɛŋ ka a Kate paaloŋ noba a nyɛ vuo a na toɔ fer ba. A Andrew naŋ sɛ o kurilee la, ka dobadaa kaŋ a vare yi a ŋmaa o. a be ka o vare kpɛ moɔ a leɛ zoro, ka o leɛ willi le. Kyɛ neɛzaa da ba nyɛ o. Kate teɛre ka Andrew eŋ la a vuu ka dabeɛŋ kpɛ o. A puoriŋ la ka Xi wa be nempɔgre, Andrew da yɔɔ sane zaa kyɛ de o gaa ne. O da ba taa libiri tontonnaa, Xi da ba sage. A M’pudi kanne ne la Andrew naŋ wa Kate o zie a manne bone o naŋ boɔrɔ ane yɛlɛ anaŋ naŋ dɔɔnɔ o teɛroŋ ane pɔgeba banaŋ naŋ ŋmaa lage o, aneazaa o da naŋ ko la zu a ŋmeɛrɛ a bondimaale-boma ane a tabɔlɔ zaa lanna taaa a Kate naŋ biŋ viiri. Kate da mɔ la o moɔmɔ zaa a te nyɔge Andrew a moore o noɔre. Xi pãã da naane wa ta la a sazu zikpeɛŋaa na, a sigi wa le zome lɛ, a bɛlle nyɔge a noba zaa ka a tendaa zaa ka o yɔ, o de la a kɔlbaa lɔɔ kyɛ leɛ kaa o yideme kpɛzie. == A deɛdeɛmɛ a sini poɔ == ·        Nǃxau ǂToma a sini poɔ ona la ka o yuori di  Xi ·        Marius Weyers a sini poɔ ona la ka o yuori di Dr. Andrew Steyn ·        Sandra Prinsloo a sini poɔ ona la ka o yuori di Kate Thompson ·        Voiced by Janet Meshad in the English dub ·        Louw Verwey a sini poɔ ona la ka o yuori di Sam Boga ·        Michael Thys a sini poɔ ona la ka o yuori di M'Pudi ·        Voiced by Pip Freedman in the English dub ·        Nic de Jager [af] a sini poɔ ona la ka o yuori di Jack Hind ·        Fanyana Sidumo a sini poɔ ona la ka o yuori di Card #1 ·        Joe Seakatsias a sini poɔ ona la ka o yuori di Card #2 ·        Brian O'Shaughnessy a sini poɔ ona la ka o yuori di Mr. Thompson ·        Ken Gampu a sini poɔ ona la ka o yuori di President Director Jamie Uys appears in an uncredited role a sini poɔ ona la ka o yuori di the Reverend. == A sinii maaloo == ==== A sinii yɛlɛ nimitoɔre gaabo ane o iribu ==== Jemie Uys, da la da sage de a The Gods Must Be Crazy sini ŋa iribu a 1974 yuomo poɔ, a sɛge ka kpɛ gama poɔ ka dɔnne veɛle la aŋa nensaalba na. A sini gbaŋŋa naŋ sɛge  kyɛlle da e la Kalahari paaloŋ poɔ, a be la ka Uys ane San noba millitaa zie danweɛŋ soba piili. Uys da iri la a Coca-Cola kɔlbaa ka ona la are leɛre a San paaloŋ noba zu a The Gods Must Be Crazy sini poɔ bonso, o da de la ka a ɔreba kɔlbaa ŋa la are leɛre a noba zu, a yi lɛ a kɔlbaa naŋ da veɛlɛ, ka fooŋ e neɛ naŋ da baŋ nyɛ kɔlbaa zaa fo nyɔvore poɔ. Uys da nyɛ la ka o mɛ la Andrews Steyn waaloŋ a yi Andrew Steyn naŋ wa kpi baare. N de la a yɛlɛ ka waa lɛ n naŋ nyɛ, a zuo a zaa pɔgeba. Kyɛ n teɛre ka pɔllɔ baalpaalba gyamaa maŋ bare la ba sɛnemɛ danweere soba ba naŋ maŋ bɔ. O naŋ wa sɛge a The Gods Must Be Crazy sinii baare, Uys duoro da yi la ka o nyɛ kyuure ata ane onaŋ naŋ leɛre a sini yelyaga a yi a Kalahari kɔkɔre gaa ne a Desert kɔkre poɔ a toɔ manne ka ba teɛ a seɛ, azuiŋ o pãã da yɔ boɔrɔ la San neɛ ka o naŋ wa soŋ ka Xi a deɛne ŋa poɔ a deɛne a lambori ŋa. Zigɛree mine a desert paaloŋ poɔ a San naŋ da gaa, Uys da ŋma la noba mine enfuomo, o maale la o teɛroŋ ka o na baŋ de ba la eŋ a sinii poɔ, kyɛ pãã sɛge eŋ a ba toɔre sne yɛloŋ naŋ seŋ lɛ, ka banaŋ wa boɔrɔ ba wagere zaa ka ta la bala bee dire dɔgɛɛ. Uys da nyɛ la ka a soŋ la ka o de a South Afrikan San koɔraa N!xau Toma ka o e a Xi, kyɛ la tasoga de bare, kyɛ a piilu bee a danweɛŋ soba saŋa, [N!xau] da ba teɛ a seɛ, bonso ba da ba taa yelbie a de toŋ ne a toma. Ka a leɛleɛrɛ a soore, “yɛ na boɔrɛɛ ka daare kaŋa ka tenneŋ ane yɛnee zaa a wa be?” N!xau a sage a iri de o alopelee a age ne Uys a gaa Windhoek, South West Afrika ( pampana be la ka boɔlɔ Namibia), a ŋa la da e a sinii piili maalo. Uys yeli ka “ ka a alopelee ŋa onaŋ de age gaa ba pɛlle o nimiri”. O teɛre ka a yele dabagela mine poɔ la. A zuiŋ o sage de la ba na toɔ e la yelzaa banaŋ boɔrɔ. Bonzaa ba vɛŋ ka o eŋa noma”. A die na poɔ, N!xau sage la ka ona gaa la banyeraa a bannyere die na poɔ kyɛ gaŋ teŋe poɔ kyɛ bare a boŋgannaa banaŋ ko ba ka de gaŋ ne. A yi be puoriŋ, Josef Gugler ane Uys naŋ e a gane sɛgesɛgerebɛ, a ko a siniii ŋa,. A senelluŋ da leɛ maaleŋ kaa la soŋ sɛre ka noba pãã sage de. A da be e onaŋ naŋ be a The God Must Be Crazy sinii poɔ, N!xau naane da de ne ba weɛŋ a nanpkaano poɔ, o da guolo la nii gyamaa a Botswana paaloŋ poɔ, sɛre ka o pãã gaa te piili o bondirii toma a South Afrika paaloŋ poɔ. A 1980 yuoni poɔ, la ka ba sɛge a sinii ŋa eŋ N!a! a Kung woman senseluŋ, John Marshall, la da wuli a sinii ŋa maalo sobie ka ba tu kyɛ maale a The Gods Must be Crazy sinii ka o taa toma. A sini gbama ŋa San la vɛŋ ka o e bone naŋ e boŋ vooraa, a be a South Afrikan wederebɛ zie, naŋ be Tsumkwe, South West Afrika poɔ. A San naŋ be a be wuli ka o da ba poɔ a nankpaama na poɔ naŋ lantaa a be, A faŋa zaa da be la gɔbenɛnte zie a yi bondirii eŋa ane a mine kaŋa, ane bamine meŋ naŋda beɛrɛ baaloŋ mine. == Sinii Iribu == A Gods Must Be Crazy sinii ŋa a Tsumkwe, South West Afrika ( pampana be la ka ba boɔlɔ Namibia) a pãã paale Bostwna poɔ la ka ba da maale a sinii ŋa. Uys mannoo poɔ, N!xau da e la neɛ naŋ na leɛ gaa a o yiri Kalahari Desert poɔ, dare ata bee anaare zaa poɔ, ka o ta erɛ wa de ba saaŋkompare yelerre. A wagere ŋa poɔ ka o da be a tuure paaloŋ poɔ, N!xau zanne la zoore nyuubu ane daakpeɛne nyuubu. Uys da yeli ka o yɔɔ la N!xau ¢300 o naŋ na toŋ toma bebie pie yoŋ, kyɛ a saŋa o naŋ wa baŋ ne ka o libie na zaa wɛ la. N!xau libie na da ba wɛ a lɛ, ba ko o la nii pie ne ayi (12) a leɛre ne a o libie naŋ wɛ. A 1985 yuoni poɔ, Uys yeli ka o ko N!xau ¢100 a yi onaŋ piili a sinii ŋa maaloo, onaŋ la ka N!xau a de ŋmeɛrɛ ne daworo a koɔrɔ ne a sinii a vii a tendaa zaa, Uys meŋ yeli ka, ¢20,000 bankɛ kaŋa naŋ sage di yaga zaa poɔ la ka N!xau yuori ane a libie zaa be. == A Yieluŋ Kɔnne na naŋ be a sini poɔ == === A atikile meŋa: ''The Gods Must Be Crazy (soundtrack)'' === == A sinii gbaŋgbale poɔ yiibu == === Toɔloo Daga === A The Gods Must Be Crazy gbaŋgbale poɔ yeŋ yiibu danweɛŋ soba da e la a Sakyɔrɔ kyuu beri pie daare a 1980 yuoni poɔ, Ster-Kinekor enfuoni. A bebie anaare danweɛŋ soba poɔ la ka a sinii daga ŋa a yi a Suth Afrika poɔ. A sini ŋa la sinii yuori naŋ da yi a do saa yaga a 1982 yuoni a Japan paaloŋ poɔ, a wagere na poɔ la ka ba ko a sini yelzu yuori ka Bushman ( Mɔdɔɔ). A saŋa na ba naŋ iri a sinii ŋa ka o yi gbaŋgbale a United State poɔ, A Afrikaans meŋa da bare la ba kɔkɔre kyɛ yele Bɔrefɔ kɔkɔre, a neɛ naŋ da leɛrɛ a leɛroo la !Kung ane Tswana. ==Sommo Yizie== [[Category: Dagaare]] [[Category: gampɛlɛ zaa]] [[Gbuli:Mainpage]] [[Gbuli:Sini]] [[Gbuli:Ghana]] [[Gbuli:Africa]] [[Gbuli:West Africa]] pe089fmy3vn78x306ebhvf0bqmpz7du 61461 61460 2026-06-08T07:06:31Z Vision L1 19 61461 wikitext text/x-wiki {{databox|item=Q647665}} '''The God Must Be Crazy,''' e la 1980 yuomo sinii kaŋa Jamie Uys naŋ sɛge, a wuli sobie na sinii naŋ tu kyɛ maale, a naŋ poɔ a maaloo poɔ, a naŋ poɔ a maale emmo. A sinii ŋa la a tendaazaa sinii danweɛŋ soba a Botswana ane South Afrika sinii maalemaaleba naŋ laŋ taa a maale a ''The Gods Must Be Crazy'' . A sinii ŋa da maale la a South Afrika poɔ, a deɛdeɛŋkare mine a sinii poɔ la  South West African San farmer Nǃxau ǂToma ona la e  Xi, a hunter-gatherer of the Kalahari Desert  a bale la wane dãã kɔlebaa coca-cola poɔ dãã, a kɔlebaa ŋa da yi la alopelee poɔ le, ba sagedeebo la ka ŋmemɛ la bare kyɔɔtaa ko ba. A saŋa Xi naŋ wa nare ka o leɛ taa a kɔlebaa gaa ne te ko a saaŋkomine la, ka o sori gaabo na taa gbɛŋmɛ, a yi o a saaŋkompare poɔ,( Marius Weyers), a karema paala na ba naŋ de yi ne a koraa na poɔ (Sandra Prinsloo ) ane ŋmaadasaala. The Gods Must Be Crazy sinii ŋa da yi la gbaŋgbale poɔ a Kpankyaa kyuu beri pie saŋa a 1980 yuoni poɔ, Ster-Kinekor la da yi ne a sinii ŋa, a sinii ŋa yuori da I yaga a kpɛ tatenne gyamaa poɔ a de yuori soŋ. Peɛro wuli ka a sinii ŋa nyɛ la libie gyamaa  a yi South Afrikan sinii iribe naŋ da ba nyɛ.<ref>Gorelik, Boris (12 July 2014). [https://web.archive.org/web/20140714231833/http://www.rapport.co.za/Weekliks/Nuus/Jamie-se-treffer-Met-Uys-ja-die-wereld-in-20140712 "Jamie se treffer: Met Uys, ja – die wêreld in"]. ''Rapport'' (in Afrikaans). Media24. Archived from [http://www.rapport.co.za/Weekliks/Nuus/Jamie-se-treffer-Met-Uys-ja-die-wereld-in-20140712 the original] on 14 July 2014. Retrieved 14 July 2014.</ref> A sinii ŋa nyɛ la libie gyamaa a yi paaloŋ gyamaa poɔ,kyɛ a sinii ŋa nyɛ la wagere yaga sɛre ka o wa toɔ kpɛ United State paaloŋ poɔ, a be la ka ba da naane wa iri o ka yi gbaŋgbale poɔ a 1984 yuoni poɔ a 20<sup>th</sup> Century Fox,<ref>Gugler, Josef (2003). [https://books.google.com/books?id=fvpfLS1RC6YC&q=%22Gods+Must+Be+Crazy%22+5&pg=PA74 ''African Film: Re-imagining a Continent''.] [[Indiana University Press]]. p. 74. ISBN <bdi>0-253-21643-5</bdi>. Retrieved 13 June 2010.Gugler, Josef (2003). ''African Film: Re-imagining a Continent''. Indiana University Press. p. 74. ISBN <bdi>0-253-21643-5</bdi>. Retrieved 13 June 2010.</ref> kyɛ ka ao paaloŋ ziyiraa la a Afrikan paaloŋ aneazaa ka bɔrefɔ kɔkɔre la ka ba de maale ne a sinii. Aneazaa ka a sinii ŋa nyɛ la arezie, a sinii da tage la noba naŋ taa babmmo a yi wɛletaa a South Afrika palloŋ poɔ.<ref>Klemesrud, Judy (28 April 1985). [https://www.nytimes.com/1985/04/28/movies/the-gods-must-be-crazy-a-truly-international-hit.html "'The Gods Must Be Crazy' - A Truly International Hit".] ''The New York Times''. Retrieved 23 July 2020.</ref> A 1989 yuoni na poɔ, a  sequel ''The Gods Must Be Crazy II sini ayi soba da yi la a tu o puori. A'' sequel ata zaa da yi a da ba e boma banaŋ sage ko ba kyɛ ka ba yi ne o, a sini ŋa da maale a Hong Kng poɔ, a be la ka N!xau deɛne. == Lɛ a deɛne a deɛne naŋ deɛne tutaa == Xi ane San bale kpeɛrɛ la ne laafeɛloŋ, Kalahari Desert poɔ, a zie ŋa da be la toɔre ne a industrial civilisation. Daare kaŋa la, ka Coca-Cola kɔlebaa kaŋa la ka a alopelee  mɔnɔ kaŋa a da de lɔɔ ka o sigi wa le teŋɛ kyɛ ka o ba ŋmare. Xi noba da de la a kɔlebaa ŋa ka o kyɔɔtaa kaŋa ba ŋmemɛ naŋ de ko ba, aŋa lɛ banaŋ ko ba teere ane dɔnne, ka a taa tontone gyamaa naŋ daŋ koŋ baŋ sɔre baare. A saŋa na, kɔlebaa yenaa yoŋ la da bebe, azuiŋ a bale na yideme zaa da sooro la o tontonnaa, ba danaŋ be la a sooro poɔ kyɛ ka zɔɔre gba ta iri o yɛlɛ, a paaloŋ ŋa da e zie naŋ taa emmaaroŋ. A Xi da polle la noɔre eŋ o meŋa ka o na yɔ la a tendaazaa a baŋ a kɔlbaa ŋa tontonaa. A wagere na zaa poɔ la ka Andrew Steyn, naŋ e neɛ naŋ zanna dɔnne faare nyɔvore yɛlɛ a Bostwana poɔ e la neɛ ba naŋ da ko o toma ka o te bɔ koraa Kate Thompson wane, a minister la da ko o a tonnoɔre ŋa. Pɔge kaŋa naŋ yi Johannesburg a South Africa paaloŋ poɔ la bare o peɛroo ane dawori ŋmɛ toma kyɛ te leɛ koraa poɔ Karema a Botswana poɔ. Andrew e la karema naŋ taa yɛŋ ane kpimaroo, a Kate paaloŋ poɔ. O sori tuubu da e la kpeɛŋaa ane o Land Rover lɔre kaŋa, a lɔre da biriki ka pãã fere ka o vare yi kyɛ bare a lɔre, kyɛ zo te bɔ kuuri a na wa teɛ ne a lɔre ka o are. A lɔre da kyaare la baa kaŋa naŋ sigi ba peɛle ka a fere ka ba zaa yi a zisoɔre na a kyɛŋ,  ka a lɛ pãã vɛŋ ka a Kate paaloŋ noba a nyɛ vuo a na toɔ fer ba. A Andrew naŋ sɛ o kurilee la, ka dobadaa kaŋ a vare yi a ŋmaa o. a be ka o vare kpɛ moɔ a leɛ zoro, ka o leɛ willi le. Kyɛ neɛzaa da ba nyɛ o. Kate teɛre ka Andrew eŋ la a vuu ka dabeɛŋ kpɛ o. A puoriŋ la ka Xi wa be nempɔgre, Andrew da yɔɔ sane zaa kyɛ de o gaa ne. O da ba taa libiri tontonnaa, Xi da ba sage. A M’pudi kanne ne la Andrew naŋ wa Kate o zie a manne bone o naŋ boɔrɔ ane yɛlɛ anaŋ naŋ dɔɔnɔ o teɛroŋ ane pɔgeba banaŋ naŋ ŋmaa lage o, aneazaa o da naŋ ko la zu a ŋmeɛrɛ a bondimaale-boma ane a tabɔlɔ zaa lanna taaa a Kate naŋ biŋ viiri. Kate da mɔ la o moɔmɔ zaa a te nyɔge Andrew a moore o noɔre. Xi pãã da naane wa ta la a sazu zikpeɛŋaa na, a sigi wa le zome lɛ, a bɛlle nyɔge a noba zaa ka a tendaa zaa ka o yɔ, o de la a kɔlbaa lɔɔ kyɛ leɛ kaa o yideme kpɛzie. == A deɛdeɛmɛ a sini poɔ == ·        Nǃxau ǂToma a sini poɔ ona la ka o yuori di  Xi ·        Marius Weyers a sini poɔ ona la ka o yuori di Dr. Andrew Steyn ·        Sandra Prinsloo a sini poɔ ona la ka o yuori di Kate Thompson ·        Voiced by Janet Meshad in the English dub ·        Louw Verwey a sini poɔ ona la ka o yuori di Sam Boga ·        Michael Thys a sini poɔ ona la ka o yuori di M'Pudi ·        Voiced by Pip Freedman in the English dub ·        Nic de Jager [af] a sini poɔ ona la ka o yuori di Jack Hind ·        Fanyana Sidumo a sini poɔ ona la ka o yuori di Card #1 ·        Joe Seakatsias a sini poɔ ona la ka o yuori di Card #2 ·        Brian O'Shaughnessy a sini poɔ ona la ka o yuori di Mr. Thompson ·        Ken Gampu a sini poɔ ona la ka o yuori di President Director Jamie Uys appears in an uncredited role a sini poɔ ona la ka o yuori di the Reverend. == A sinii maaloo == ==== A sinii yɛlɛ nimitoɔre gaabo ane o iribu ==== Jemie Uys, da la da sage de a The Gods Must Be Crazy sini ŋa iribu a 1974 yuomo poɔ, a sɛge ka kpɛ gama poɔ ka dɔnne veɛle la aŋa nensaalba na. A sini gbaŋŋa naŋ sɛge  kyɛlle da e la Kalahari paaloŋ poɔ, a be la ka Uys ane San noba millitaa zie danweɛŋ soba piili. Uys da iri la a Coca-Cola kɔlbaa ka ona la are leɛre a San paaloŋ noba zu a The Gods Must Be Crazy sini poɔ bonso, o da de la ka a ɔreba kɔlbaa ŋa la are leɛre a noba zu, a yi lɛ a kɔlbaa naŋ da veɛlɛ, ka fooŋ e neɛ naŋ da baŋ nyɛ kɔlbaa zaa fo nyɔvore poɔ. Uys da nyɛ la ka o mɛ la Andrews Steyn waaloŋ a yi Andrew Steyn naŋ wa kpi baare. N de la a yɛlɛ ka waa lɛ n naŋ nyɛ, a zuo a zaa pɔgeba. Kyɛ n teɛre ka pɔllɔ baalpaalba gyamaa maŋ bare la ba sɛnemɛ danweere soba ba naŋ maŋ bɔ. O naŋ wa sɛge a The Gods Must Be Crazy sinii baare, Uys duoro da yi la ka o nyɛ kyuure ata ane onaŋ naŋ leɛre a sini yelyaga a yi a Kalahari kɔkɔre gaa ne a Desert kɔkre poɔ a toɔ manne ka ba teɛ a seɛ, azuiŋ o pãã da yɔ boɔrɔ la San neɛ ka o naŋ wa soŋ ka Xi a deɛne ŋa poɔ a deɛne a lambori ŋa. Zigɛree mine a desert paaloŋ poɔ a San naŋ da gaa, Uys da ŋma la noba mine enfuomo, o maale la o teɛroŋ ka o na baŋ de ba la eŋ a sinii poɔ, kyɛ pãã sɛge eŋ a ba toɔre sne yɛloŋ naŋ seŋ lɛ, ka banaŋ wa boɔrɔ ba wagere zaa ka ta la bala bee dire dɔgɛɛ. Uys da nyɛ la ka a soŋ la ka o de a South Afrikan San koɔraa N!xau Toma ka o e a Xi, kyɛ la tasoga de bare, kyɛ a piilu bee a danweɛŋ soba saŋa, [N!xau] da ba teɛ a seɛ, bonso ba da ba taa yelbie a de toŋ ne a toma. Ka a leɛleɛrɛ a soore, “yɛ na boɔrɛɛ ka daare kaŋa ka tenneŋ ane yɛnee zaa a wa be?” N!xau a sage a iri de o alopelee a age ne Uys a gaa Windhoek, South West Afrika ( pampana be la ka boɔlɔ Namibia), a ŋa la da e a sinii piili maalo. Uys yeli ka “ ka a alopelee ŋa onaŋ de age gaa ba pɛlle o nimiri”. O teɛre ka a yele dabagela mine poɔ la. A zuiŋ o sage de la ba na toɔ e la yelzaa banaŋ boɔrɔ. Bonzaa ba vɛŋ ka o eŋa noma”. A die na poɔ, N!xau sage la ka ona gaa la banyeraa a bannyere die na poɔ kyɛ gaŋ teŋe poɔ kyɛ bare a boŋgannaa banaŋ ko ba ka de gaŋ ne. A yi be puoriŋ, Josef Gugler ane Uys naŋ e a gane sɛgesɛgerebɛ, a ko a siniii ŋa,. A senelluŋ da leɛ maaleŋ kaa la soŋ sɛre ka noba pãã sage de. A da be e onaŋ naŋ be a The God Must Be Crazy sinii poɔ, N!xau naane da de ne ba weɛŋ a nanpkaano poɔ, o da guolo la nii gyamaa a Botswana paaloŋ poɔ, sɛre ka o pãã gaa te piili o bondirii toma a South Afrika paaloŋ poɔ. A 1980 yuoni poɔ, la ka ba sɛge a sinii ŋa eŋ N!a! a Kung woman senseluŋ, John Marshall, la da wuli a sinii ŋa maalo sobie ka ba tu kyɛ maale a The Gods Must be Crazy sinii ka o taa toma. A sini gbama ŋa San la vɛŋ ka o e bone naŋ e boŋ vooraa, a be a South Afrikan wederebɛ zie, naŋ be Tsumkwe, South West Afrika poɔ. A San naŋ be a be wuli ka o da ba poɔ a nankpaama na poɔ naŋ lantaa a be, A faŋa zaa da be la gɔbenɛnte zie a yi bondirii eŋa ane a mine kaŋa, ane bamine meŋ naŋda beɛrɛ baaloŋ mine. == Sinii Iribu == A Gods Must Be Crazy sinii ŋa a Tsumkwe, South West Afrika ( pampana be la ka ba boɔlɔ Namibia) a pãã paale Bostwna poɔ la ka ba da maale a sinii ŋa. Uys mannoo poɔ, N!xau da e la neɛ naŋ na leɛ gaa a o yiri Kalahari Desert poɔ, dare ata bee anaare zaa poɔ, ka o ta erɛ wa de ba saaŋkompare yelerre. A wagere ŋa poɔ ka o da be a tuure paaloŋ poɔ, N!xau zanne la zoore nyuubu ane daakpeɛne nyuubu. Uys da yeli ka o yɔɔ la N!xau ¢300 o naŋ na toŋ toma bebie pie yoŋ, kyɛ a saŋa o naŋ wa baŋ ne ka o libie na zaa wɛ la. N!xau libie na da ba wɛ a lɛ, ba ko o la nii pie ne ayi (12) a leɛre ne a o libie naŋ wɛ. A 1985 yuoni poɔ, Uys yeli ka o ko N!xau ¢100 a yi onaŋ piili a sinii ŋa maaloo, onaŋ la ka N!xau a de ŋmeɛrɛ ne daworo a koɔrɔ ne a sinii a vii a tendaa zaa, Uys meŋ yeli ka, ¢20,000 bankɛ kaŋa naŋ sage di yaga zaa poɔ la ka N!xau yuori ane a libie zaa be. == A Yieluŋ Kɔnne na naŋ be a sini poɔ == === A atikile meŋa: ''The Gods Must Be Crazy (soundtrack)'' === == A sinii gbaŋgbale poɔ yiibu == === Toɔloo Daga === A The Gods Must Be Crazy gbaŋgbale poɔ yeŋ yiibu danweɛŋ soba da e la a Sakyɔrɔ kyuu beri pie daare a 1980 yuoni poɔ, Ster-Kinekor enfuoni. A bebie anaare danweɛŋ soba poɔ la ka a sinii daga ŋa a yi a Suth Afrika poɔ. A sini ŋa la sinii yuori naŋ da yi a do saa yaga a 1982 yuoni a Japan paaloŋ poɔ, a wagere na poɔ la ka ba ko a sini yelzu yuori ka Bushman ( Mɔdɔɔ). A saŋa na ba naŋ iri a sinii ŋa ka o yi gbaŋgbale a United State poɔ, A Afrikaans meŋa da bare la ba kɔkɔre kyɛ yele Bɔrefɔ kɔkɔre, a neɛ naŋ da leɛrɛ a leɛroo la !Kung ane Tswana. ==Sommo Yizie== [[Category: Dagaare]] [[Category: gampɛlɛ zaa]] [[Gbuli:Mainpage]] [[Gbuli:Sini]] [[Gbuli:Ghana]] [[Gbuli:Africa]] [[Gbuli:West Africa]] n3e2imz5732bbu13f9wy2hx78ehnhz8 Event:Cultural Festivals 2026 1728 6998 61468 61180 2026-06-08T08:33:35Z Vision L1 19 61468 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |- ! Serial No. !! English Title !! Wikidata !! Machine translated Target Title !! Category |- |1 || [[:en:Adaakoya Festival|Adaakoya Festival]] || [[d:Q98537083|Q98537083]] || [[:dga:Adaakoya Tigiri|Adaakoya Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |2 || [[:en:Addae Tuntum Festival|Addae Tuntum Festival]] || [[d:Q98566556|Q98566556]] || [[:dga:Addae Tuntum Tigiri|Addae Tuntum Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |3 || [[:en:Afrochic Diaspora Festival|Afrochic Diaspora Festival]] || [[d:Q104879135|Q104879135]] || [[:dga:Afrochic Diaspora Tigiri|Afrochic Diaspora Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |4 || [[:en:Agemo festival|Agemo festival]] || [[d:Q60775315|Q60775315]] || [[:dga:Agemo Tigiri|Agemo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |5 || [[:en:Ahumkan Festival|Ahumkan Festival]] || [[d:Q98593807|Q98593807]] || [[:dga:Ahumkan Tigiri|Ahumkan Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |6 || [[:en:Akata Benue Fishing Festival|Akata Benue Fishing Festival]] || [[d:Q108392320|Q108392320]] || [[:dga:Akata Benue Zonnyɔge Tigiri|Akata Benue Zonnyɔge Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |7 || [[:en:Aké Arts and Book Festival|Aké Arts and Book Festival]] || [[d:Q25230902|Q25230902]] || [[:dga:Aké Arts and Book Festival|Aké Arts and Book Festival]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |8 || [[:en:Annang Festival of Arts and Culture|Annang Festival of Arts and Culture]] || [[d:Q108265827|Q108265827]] || [[:dga:Annang Festival of Arts and Culture|Annang Festival of Arts and Culture]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |9 || [[:en:Apafram Festival|Apafram Festival]] || [[d:Q98544599|Q98544599]] || [[:dga:Apafram Tigiri|Apafram Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |10 || [[:en:Apomasu Festival|Apomasu Festival]] || [[d:Q98567062|Q98567062]] || [[:dga:Apomasu Tigiri|Apomasu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |11 || [[:en:Ariginya Festival|Ariginya Festival]] || [[d:Q108377759|Q108377759]] || [[:dga:Ariginya Tigiri|Ariginya Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |12 || [[:en:Asafotu|Asafotu]] || [[d:Q4803313|Q4803313]] || [[:dga:Asafotu|Asafotu]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |13 || [[:en:Atakpo Festival|Atakpo Festival]] || [[d:Q108380244|Q108380244]] || [[:dga:Atakpo Tigiri|Atakpo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |14 || [[:en:Badagry Festival|Badagry Festival]] || [[d:Q24936530|Q24936530]] || [[:dga:Badagry Tigiri|Badagry Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |15 || [[:en:Bagri Festival|Bagri Festival]] || [[d:Q98684579|Q98684579]] || [[:dga:Bagri Tigiri|Bagri Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |16 || [[:en:Bayidie Festival|Bayidie Festival]] || [[d:Q98598374|Q98598374]] || [[:dga:Bayidie Tigiri|Bayidie Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |17 || [[:en:Beautiful Festival of the Valley|Beautiful Festival of the Valley]] || [[d:Q478205|Q478205]] || [[:dga:Beautiful Festival of the Valley|Beautiful Festival of the Valley]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |18 || [[:en:Boaram Festival|Boaram Festival]] || [[d:Q98537057|Q98537057]] || [[:dga:Boaram Tigiri|Boaram Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |19 || [[:en:Boat Regatta|Boat Regatta]] || [[d:Q118899307|Q118899307]] || [[:dga:Boat Regatta|Boat Regatta]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |20 || [[:en:Bob-Ngo Festival|Bob-Ngo Festival]] || [[d:Q98683830|Q98683830]] || [[:dga:Bob-Ngo Tigiri|Bob-Ngo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |21 || [[:en:Cattle count|Cattle count]] || [[d:Q3094177|Q3094177]] || [[:dga:Cattle count|Cattle count]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |22 || [[:en:Coronation of the pharaoh|Coronation of the pharaoh]] || [[d:Q2429635|Q2429635]] || [[:dga:Coronation of the pharaoh|Coronation of the pharaoh]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |23 || [[:en:Daa Festival|Daa Festival]] || [[d:Q98636636|Q98636636]] || [[:dga:Daa Tigiri|Daa Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |24 || [[:en:Detty December (Ghana)|Detty December]] || [[d:Q124072314|Q124072314]] || [[:dga:Detty December (Ghana)|Detty December]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |25 || [[:en:Dumba Festival|Dumba Festival]] || [[d:Q98685112|Q98685112]] || [[:dga:Dumba Tigiri|Dumba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |26 || [[:en:Dzimbi Festival|Dzimbi Festival]] || [[d:Q98593897|Q98593897]] || [[:dga:Dzimbi Tigiri|Dzimbi Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |27 || [[:en:Egungun Festival|Egungun Festival]] || [[d:Q65091071|Q65091071]] || [[:dga:Egungun Tigiri|Egungun Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |28 || [[:en:Festival de Baía das Gatas|Festival de Baía das Gatas]] || [[d:Q3070106|Q3070106]] || [[:dga:Festival de Baía das Gatas|Festival de Baía das Gatas]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |29 || [[:en:Fofie Yam Festival|Fofie Yam Festival]] || [[d:Q5464027|Q5464027]] || [[:dga:Fofie Wao Tigiri |Fofie Wao Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |30 || [[:en:Fordjour Festival|Fordjour Festival]] || [[d:Q98598332|Q98598332]] || [[:dga:Fordjour Tigiri|Fordjour Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |31 || [[:en:Gani Festival|Gani Festival]] || [[d:Q110927360|Q110927360]] || [[:dga:Gani Tigiri|Gani Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |32 || [[:en:Gmayem festival|Gmayem festival]] || [[d:Q5573720|Q5573720]] || [[:dga:Gmayem Tigiri|Gmayem Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |33 || [[:en:Gobandawu Festival|Gobandawu Festival]] || [[d:Q98537038|Q98537038]] || [[:dga:Gobandawu Tigiri|Gobandawu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |34 || [[:en:Godigbe festival|Godigbe festival]] || [[d:Q19570758|Q19570758]] || [[:dga:Godigbe Tigiri|Godigbe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |35 || [[:en:Golibe Festival|Golibe Festival]] || [[d:Q108293172|Q108293172]] || [[:dga:Golibe Tigiri|Golibe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |36 || [[:en:Gualla Festival|Gualla Festival]] || [[d:Q98684600|Q98684600]] || [[:dga:Gualla Tigiri|Gualla Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |37 || [[:en:Gyenpren Festival|Gyenpren Festival]] || [[d:Q98593851|Q98593851]] || [[:dga:Gyenpren Tigiri|Gyenpren Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |38 || [[:en:Igogo festival|Igogo festival]] || [[d:Q21003218|Q21003218]] || [[:dga:Igogo Tigiri|Igogo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |39 || [[:en:Igue festival|Igue festival]] || [[d:Q16947416|Q16947416]] || [[:dga:Igue Tigiri|Igue Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |40 || [[:en:Igunnuko Festival|Igunnuko Festival]] || [[d:Q131933205|Q131933205]] || [[:dga:Igunnuko Tigiri|Igunnuko Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |41 || [[:en:Ilorin Emirate Durbar|Ilorin Emirate Durbar]] || [[d:Q137545258|Q137545258]] || [[:dga:Ilorin Emirate Durbar|Ilorin Emirate Durbar]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |42 || [[:en:Imo Awka festival|Imo Awka festival]] || [[d:Q108314956|Q108314956]] || [[:dga:Imo Awka Tigiri|Imo Awka Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |43 || [[:en:Iria ceremony|Iria ceremony]] || [[d:Q118896142|Q118896142]] || [[:dga:Iria ceremony|Iria ceremony]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |44 || [[:en:Ito Ogbo festival|Ito Ogbo festival]] || [[d:Q108113158|Q108113158]] || [[:dga:Ito Ogbo Tigiri|Ito Ogbo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |45 || [[:en:Iwa Akwa|Iwa Akwa]] || [[d:Q115222790|Q115222790]] || [[:dga:Iwa Akwa|Iwa Akwa]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |46 || [[:en:Kaduna Book and Arts Festival|Kaduna Book and Arts Festival]] || [[d:Q48792945|Q48792945]] || [[:dga:Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |47 || [[:en:Kayo-Kayo Festival|Kayo-Kayo Festival]] || [[d:Q108366016|Q108366016]] || [[:dga:Kayo-Kayo Tigiri|Kayo-Kayo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |48 || [[:en:Kobine festival|Kobine festival]] || [[d:Q16267972|Q16267972]] || [[:dga:Kobine festival|Kobine festival]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |49 || [[:en:Kwame Nkrumah Festival|Kwame Nkrumah Festival]] || [[d:Q108545727|Q108545727]] || [[:dga:Kwame Nkrumah Tigiri|Kwame Nkrumah Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |50 || [[:en:List of festivals in Ghana|List of festivals in Ghana]] || [[d:Q18344382|Q18344382]] || [[:dga:List of festivals in Ghana|List of festivals in Ghana]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |51 || [[:en:List of festivals in Nigeria|List of festivals in Nigeria]] || [[d:Q5445837|Q5445837]] || [[:dga:List of festivals in Nigeria|List of festivals in Nigeria]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |52 || [[:en:Live at the Pan-African Festival|Live at the Pan-African Festival]] || [[d:Q6656941|Q6656941]] || [[:dga:Live at the Pan-African Festival|Live at the Pan-African Festival]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |53 || [[:en:Min festival|Min festival]] || [[d:Q1936130|Q1936130]] || [[:dga:Min Tigiri|Min Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |54 || [[:en:Mysteries of Osiris|Mysteries of Osiris]] || [[d:Q1547788|Q1547788]] || [[:dga:Mysteries of Osiris|Mysteries of Osiris]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |55 || [[:en:New Yam Festivals in Nigeria|New Yam Festivals in Nigeria]] || [[d:Q108542503|Q108542503]] || [[:dga:Wapaala Tigiri Nigeria Poɔ|Wapaala Tigiri Nigeria Poɔ]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |56 || [[:en:Nigeria International Book Fair|Nigeria International Book Fair]] || [[d:Q108266406|Q108266406]] || [[:dga:Nigeria International Book Fair|Nigeria International Book Fair]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |57 || [[:en:Nnewi Afiaolu Festival|Nnewi Afiaolu Festival]] || [[d:Q25044500|Q25044500]] || [[:dga:Nnewi Afiaolu Tigiri|Nnewi Afiaolu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |58 || [[:en:Nwonyo Fishing Festival|Nwonyo Fishing Festival]] || [[d:Q108392609|Q108392609]] || [[:dga:Nwonyo Zonnyɔge Tigiri|Nwonyo Zonnyɔge Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |59 || [[:en:Odunde Festival|Odunde Festival]] || [[d:Q16913628|Q16913628]] || [[:dga:Odunde Tigiri|Odunde Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |60 || [[:en:Ogwu Ekpeye|Ogwu Ekpeye]] || [[d:Q118874500|Q118874500]] || [[:dga:Ogwu Ekpeye|Ogwu Ekpeye]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |61 || [[:en:Ojude Oba festival|Ojude Oba festival]] || [[d:Q20982117|Q20982117]] || [[:dga:Ojude Oba Tigiri|Ojude Oba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |62 || [[:en:Olokun Festival|Olokun Festival]] || [[d:Q7088502|Q7088502]] || [[:dga:Olokun Tigiri|Olokun Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |63 || [[:en:Omabe Festival|Omabe Festival]] || [[d:Q108377525|Q108377525]] || [[:dga:Omabe Tigiri|Omabe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |64 || [[:en:Opet Festival|Opet Festival]] || [[d:Q1194158|Q1194158]] || [[:dga:Opet Tigiri|Opet Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |65 || [[:en:Opobo Nwaotam Festival|Opobo Nwaotam Festival]] || [[d:Q133752663|Q133752663]] || [[:dga:Opobo Nwaotam Tigiri|Opobo Nwaotam Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |66 || [[:en:Ovia-Osese Festival|Ovia-Osese Festival]] || [[d:Q108365793|Q108365793]] || [[:dga:Ovia-Osese Tigiri|Ovia-Osese Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |67 || [[:en:Paragbeile Festival|Paragbeile Festival]] || [[d:Q98568231|Q98568231]] || [[:dga:Paragbeile Tigiri|Paragbeile Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |68 || [[:en:Port Harcourt Poetry Festival|Port Harcourt Poetry Festival]] || [[d:Q137591499|Q137591499]] || [[:dga:Port Harcourt Poetry Tigiri|Port Harcourt Poetry Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |69 || [[:en:Sed festival|Sed festival]] || [[d:Q604644|Q604644]] || [[:dga:Sed Tigiri|Sed Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |70 || [[:en:Sharo Festival|Sharo Festival]] || [[d:Q108403159|Q108403159]] || [[:dga:Sharo Tigiri|Sharo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |71 || [[:en:Songs of Nigeria Festival|Songs of Nigeria Festival]] || [[d:Q108266042|Q108266042]] || [[:dga:Songs of Nigeria Tigiri|Songs of Nigeria Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |72 || [[:en:St. Louis African Arts Festival|St. Louis African Arts Festival]] || [[d:Q7589552|Q7589552]] || [[:dga:St. Louis African Arts Tigiri|St. Louis African Arts Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |73 || [[:en:Umatu festival|Umatu festival]] || [[d:Q108293104|Q108293104]] || [[:dga:Umatu Tigiri|Umatu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |74 || [[:en:Willa Festival|Willa Festival]] || [[d:Q98593180|Q98593180]] || [[:dga:Willa Tigiri|Willa Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |75 || [[:en:World Damba Festival|World Damba Festival]] || [[d:Q16258828|Q16258828]] || [[:dga:World Damba Tigiri|World Damba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |76 || [[:en:World Festival of Black Arts|World Festival of Black Arts]] || [[d:Q1069508|Q1069508]] || [[:dga:World Festival of Black Arts|World Festival of Black Arts]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |77 || [[:en:Yagle-Kuure Festival|Yagle-Kuure Festival]] || [[d:Q98540726|Q98540726]] || [[:dga:Yagle-Kuure Tigiri|Yagle-Kuure Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |78 || [[:en:Yam Festival (Aburi)|Yam Festival]] || [[d:Q98608922|Q98608922]] || [[:dga:Waare Tigiri (Aburi)|Waare Tigiri (Aburi)]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |79 || [[:en:Year of Return, Ghana 2019|Year of Return]] || [[d:Q80594928|Q80594928]] || [[:dga:Year of Return, Ghana 2019|Year of Return]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |80 || [[:en:Lagos Photo Festival|Lagos Photo Festival]] || [[d:Q16248768|16248768]] || [[:dga:Lagos Enfuoni Tigiri|Lagos Enfuoni Tigiri]] |- |81 || [[:en:Lagos Black Heritage Festival|Lagos Black Heritage Festival]] || [[d:Q23581371|Q23581371|]] || [[:dga:Lagos Black Heritage Festival|Lagos Black Heritage Festival]] |- |82 || [[:en:Agila Social and Economic Carnival|Agila Social and Economic Carnival]] || [[d:Q60740235|Q60740235]] || [[:dga:Agila Social and Economic Carnival|Agila Social and Economic Carnival]] |- |83 || [[:en:Lagos International Jazz Festival|Lagos International Jazz Festival]] || [[d:Q28407702|Q28407702]] || [[:dga:Lagos International Jazz Festival|Lagos International Jazz Festival]] |- |84 || [[:en:Nupe Day Festival|Nupe Day Festival]] || [[d:8579005|8579005]] || [[:dga:Nupe Day Festival|Nupe Day Festival]] |- |85 || [[:en:Chinua Achebe Literary Festival|Chinua Achebe Literary Festival]] || [[d:Q85752118|Q85752118]] || [[:dga:Chinua Achebe Literary Festival|Chinua Achebe Literary Festival]] |- |86 || [[:en:Lagos Book and Art Festival|Lagos Book and Art Festival]] || [[d:Q104845866|Q104845866]] || [[:dga:Lagos Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Lagos Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] |- |87 || [[:en:Kaduna Book And Art Festival|Kaduna Book And Art Festival]] || [[d:Q48792945|Q48792945]] || [[:dga:Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] |- |} kp3xue05v5sto7izvzoo7xwq87ltvaw 61469 61468 2026-06-08T08:39:58Z Vision L1 19 61469 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |- ! Serial No. !! English Title !! Wikidata !! Machine translated Target Title !! Category |- |1 || [[:en:Adaakoya Festival|Adaakoya Festival]] || [[d:Q98537083|Q98537083]] || [[:dga:Adaakoya Tigiri|Adaakoya Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |2 || [[:en:Addae Tuntum Festival|Addae Tuntum Festival]] || [[d:Q98566556|Q98566556]] || [[:dga:Addae Tuntum Tigiri|Addae Tuntum Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |3 || [[:en:Afrochic Diaspora Festival|Afrochic Diaspora Festival]] || [[d:Q104879135|Q104879135]] || [[:dga:Afrochic Diaspora Tigiri|Afrochic Diaspora Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |4 || [[:en:Agemo festival|Agemo festival]] || [[d:Q60775315|Q60775315]] || [[:dga:Agemo Tigiri|Agemo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |5 || [[:en:Ahumkan Festival|Ahumkan Festival]] || [[d:Q98593807|Q98593807]] || [[:dga:Ahumkan Tigiri|Ahumkan Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |6 || [[:en:Akata Benue Fishing Festival|Akata Benue Fishing Festival]] || [[d:Q108392320|Q108392320]] || [[:dga:Akata Benue Zonnyɔge Tigiri|Akata Benue Zonnyɔge Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |7 || [[:en:Aké Arts and Book Festival|Aké Arts and Book Festival]] || [[d:Q25230902|Q25230902]] || [[:dga:Aké Arts and Book Festival|Aké Arts and Book Festival]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |8 || [[:en:Annang Festival of Arts and Culture|Annang Festival of Arts and Culture]] || [[d:Q108265827|Q108265827]] || [[:dga:Annang Festival of Arts and Culture|Annang Festival of Arts and Culture]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |9 || [[:en:Apafram Festival|Apafram Festival]] || [[d:Q98544599|Q98544599]] || [[:dga:Apafram Tigiri|Apafram Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |10 || [[:en:Apomasu Festival|Apomasu Festival]] || [[d:Q98567062|Q98567062]] || [[:dga:Apomasu Tigiri|Apomasu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |11 || [[:en:Ariginya Festival|Ariginya Festival]] || [[d:Q108377759|Q108377759]] || [[:dga:Ariginya Tigiri|Ariginya Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |12 || [[:en:Asafotu|Asafotu]] || [[d:Q4803313|Q4803313]] || [[:dga:Asafotu|Asafotu]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |13 || [[:en:Atakpo Festival|Atakpo Festival]] || [[d:Q108380244|Q108380244]] || [[:dga:Atakpo Tigiri|Atakpo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |14 || [[:en:Badagry Festival|Badagry Festival]] || [[d:Q24936530|Q24936530]] || [[:dga:Badagry Tigiri|Badagry Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |15 || [[:en:Bagri Festival|Bagri Festival]] || [[d:Q98684579|Q98684579]] || [[:dga:Bagri Tigiri|Bagri Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |16 || [[:en:Bayidie Festival|Bayidie Festival]] || [[d:Q98598374|Q98598374]] || [[:dga:Bayidie Tigiri|Bayidie Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |17 || [[:en:Beautiful Festival of the Valley|Beautiful Festival of the Valley]] || [[d:Q478205|Q478205]] || [[:dga:Beautiful Festival of the Valley|Beautiful Festival of the Valley]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |18 || [[:en:Boaram Festival|Boaram Festival]] || [[d:Q98537057|Q98537057]] || [[:dga:Boaram Tigiri|Boaram Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |19 || [[:en:Boat Regatta|Boat Regatta]] || [[d:Q118899307|Q118899307]] || [[:dga:Boat Regatta|Boat Regatta]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |20 || [[:en:Bob-Ngo Festival|Bob-Ngo Festival]] || [[d:Q98683830|Q98683830]] || [[:dga:Bob-Ngo Tigiri|Bob-Ngo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |21 || [[:en:Cattle count|Cattle count]] || [[d:Q3094177|Q3094177]] || [[:dga:Cattle count|Cattle count]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |22 || [[:en:Coronation of the pharaoh|Coronation of the pharaoh]] || [[d:Q2429635|Q2429635]] || [[:dga:Coronation of the pharaoh|Coronation of the pharaoh]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |23 || [[:en:Daa Festival|Daa Festival]] || [[d:Q98636636|Q98636636]] || [[:dga:Daa Tigiri|Daa Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |24 || [[:en:Detty December (Ghana)|Detty December]] || [[d:Q124072314|Q124072314]] || [[:dga:Detty December (Ghana)|Detty December]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |25 || [[:en:Dumba Festival|Dumba Festival]] || [[d:Q98685112|Q98685112]] || [[:dga:Dumba Tigiri|Dumba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |26 || [[:en:Dzimbi Festival|Dzimbi Festival]] || [[d:Q98593897|Q98593897]] || [[:dga:Dzimbi Tigiri|Dzimbi Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |27 || [[:en:Egungun Festival|Egungun Festival]] || [[d:Q65091071|Q65091071]] || [[:dga:Egungun Tigiri|Egungun Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |28 || [[:en:Festival de Baía das Gatas|Festival de Baía das Gatas]] || [[d:Q3070106|Q3070106]] || [[:dga:Festival de Baía das Gatas|Festival de Baía das Gatas]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |29 || [[:en:Fofie Yam Festival|Fofie Yam Festival]] || [[d:Q5464027|Q5464027]] || [[:dga:Fofie Wao Tigiri |Fofie Wao Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |30 || [[:en:Fordjour Festival|Fordjour Festival]] || [[d:Q98598332|Q98598332]] || [[:dga:Fordjour Tigiri|Fordjour Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |31 || [[:en:Gani Festival|Gani Festival]] || [[d:Q110927360|Q110927360]] || [[:dga:Gani Tigiri|Gani Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |32 || [[:en:Gmayem festival|Gmayem festival]] || [[d:Q5573720|Q5573720]] || [[:dga:Gmayem Tigiri|Gmayem Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |33 || [[:en:Gobandawu Festival|Gobandawu Festival]] || [[d:Q98537038|Q98537038]] || [[:dga:Gobandawu Tigiri|Gobandawu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |34 || [[:en:Godigbe festival|Godigbe festival]] || [[d:Q19570758|Q19570758]] || [[:dga:Godigbe Tigiri|Godigbe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |35 || [[:en:Golibe Festival|Golibe Festival]] || [[d:Q108293172|Q108293172]] || [[:dga:Golibe Tigiri|Golibe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |36 || [[:en:Gualla Festival|Gualla Festival]] || [[d:Q98684600|Q98684600]] || [[:dga:Gualla Tigiri|Gualla Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |37 || [[:en:Gyenpren Festival|Gyenpren Festival]] || [[d:Q98593851|Q98593851]] || [[:dga:Gyenpren Tigiri|Gyenpren Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |38 || [[:en:Igogo festival|Igogo festival]] || [[d:Q21003218|Q21003218]] || [[:dga:Igogo Tigiri|Igogo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |39 || [[:en:Igue festival|Igue festival]] || [[d:Q16947416|Q16947416]] || [[:dga:Igue Tigiri|Igue Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |40 || [[:en:Igunnuko Festival|Igunnuko Festival]] || [[d:Q131933205|Q131933205]] || [[:dga:Igunnuko Tigiri|Igunnuko Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |41 || [[:en:Ilorin Emirate Durbar|Ilorin Emirate Durbar]] || [[d:Q137545258|Q137545258]] || [[:dga:Ilorin Emirate Durbar|Ilorin Emirate Durbar]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |42 || [[:en:Imo Awka festival|Imo Awka festival]] || [[d:Q108314956|Q108314956]] || [[:dga:Imo Awka Tigiri|Imo Awka Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |43 || [[:en:Iria ceremony|Iria ceremony]] || [[d:Q118896142|Q118896142]] || [[:dga:Iria ceremony|Iria ceremony]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |44 || [[:en:Ito Ogbo festival|Ito Ogbo festival]] || [[d:Q108113158|Q108113158]] || [[:dga:Ito Ogbo Tigiri|Ito Ogbo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |45 || [[:en:Iwa Akwa|Iwa Akwa]] || [[d:Q115222790|Q115222790]] || [[:dga:Iwa Akwa|Iwa Akwa]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |46 || [[:en:Kaduna Book and Arts Festival|Kaduna Book and Arts Festival]] || [[d:Q48792945|Q48792945]] || [[:dga:Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |47 || [[:en:Kayo-Kayo Festival|Kayo-Kayo Festival]] || [[d:Q108366016|Q108366016]] || [[:dga:Kayo-Kayo Tigiri|Kayo-Kayo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |48 || [[:en:Kobine festival|Kobine festival]] || [[d:Q16267972|Q16267972]] || [[:dga:Kobine festival|Kobine festival]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |49 || [[:en:Kwame Nkrumah Festival|Kwame Nkrumah Festival]] || [[d:Q108545727|Q108545727]] || [[:dga:Kwame Nkrumah Tigiri|Kwame Nkrumah Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |50 || [[:en:List of festivals in Ghana|List of festivals in Ghana]] || [[d:Q18344382|Q18344382]] || [[:dga:List of festivals in Ghana|List of festivals in Ghana]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |51 || [[:en:List of festivals in Nigeria|List of festivals in Nigeria]] || [[d:Q5445837|Q5445837]] || [[:dga:List of festivals in Nigeria|List of festivals in Nigeria]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |52 || [[:en:Live at the Pan-African Festival|Live at the Pan-African Festival]] || [[d:Q6656941|Q6656941]] || [[:dga:Live at the Pan-African Festival|Live at the Pan-African Festival]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |53 || [[:en:Min festival|Min festival]] || [[d:Q1936130|Q1936130]] || [[:dga:Min Tigiri|Min Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |54 || [[:en:Mysteries of Osiris|Mysteries of Osiris]] || [[d:Q1547788|Q1547788]] || [[:dga:Mysteries of Osiris|Mysteries of Osiris]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |55 || [[:en:New Yam Festivals in Nigeria|New Yam Festivals in Nigeria]] || [[d:Q108542503|Q108542503]] || [[:dga:Wapaala Tigiri Nigeria Poɔ|Wapaala Tigiri Nigeria Poɔ]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |56 || [[:en:Nigeria International Book Fair|Nigeria International Book Fair]] || [[d:Q108266406|Q108266406]] || [[:dga:Nigeria International Book Fair|Nigeria International Book Fair]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |57 || [[:en:Nnewi Afiaolu Festival|Nnewi Afiaolu Festival]] || [[d:Q25044500|Q25044500]] || [[:dga:Nnewi Afiaolu Tigiri|Nnewi Afiaolu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |58 || [[:en:Nwonyo Fishing Festival|Nwonyo Fishing Festival]] || [[d:Q108392609|Q108392609]] || [[:dga:Nwonyo Zonnyɔge Tigiri|Nwonyo Zonnyɔge Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |59 || [[:en:Odunde Festival|Odunde Festival]] || [[d:Q16913628|Q16913628]] || [[:dga:Odunde Tigiri|Odunde Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |60 || [[:en:Ogwu Ekpeye|Ogwu Ekpeye]] || [[d:Q118874500|Q118874500]] || [[:dga:Ogwu Ekpeye|Ogwu Ekpeye]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |61 || [[:en:Ojude Oba festival|Ojude Oba festival]] || [[d:Q20982117|Q20982117]] || [[:dga:Ojude Oba Tigiri|Ojude Oba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |62 || [[:en:Olokun Festival|Olokun Festival]] || [[d:Q7088502|Q7088502]] || [[:dga:Olokun Tigiri|Olokun Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |63 || [[:en:Omabe Festival|Omabe Festival]] || [[d:Q108377525|Q108377525]] || [[:dga:Omabe Tigiri|Omabe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |64 || [[:en:Opet Festival|Opet Festival]] || [[d:Q1194158|Q1194158]] || [[:dga:Opet Tigiri|Opet Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |65 || [[:en:Opobo Nwaotam Festival|Opobo Nwaotam Festival]] || [[d:Q133752663|Q133752663]] || [[:dga:Opobo Nwaotam Tigiri|Opobo Nwaotam Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |66 || [[:en:Ovia-Osese Festival|Ovia-Osese Festival]] || [[d:Q108365793|Q108365793]] || [[:dga:Ovia-Osese Tigiri|Ovia-Osese Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |67 || [[:en:Paragbeile Festival|Paragbeile Festival]] || [[d:Q98568231|Q98568231]] || [[:dga:Paragbeile Tigiri|Paragbeile Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |68 || [[:en:Port Harcourt Poetry Festival|Port Harcourt Poetry Festival]] || [[d:Q137591499|Q137591499]] || [[:dga:Port Harcourt Poetry Tigiri|Port Harcourt Poetry Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |69 || [[:en:Sed festival|Sed festival]] || [[d:Q604644|Q604644]] || [[:dga:Sed Tigiri|Sed Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |70 || [[:en:Sharo Festival|Sharo Festival]] || [[d:Q108403159|Q108403159]] || [[:dga:Sharo Tigiri|Sharo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |71 || [[:en:Songs of Nigeria Festival|Songs of Nigeria Festival]] || [[d:Q108266042|Q108266042]] || [[:dga:Songs of Nigeria Tigiri|Songs of Nigeria Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |72 || [[:en:St. Louis African Arts Festival|St. Louis African Arts Festival]] || [[d:Q7589552|Q7589552]] || [[:dga:St. Louis African Arts Tigiri|St. Louis African Arts Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |73 || [[:en:Umatu festival|Umatu festival]] || [[d:Q108293104|Q108293104]] || [[:dga:Umatu Tigiri|Umatu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |74 || [[:en:Willa Festival|Willa Festival]] || [[d:Q98593180|Q98593180]] || [[:dga:Willa Tigiri|Willa Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |75 || [[:en:World Damba Festival|World Damba Festival]] || [[d:Q16258828|Q16258828]] || [[:dga:World Damba Tigiri|World Damba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |76 || [[:en:World Festival of Black Arts|World Festival of Black Arts]] || [[d:Q1069508|Q1069508]] || [[:dga:World Festival of Black Arts|World Festival of Black Arts]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |77 || [[:en:Yagle-Kuure Festival|Yagle-Kuure Festival]] || [[d:Q98540726|Q98540726]] || [[:dga:Yagle-Kuure Tigiri|Yagle-Kuure Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |78 || [[:en:Yam Festival (Aburi)|Yam Festival]] || [[d:Q98608922|Q98608922]] || [[:dga:Waare Tigiri (Aburi)|Waare Tigiri (Aburi)]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |79 || [[:en:Year of Return, Ghana 2019|Year of Return]] || [[d:Q80594928|Q80594928]] || [[:dga:Year of Return, Ghana 2019|Year of Return]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |80 || [[:en:Lagos Photo Festival|Lagos Photo Festival]] || [[d:Q16248768|16248768]] || [[:dga:Lagos Enfuoni Tigiri|Lagos Enfuoni Tigiri]] |- |81 || [[:en:Lagos Black Heritage Festival|Lagos Black Heritage Festival]] || [[d:Q23581371|Q23581371|]] || [[:dga:Lagos Black Heritage Festival|Lagos Black Heritage Festival]] |- |82 || [[:en:Agila Social and Economic Carnival|Agila Social and Economic Carnival]] || [[d:Q60740235|Q60740235]] || [[:dga:Agila Social and Economic Carnival|Agila Social and Economic Carnival]] |- |83 || [[:en:Lagos International Jazz Festival|Lagos International Jazz Festival]] || [[d:Q28407702|Q28407702]] || [[:dga:Lagos International Jazz Festival|Lagos International Jazz Festival]] |- |84 || [[:en:Nupe Day Festival|Nupe Day Festival]] || [[d:85790015|85790015]] || [[:dga:Nupe Day Festival|Nupe Day Festival]] |- |85 || [[:en:Chinua Achebe Literary Festival|Chinua Achebe Literary Festival]] || [[d:Q85752118|Q85752118]] || [[:dga:Chinua Achebe Literary Festival|Chinua Achebe Literary Festival]] |- |86 || [[:en:Lagos Book and Art Festival|Lagos Book and Art Festival]] || [[d:Q104845866|Q104845866]] || [[:dga:Lagos Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Lagos Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] |- |87 || [[:en:Kaduna Book and Art Festival|Kaduna Book and Art Festival]] || [[d:Q48792945|Q48792945]] || [[:dga:Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] |- |} 3eihtie9vlz9nebk4k6eytowt52a0xm 61470 61469 2026-06-08T08:43:44Z Vision L1 19 61470 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |- ! Serial No. !! English Title !! Wikidata !! Machine translated Target Title !! Category |- |1 || [[:en:Adaakoya Festival|Adaakoya Festival]] || [[d:Q98537083|Q98537083]] || [[:dga:Adaakoya Tigiri|Adaakoya Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |2 || [[:en:Addae Tuntum Festival|Addae Tuntum Festival]] || [[d:Q98566556|Q98566556]] || [[:dga:Addae Tuntum Tigiri|Addae Tuntum Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |3 || [[:en:Afrochic Diaspora Festival|Afrochic Diaspora Festival]] || [[d:Q104879135|Q104879135]] || [[:dga:Afrochic Diaspora Tigiri|Afrochic Diaspora Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |4 || [[:en:Agemo festival|Agemo festival]] || [[d:Q60775315|Q60775315]] || [[:dga:Agemo Tigiri|Agemo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |5 || [[:en:Ahumkan Festival|Ahumkan Festival]] || [[d:Q98593807|Q98593807]] || [[:dga:Ahumkan Tigiri|Ahumkan Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |6 || [[:en:Akata Benue Fishing Festival|Akata Benue Fishing Festival]] || [[d:Q108392320|Q108392320]] || [[:dga:Akata Benue Zonnyɔge Tigiri|Akata Benue Zonnyɔge Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |7 || [[:en:Aké Arts and Book Festival|Aké Arts and Book Festival]] || [[d:Q25230902|Q25230902]] || [[:dga:Aké Arts and Book Festival|Aké Arts and Book Festival]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |8 || [[:en:Annang Festival of Arts and Culture|Annang Festival of Arts and Culture]] || [[d:Q108265827|Q108265827]] || [[:dga:Annang Festival of Arts and Culture|Annang Festival of Arts and Culture]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |9 || [[:en:Apafram Festival|Apafram Festival]] || [[d:Q98544599|Q98544599]] || [[:dga:Apafram Tigiri|Apafram Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |10 || [[:en:Apomasu Festival|Apomasu Festival]] || [[d:Q98567062|Q98567062]] || [[:dga:Apomasu Tigiri|Apomasu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |11 || [[:en:Ariginya Festival|Ariginya Festival]] || [[d:Q108377759|Q108377759]] || [[:dga:Ariginya Tigiri|Ariginya Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |12 || [[:en:Asafotu|Asafotu]] || [[d:Q4803313|Q4803313]] || [[:dga:Asafotu|Asafotu]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |13 || [[:en:Atakpo Festival|Atakpo Festival]] || [[d:Q108380244|Q108380244]] || [[:dga:Atakpo Tigiri|Atakpo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |14 || [[:en:Badagry Festival|Badagry Festival]] || [[d:Q24936530|Q24936530]] || [[:dga:Badagry Tigiri|Badagry Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |15 || [[:en:Bagri Festival|Bagri Festival]] || [[d:Q98684579|Q98684579]] || [[:dga:Bagri Tigiri|Bagri Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |16 || [[:en:Bayidie Festival|Bayidie Festival]] || [[d:Q98598374|Q98598374]] || [[:dga:Bayidie Tigiri|Bayidie Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |17 || [[:en:Beautiful Festival of the Valley|Beautiful Festival of the Valley]] || [[d:Q478205|Q478205]] || [[:dga:Beautiful Festival of the Valley|Beautiful Festival of the Valley]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |18 || [[:en:Boaram Festival|Boaram Festival]] || [[d:Q98537057|Q98537057]] || [[:dga:Boaram Tigiri|Boaram Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |19 || [[:en:Boat Regatta|Boat Regatta]] || [[d:Q118899307|Q118899307]] || [[:dga:Boat Regatta|Boat Regatta]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |20 || [[:en:Bob-Ngo Festival|Bob-Ngo Festival]] || [[d:Q98683830|Q98683830]] || [[:dga:Bob-Ngo Tigiri|Bob-Ngo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |21 || [[:en:Cattle count|Cattle count]] || [[d:Q3094177|Q3094177]] || [[:dga:Cattle count|Cattle count]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |22 || [[:en:Coronation of the pharaoh|Coronation of the pharaoh]] || [[d:Q2429635|Q2429635]] || [[:dga:Coronation of the pharaoh|Coronation of the pharaoh]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |23 || [[:en:Daa Festival|Daa Festival]] || [[d:Q98636636|Q98636636]] || [[:dga:Daa Tigiri|Daa Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |24 || [[:en:Detty December (Ghana)|Detty December]] || [[d:Q124072314|Q124072314]] || [[:dga:Detty December (Ghana)|Detty December]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |25 || [[:en:Dumba Festival|Dumba Festival]] || [[d:Q98685112|Q98685112]] || [[:dga:Dumba Tigiri|Dumba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |26 || [[:en:Dzimbi Festival|Dzimbi Festival]] || [[d:Q98593897|Q98593897]] || [[:dga:Dzimbi Tigiri|Dzimbi Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |27 || [[:en:Egungun Festival|Egungun Festival]] || [[d:Q65091071|Q65091071]] || [[:dga:Egungun Tigiri|Egungun Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |28 || [[:en:Festival de Baía das Gatas|Festival de Baía das Gatas]] || [[d:Q3070106|Q3070106]] || [[:dga:Festival de Baía das Gatas|Festival de Baía das Gatas]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |29 || [[:en:Fofie Yam Festival|Fofie Yam Festival]] || [[d:Q5464027|Q5464027]] || [[:dga:Fofie Wao Tigiri |Fofie Wao Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |30 || [[:en:Fordjour Festival|Fordjour Festival]] || [[d:Q98598332|Q98598332]] || [[:dga:Fordjour Tigiri|Fordjour Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |31 || [[:en:Gani Festival|Gani Festival]] || [[d:Q110927360|Q110927360]] || [[:dga:Gani Tigiri|Gani Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |32 || [[:en:Gmayem festival|Gmayem festival]] || [[d:Q5573720|Q5573720]] || [[:dga:Gmayem Tigiri|Gmayem Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |33 || [[:en:Gobandawu Festival|Gobandawu Festival]] || [[d:Q98537038|Q98537038]] || [[:dga:Gobandawu Tigiri|Gobandawu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |34 || [[:en:Godigbe festival|Godigbe festival]] || [[d:Q19570758|Q19570758]] || [[:dga:Godigbe Tigiri|Godigbe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |35 || [[:en:Golibe Festival|Golibe Festival]] || [[d:Q108293172|Q108293172]] || [[:dga:Golibe Tigiri|Golibe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |36 || [[:en:Gualla Festival|Gualla Festival]] || [[d:Q98684600|Q98684600]] || [[:dga:Gualla Tigiri|Gualla Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |37 || [[:en:Gyenpren Festival|Gyenpren Festival]] || [[d:Q98593851|Q98593851]] || [[:dga:Gyenpren Tigiri|Gyenpren Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |38 || [[:en:Igogo festival|Igogo festival]] || [[d:Q21003218|Q21003218]] || [[:dga:Igogo Tigiri|Igogo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |39 || [[:en:Igue festival|Igue festival]] || [[d:Q16947416|Q16947416]] || [[:dga:Igue Tigiri|Igue Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |40 || [[:en:Igunnuko Festival|Igunnuko Festival]] || [[d:Q131933205|Q131933205]] || [[:dga:Igunnuko Tigiri|Igunnuko Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |41 || [[:en:Ilorin Emirate Durbar|Ilorin Emirate Durbar]] || [[d:Q137545258|Q137545258]] || [[:dga:Ilorin Emirate Durbar|Ilorin Emirate Durbar]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |42 || [[:en:Imo Awka festival|Imo Awka festival]] || [[d:Q108314956|Q108314956]] || [[:dga:Imo Awka Tigiri|Imo Awka Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |43 || [[:en:Iria ceremony|Iria ceremony]] || [[d:Q118896142|Q118896142]] || [[:dga:Iria ceremony|Iria ceremony]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |44 || [[:en:Ito Ogbo festival|Ito Ogbo festival]] || [[d:Q108113158|Q108113158]] || [[:dga:Ito Ogbo Tigiri|Ito Ogbo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |45 || [[:en:Iwa Akwa|Iwa Akwa]] || [[d:Q115222790|Q115222790]] || [[:dga:Iwa Akwa|Iwa Akwa]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |46 || [[:en:Kaduna Book and Arts Festival|Kaduna Book and Arts Festival]] || [[d:Q48792945|Q48792945]] || [[:dga:Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |47 || [[:en:Kayo-Kayo Festival|Kayo-Kayo Festival]] || [[d:Q108366016|Q108366016]] || [[:dga:Kayo-Kayo Tigiri|Kayo-Kayo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |48 || [[:en:Kobine festival|Kobine festival]] || [[d:Q16267972|Q16267972]] || [[:dga:Kobine festival|Kobine festival]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |49 || [[:en:Kwame Nkrumah Festival|Kwame Nkrumah Festival]] || [[d:Q108545727|Q108545727]] || [[:dga:Kwame Nkrumah Tigiri|Kwame Nkrumah Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |50 || [[:en:List of festivals in Ghana|List of festivals in Ghana]] || [[d:Q18344382|Q18344382]] || [[:dga:List of festivals in Ghana|List of festivals in Ghana]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |51 || [[:en:List of festivals in Nigeria|List of festivals in Nigeria]] || [[d:Q5445837|Q5445837]] || [[:dga:List of festivals in Nigeria|List of festivals in Nigeria]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |52 || [[:en:Live at the Pan-African Festival|Live at the Pan-African Festival]] || [[d:Q6656941|Q6656941]] || [[:dga:Live at the Pan-African Festival|Live at the Pan-African Festival]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |53 || [[:en:Min festival|Min festival]] || [[d:Q1936130|Q1936130]] || [[:dga:Min Tigiri|Min Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |54 || [[:en:Mysteries of Osiris|Mysteries of Osiris]] || [[d:Q1547788|Q1547788]] || [[:dga:Mysteries of Osiris|Mysteries of Osiris]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |55 || [[:en:New Yam Festivals in Nigeria|New Yam Festivals in Nigeria]] || [[d:Q108542503|Q108542503]] || [[:dga:Wapaala Tigiri Nigeria Poɔ|Wapaala Tigiri Nigeria Poɔ]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |56 || [[:en:Nigeria International Book Fair|Nigeria International Book Fair]] || [[d:Q108266406|Q108266406]] || [[:dga:Nigeria International Book Fair|Nigeria International Book Fair]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |57 || [[:en:Nnewi Afiaolu Festival|Nnewi Afiaolu Festival]] || [[d:Q25044500|Q25044500]] || [[:dga:Nnewi Afiaolu Tigiri|Nnewi Afiaolu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |58 || [[:en:Nwonyo Fishing Festival|Nwonyo Fishing Festival]] || [[d:Q108392609|Q108392609]] || [[:dga:Nwonyo Zonnyɔge Tigiri|Nwonyo Zonnyɔge Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |59 || [[:en:Odunde Festival|Odunde Festival]] || [[d:Q16913628|Q16913628]] || [[:dga:Odunde Tigiri|Odunde Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |60 || [[:en:Ogwu Ekpeye|Ogwu Ekpeye]] || [[d:Q118874500|Q118874500]] || [[:dga:Ogwu Ekpeye|Ogwu Ekpeye]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |61 || [[:en:Ojude Oba festival|Ojude Oba festival]] || [[d:Q20982117|Q20982117]] || [[:dga:Ojude Oba Tigiri|Ojude Oba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |62 || [[:en:Olokun Festival|Olokun Festival]] || [[d:Q7088502|Q7088502]] || [[:dga:Olokun Tigiri|Olokun Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |63 || [[:en:Omabe Festival|Omabe Festival]] || [[d:Q108377525|Q108377525]] || [[:dga:Omabe Tigiri|Omabe Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |64 || [[:en:Opet Festival|Opet Festival]] || [[d:Q1194158|Q1194158]] || [[:dga:Opet Tigiri|Opet Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |65 || [[:en:Opobo Nwaotam Festival|Opobo Nwaotam Festival]] || [[d:Q133752663|Q133752663]] || [[:dga:Opobo Nwaotam Tigiri|Opobo Nwaotam Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |66 || [[:en:Ovia-Osese Festival|Ovia-Osese Festival]] || [[d:Q108365793|Q108365793]] || [[:dga:Ovia-Osese Tigiri|Ovia-Osese Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |67 || [[:en:Paragbeile Festival|Paragbeile Festival]] || [[d:Q98568231|Q98568231]] || [[:dga:Paragbeile Tigiri|Paragbeile Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |68 || [[:en:Port Harcourt Poetry Festival|Port Harcourt Poetry Festival]] || [[d:Q137591499|Q137591499]] || [[:dga:Port Harcourt Poetry Tigiri|Port Harcourt Poetry Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |69 || [[:en:Sed festival|Sed festival]] || [[d:Q604644|Q604644]] || [[:dga:Sed Tigiri|Sed Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in ancient Egypt|Category:Festivals in ancient Egypt]] |- |70 || [[:en:Sharo Festival|Sharo Festival]] || [[d:Q108403159|Q108403159]] || [[:dga:Sharo Tigiri|Sharo Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |71 || [[:en:Songs of Nigeria Festival|Songs of Nigeria Festival]] || [[d:Q108266042|Q108266042]] || [[:dga:Songs of Nigeria Tigiri|Songs of Nigeria Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |72 || [[:en:St. Louis African Arts Festival|St. Louis African Arts Festival]] || [[d:Q7589552|Q7589552]] || [[:dga:St. Louis African Arts Tigiri|St. Louis African Arts Tigiri]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |73 || [[:en:Umatu festival|Umatu festival]] || [[d:Q108293104|Q108293104]] || [[:dga:Umatu Tigiri|Umatu Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Nigeria|Category:Festivals in Nigeria]] |- |74 || [[:en:Willa Festival|Willa Festival]] || [[d:Q98593180|Q98593180]] || [[:dga:Willa Tigiri|Willa Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |75 || [[:en:World Damba Festival|World Damba Festival]] || [[d:Q16258828|Q16258828]] || [[:dga:World Damba Tigiri|World Damba Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |76 || [[:en:World Festival of Black Arts|World Festival of Black Arts]] || [[d:Q1069508|Q1069508]] || [[:dga:World Festival of Black Arts|World Festival of Black Arts]] || [[:en:Category:African festivals|Category:African festivals]] |- |77 || [[:en:Yagle-Kuure Festival|Yagle-Kuure Festival]] || [[d:Q98540726|Q98540726]] || [[:dga:Yagle-Kuure Tigiri|Yagle-Kuure Tigiri]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |78 || [[:en:Yam Festival (Aburi)|Yam Festival]] || [[d:Q98608922|Q98608922]] || [[:dga:Waare Tigiri (Aburi)|Waare Tigiri (Aburi)]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |79 || [[:en:Year of Return, Ghana 2019|Year of Return]] || [[d:Q80594928|Q80594928]] || [[:dga:Year of Return, Ghana 2019|Year of Return]] || [[:en:Category:Festivals in Ghana|Category:Festivals in Ghana]] |- |80 || [[:en:Lagos Photo Festival|Lagos Photo Festival]] || [[d:Q16248768|16248768]] || [[:dga:Lagos Enfuoni Tigiri|Lagos Enfuoni Tigiri]] |- |81 || [[:en:Lagos Black Heritage Festival|Lagos Black Heritage Festival]] || [[d:Q23581371|Q23581371|]] || [[:dga:Lagos Black Heritage Festival|Lagos Black Heritage Festival]] |- |82 || [[:en:Agila Social and Economic Carnival|Agila Social and Economic Carnival]] || [[d:Q60740235|Q60740235]] || [[:dga:Agila Social and Economic Carnival|Agila Social and Economic Carnival]] |- |83 || [[:en:Lagos International Jazz Festival|Lagos International Jazz Festival]] || [[d:Q28407702|Q28407702]] || [[:dga:Lagos International Jazz Festival|Lagos International Jazz Festival]] |- |84 || [[:en:Nupe Day Festival|Nupe Day Festival]] || [[d:Q85790015|Q85790015]] || [[:dga:Nupe Day Festival|Nupe Day Festival]] |- |85 || [[:en:Chinua Achebe Literary Festival|Chinua Achebe Literary Festival]] || [[d:Q85752118|Q85752118]] || [[:dga:Chinua Achebe Literary Festival|Chinua Achebe Literary Festival]] |- |86 || [[:en:Lagos Book and Art Festival|Lagos Book and Art Festival]] || [[d:Q104845866|Q104845866]] || [[:dga:Lagos Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Lagos Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] |- |87 || [[:en:Kaduna Book and Arts Festival|Kaduna Book and Arts Festival]] || [[d:Q48792945|Q48792945]] || [[:dga:Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri|Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri]] |- |} 9xncye0zxwf8cjaamt0bogeruikxdbq Port Harcourt Poetry Tigiri 0 7069 61464 61450 2026-06-08T07:15:23Z Anthony Dery 16 61464 wikitext text/x-wiki '''Port Harcourt yelwiire tigiri''' e la yuoni zaa yelwiiri ane yɛle yaga tigiri naŋ maŋ de zie Port Harcourt, Rivers State, [[Nigeria]]. A tigiri ŋa yeltare e la ewulluu, zannoo zie , nombɛrɛ ba naŋ iri ka ba de dɛmɛ, yɛlɛ- egantaa, ane yelkããma yeltare, naŋ waana ne a yelwiire baaboto, Naaŋmene boneree yelwiiri, ane a eŋ a teŋɛ yɛlɛ yaga poɔ. == Dakoroŋ Saŋa Yɛlɛ Naŋ Daŋ e a Bebe Ka Baapaaba Iri Pɔge== A tigiri daŋ piili la 2023 Nigerian yelwiire sɛgereba ane yelkããsɛgerɛ naŋ nɔŋ ka o yuo zie kyaare yelwiire ane yelkãã erebɛ ka ba wullo ba toma ane ba meŋɛ yelmaalee laŋkpoliŋ .<ref yuori=":0">{{Cite web |yelzu=2023 Port Harcourt yelwiiri tigiri|url=https://af-nigeria.org/2023-port-harcourt-yelwiire-tigiri/ |website=Alliance Française Nigeria |access-date=12 December 2025}}</ref> == Maalembo== === 2023 === A yuoni zaa maalembo maŋ de la zie a yi 3–5 November 2023, zannoo zie maaloo , laŋkpoli kaŋa ba naŋ iri ka ba de dɛmɛ , ane yɛlɛ eebo ayi a teŋɛ demɛ ane paaloŋ yuobo yelwiire sɛgerebɛ.<ref yuori=":0" /> === 2024 === A maalembo yiiloŋ soba daŋ de la zie a Azny zie neŋ a yelzu “Bridging the Gap,” a paale yelwiire yelbe naŋ erɛ a ba yelwiire kyɛ Kory taa noba yaga nimitɔɔriŋ, zannoo zie , ane laŋkpoli na ba naŋ iri ka ba na de dɛmɛ kyaare ne a yeleree. Noba naŋ deweɛ a yelwiire ŋa poɔ maŋ nyɛ la libie kyoɔtaare ane meŋ ka noba yaga naŋ bamba meŋ.<ref>{{Cite web |yelzu =Port Harcourt yelwiiri tigiri 2024 |url=https://www.portharcourtblog.com/2024/12/port-harcourt-yelwiiri-tigiri -2024.html |website=Port Harcourt Blog |access-wagere=12 December 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=David |first=Obed |wagere =2024-12-22 |yelzu=Rousing reception for Port Harcourt yelwiiri tigiri 2024 |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/artsbooks/763084-rousing-reception-for-port-harcourt-yelwiiri -tigiri-2024.html |access-wagere=2025-12-12 |kɔkɔre=en-GB |issn=2360-7688|yelsããba gampɛlɛ=[[wagere nimizeɛ]]}}</ref> === 2025 === A maalembo taaloŋ soba da de la zie 7th November 2025 a yeŋ maaloo zie, kõɔbogere , Port Harcourt,neŋ a yelzu “Beyond Boundaries.”<ref>{{Cite news |last=Onukwugha |first=Anayo |yelzu=Port Harcourt yelwiiri tigiri leɛwaabo ayi a Taaloŋ maalembo |url=https://wederebɛ.ng/port-harcourt-yelwiiri -tigiri -leɛwaabo-ko-taaloŋ -maalembo/ |access-wagere =12 December 2025|yelsããba gampɛlɛ =[[wederebɛ (yelsããba gampɛlɛ)|Leadership]]}}</ref> Yel-eree naŋ paale zannoo yeltare, nen-irii yɛlɛ yelbo, yelwiiri yelbe ko seenia haae sakuuri biiri, seni linnibe, ane a dewuluu ko a Mi Gaaden Citi yelwiiri antologin, a sɛkondre sakuuri biiri sagɛɛ la ka ba tere a Rivers State lambori zaa. Wombo wuli ka yelkããma yeltare teseŋ Dr Kudo Eresia‑Eke, Prof Obari Gomba, Umar Abubakar Sidi, Amu Nnadi, ane Uzo Nwamara da poɔ la in a antologin leɛkaaboŋ. == Yel-ere Mine== A tigiri maŋ taa yɛlɛ yaga naŋ teseŋ: * Yelwiiri yel-eree aneyelbie yelluu dewulluu * yɛlɛ zannoo ane nembɛre karendere ko noba naŋ boɔrɔ ka ba e yelwiiri sɛgesɛgebɛ * laŋkpoli noba ba naŋ iri kyaare ne a a dɛmɛ diibo kyaare ne yelkããma yelzure * noba naŋ erɛ yɛlɛ kyɛ korɔ taa kaakaarebɛ nimitɔɔreŋ * teŋɛ deme naŋ poɔ lambo yeltare zaa ane sakuuri demeŋɛ poɔbo == Kaa Kyɛ Meŋ== * Port Harcourt Gane tigiri * Tige yoe naŋ be Nigeria == Sommo Yizie== {{Reflist}} == Ziiri mine liŋkiri == * [https://phpoetryfestival.com/ Official website] [[Category:Festivals in Nigeria]] n8hhqsp96d7wyho1im07k53olehshod 61465 61464 2026-06-08T07:16:48Z Anthony Dery 16 61465 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q137591499}} '''Port Harcourt yelwiire tigiri''' e la yuoni zaa yelwiiri ane yɛle yaga tigiri naŋ maŋ de zie Port Harcourt, Rivers State, [[Nigeria]]. A tigiri ŋa yeltare e la ewulluu, zannoo zie , nombɛrɛ ba naŋ iri ka ba de dɛmɛ, yɛlɛ- egantaa, ane yelkããma yeltare, naŋ waana ne a yelwiire baaboto, Naaŋmene boneree yelwiiri, ane a eŋ a teŋɛ yɛlɛ yaga poɔ. == Dakoroŋ Saŋa Yɛlɛ Naŋ Daŋ e a Bebe Ka Baapaaba Iri Pɔge== A tigiri daŋ piili la 2023 Nigerian yelwiire sɛgereba ane yelkããsɛgerɛ naŋ nɔŋ ka o yuo zie kyaare yelwiire ane yelkãã erebɛ ka ba wullo ba toma ane ba meŋɛ yelmaalee laŋkpoliŋ .<ref yuori=":0">{{Cite web |yelzu=2023 Port Harcourt yelwiiri tigiri|url=https://af-nigeria.org/2023-port-harcourt-yelwiire-tigiri/ |website=Alliance Française Nigeria |access-date=12 December 2025}}</ref> == Maalembo== === 2023 === A yuoni zaa maalembo maŋ de la zie a yi 3–5 November 2023, zannoo zie maaloo , laŋkpoli kaŋa ba naŋ iri ka ba de dɛmɛ , ane yɛlɛ eebo ayi a teŋɛ demɛ ane paaloŋ yuobo yelwiire sɛgerebɛ.<ref yuori=":0" /> === 2024 === A maalembo yiiloŋ soba daŋ de la zie a Azny zie neŋ a yelzu “Bridging the Gap,” a paale yelwiire yelbe naŋ erɛ a ba yelwiire kyɛ Kory taa noba yaga nimitɔɔriŋ, zannoo zie , ane laŋkpoli na ba naŋ iri ka ba na de dɛmɛ kyaare ne a yeleree. Noba naŋ deweɛ a yelwiire ŋa poɔ maŋ nyɛ la libie kyoɔtaare ane meŋ ka noba yaga naŋ bamba meŋ.<ref>{{Cite web |yelzu =Port Harcourt yelwiiri tigiri 2024 |url=https://www.portharcourtblog.com/2024/12/port-harcourt-yelwiiri-tigiri -2024.html |website=Port Harcourt Blog |access-wagere=12 December 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=David |first=Obed |wagere =2024-12-22 |yelzu=Rousing reception for Port Harcourt yelwiiri tigiri 2024 |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/artsbooks/763084-rousing-reception-for-port-harcourt-yelwiiri -tigiri-2024.html |access-wagere=2025-12-12 |kɔkɔre=en-GB |issn=2360-7688|yelsããba gampɛlɛ=[[wagere nimizeɛ]]}}</ref> === 2025 === A maalembo taaloŋ soba da de la zie 7th November 2025 a yeŋ maaloo zie, kõɔbogere , Port Harcourt,neŋ a yelzu “Beyond Boundaries.”<ref>{{Cite news |last=Onukwugha |first=Anayo |yelzu=Port Harcourt yelwiiri tigiri leɛwaabo ayi a Taaloŋ maalembo |url=https://wederebɛ.ng/port-harcourt-yelwiiri -tigiri -leɛwaabo-ko-taaloŋ -maalembo/ |access-wagere =12 December 2025|yelsããba gampɛlɛ =[[wederebɛ (yelsããba gampɛlɛ)|Leadership]]}}</ref> Yel-eree naŋ paale zannoo yeltare, nen-irii yɛlɛ yelbo, yelwiiri yelbe ko seenia haae sakuuri biiri, seni linnibe, ane a dewuluu ko a Mi Gaaden Citi yelwiiri antologin, a sɛkondre sakuuri biiri sagɛɛ la ka ba tere a Rivers State lambori zaa. Wombo wuli ka yelkããma yeltare teseŋ Dr Kudo Eresia‑Eke, Prof Obari Gomba, Umar Abubakar Sidi, Amu Nnadi, ane Uzo Nwamara da poɔ la in a antologin leɛkaaboŋ. == Yel-ere Mine== A tigiri maŋ taa yɛlɛ yaga naŋ teseŋ: * Yelwiiri yel-eree aneyelbie yelluu dewulluu * yɛlɛ zannoo ane nembɛre karendere ko noba naŋ boɔrɔ ka ba e yelwiiri sɛgesɛgebɛ * laŋkpoli noba ba naŋ iri kyaare ne a a dɛmɛ diibo kyaare ne yelkããma yelzure * noba naŋ erɛ yɛlɛ kyɛ korɔ taa kaakaarebɛ nimitɔɔreŋ * teŋɛ deme naŋ poɔ lambo yeltare zaa ane sakuuri demeŋɛ poɔbo == Kaa Kyɛ Meŋ== * Port Harcourt Gane tigiri * Tige yoe naŋ be Nigeria == Sommo Yizie== {{Reflist}} == Ziiri mine liŋkiri == * [https://phpoetryfestival.com/ Official website] [[Category:Festivals in Nigeria]] 2dr4ror4vsmtlbpv358ol34qm0328pw Toma daana yeli:Eric Gangman 3 7072 61455 2026-06-07T17:25:27Z MediaWiki message delivery 167 /* Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 */ new section 61455 wikitext text/x-wiki == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[Toma daana:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Toma daana yeli:MediaWiki message delivery|yeli]]) 17:25, 7 Gyoone 2026 (GMT) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 --> 7v4k78d4m5cguj4957xd201kmwuxnmf Aké Arts and Book Festival 0 7073 61456 2026-06-07T20:15:16Z Edith Tangkur 310 Create article 61456 wikitext text/x-wiki A '''Aké Arts ane gama tigiri''' e la lisiri gɔɔloŋ naŋ maŋ di yuoni zaa a Nigeria poɔ. O da piili la a yuoni 2913 poɔ a yi a Lola Shoneyin, a Nigerian gane sɛgere ane yelwiiraa sɛgerɛ a Abeokuta poɔ. O taa nempaaleba naŋ yi a tendaazaa, ka o yelnyɔgeraa la ka o ka o baara, kyɛ maŋ di a tigiri a African sɛgerebɛ, yelwiiri sɛgerebɛ ane gɔɔloŋ<ref>https://brittlepaper.com/2018/06/fantastical-futures-ake-festival-2018-will-focus-on-a-re-imagined-africa/</ref>. A Aké Arts ane gama tigri paa be a saseɛ ŋmakɔɔre ane gana kannoo zie ba naŋ boɔlɔ ''Aké Review.'' == A tigiri libie yizie == Lola Shoneyin la maŋ ko a tigiri libie bonso a ŋa o naŋ yeli o boɔrɔ la zie gane zanneba ane teɛroŋ zuloŋ deme naŋ na ba lantaa a yele yɛlɛ kyaare ne Africa o Africa tenɛɛŋ<ref>https://web.archive.org/web/20160507115642/http://www.mynewswatchtimesng.com/organise-annual-ake-arts-book-festival-lola-shoneyin/</ref>. A tigiri yuori puore la Aké, teŋɛ kaŋa a Abeokuta, Ogun State, be la ka Africa daŋ boɔle ka Nobel Laureate a yipɔge, Wole Soyinka, da dɔge o la a 1934 poɔ. == First edition (2013) == A tigiri piiluu da di la a Cultural Centre a Kuto poɔ, Abeokuta, 19–24 November 2013. A yenyɔraa ko a tigiri "The Shadow of Memory"<ref>https://www.dailytrust.com.ng/ake-a-festival-to-remember.html</ref>. A o yeli kpoŋ ko a yeli ŋa la Nigerians noba banaare naŋ nyɛ yuomo 21taa la zunuo ka o soore Nobel Laureate Wole Soyinka o nyɔvore yɛlɛ<ref>https://web.archive.org/web/20140219131518/http://www.thisdaylive.com/articles/is-this-africa-s-biggest-literary-festival-/165599/</ref>. == Second edition (2014) == A tigiri bɔyi soba da di la a 18 November te ta 22 November 2014. A yelnyɔgeraa la "Bridges and Pathways.<ref>https://web.archive.org/web/20151112040057/http://caineprize.blogspot.com.ng/2014/10/outstanding-line-up-at-nigerias-2014.html</ref> 2genbejl2y6ivgeqnos3bjmkm2p8xeo 61466 61456 2026-06-08T07:45:24Z Vision L1 19 61466 wikitext text/x-wiki {{databox|item=Q25230902}} A '''Aké Arts ane gama tigiri''' e la lisiri gɔɔloŋ naŋ maŋ di yuoni zaa a Nigeria poɔ. O da piili la a yuoni 2913 poɔ a yi a Lola Shoneyin, a Nigerian gane sɛgere ane yelwiiraa sɛgerɛ a Abeokuta poɔ. O taa nempaaleba naŋ yi a tendaazaa, ka o yelnyɔgeraa la ka o ka o baara, kyɛ maŋ di a tigiri a African sɛgerebɛ, yelwiiri sɛgerebɛ ane gɔɔloŋ<ref>https://brittlepaper.com/2018/06/fantastical-futures-ake-festival-2018-will-focus-on-a-re-imagined-africa/</ref>. A Aké Arts ane gama tigri paa be a saseɛ ŋmakɔɔre ane gana kannoo zie ba naŋ boɔlɔ ''Aké Review.'' == A tigiri libie yizie == Lola Shoneyin la maŋ ko a tigiri libie bonso a ŋa o naŋ yeli o boɔrɔ la zie gane zanneba ane teɛroŋ zuloŋ deme naŋ na ba lantaa a yele yɛlɛ kyaare ne Africa o Africa tenɛɛŋ<ref>https://web.archive.org/web/20160507115642/http://www.mynewswatchtimesng.com/organise-annual-ake-arts-book-festival-lola-shoneyin/</ref>. A tigiri yuori puore la Aké, teŋɛ kaŋa a Abeokuta, Ogun State, be la ka Africa daŋ boɔle ka Nobel Laureate a yipɔge, Wole Soyinka, da dɔge o la a 1934 poɔ. == First edition (2013) == A tigiri piiluu da di la a Cultural Centre a Kuto poɔ, Abeokuta, 19–24 November 2013. A yenyɔraa ko a tigiri "The Shadow of Memory"<ref>https://www.dailytrust.com.ng/ake-a-festival-to-remember.html</ref>. A o yeli kpoŋ ko a yeli ŋa la Nigerians noba banaare naŋ nyɛ yuomo 21taa la zunuo ka o soore Nobel Laureate Wole Soyinka o nyɔvore yɛlɛ<ref>https://web.archive.org/web/20140219131518/http://www.thisdaylive.com/articles/is-this-africa-s-biggest-literary-festival-/165599/</ref>. == Second edition (2014) == A tigiri bɔyi soba da di la a 18 November te ta 22 November 2014. A yelnyɔgeraa la "Bridges and Pathways.<ref>https://web.archive.org/web/20151112040057/http://caineprize.blogspot.com.ng/2014/10/outstanding-line-up-at-nigerias-2014.html</ref> dlshqxvod0fmeutdfiua7plgdqtm29s Beautiful Festival of the Valley 0 7074 61457 2026-06-08T06:27:18Z Anthony Dery 16 Created page with "'''The Beautiful Festival of the Valley''' (Egyptian: ''hb nfr n jnt'';) da eɛ a ancient Egyptian festival, a maŋ taa diibu yuoni zaa Thebes (now [[Luxor]]), yi a Middle Kingdom saŋa ane wagere kaŋa. A sacred barques a wind deity Amun-Re, o consort Mut ane o bidɔɔ Khensu da barɛɛ a temple a Karnak ka o gaa a funerary temples a naayiriŋ na be a West Bank ane o teebo na e Theban Necropolis. == Celebration == The Beautiful Festival of the Valley was a celebratio..." 61457 wikitext text/x-wiki '''The Beautiful Festival of the Valley''' (Egyptian: ''hb nfr n jnt'';) da eɛ a ancient Egyptian festival, a maŋ taa diibu yuoni zaa Thebes (now [[Luxor]]), yi a Middle Kingdom saŋa ane wagere kaŋa. A sacred barques a wind deity Amun-Re, o consort Mut ane o bidɔɔ Khensu da barɛɛ a temple a Karnak ka o gaa a funerary temples a naayiriŋ na be a West Bank ane o teebo na e Theban Necropolis. == Celebration == The Beautiful Festival of the Valley was a celebration of the dead,<ref name="hethert">{{cite web|url=http://www.hethert.org/beautifu.html|title=Beautiful Feast of the Valley|website=www.hethert.org|access-date=2014-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804123616/http://www.hethert.org/beautifu.html|archive-date=2017-08-04|url-status=dead}}</ref><ref name="ancientegypt">{{Cite web|url=http://www.ancient-egypt.co.uk/deir%20el%20bahri/index_2.htm|title=Ancient Egypt and Archaeology Web Site - AE, Deir el Bahri|website=www.ancient-egypt.co.uk|access-date=2018-02-26}}</ref> and could be more ancient than the [[Opet Festival]] as it can be traced back to the Middle Kingdom.<ref name="touregypt">{{cite web|url=http://www.touregypt.net/featurestories/festival.htm|title=Egypt: Grand Festivals in Ancient Egypt|website=www.touregypt.net}}</ref> It was said to be held as a remembrance of the dead, from the beginning of the Middle Kingdom.<ref>{{cite web|url=http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|title=Public religious ceremonies in ancient Egypt|website=www.reshafim.org.il|access-date=2014-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603013759/http://reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|archive-date=2016-06-03|url-status=dead}}</ref> However, when joined with the Festival of Opet, the holy procession became the main event of the liturgical calendar of [[Thebes, Egypt|Thebes]].<ref name="ancientegypt" /> The annual festival was held at the New Moon of Month Two of the harvesting season Shemu.<ref name="digitalegypt">{{cite web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/ideology/festivaldates.html|title=Festivals in the ancient Egyptian calendar|website=www.digitalegypt.ucl.ac.uk}}</ref> This was the 10th month in a calendar of 12.<ref name="digitalegypt" /> During [[Hatshepsut]]'s reign she carried out both the Opet and The Beautiful Festival of the Valley to Amun.<ref>{{cite web|url=http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|title=NSW HSC Online|first=Charles Sturt|last=University|website=www.hsc.csu.edu.au|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714224620/http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|archivedate=2014-07-14}}</ref> There was a grand procession at the start of the festival which could go for several days.<ref name="kemetic">{{cite web|url=http://kemetic-independent.awardspace.us/valley.htm|title=Beautiful Feast of the Valley|website=kemetic-independent.awardspace.us}}</ref> It was a colourful and joyous occasion for the people of Thebes.<ref name="touregypt" /> The procession would be led by [[Amun]],<ref name="ancientegypt" /> from the East (rising sun, new life, the direction of the living) to the West (setting sun, land of the dead.)<ref name="kemetic" /> A statue or picture of Amun, decorated with a broad collar and sun disk,<ref name="hethert" /> would be led by priests down the Nile in a ceremonial boat or [[barque]].<ref name="touregypt" /> This barque would then be placed in a ship known as the ''Userhet'' that was covered in gold and precious materials.<ref name="hethert" /> This ''Userhet'' would be followed by boats for Mut and Khonsu to form the [[Theban Triad]].<ref name="ancientegypt" /> The procession proceeded to the ''Temple of Million Years of the King'' where the townspeople would sacrifice food and drink as well as flowers to the flotilla of boats.<ref name="ancientegypt" /> Great quantities of flowers would be presented,<ref name="digitalegypt" /> as it is believed by the Egyptian culture that the flowers became filled with the essence of the deity.<ref name="ancientegypt" /> Townspeople then took these flowers to their relatives' tombs to pay their respects and ensure the revival of the deceased's spirit.<ref name="ancientegypt" /> They would drink and sleep on the deceased's tombs as different levels of consciousness blessed the dead and brought them closer to god.<ref name="kemetic" /> Amun's shrine was brought into the ''Djoser-djoseru'' to reaffirm the bond between the king of the gods and the king of the people.<ref name="kemetic" /> == Sommo Yizie == * Davies, V. & Friedman R. <cite>Egypt</cite>, British Museum Press, 1998 * Strudwick N & Strudwick K. <cite>Thebes in Egypt</cite>, Cornell University Press, 1999 {{reflist}} 5oumvc9mh2v4s1ghbctbc569v9hxs82 61459 61457 2026-06-08T07:02:35Z Anthony Dery 16 61459 wikitext text/x-wiki '''The Beautiful Festival of the Valley''' (Egyptian: ''hb nfr n jnt'';) da eɛ a ancient Egyptian festival, a maŋ taa diibu yuoni zaa Thebes (now [[Luxor]]), yi a Middle Kingdom saŋa ane wagere kaŋa. A sacred barques a wind deity Amun-Re, o consort Mut ane o bidɔɔ Khensu da barɛɛ a temple a Karnak ka o gaa a funerary temples a naayiriŋ na be a West Bank ane o teebo na e Theban Necropolis. == O diibu == A tigri ŋa Valley da la kuune kuori maaloo,<ref name="hethert">{{cite web|url=http://www.hethert.org/beautifu.html|title=Beautiful Feast of the Valley|website=www.hethert.org|access-date=2014-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804123616/http://www.hethert.org/beautifu.html|archive-date=2017-08-04|url-status=dead}}</ref><ref name="ancientegypt">{{Cite web|url=http://www.ancient-egypt.co.uk/deir%20el%20bahri/index_2.htm|title=Ancient Egypt and Archaeology Web Site - AE, Deir el Bahri|website=www.ancient-egypt.co.uk|access-date=2018-02-26}}</ref> naŋ na baŋ koɔre gaŋ a Opet Festival aŋa o naŋ na baŋ nyɛ beɛroo te gaa Middle Kingdom.<ref name="touregypt">{{cite web|url=http://www.touregypt.net/featurestories/festival.htm|title=Egypt: Grand Festivals in Ancient Egypt|website=www.touregypt.net}}</ref> O da taa la eebo yi ba naŋ da boɔre ka ba leɛ teɛre yele, yi a piiluu zie a Middle Kingdom.<ref>{{cite web|url=http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|title=Public religious ceremonies in ancient Egypt|website=www.reshafim.org.il|access-date=2014-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603013759/http://reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|archive-date=2016-06-03|url-status=dead}}</ref> Neŋ a lɛ zaa, ka foo paale a Opet tigiri, a holy procession da eɛ a yelkpoŋ ko a liturgical calendar a Thebes.<ref name="ancientegypt" /> A yuoni zaa tigri da taa la diibu a New Moon ko Month Two a bondeɛre wagere a Shemu.<ref name="digitalegypt">{{cite web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/ideology/festivaldates.html|title=Festivals in the ancient Egyptian calendar|website=www.digitalegypt.ucl.ac.uk}}</ref> A ŋa da la kyuu pie soba naŋ e a 12.<ref name="digitalegypt" /> A Hatshepsut's reign saŋa o da eɛ a Opet ane a Beautiful Festival ko a Valley te tɔ a Amun.<ref>{{cite web|url=http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|title=NSW HSC Online|first=Charles Sturt|last=University|website=www.hsc.csu.edu.au|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714224620/http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|archivedate=2014-07-14}}</ref> Ba da taa la a grand procession a tigiri piiluu saŋa naŋ na baŋ taa eebo beri mine poɔ.<ref name="kemetic">{{cite web|url=http://kemetic-independent.awardspace.us/valley.htm|title=Beautiful Feast of the Valley|website=kemetic-independent.awardspace.us}}</ref> O da eɛ colourful ane joyous occasion ko noba naŋ be a Thebes.<ref name="touregypt" /> A yeltuuri da taa la wederoŋ yi Amun,<ref name="ancientegypt" /> yi a East (ŋmenaa puribu zie, nyɔvo-paalaa, nenvobɔ gaabo zie) te ko a West (ŋmenaa kpeɛbo zie, nenkuune zie.)<ref name="kemetic" /> A Amun enfuoni, naŋ taa maaloo neŋ a broad collar ane sun disk,<ref name="hethert" /> naŋ na taa wederoŋ yi Faaraa na be Nile a ceremonial boat bee barque.<ref name="touregypt" /> A barque paa na be la a ship naŋ e a ''Userhet'' naŋ taa pɔgebo neŋ salma ane precious materials.<ref name="hethert" /> A ''Userhet'' maŋ taa la tuubu neŋ boats kyaare a Mut ane Khonsu a maale a Theban Triad.<ref name="ancientegypt" /> A tigiri paa maŋ kyɔgee neŋ ''Temple of Million Years of the King'' be a teŋɛ noba na maŋ maale bɔgere neŋ bondiiri ane dãã ane flowers a flotilla a boat.<ref name="ancientegypt" /> Great quantities of flowers maŋ taa terebo meŋ,<ref name="digitalegypt" /> aŋa o naŋ taa sagedeebo ko a Egyptian saakonnoŋ ka flowers maŋ paale ne la deity.<ref name="ancientegypt" /> A tendeme paa maŋ de la a flowers ama gaa ko a ba yideme' k'a e nɔmmo ane emmo wuluu la lɛ kyaare a revival ko a deceased's spirit.<ref name="ancientegypt" /> Ba maŋ nyue kyɛ naŋ di a deceased's tombs ka a wuli ka maaloo gyamaa na gaa la a kūū kyɛ de ba ka ba peɛle a ŋmene.<ref name="kemetic" /> Amun's ŋmene da taa la waabo yi a ''Djoser-djoseru'' k'o tage nɔmmo kaŋa lantaa a naa ane a ŋmemɛ neŋ king of the gods and the king of the people.<ref name="kemetic" /> == Sommo Yizie == * Davies, V. & Friedman R. <cite>Egypt</cite>, British Museum Press, 1998 * Strudwick N & Strudwick K. <cite>Thebes in Egypt</cite>, Cornell University Press, 1999 {{reflist}} r1rxh5ogjucxl6x5ef0mrbzv7ciwojn 61462 61459 2026-06-08T07:07:07Z Anthony Dery 16 61462 wikitext text/x-wiki '''The Beautiful Festival of the Valley''' (Egyptian: ''hb nfr n jnt'';) da eɛ a ancient Egyptian festival, a maŋ taa diibu yuoni zaa Thebes (now [[Luxor]]), yi a Middle Kingdom saŋa ane wagere kaŋa. A sacred barques a wind deity Amun-Re, o consort Mut ane o bidɔɔ Khensu da barɛɛ a temple a Karnak ka o gaa a funerary temples a naayiriŋ na be a West Bank ane o teebo na e Theban Necropolis. == O diibu == A tigri ŋa Valley da la kuune kuori maaloo,<ref name="hethert">{{cite web|url=http://www.hethert.org/beautifu.html|title=Beautiful Feast of the Valley|website=www.hethert.org|access-date=2014-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804123616/http://www.hethert.org/beautifu.html|archive-date=2017-08-04|url-status=dead}}</ref><ref name="ancientegypt">{{Cite web|url=http://www.ancient-egypt.co.uk/deir%20el%20bahri/index_2.htm|title=Ancient Egypt and Archaeology Web Site - AE, Deir el Bahri|website=www.ancient-egypt.co.uk|access-date=2018-02-26}}</ref> naŋ na baŋ koɔre gaŋ a Opet Festival aŋa o naŋ na baŋ nyɛ beɛroo te gaa Middle Kingdom.<ref name="touregypt">{{cite web|url=http://www.touregypt.net/featurestories/festival.htm|title=Egypt: Grand Festivals in Ancient Egypt|website=www.touregypt.net}}</ref> O da taa la eebo yi ba naŋ da boɔre ka ba leɛ teɛre yele, yi a piiluu zie a Middle Kingdom.<ref>{{cite web|url=http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|title=Public religious ceremonies in ancient Egypt|website=www.reshafim.org.il|access-date=2014-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603013759/http://reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|archive-date=2016-06-03|url-status=dead}}</ref> Neŋ a lɛ zaa, ka foo paale a Opet tigiri, a holy procession da eɛ a yelkpoŋ ko a liturgical calendar a Thebes.<ref name="ancientegypt" /> A yuoni zaa tigri da taa la diibu a New Moon ko Month Two a bondeɛre wagere a Shemu.<ref name="digitalegypt">{{cite web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/ideology/festivaldates.html|title=Festivals in the ancient Egyptian calendar|website=www.digitalegypt.ucl.ac.uk}}</ref> A ŋa da la kyuu pie soba naŋ e a 12.<ref name="digitalegypt" /> A Hatshepsut's reign saŋa o da eɛ a Opet ane a Beautiful Festival ko a Valley te tɔ a Amun.<ref>{{cite web|url=http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|title=NSW HSC Online|first=Charles Sturt|last=University|website=www.hsc.csu.edu.au|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714224620/http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|archivedate=2014-07-14}}</ref> Ba da taa la a grand procession a tigiri piiluu saŋa naŋ na baŋ taa eebo beri mine poɔ.<ref name="kemetic">{{cite web|url=http://kemetic-independent.awardspace.us/valley.htm|title=Beautiful Feast of the Valley|website=kemetic-independent.awardspace.us}}</ref> O da eɛ colourful ane joyous occasion ko noba naŋ be a Thebes.<ref name="touregypt" /> A yeltuuri da taa la wederoŋ yi Amun,<ref name="ancientegypt" /> yi a East (ŋmenaa puribu zie, nyɔvo-paalaa, nenvobɔ gaabo zie) te ko a West (ŋmenaa kpeɛbo zie, nenkuune zie.)<ref name="kemetic" /> A Amun enfuoni, naŋ taa maaloo neŋ a broad collar ane sun disk,<ref name="hethert" /> naŋ na taa wederoŋ yi Faaraa na be Nile a ceremonial boat bee barque.<ref name="touregypt" /> A barque paa na be la a ship naŋ e a ''Userhet'' naŋ taa pɔgebo neŋ salma ane precious materials.<ref name="hethert" /> A ''Userhet'' maŋ taa la tuubu neŋ boats kyaare a Mut ane Khonsu a maale a Theban Triad.<ref name="ancientegypt" /> A tigiri paa maŋ kyɔgee neŋ ''Temple of Million Years of the King'' be a teŋɛ noba na maŋ maale bɔgere neŋ bondiiri ane dãã ane flowers a flotilla a boat.<ref name="ancientegypt" /> Great quantities of flowers maŋ taa terebo meŋ,<ref name="digitalegypt" /> aŋa o naŋ taa sagedeebo ko a Egyptian saakonnoŋ ka flowers maŋ paale ne la deity.<ref name="ancientegypt" /> A tendeme paa maŋ de la a flowers ama gaa ko a ba yideme' k'a e nɔmmo ane emmo wuluu la lɛ kyaare a revival ko a deceased's spirit.<ref name="ancientegypt" /> Ba maŋ nyue kyɛ naŋ di a deceased's tombs ka a wuli ka maaloo gyamaa na gaa la a kūū kyɛ de ba ka ba peɛle a ŋmene.<ref name="kemetic" /> Amun's ŋmene da taa la waabo yi a ''Djoser-djoseru'' k'o tage nɔmmo kaŋa lantaa a naa ane a ŋmemɛ neŋ a noba Naa.<ref name="kemetic" /> == Sommo Yizie == * Davies, V. & Friedman R. <cite>Egypt</cite>, British Museum Press, 1998 * Strudwick N & Strudwick K. <cite>Thebes in Egypt</cite>, Cornell University Press, 1999 {{reflist}} itpg9xf8b6dz2z4ybeajx3seui60dfc 61463 61462 2026-06-08T07:08:13Z Anthony Dery 16 61463 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q478205}} '''The Beautiful Festival of the Valley''' (Egyptian: ''hb nfr n jnt'';) da eɛ a ancient Egyptian festival, a maŋ taa diibu yuoni zaa Thebes (now [[Luxor]]), yi a Middle Kingdom saŋa ane wagere kaŋa. A sacred barques a wind deity Amun-Re, o consort Mut ane o bidɔɔ Khensu da barɛɛ a temple a Karnak ka o gaa a funerary temples a naayiriŋ na be a West Bank ane o teebo na e Theban Necropolis. == O diibu == A tigri ŋa Valley da la kuune kuori maaloo,<ref name="hethert">{{cite web|url=http://www.hethert.org/beautifu.html|title=Beautiful Feast of the Valley|website=www.hethert.org|access-date=2014-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804123616/http://www.hethert.org/beautifu.html|archive-date=2017-08-04|url-status=dead}}</ref><ref name="ancientegypt">{{Cite web|url=http://www.ancient-egypt.co.uk/deir%20el%20bahri/index_2.htm|title=Ancient Egypt and Archaeology Web Site - AE, Deir el Bahri|website=www.ancient-egypt.co.uk|access-date=2018-02-26}}</ref> naŋ na baŋ koɔre gaŋ a Opet Festival aŋa o naŋ na baŋ nyɛ beɛroo te gaa Middle Kingdom.<ref name="touregypt">{{cite web|url=http://www.touregypt.net/featurestories/festival.htm|title=Egypt: Grand Festivals in Ancient Egypt|website=www.touregypt.net}}</ref> O da taa la eebo yi ba naŋ da boɔre ka ba leɛ teɛre yele, yi a piiluu zie a Middle Kingdom.<ref>{{cite web|url=http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|title=Public religious ceremonies in ancient Egypt|website=www.reshafim.org.il|access-date=2014-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603013759/http://reshafim.org.il/ad/egypt/ceremonies/|archive-date=2016-06-03|url-status=dead}}</ref> Neŋ a lɛ zaa, ka foo paale a Opet tigiri, a holy procession da eɛ a yelkpoŋ ko a liturgical calendar a Thebes.<ref name="ancientegypt" /> A yuoni zaa tigri da taa la diibu a New Moon ko Month Two a bondeɛre wagere a Shemu.<ref name="digitalegypt">{{cite web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/ideology/festivaldates.html|title=Festivals in the ancient Egyptian calendar|website=www.digitalegypt.ucl.ac.uk}}</ref> A ŋa da la kyuu pie soba naŋ e a 12.<ref name="digitalegypt" /> A Hatshepsut's reign saŋa o da eɛ a Opet ane a Beautiful Festival ko a Valley te tɔ a Amun.<ref>{{cite web|url=http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|title=NSW HSC Online|first=Charles Sturt|last=University|website=www.hsc.csu.edu.au|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714224620/http://www.hsc.csu.edu.au/ancient_history/personalities/egypt/2531/career.htm|archivedate=2014-07-14}}</ref> Ba da taa la a grand procession a tigiri piiluu saŋa naŋ na baŋ taa eebo beri mine poɔ.<ref name="kemetic">{{cite web|url=http://kemetic-independent.awardspace.us/valley.htm|title=Beautiful Feast of the Valley|website=kemetic-independent.awardspace.us}}</ref> O da eɛ colourful ane joyous occasion ko noba naŋ be a Thebes.<ref name="touregypt" /> A yeltuuri da taa la wederoŋ yi Amun,<ref name="ancientegypt" /> yi a East (ŋmenaa puribu zie, nyɔvo-paalaa, nenvobɔ gaabo zie) te ko a West (ŋmenaa kpeɛbo zie, nenkuune zie.)<ref name="kemetic" /> A Amun enfuoni, naŋ taa maaloo neŋ a broad collar ane sun disk,<ref name="hethert" /> naŋ na taa wederoŋ yi Faaraa na be Nile a ceremonial boat bee barque.<ref name="touregypt" /> A barque paa na be la a ship naŋ e a ''Userhet'' naŋ taa pɔgebo neŋ salma ane precious materials.<ref name="hethert" /> A ''Userhet'' maŋ taa la tuubu neŋ boats kyaare a Mut ane Khonsu a maale a Theban Triad.<ref name="ancientegypt" /> A tigiri paa maŋ kyɔgee neŋ ''Temple of Million Years of the King'' be a teŋɛ noba na maŋ maale bɔgere neŋ bondiiri ane dãã ane flowers a flotilla a boat.<ref name="ancientegypt" /> Great quantities of flowers maŋ taa terebo meŋ,<ref name="digitalegypt" /> aŋa o naŋ taa sagedeebo ko a Egyptian saakonnoŋ ka flowers maŋ paale ne la deity.<ref name="ancientegypt" /> A tendeme paa maŋ de la a flowers ama gaa ko a ba yideme' k'a e nɔmmo ane emmo wuluu la lɛ kyaare a revival ko a deceased's spirit.<ref name="ancientegypt" /> Ba maŋ nyue kyɛ naŋ di a deceased's tombs ka a wuli ka maaloo gyamaa na gaa la a kūū kyɛ de ba ka ba peɛle a ŋmene.<ref name="kemetic" /> Amun's ŋmene da taa la waabo yi a ''Djoser-djoseru'' k'o tage nɔmmo kaŋa lantaa a naa ane a ŋmemɛ neŋ a noba Naa.<ref name="kemetic" /> == Sommo Yizie == * Davies, V. & Friedman R. <cite>Egypt</cite>, British Museum Press, 1998 * Strudwick N & Strudwick K. <cite>Thebes in Egypt</cite>, Cornell University Press, 1999 {{reflist}} hfhlb5qskeau7yw710ejeouqb3cu4g5 Cattle count 0 7075 61467 2026-06-08T08:26:11Z Eric Gangman 92 Bompaala maaloo 61467 wikitext text/x-wiki A Egypt poɔ, '''cattle count (nii sɔroo)''' e la tonnoɔre kpoŋ kaŋa naŋ be a ba laŋkpeɛbo poɔ, a yelkaŋa meŋ naŋ bebe la a kompiiri waabo yuoni zaa poɔ. A yelkaŋa naŋ tɔnɔ a ba laŋkpeɛbo poɔ la a nii sɔroo, o e la yelkaŋa a Egypy paaloŋ poɔ nembɛrɛ naŋ ba kaa a zu, a yelŋa maŋ e la kyaare tigie gyamaa. A yuoni gbuli zaa poɔ, a nii sɔre ŋa la ba boɔlɔ Xth yuoni,a neɛ na na maŋ wane a nii sɔre ama la a King Y. A nii sɔre ŋa, yuoni zaa o maŋ taa la o sɔroo wagere tɛɛtɛɛ a Egypt paaloŋ poɔ, a Old Kingdom poɔ, a da e na bone ba naŋ maŋ sɔre yuomo ayi zaa poɔ, kyɛ wa tasoga ka a leɛre a maŋ la sɔre yuoni zaa poɔ. == Tuuuruŋ Ane a Tɔnɔ == [[Duoro kɔre:Counts tomb 75 gizeh-lepsius.png|thumb]] Ka banaŋ na tu a nii sɔre yeltuuraa ŋa, ba maŋ sɔre lanne la yiri poɔ dɔnne zaa naŋ taa gbɛɛ anaare aseŋ; nii, boore, peere, dubaare, bonni, a ama zaa ka ba da maŋ lantaa a sɔre a nii yoŋ naane ka baŋ maŋ sɔre. a yi a sɔroo ŋa puoriŋ, a taa lɛ noɔre a fo dɔnne naŋ e gyamaa seŋ ka ba na kaa kyɛ de fo libiri kaŋa bale, a libie ama maŋ gɛrɛ la a gɔbenɛnte zie. A nii sɔre ama da maŋ tu la '''nome''' a Egypt paaloŋ poɔ. Fraud da nyɛ dɔgɛɛ gyamaa a yi Dynasty ayi soba, a yi onaŋ da taa yelsɔgelaa kaŋa yi a a nii sɔre ŋa a ko Horus ( Egypt. Shemsu Hor) onaŋ maŋ e la yuomo ayi<ref name=":0">Schlögl, Hermann A. (2011). ''Das Alte Ägypten'' [''The Ancient Egyptians'']. Beck'sche Reihe, Band 2305 (in German) (3 Ausgabe ed.). Hamburg: C.H. Beck. p. 41. ISBN <bdi>3406623107</bdi>.</ref><ref>Schlögl, Hermann A. (2011). ''Das Alte Ägypten'' [''The Ancient Egyptians'']. Beck'sche Reihe, Band 2305 (in German) (3 Ausgabe ed.). Hamburg: C.H. Beck. p. 41. ISBN <bdi>3406623107</bdi>.</ref> zaa poɔ. A Shemu Hor la a sori tuubu, ane a Kinŋ ane a sɛrɛɛ direbe a Egypt poɔ zaa la maŋ lantaa a nyɛ zuyɔɔ na seŋ a ko neɛzaa naŋ taa dɔnne a pãã yi lɛ a na e gyamaa seŋ.<ref>Wilkinson, Toby. ''The Rise and Fall of Ancient Egypt''. Random House Trade Paperbacks (Reprint ed.). Random House. p. 59. ISBN <bdi>0553384902</bdi>.</ref> == Tɔnɔ == A nii sɔroo e yele naŋ taa tɔnɔ yaga a Egypt paaloŋ a yi lɛ a saadayel naŋ wuli, bonso noba gyamaa ŋmɛ la duoro ka x-th yuoni zaa nii sɔre ŋa e la a wagere na poɔ a Pharaoh naŋ da kaara a teŋɛ. A saadayel yele ama taaba maŋ vɛŋ ka noba toɔ baŋ a Pharaoh naaloŋ diibu wagere ka nɔkpeɛne ba kye, aseŋ, a nii sɔre ŋa da maŋ e la dayeni yuomo ayi zaa poɔ. A ŋaa yoŋ tɛgɛ taa la tɔnɔ a ko  a paaloŋ noba ka ba toɔ baŋ yuomo na noɔre kaŋa zaa na maŋ di o naaloŋ a te ta. Palermo Stone mannoo wuli, a blaɔk basalt stone fale la a yuoni puori tɛɛtɛɛ bare a paaloŋ poɔ, a yi King Narmer (1<sup>st</sup> Dynasty ) a sige te tɔ kinŋ Neferirkare Kakai ( 3<sup>rd</sup> pharaoh naŋ e a 5<sup>th</sup> Dynasty soba) , a nii sɔroo ama da maŋ e la a yuomo ayi soba zaa, a Old kingdom la wa wa ka a yɛlɛ leɛre. A wagere ŋa naŋ wa pare, a nii sɔre ŋa da maŋ la erɛ la yuoni zaa poɔ dayeni yoŋ. A Pharaoh danweɛŋ soba naaloŋ diib wagere poɔ, nii sɔre da e la bone neɛzaa na baŋ ka a maŋ e a king Pepi I a Dynasty<ref name=":0" /><ref name=":1">Siegfried Schott: ''Altägyptische Festdaten'' (= ''Akademie der Wissenschaften und der Literatur. Abhandlungen der Geistes- und Sozialwissenschaftlichen Klasse.'' Bd. 10, 1950, ISSN 0002-2977). Verlag der Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz u. a. 1950.</ref><ref name=":2">Thomas Schneider: ''Lexikon der Pharaonen''. Albatros, Düsseldorf 2002, ISBN <bdi>3-491-96053-3</bdi>, p. 100–102.</ref> ayoɔbo soba. A ŋa da ba iri bare ka a nii sɔre da maŋ e la yuomo ayi zaa poɔ dayeni yoŋ sɛre ka Pepi a baŋ wa. A yelkaŋa naŋ waana ne a zɔɔre la nii sɔre ŋa a yi King Khufu ( ath Dynasty ). A nii sɔre gyamaa zie zaa yi la a wagere Khufu naŋ da de a zie, gbɛɛ gyamaa a o nii sɔre zaa da maŋ be la workman graffit poɔ a Khufu paaloŋ poɔ. Ink duoro a 17<sup>th</sup> soba poɔ a kyaare ne a nii sɔre . A yi saŋa na Palemo stone naŋ da vɛŋ e a nii sɔre ŋa, yuomo ayi zaa a 4<sup>th</sup> Dynasty poɔ ka ba maŋ sɔre a nii, a ŋa meŋ na baŋ wuli la danseɛ ka Khufu naaloŋ diibu poɔ, o ŋa yuomo lezare ne pie ne anaare (34). A gbaŋ ŋa kpeɛbo ba sage lɛ a Egyptologiest naŋ yeli, bonso, Egyptian mannoo kaŋa, Turin  Canon yeli ka Khufu naaloŋ yuomo na poɔ, yuomo 23 (lezare ne ata) ka a ta. Greek saadayel kyaare ne Herodotus meŋ yeli ka Khufu yuomo na poɔ, ka o di naaloŋ a ta ŋa yuomo 50 ( yuomo lezare ayi ne pie) ka noba nyɛ ka o manne eŋ la koɔ bonso a ba ta lɛ. Kyɛ zenɛ, Egypyologiest aseŋ, Thomas Sɔhneider sage ka Khufu meŋ di la naaloŋ a ta ŋa yuomo pare 34 ( yuomo lezare ne pie ne anuu) bee kaapɔge a gane sɛgerɛ naŋ sɛge a Turin canon la ba la ba paale a yuomo ayi na ba naŋ sɔre nii ka banaŋ ba wa de a eŋ paale lɛ wuli ka Khufu yuomo 23 la ka o sɔre nii a o naaloŋ diibu poɔ, ka wuli ka o di la naaloŋ yuomo 46<ref name=":1" /><ref name=":2" /> (lezare ayi ne ayoɔbo). == Kaa kyɛ nyɛ == ·        South Saqqara Stone == Sommo Yizie   == rl0pkhyda1x6hcd16uhmvp8zznukwss Kaduna Gane ane Gɔɔroŋ Tigiri 0 7076 61471 2026-06-08T09:39:33Z Eric Gangman 92 Bompaala maaloo 61471 wikitext text/x-wiki '''Kaduna Book and Arts Festival,''' ona neŋ la ka noba boɔlɔ  KABAFEST, o e la tigiri ba naŋ maŋ di dayeni yoŋ yuoni zaa poɔ, a tigiri ŋa e la a Nigeria saaŋkompare a Kaduna State noba naŋ maŋ di, a tiger danweɛŋ soba di a Bɛŋtuuri kyuu, a 2017<ref>"KABAFEST 2017… Taking book festival train to Kaduna". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> yuoni poɔ. Book Buzz Foundation, la wane a tigiri ŋa, banaŋ ne ba zu la wane a  Aké Arts and Book Tigiri, banaŋ ne a Kuduna State Gɔbenɛnte ane a Gusau Institute la da lantaa noɔre a maale a tigie ama.  A Book tigiri ŋa la meŋ da e a tigiri danweɛŋ soba na maŋ di yeni yoŋ a yuoni a North Nigeria<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> paaloŋ poɔ. == Banaŋ na soŋ ne libie ka tigie ama toɔ di == Noba taa la a teɛroŋ ka North Nigeria e la zie noba naŋ yele ka a seŋ ka o taa gane ane karekyiri.<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> KABAFEST<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> la bone banaŋ banaŋ daŋ de bɛlle nyɔge ne a Kaduna State Gɔbenɛnte, a yɛlɛ danweɛŋ soba ba naŋ toɔ e ka ba leɛre a paaloŋ noba teɛroŋ la lɛ. A zuiŋ ba soŋ la ka Lola Shoneyin of Book Buzz ka o toɔ maale a tigiri, a ŋaa yoŋ da you la vuo ko a paaloŋ noba ka poore zaa pɛlle ka you vuo ko ka toɔ nyɛ a ba saaŋkompare yɛlɛ ka yi saaŋ yeŋe poɔ kyɛ ka ba nyɔge taa. A tigiri ŋa diibu pãã you la vuo ka banaŋ zaa naŋ taa gɔɔloŋ kaŋa ka banaŋ ne a Northern irigiŋ a Nigeria poɔ  a taa nɔlaŋ a kyaare a gane , saaŋkonnoŋ ane yelerre a ba laŋkpeɛbo<ref>Bivan, Nathaniel (June 18, 2017). "Toni Kan, Leila Aboulela, others for KABAFEST". ''Daily Trust''. Archived from the original on November 7, 2017. Retrieved October 31, 2017.</ref> poɔ. == A  Tigiri Danweɛŋ Soba == A tigiri ŋa danweɛŋ soba la a KABAFEST, o da di la a Gusau Institute naŋ be a Kaduna State poɔ, ane gane Sɛgerebɛ anuu, naŋ da be a tigiri diibu poɔ, a e tigiri kogi zu nembɛrɛ, sinii maaleba mine bayi meŋ da bebe, ka ziyuo tontonnema mine banaare meŋ bebe a yi a Norther Nigeria  a wa, Northern Nigeria yieluŋ kyeɛbɛ mine banaare mine meŋ da bebe, bondi-lem kaaba mine meŋ da bebe a paaŋ poɔ ne yelwiiri deɛdeɛmɛ.<ref>"Kabest 2017 Taking Book Festival Train to Kaduna". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria.</ref> Gane sɛgerebɛ, yieluŋ kyeɛrebɛ, sinii deɛdeɛmɛ, yelwiiri yelbe naŋ da wa a tigiri poɔ da  zuo la noba 50 naŋ ŋmaa viiri a tendaazaa da be a tigiri ŋa poɔ. A enfuomo duoro banaŋ da maale, Sudanese Author kaŋa la da e a danweɛŋ soba naŋ da di a  Caine Prize, Leila Aboulela<ref>"Leila Aboulela Headlines 2017 Kaduna Book and Arts Festival". ''Brittle Paper''. 2017-06-20. Retrieved 2017-10-31.</ref> kyɔɔtaa. A gane sɛgerɛbɛ ane yieluŋ kyeɛrɛbɛ mine naŋ da be a tigiri ŋa poɔ la;  Abdulbasit Abubakar, Abdullah Musa Dona, Abubakar Adam Ibrahim, Aisha Umar, Aminu Alan Waka, Andrew Walker, Auwalu Anwar, Audee T. Giwa, Balaraba Ramat Yakubu, Carmen McCain, Chika Jones, Chitra Nagarajan, Dami Ajayi, E. E Sule, Edify Yakusak, Efe Paul Azino, Fatima A. Umar, Hadiza Isma El-Rufai, Hafsah A. Matazu, Sanusi Lamido Sanusi, Hafsat Ahmad Abdulwaheed, Hauwa Evelyn Shekarau, Ibrahim Bello-Kano, Ishaya Bako, Jamila Umar Tanko, Jerry Buhari, Joseph Hayab, Kadaria Ahmed, Kaltume B. Gana, Kenneth Gyang, Kinna Likimani, Kola Tubosun, Leila Aboulela, Mariam S. Oyawoye, Maryam Bobi, Maryam Awaisu, Maryam Bukar Hassan, Methuselah Jeremiah, Nur'din Busari, Nura Garba, Odafe Atogun, Pearl Osibu, Rahama Sadau, Rahma Abdulmajid Sharif, Richard Ali, Saddiq Dzukogi, Samira Haruna Sanusi, Segun Adeniyi, Saudatu S. Mahdi, Temie Giwa-Tubosun, Titilope Sonuga, Toni Kan, Usman Bugaje, Wana Udobang, Williams Chechet, Zaynab Alkali, Razinat Talatu Mohammed, Abubakar Othman, Jeremiah Gyang.<ref>"Dispatch from the Inaugural Kaduna Book Festival". ''The NEWS''. 2017-07-18. Retrieved 2017-10-31.</ref> A tigiri ŋa meŋ poɔ, sinii maaleba bayi meŋ da bebe,  Ishaya Bako's ''Henna'' and Kenneth Gyang's ''Blood and Henna''. It also had "booklogues", panel discussions, poetry, art exhibition, and a fiction workshop. == Noba banaŋ taa sori ka ba sɛge == A tigiri ŋa yelnyɔgeraa kaŋa la ka ba taa nɔlaŋ ko neɛzaa naŋ taa sori ka sɛge a kyaare ne a tigiri ŋa, a yelnyɔgeraa da e bone a  European Union, ane a French  cultural organisation, Africultures naŋ nyɔge.A tigiri yelboɔraa la ka ba nyɛ noba a ta ŋa banuu ka ba yi states naŋ be a North – Kaduna, Katsina, Borno, Adamawa ane Bauchi poɔ" naŋ na lantaa a taa yelnyɔgeraa ka o libiri terebo ta ŋa EUR 3 million.<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> == Hausa kɔkɔre kyɔɔtaa == A tigiri ŋa la bone noba naŋ nyɛ kyɔɔtaa a ta ŋa five hundred thousand naira.<ref>"Kabafest: A Feasting on Books and Arts in the City of Crocodiles". ''Olisa Blogazine''. 2017-07-07. Archived from the original on 2017-11-07. Retrieved 2017-10-31.</ref> == Yuoni zaa tigiri diibu == A tigiri ŋa la bone a gɔbenɛnte da ŋmɛ eŋ noɔre ka ona maŋ di la dayeni yoŋ yuoni zaa poɔ a Kaduna State, Mallam Nasir el-Rufai<ref>"El-Rufai Declares KABAFEST An Annual Fete - leadership.ng". ''Leadership''. 2017-08-04. Archived from the original on 2017-10-09. Retrieved 2017-10-31.</ref> paaloŋ poɔ. == Sommo Yizie   == shpnr923mds4fjpydky5f876x98a9jl 61472 61471 2026-06-08T09:41:43Z Eric Gangman 92 61472 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q48792945}} '''Kaduna Book and Arts Festival,''' ona neŋ la ka noba boɔlɔ  KABAFEST, o e la tigiri ba naŋ maŋ di dayeni yoŋ yuoni zaa poɔ, a tigiri ŋa e la a Nigeria saaŋkompare a Kaduna State noba naŋ maŋ di, a tiger danweɛŋ soba di a Bɛŋtuuri kyuu, a 2017<ref>"KABAFEST 2017… Taking book festival train to Kaduna". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> yuoni poɔ. Book Buzz Foundation, la wane a tigiri ŋa, banaŋ ne ba zu la wane a  Aké Arts and Book Tigiri, banaŋ ne a Kuduna State Gɔbenɛnte ane a Gusau Institute la da lantaa noɔre a maale a tigie ama.  A Book tigiri ŋa la meŋ da e a tigiri danweɛŋ soba na maŋ di yeni yoŋ a yuoni a North Nigeria<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> paaloŋ poɔ. == Banaŋ na soŋ ne libie ka tigie ama toɔ di == Noba taa la a teɛroŋ ka North Nigeria e la zie noba naŋ yele ka a seŋ ka o taa gane ane karekyiri.<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> KABAFEST<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> la bone banaŋ banaŋ daŋ de bɛlle nyɔge ne a Kaduna State Gɔbenɛnte, a yɛlɛ danweɛŋ soba ba naŋ toɔ e ka ba leɛre a paaloŋ noba teɛroŋ la lɛ. A zuiŋ ba soŋ la ka Lola Shoneyin of Book Buzz ka o toɔ maale a tigiri, a ŋaa yoŋ da you la vuo ko a paaloŋ noba ka poore zaa pɛlle ka you vuo ko ka toɔ nyɛ a ba saaŋkompare yɛlɛ ka yi saaŋ yeŋe poɔ kyɛ ka ba nyɔge taa. A tigiri ŋa diibu pãã you la vuo ka banaŋ zaa naŋ taa gɔɔloŋ kaŋa ka banaŋ ne a Northern irigiŋ a Nigeria poɔ  a taa nɔlaŋ a kyaare a gane , saaŋkonnoŋ ane yelerre a ba laŋkpeɛbo<ref>Bivan, Nathaniel (June 18, 2017). "Toni Kan, Leila Aboulela, others for KABAFEST". ''Daily Trust''. Archived from the original on November 7, 2017. Retrieved October 31, 2017.</ref> poɔ. == A  Tigiri Danweɛŋ Soba == A tigiri ŋa danweɛŋ soba la a KABAFEST, o da di la a Gusau Institute naŋ be a Kaduna State poɔ, ane gane Sɛgerebɛ anuu, naŋ da be a tigiri diibu poɔ, a e tigiri kogi zu nembɛrɛ, sinii maaleba mine bayi meŋ da bebe, ka ziyuo tontonnema mine banaare meŋ bebe a yi a Norther Nigeria  a wa, Northern Nigeria yieluŋ kyeɛbɛ mine banaare mine meŋ da bebe, bondi-lem kaaba mine meŋ da bebe a paaŋ poɔ ne yelwiiri deɛdeɛmɛ.<ref>"Kabest 2017 Taking Book Festival Train to Kaduna". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria.</ref> Gane sɛgerebɛ, yieluŋ kyeɛrebɛ, sinii deɛdeɛmɛ, yelwiiri yelbe naŋ da wa a tigiri poɔ da  zuo la noba 50 naŋ ŋmaa viiri a tendaazaa da be a tigiri ŋa poɔ. A enfuomo duoro banaŋ da maale, Sudanese Author kaŋa la da e a danweɛŋ soba naŋ da di a  Caine Prize, Leila Aboulela<ref>"Leila Aboulela Headlines 2017 Kaduna Book and Arts Festival". ''Brittle Paper''. 2017-06-20. Retrieved 2017-10-31.</ref> kyɔɔtaa. A gane sɛgerɛbɛ ane yieluŋ kyeɛrɛbɛ mine naŋ da be a tigiri ŋa poɔ la;  Abdulbasit Abubakar, Abdullah Musa Dona, Abubakar Adam Ibrahim, Aisha Umar, Aminu Alan Waka, Andrew Walker, Auwalu Anwar, Audee T. Giwa, Balaraba Ramat Yakubu, Carmen McCain, Chika Jones, Chitra Nagarajan, Dami Ajayi, E. E Sule, Edify Yakusak, Efe Paul Azino, Fatima A. Umar, Hadiza Isma El-Rufai, Hafsah A. Matazu, Sanusi Lamido Sanusi, Hafsat Ahmad Abdulwaheed, Hauwa Evelyn Shekarau, Ibrahim Bello-Kano, Ishaya Bako, Jamila Umar Tanko, Jerry Buhari, Joseph Hayab, Kadaria Ahmed, Kaltume B. Gana, Kenneth Gyang, Kinna Likimani, Kola Tubosun, Leila Aboulela, Mariam S. Oyawoye, Maryam Bobi, Maryam Awaisu, Maryam Bukar Hassan, Methuselah Jeremiah, Nur'din Busari, Nura Garba, Odafe Atogun, Pearl Osibu, Rahama Sadau, Rahma Abdulmajid Sharif, Richard Ali, Saddiq Dzukogi, Samira Haruna Sanusi, Segun Adeniyi, Saudatu S. Mahdi, Temie Giwa-Tubosun, Titilope Sonuga, Toni Kan, Usman Bugaje, Wana Udobang, Williams Chechet, Zaynab Alkali, Razinat Talatu Mohammed, Abubakar Othman, Jeremiah Gyang.<ref>"Dispatch from the Inaugural Kaduna Book Festival". ''The NEWS''. 2017-07-18. Retrieved 2017-10-31.</ref> A tigiri ŋa meŋ poɔ, sinii maaleba bayi meŋ da bebe,  Ishaya Bako's ''Henna'' and Kenneth Gyang's ''Blood and Henna''. It also had "booklogues", panel discussions, poetry, art exhibition, and a fiction workshop. == Noba banaŋ taa sori ka ba sɛge == A tigiri ŋa yelnyɔgeraa kaŋa la ka ba taa nɔlaŋ ko neɛzaa naŋ taa sori ka sɛge a kyaare ne a tigiri ŋa, a yelnyɔgeraa da e bone a  European Union, ane a French  cultural organisation, Africultures naŋ nyɔge.A tigiri yelboɔraa la ka ba nyɛ noba a ta ŋa banuu ka ba yi states naŋ be a North – Kaduna, Katsina, Borno, Adamawa ane Bauchi poɔ" naŋ na lantaa a taa yelnyɔgeraa ka o libiri terebo ta ŋa EUR 3 million.<ref>"KABAFEST 2017: Opening up conversation, creative space of a less understood region". ''The Guardian''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2017-10-31.</ref> == Hausa kɔkɔre kyɔɔtaa == A tigiri ŋa la bone noba naŋ nyɛ kyɔɔtaa a ta ŋa five hundred thousand naira.<ref>"Kabafest: A Feasting on Books and Arts in the City of Crocodiles". ''Olisa Blogazine''. 2017-07-07. Archived from the original on 2017-11-07. Retrieved 2017-10-31.</ref> == Yuoni zaa tigiri diibu == A tigiri ŋa la bone a gɔbenɛnte da ŋmɛ eŋ noɔre ka ona maŋ di la dayeni yoŋ yuoni zaa poɔ a Kaduna State, Mallam Nasir el-Rufai<ref>"El-Rufai Declares KABAFEST An Annual Fete - leadership.ng". ''Leadership''. 2017-08-04. Archived from the original on 2017-10-09. Retrieved 2017-10-31.</ref> paaloŋ poɔ. == Sommo Yizie   == eqzotl4fj3cqaottjtfm6vmjwu0lyzk