Wikipedia diqwiki https://diq.wikipedia.org/wiki/Pela_Seri MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Medya Xısusi Werênayış Karber Werênayışê karberi Wikipediya Werênayışê Wikipediya Dosya Werênayışê dosya MedyaWiki Werênayışê MedyaWikiyi Şablon Werênayışê şabloni Peşti Werênayışê peşti Kategoriye Werênayışê kategoriye Portal Werênayışê portali TimedText TimedText talk Modul Werênayışê moduli Event Event talk .ps 0 6718 556464 504243 2026-08-26T21:51:33Z Mirzali 16 556464 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''.ps''', internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be [[İngılızki]]: ''country-code Top Level Domain'' (''ccTLD'')) ra yewo û seba dewleta [[Fılıstin]]i nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Fılıstini mocneno. {{ccTLD}} [[Kategoriye:İnternet de kodê pelanê dıwelan]] [[Kategoriye:Fılıstin]] [[he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות]] [[sv:Toppdomän#P]] bm1jiysb3plfkjt7j0v4whd4npybu9d .pt 0 6788 556467 504244 2026-08-27T05:47:25Z Mirzali 16 556467 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''.pt''', internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be [[İngılızki]]: ''country-code Top Level Domain'' (''ccTLD'')) ra yewo û seba dewleta [[Portekiz]]i nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Portekizi mocneno. {{ccTLD}} [[Kategoriye:İnternet de kodê pelanê dıwelan]] [[Kategoriye:Portekiz]] [[sv:Toppdomän#P]] t1nxagrw5letg0ldmo0vutrnehz5vki Ahmed Muhtar Paşa 0 16380 556469 482737 2026-08-27T05:53:28Z Mirzali 16 556469 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Ahmed Muhtar Paşa''' yew esker û siyasetkarê [[İmperatoriya Usmanıcan]] biyo. Miyanê serranê 1877 û 1878ıne de, [[Herbê Rusya-Usmanıcan (1877-1878)|Herbê Rusya-Usmanıcan]] de Erzurum mıdefa kerd. == Kıtabi == <ref>[http://books.google.com/books?q=inauthor%3AAhmet+inauthor%3AMuhtar&btnG=Kitaplar%C4%B1+Ara&hl=tr Google Books]</ref> * Güzide-i Tarih-i Osmani‎, Mekteb-i Sanayi-i Şahane Matbaası, 1883. * Riyaz ül-Muhtar: Mirat-ül Mikat ve el-Edvar, Bulak Matbaası, 1885 * İstimdad, Matbaa-ı Ceride-i Askeriye, 1887. * Islah-ül Takvim, Matbaat Muhammed Afnadi Mustafa, 1891. * La Réforme du Calendrier, E. J. Brill, 1893. * Muhteriat-ı Cediden Çapı Büyük Seri Ateşli Toplar, Mekteb-i Fünun-ı Harbiye Matbaası, 1893. * Dumansız Barutlar, Matbaa-yı Askeriye, 1894. * Tedris-i Lisan-i Ermeni, Matbaa-i Tigran Civelekyan, 1897. * Deniz ve Sahil Muharebelerinin, Karabet Matbaası, 1898. * Ahvalname-i Müellefat-i Askeriye-i Osmaniye, Tahir Matbaası, 1898. * Rehber-i Umran, Tahir Bey Matbaası, 1900. * Rehber-i Muzafferiyat-i Bahriye: yahut Deniz ve Sahil Muharebelerinin Vesait ve Kavaid Esasiyesi, Karabet Matbaası, 1900. * Hikmet-i Tefekkür, Mensur: Mecal-i Fikret, Manzum‎, Mahmut Bey matbaası, 1902 * Sen Gotardda Osmanlı Ordusu: 1073-75 Seferinin Vakayi-i Esasiyesi, Esfar-ı Osmaniye hatıraları, Kütüphane-i İslam ve Askeri, 1908. * Atabe-i Bülend Mertebe-i Hazret-i Hilafet Penahiye bir Arıza, Teşil-i Tıbaat Matbaa ve İdaresi, 1910. * Sergüzeşt-i Hayatımın Cild-i Evveli, Mekteb-i Harbiye Matbaası, 1912, Yeni Baskısı: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996, ISBN 979-975-333-046-5. * Sergüzeşt-i Hayatımın Cild-i Sanisi, Mekteb-i Harbiye Matbaası, 1912, Yeni Baskısı: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1996, ISBN 975-333-047-2. * Sene-i Maliyenin Hicri Sene-i Şemsiye ile İstibdaline Dair, Matbaa-i Ebüzziya, 1912. * Takvimü's-sinin, 1915, Yeni Baskısı: Genelkurmay Başkanlığı, Ankara, 1993. * İstimali Tekerrür Eden Takvim-i malı, Matbaa-i Ahmet İhsan ve Şürekası, 1916. * Serair ül-Kur'an fi tekvin ve ifna ve iadet il-ekvan, Evkaf-ı İslâmiye Matbaası, 1920 * Serair ül-Kuran, Darülhilâfet ül-Aliye Evkaf-i Islamiye Matbaasi, 1920. == Referansi == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ahmed Muhtar}} {{Mareşalê Usmanıcan}} {{Sedrezemê Usmanıcan}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Qırımi de merdumi]] [[Kategoriye:Herbê Rusya-Usmanıcan (1877-1878) de merdumi]] [[Kategoriye:Herbê Trablusğerbi de merdumi]] [[Kategoriye:Herbanê Balkani de merdumi]] [[Kategoriye:Siyasetkarê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1832 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1919 de merdê]] hz66id6sx16aex4s17vhp6rg15j0fb9 Morcela 0 43329 556463 321998 2026-08-26T17:54:04Z InternetArchiveBot 21954 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260826sim)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 556463 wikitext text/x-wiki {{Dora tewran | name = Morcele | fossil_range = {{fossilrange|100|0}} [[Albian]]&nbsp;– Recent | image = Fire ants 01.jpg | image_caption = [[Fire ant]]s | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | ordo = [[Hymenoptera]] | subordo = [[Apocrita]] | superfamilia = [[Vespoidea]] | familia = '''Formicidae''' | familia_authority = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1809 | subdivision_ranks = Subfamilies | subdivision = * [[Aenictogiton]]inae * [[Agroecomyrmecinae]] * [[Amblyoponinae]] (incl. "[[Apomyrminae]]") * [[Aneuretinae]] * {{extinct}}[[Brownimeciinae]] * [[Cerapachyinae]] * [[Dolichoderinae]] * [[Ecitoninae]] (incl. "[[Dorylinae]]" and "[[Aenictinae]]") * [[Ectatomminae]] * [[Formiciinae]] * [[Formicinae]] * [[Heteroponerinae]] * [[Leptanillinae]] * [[Leptanilloidinae]] * [[Martialinae]] * [[Myrmeciinae]] (incl. "[[Nothomyrmeciinae]]") * [[Myrmicinae]] * [[Paraponerinae]] * [[Ponerinae]] * [[Proceratiinae]] * [[Pseudomyrmecinae]] * {{extinct}}[[Sphecomyrminae]] {{hidden|headerstyle=background:#D3D3A4; text-size:90%;|[[Cladogram]] of ant [[subfamily|subfamilies]]| {{clade|style=font-size:75%;line-height:75% |1={{clade| |1=[[Martialinae]] |2=[[Leptanillinae]] |3=[[Amblyoponinae]] |4=[[Paraponerinae]] |5=[[Agroecomyrmecinae]] |6=[[Ponerinae]] |7=[[Proceratiinae]] |8={{clade| |1={{clade| |1={{clade| |1=[[Ecitoninae]] |2=[[Aenictinae]] |3={{clade| |1=[[Dorylini]] |2=[[Aenictogitoninae]] }} }} |2=[[Cerapachyinae]]* |3=[[Leptanilloidinae]] }} |2={{clade| |1={{clade| |1={{clade| |1=[[Dolichoderinae]] |2=[[Aneuretinae]] }} |2={{clade| |1=[[Pseudomyrmecinae]] |2=[[Myrmeciinae]] }} }} |2={{clade| |1={{clade| |1=[[Ectatomminae]] |2=[[Heteroponerinae]] }} |2=[[Myrmicinae]] |3=[[Formicinae]] }} }} }} }} }} <small>A [[phylogeny]] of the extant ant [[subfamily|subfamilies]].<ref>{{cite journal |last=Ward |first=Philip S |title=Phylogeny, classification, and species-level taxonomy of ants (Hymenoptera: Formicidae) |journal=[[Zootaxa]] |volume=1668 | year=2007 |pages=549–563| url=http://www.mapress.com/zootaxa/2007f/zt01668p563.pdf|format=PDF}}</ref><ref name=martialis>{{cite journal|author=Rabeling C, Brown JM & Verhaagh M|year=2008|title=Newly discovered sister lineage sheds light on early ant evolution|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2008-09-30_105_39/page/14913|journal=PNAS|doi=10.1073/pnas.0806187105|volume=105|pmid=18794530|issue=39|pmc=2567467|bibcode = 2008PNAS..10514913R|pages=14913–7 }}</ref><br /> <nowiki>*</nowiki>Cerapachyinae is [[paraphyletic]]</small> }} }} '''Morcela''' yew heywanê gemo. {{Vernuşte}} [[Kategoriye:Heywani]] m3jhg5pi4tjjzuz4jsajlru474gm7vk Merdış ra tepeya cıwiyayış 0 44947 556460 537483 2026-08-26T17:52:19Z InternetArchiveBot 21954 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260826sim)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 556460 wikitext text/x-wiki [[File:LibroMuertosMetropolitan.jpg|thumb|right|200px|[[Kıtabê merdeyan]] de merdış]] '''Merdış ra tepeya cıwiyayış''' (ya zi '''axırete''') yew cıwiyayışo ke gorey cı merdışê merdıman ra tepeya yew cıwiyayışo bin esto. Merdış ra tepeya heyat pêro [[Din|din]], [[Mitolociye|mit]] u [[Felsefe|felsefe]] de esto. Merdış ra tepeya heyat vatene rê zıwanê [[Erebki]] de vanê axırete. Kıtabanê mıqadesan de merdış ra tepeya cayanê zey berzah (Limbus), ceheneme (Hell), cenete (Heaven-Paradise) estê. [[Şınasiye]] (İlim) de dıma mergi sero delil çıniyo. Cayi ke dıma mergi ra cuwiyayış ri bawer keni, ê hewn (hon, roya) u [[Geyrayışo astral]] (Seyahato astral) mocnıni emma ewro ma zanime ki hewn (hown, roya) yew halo ganiyo, yani be merdışi ra gıreya cı çıniya. Şinasi (İlim) cıwiyayış dıme ra merdış sero septisto. Emma ewro şınasiyeno ki dıma [[Mergê mezgi]] bedeni merduman heme fonkisyonani cı keno vini.<ref>Rosenberger PB; Adams HR. (2001). ''Big brain/smart brain''. Neurology 77: 1504-1505.</ref><ref>Sills, Jennifer. (2009). [http://www.psych.upenn.edu/~mfarah/pdfs/neurosci-and-the-soul-letter.pdf ''Neuroscience and the Soul'']. Science 23: 1168.</ref><ref>[[Steven Pinker|Pinker, Steven]]. [http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1580394,00.html "The Brain: The Mystery of Consciousness"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141008160154/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1580394,00.html |date=2014-10-08 }}. Time. Monday, January 29, 2007.</ref><ref>{{cite journal|author=Bernat JL|date=8 Apr 2006|doi=10.1016/S0140-6736(06)68508-5|issue=9517|journal=Lancet|pages=1181–1192|pmid=16616561|title=Chronic disorders of consciousness|url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_april-8-14-2006_367_9517/page/1181|volume=367}}</ref><ref>[[Steven Laureys|Laureys, Steven]]; Tononi, Giulio. (2009). ''The Neurology of Consciousness: Cognitive Neuroscience and Neuropathology''. Academic Press. p. 20. ISBN 978-0-12-374168-4 "In brain death there is irreversible cessation of all functions of the brain including the brainstem. Consciousness is, therefore, permanently lost in brain death."</ref><ref>Piccinini, Gualtiero; Bahar, Sonya. [http://www.academia.edu/2795738/No_Mental_Life_after_Brain_Death_The_Argument_from_the_Neural_Localization_of_Mental_Functions No Mental Life after Brain Death: The Argument from the Neural Localization of Mental Functions]" (2011). University of Missouri - St. Louis.</ref> == Referansi == <references/> [[Kategoriye:Felsefe]] [[Kategoriye:Din]] [[Kategoriye:Cıwiyayış]] [[Kategoriye:Merg]] ks89n7mhgota613x7m4wrfy57deb50d Lur 0 46463 556462 555394 2026-08-26T17:53:39Z InternetArchiveBot 21954 Add 2 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260826sim)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 556462 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Lur <br/> لۊر | image = {{image array|perrow=5 | image1 = | caption1 = [[Baba Tahir]]<ref>[https://books.google.com/books?id=BwM4AAAAIAAJ&pg=PA204&dq=%22baba+tahir%22+*+lur&hl=en&sa=X&ei=tV0fU9TVL4PooATw_4LADQ&ved=0CC8Q6AEwAQ "The relations of these dialects to one another, and to the languages of ancient Persia, have not yet been fully worked out, though excellent monographs on several of them exist, and the quatrains of the celebrated Baba Tahir, "the Lur...,""]; [https://books.google.com/books?id=GM0oAAAAYAAJ&pg=PA556&dq=%22baba+tahir%22+*+lur&hl=en&sa=X&ei=tV0fU9TVL4PooATw_4LADQ&ved=0CDUQ6AEwAg "A little volume containing the quatrains of 'Omar Khayyam, of Baba Tahir the Lur of Hamadan (the most celebrated dialectical poet of Persia)"]; [https://books.google.com/books?id=RXuHZFnk45wC&pg=PA337&dq=%22baba+tahir%22+*+lur&hl=en&sa=X&ei=tV0fU9TVL4PooATw_4LADQ&ved=0CEIQ6AEwBA "Two modern copies of quatrains (in W. Persian dialect) of Baba Tahir 'Uryan " the Lur."]; [https://books.google.com/books?id=YWoMAQAAMAAJ&q=%22baba+tahir%22+*+lur&dq=%22baba+tahir%22+*+lur&hl=en&sa=X&ei=tV0fU9TVL4PooATw_4LADQ&ved=0CEcQ6AEwBQ "notably of Baba Tahir whose poems in the Lur dialect are highly esteemed"]; [https://books.google.com/books?id=sl4PIeyWriUC&pg=PA339&dq=%22baba+tahir%22+*+lur&hl=en&sa=X&ei=tV0fU9TVL4PooATw_4LADQ&ved=0CFAQ6AEwBw "le Luristan et le poete Baba Tahir Hamadani"]</ref> | image2 = | image3 = Karim Khan by Charles Heath.jpg | caption3 = [[Kerim Xan]]<ref>''Muhammad Karim Khan, of the Zand clan of the Lur tribe, suc- ceeded in imposing his authority on parts of the defunct Safavid empire'', David Yeroushalmi, ''The Jews of Iran in The Nineteenth Century: Aspects of History, Community, and Culture'', BRILL, 2009, ISBN 978-90-04-15288-5, [https://books.google.com/books?id=XYlGS3s3zTQC&pg=PR39&dq=%22Muhammad+Karim+Khan,+of+the+Zand+clan+of+the+Lur+tribe,+suc-+ceeded+in+imposing+his+authority+on+parts+of+the+defunct+Safavid+empire%22&hl=en&ei=_gJLTsPHGYPEmAXM_oiPCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=%22Muhammad%20Karim%20Khan%2C%20of%20the%20Zand%20clan%20of%20the%20Lur%20tribe%2C%20suc-%20ceeded%20in%20imposing%20his%20authority%20on%20parts%20of%20the%20defunct%20Safavid%20empire%22&f=false p. xxxix.]</ref> | image4 = Image of sadiq khan zand.png | caption4 = [[Sadiq Xhan Zend]] | image5 = Ja`far Khan.png | caption5 = [[Cafer Xan]] | image6 = Lotf Ali Khan.jpg | caption6 = [[Lutf Eli Xan]] | image7 = Sardar Assad.jpg | caption7 = [[Eli-Qoli Xan Bextıyari]] | image8 = Grand Ayatollah Hossein Borujerd (1875-1961) portrait.jpg | caption8 = [[Sey Usên Borucerdi]] | [[Şağur Bextıyar]] | [[Cafer Şehıdi]] | [[Ebdulusên Zerinkub]] | [[Feridun Moşêri]] | image13 = Queen-Shabanu Soraya Esfandiary-Bakhtiari, Tehran 1953.jpg | caption13 = [[Sureya İsfendiyari Bextıyari]] | image14 = Karubi in zanjan.jpg | caption14 = [[Mehdi Karubi]] | image15 = Zahra_Rahnavard.jpg | caption15 = [[Zehra Rahneverd]] | image16 = Shahbazi.jpg | caption16 = [[Perwiz Şabazi]] | image17 = | caption17 = [[Yaser Bextıyari]] }} | caption = | population = 5 milyon | region1 = [[İran]] | pop1 = {{Plainlist| * 4–5 milyon * texmin beno ke %7ê [[Demografiya İrani|İran]] }} | ref1 = <ref>{{cite news |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html#People |title=Iran |publisher=[[The World Factbook]] |year= |accessdate=26 August 2013 |archivedate=3 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html#People }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.terrorfreetomorrow.org/upimagestft/TFT%20Iran%20Survey%20Report%200609.pdf |title=Iran |publisher=New America Foundation |date=June 12, 2009 |accessdate=26 August 2013}}</ref> | region2 = [[İraq]] | pop2 = 117,000<ref>http://www.peoplegroups.org/Explore/groupdetails.aspx?peid=11717</ref> | region3 = [[Kuweyt]] | pop3 = 50,000 | region4 = [[Uman]] | pop4 = 5,100<ref>http://www.peoplegroups.org/explore/groupdetails.aspx?peid=11881</ref> | languages = [[Lurki]]: [[Bextıyarki]], [[Leki]] & [[Feyli]] | religions = [[İslamo Şıi]], [[Yersenizm]] | related = [[Farsi]], [[Kurdi]] }} '''Lur''' ('''Lor''' zi vaciyeno; [[Lurki]]: لور, [[Farski]]: لُر) şaro de [[İran]]kiyo, [[İran]]kiyo verociyo de rocawankiyo ke pêro verocê [[İran]]i de cıwiyeno u nıfusê xo texmin beno ke 5 milyon miyan vuriyeno. Ê [[İran]] de [[Lurıstan (eyalet)|Lurıstan]], [[Kohgıluye u Buyer-Ehmed]], [[Xuzıstan]] u [[Fars (eyalet)|Fars]] (pêro [[Lamerd]], [[Mohammad Hassani|Mamasani]] u [[Rostam]]), [[Buşehr]], [[Çeharmehal u Bextıyari]], [[Hemedan]], [[İam]] u [[İsfahan|İsfahan]] de cıwiyenê.<ref>Cultural Survival Inc. (http://www.culturalsurvival.org/publications/cultural-survival-quarterly/iran/lurs-iran), "The Lurs of Iran".</ref> Şarê Luri pêro zıwanê [[Lurki]] ra qal kenê (no zıwan rê "Lori" zi vaciyeno) u zıwano İrankiyo de verocê rocawanio. No zıwan be zıwananê [[Farski]] u [[Kurdki]] ra gıreydayo, nê zıwanan miyan de maneno. Heto bin ra yew letey Luran zi rocvetışê [[İraq]]i dero. [[İraq]] de Luri be namanê [[Feyli]] (Kurdê Feyli zi vaciyeno) ra zi zaniyenê u Feyli [[Diyala]] ([[Xanaqin]], [[Balad Ruz|Mendeli]] u [[Muqdadiyah]]) u [[Beğdad]] de ca gênê. Gorey [[Ensiklopediya İslami]] ra, zıwanê Lurki zıwano en nezdiyo ke hıma esto u be [[Pehlewki]] ra gıreydayo.<ref>C.S. Coon, "Iran:Demography and Ethnography" in Encyclopaedia of Islam, Volume IV, E.J. Brill, pp 10,8.</ref> Gorey linguist Don Still ra zi, [[Lurki]] - [[Bextıyarki]] yew versiyonê zıwanê Farskiyo ke direkt Pehlewki ra vıraziyao.<ref>Don Stillo, "Isfahan-Provincial Dialects" in Encyclopedia Iranica, Excerpt: "While the modern SWI languages, for instance, Persian, Lori-Bak_tia-ri and others, are derived directly from Old Persian through Middle Persian/Pahlavi"</ref> [[Michael M. Gunter]] argument rameno ke şarê Luri be şarê [[Kurd]]i ra xeylê nezdiyo hama ê Kurdan ra der u dür kewtê verê 1,000 serran ra."<ref name=ku/> Luri demografiye de [[Kohgıluye u Buyer-Ehmed]], [[İlam]], [[Lurıstan]] u [[Çeharmehal u Bextıyari (eyalet)|Çeharmehal u Bextıyari]] de şaro de en gırdo. Nêmê populasyonê Xuzıstani u %30ê populasyonê Buşehri zi Luran ra yena pêra.<ref>[http://www.everyculture.com/Africa-Middle-East/Lur-History-and-Cultural-Relations.html Lur - History and Cultural Relations]</ref> == Zıwan == Profesor [[Richard N. Frye]] nuşto ke "Luri u diyalektê inan Farsanê [[Fars (eyalet)|eyaletê Fars]]ir a zaf nezdiyo u co ra ke Lur zi gırey dano zıwananê İrankiyanê verocê rocawankiyan.".<ref>{{cite book|last=Frye|first=Richard N.|title=Handbuch der Altertumswissenschaft, Part 3, Volume 7|url=https://archive.org/details/historyofancient0000frye|year=1983|publisher=Beck|isbn=978-3406093975|page=[https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n48 29]}}</ref> [[Lurki|Zıwanê Lurki]] de dı grubê diyalekti estê: * Diyalekto ke Luri-i buzurg (Greater Lur) de qal beno u Farski ra xeylê nezdiye mocneno. ThNo diyalekt terefê şarê Bextıyari, Kuh-Gilu-Boir Ahmed, u zımey u rocvetışê Xuzıstani, qazey [[Fars]]i Mamasani u tayê cayanê Buşehri de zıwano yewıneo ke qal beno. * Diyalekto ke Lur-i-Kuchek de qal beno u [[Soranki]] ra nezdiyo u heto bin ra be Farski zi nezdiye mocneno. No diyalekt Lurıstan de, zafê dewanê Hemedani de (Malayer, Nahavand, Towisarkan) u verocê İlami zımey Xuzıstani de qal beno. * Yew zi gruba hirêyıne esta ke Luran ra vıraziyena u zıwanê inan rê Luri-e-Minjaee vaciyeno; ena grube etnisite de letey Lur-e- kuchak amariyena, diyalekt de zi letey Lur-e-bozorgi amariyena. Luri yewbiyayışê klananê [[Hind - İran]]kiyan ra amariyenê, rıçık u oricinê inan [[Asyay Miyani]] ra yenê. [[Michael M. Gunter]] nuşto ke Lur Kurdan ra nezdio hama Kurd niyo" O ilawe keno ki [[Şerefname]]y [[Şeref Xan Bıdlısi]] "Dı şarê Luri ponc şaranê Kurdan miyan de ca gênê, ê xoseriye u serbestiye ver de xeylê kar kerdo."<ref name="ku">{{cite book|last=Gunter|first=Michael M.|title=Historical Dictionary of the Kurds|year=2011|edition=2nd|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0810867512|page=203|url=https://books.google.com/books?id=zDRGO6EgapMC&pg=PA203&dq=Sharafnama+lurs+kurds&hl=en&sa=X&ei=1DkzUbOAD4Hs0gX62YDIBg&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Sharafnama%20lurs%20kurds&f=false}}</ref> </ref> {| class="wikitable" align="right" style="margin:0 0 1em 1em; font-size: 100%; " |- [[File:LurishLanguageMap.png|thumbnail|right|Zıwanê Lurki]] |} == Cênetik == Varyasyonê inanê [[Y-Chromosome|NRY]]i vêniyeno ke Luri şaranê İrankiyanê binan ra cıra vêniyenê u inan de frekansê [[Human Y-chromosome DNA haplogroup|Y-DNA]] [[Haplogroup R1b (Y-DNA)|Haplogroup R1b]] asenê.<ref name=Grugni>{{cite journal | last1 = Grugni | first1 = V | last2 = Battaglia | first2 = V | last3 = Hooshiar Kashani | first3 = B | last4 = Parolo | first4 = S | last5 = Al-Zahery | first5 = N ''et al.'' | year = 2012 | title = Ancient Migratory Events in the Middle East: New Clues from the Y-Chromosome Variation of Modern Iranians | url = | journal = PLoS ONE | volume = 7 | issue = 7| page = e41252 | doi=10.1371/journal.pone.0041252 | pmid=22815981 | pmc=3399854}}</ref> Ninan teber de, [[Haplogroup R-M173 (Y-DNA)|R1]] zi haplogruba de tewr gırda ke Luran miyan de asena.<ref name=Grugni/><ref name=RSpencer>{{cite journal | last1 = Wells | first1 = R. Spencer ''et al.'' | year = 2001 | title = The Eurasian Heartland: A continental perspective on Y-chromosome diversity | url =https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2001-08-28_98_18/page/10244| journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 98 | issue = 18| pages = 10244–9 | doi=10.1073/pnas.171305098 | pmid=11526236 | pmc=56946}}</ref> [[Haplogroup J-M172 (Y-DNA)|Haplogroup J2a]] (bıngrubi J2a3a-M47, J2a3b-M67, J2a3h-M530,) haplogruba dıyıneya ke merdumê Luri miyan de asena, be [[Difusyon|difusyon]] ra menda, [[Rocvetışo Nezdi]] de m. 8000-4000 Vİ veciyo.<ref name=RSpencer/><ref>Semino O, Passarino G, Oefner P J, Lin A A, Arbuzova S, Beckman L E, de Benedictis G, Francalacci P, Kouvatsi A, Limborska S, et al. (2000) Science 290:1155–1159</ref><ref>Underhill P A, Passarino G, Lin A A, Shen P, Foley R A, Mirazon-Lahr M, Oefner P J, Cavalli-Sforza L L (2001) Ann Hum Genet 65:43–62</ref><ref>{{cite journal | last1 = Semino | first1 = Ornella | last2 = Magri | first2 = Chiara | last3 = Benuzzi | first3 = Giorgia | last4 = Lin | first4 = Alice A. | last5 = Al-Zahery | first5 = Nadia | last6 = Battaglia | first6 = Vincenza | last7 = MacCioni | first7 = Liliana | last8 = Triantaphyllidis | first8 = Costas ''et al.'' | year = 2004 | title = Origin, Diffusion, and Differentiation of Y-Chromosome Haplogroups E and J: Inferences on the Neolithization of Europe and Later Migratory Events in the Mediterranean Area | url =https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_2004-05_74_5/page/1023| journal = The American Journal of Human Genetics | volume = 74 | issue = 5| pages = 1023–34 | doi=10.1086/386295 | pmid=15069642 | pmc=1181965}}</ref> Haplogruba bini geyrena cı ki be %10ê Luran frekans mocneno u bıngruba [Haplogroup G-M201 (Y-DNA)|G2a]]ya be [[Haplogroup G-P303 (Y-DNA)|G2a3b]] ra.<ref name=Grugni2>{{cite journal | last1 = Grugni | first1 = V | last2 = Battaglia | first2 = V | last3 = Hooshiar Kashani | first3 = B | last4 = Parolo | first4 = S | last5 = Al-Zahery | first5 = N ''et al.'' | year = 2012 | title = Ancient Migratory Events in the Middle East: New Clues from the Y-Chromosome Variation of Modern Iranians | url = | journal = PLoS ONE | volume = 7 | issue = 7| page = e41252 | doi = 10.1371/journal.pone.0041252 | pmid=22815981 | pmc=3399854}}</ref><ref name=Grugni2/> Lineages [[Haplogroup Q-M242 (Y-DNA)|Q1b1]] and [[Haplogroup Q-M346 (Y-DNA)|Q1a3]] present at 6%, and [[Haplogroup T-M184 (Y-DNA)|T]] at 4%.<ref name=Grugni2/> == Kultur == Luran miyan de, waştış u kerdışê serê eşiran şarê goçkerdoği ser de zaf kar kenê, gırdiya inan mocnenê, yanê qısey pilan mılet ser de dominanto. Hama şarê ke suke de cıwiyenê, inan ser de qısey pilan u kulturê eşiri nêvêrenê. [[Bextıyari]] u şarê Kurdi de, cêniyê Luri wayirê xoseriya gırde gorey şaranê İrankiyê binan ra.<ref>{{cite book|author=Edmonds, Cecil|url=https://books.google.com/?id=SzcyuAL7YOkC&pg=PA188&dq=Lur+women#v=onepage&q=Lur%20women&f=false|title=East and West of Zagros: Travel, War and Politics in Persia and Iraq 1913-1921|page=188|isbn=9789004173446|year=2010}}</ref> == Baweriye == Mabênê Luran de, zaf mıxtelif din u itıqadi estê. Hama zafêri [[İslam|mısılman]]ê u mısılmanê dê şiıyê. Heto bin ra Luri zi estê ke xo Zerduşt vênênê. == Çım berzên == * [[Leki]] * [[Bextıyari]] * [http://www.youtube.com/watch?v=cSPlXAm7j-8 Muzikê Lurki (Mehrdad Hedayati)] * [http://www.britannica.com/eb/article-9049403/ Entriyê Encyclopædia Britannica Luran sero] * "Luri" Carpet weaving style incorporating design themes of ancient Persia. [http://www.jozan.net/distrikter/luri.asp?oldcarpet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923060437/http://www.jozan.net/distrikter/luri.asp?oldcarpet |date=2015-09-23}} == Referansi == <references/> {{Şarê İrani}} [[Kategoriye:Luri]] sz46glsyn5b8fnay3zqyx6kwg1bt9eb Cınso hirêyın 0 46784 556461 532234 2026-08-26T17:52:58Z InternetArchiveBot 21954 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260826sim)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 556461 wikitext text/x-wiki [[Image:Sparrow, White throated.jpg|thumb|right|250px|Mılıçıka Amerikane, (White-throated Sparrow), poliformiya cı de hem halê neri hem zi halê mayki estê. Yani na mılıçıke neri zi niya, mayki zi niya. Miyanê neri u mayki de manena]] '''Cınso hirêyın''', oyo ke cınso ke miyanê neri u mayki de maneno, cı rê vaciyeno. Cınso hirêyın şar be şar, mılet be mılet vuriyeno ke her mılet de mıxtelif xısusiyet de vêniyao, kategorize vırziyao. Heto bin ra ferdo ke xo ne neri ne zi mayki vênêno, o semedê ke xo vatene cınso hirêyın ifada keno. Konseptê cınsê hirêyıni rê "hirêyın", "çeharın" u "taye" zi kewnê kategorinayışê Ewropa ra.<ref>McGee, R. Jon and Richard L. Warms 2011 Anthropological Theory: An Introductory History. New York, McGraw Hill.</ref> Waziyetê cınsê hirêyıni, merduman teber de heywanan de u ganiyanê binan de zi aseno, vêniyeno. Ferdê cınsê hirêyıni, verocê Asya de [[Hindıstan]], [[Pakıstan]] u [[Bengladeş]] de qanun ver de qabul vêniyayê.<ref>{{cite journal |doi=10.1177/006996697031002005 |title=Gendered Bodies: The Case of the 'Third Gender' in India |url=https://archive.org/details/contributions-to-indian-sociology_july-december-1997_31_2/page/273 |year=1997 |last1=Agrawal |first1=A. |journal=Contributions to Indian Sociology |volume=31 |issue=2 |pages=273–297}} </ref> == Bıvênên == * [[Two-Spirit]] == Referansi == <references/> [[Kategoriye:Cınso hirêyın]] [[Kategoriye:İnterseks]] [[Kategoriye:Cınsiyet]] plzc9q87mbyw17xyftbmst34ujaw0ed Sibel Arslan 0 59000 556470 536660 2026-08-27T05:58:15Z Mirzali 16 556470 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Sibel Arslane''' (b. [[23 Heziran]] [[1980]] [[Erzıngan]], [[Tırkiya]])<ref name="sp">[http://www.sp-bs.ch/?q=content/sibel-arslan-kandidiert-f%C3%BCr-vakanten-sitz-im-basler-b%C3%BCrgerrat ''Sibel Arslan kandidiert für vakanten Sitz im Basler Bürgerrat''], Website der [[Social Democratic Party of Switzerland|Sozialdemokratischen Partei]] Basel-Stadt, 14. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141209094958/http://www.sp-bs.ch/?q=content/sibel-arslan-kandidiert-f%C3%BCr-vakanten-sitz-im-basler-b%C3%BCrgerrat|date=9 December 2014}}</ref>, jû avukat û siyasetkara [[Zaza]]ya. Dewleta [[İswiçre]] de, [[Partiya İswiçreya Kıhoye|Partiya Kewoye]] de siyaset kena. Keyeyê aye [[Dêsım (wılayet)|Dêsım]], [[Pılemoriye]] ra, dewa [[Almeliye]] raya; eşire ra [[Balaban]]ıca. Sibel Arslane rew rew Basel de peşti dana projanê Zazaki ki, zey serra 2010ıne de, proceyê Pelguzare de. Nasdayena proceyi ra piya albumê proceyê Pelguzare [[Mikail Aslan]] Ensemble vet. == Referansi == <references/> {{DEFAULTSORT:Arslan, Sibel}} [[Kategoriye:Zazay]] [[Kategoriye:Cêniyê Zazay]] [[Kategoriye:Abukati]] mat2nlqhfrx2cltfz64njm1h04856wt NGC 6053 0 63787 556465 489241 2026-08-26T21:52:37Z Mirzali 16 556465 wikitext text/x-wiki {{Galaksiye}} '''NGC 6053''', yew cısmê [[Asmên|asmên]]iyo. No cısım [[Katalogo Pêroyiyo Newe|Katalogê Pêroyiyê Neweyi]] de komê estareyanê {{Wikidata|P59}} miyan de ca gêno. {{Wikidata|P575}} de terefê {{Wikidata|P61}}i ra keşıf biyo. == Bıvênên == * [[Asmên]] * [[Galaksiye]] * [[Estare]] * [[Pulsar]] * [[Nebula]] * [[Lista cısmanê NGC]] == Gıreyê teberi == * {{NASANED}} * {{Simbad}} * {{Leda}} * {{Seds}} * {{WikiSky}} {{NGC|6053}} [[Kategoriye:Asmênşınasiye]] 5tiv0mvwtic4yd3xjv75gpp49p2ponb 556466 556465 2026-08-26T21:53:06Z Mirzali 16 556466 wikitext text/x-wiki {{Galaksiye}} '''NGC 6053''', yew cısmê [[Asmên|asmên]]iyo. No cısım [[Katalogo Pêroyiyo Newe|Katalogê Pêroyiyê Neweyi]] de komê estareyanê {{Wikidata|P59}}i miyan de ca gêno. {{Wikidata|P575}} de terefê {{Wikidata|P61}}i ra keşıf biyo. == Bıvênên == * [[Asmên]] * [[Galaksiye]] * [[Estare]] * [[Pulsar]] * [[Nebula]] * [[Lista cısmanê NGC]] == Gıreyê teberi == * {{NASANED}} * {{Simbad}} * {{Leda}} * {{Seds}} * {{WikiSky}} {{NGC|6053}} [[Kategoriye:Asmênşınasiye]] qxaglsw3uf0mflxqmqibnjtetomky6b NGC 6007 0 68059 556472 489261 2026-08-27T06:01:23Z Mirzali 16 [[Katalogo Pêroyiyo Newe]] 556472 wikitext text/x-wiki {{Galaksiye}} '''NGC 6007''', yew cısmê [[Asmên|asmên]]iyo. No cısım [[Katalogo Pêroyiyo Newe|Katalogê Pêroyiyê Neweyi]] de komê estareyanê {{Wikidata|P59}} miyan de ca gêno. {{Wikidata|P575}} de terefê {{Wikidata|P61}}i ra keşıf biyo. == Bıvênên == * [[Asmên]] * [[Galaksiye]] * [[Estare]] * [[Pulsar]] * [[Nebula]] * [[Lista cısmanê NGC]] == Gıreyê teberi == * {{NASANED}} * {{Simbad}} * {{Leda}} * {{Seds}} * {{WikiSky}} {{NGC|6007}} [[Kategoriye:Asmênşınasiye]] li95v6bxlgwgrromvdnbmkdw1ac3x1g NGC 6030 0 68065 556468 489254 2026-08-27T05:48:27Z Mirzali 16 [[Katalogo Pêroyiyo Newe]] 556468 wikitext text/x-wiki {{Galaksiye}} '''NGC 6030''', yew cısmê [[Asmên|asmên]]iyo. No cısım [[Katalogo Pêroyiyo Newe|Katalogê Pêroyiyê Neweyi]] de ca gêno. == Bıvênên == * [[Asmên]] * [[Galaksiye]] * [[Lista cısmanê NGC]] == Gıreyê teberi == * {{NASANED}} * {{Simbad}} * {{Leda}} * {{Seds}} * {{WikiSky}} {{NGC|6030}} [[Kategoriye:Asmênşınasiye]] g8t37sfls8kvc9vhvojsb7ttkn6uaab .pub 0 69217 556471 504245 2026-08-27T05:59:59Z Mirzali 16 556471 wikitext text/x-wiki '''.pub''', nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be [[İngılızki]]: {{langi|en|[[Bandıra sewiyaya serêna jenerike|Generic top-level domains]]}}) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a. {{Generic top-level domain}} {{ccTLD}} [[Kategoriye:Bandıra sewiyaya serêna jenerike]] rw49pbwlf4a23ilwofe8oywo76vrcr5 John Louis Emil Dreyer 0 99410 556459 536217 2026-08-26T17:51:51Z InternetArchiveBot 21954 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260826sim)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 556459 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''John Louis Emil Dreyer''' (b. Şıbate 13, 1852&nbsp; – m. Keşkelun 14, 1926) yew [[Asmênşınas|asmênşınaso]] [[Danimarka]]yıco.<ref>{{Cite journal|title=obit. Dr. J. L. E. Dreyer|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1926-09-25_118_2969/page/454|journal=Nature|date=25 September 1926|volume=118|pages=454–455|doi=10.1038/118454a0|bibcode=1926Natur.118..454.|issue=2969}}</ref> == Çıme == {{Çıme}} {{Portal|Biyografiye|Asmên}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Merdumê ke 1926 de merdê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1852 de biyê]] j400fubsg0svzcgqjawi4l1at6er3lz