Wikipedia diqwiki https://diq.wikipedia.org/wiki/Pela_Seri MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Medya Xısusi Werênayış Karber Werênayışê karberi Wikipediya Werênayışê Wikipediya Dosya Werênayışê dosya MedyaWiki Werênayışê MedyaWikiyi Şablon Werênayışê şabloni Peşti Werênayışê peşti Kategoriye Werênayışê kategoriye Portal Werênayışê portali TimedText TimedText talk Modul Werênayışê moduli Event Event talk 0 337 558776 336449 2026-10-11T10:19:37Z Maviulke 34834 558776 wikitext text/x-wiki '''Werxanci''' (Werxanwan): Merdımo kı [[werxan]] yan zi d[[oşeg]]i degêno, derıbneno, derzeno, vırazeno u roşeno ey rê vanê {{Databox }} werxaci yan zi doşegçi. Nê doşegan en bol ki peşmi u pemera vırazenê. Verê vıraştane pemi yan zi peşmi weş benê cınenê, cêra vejenê u kenê têl têli. Bahdo qümaşê, yan zi parçey bındê cı erdo weş rakenê, ê pemi yan zi a peşmiya xo anê ey sero rakenê. Wıni rakenê, wıni kenê vılla kı, cayê ne berz u ne zi nızm bımano, heme zey pê biro. Wexto kı zey pê niro yan zi tey gıre bımano, wexto kı, kes ey berzo xo ser yan zi sero rakewo do şıro merdımi ra. Ey ra vanê zey pê u weş vılla bo. Weş zey pê rakerd u kerd vılla tepey a, parçey ciyê seri anê erzenê ser. Veri koşanê cı arêdanê pêser u pê ya derıbnenê, derzenê. Bahdo zi ê seri bı goçina hebê cêra hera derıbnenê, derzenê. Bahdê gırd deştenı, no fın werdi-werdi derzenê kı, wexto kı werzanê u cadê xo ra bılunê niro pêser u pê dı gıre nêbo. Werdi nêderzê pêser kewno u ca bı ca beno gırey. Sero rakewo yan zi xora do ê gırey şınê merdımi ra. O deşt tepey a no fın zi riyê ciyê cı antenı derzenê u ancenê cı. Tabi no riyê cı qümaşandê bı rengınan, weş u herirınan ra vırazêno. Riyê cı zi derziya u anciya cı tepey a qandê rotenı beno hadıre. Tay, tay keyey estê kı, bı xo şınê nê wustayan ser, dergey u herayeya doşeg yan zi werzandê xo cı rê vanê, do qamcin [[qümaş]] ra u kamcin rengıra vıraziyo danê nişan kerdenı. Bazarê xo kerd tepey a wustay zekı inan vato wıni u ê çiyan ra werxan, doşeg yan zi balışnanê ninan vırazenê. Vıraşti u bi hadre tepey a veyndanê wêrandê cı. Ê zi şınê peranê xo danê u gênê benê. Wexto kı pey qayıl nêbê newera danê vıraştenı. Tabi bol keyey estê kı ninan keydê xo dı bı xo vırazenê. Yanê bı xo çiyê xo gênê u bı xo keydê xo dı bı imkanandê xo ya vırazenê. Çımkı ê kı dukanan sero vırazênê u yenê rotenı, ê keye dı vıraştenı ra bol vay mal benê. Qandê coy bı xo vırazenê. Labırê ê kı newe jewjênê kes şeno vajo kı, heme doşeg, werxan u balışney inan kışta nê wustayan ra vırazênê. Yanê heme teber dı, dukanan sero yenê herinayenı. (Wustay wexto kı ninan vırazenê rışenê dukandaran rê, ê zi dukanandê xo dı ninan roşenê). {{Kar u Senate}} [[Kategoriye:Kar u Senate]] hbf517sya7qtivug1y1iefylijbjn29 0 457 558771 336888 2026-10-11T10:17:42Z Maviulke 34834 558771 wikitext text/x-wiki [[Dosya:AtmosphericDischarges.jpg|thumb|200px|right|Vırusk (Bılısk)]] '''Fizik''' ilmo ke geyreno madde u lewiyayışê cı be fırranê (quwetanê) xo ra ke fırr u lewiyayışi senên maddey tesir kenê. Fizik kimya ra nezdiyo, bıngehê xo matematiki ra gêno. '''Taê lızgey (gılê/şaxê) fiziki nêyê:''' * [[Mekanik]] * [[Optik]] * [[Akustik]] * [[Atom]] u [[zikê dendıki]] * [[Germşınasiye]] ([[Termodinamik]]) * [[Elektrisite]] '''Banê teoriya fizikia moderne 2 (dı) ustınan ser dero:''' * [[Teoriya Relativita]] * [[Fizikê Quantumi]] === Teoriyê cıyê esasi === * [[Mekaniko klasik]] * [[Termodinamik]] * [[Elektromanyetizma]] * [[Mıdayên]] * [[Mekanikê kuantumi]], * [[Modelo standard]] == Merdumê İlmê Fizik, Kimya u Matematiki == # [[Nicolas Appert]] # [[Archimedes]] # [[John Logie Baird]] # [[Alexander Graham Bell]] # [[Karl Benz]] # [[Tim Berners-Lee]] # [[Niels Bohr]] # [[Test-wp/diq/Tycho Brahe|Tycho Brahe]] # [[Rachel Carson]] # [[Nicolaus Copernicus]] # [[Marie Curie]] # [[Thomas Edison]] # [[Albert Einstein]]''' # [[Leonhard Euler]] # [[Enrico Fermi]] # [[Richard Feynman]] # [[Alexander Fleming]] # [[Henry Ford]] # [[Joseph Fourier]] # [[Buckminster Fuller]] # [[Casimir Funk]] # [[Galileo Galilei]] # [[Bill Gates]] # [[Carl Friedrich Gauss]] # [[Kurt Gödel]] # [[Johann Gutenberg]] # [[İbni Heysem]] # [[David Hilbert]] # [[Christiaan Huygens]] # [[Hypatia of Alexandria]] # [[Edward Jenner]] # [[Steve Jobs]] # [[Johannes Kepler]] # [[John Maynard Keynes]] # [[Donald Knuth]] # [[Pierre-Simon Laplace]] # [[Gottfried Leibniz]] # [[Carolus Linnaeus]] # [[Ignacy Łukasiewicz]] # [[James Clerk Maxwell]] # [[Muhammed ibn Musa al-Khwarizmi]] # [[Isaac Newton]]''' # [[Alfred Nobel]] # [[Hans Christian Ørsted]] # [[Louis Pasteur]] # [[Dennis Ritchie]] # [[Ole Rømer]] # [[Wilhelm Conrad Röntgen]] # [[Bernhard Riemann]] # [[Ernest Rutherford]] # [[Richard Stallman]] # [[Nikola Tesla]] # [[Linus Torvalds]] # [[Alan Turing]] # [[Leonardo da Vinci]] # [[Wright bras]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Fizik]] j0eo57twnrrcvq6ssr3mchmw88enzo7 0 459 558785 335621 2026-10-11T10:23:26Z Maviulke 34834 558785 wikitext text/x-wiki '''Fıkır''' (< Erebki ''fikr'' فکر), İng. ''idea'', Alm. ''Idee'', Yunanki ''idéin'' (diyaene), ''idéa, éidos'' (asayış, şıkl, qılafet, dürıf)) Mena xo felsefe de [[Platon]]i ra nat, tarifê giyanê (canê) zerreyi û raştiya yew çi ya zi vateyê tewr berzi. Tayê fıkri mocniyenê: *[[Anarşizm]] *[[Estbiyayene]] *[[Komunizm]] *[[Marksizm]] *[[Narsizm]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Fıkri]] [[Kategoriye:Felsefe]] [[Kategoriye:İdeolociy]] 4pl5xl5ipheds31l5uv8a4g2ekg7b72 0 1353 558765 337357 2026-10-11T10:14:57Z Maviulke 34834 558765 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:MIT-seal.gif|thumb|right|175px|Tugrayê MIT]] '''Enstituyê Teknolociya Massachusettsi''' (be [[İngılızki]]: ''Massachusetts İnstitute of Technology'', bıwane: ''"Masaçusets instıtut of teknoloci"'') yew üniversıteyê [[Dewletê Amerikayê Yewbiyayey|Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan]]o u sûka [[Boston]]i de ronayeyo. Enstituyê Teknolociya Massachusettsi mektebo de zaf namdar u presticıno, u xeylê profesoranê Massachusetts İnstitute of Technology [[Xelata Nobeli]] gırewto. [[Dosya:Great Dome, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge MA.jpg|thumb|left|250px]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Enstituy]] [[Kategoriye:Universıteyê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan]] [[Kategoriye:Boston]] 7kgy70z2ct2ikzf71an5175z54wsfw8 0 3583 558813 339158 2026-10-11T11:55:57Z Maviulke 34834 558813 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Remedan''' (be [[Tırki]]: ''Ramazan'') qezay [[Dêrsım]]i [[Nazmiya]] de jû dewa nahiyay [[Hakıs|Hakısia]]. {{Mamekiye }} {{Nazmiya}} [[Kategoriye:Dewê Nazmiya]] [[Kategoriye:Hakıs]] hztz0fpjc3lxolzt9g5fhowhapksf5j 558818 558813 2026-10-11T11:58:35Z Asmen 19 Namdarê dewe 558818 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Remedan''' (be [[Tırki]]: ''Ramazan'') qezay [[Dêrsım|Dêsım]]i [[Nazmiya]] de jû dewa nahiyay [[Hakıs|Hakısia]]. == Namdarê dewe == * [[Kamer Genç]] * [[Mursao Areyiz]] {{Mamekiye }} {{Nazmiya}} [[Kategoriye:Dewê Nazmiya]] [[Kategoriye:Hakıs]] ljkdp9x3ny44eklidacvljjcj8zkpit 0 4540 558739 333746 2026-10-11T09:58:28Z Maviulke 34834 558739 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Intel 80486DX2 top.jpg|thumb|200px|Prosesor]] Sürétê '''prosesor'''ı bı [[MHz]] wegêrênê. Ewro şar en tayın (minimum) 1,4 [[GHz]] prosesor kompitorandê xü dı gürweynenê. Prosesor ju leteyê [[CPU]] o. '''Dı (2) qedemedı kompitor gürweyeno''': '''Leteyê sere antox''': Qererê gürwey u ê düzeni dano '''Leteyê aritmetik''': Hésab keno u amoreno. '''Frekans''': Peymıtenı bı hertz a amorenê. Yani saniye dı çend fıni frekans doş beno. Saniye dı milyonê hertz beno megahertz. Her çendı megahertz kompitor dı vêşi bo, kompitor héndı rew gürweyeno. == Prosesor senin ameyo pêser == 1- '''Leteyê BUSS (BİU):''' Enfermasyon, xeber u qodi [[RAM]] (mezgdê gürwey) ra ano. Prosesor Élaqa ([[kominikasyonê]]) bı RAM’a bı rayê kretzi kı ser qertê may ([[motherboard]]) dı estê u cı rê vanê buss bı inana kewno dewre. 2- '''Leteyê BUSS''': Leteyê buss enfermasyon u qodi bı dı raya rışeno u no zı her fını dı şeno 64 BIT qontrol bıkero. Raya juwêrı şıno reseno mezgdê cach u uca dı 8 K hécım gêno. Raya dıdını zi şıno reseno [[CM]] ([[Configuring Manager]]) o zi qodi gürweyneno kı ka prosesor bıgürweyeyo senin enfermasyni bı resno sistem. 3- '''ALU weçeynayox''': Verê qodi CM dı pawenê, qısmê binı ê prosesor yani ALU weçeynayox qereê kar ardenda enfermasyoni dano ka kamcin letey kompitori dıha efektif bıgürweyo. 4- '''Nımıtox (buffert) u qodwendox''': Ju nımıtox mualumat gêno u şıno pey qodan gêyreno. Êy qodi kı nımıtox gêyreno qodê kı bı ALU weçeynayox beli kerdo. Nımıtox, qodê ALU weçeynayoxi deşifre keno u dıma açarneno qodê proxramiö kı proxram bışo êy mualumati aritmetik u mantıqi bıwano u bızano. 5- '''Leteyê ca vırnayenda amori''': Heger desimal u ca vırnayenda amoran bıwazê vırnê, ''mesela'': 33,3 gerek bırışê ju spesialist u nêy rê vanê prosesorê ê zere u êy rê zi vanê ‘leteyê ca vırnayenda amori’. 6- '''ALU’yê amorê cıtı''': No leteyê kompitori dı, mualumat dı (2) lete dı yani aritmetik u mantıq dı héme enfermasyon bı ‘[[cıtamor]]’ o. Her lete 32 bit’a enfermasyon şıno reseno qodwendoxı. ALU gürweyê xü bı mualumatana ano ca. No mualumati CM ra yeno u CM zi ze kıtabo u cırê vanê ‘defterê sicili’. 7- '''Mezgdê cach qandê enfermasyoni''': Êy dı héb letey yani [[aritmetik]]-[[mantıq]] u leteyê ca vırnayenda amori xeberê en peynêyêni rışenê kompitor CM. Cüwab u xeberê en peynêyêni bı leteyê buss (BİU) rışenê RAM, yani mezgdê gürweyê kompitori. == Çımey == * Kıtabê Faruk İremet "Allmänt IT" (bı Swêdki). {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Teknolociye]] [[Kategoriye:Komputer]] qausx9xr0pnje1epvp1ebfwg1a4klfm 0 5144 558778 336264 2026-10-11T10:20:21Z Maviulke 34834 558778 wikitext text/x-wiki '''Mektebê Senate''' dıwel û dıwele ra vuriyeno. Na mekteb de [[resm]] ra bıgê, zey [[heykel]], [[muzik]], [[tiyatro]], restorasyon, [[senata rındeke]] uêb. dersi yenê dayene. İyê ke wazenê mektebê niyanêni de bıwanê gereke dest ra zi [[qabiliyet]]ê çiyo de niyanên bêro. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Mekteb]] [[Kategoriye:Huner]] [[Kategoriye:Pedagociye]] mcsizajxenb0peawn4dxoggyodehcb3 0 5300 558722 335447 2026-10-11T09:51:53Z Maviulke 34834 558722 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Almazán''', mıntıqaya [[İspanya]] [[Kastilya û Leon]] de qezayê da wılayetê [[Sorya]]ya. Amardışê serra 2004ıne ra gore nıfusê xo 5,755 nefero. [[File:Almazan puerta de la Villa.jpg|thumb|left|200px|Keyberê Almazáni]] <br clear="all" /> <div class="boilerplate metadata" id="stub"><table cellpadding="0" cellspacing="0" style="background-color: transparent;"><tr ><td >[[File:Spain stub.svg|35px|]]</td ><td >''&nbsp;'''''[[Almazán]]'''''i sero no nuşte hewna nêqediyao. Tı şikinay be iştırakê xo pheşti bıdê [[Wikipediya|Wikipediya Zazaki]]. '''«[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} bınusne.]»''' </div> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sûkê İspanya]] lomr11j2zdjbz2dbaz1814pr2bl57tq 0 6798 558652 504309 2026-10-11T06:52:57Z Mirzali 16 558652 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''.sc''', internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be [[İngılızki]]: ''country-code Top Level Domain'' (''ccTLD'')) ra yewo û seba dewleta [[Seyşeli|Seyşelan]] nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Seyşelan mocneno. {{ccTLD}} [[Kategoriye:İnternet de kodê pelanê dıwelan]] [[Kategoriye:Komunikasyonê Seyşelan]] [[sv:Toppdomän#S]] neppxvsk1ltcg3vaa33pol68i5ixqih 0 6970 558615 332367 2026-10-10T13:21:21Z Maviulke 34834 558615 wikitext text/x-wiki {{Maneyo bin|Aydın}} Bınê '''Aydın'''i de nê meqaley estê: # [[Aydın (wılayet)|Aydın]] verocê rocawanê [[Anatoliye]] de wılayetê do [[Tırkiya]]yo. # [[Aydın]], sûka merkezê wılayeti û qezayê da [[Aydın (wılayet)|Aydınia]]. [[Kategoriye:Arezekerdış]] buouvwiomu2r6in49a899h5gxgmnex7 0 7053 558802 489961 2026-10-11T11:43:46Z Maviulke 34834 /* Çımeyi */ 558802 wikitext text/x-wiki {{maneo bin|Batman (arezekerdış)}} {{Wılayet}} '''Batman''' (kılmkerdışê ''Batı Raman''i, nameyê koyan ra; be [[Kurdki]]: ''Êlih'') yew wılayetê [[Tırkiya]]yo. Merkezê wılayetê Batmani sûka [[Batman]]iya. Riyê erdê wılayeti pêro piya 4694 km²yo. Dormeyê Batmani de wılayetê [[Muş (wılayet)|Muş]], [[Bıdlis (wılayet)|Bıdlis]], [[Sêrt (wılayet)|Sêrt]], [[Mardin (wılayet)|Merdin]] û [[Diyarbekır (wılayet)|Diyarbekır]]i estê. == Nıfus == Nıfusê wılayetê Batmani goreyê amarê peyêni 599,103 nefero. == Qezê Batmani == Qezaya merkezi ra piya wılayetê Batmani de 6 (şeş) qezeyi estê. * [[Hazo]] (''Kozluk'') * [[Heskif]] (''Hasankeyf'') * [[Kabılcewz]] (''Sason'') * [[Kercews]] (''Gercüş'') * [[Batman|Merkez]] * [[Qubin]] (''Beşiri'') ==spor== *[[72 Batmanspor]] == Çımeyi == * [http://www.batman.gov.tr Siteyê Batmaniyo resmi] {{Wılayetê Tırkiya}} [[Kategoriye:Batman (wılayet)|Batman]] o8548vuuvei95hmt0ljf19he1nw84ep 0 7193 558764 337570 2026-10-11T10:14:19Z Maviulke 34834 558764 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:Nikolaus Kopernikus.jpg|thumb| Portra '''Nikolaus Kopernikus'''i ([[1580]] de vıraziyo)]] [[Dosya:CopernicusHouse.jpg|thumb|Bano ke amo ra dinya ([[Toruń]] dero)]] [[Dosya:De Revolutionibus manuscript p9b.jpg|thumb|De Revolutionibus Orbium Coelestium]] '''Nikolaus Kopernikus''', raştiye de '''Nikolas Koppernigk''', ([[Latinki]] de: ''Nicolaus Copernicus'') yew asmênşınaso. Kopernikus 19ê Gucige [[1473]] de sûka [[Toruń|Thorn]] de ameyo ra riyê dınya u 24ê Gulane [[1543]] de sûka [[Frombork|Frauenburg]] de merdo. {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Asmênşınasiye]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1473 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1543 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê Toruni]] [[Kategoriye:Astronomê Almani]] [[Kategoriye:Merdumê Ronesansi]] ajbcnxfnr3rey9pep63rdytpdfztv33 0 7242 558816 339287 2026-10-11T11:57:41Z Maviulke 34834 558816 wikitext text/x-wiki {{İslam}} '''İslamo Sunni''', mezhebê [[İslam]]io ke [[Muawiya]] u [[Eli]] miyan de cengê inan ra tepeya areste biyo. Mezhebê İslamê Sunni ra gore enê çehar xelifeyê ke dekerriyenê, nêyê: # [[Ebu Bekır]] # [[Umer bin Xetab|Umer]] # [[Usman ibn Efan|Usman]] # [[Eli]] ==Bıvênên == {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Sunni| ]] 4ly3scggv7l8a6cyx77bw2suqgrqwan 0 10060 558666 507099 2026-10-11T09:16:40Z Maviulke 34834 /* Çımey */ 558666 wikitext text/x-wiki {{İdarekar}} '''Mustafa Kemal Atatürk''' ([[1881]] [[Selanik]] – [[10 Tışrino Peyên]] [[1938]], [[Estanbol]]) reisicumhurê [[Tırkiya]]o verêno û generalê eskeriyay [[İmperatoriya Usmanıcan]] û [[Tırkiya]] biyo. Serdarê Meclısê Mılliê Tırkiya û [[Serekwezirê Tırkiya|serekweziro verên]] biyo. Pê embazanê xo [[Tırkiya]] nae ro. == Domaniye û genciye == Piyê Mustafa Kemali serra 1839 de [[Kocacık]] ameyo dınya. Eslê ho [[Manastır, Makedonya|Manastır]] de qezay [[Debre|Debre-i Bâlâ]] rawo. Eslê cı seserra 14-15ine de [[Anadoliye]] ra bar kerdo ameyê [[Rumeli]]. Tay çımey zi vanê eslê ho [[Arnawud]]o. Kışta mayê ra zi [[Karaman]] ra ameyaye [[Yörük|yörükan]]raya.<ref>Sevtap Gamsız, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, 2012 İstanbul, s. 12</ref> [[Dosya:Mustafa Kemal Atatürk'ün Manastır Mekteb-i İdâdî-i Şâhânesi karnesi.png|200px|resmoqıckek|çep|Karney Mustafa Kemali ( Manastır Mekteb-i İdâdî-i Şâhânesi)]] [[Dosya:Ataturk, Ottoman War Academy, 1901.jpg|resmoqıckek|200px|çep|pê embazan a mektebê herbi de , 1901.]] [[Dosya:Ataturk-1905-Zubeyde-Makbule.jpg|resmoqıckek|200px|çep|waya cı [[Makbule Atadan|Makbule Hanım]] y maa cı [[Zübeyde Hanım]]]] Zübeyde Hanım serra [[195]]ıne de ameya dınya. Ali Rıza Bey, serra [[1871]]ıne de, sodê Sangüllü Hacı Sofu ra keynay Varyemezoğlu İbrahim Feyzullahi Zübeyde ra zewaciya. Zübeyde Hanım wexteyo ke zewaciyaya se 14 serri biya. Gorey [[Teqwimê Rumi]] serra 1296ıne (miladî 1881) de, [[Selanik]] de ameyo rıyê dınyay. Aile de Fatma, Ömer, Ahmet, Naciye û [[Makbule Atadan|Makbule]] rew merdê. Teyna Mustafa û Makbule teyna weş mendê. <ref name=Pars2>Tuğlacı, Pars. ''Çağdaş Türkiye, 1. cilt'' (1987), Cem Yayınevi, s. 2</ref> Mustafa Kemal yeno serranê mektebi se, maa cı vana wa şıro mektebê Mustafa'nın Hafız Mehmet Efendi, piyê cı zi vano Mektebi Şemsi İbtidai de ([[Şemsi Efendi Mektebi]]) vano wa bıwano. Mabênê ê serran de piyê cı mereno. Tay zemani çifligê Rapla resberey keno. Dıme maa cı vana wa biro mektebê xo bıqedino.ey zi mekteb baş kerd. Serra [[1893]]yıne de kewt [[Selânik Askerî Rüştiyesi]]. == Çımey == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ataturk, Mustafa Kemal}} {{Kontrolê otoriteyi}} {{Mebus|MMPT|1|Anqara}} {{Mebus|MMPT|2|Anqara}} {{Mebus|MMPT|3|Anqara}} {{Mebus|MMPT|4|Anqara}} {{Mebus|MMPT|5|Anqara}} {{Navboxes |title =Mustafa Kemal Atatürk |list1 = {{Mustafa Kemal Atatürk}} {{Serdarê Tırkiya}} {{Reiscumhurê Tırkiya}} {{Terteley Dêrsimi}} }} [[Kategoriye:Nasyonalistê Tırki]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Trablusğerbi de merdumi]] [[Kategoriye:Herbanê Balkani de merdumi]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteley Qoçgiriye de merdumi]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1881 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1938 de merdê]] [[Kategoriye:Mebusê Anqara]] [[Kategoriye:Mustafa Kemal Atatürk]] [[Kategoriye:Reisê cumhurê Tırkiya]] [[Kategoriye:Tırkê ke eslê cı Arnawudo]] [[Kategoriye:Wayirê mêrasiya rimeti]] 0cuoi2i14g3kczkr1dpcf6jz89uu6nx 0 10301 558759 335465 2026-10-11T10:12:10Z Maviulke 34834 558759 wikitext text/x-wiki [[File:Map-Romance Language World.png|thumb|right|Zıwanê Romanki {{legend|#0000FF|Fransızki}} {{legend|#00B927|İspanyolki}} {{legend|#FF8400|Portekizki}} {{legend|#FFFF00|İtalyanki}} {{legend|#FF0000|Rumenki}}]] '''Zıwanê Romanki''' grubê da familyay zıwananê [[Hind-Ewropa]]o, aidê lızgeyê [[İtalki]]yo. ==Gruba zıwanânê Romanki== * [[Fransızki]] * [[İtalyanki]] * [[Katalanki]] * [[Oksitanki]] * [[Portekizki]] * [[Retoromanki]] * [[Rumenki]] * [[Sardinki]] * [[İspanyolki]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwanê Romanki| ]] [[Kategoriye:Keyeyê zıwanan]] 6ecma8pzasccu110w43qrdljhdr42t1 0 10961 558773 336545 2026-10-11T10:18:26Z Maviulke 34834 558773 wikitext text/x-wiki '''Hurmızgan''' (ya ki: ''Hormızgan'', ''Hurmuzgan'') kılamê da khana [[Kurdki]]ya ke hêrışê Erebanê mısılmanan ra dıme [[Kurdıstan]]i sero ameya vatene. Na kılama ke serê çermê de aske ameya nuştene, nêzdiyê serra 1910i dewa [[Hezarmêrd]]i de bacarê [[Sılêmaniya]] de ameya diyaene. ==Tekstê kılame== :''Hurmızgan vêrano, adıri şiyê we'' ::''Gırdê gırdanê ağayan xo dardo we'' :''Zorkaranê Ereban kerdê xırabe'' ::''Dewê feqır u fıqaran heta [[Şarezûr]]'' :''Ceniy u keyneki hêsir gırewtê'' ::''Cıwamêrdi goni u gonaşir de verdê'' :''Talıbê [[Zerduştine]] bêkes mendê'' ::''Meramet nêkerdo [[Hewrmez]]i qet kesi rê''. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Kılami]] [[Kategoriye:Edebiyatê Kırdasan]] d3h3hhzs5zvw4atoveoryeljvh5i7lt 0 15303 558661 482512 2026-10-11T09:14:39Z Maviulke 34834 558661 wikitext text/x-wiki {{İdarekar}} '''İsmet İnönü''' zabıtê eskeriyay [[İmperatoriya Usmanıcan]] u generalê Tırkiya, siyasetkarê [[Tırkiya]] biyo. Serekwezir u reisicumhurê [[Tırkiya]] biyo. Serra 1884ıne İzmir de ameyo riyê dınya. Namey piyê cı Reşid Efendiyo u namey maya cı Cevriye Temelli Xanıma. Mustafa İsmet 1900ıne de İdadiyay Topçiyiya Halcıoğlu, 1903ıne de Mektebê Topçiye (''Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn''), 1906ıne de Mektebê Erkanê Herbiya (''Mekteb-i Erkân-ı Harbiye-i Şâhâne'') qedêna. == Sitey == * [http://www.tsk.tr/1_tsk_hakkinda/1_2_genelkurmay_baskanlari/konular/ismet_inonu.htm Mustafa İsmet İnönü], Türk Silahlı Kuvvetleri / Türkiye Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanlığı. {{Mebus|MMPT|1|Edirne}} {{Mebus|MMPT|2|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|3|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|4|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|5|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|6|Anqara}} {{Mebus|MMPT|7|Anqara}} {{Mebus|MMPT|8|Anqara}} {{Mebus|MMPT|9|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|10|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|11|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|12|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|13|Meletiye}} {{Mebus|MMPT|14|Meletiye}} {{Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya}} {{Serdarê Tırkiya}} {{Reiscumhurê Tırkiya}} {{Terteley Dêrsimi}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Serekwezirê Tırkiya]] [[Kategoriye:Serekcumhurê Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1884 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1973 de merdê]] 5oqc9b5jcvnrpcypqntm1l5umq6wuh6 0 15416 558685 364273 2026-10-11T09:26:00Z Maviulke 34834 558685 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Nazmi Sevgen''' (1890 - 1980) yew zabıtê cendermeyo ke taqawut bi be u nuskaro de Tırk bi. ==Eserê cı== * ''Celal Bayar Diyor ki'' (Celal Bayar vano ke) 1920-1950 : ''Nutuk-Hitabe-Beyanat-Hasbıhal'', Tan Matbaası, 1951. * ''Anadolu Kaleleri'', Cilt I, Doğuş Matbaacılık Ltd.Şti., 1959. * ''Beşiktaşlı Şeyh Yahya Efendi: hayatı, menkibeleri, şiirleri'', Türkiye Basımevi, 1965. * ''Doğu ve Güneydoğu Anadoluʹda Türk Beylikleri: Osmanlı belgeleri ile Kürt Türkleri tarihi'', Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1982. * ''Zazalar'' (Zazay), Zaza Kültür Yayınları, 1994. * ''Zazalar ve Kızılbaşlar'' (Zazay u Qızıbaşi): ''Coğrafya, Tarih, Hukuk, Folklor, Teogoni'', Kalan Yayınları, 1999. * ''Doğu'da Kürt Sorunu'', Kalan Yayınları, 2003. {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Eskerê Tırkiya]] [[Kategoriye:Nuştekarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1890 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1980 de merdê]] [[Kategoriye:Nuştekarê Tırki]] [[Kategoriye:Nuştekarê zıwanê Tırki]] [[Kategoriye:Terteley Qoçgiriye de merdumi]] b6pkeqb6gnl311pi8mxfg80hifinlmh 0 18505 558670 548071 2026-10-11T09:18:59Z Maviulke 34834 558670 wikitext text/x-wiki {{İdarekar}} '''Mahmut Celalettin Bayar''' serekwezir û reisicumhur [[Tırkiya]] bi. Serra [[1883]]yıne de [[Gemlik]] de ameyo dınya. Mebusiya [[İzmir]], [[Bursa]] û [[Estamol]]i kerda. {{Serdarê Tırkiya}} {{Reiscumhurê Tırkiya}} {{Terteley Dêrsimi }} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Serekwezirê Tırkiya]] [[Kategoriye:Serekcumhurê Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1883 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1986 de merdê]] [[Kategoriye:Mebusê Manisa]] [[Kategoriye:Mebusê İzmiri]] [[Kategoriye:Mebusê Estamoli]] [[Kategoriye:Şarê Gemliki]] jh6yavt6ykd7bmxk9f5f3jfoeqfuaib 0 19937 558613 332041 2026-10-10T13:19:54Z Maviulke 34834 558613 wikitext text/x-wiki {{Infobox kraliyet | name = Tiberius | image = 8095_-_Roma_-_Ara_Pacis_-_Tiberio_-_Foto_Giovanni_Dall%27Orto_-_28-Mar-2008.jpg | caption = Bust of the Emperor Tiberius | succession = [[Roman Emperor|2nd Emperor]] of the [[Roman Empire]] | reign = 18 September 14 AD – 16 March 37 AD<br/>(22 years) | predecessor = [[Augustus]], stepfather | successor = [[Caligula]], great-nephew | spouse = {{Plainlist| * [[Vipsania Agrippina]] (19–11 BC) * [[Julia the Elder]] (11–2 BC) }} | issue = {{Plainlist| * [[Drusus Julius Caesar]] * Tiberillus * [[Germanicus]] (adoptive) }} | house = [[Julio-Claudian dynasty|Julio-Claudian Dynasty]] | full name = {{Plainlist| * Tiberius Claudius Nero (birth to adoption) * Tiberius Julius Caesar (adoption to accession) * Tiberius Caesar Divi Augusti fili Augustus (as Emperor) }} | father = [[Tiberius Claudius Nero (praetor 42 BC)|Tiberius Claudius Nero]]<br>[[Augustus]] (adoptive) | mother = [[Livia Drusilla]] | birth_date = 16 November 42 BC | birth_place = [[Rome]] | death_date = 16 March AD 37 (aged 77) | death_place = [[Misenum]], [[Italy (Roman Empire)|Italy]] | date of burial = | place of burial = [[Mausoleum of Augustus]], [[Rome]] | religion = [[Roman Paganism]] }} '''Tiberius''' yew imperatorê Roma biyo. {{Kontrolê otoriteyi}} {{İmperatorê Roma}} [[Kategoriye:İmperatorê Roma]] fgiwvds2yf1pdv9dlgyy9gvz35edqre 0 32807 558682 464150 2026-10-11T09:23:40Z Maviulke 34834 558682 wikitext text/x-wiki {{Merdumi|Resım = Sılo Qız (tuncelininsesi).jpg}} '''Sılo Qız''' (Nameo resmi '''Süleyman Doğan''', zobi ''Sılêmano Qız, Sılo Qıc'', merg: 14.12.2019, Mamekiye de), nezdiyê [[Mamekiye]], dewa [[Pax]]i rao u [[Mılan|Mıl]]ıc bi. Wayir u neqlkerdoğê xeylê lawıkanê Dêsımi bi. Domaniya xo ra nat kemane cınıtêne, lawık u şiwari vatêne. Şarê Dêsımi miyan de wayirê itıbarê dê gırsio ke sairo pil name beno. Muzikê Dêsımiê otantiki de caê xo berzo. == Lawıkê cı == Sılê Qıci xeylê lawıki (kılami, deyri) vatê. Taê ê eyê, taê ê şairanê binanê. İnan ra taê nêyê: * Hewaê Xelil Begê Fême * Hewaê Derê Laçi * Ezo ezo * Zengeriye == Lawıka ke ey sero vaciya == * Apo Sılêma(n) - Memed Çapan {{Portal|Biyografiye|Elewiyiye}} {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Vengbazê Zazay]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1913 de biyê]] [[Kategoriye:Şarê Mamekiye]] [[Kategoriye:Muzisyenê Tırkiya]] [[Kategoriye:Merdumê ke 2019 de merdê]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] j26thzhiq6qsio2qcefchfw7wzjkvyq 0 33623 558630 334424 2026-10-10T16:20:04Z Maviulke 34834 558630 wikitext text/x-wiki {{Dewlete |Name = Cumhuriyetê Sehrayo Demokratik |Nameo oricinal = لجمهورية الصحراوية الديمقراطية |Desmale = Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg |Arma = Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg |Xerita = Western Sahara (orthographic projection).svg |Slogan = حرية ديمقراطية وحدة |Marş = Yā Banīy As-Saharā (Ey qıcê Sehra) <br /> |Sazbiyayış = 14 Tışrino Peyên, 1975 |Paytext = [[Al Alaun]] |Sûka_tewr_gırde = [[Al Alaun]] |Zıwan = [[Erebki]] u [[Berberki]] |Şar = |Hıkumet = Sistemê yew partiye |Serdar = [[Mohamed Abdelaziz]] |Din = [[İslam]] |Erd = 266,000 km2 (76) <br /> Awe: |Nıfuso_texminki = 513,000 (168) |Sıxletino = 1.9/km2 (237) |Bkn = Her merdımi rê |Pere = [[Dirhem|Dirhemê Fasi]], [[Dinar|Dinarê Cezayiri]] u [[Ugiya|Ugiya Moritanya]] |Kodê_perey = |Wext = +0 |İnternet = Kodê cı çıniyo |Kodê_têlefoni = +212 }} '''Cumhuriyetê Sehrayo Demokratik''' (be [[Erebki]]: الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية‎ ''El-Cumhuriyye el-Arabiyye es-Sahrawiyye ed-Dimukratiyya'') yew dewleta otonoma. Ewro %20-25 erdê Sehraya Rocawani aidê na dewleto û hıkumetê cı nê erdi rê ''erdo xoser'' vano. Paytextê Sehraya Rocawani [[Layun|Al Alaun]]o. Letê erdê bini zi aidê [[Fas]]io û Fas nê erdi rê ''Wılayetê Veroci'' vano. == Siyaset == [[Dosya:Diplomatic SADR.png|750px|thumbnail|left|Mınasebetê Cumhuriyetê Sehraya Rocawanio diplomatik]] {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Marok}} {{Dewletê Afrika}} [[Kategoriye:Dewletê Afrika]] o1c2rropaswds3jygonnsuf96ab7jhe 0 34429 558619 332408 2026-10-10T13:24:28Z Maviulke 34834 558619 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Kalimantanê Rocawani''' (be [[İndonezki]]: ''Provinsi Kalimantan Barat'') yew wılayetê [[İndonezya]]yo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İndonezya]] cpx4mj433ftds8ffobsrgtuvj0kiq6v 0 34565 558780 336106 2026-10-11T10:21:10Z Maviulke 34834 558780 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Hasan ibn Zayd's Dirham-2.jpg|thumb|Pereyê dey]] '''Hesen İbn Zeyd''' yew hıkumdarê [[Mazenderan]]i biyo. Qralê [[Elewi]]yano tewr quwetıno. [[Kategoriye:Tarixê İrani]] idg2nxhkbt7jigwq6djbhq4t531gbnq 558781 558780 2026-10-11T10:21:23Z Maviulke 34834 558781 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Hasan ibn Zayd's Dirham-2.jpg|thumb|Pereyê dey]] '''Hesen İbn Zeyd''' yew hıkumdarê [[Mazenderan]]i biyo. Qralê [[Elewi]]yano tewr quwetıno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Tarixê İrani]] jparnsdt3om34o809ddcts5gct1buee 0 34711 558627 334366 2026-10-10T16:16:46Z Maviulke 34834 558627 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Child piggyback.jpg|thumb|right|300px|Qıco/Domaneko ke wayirê sendromê Downi yo, çımê xo qıtek/qıckek benê, payê cı zi normal ra deha hera benê. Asayış de yew qıco ke tede sendromê Downi esto, o aseno u be maya xo ra]] '''Sendromê Down,''' ('''Trisomi 21''') ([[İngılızki]]: ''Down syndrome'',''Trisomy 21'') oyo ke yew nêweşiya cênetika. Sendromê Downi rıçıkê xo [[Cênetik|cênetika]] merdumi ra gêno u heqa rêzenayışê kromozoman ra veciyeno. Sıxletiya asayışê Sendromê Downi her 1000 biyayışan de yewo. Yew merdumê normali de çewres u şeş (46) [[kromozom]]i estê, hama merdumo ke tede sendromê Downi esto, ey de çewres u hewt (47) kromozomi estê. Sebebê sendromê Downi noyo. Asayışê karyotipi zi cêniyan miyan de '''47, XX+21'''o u heto bin ra mêrdekan miyan de zi '''47, XY+ 21'''o.<ref>http://www.ds-health.com/trisomy.htm</ref> ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Tıb]] 0wlhrs3x4bff95j7fawh4fgd3xwoesi 0 35642 558673 557165 2026-10-11T09:20:08Z Maviulke 34834 558673 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Mehmet Nuri Dersimi (Coligzade)''' (be Tırki: ''Colikoğulları'ndan İbrahim oğlu Mehmet'', "Baytar Nuri"; b.: [[1893]], [[Ağzûnige|Ağzunige]], [[Xozat]] – m.: [[22 Tebaxe]] [[1973]], [[Heleb]]) beytarê [[İmperatoriya Usmanıcan]] u [[Tırkiya]] bi. Nuştekar u siyasetkaro [[Kurd]]<ref>Vet. Dr. M. Nuri Dersimi, ''Hatıratım'', Geliştirilmiş Yeni Basım (İlk baskı: Roja Nû Yayınları, İsveç, 1987), Öz-Ge Yayınları, Ankara, 1992, s. 79.</ref> (gorey Nuri Dêrsimi u tayê çımeyan hetê kokê xo ra [[Kurmanc]]<ref>[http://www.zazaki.org/modules.php?name=Sections&sop=viewarticle&artid=20 Zazalar kimdir, Zazaca nedir? (Munzur Çem ile roportaj)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130530114535/http://www.zazaki.org/modules.php?name=Sections&sop=viewarticle&artid=20 |date=2013-05-30}} "Sêy Rıza'nın lehçesi Kırmanccaydı ama en yakın mücadele arkadaşları olan Alişêr ile Baytar Nuri gibi aydınlar Kurmanci konuşan Kürtlerdi."</ref><ref>[http://www.zazaki.net/file/zazalar_v...pdf Seyidxan Kurij, "Zazalar ve Zazaca Yazını", zazaki.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203002627/http://www.zazaki.net/file/zazalar_v...pdf |date=2013-12-03 }} Dêrsim Direnişi’nin (1937-1938) önderi Seyid Rıza ve diğer aşiretlerin çoğu Zazaca konuşuyorlardı. Uzun zaman Seyid Rıza’ya danışmanlık yapan Veteriner Dr. Nuri Dersimi ve Alişer ve hareketin önemli önderlerinden biri olan Şahan Ağa Kurmancca konuşuyorlardı.</ref><ref>[http://www.kurmesliler.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2556:nuri-dersimiye-neden-saldryorlar-ii-nesimi-aday&catid=14:medyadan-secmeler&Itemid=25 Nesimi Aaday, Nuri Dersimi’ye Neden Saldırıyorlar-II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921211748/http://www.kurmesliler.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2556:nuri-dersimiye-neden-saldryorlar-ii-nesimi-aday&catid=14:medyadan-secmeler&Itemid=25 |date=2019-09-21}} "Kürtlük fikrinden rahatsız olan ve Zazaları (Kırmanç) ayrı bir halk olarak tarif eden çevreler, Kurmanç olan Nuri Dersimi’nin kitaplarından subjektif ayıklama yapıp bir mantık oluşturmaya çalışıyorlar."</ref>, gorey tayê çımeyan zi [[Zaza]]<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=IDhpAAAAMAAJ&q=%22Nuri+Dersimi+Zaza+ve+Alevi+idi.+Bedirhani+ve+Cemilpa%C5%9Fazade+karde%C5%9Fler%22&dq=%22Nuri+Dersimi+Zaza+ve+Alevi+idi.+Bedirhani+ve+Cemilpa%C5%9Fazade+karde%C5%9Fler%22&hl=en&sa=X&ei=yVVhUYLNFqKbigf76IGQDQ&ved=0CDcQ6AEwAA ''Şeyh Said Zaza ve Sünnî idi, Nuri Dersimi Zaza ve Alevi idi. Bedirhani ve Cemilpaşazade kardeşler Sünnî ve Kurmanc idiler''], (Haz.) Tanıl Bora, Murat Gültekingil, ''Milliyetçilik'', İletişim, 2002, ISBN 975050088, s. 843.</ref><ref>[[Zülfü Selcan]], [http://www.radiozaza.de/ZILFI%20SELCAN/ZAZA%20ULUSAL%20SORUNU.htm ''Zaza Ulusal Sorunu''], Berlin, 2004.</ref>) u nasyonalistê Kurdan bi. Gorey ''Hatıratım'' ra piyê xo [[Mılan|Mılıc]]o u maya [[Ağuçan|Ağuçanıc]]a.<ref> Vet. Dr. M. Nuri Dersimi, ''Hatıratım: Dersim ve Kürt Milli Mücadelesine Dair'', Öz-Ge Yayınları, Genişleştirilmiş Yeni Basım - 1992, s. 21.</ref><ref>{{Cite web |title=Nuri Dersimi ve Hayatı |url=http://www.zazaki.org/modules.php?name=Biyografi&op=content&tid=2 |access-date=2013-04-24 |archivedate=2013-05-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530145204/http://www.zazaki.org/modules.php?name=Biyografi&op=content&tid=2 }} {{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.zazaki.org/modules.php?name=Biyografi&op=content&tid=2 |access-date=2013-04-24 |archivedate=2013-05-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530145204/http://www.zazaki.org/modules.php?name=Biyografi&op=content&tid=2 }}</ref><ref>Nuri Dersimi, Kürdistan Tarihinde Dersim, Halep 1952, s. 27 "Ağuçanan.— Bu kabilenin ceddi, Ağuçan adında bir Bektaşi halifesidir. Dillen kurmancidir. Dersimliler bunlara seit ve mürşit derler. Bu kabile mensupları silah taşımazlar."</ref><ref>[http://www.zazaki.net/file/kirmanc,-zaza....pdf Alevilik, Kurmanci-Kırmancki (Zazaki) Ve Dersim Üzerine Kimi Yanlış Görüşler, Deng Yayınları, 1996] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091514/http://www.zazaki.net/file/kirmanc,-zaza....pdf |date=2015-04-02 }} "...Mılanlar Dersim'de Alevi Kurmanc, Viranşehir taraflarında Sünni-Kurmanc, Bextiyaran, Şadiyan ve Izoliyanlar Dersim'de Alevi-Kurmanc, Dersim'in hemen çevresinden başlayarak öteki bir çok yörede Süni-Kurmancdırlar."</ref> == Çımeyi == {{Reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Terteley Dêrsimi}} [[Kategoriye:Siyasetkarê Kurdi]] [[Kategoriye:Beytarê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Beytarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Nasyonalistê Kurdi]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1893 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1973 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê Xozati]] [[Kategoriye:Nuştekarê zıwanê Tırki]] [[Kategoriye:Terteley Qoçgiriye de merdumi]] tqc6f9sjpdi6g9jv65k0tfinpwe9cmt 0 35670 558664 489374 2026-10-11T09:15:56Z Maviulke 34834 558664 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Hüseyin Abdullah Alpdoğan''' (b. [[1878]], Musalla, [[Taşköprü]], [[Qestamonu (wılayet)|Qestamonu]] – m. [[9 Nisane]] [[1972]]) zabıtê eskeriyaya [[İmperatoriya Usmanıcan]] û generalê eskeriya û siyasetkarê [[Tırkiya]] biyo. [[Mıfetışiya Çeharına Pêroyiye|Mıfetışê Çeharına Pêroyiye]] û Wali û Qumandanê [[Dêsım (wılayet)|Tuncêliye]] biyo. Zabıtê Erkanê Ordiyê Merkezê Tırkiya biyo. {{Terteley Dêrsimi }} {{Waliyê Mamekiye}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteley Qoçgiriye de merdumi]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Mıfetışê Çeharına Pêroyiye]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1878 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1972 de merdê]] [[Kategoriye:Mebusê Boluy]] [[Kategoriye:Mebusê Qestamonuy]] 3g7cdrilp13ea3h6vyyxtbym1crdmav 0 35672 558677 397035 2026-10-11T09:21:46Z Maviulke 34834 558677 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''İsmail Hakkı Tekçe''' (b.: [[18 Heziran]] [[1892]], [[Üsküdar]], [[Estanbol]] – m.: [[5 Tışrino Verên]] [[1975]], [[Estanbol]]) zabıtê eskeriyaya [[İmperatoriya Usmanıcan]] u generalê eskeriyaya [[Tırkiya]] biyo. {{Kontrolê otoriteyi }} {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbanê Balkani de merdumi]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Eskerê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1892 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1975 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê Estanboli]] rxk2fe5rgjwgbvw6omv028wu2byyc0r 0 35674 558688 451785 2026-10-11T09:28:12Z Maviulke 34834 558688 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''İbrahim Tâlî Öngören''' (b.: [[1875]], [[Estanbol]] – m.: [[2 Çele]] [[1952]], Estanbol) zabıtê tıbiya eskeriyaya [[İmperatoriya Usmanıcan]] u siyasetkarê [[Tırkiya]] biyo. Mıfetışê Yewina Pêroyiye (1935 - 1941) u Mıfetışê Dıyina Pêroyiye‎ (1934 - 1935) biyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Terteley Dêrsimi}} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbanê Balkani de merdumi]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Eskerê Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Mıfetışê Yewına Pêroyiye]] [[Kategoriye:Mıfetışê Dıyına Pêroyiye]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1875 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1952 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê Estanboli]] [[Kategoriye:Mebusê Xarpêti]] [[Kategoriye:Mebusê Diyarbekıri]] oy9mjaqc4lf3g16zx36tc5dbbyn3wzk 0 35675 558680 488060 2026-10-11T09:22:46Z Maviulke 34834 558680 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''İbrahim Şükrü Sökmensüer''' (b.: [[1890]], [[Uskub]] – m.: [[18 Tışrino Verên]] [[1978]]) zabıtê eskeriyaya [[İmperatoriya Usmanıcan]] u [[Tırkiya]], polis u siyasetkar, wezirê karê zerreyê Tırkiya biyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Terteley Dêrsimi}} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Eskerê Tırkiya]] [[Kategoriye:Memurê Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Mebusê Erzıngani]] [[Kategoriye:Mebusê Gumuşxaney]] [[Kategoriye:Şarê Uskubi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1890 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1978 de merdê]] c7woc8t3j53z2f0ejmjbbd2eujo1v1y 0 35677 558674 363677 2026-10-11T09:20:39Z Maviulke 34834 558674 wikitext text/x-wiki {{Merdumi | Resım = | Name = Sabiha Gökçen | Dewlete ={{TUR}} | Biyayış = [[22 Adar]] [[1913]], [[Bursa]] | Merdış = 22 Adar [[2001]], [[Anqara]] | Felsefe = | Wezifa = [[Pilot|Pilote]] }} '''Sabiha Gökçen''' (b.: [[22 Adar]] [[1913]], [[Bursa]] – m.: 22 Adar [[2001]], [[Anqara]]) keynay zerriya [[Mustafa Kemal Atatürk]]iya u pilota [[Tırkiya]] biya. {{Kontrolê otoriteyi }} {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Pilotê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1913 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 2001 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê Bursa]] k6bipjpcyrn0ca8j7f55i2mcywv5ioh 0 35801 558689 547982 2026-10-11T09:29:08Z Maviulke 34834 558689 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Mehmet Şükrü Kaya''' (b.: [[9 Adar]] [[1883]], [[Kos]] - m.: [[10 Çele]] [[1959]], [[Estanbol]]) memurê [[İmperatoriya Usmanıcan]] u siyasetkarê [[Tırkiya]] biyo. Serdarê Belediyaya [[İzmir]]i (1922 - 1923) , Wezirê Rencberiye (1924), Wezirê Karê Teberi (1924 - 1925), Wezirê Karê Zerrey (1927 - 1938) biyo. {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Memurê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1883 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1959 de merdê]] [[Kategoriye:Mebusê Muğla]] [[Kategoriye:Şarê Kosi]] t2dvg8dayhj6u64ezl0t5lcpcnm7xvl 0 35832 558676 547976 2026-10-11T09:21:16Z Maviulke 34834 558676 wikitext text/x-wiki {{İdarekar}} '''İhsan Sabri Çağlayangil''' ([[1908]], [[Estanbol]] - [[30 Kanun]] [[1993]], [[Anqara]]) memurê Tekeli u mudırê Emniyeti, siyasetkarê [[Tırkiya]] biyo. Waliyê [[Yozğat (wılayet)|Yozğat]], [[Antalya (wılayet)|Antalya]], [[Çanaxqele (wılayet)|Çanaxqele]], [[Sêwaz (wılayet)|Sêwaz]] u [[Bursa (wılayet)|Bursa]], Serdarê Senatoyê Cumhuriyeti, wezirê Kari u wezirê Karê Teberi biyo. <ref>https://www.sivas.gov.tr</ref> == Çımey == {{Çıme}} {{Portal|Biyografiye|Tırkiya}} {{Authority_control}} {{Waliyê Sêwazi}} {{Waliyê Bursa}} {{Terteley Dêrsimi}} [[Kategoriye:Memurê Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1908 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1993 de merdê]] g5ytmyphavik9bl372yws15uvwywqrp 0 36006 558663 556312 2026-10-11T09:15:31Z Maviulke 34834 558663 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Alişêr''' ([[1865]]<ref name="Akar">[[Hüseyin Akar]], ''Dersim'den Portreler'', Kalan Yayınları, Ekim 1999, ISBN: 975-8424-03-3, [http://www.akarhuseyin.com/?page_id=483 s. 33.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130731005736/http://www.akarhuseyin.com/?page_id=483 |date=2013-07-31}}</ref>, c. [[1872]]<ref name="munzur1">[http://www.zazaki.net/haber/alsr-ile-zarfe-xanim-216.htm Munzur Çem, Alîşêr Efendî İle Zarîfe Xanım'ın Yaşamı ve Mücadelesi], ("Alîşêr Efendî İle Zarîfe Xanim Anısına Koçkiri Direnişi-1921" Konferansı, 30 Haziran 2006, Berlin’de yapılan konuşma metninin genişletilmiş hali) "Dêrsimlilerin anlattıklarına bakılırsa Alîşêr’in 65 yaş civarında yaşamını yitirdiği söylenebilir."</ref> ya zi c. [[1882]]<ref name="Sevgen-Tarih Dunya">''... öldüğü zaman tahminen 55 yaşlarında idi'', [[Nazmi Sevgen]], "Yakın Tarihin Esrarla Örtülü Hadiseleri ve Koçkirili Alişir", ''Tarih Dünya Dergisi'', Yıl 1 Sayı 9, 15 Ağustos 1950, İstanbul, </ref><ref>Nazmi Sevgen, ''Zazalar ve Kızılbaşlar: Coğrafya-Tarih-Hukuk-Folklor-Teogoni'', Kalan Yayınları, Ağustos 1999, ISBN: 975-8424-00-9, s. 225.</ref>, [[Umraniya]] - [[9 Temuz]] [[1937]], [[Dêsım (wılayet)|Dêsım]]) şairê do [[Kurd]]<ref name="munzur2">[http://www.zazaki.org/modules.php?name=Sections&sop=viewarticle&artid=20 Zazalar kimdir, Zazaca nedir ? (Munzur Çem ile roportaj)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130530114535/http://www.zazaki.org/modules.php?name=Sections&sop=viewarticle&artid=20 |date=2013-05-30 }} "Sêy Rıza'nın lehçesi Kırmanccaydı ama en yakın mücadele arkadaşları olan Alişêr ile Baytar Nuri gibi aydınlar Kurmanci konuşan Kürtlerdi."</ref><ref name="dersimi1">Nuri Dersimi, "Kürt Aydını Alişer", Kürdistan Tarihinde Dersim, Halep 1952, s. 278-283</ref><ref>[http://www.akarhuseyin.com/?page_id=483 Hüseyin Akar, Alişer ve Zarife.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130731005736/http://www.akarhuseyin.com/?page_id=483 |date=2013-07-31 }} "Üstün zekası, kuvvetli mantık ve muhakemesi, olağanüstü güzel dizeleriyle çok ün kazanmış büyük bir Kürt şairdir."</ref><ref>Nuri Dersimi, Kürdistan Tarihinde Dersim, Halep 1952, s. 234 "Takinin Kürt Ahmet çeddi âlâsı, Seidan Şeyh Hasan ondan binası, Şükür, hakka geçmiş onun duası, Cümleye üstündür eli Dersimin." (Alişîr'in bir şiirinden)</ref> biyo u wextê [[İmperatoriya Usmanıcan]] u [[Tırkiya]] de cıwiyayo. Katıbê Alişanzade Mustafa Paşa u wasiyê Alişan Begi biyo. Mensubê eşira [[Şêxhesen]]an biyo.<ref name="Akar"/> Ebe zêdeyêri [[Terteleyê Qoçgiriye]] de rol kay kerdo u [[Terteleyê Dêrsımi]] de, be qerazê [[Reyber Qop]]i ra, terefê [[Zeynel Top]]i ra ameyo kıştene. [[File:Alişêr Efendî & Zarîfe Xatun.jpg|thumb|Alîşêr Efendi be xanıma xo Zarîfe Xatun ra, 1935 de]] == Çımeyi == {{Reflist}} {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Siyasetkarê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Terteley Qoçgiriye de merdumi]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Nasyonalistê Zazay]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1937 de merdê]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Zazay]] 7o5d8yslovfa4n86c2rhj5ewgj1gzuq 0 36016 558660 332611 2026-10-11T09:12:39Z Maviulke 34834 558660 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Kemal Ergüden''' (b.: [[1883]], Hafızpaşa, [[Estanbol]] - m.: [[18 Kanun]] [[1958]], Estanbol) zabıtê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan û generalê Tırkiya biyo. [[Terteleyê Dêrsımi]] de Qumandanê Tumena 17ıne biyo. {{DEFAULTSORT:Erguden, Kemal}} {{Terteley Dêrsimi}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1883 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1958 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê Estanboli]] rw86rvljshc1gr9xqa1sppjt7lgh3jh 0 36019 558672 489373 2026-10-11T09:19:29Z Maviulke 34834 558672 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Galip Deniz''', '''Mustafa Galip Deniz''' (b.: [[1881]], [[İnebolu]] - m.: [[6 Tışrino Verên]] [[1953]], [[Anqara]]) zabıtê eskeriyaya [[İmperatoriya Usmanıcan]], general û siyasetkarê [[Tırkiya]] (mebusê Qestamoniye) biyo. [[Terteleyê Dêrsımi]] de Qumandanê Ordiyê Qola VIIıne biyo. {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1881 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1953 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê İneboluy]] [[Kategoriye:Mebusê Qestamonuy]] tj1j88ndrw29dyjg42kq18toekmjel1 0 36022 558668 478258 2026-10-11T09:18:04Z Maviulke 34834 558668 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Muhsin Batur''', '''Mehmet Muhsin Batur''' ([[1920]], [[Üsküdar]] [[Estanbol]] - [[25 Keşkelun]] [[1999]], Estanbo]) general u siyasetkarê [[Tırkiya]] (Senatoyê Cumhuriyeti, 1974 - 1980) biyo. Qumandanê Qeweta Asmêniê Tırki biyo. == Çımey == * [http://www.hvkk.tsk.tr/TR/BiyografiDetay.aspx?ID=13&IcerikID=22 Qeweta Asmêniê Tırki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110502043619/http://www.hvkk.tsk.tr/TR/BiyografiDetay.aspx?ID=13&IcerikID=22 |date=2011-05-02 }} {{Terteley Dêrsimi}} [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1920 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1999 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê Estanboli]] [[Kategoriye:Pilotê Tırkiya]] [[Kategoriye:Qumandarê Qewetanê Asmêniê Tırkan]] k6egimayzms79x7vdn3b7ftufwkmedl 0 40470 558669 521963 2026-10-11T09:18:29Z Maviulke 34834 558669 wikitext text/x-wiki {{İdarekar}} '''Mustafa Fevzi Çakmak''' (b.: [[1876]], [[Estanbol]] – m.: [[10 Nisane]] [[1950]], Estanbol) generalê eskeriya, Serekê Erkanê Pêroyiya u wezirê Herbiyay [[İmperatoriya Usmanıcan]] biyo. Çakmak mareşal, serekwezirê [[Tırkiya]] u [[Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya]] biyo. Serra 1876ıne Cihangir de ameyo riyê dınya. Namey piyê xo Ali Sırrı Efendiyo u namey maya xo Hesna Xanıma. Mustafa Fevzi 1890ıne de Rışdiyaya Eskeriyaya Soğukçeşme, 1893ıne de İdadiyaya Eskeriyay Kuleliy, 1896ıne de Mektebê Herbiya (''Mekteb-i Füsûn-u Harbiyye-i Şâhâne'') Pangaltı, 1898ıne de Mektebê Erkanê Herbiya (''Mekteb-i Erkân-ı Harbiye-i Şâhâne'') qedêna. == Sitey == * [http://www.tsk.tr/1_tsk_hakkinda/1_2_genelkurmay_baskanlari/konular/fevzi_cakmak.htm Fevzi Çakmak], ''Türk Silahlı Kuvvetleri / Türkiye Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanlığı'' {{Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya}} {{Serdarê Tırkiya}} {{Terteley Dêrsimi }} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Siyasetkarê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Serekwezirê Tırkiya]] [[Kategoriye:Siyasetkarê Tırkiya]] [[Kategoriye:Serekwezirê Tırkiya]] [[Kategoriye:Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1876 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1950 de merdê]] [[Kategoriye:Mebusê Estamoli]] [[Kategoriye:Mebusê Kozani]] 5viyneq00u3mr7yb7ju397gkmupn3gu 0 40472 558686 482514 2026-10-11T09:26:36Z Maviulke 34834 558686 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Kâzım Orbay''' (b.: [[11 Adar]] [[1887]], [[İzmir]] – m.: [[3 Heziran]] [[1964]], [[Anqara]]) zabıtê eskeriyay [[İmperatoriya Usmanıcan]] u generalê ve siyasetkarê [[Tırkiya]] biyo. Mıfetışê Ordiyê Hirêyına Tırkiya ([[3 Keşkelun]] [[1935]] - [[5 Adar]] [[1943]]) u [[Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya]] biyo. Serra 1887ıne İzmir de ameyo riyê dınya. Namey piyê xo Mahmud Hamdi Bego u namey maya xo Fitnat Xanıma. 1898ıne de Rışdiyaya İzmiri, 1901ıne de İdadiyaya Topçiyiya Rışdiyay Beşiktaşi, 1904ıne de Mektebê Topçiye (''Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn''), 1907ıne de Mektebê Erkanê Herbiya (''Mekteb-i Erkân-ı Harbiye-i Şâhâne'') qedêna. == Sitey == * [http://www.tsk.tr/1_tsk_hakkinda/1_2_genelkurmay_baskanlari/konular/kazim_orbay.htm Mehmet Kazım Orbay], Türk Silahlı Kuvvetleri / Türkiye Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanlığı. {{Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya}} {{Terteley Dêrsimi }} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Eskerê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Herbê Dınyayê Yewıne de merdumi]] [[Kategoriye:Generalê eskeriyaya Tırkiya]] [[Kategoriye:Qumandanê Ordiyê Hirêyına Tırkiya]] [[Kategoriye:Terteleyê Dêrsımi de merdumi]] [[Kategoriye:Qumandanê Cendermeyê Tırkiyayê Peroyiye]] [[Kategoriye:Serekê Erkanê Pêroyiya Cumhuriyetê Tırkiya]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1887 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1964 de merdê]] [[Kategoriye:Şarê İzmiri]] i2j9t7wmww7tc1qmfpd9ti4o948woqe 0 40723 558691 332633 2026-10-11T09:29:55Z Maviulke 34834 558691 wikitext text/x-wiki {{Maneyo bin |Memlukan}} Mena na çekuye '''Saltanatê Memluki''' vuriyena: # [[Saltanatê Memlukan (Delhi)|Saltanatê Memlukan]], saltanatê do zımeyê [[Hindıstan]]i biyo. (1206 - 1290) # [[Saltanatê Memlukan (Qahira)|Saltanatê Memlukan]] saltanatê do [[Mısır]]i û [[Suriya]] biyo. (1250 - 1571) [[Kategoriye:Arezekerdış]] d1w0qas2hdv55v0uhf7k9v70cg4xpzv 0 42295 558683 535729 2026-10-11T09:25:02Z Maviulke 34834 558683 wikitext text/x-wiki {{Merdumi}} '''Sey Rıza''' (ya zi '''Seyıd Rıza''') pilê eşira [[Abas]]an bi. Serra 1863ine de [[Dêsım]] de dewa [[Pulur]]i, [[Derê Arey]] de ameyo dınya. Piyê Sey Rızay [[Sey İbrahim]]o. Zafê Dêsımıcan rê pilê Dêsımio, Zazayan u Elewiyan rê tımsalê xoverdayışio. Keyê Sey Rızay çar bıray biy. Tewr qıcê xo Sey Rıza biyo. Eşira [[Şixamed]]an ra biyo. Labelê, eke bar kerdo, şiyo Xozat, hetê [[Abasan]] uca o kerdo pilê eşire. Hirê lacê xo biy: [[Sey Usên]], [[Şix Hesen]] u [[Baba]]. 15ê Payızia Peyêne ([[Tışrino Peyên]]) 1937 de hıkumetê Tırkiya raver serrê cı mehkeme de ardi war, tepeya o eşt ra dare. Ebe Sey Rızay ra piya 6 (şeş) xoverdayoği eşti ra dare. == Fotogaleriye == [[Dosya:Seyid Riza with his sons.jpg|100px|Sey Rıza u domonanê xo ya pia]] [[Dosya:Sey Rıza u Generali Rusya.jpg|200px|Dewrê 1914-1915]] [[File:Seyid Rıza 2.jpg|100px]] [[File:Seyid Rıza 3.jpg|100px]] [[File:Seyid Rıza el ilanı.jpg|100px|İlanê desti yê Sey Rıza'y]] [[File:Seyid Rıza.jpg|100px]] [[File:Sey Rıza 1938.jpg|100px]] == Bıvênên == * [[Ani Xatune]], cêniya Sey Rızay biye. * [[Baba]], hirê lacanê Sey Rızay ra yew bi. * [[Sey İbrahim]], piyê Sey Rızay bi. * [[Sey Usên]], hirê lacanê Sey Rızay yew bi. * [[Şix Hesen]], hirê lacanê Sey Rızay ra yew bi. {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Merdumê ke be Herbê Dınyayê Yewıne ra elaqedarê]] [[Kategoriye:Merdumê ke be Terteleyê Dêrsımi ra elaqedarê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1937 de merdê]] [[Kategoriye:Zazay|Sey Rıza]] [[Kategoriye:Şarê Puluri]] [[Kategoriye:Merdumê ke kerdê idam]] [[Kategoriye:Merdumê ke terefê Tırkiya ra idam biyê]] [[Kategoriye:Zazayê Usmanıcan]] bsjaaln9k1cj91zt0quqvn99flumdc2 558684 558683 2026-10-11T09:25:20Z Maviulke 34834 558684 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Sey Rıza''' (ya zi '''Seyıd Rıza''') pilê eşira [[Abas]]an bi. Serra 1863ine de [[Dêsım]] de dewa [[Pulur]]i, [[Derê Arey]] de ameyo dınya. Piyê Sey Rızay [[Sey İbrahim]]o. Zafê Dêsımıcan rê pilê Dêsımio, Zazayan u Elewiyan rê tımsalê xoverdayışio. Keyê Sey Rızay çar bıray biy. Tewr qıcê xo Sey Rıza biyo. Eşira [[Şixamed]]an ra biyo. Labelê, eke bar kerdo, şiyo Xozat, hetê [[Abasan]] uca o kerdo pilê eşire. Hirê lacê xo biy: [[Sey Usên]], [[Şix Hesen]] u [[Baba]]. 15ê Payızia Peyêne ([[Tışrino Peyên]]) 1937 de hıkumetê Tırkiya raver serrê cı mehkeme de ardi war, tepeya o eşt ra dare. Ebe Sey Rızay ra piya 6 (şeş) xoverdayoği eşti ra dare. == Fotogaleriye == [[Dosya:Seyid Riza with his sons.jpg|100px|Sey Rıza u domonanê xo ya pia]] [[Dosya:Sey Rıza u Generali Rusya.jpg|200px|Dewrê 1914-1915]] [[File:Seyid Rıza 2.jpg|100px]] [[File:Seyid Rıza 3.jpg|100px]] [[File:Seyid Rıza el ilanı.jpg|100px|İlanê desti yê Sey Rıza'y]] [[File:Seyid Rıza.jpg|100px]] [[File:Sey Rıza 1938.jpg|100px]] == Bıvênên == * [[Ani Xatune]], cêniya Sey Rızay biye. * [[Baba]], hirê lacanê Sey Rızay ra yew bi. * [[Sey İbrahim]], piyê Sey Rızay bi. * [[Sey Usên]], hirê lacanê Sey Rızay yew bi. * [[Şix Hesen]], hirê lacanê Sey Rızay ra yew bi. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Terteley Dêrsimi }} [[Kategoriye:Merdumê ke be Herbê Dınyayê Yewıne ra elaqedarê]] [[Kategoriye:Merdumê ke be Terteleyê Dêrsımi ra elaqedarê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 1937 de merdê]] [[Kategoriye:Zazay|Sey Rıza]] [[Kategoriye:Şarê Puluri]] [[Kategoriye:Merdumê ke kerdê idam]] [[Kategoriye:Merdumê ke terefê Tırkiya ra idam biyê]] [[Kategoriye:Zazayê Usmanıcan]] gr3rpi05kww5puymi80cq5ro1edxi91 0 42497 558791 518881 2026-10-11T11:35:22Z Maviulke 34834 /* Spor */ 558791 wikitext text/x-wiki {{maneo bin| Çolig (arezekerdış)}} {{Wılayet}} '''Çolig''' (''Çapağçur'', ''Çewlig'', bı resmi: ''Bingöl'') yew wılayetê [[Tırkiya]]yo. Cayê xo mıntıqa ra rocakewtena[[Tırkiya]] dero. Zımey (Şımalê) Çolig dı [[Erzurum (wılayet)|Erzurum]] u [[Erzıngan (wılayet)|Erzıngan]]; veroc (cenub) de [[Diyarbekır (wılayet)|Diyarbekır]]; rocvetış (şerq) dı [[Muş (wılayet)|Muş]]; rocawan (ğerb) de [[Xarpêt (wılayet)|Xarpêt]] u [[Tuncêliye (wılayet)|Dêsım]] estê. Çolig 39°-54 u 41°-21 verıniya zımey be 38°-27 u 40°-27 derganiya rocakewtene miyan de ca gêno. == İklım u coğrafya == Zerrey wılayetê Çoligi dı heşt qezey estê: [[Dara Hêni]], [[Gêğiye]], [[Boglan]], [[Qarliova]], [[Xorxol]], [[Azarpêrte]], [[Çêrme]] u [[Çolig|Merkez qeza]]. Sindorê (hududê) Çoligi miyan de 9 nehiyey u 323 dewi estê. İklimê Çoligi zaf vuriyeno. Wextê [[zımıstan]]i ayamê Çoligi serdıno, zaf vewre (vor) varena. Wextê [[amnan]]i de Çolig zaf germıno, gegane varan vareno (şıliye varena). Erdê Çoligi kewoyo u xeylê koê berzi tede estê. [[Roê Muradi]] zerrey wılayetê Çoligi ra vêreno ra. == Tarix == Mıntıqay Çoligi dı verê coy xeylê mediniyetan hıkum kerdo. Binateya seserranê 1. u 10. dı [[İmperatoriya Sasani]], [[İmperatoriya Roma]] u [[İmperatoriya Bizansi]] hıkum kerdo. Serra 1071i de [[Dewleta Selcuqıcan|Selçuqıcan]] mıntıqa Çoligi gırewta (gırota), feqet serra 1243ine de [[İmperatoriya Moğoli]] istıla kerda. İşğalê İmperatoriya Moğoli ra raver dewleta [[İran]]i Çolig gırewto. Labelê serra 1514i dı [[Şah İsmail]]i [[Cengê Çaldırani]] kerdo vini u [[İmperatoriya Usmanıcan]] Çolig reyna gırewto. Serra 1923i dı İmperatoriya Usmanıcan biye xırabe u Çolig bi gırêdayey [[Tırkiya]]. Tarixê Çoligi dı 2 bûmlerzê (zelzeley/erdlerzê) gırdi estê. Serra 1971ine de (tesirê bûmlerzê 6,7) 970 merdumi; serra 2003ine (t.z. 6,5) 176 merdumi merdi u Çolig zaf bi xırabe. == İqtısad u nıfus == Nıfusê Çoligi 234.790. Merdumi zafêr dewıcê. Tewr zêde [[Zaza|Zaza]]y Çolig de estê. Zazay qezeyanê [[Dara Hêni]], [[Gêğiye]], [[Boglan]] ([[Solxan]]), [[Qarliova]] u merkez de cıwiyenê. [[İqtısad]]ê Çoligi zaf qewetın niyo. Çolig dı 2 fabrikey estê; ninan ra jû fabrikay briketi u jû ki fabrika şıtia. == Spor == *[[12 Bingölspor]] *Voleybol de klubê [[Solhanspor]]i Liga Efeleri di mücadele keno. == Galeriye == <gallery> Dosya:Yüzen_Ada.jpg|[[Golê Qulingi]] Dosya:Piltanmosque.jpg|Camiya Piltani Dosya:Haserek kayak merkezi.jpg|Haserek Dosya:Bingolcitycenter.jpg|Çolig Dosya:Sülbüs_Dağı'nın_Dersim-Cıvrak_mevkiinden_görünümü_2013-11-30_20-50.JPG|Sulbus Dosya:Bingöl_Airport.jpg|[[Meydanê Teyarey Çoligi]] Dosya:Gerendallake.jpg|[[Golê Gerindali]] </gallery> == Çımey == * [http://www.bingolnet.tr.gg Websiteyê wılayetê Çoligi] * [http://www.bingolonline.com Pela xeberanê Çoligi] * [http://www.bingol.gov.tr/ Waliyiya Çoligi] * [http://piyaportal.de/index.php/forum/5-piya-forum/211-bingoel-zaza-sempozyumu-videolar#211 Sempozyumê Zazayanê Çoligi] {{Qezê Çoligi}} {{Wılayetê Tırkiya}} {{Dewê Çolig}} [[Kategoriye:Çolig (wılayet)|Çolig]] [[Kategoriye:Zazaistan]] ievcgp9v15xiuvfgrnc5fqzczhkb4dp 0 42941 558646 334812 2026-10-10T16:40:50Z Maviulke 34834 added [[Category:Zıwan]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 558646 wikitext text/x-wiki Etıya de '''Terimê Zıwanşınasiye''' (ilmê zıwanan) diyenê arê; êyê ke raya [[Ware]] u [[Piya]]y de be gurenayışanê zıwanzanan [[C. M. Jacobson]] u [[Mesut Keskin]] de nusiyaê u teklif biyê. {| | '''Terim''' | '''cınsiyet (name)''' | '''rıçık''' | '''çımeo ke sıfte gureniya''' | '''Tırki ''' | '''İngilizki''' | '''Almanki''' | '''hemmena''' |- | | | | | | | | |- | '''beşne''' | m | Tırki „gövde“ ra | | gövde | stem | Stamm | |- | '''bêvêr''' | s | bê- „-siz“ + ver „geçiş“ | | geçişsiz | intransitive | intransitiv | |- | '''bına''' | m | Erebki binā بنا  ra | | çatı | Diathese | voice | cınsê fêli |- | '''biyoğ''' | n | bi-yoğ Oyo ke karê cumla cı rê duş de beno | WPZ | nesne | object | Objekt | obje |- | '''biyoğo duşde''' | n | duş de: direkt | | dolaysız nesne | direct object | direktes Objekt | |- | '''biyoğo yanbeki''' | n | yanbeki: indirekt | | dolaylı nesne | indirect object | indirektes Objekt | |- | '''cınsê fêli''' | n | Er. ''cins ''u ''fi’il'' ra. Mentıq: Latinki „Genus verbi“ ra | | çatı | Diathese | voice | bına |- | '''diyateze''' | m | Yun. | | çatı | voice | Diathese ; genus verbi | |- | '''fêl''' | n | Erebki ''fiˁil فعل'' | | fiil | verb | Verb | |- | '''fêlbend''' | n | Er. fêl +  Zaz. –bend | | fiil takısı | preverb | Präverb | |- | '''hêkata wextê bıamaey''' | m | | | gelecek zamanın hikayesi | future perfect | Futur Perfekt | |- | '''hêkata wextê nıkay''' | m | Tırki ra çarnae | | şimdiki zamanın hikayesi | imperfect | Imperfekt | |- | '''hêkata wextê nıkayê a saetêni''' | m | | | şimdiki zamanın anlık hikayesi | | punktuelles Imperfect | |- | '''hêkata wextê ravêrdey''' | m | Tırki ra çarnae | | geçmiş zamanın hikayesi | pluperfect | Plusquamperfekt | |- | '''kerdoğ''' | n | kerd-oğ Oyo ke karê cumla keno | WPZ | özne | subject | Subjekt | suje |- | '''kopula''' | m | | | koşaç | copula – kopula | | |- | '''qalıb''' | n | | | kip | mode – modus | | |- | '''siğa''' | n | Erebki ''sīġa(t) صیغة'' | WPZ | kip | mode | modus | ''qalıb'' |- | '''teyveng''' | n | tey + veng. Mentıqê Almanki „Mitlaut“ ra | WPZ | ünsüz | cosonant | Konsonant | kosonant |- | '''vêrın''' | s | vêr „geçiş“ + -ın | | geçişli | transitive | transitiv | transitif |- | '''wextê nıkay''' | n | Er. ''wext ''u Zazaki ''nıka '' ra | RZM | şimdiki zaman | Präsens | present tense | wexto nıkaên |- | '''wextê nıkayo a saetên''' | n | | | | present contiuous | Präsens Kontinuativ | |- | '''wexto bıamae''' | n | „bıamae“ Partizip Futur | | gelecek zaman | future | Futur | |- | '''wexto ravêrdeo a saetên''' | n | | | | | punktuelle Vergangenheit | |- | '''wextqıse''' | n | Erebki ''waqt وقت'' + ''qișșa(t) قِصّة''  | | fiil | verb | Verb | |- | '''xoveng''' | n | xo + veng. Mentıqê Almanki „Selbslaut“ ra | WPZ | ünlü | vowel | Vokal | vokal |- | '''wexto ravêrde''' | n | Er. ''wext '' u Zaz. ''ravêrde'' | | geçmiş zaman | past tense | Präteritum | wextê veri |- | | | | | | | | |} '''Kilmkerdışi:''' WKZ: Wikipediyay Zazaki RZM: Rastnustena Zonê Ma. C. M. Jacobson.  [[Kategoriye:Gramer]] [[Kategoriye:Zıwan]] cf8939e58jo7ibw3quyjycrbdfpop2x 558650 558646 2026-10-10T21:20:03Z Asmen 19 format 558650 wikitext text/x-wiki Etıya de '''Terimê Zıwanşınasiye''' (ilmê zıwanan) diyenê arê; êyê ke raya [[Ware]] u [[Piya]]y de be gurenayışanê zıwanzanan [[C. M. Jacobson]] u [[Mesut Keskin]] de nusiyaê u teklif biyê. {| | '''Terim''' | '''cınsiyet (name)''' | '''rıçık''' | '''çımeo ke sıfte gırweyna''' | '''Tırki ''' | '''İngilizki''' | '''Almanki''' | '''hemmena''' |- | | | | | | | | |- | '''beşne''' | m | Tırki „gövde“ ra | | gövde | stem | Stamm | |- | '''bêvêr''' | s | bê- „-siz“ + ver „geçiş“ | | geçişsiz | intransitive | intransitiv | |- | '''bına''' | m | Erebki binā بنا  ra | | çatı | Diathese | voice | cınsê fêli |- | '''biyoğ''' | n | bi-yoğ Oyo ke karê cumla cı rê duş de beno | WPZ | nesne | object | Objekt | obje |- | '''biyoğo duşde''' | n | duş de: direkt | | dolaysız nesne | direct object | direktes Objekt | |- | '''biyoğo yanbeki''' | n | yanbeki: indirekt | | dolaylı nesne | indirect object | indirektes Objekt | |- | '''cınsê fêli''' | n | Er. ''cins ''u ''fi’il'' ra. Mentıq: Latinki „Genus verbi“ ra | | çatı | Diathese | voice | bına |- | '''diyateze''' | m | Yun. | | çatı | voice | Diathese ; genus verbi | |- | '''fêl''' | n | Erebki ''fiˁil فعل'' | | fiil | verb | Verb | |- | '''fêlbend''' | n | Er. fêl +  Zaz. –bend | | fiil takısı | preverb | Präverb | |- | '''hêkata wextê bıamaey''' | m | | | gelecek zamanın hikayesi | future perfect | Futur Perfekt | |- | '''hêkata wextê nıkay''' | m | Tırki ra çarnae | | şimdiki zamanın hikayesi | imperfect | Imperfekt | |- | '''hêkata wextê nıkayê a saetêni''' | m | | | şimdiki zamanın anlık hikayesi | | punktuelles Imperfect | |- | '''hêkata wextê ravêrdey''' | m | Tırki ra çarnae | | geçmiş zamanın hikayesi | pluperfect | Plusquamperfekt | |- | '''kerdoğ''' | n | kerd-oğ Oyo ke karê cumla keno | WPZ | özne | subject | Subjekt | suje |- | '''kopula''' | m | | | koşaç | copula – kopula | | |- | '''qalıb''' | n | | | kip | mode – modus | | |- | '''siğa''' | n | Erebki ''sīġa(t) صیغة'' | WPZ | kip | mode | modus | ''qalıb'' |- | '''teyveng''' | n | tey + veng. Mentıqê Almanki „Mitlaut“ ra | WPZ | ünsüz | cosonant | Konsonant | kosonant |- | '''vêrın''' | s | vêr „geçiş“ + -ın | | geçişli | transitive | transitiv | transitif |- | '''wextê nıkay''' | n | Er. ''wext ''u Zazaki ''nıka '' ra | RZM | şimdiki zaman | Präsens | present tense | wexto nıkaên |- | '''wextê nıkayo a saetên''' | n | | | | present contiuous | Präsens Kontinuativ | |- | '''wexto bıamae''' | n | „bıamae“ Partizip Futur | | gelecek zaman | future | Futur | |- | '''wexto ravêrdeo a saetên''' | n | | | | | punktuelle Vergangenheit | |- | '''wextqıse''' | n | Erebki ''waqt وقت'' + ''qișșa(t) قِصّة''  | | fiil | verb | Verb | |- | '''xoveng''' | n | xo + veng. Mentıqê Almanki „Selbslaut“ ra | WPZ | ünlü | vowel | Vokal | vokal |- | '''wexto ravêrde''' | n | Er. ''wext '' u Zaz. ''ravêrde'' | | geçmiş zaman | past tense | Präteritum | wextê veri |- | | | | | | | | |} '''Kilmkerdışi:''' WKZ: Wikipediyay Zazaki RZM: Rastnustena Zonê Ma. C. M. Jacobson.  [[Kategoriye:Gramer]] [[Kategoriye:Zıwan]] bjdgrbjuj6fbmw9ia8zwcrqoelyj3jv 10 44418 558653 325084 2026-10-11T08:43:16Z NordNordWest 557 updated map 558653 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Iraq | top = 37.7 | bottom = 28.4 | left = 38.4 | right = 48.9 | image = Iraq adm location map.svg | image1 = Iraq physical map.svg }}<noinclude> {{Location map/Info}} [[Kategoriye:Location map by country templates|Iran]] </noinclude> t9wmyb0iodgsj1g6bw2mw587899ci0p 0 44548 558593 332475 2026-10-10T13:01:29Z Maviulke 34834 558593 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Dua Xelil Eswed''' ([[Erebki]]: دعاء خليل أسود) jû keyneka Iraqia de [[Kurd]]a ke serra 1990ıne de [[İraq]] de sûka [[Başika]] de maya xo ra biya u serra 2007 de be raya [[Recm|recmkerdışi (kerreeştene)]] kışiyawa. <ref>http://www.dailymail.co.uk/news/article-452288/The-moment-teenage-girl-stoned-death-loving-wrong-boy.html</ref> A biya qurbana cınayetê torey. <ref>http://www.aina.org/news/20070425181603.htm</ref> Seba kışiyayış u qetlê cı vaciyao ke a seba ke yew lacekê de Sunni ra bızeweciyo, dinê xo vırnao u a ri ra kışiyaya.<ref>https://login.thetimes.co.uk/?gotoUrl=http%3A%2F%2Fwww.thetimes.co.uk%2Ftto%2Fnews%2Fworld%2Fmiddleeast%2Firaq%2F</ref> Emma lacek vato ki ena zura.<ref>http://www.dailymail.co.uk/news/article-452288/The-moment-teenage-girl-stoned-death-loving-wrong-boy.html</ref> ==Kışiyayış== Vaciyao ke ju serê [[Yezıdi]] sıtar kerdo ae, emma bado ae keyey ho dao. Dua Xelil Eswed terefê keyey ho ra tepışiyawa. Hedise [[İraq]] de eyaletê [[Ninowa]] de, sûka [[Başika]] de vêrdo. Keye u serê eşirete qerar dao ki Dua Xelil Eswed recm bo, yani kerre u kemeran ver şaniyo u pê na qeyde bıkışiyo. Cıwamêrdan Dua Xelil Eswed berda meydanê sûke. Meydanê sûke de 1000-2000 miyan de merdum ameyê pêhetek.<ref>http://www.independent.co.uk/news/world/middle_east/article2519070.ece</ref> Vaciyao ke Dua Xelil Eswed leke nao şeref u heysiyetê keyey ho ra. Tayê merduman kışiyayışê ho gırewto video. Video de yew veng esto ke, vano ''Şıma ae bıkışên''. Cıwamêrdi 30 (hirıs) deqa a şanıta kerran ver. Heta yew mêrdeki jû kerraya gırde eşta cı. 30 deqa ra dıme Dua Xelil Eswed merda. Merdışê ae ra pey merdumi cenazay cı sûke de çarnawa. Merdumi kınc u kolê ae veto. Dıma meytê cı jû mezela kutıkan de dardo we.<ref>http://iwpr.net/oldsite/335541</ref> Seba/Qandê nê cınayetê gırd u xofıni, dewletan zehf reaksiyon mot ra, kerd şermızar. ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Cınayetê namusi]] [[Kategoriye:Êşkence]] [[Kategoriye:Zulım]] [[Kategoriye:Zorbaziye]] [[Kategoriye:Qetliami]] [[Kategoriye:Cawıtışê heqanê merduman]] kqthvztwm59gco5oukyev5rvpu031ez 0 44654 558658 332510 2026-10-11T09:11:12Z Maviulke 34834 558658 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Internet blackholes.svg|right|350px|thumb|''Reporters Without Borders'' ra skalaya sansurê interneti {{legend|#3465a4|Sansur çıniyo}} {{legend|#edd400|Kemi esto}} {{legend|#cc0000|İnternet bınê kontroli dero}} {{legend|#2e3436|Sansuro gırd u hêdi esto}}]] '''Sansurê interneti''' ya ki '''interneti sero sansur''' (be [[İngılızki]]: ''internet censorship'') enformasyoni ke internet de esti, inan sero kontrolkerdışo. İnternet sero sansur, tipê sansuran de jew sansurkerdışo neweyo. Pêro de dewleti internet sero sansur keni. Ewro [[Çin]], [[Koryaya Zımey]], [[İran]] u dewleti ke dini cı islamo tede interneti sero jew sansuro gırd esto. Pêro de websiteyê pornografiki, sosyali, politiki, rasisti u dini sero beno sansur. Organizasyoni Freedom House 2013 de seba Tırkiya vato ki ''dewkela nêmxosere'' u xoseriye (huriyeti merduman) kena ixlal.<ref>http://www.freedomhouse.org/report/freedom-net/2013/turkey</ref> Domê [[RTE]] u hukmatê [[AKP]]y de, [[Tırkiya]] de internet kewto bınê sansur u zorbaziye, xoseriya interneti de rêzê Tırkiya peyser şiya. Hukmatê [[AKP]]y interneti kontrol keno, kamci merdumo ke [[RTE]]y sero çiyê nuseno, şeno çımbıni rê bıgêriyo. ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:İnternet]] [[Kategoriye:Sansur]] 27xsd2pwqi1bcvih4dbzvg3ung85wjw 0 45108 558733 333775 2026-10-11T09:56:22Z Maviulke 34834 558733 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Efes stout.jpg|thumb|250px|Bira (Efes Pilsen)]] '''Bira''' jew şımito ke zerrê cı de [[Alkol|alkol]] esto. Bira cewi ra vıraziyeno. Bira dıma [[Aw|ow]] u [[Çay|çay]] ra reza hırine de şımiyeno.<ref>Nelson, Max, [http://books.google.com/?id=6xul0O_SI1MC&pg=PA1&dq=most+consumed+beverage ''The Barbarian's Beverage: A History of Beer in Ancient Europe''], Routledge, Abingdon, Oxon, sf.1 (İngilizce) isbn=0-415-31121-7, 21 Eylül 2010'da erişilmiştir.</ref> Tarixi alkoli zaf kıhano u heta verê [[İsa]]y 10.000 şıno u vaciyeno ki merdum alkol tesadufen diyo..<ref name="6bardak1">Standage, Tom, ''Altı Bardakta Dünya Tarihi'', Türkuvaz Kitap, 2005. "Bereketli hilâl olarak bilinen bölgede (...) son buzul çağından sonra MÖ 10000 civarında yabani tahıl toplama işi yaygınlaşınca biranın keşfedilmesi de kaçınılmazdı" (sf. 17) ve sf. 18, 26</ref> Qeydê [[Sumer]]ıcan u [[Mısır]]ıcan ra ma zani ki bira zemani veri merdumi [[Mezopotamya]] de xeylê şımiti.<ref> name="6bardak2">Standage, sf.38</ref> Dıma [[Dewrê Miyani|Dewrê miyani]] ra bira [[Rocvetışê Miyani]] ra [[Ewropa]] verayo/vêrdo u inca cayê bira biya. Ewro xeylê tipê biray esti. Mısal biray ke asen şımiyena ''Pilsen'' vaciyeno, biraya ke rengi cı akerdo ''Lager'' vaciyeno, biray ke %6-7ê cı alkol ra vıraziyeno ''Backbier'' vaciyeno u [[Almanya]] de zaf şımiyeno. ==Referansi== <references/> {{Commons|Beer}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Birey}} {{Alkoli}} [[Kategoriye:Alkol]] [[Kategoriye:Bira]] efuhj6acaj3nq3nqlvevfim14u05sx5 0 45145 558775 336488 2026-10-11T10:19:10Z Maviulke 34834 558775 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Waitress at Czech Beer Festival.jpg|thumb|right|300px|[[Çekıstan|Cumhuriyeti Çeki]] de jew garsone meymanan rê [[Bira|bira]] servis kena]] '''Garson/e''' teno/a ke [[Restoran|restoran]], [[Lokanta|lokanta]] ya zi cayê bini de meymanan rê xızmet keno/a u mesay inan rê unıno/a. Garson/e miyanê meymanan (muşteri) u mıtbaxi de gırey dano/a. Garson/e her roc cay xo xezır u pak keno/a, paykerdışê nanweran keno/a u key garsonê şefi çıniyo, cayê xo rê unıno/a. Garson/e lista meymanan u merdıman ke yenê nuseno/a. Restoran ya zi lokanta o/ kanca dero/a, uca de gerino/a u bınê emrê garsonê şefi dero/a. Garson/e ucretê sebıti gêno/a. Ewro pêro universıteyıcan zemanê inanê vengi de garson benê u no kar de xaptınê. Mısal serra 2008ıne de [[Amerika]] de 2,2 milyon teni garsoniye rê kowtê u ninan pêro universıteyıcê.<ref>http://www.bls.gov/oes/current/oes353031.htm</ref> ==Bıvênên== * [[Barmen]] ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Gastronomiye]] [[Kategoriye:Meslegi]] pygu2fqrcusw66eitanoilvsnlrfo80 0 45304 558640 334748 2026-10-10T16:36:11Z Maviulke 34834 558640 wikitext text/x-wiki '''Sekulerizasyon''', '''laikkerdış''' ya zi '''sekulerkerdış''' ([[İngılızki]]: ''secularization''; [[Fransızki]]: ''sécularisation'') sistemo dini rê peyniye dayışo, sistemo ke dini niyo, ruhani niyo u rıstımê xo din u çiyanê din ra nêgeno, cı rê ravêrdışo; sistemo dunyewi rê ravêrdışo. Sekulerizasyon yew terimo sosyolociko u [[Max Weber]], [[Émile Durkheim]] u sosyologê bini vıraşto, ê vıraziyayışê cı de kay kerdo. Sekulerizasyon leze nêbeno, hêdi hêdi kewno zerreyê şari ra. John Somerville (1998) vano ke<ref>Somerville, C. J. "Secular Society Religious Population: Our Tacit Rules for Using the Term Secularization''. Journal for the Scientific Study of Religion 37 (2):249-53. (1998)</ref>: raveri strukturê makro sosyal vuriyeno, dıme ra aktivitey merdıman hêdi hêdi vurini u dıme no ra mezg u fıkirê (mental) merduman vurini. Bado populasyoni sistemo newe ri entegre beni. Peyêni, din u prensibi dini vecino sistem ra. ==Bıvênên== * [[Laisizm]] * [[Sekulerizm]] * [[Dewleta sekulere]] ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sosyolociye]] [[Kategoriye:Din]] [[Kategoriye:Siyaset]] teb875r26jvgrkiz2lsyodrz1zg7imk 0 45634 558749 333333 2026-10-11T10:04:00Z Maviulke 34834 558749 wikitext text/x-wiki [[File:Countries governed by SI parties.png|thumb|right|300px|Enternasyonalo sosyalist u ezaê xo]] '''Enternasyonalo sosyalist''' namey ju organizasyono ke miyanê dewletan dero u partiyê sosyalist, sosyal demokrat, demokrat sosyalist u sınıfê karkeran ra vıraziyeno. [[CHP]] enê organizasyoni rê [[Tırkiya]] ra ezaya. Serê enternasyonalo sosyalisti, [[Yunanıstan]] ra [[i Yorgo Papandreu]]o. Raveri pê name ''Komitey Konferansê Sosyalisto Enternasyonal''i ra vıraziyao u dıme ra name xo vurno u biyo enternasyonalo sosyalist. Merkezê organizasyoni suka [[Londra]]ya u her serre ezaê organizasyoni kongre u konferansi organize kenê u 120 (se u vist) ra zêde partiy enê organizasyoni rê ezayê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Organizasyoni]] [[Kategoriye:Organizasyonê enternasyonali]] 1p08ti7fuzvgh179mniagcwgbwrxaoj 0 45756 558594 331385 2026-10-10T13:03:31Z Maviulke 34834 558594 wikitext text/x-wiki {{Ateizm}} '''Werênayışê ateizmi''' pêro konsept u şiyayışê ateizmi sero beno. Werênayışê ateizmi de [[Teizm|teizm]] çıme nêbeno, pêro serê [[Deizm|deizm]]i ra werêyanışi vıraziyenê. [[Homa]] esto ya zi çıniyo u persê bini, heme enê persan terefê werênayışvıraştoğan ra persiyenê. Vêrde de, [[Ateizm|ateizm]]i sero xeylê werênayışi est biyê. ==Bıvênên == *[[Din]] *[[Bêdin]] *[[Homa]] ([[Car]]) *[[Sekulerizm]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ateizm]] 2m1qfkpn1kg13m6kkre942u0divklza 0 45764 558596 331441 2026-10-10T13:05:06Z Maviulke 34834 558596 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:China Proper 1944.png|thumb|right|250px|Çino Gırd u cayê ke zerreyê Çinê Gırdi de manenê]] '''Çino Gırd''' namê cayanê ke tede zıwanê [[Çinki]] ya zi fekê zıwanê [[Çinki]] qısey benê, inan rê vaciyeno. Çinê Gırdi miyan de [[Cumhuriyetê Şariê Çini]], [[Cumhuriyetê Çini]], [[Moğolıstan]], [[Uyğurıstan]] u [[Tibet]] estê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Asya]] aizc4toednkq6uhrpgm5qvzi3cd3ahq 0 45765 558597 331442 2026-10-10T13:10:55Z Maviulke 34834 558597 wikitext text/x-wiki {Ekonomiye}} '''Ekonomist''' keso ke [[Ekonomiye|ekonomiye]] sero gureyeno, ey rê vaciyeno. Ekonomist semedê refahê merduman-averberdış, perey u merduman rê servisivıraştışi ra kar keno. Eke kes ekonomist-biyayene wazeno, gereke [[Ekonomiye|ekonomiye]] bımuso u dıme ra [[Lisanso berz|lisansê berzi]] bıkero. ==Bıvênên == *[[Mikroekonomiye]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ekonomiye]] buqpe3o8euevzlu07bfw8qt4ed7o086 558598 558597 2026-10-10T13:11:24Z Maviulke 34834 558598 wikitext text/x-wiki {{Ekonomiye}} '''Ekonomist''' keso ke [[Ekonomiye|ekonomiye]] sero gureyeno, ey rê vaciyeno. Ekonomist semedê refahê merduman-averberdış, perey u merduman rê servisivıraştışi ra kar keno. Eke kes ekonomist-biyayene wazeno, gereke [[Ekonomiye|ekonomiye]] bımuso u dıme ra [[Lisanso berz|lisansê berzi]] bıkero. ==Bıvênên == *[[Mikroekonomiye]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ekonomiye]] bd77ghk49sqh6lm0b7qyndfgo7r5vnc 0 45788 558600 331546 2026-10-10T13:12:21Z Maviulke 34834 558600 wikitext text/x-wiki [[File:Sealand fortress.jpg|350px|thumb|[[Sealand]], ornagê mikroşari]] '''Mikroşar''' (''micronation'') ya zi '''dewleta modele''' (''model country'') namê dewlet u şariê ke xoseriya xo ilan kerda ema xoseriya xo arezey klasiki ra cıraya, inan rê vaciyeno. Xoseriya mikroşaran, terefê organizasyonanê enternasyonalan ra nêşınasiyena, estiya inan qebul nêbena u cıddi nêvêniyena. {{Portal|Cıwiyayış}} {{Mikroşari}} [[Kategoriye:Mikroşari]] e9xmfhiwrjgcadychilujay0wg61sem 0 45789 558599 331538 2026-10-10T13:11:48Z Maviulke 34834 558599 wikitext text/x-wiki '''Zıwano artistik''' ya zi '''zıwano naturalist''' namê zıwanio ke semedê rındiya estetiki vıraziyao. Zıwano artistik zıwananê tebiyan ra xeylê nezdiyo. İnan miyan de çekuyê xısusiy estê. Ornagên romanê [[J. R. R. Tolkien]]i de, [[Cihanê Miyani]] de merdumi be zıwanê artistiki qal kenê. [[Mikroşar|Mikroşaran]] miyan de zi zıwanê artistiki estê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwan]] 97tfiofx15zwuamislfhr7sjjzz4xo7 0 45793 558602 331550 2026-10-10T13:13:34Z Maviulke 34834 558602 wikitext text/x-wiki '''Vengşınasiye''' ya zi '''fonolociye''' şınasiya ke [[Veng|veng]] u vateyan sero gureyena, cı rê vaciyena. Vengşınasiye sero cıgeyrayışi seserra 19ıne de veciyê u ena şınasiye vıraziyaya. ==Rıstımşınasiye (Etimolociye)== Rıstımê/Rıçıkê vatey fonolociye, zıwanê [[Yunanki]] ra kewtê [[Zazaki]] u zıwananê binan ra. [[Yunanki]] de fonolociye yena arezeyê ra φωνή, phōnḗ, "veng" u [[Sufiks|sufiks]] λόγος, lógos, "vate, şınasiye", yanê şınasiya ke vengan gırey daya. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Şınasiye]] jacnguaunple7ad232h4cp8xoy2eaqc 0 45794 558601 331549 2026-10-10T13:13:15Z Maviulke 34834 558601 wikitext text/x-wiki '''Nameşınasiye''' ya zi '''onomasyolociye''' şınasiya ke konsept u [[Name|naman]] sero gureyena u cıgeyrayış kena, cı rê nameşınasiye vaciyena. Nameşınasiye, be [[Zıwanşınasiye|zıwanşınasiye]] gırey daya u bınê cı de kar kena. Nameşınasiye, verba [[Arezeşınasiye|arezeşınasiye]] (semasiolociye) de manena. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Şınasiye]] crz63blttqtw0gjyxwy7krt5peac9p4 0 45796 558603 331552 2026-10-10T13:14:06Z Maviulke 34834 558603 wikitext text/x-wiki {{Xıristiyaniye }} '''Kıliseşınasiye''' ya zi '''eklesiyolociye''' şınasiya ke [[Kılise|kıliseyan]] sero gureyena, kıliseyan sero cıgeyrayış kena, cı rê vaciyena. Kıliseşınasiye, bınê [[Homaşınasiye]] (Teolociye) de amoriyena, [[Xıristiyaniye]] de cayê xo gırdo. Eklesiyolociye zıwanê [[Yunanki]] ra yena, ''ekklesia'' [[Yunanki]] de yena arezeyê ra ''kılise''y. [[Kategoriye:Zanışiye]] 1ejomnyre0tybiqr9js8r9j4yhlalr2 0 45797 558604 331555 2026-10-10T13:14:43Z Maviulke 34834 558604 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Paşınasiye''' ya zi '''podolociye''' şınasiya ke [[Pa|payan]] sero gureyena u cıgeyrayış kena, cı rê vaciyena. Podolociye, podos ([[Pa|pa]]) u logos ([[Şınasiye|şınasiye]], zanışiye) ra vıraziyena. Eke serê pay de nêweşiye esta, podolociye pa çıra u senên nêweş biya, ney rê ewnêna. Keso ke podolociye sero kar keno, cı rê ''podolog'' vaciyeno. {{Tıb}} [[Kategoriye:Şınasiye]] [[Kategoriye:Pa]] rp8vwi865wboj2k6fe1cf8z46nhrtc2 0 45801 558605 331563 2026-10-10T13:15:09Z Maviulke 34834 558605 wikitext text/x-wiki '''Klimatolociye''' ya zi '''iklımşınasiye''' şınasiya ke [[İklım|iklım]] u [[Atmosfer|atmosfer]]i sero gureyena u inan sero kar kena, cı rê vaciyena. İklımşınasiye, bınê [[Coğrafya|coğrafya]] de amoriyena. İklım senên vıraziyeno, çıra vuriyeno, [[Varıt|vartış]], [[Vewre|vewre]], [[Va|va]] u germiye heme ninan kewnê cayê klimatolociya cıgeyrayışi. {{Coğrafya}} [[Kategoriye:Şınasiye]] 7yq0i1q72xburprbpwy55byqm0z09ni 0 45804 558606 331579 2026-10-10T13:15:33Z Maviulke 34834 558606 wikitext text/x-wiki '''Materyalşınasiye''' (be [[İngılızki]]: ''materials science'') şınasiya ke made u [[Materyal|materyalan]] sero gureyena u inan sero cıgeyrayış kena, cı rê vaciyena. Konseptê ganiyan, rıçıkê materyalanê ganiyan ya zi bêganiyan, [[Seramik|seramiki]] u [[Polimer|polimeri]] heme ninan kewnê zerrekê materyalşınasiye. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Şınasiye]] 7io8jn76wvazw9fhm9ngsokmvi5zr1a 0 45808 558702 332875 2026-10-11T09:35:58Z Maviulke 34834 558702 wikitext text/x-wiki {{Sosyolociye}} '''Sosyolociye''' ya zi '''şarşınasiye''', şınasiya ke [[Şar|şaran]] sero gureyena, cı rê vaciyena. Sosyolociye heqa cıwiyayış u averşiyayışê şaran de cıgeyrayış kena, heme ninan sero teoriyan vırazena. Şarşınasiye, ju disiplinê da sosyala u kewna disiplinanê sosyalan miyan. {{Kontrolê otoriteyi }} {{Şınasiyê sosyali}} [[Kategoriye:Şınasiye]] nkcikfgmhwqjmqun5kade2x7jn79zaa 0 45812 558607 331612 2026-10-10T13:16:22Z Maviulke 34834 558607 wikitext text/x-wiki {{Ateizm}} '''Vêrdeyê ateizmi''' tarix miyan de heta [[Yunanıstano Antik|Yunanıstanê antiki]] u heto bin ra [[Hindıstano Antik|Hindıstanê anitiki]] şono. Key merduman miyan de baweriya estiya [[Homa]]y veciya, hem (eyni) zeman de fıkrê çıniya [[Homa]]y zi veciya. [[Yunanıstano Antik|Yunanê antiki]] de tayê zanayanê namdaran zey [[Anaksimandros]], [[Anaksagoras|Anaksogoras]], [[Demokritos]] u [[Epikuros]] ateizm temsıl kerdo. [[Rocvetış]] de zi [[Hindıstan]] de [[Felsefe|filozof]] [[Carvaka]] baweriya materyalisti qebul kerda u Hindıstan de ekolê ateisti vıraşto. [[Hindıstan]] de baweriyê [[Budizm]] u [[Jainizm]]i de estiya Homay ca nêgêna. [[Diagoras]] estiya Homay sero zaf şiyo u aye sero werênayış kerdo.<ref>Solmsen, Friedrich (1942). Plato's Theology. Cornell University Press. p 25.</ref> Ninan teber de, zemanê verê [[Sokrates]]i filozofê ateistan miyan de [[Prodikos]] u [[Protagoras]] zi ca gırewtê. Filozofê ke verê Miladi seserra 3. de cıwiyê [[Teodorus]]<ref>Diogenes Laërtius, The Lives and Opinions of Eminent Philosophers, ii</ref> u [[Straton]]<ref>Cicero, Lucullus, 121. in Reale, G., A History of Ancient Philosophy. SUNY Press. (1985).</ref> zi estiya Homay bawer nêkerda. ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ateizm]] 1qjjfzam7jyl75kby26a4olj5fc3qpk 0 45817 558608 331630 2026-10-10T13:16:46Z Maviulke 34834 558608 wikitext text/x-wiki [[File:In-N-Out Burger cheeseburgers.jpg|thumb|250px|[[Hambuger]] fast foodan miyan de xeylê namdaro]] '''Fast food''' zıwanê ma de beno ''rew werdış'', namê werdanê ke bufe u restoranan de pewciyenê u uca de weriyenê. Êndi gelê doktor u diyetisyeni qebulkenê ke fast food insanan tehdit keno. Fast food waxto modern de kewt kulindanê dınya. Merdumo modern bêwaxt bi, her çi ebe teqeze resnênê ta, werdena xorê ki zaf waxt nêmendêne. Seba nae ra ki fast food icat bi; manê fast foodi uyo ke insan hama lıngan ser çiyê erzeno ta û şono raa xo ra. Vırêndiya konseptê fast foodi zaf bereqiyêne. Her kesi cat kerdêne ke fast food buro. Fast food serê hardi ra bibi sembolê modernêni. Mc Donald's kamci welat de rabiyêne, verê çêveri de mılet biyênê rêze ke zerre kuyo. [[File:Chinese noodles.JPG|thumb|Fast foodê [[Çin]]ıcan: ''[[lamian]]'']] Feqet dirê serran ra tepiya her kesi di ke no sembolê de puço. O taw êndi nêweşiyê ke fast food ra bınge cênê ki vejiyay werte, şewlê fast foodi pıra pıra şayiya. Roca ewroêne de êndi her kes zano ke fast food sembolê kapitalizmiyo. Ewro êndi eke welatê de dınya de protestoê bıbo, protestoci êrış benê caanê fast foodi ser. Wertê fast foodi de en zaf hamburger êno rotene. Werdoğê hamburgeri zaferi ki doman û xortê. Feqet hamburger çıqa mırd kero, hondê ki keno nêweş. Zerarê hamburgeri zafêri reseno domanan. Xora domanê nıkay ne mali çıraynenê ne ki tevera kaykenê! Domani zaferi caê xo de ronişteyê, ya atari kaykenê ya ki têlevizyon sêr kenê. Na bêhereketêni xora inan kena xurt; eke hamburgeran burê serhev benê qelew, bêhemd benê xurt. [[File:McDonaldsLogo.jpg|thumb|right|198x198px|[[McDonald’s]] bazarê fast foodi de marketo gırdo]] Fast foodi, hem ebe çiyê zerrê xo hem ebe qêydê potena xo hemı ki ebe ambalajanê xo gelê nêweşiya finê kar. Goştê hamburgeran pırê hormonan û antibiyotikano; nonê hamburgeran, seba ka rew kartû nêbo, pırê kimyasalano; cao ke hamburgeran tede pocenê teqeze ra rınd pak nêbeno, uca bakteriy kunê kar; çawo ke hamburgeran ebe tirica mikro-pêle kenê germın, xêlê kimyasalê newey kunê kar. Nê ki pêro piya ebe werdena hamburgeran derbazê ma benê. Welhasıl werdena hamburgeran gelê nêweşiyan silayi kena; riskê qanseri, alerji, xıtimiyayêna thamara, kolesterol, qelb, şekır, hêrsınêni, tansiyono berz. Hamburger teyna nino werdene, zafêteney hamburgeri de kola û çiyo karbonatın şımenê; ebe o qeyde wucıdê xo de kalsiyum kenê şenık, no ki beno sebebê nêweşiyanê astıkan. Gorê nıvıstê psikologê de Amêrikanıci, domanê ke şonê restorananê fast foodi, bêhemd benê nêweş, bêhewn manenê û hewnanê tersınan vinenê. Gere domani werdena hamburgeran ra bışevekiyê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Fast food]] 1qt481h4iifjve2lnjnvavq4wrhh0c0 0 45855 558747 333562 2026-10-11T10:02:47Z Maviulke 34834 558747 wikitext text/x-wiki '''Organizasyono internasyonal''' organizasyono ke global gureyeno, yanê internasyonal fealiyet mocneno, cı rê vaciyeno. Organizasyono internasyonal şeno terefê dewlete ya zi vıraziyayışê sivili ra bıvıraziyo. Dı tipê xo estê: * Organizasyonê internasyonaliyê ke dewletan vıraştê, yanê dewletan miyan derê * Organizasyonê internasyonaliyê ke sivilan vıraştê, yanê merduman vıraştê ==Organizasyonê internasyonali== # [[Yewiya Afrika]] # [[Yewiya Erebanê Meğrıbi]] #*[[Liga Ereban]] # [[Konsilê Ewropa]] # [[Yewiya Ewropa]] # [[Konvensiyonê Cênebra]] # [[Xaço Sur]] # [[Aşma Sure]] # [[İnterpol]] # [[NATO]] # [[Xelatê Nobeli]] # [[OECD]] # [[OSCE]] # [[OPEC]] # [[Mıletê Yewbiyayey]] #*[[Beyannamey heqanê insananê erd u asmêni]] ## [[Ajansê Enerciya Atomika İnternasyonale]] ## [[Mehkemey Kriminalê Enternasyonali]] ## [[IMF]] ## [[UNESCO]] ## [[Banqa Dınya|Panga Dınya]] ## [[WHO]] ## [[WTO]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Organizasyoni]] f0fxgupvryp7gs44nt0maf02i41ws2k 0 45869 558609 331743 2026-10-10T13:17:14Z Maviulke 34834 558609 wikitext text/x-wiki '''Mikroevolusyon''' evolusyono ke teyna yew gani ser de beno, populasyon miyan de be seleksiyonê naturali ra vuriyayışê qıteki vıraziyenê, cı rê vaciyeno. Mikroevolusyon sıxletiya cênan de beno. ==Bıvênên== * [[Makroevolusyon]] * [[Evolusyon]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Biyolociye]] [[Kategoriye:Evolusyon]] dm75rss11f5yp8c6r4e08oqarjoyny1 0 45897 558610 331904 2026-10-10T13:17:34Z Maviulke 34834 558610 wikitext text/x-wiki {{Homa}} '''Teolociye''' ya zi '''[[Homa|homa]]şınasiye''' şınasiya ke konseptê [[Homa]]y sero gureyena, estiya [[Homa]]y sero cıgeyrayış kena u dinan rê çım erzena, cı rê vaciyena. Teolociye [[Yunanki]] ra yeno u arezeyê cı ''Τheos'' (Θεός), "[[Homa]]" u -logia (-λογία), "şınasiye, şınasnayış"o. Tayêç çımeyan de Teolociye rê ''dinşınasiye'' zi vaciyena. Teno ke Teolociye sero museno u waneno, cı rê teolog vaciyeno. Universıteyê ke verê zemanê moderni ra vıraziyayê, ê pêro kılise u menastıran ra çarnayê. A ri ra ke Çağê Miyani de teolociye bınê dini de amoriyayo u cı rê "Qıraliça şınasiyan" (The Queen of the Sciences) vaciyaya. Çağê Miyani de din merduman sero zaf tesır kerdo, heyatê merduman bınê dini de mendo u din cıwiyayışê merduman pêro cawıto. Cayê ke tede şagırdi musayêne, uca de konseptê dini zi be zorbaziye ra musnayêne, be enê dersi ra gênci resnayêne ke ê din bımusê u kılise de kar kerê. Enê universitan de şapel zi est biyo ke merduman uca de ayin kerê. Be roşniyegırewtışi, yanê [[Çağê roşniye]] de konseptê universitan vuriyayê, perspektifê [[Humanizm|humanisti]] ame. Merduman zorbaziya dini ra veciyê, xo reynê ra. Dıma merduman bê aqılê xo kar kerda, aver şiya. == Konseptê teolociye == * [[Ancelolociye]] * [[Bibliyolociye]] * [[Hermenotik]] * [[Kristolociiye]] * [[Misyolociye]] * [[Soteriyolociye]] * [[Patrolociye]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Şınasiye]] [[Kategoriye:Homa]] 7vb97wt3yz0gaqej0sc0hhs2dwt8m64 0 45937 558611 331961 2026-10-10T13:18:19Z Maviulke 34834 558611 wikitext text/x-wiki {{Xıristiyaniye}} '''El-Şebab''' (الشباب) organizasyonê do teroristo u grubo İslamisto ke verocê [[Somalya]] kontrol keno. El-Şebab Somalya de Hukmatê Vêrdayışê Federali warkerdene sero fealiyet mocneno. Cayo ke bınê işğalê El-Şebabi de manenê, uca de şeriet esto u heqanê merduman cawiyenê. Serra 2011ıne ra gore amorê militananê xo 14,426o. El-Şebab verba [[Somalya]] u [[Yewiya Afrika]] de ceng keno, kesê ke serba şarê Somalya yardımkerdene amey Somalya, ê pêro kışiyayê. Be [[El Qaide]] ra gıreydayeyo. Serê xo İbrahim el-Efğaniyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Terorizm]] [[Kategoriye:Afrika de terorizm]] [[Kategoriye:Somalya de terorizm]] [[Kategoriye:Somalya de İslamizm]] [[Kategoriye:Organizasyonê teroristi]] [[Kategoriye:Organizasyonê illegali]] [[Kategoriye:Panislamizm]] [[Kategoriye:Grubê İslamisti]] [[Kategoriye:Grubê Cihadi]] [[Kategoriye:Fundamentalizm]] [[Kategoriye:Fundamentalizmo İslami]] [[Kategoriye:İslamo radikal]] [[Kategoriye:Terorizmê İslami]] [[Kategoriye:Antisekulerizm]] lkt724y52hkljtrzpk659rq86fr93no 0 45958 558612 331962 2026-10-10T13:19:11Z Maviulke 34834 558612 wikitext text/x-wiki {{Xıristiyaniye}}'''El-Nusra''' (النصرة) yew [[Organizasyon|organizasyon]]ê do [[Terorizm|terorist]]o, [[Selefi|selefi]], [[Fundamentalizm|fundamentalist]] u [[İslam|İslamist]]o. El-Nusra 2011 de çı wext [[Suriya]] de ceng veciyo, uca de vıraziyao. El-Nusra be karê cıyê terori ra kewto lista [[Organizasyono terorist|organizasyonanê teroristan]]. Nisane 2013 de El-Nusra [[El-Qaide]] rê gıredayeyo. Tewr kemi 5000 militanê xo estê. No organizasyono terorist [[Beşar Esed]] warkerdene u heme [[Suriya]] de [[Şeriet|şeriet]] vıraştene wazeno. Miltananê El-Nusra, zımey [[Suriya]] de 450 ra zêde qıc u sivilê [[Kurd]]i kışta. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Terorizm]] [[Kategoriye:Suriya de terorizm]] [[Kategoriye:Organizasyonê teroristi]] [[Kategoriye:Panislamizm]] [[Kategoriye:İslamo radikal]] [[Kategoriye:Grubê İslamisti]] [[Kategoriye:Grubê Cihadi]] [[Kategoriye:Grubê Selefi]] [[Kategoriye:Terorizmê İslami]] [[Kategoriye:Organizasyonê illegali]] [[Kategoriye:Antisekulerizm]] [[Kategoriye:Fundamentalizm]] [[Kategoriye:Fundamentalizmo İslami]] aq3jlatz3xi54390but16xm6ztahrj8 0 45970 558614 332066 2026-10-10T13:20:22Z Maviulke 34834 558614 wikitext text/x-wiki [[File:Legality of polygamy.png|thumb|400px | <div style="margin:0 0.5em;"> {{legend|#000000|Poligamiye esta}} {{legend|#cccccc|Nêzaniyeno}} {{legend|#7eaff5|Poligamiye qedexeya, ema izıne esta}} {{legend|#009eff|Poligamiye pêro qedexeya}} </div> ]] '''Poligamiye''' (yun. “polys” – xeylê, zêde, + “gamos” – veyve) eke merdum/merdume be yew ra zêde merduman ra mare bırneno/bırnena, yanê zeweciyeno/zeweciyena, ney rê vaciyena. Yanê yew ra zêde cêniy ya zi merdê xo benê. Mêrdo ke yew ra zêde cêniyê xo estê, na bena [[Policiniye|policiniye]], cêniya ke yew ra zêde mêrdê xo estê, na bena [[Poliandriye|poliandriye]]. Dınya ser de cayê ke peyser mendê, pêro inan de poligamiye esta. [[Mıletê Yewbiyayey]] poligamiye suc miyan de qebul kenê u dewletê ke tede poligamiye serbesta, inan ra qedexekerdışê poligamiye wazenê. {Portal|Cıwiyayış}} [[Kategoriye:Sosyolociye]] [[Kategoriye:Suci]] [[Kategoriye:Teslağê sucan]] 91bdkkfe1qvfsny5xqr7uti4v5ebqcf 0 46053 558616 332373 2026-10-10T13:22:08Z Maviulke 34834 558616 wikitext text/x-wiki '''Sekulerizm''' sistemo ke tede cıwiyayışê merduman de din u baweriye ca nêgênê, aqıl u mezg planê veri de vındenê, yanê oyo ke din u baweriye merduman sero dest kemi kenê. Sekulerizm [[Bêdin|bêdin]] ya zi [[Ateizm|ateizm]] niyo u zerrekê cı de dı prensibi estê ke sistemê dewlete de çiyê baweriye hewadayış u wedarıtış, biniyo ke qanun ver de pêro merduman hem amordış yanê merduman miyan de cırakerdış nêvıraştış. Sekulerizm verba [[Teokrasiye|teokrasiye]] de maneno, yanê teokrasiye de din, ser de maneno. ==Bıvênên== * [[Sekulerizasyon]] * [[Dewleta sekulere]] * [[Laisizm]] *[[Determinizm ]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sistemi]] [[Kategoriye:Sekulerizm]] krukaj4x4z5crxtzzh838ma6iy28uc8 0 46057 558617 332396 2026-10-10T13:22:52Z Maviulke 34834 558617 wikitext text/x-wiki {{Humanizm}} '''Humanizmo sekuler''' oyo ke doktrino ke din u dogma raşt nêvêneno, vano ke çiyê supernaturali nêşeno bıbo. Ema humanizmo sekuler yew letey [[Ateizm|ateizm]]i niyo ke ey ra cırayo. Ornagên, [[Friedrich Nietzsche]] u [[Joseph Stalin]], ê zi ateistê ema humanist niyê. Şiyayışê humanistanê sekuleran, bınê felsefey naturalisti de maneno, zey [[Sam Harris]] xo humanisto sekuler vêneno. Humanizmo sekuler de merdum [[cıwiyayış]]ê xo de din planê peyi ra erzeno, bınê efektê [[din]]i de nêmaneno, dogma, doktrin u ideolociyê dini sero pers keno. Humanizmo sekuler miyan de tolerans yani weşvênayış esto u merduman miyan de cırakerdış ca nêgeno. Na ri ra ke, humizm yew şari rê aid niyo u mılkê pêro merdumano, heme merduman rê akerdeyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Humanizm]] [[Kategoriye:Sekulerizm]] st2hnnbz20kr6sn4bv34l4byvo2r7x8 0 46058 558618 332397 2026-10-10T13:23:40Z Maviulke 34834 558618 wikitext text/x-wiki {{Humanizm}} '''Humanizmo marksist''' oyo ke [[Humanizm|humanizmo]] ke tede nuşte u teoriyê [[Karl Marx]]i estê, gorey şiyayışê marksisti ra vênayışê [[dınya]] vırazeno. Şarê ke bınê sistemê [[Kapitalizm|kapitalist]]i de maneno, inan sero kar keno, geyreno. Mektebê Praksisi, no şiyayış sero kar xeylê kerdo. Marksisto namdar [[Louis Althusser]] zi humanizmê marksisti sero guriyo, no hereket rê revizyonist vato u red kerdo.<ref>[http://www.marx.org/subject/humanism/index.htm "Marxist Humanism and the 'New Left': An index to the writings and biographies of Marxist-Humanist writers", Marksist Internet Archive]</ref> ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Humanizm]] [[Kategoriye:İdeolociya humaniste]] [[Kategoriye:Marksizm]] [[Kategoriye:İdeolociya marksiste]] kujayhyb99ytagwkekckn1ssn23ghz3 0 46071 558620 332448 2026-10-10T13:25:11Z Maviulke 34834 558620 wikitext text/x-wiki {{Homa}} '''Estiya Homay''' vêrde de zi, ınka zi merduman miyan de problem vıraşto u tam nêzaniyena ke uca de [[Homa]] esto ya zi çıniyo. Tarix de xeylê merduman zey filozof u zanayan [[Homa]]y sero argumani vıraştê u argumanê xo aver tıra kerdê yanê podayê. Terminolociya felsefe de estiya Homay problema gırda u pê ontolociya Homay gıredaya. Yanê konseptê ontolociye de Homay sero merdum şeno fıkır bıvırazo. Ema Homay sero werênayışvıraştış xeylê problem ano. Ornagên, Homay erd u asmêni sero terim hewl nêşeno bıvıraziyo. Problemê estiya Homay sero argumani şenê hirê madeyan de bınusiyê: * [[Homa]] esto * [[Homa]] çıniyo * [[Homa]] esto ya zi çıniyo, no problem nêşeno bışınasiyo Her çi ra raver, gereke ke eke Homa esto, karakterê xo ra bıewniyo, yanê Homa sêniyo? Çıçıyo u senên aseno? Dinê monoteistiki de konseptê Homay oyo ke her çi ra xebera xo esta, her çi vıraşto, zano u vêneno, zanayışê xo zafo u gırdo. Heto bin ra dinanê binan de zi Homay estê yanê Homa yew niyo. == Argumani == === Argumanê ke vanê Homa esto === [[Teizm]], [[Deizm]], [[Panteizm]] u [[Panenteizm]] estê ke vanê uca de Homay esto. == Argumanê ke vanê Homa çıniyo == [[Ateizm]] esto ke vano estiya Homay mumkın niya. Dınya ser de xırabiye xeylê esta, erd u asmên madeyan ra yeno pêra u na ri ra ke uca de Homay bêmade nêşeno bıbo. Yew zi vano ke eke dınya de nizam esto, nizam merduman ra vıraziyeno yanê Homay dınya sero nizamê xo nêvırazeno. == Argumanê ke vanê ke estiya Homay nêşena bışınasiya == [[Agnostisizm]] esto ke vano Homa esto ya zi çıniyo, merdum nêşeno tam emin bo, yanê nêşeno bızano ke uca de Homay esto ya zi çıniyo. Homay sero delili bes niyê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Homa]] c3pre1hwab4cgvcqro78m6sf8jhpqgf 0 46072 558728 333937 2026-10-11T09:54:19Z Maviulke 34834 558728 wikitext text/x-wiki '''Terorizmo dini''' namê [[Terorizm|terorizmi]]yo ke din u baweriye ra veciyeno, yanê oyo ke grubê diniyê ke teror vırazenê, inan rê vaciyeno. Terorizmo dini dınya ser de dıma 1980an zaf aver şiyo. Ewro her grubê dini, dinê xo raşt vınenê u raşt amorenê u na ri ra ke teror vırazenê. Ewro cayê ke peyser mendê, cayê ke merdumê xo nêwendê u nêmusayê inan de terorizm xeylê esto; zey [[Rocvetışê Miyani]] u [[Afrika]]. Grubê dini, merdumi xapnenê, zur u neq vırazenê ke merdumi bıkewê terori. Dınya ser de 4,200 ra nezdi dini estê u her din vano ke ez raştan u coka ke kaos veciyeno. Tayê dini estê ke cengkerdış wazenê ornagên zey [[Cihad|cihad]]ê [[İslam]]i. Teberê ninan de dinê bini estê ke verba ceng de vındenê. Ewro, cayê ke aver şiyê zey [[Ewropa]], zımey [[Amerika]], [[Australya]] u [[Japonya]] cengê dini çıniyo u nêbeno. Terorizmo dini, merdumê ke nêzanê, nêwanê u nêmusenê; pêro inan vêneno, xapneno u tepışeno. Eke merdum wano u geyreno, şeno raşt bıvino. Merdumi, seba zurê [[Mıle|mıle]]yan u rayê çer u çaput u mitê dini, kewnê terorizmê dini u dıma ganê xo ra benê u mırenê. ==Bıvini== * [[Terorizmo İslami]] * [[Terorizmê Xıristiyanan]] * [[Terorizm]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Din]] [[Kategoriye:Terorizm]] [[Kategoriye:Terorizmo dini]] l7v9svnqs9icqv5pw7a57c0di3s81im 0 46080 558655 332494 2026-10-11T09:07:47Z Maviulke 34834 558655 wikitext text/x-wiki {Sosyolociye}} '''İrtıca''' <font size="3">(ارتجاع)</font> politika de namê peyserperestiye, yani apeyperestiyo. İrtıca hetê areze ra yena menaya ''cayê peyi rê abıriyayış''i. İrtıca verba averşiyayışi de vındena u konservatizm de radikalizmo. İrtıca miyan de idecolociy zi estê, fealiyetê peyserperesti zi estê. Hereketê irtıca, aqıl, mezg u modernizm qebul nêkeno, teberê çaği ra veciyayış wazeno. İrtıca pêro verba vuriyayış, averşiyayış u çiyê newey de vındena. [[Ewropa]] de [[Fransa]] de hukmatê [[Vichy]] bınê işğalê [[Almanya]] de fealiyetê irtıca mocnê, [[İspanya]] de hukmatê [[Franco]]y zi fealiyetê irtıca mocnê. En peyên, [[Efğanıstan]] de serranê 1996 - 2001 miyan de [[Taliban]] sistemê irtıca vıraşto. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sosyolociye]] [[Kategoriye:Radikalizm]] [[Kategoriye:Dogmatizm]] [[Kategoriye:Heqê merduman]] 7a1vhzqnfl8cd0i7hmrbl4yekuvnyhj 558656 558655 2026-10-11T09:08:07Z Maviulke 34834 558656 wikitext text/x-wiki {{Sosyolociye}} '''İrtıca''' <font size="3">(ارتجاع)</font> politika de namê peyserperestiye, yani apeyperestiyo. İrtıca hetê areze ra yena menaya ''cayê peyi rê abıriyayış''i. İrtıca verba averşiyayışi de vındena u konservatizm de radikalizmo. İrtıca miyan de idecolociy zi estê, fealiyetê peyserperesti zi estê. Hereketê irtıca, aqıl, mezg u modernizm qebul nêkeno, teberê çaği ra veciyayış wazeno. İrtıca pêro verba vuriyayış, averşiyayış u çiyê newey de vındena. [[Ewropa]] de [[Fransa]] de hukmatê [[Vichy]] bınê işğalê [[Almanya]] de fealiyetê irtıca mocnê, [[İspanya]] de hukmatê [[Franco]]y zi fealiyetê irtıca mocnê. En peyên, [[Efğanıstan]] de serranê 1996 - 2001 miyan de [[Taliban]] sistemê irtıca vıraşto. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sosyolociye]] [[Kategoriye:Radikalizm]] [[Kategoriye:Dogmatizm]] [[Kategoriye:Heqê merduman]] p7xgwclxv2whvk7muso9a4swobicaac 0 46111 558693 332651 2026-10-11T09:30:56Z Maviulke 34834 558693 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Wikikıtabi''' (''wikibooks'') yew projeyê Wikimediyayo ke tede kıtaban sero nuştey, çımey, qılawuzi u ê bini estê. {{Wikimedia}} [[Kategoriye:Wikimediya]] iw9xc6tyt8owercmmfz8vm6otr702x3 0 46130 558695 332732 2026-10-11T09:32:30Z Maviulke 34834 558695 wikitext text/x-wiki '''Fenomenê interneti''' ya zi '''memê interneti''' [[İnternet|internet]] ser de ya zi medya de kamo ke roc be roc namdar beno u namê xo zêde şınasiyeno, cı rê vaciyeno. [[YouTube]], [[Facebook]] u [[Twitter]] de, merdum xo sero nuseno u xo merduman rê mocneno u merdumê biniê ke adresê inan estê, adresê xo ra kerdışê cı inan rê aseno. Dıma amorê fan u heyrananê xo cori veciyeno u deha zêde şınasiyeno. Dıma nê hali, merdum internet de beno fenomen. ==bıewni== *[[Bloger]] *[[Youtuber]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İnternet]] [[Kategoriye:Medya]] 05umtb6q2jxq19ajzrdhz09e3oitf74 0 46144 558697 332798 2026-10-11T09:33:03Z Maviulke 34834 558697 wikitext text/x-wiki '''Hedonizm''' namê doktrinio ke felsefe miyan de ca gêno, hetê şagırdê [[Sokrates]]i [[Aristippos]] ra vıraziyao. Aristippos verê İsay 435-355 miyan de cıwiyo u vato ke çiyê ra hes kerdış mutlaxo u heskerdış, çiyê ra tadgırewtış mutlax mane de hewlo. Gereke ke kerdışê merdumi, raya heskerdışi ra bıplaniyo, şiyayışê ke ra hes anê wa bıkeriyo. Gorey Aristipposi ra her fealiyetê teni, heskerdışi u şa u weşbiyayışi ra beno. Heskerdış oyo ke sebebê cıwiyayışio. Hes merdum keno merdum. Enformasyonê ke ma gênime, hissanê ma ra yeno. Aristippos vano ke gereke ke merdum dec u çiyo ke dec ano ra bıremayo. Dıma Aristippos, Epikuros ameo u vato ke roh ra heskerdışi, beden u fiziki heskerdış ra ver de maneno u konseptê Hedozimi hetê bini ra ardo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Felsefe]] [[Kategoriye:Hedonizm]] o6y4l2mlx72g9et2qwh8oofwldewhoa 0 46146 558699 332802 2026-10-11T09:34:15Z Maviulke 34834 558699 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[File:Grand Canyon in fog.jpg|thumb|right|300px|Kanyonê Gırdi ra asayış]] '''Kanyono Gırd''' ([[Hopi]]: Ongtupqa; [[Yavapai]]: Wi:kaʼi:la, [[İspanyolki]]: Gran Cañón) oyo ke kanyono gırdo, miyanê [[Amerika]]y de eyaletê [[Arizona]] de ca gêno u cayo zuwao. Kanyono Gırd miyan de [[Roê Kolorado]]y ravêreno. Kanyono Gırd, cihan ser de kanyonanê en xoriyan miyan dero. Her terefê xo de koy estê. İklımê xo zuwao, germo u cayo çolıno. Hama ey ser de taê daran zi estê u resenê. {{Arizona}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Kanyoni]] [[Kategoriye:Arizona]] r69x5uf9p3moob3sbkr7odntjyyi16l 0 46152 558701 332813 2026-10-11T09:34:55Z Maviulke 34834 558701 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kuhmareyki''' yew zıwano [[İran]]kiyo, İrankiyê do verocê rocawanio. No zıwan İran de diyalekt ya nê lehçe vêniyeno. Amarê qalkerdoğanê xo 100,000 merdumo. Kuhmerayki zey Zazaki, zıwano ergatifo. ===Zemiri=== {| class="wikitable" |+ |- |- ! Name !! Tenya !! Xeylê |- ! 1ıne | ma || mu |- ! 2yıne | to || şumu |- ! 3yıne | u <br> oy || una <br> uşu |} ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] qx8q71jm888juntjus0bmu5qwte9fdy 0 46175 558706 332994 2026-10-11T09:37:27Z Maviulke 34834 558706 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''İngılızkiyo enternasyonal''' oyo ke [[İngılızki]]yo ke merdumanê cihani miyan de qal beno u waniyeno, mekteb de musiyeno, musniyeno u terefê pêro merduman ra zaniyeno cı rê vaciyeno. No konsept zey namanê ''İngılızkiyo global'', ''İngılızkiyo kontinental'' ya zi ''İngılızkiyê pêroyi'' zi şınasiyeno. Dıma kolonizasyonê qıtan terefê İngılızan, İngılızki hetê zafê merduman ra musiyao. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İngılızki]] [[Kategoriye:İngılızkiyo standard]] [[Kategoriye:Zıwano global]] 4uefa1poqodx9d5rfs2pe7j1gijjfl5 10 46183 558648 488517 2026-10-10T16:43:27Z Maviulke 34834 Şıkıt era [[Şablon:Databox]] ser 558648 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Şablon:Databox]] 2i0dfj4t1a4xc9zqt4ntwxa8fxiyvjx 0 46185 558708 332998 2026-10-11T09:38:13Z Maviulke 34834 558708 wikitext text/x-wiki {{Ekonomiye}} '''Ticareto internasyonel''' oyo ke şaranê cihani miyan de mal, xızmet u sermaye ser de hereketê roşiyayış u erinayışiyo. Vêrde de zi ewro zi cayê xo gırdo u zaf vêrenio, muhimo. Dıma averşiyayışê teknolociye, ticareto internasyonal zi aver şiyo. Politika, ekonomiye, karê teberi u cayê sosyali de vêrdo rêza verêni ra. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ekonomiye]] [[Kategoriye:Ticaret]] [[Kategoriye:Ticareto internasyonal]] [[Kategoriye:Teslağê ticareti]] 0iaq09zx6g54s04078owx93hjup50fh 0 46186 558709 332999 2026-10-11T09:38:43Z Maviulke 34834 558709 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Finanso internasyonel''' oyo ke [[Finans|finans]] u sistemê finansio ke dinamikê kurê dowizi u kerdışê ğeriban vırazeno, [[Ticareto internasyonel|ticaretê internasyonali]] sero tesırê xo geyreno cı. Finanso internasyonel yew lızgeyo ilmiyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ekonomiye]] [[Kategoriye:Finans]] [[Kategoriye:Finanso internasyonel]] [[Kategoriye:Şınasiye]] [[Kategoriye:Şınasiya internasyonale]] p2okbonequycbyfzb0a18e1huh24def 0 46200 558711 333011 2026-10-11T09:39:59Z Maviulke 34834 558711 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[File:Flag of the Arab League.svg|thumb|right|300px|Desmala Liga Ereban]] '''Liga Erebi''' <font size="3">(جامعة الدول العربية)</font> [[Organizasyono enternasyonal|organizasyono internasyonalo]] u bunya xo de 22 dewletê Erebi estê. Vêrde xo serra 1945ıne de be vıraziyayışê xo dest pê kerdo. Protokolê İskenderiya de paytextê nê organizasyoni, [[Qahira]] vêniyaya. [[Tırkiya]], nê organizasyon de statuyê çımkerdoği dera. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Liga Ereban}} [[Kategoriye:Organizasyoni]] [[Kategoriye:Organizasyonê internasyoneli]] [[Kategoriye:Organizasyonê Erebi]] imk555bu9enfqlnmpqwm5jhkdebov0g 0 46206 558712 333013 2026-10-11T09:40:46Z Maviulke 34834 558712 wikitext text/x-wiki {{Siyaset}} '''Hukmatê koalisyoni''' oyo ke hukmato ke tede dı ya zi dı ra zêde [[Partiya politike|partiyê politiki]] estê, cı rê vaciyeno. Politika de cı rê hukmato kaotik zi vaciyeno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sistemi]] [[Kategoriye:Politolociye]] [[Kategoriye:Siyaset]] hn4fjf1cs5amudiiamhxcfsyegbckw1 0 46232 558715 333018 2026-10-11T09:41:43Z Maviulke 34834 558715 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Xurki''' zıwano [[İran]]kiyo u İrankiyê do zımey-rocawankiyo ke bınfekê zıwanê [[Nayinki]]yo. Amorê qalkerdoğanê xo nêşınasiyeno. {{Zıwanê İranki}} [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] e6lbrazg0vjlqwee4ygkb913nnhe2rv 0 46233 558716 333019 2026-10-11T09:43:00Z Maviulke 34834 558716 wikitext text/x-wiki {{Databox}} yew zıwanê do [[İran]]kiyo, zıwananê rocawankiyan miyan de amoriyeno. Amorê qalkerdoğanê xo 35,00 merdumo. == Têversayış == {| class="wikitable" |- ! [[Zazaki]]!! Nainki !![[Zazaki]] !!Nainki |- | ya,ê || ya || awe || ow |- | maye/marde || mar || pi/pêr ||pey |- | şar || şar || cêniye || jen |- | dest || dest || ri || dim |- | zınc || lonc || lac || pur |- | keyne || det || toyuq || kark |} {Zıwanê İranki}} [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] g8fpja15q86z4dtgkpww36w6dl1p7a5 0 46240 558718 333026 2026-10-11T09:43:54Z Maviulke 34834 558718 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ebduki''' namê zıwanio ke [[İran]] de qal beno. Amorê qalkerdoğanê xo 600 merduman miyan de vuriyeno. No zıwan, mabênê [[Kurdki]] de amoriyeno. ==Bıvênên == {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Zıwanê İranki }} [[Kategoriye:Kurdki]] [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] abf3zsu87z32rkmrcz6kjfdrwzbcm2u 0 46243 558719 333029 2026-10-11T09:44:24Z Maviulke 34834 558719 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Rojava february2014 2.png|thumb|right|300px|Kantonê Efrıni aseno]] '''Kantonê Efrıni''' ([[Kurdki]] de: ''Kantona Efrînê‎'') namê kantonê Kurdio ke zımey [[Suriya]] dero. No kanton ser de Hevi Ibrahim esto u terefê dewletan ra nêşınasiyeno, qebul nêvêniyeno. r1tl1s5y1t3d7li2h88g3uhdcgv1nzv 0 46266 558704 332979 2026-10-11T09:36:48Z Maviulke 34834 558704 wikitext text/x-wiki {{Sosyolociye}} '''Sosyalizmo liberter''' oyo ke sistemê sosyalisto ke liberalizm ano veri u planê veri de pê gureyno. Ekonomiye teber de xoseriya merdumi wazeno, enformansyonan rê resayışi asênkerdış vırazeno u zerrekê xo de [[Anarşizm|anarşizm]] zi beno. Key ke wayiriya şexsi peyni vênena, merdum zi beno deha xoser. Sosyalizmo liberter taê cayan de pêro '''Anarşizmo sosyalist''' piya amariyeno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İdeolociy]] [[Kategoriye:Sosyalizm]] ittl84teawo2glynyuuvu3ealborw1x 0 46276 558754 333272 2026-10-11T10:06:44Z Maviulke 34834 558754 wikitext text/x-wiki '''Bombanayışê Xan Beni Seadi 2015''' êrış u bombanayışo ke [[İraq]] de suka [[Xan Beni Seadi]] cayê bazari de vıraziyao. [[Dewleta İslami İraq u Şam de]] no bombanayış gırewto xo sero. Suka [[Xan Beni Seadi]] de nıfusê Şii zafêr yeno, co ra ke hedefê teroristan çıniyaya we. Teroristê DİIŞi, roca [[Roşanê Remezani]] de ameo miyanê cayê bazari be otomobilê xo ra, uca de bomba xo ser de infılaq kerdo. Uca de 120–130 merdman miyan de teni merdê u merdeyan miyan de qıci zi biyê. Dıma bombanayışi, qalkerdoğê parlamentoy İraqi Selım El-Cıburi vato ke "êrışo xırabın u mezhebıno ke dao pêro ma".<ref>https://www.washingtonpost.com/world/at-least-130-dead-in-iraq-after-massive-bomb-attack/2015/07/18/01798182-74b9-4388-a2ed-cee7fd54976d_story.html</ref> ==Çımey== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Êrışê teroristan]] [[Kategoriye:İraq de terorizm]] c6pqcenrgwqie71km6bxu1oe648vdnv 0 46280 558753 333305 2026-10-11T10:06:24Z Maviulke 34834 558753 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''El Resuleyn''' ya zi '''Res El Eyn''' ([[Erebki]] de: '''رأس العين''' [[Kurdki]]: '''Serê Kaniyê''') suka ke zımey [[Suriya]] de, wılayetê [[Heseka]]y miyan dera. Na suke, 360m berza u 55.247 merdumi tede estê. El Resuleyn de zaf mıxtelif şari cıwiyenê zey [[Ereb]]i, [[Kurd]]i, [[Çeçen]]i u [[Suryani]]y. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Suriya]] [[Kategoriye:Sûkê Suriya]] nbcz97u6pxkro92fyock35l8hx6087g 0 46282 558751 333312 2026-10-11T10:04:52Z Maviulke 34834 558751 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''El Derbesiya''' ([[Erebki]] de: الدرباسية‎, [[Kurdki]]: Dirbêsî) suka ke zımey [[Suriya]] de, wılayetê [[Heseka]]y miyan dera. Na suke, 360m berza, 8,551 merdumi tede estê u suka qıteka. El Derbesiya de pêro [[Kurd]]i estê ama verocê cı de taê Erebi zi estê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Suriya]] [[Kategoriye:Sûkê Suriya]] dlpnf1oacn3me5mfc243105vnm1fsnq 0 46284 558750 333320 2026-10-11T10:04:21Z Maviulke 34834 558750 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zımıstanê Erebi''' (''Arab Winter'') oyo ke nameo ke dıma [[Wesarê Erebi]] vıraziyao, aferiyao. Dıma be protestokerdışê şarê Erebi averşiyayışê hereketê [[Wesarê Erebi]], xoverdayışê Ereban taê cayan de veram ardo, taê cayan de zi xırabiye veta. [[Cengê Suriyayo Sivil 2015|Cengê Suriyao Sivil]], [[Cengê İraqi (2011 - ewro)|Cengê İraqi]], [[Krizê Mısıri (2011–14)|Krizê Mısıri]], [[Krizê Yemeni]] u veciyayışê [[Dewleta İslami İraq u Şam de]], heme ninan mocnê ke Ereban miyan de protestokerdışê hukmatan u waştışê xoseriye, abıriyaê. Wesarê Erebi kewto weri, xo vurno ra u zımıstanê Erebi veciyo. [[Kategoriye:Wesarê Erebi]] 90tbvdb8q85ky9vleh111zd1aund7th 0 46301 558654 333089 2026-10-11T09:06:53Z Maviulke 34834 558654 wikitext text/x-wiki [[File:The Normal Distribution.svg|thumb|283px|right|Yew istatistik]] '''İstatistik''' şınasiyo [[Matematik|matematikêno]] ke data arê keno, tablo u grafiki vırazeno, peyniye veceno, cerrebneno u dıma çı veto çap u phêl keno. İstatistik şeno şınasiyanê sosyali ra heta şınasiyanê tebieti ra şêro. İstatistik be şınasiyanê binan piya gureyeno, namê nê şınasiyan İstatistik [[Ekonomiye]] u istatistik, ekonometriye, psikolociye u istatistik, psikometriye , tıb u istatistik, biyoistatistik, sosyolociye u istatistik, sosyometri, tarix u İstatistik u kliometriyo. İstatistik de raveri çı sero istatistikvetış wazeno, gereke ke belli bo. Dıma, cı sero data arê beno. Teno ke istatistikê xo veceno, nê datan sero çım erzeno u inan rê nizam dano. Gereke ke data şınasên bo. Dıma tablo vıraziyeno. Tablo miyan de cayê nê datan sero zağ anciyeno. Tewr pey de, çı mocniyeno u senên mocniyeno melumatê inan nusiyeno u karê istatistikvetışi beno temam, peyni vêneno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İstatistik]] [[Kategoriye:Matematik]] [[Kategoriye:Enformasyon]] 27td9h2nwyh6km1zeztntg12vwuqfpn 0 46358 558787 335514 2026-10-11T10:24:39Z Maviulke 34834 558787 wikitext text/x-wiki '''Pasaporte''' aya ke wexto ke tede merdum welatê xo ra veciyeno u şono cayê bini, eke merdum uca de feteliyayene, geyrayene u mendene wazeno gereke ke pasaport gêro ke uca de heqê cıyê mendışi bo. Pasaporte teberê welati de zey kamiye gureyena. [[Tırkiya]] de pasaporta gewre, pasaporta keske u pasaporta sure estê. Konsolosiya dewleti, welat teber de karê pasaportan keno. Tırkiya de Qanunê Pasaportan serra 1950ıne de aferiyao u hirê bınqanuni veciyaê ke namê inan: Tırkiya rê keyberê xıdudi ra cıkewtış, xo ser de pasaporte estkerdış u wayirê vizey biyayış. === Konseptê Pasaportanê Tırkiya=== Tırkiya de yew ra zêde pasaporti estê u her pasaporte karê xo vênêna: * Pasaporta pêroyiye: Pasaporta en gırde u heraya ke her merdumo ke Tırkiya de ciwıyeno, şeno bıgêro. * Pasaporta xısusiye: Pasaporta ke memur u tenê politikay rê daniyena. * Pasaporta diplomatike: Pasaporta ke diplomat, mebus u eskeran rê daniyena. * Pasaporta feteliyayışi: Pasaporta ke semedê feteliyayene daniyena. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Pasaporti]] di6sb1e9ut0qxo2fg4uj8aj5p17poyy 0 46366 558752 333310 2026-10-11T10:05:31Z Maviulke 34834 558752 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Roşanê Gadhimai''' ([[Hindki]] de: गढ़िमाई पर्व) roşanê [[Hind]]ano, roşanê do qurbanano. No roşan de merdumê Hinduy ga, bıze, mey, kerge, merre çı esto anê meydan u uca de inan bırneni, kışeni, qetıl kenê. No roşan her ponc serri de vıraziyeno. Cayê enê roşani [[Bariyarpur]]o, verocê [[Nepal]]i de maneno. Eno roşan, Hinduistan çım de zaf bımbareko, roşanê do firazo. Her serre 200.000 dı se hınzar ra zêde heywani qetıl benê, kışiyenê terefê Hinduyan ra. Hindıstan u Nepal de merduman çım de heywan kıştene bımbarek vêniyeno ke no roşan hıma rameno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Roşani]] [[Kategoriye:Roşanê Hinduizmi]] [[Kategoriye:Roşanê Nepali]] [[Kategoriye:Cawıtışê heqanê heywanan]] eb8axmqhci12u9edew5anjxau1fbx37 0 46417 558746 333586 2026-10-11T10:02:29Z Maviulke 34834 558746 wikitext text/x-wiki '''Namê kodi''' ya zi '''kriptonim''' oyo ke nameo ke ten, proce ya zi konsept şınasnayış de gureyeno. Eskeriya u casusiye de namê kodi xeylê estê.<ref>http://www.designation-systems.net/usmilav/codenames.html</ref> Ornagên qandê liderê [[Taliban]]i [[Usama bın Ladın]], namê kodi ''Geronimo'' vêniyao u cı rê wına vaciyao. ==Çımey== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Kodnayış}} [[Kategoriye:Sistemê kodnayışi]] 50hq0klc7fsvcpgnw1o3os4iv8mh4br 0 46433 558745 333598 2026-10-11T10:02:01Z Maviulke 34834 558745 wikitext text/x-wiki '''Nasyonalizmê Tırkan''' oyo ke ideolociya nasyonalista, vênayışo politiko u her ca de mocno xo ra. Nasyonalizmê Tırkan senên sıfte kerdo tam nêzaniyeno ama Tırkan miyan de nasyonalizmo politik, be destê Yusuf Akçura çapê nuşte Üç Tarz-ı Siyaset dest pê kerdo 1903 de. Merdumê verêniê ke xo nasyonalistê Tırki diyê, rıçıkê inan pêro Qırımıc u Tatar biyê. [[İmperatoriya Usmanıcan]] de sistemê Usmanıci areze kerdo u merdumê ke mısılmanê ya zi mısılman niyê, ê pêro şarê Usmanıci vêniyayê. Be kewtış u peynidiyayışê [[İmperatoriya Usmanıcan]] u vıraziyayışê [[Tırkiya|Cumhuriyetê Tırkiya]], nasyonalizm zi sistemê politik biyo. Hukmatê Tırkiya be destê xo mıletê ke Tırk niyê inan palaknanê, qebul nêkerdê, nêdiyê. Tırkiya politika asimilekerdışi ramıto, heq u hıquqê mıletê zey [[Zaza]], [[Kurd]], [[Yunan]], [[Ermeni]] u [[Lazi]] cawıto. Xetta hukmatê [[İsmet İnönü]] nasyonalizm de heni aver şiyo ke zıwanê ke Tırki niyê, inan illegal ilan kerdo u politika ''[[Welatdar Tırki qal ke!]]'' vıraşto. Merduman rê ceza daya ke merdumi zıwanê xo ra qal meke tenya [[Tırki]] qal ke. Nasyonalisti zey [[Hüseyin Nihal Atsız]] veciyo u nasyonalizmê Tırkan sero şiır u nuşte nuştê. Nasyonalizmê Tırki hıma esto, ewro zi esto u peyniye nêdiyo, nêqediyo. [[Partiya Hereketo Nasyonalist]] zi esto ke nasyonalizmê Tırkan keno, rameno.<ref>http://global.britannica.com/topic/Turkish-Society</ref> ==Zazayan sero nasyonalizmê Tırkan== Zazayan sero nasyonalizmê Tırkan be domê peyniyediyayışê [[İmperatoriya Usmanıcan]] sıfte kerdo. Serra 1923ıne de [[Mustafa Kemal Atatürk]] [[Tırkiya|Cumhuriyetê Tırkiya]] vıraşto u Zazayan sero zulım zi sıfte kerdo. Be destê [[Mustafa Kemal Atatürk]], [[İsmet İnönü]], [[Sabiha Gökçen]] u xeylê merdumê Tırki ra heq u hıquqê Zazayan palakniyê, nêdiyê u qabul nêkerdê. [[Dersım]] de xeylê Zazaê Elewi be qararê hukmatê [[Tırkiya|Cumhuriyetê Tırkiya]] kışiyayê. ==Referans== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Nasyonalizm]] eqa04ssz7wm3sttwulmh4u0xjpntl2x 0 46434 558748 333530 2026-10-11T10:03:36Z Maviulke 34834 558748 wikitext text/x-wiki {{Tarix}} '''Felsefey tarixi''' oyo ke [[Felsefe|felsefeyo]] ke be konseptê tarixi cı rê çım erziyeno u dey sero çiy nusiyeno. Felsefey tarixi beno dı letey; yewo ke felsefeyê tarixiyê ancênayışio u yew binio zi felsefeyê tarixiyê vıraştıkênio. Lızgeyê tarixio akademik be felsegeyê tarixiyê ancênayışi gıreydayo u felsefey sero ebe çımê teoriki ra ewneno. Gani ke dokumanê tarixi rê be raya objektife ra bewniyo. Binio ke tarixê vıraştıkêni de zi tarix rê çımê felsefey ra, gorey rêza ehemıyeti ra ewniyeno.<ref>E.g. W. H. Walsh, ''Introduction to the Philosophy of History'' (1951) ch.1 s.2.</ref> ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Felsefe]] aa9rwtazyxdfhw6dy7p1iw5x78cbyxi 0 46451 558737 333756 2026-10-11T09:57:44Z Maviulke 34834 558737 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Image:Firebombing of Tokyo.jpg|300px|thumb|right|300px|[[Tokyo]] bınê adırê [[DAY|Amerika]] de veşeno; Gulane 26, 1945]] '''Bombardımanê Tokyo''' ([[Japonki]] de: 東京大空襲) bombardımano de gırdo ke [[DAY]] be teyarê xo serra 1945ıne de vıraşto. [[DAY]] be hirêse u çewres u çehar teyarê xo kewto eno bombardıman. DAY serra 1944ıne de dest pê kerdo ke suka [[Tokyo]]y ser bombar bıerzo u yew serre de se u şeş reyi Tokyo sero bomba eşta, bombardıman kerdo. Tarixê 9ê Adare 1945 de Tokyo de veng eşnawiyao u terefê sistemê seveknayışi ra vaciyao ke dı tene teyarê Amerikani Tokyo ser de geyrenê cı. Saete 24.00 de Amerika Tokyo sero bombaya verêniye eşta. Amerika raveri dormey suka Tokyoy veşno u xırabe kerdo. Fel u emelê Amerika heni biyo ke şarê Tokyo merkezê suke arê bo u adır miyan de bımano. O taw radarê Japonya riyê mıxalefetê heway ra teyarê Amerikani rêw nêdiyê. Amerika be teyarê fosfori, napalmê elektroni u teyarê bini suka Tokyo pêro piya xırabe kerdo, [[Tokyo]] sero 1.700 kilogram adır eşto, şarê Tokyo veşno u uca de 100.000 merdumi merdê, 278.000 ban u binay veşayê. Heto bin ra zi, sistemê pawıtışê Japonya, des u dı teyarê Amerikan ardê cêri, çewres u dı teyarê Amerikani zi kerdê xırabe. [[Kategoriye:Tarixê Japonya]] [[Kategoriye:Tarixê Tokyo]] e46skmyi3zhshoge5in4xukw0b54mri 0 46453 558736 333757 2026-10-11T09:57:26Z Maviulke 34834 558736 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Rotterdam, Laurenskerk, na bombardement van mei 1940.jpg|250px|right|thumb|Dıma bombanayışi merkezê [[Rotterdam]]i aseno]] '''Bombardımanê Rotterdami''' ([[Hollandki]]:''Bombardement op Rotterdam'', [[Almanki]]:''Bombardierung von Rotterdam'') bombardımano ke [[Almanya]], [[Hollanda]]y sero vıraşto serra 1944ıne de. Almanya sistemê pawıtışiê Holladay şıkıtene waşto, bınê roê Maasi kontrolê xo ra gırewtene u zımey Hollanda destê xo ravêrdene plan kerdo. Serdariya [[Adolf Hitler]]i de quwetanê [[Almanya]], suka [[Rotterdam]]i pêro xırabe kerdo. Neway teyarê Almana kewtê operasyonê bombardımani ra. Heştse u newse miyan de sivili merdê, 80.000 ra nezdi teni keyey xo ra biyê, 24.978 bani xırabe biyê.<ref name="enwiki">[http://en.wikipedia.org/wiki/Rotterdam_Blitz#The_bombing En:Wiki;Bombanayışê Rotterdami] Tarixê resayışi :14.11.2009</ref> ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Tarixê Rotterdami]] 2dsmqez3ijga4hezbkfeksm91eneem1 0 46456 558744 333618 2026-10-11T10:01:43Z Maviulke 34834 558744 wikitext text/x-wiki {{İslam}}'''Etikê İslami''' namê exlaq u etikanê ke [[İslam]] de ca gênê. Etikê İslami, çımeyê xo [[Qurane]], kerdışê [[Mıhemmed]]i u tarixê [[İslam]]i ra gêno. [[İslam]] miyan de etik zaf vuriyeno, zaf mıxtelif exlaqê mısılmanan estê. Ornagên, vênayışê [[Cihad|cihad]]i-selefi esto ke vano her merdum mısılman bo eke nêbeno serê xo bıgêriyo u heto bin ra vênayışê tesewufi-betıni esto ke verba cengi de vındeno. Etikê İslami de exlaq dı beno: exlaqo rınd u exlaqo xırab. İslam de vaciyeno ke kamo ke merdum kışto, o zey pêro merduman kışto beno hama heto bin ra zi no esto ke [[Cênosidê Beni Qureyza|Qetliamê Qureyza]], [[Cengê İrtıdadi]] u [[Mıhemmedi sero werênayışi]] estê u mocnê ke be emrê Mıhemmedi ra zaf merdumi kışiyay. Coka ke no din de exlaqo sebıt çıniyo. Her itıqad exlaqê xo vıraşto. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İslam]] hkrpkvj022ovqc3fwd9qivwd87n8pv7 0 46457 558735 333760 2026-10-11T09:57:07Z Maviulke 34834 558735 wikitext text/x-wiki [[File:Emam amad.jpg|thumb|right|300px|No qazete de nuseno ke '''İmam ame'''. Şarê İrani be konservatifi, liberali, humanisti u bini, pêro piya desteg dayo ke Şah şêro u Xumeyni cumhuriyet biyaro. Hama dıma şarê İrani ferq kerdo ke İmam Xumeyni inan zur kerdo, sistemê xo İslam ser de vıraşto u xeqanê merduman cawıto]] '''Revolusyonê İrani''' ya zi '''Revolusyonê İranio İslami''' (zıwanê [[Farski]]de :''' انقلاب اسلامی''': İnqılabê İslami) oyo ke [[Revolusyon|revolusyon]]o ke serra 1979ıne de be destê [[Ayetulla Humeyni]] ra vıraziyao, revolusyono populero ke [[Mıhemmed Rıza Pehlewi]] cayê xo ra kerdo, ardo cêri u sistemo newe vıraşto. No revolusyon de [[İran]] de sistemê monarşiye peyniye diya, Humeyni be xo ra sistemê xo vıraşto, sistemo İslamio ke çımey xo [[Qurane]] u şeriet ra gêno aferiyao. Verê dest pê kerdışê revolusyoni, İran de şar miyan de [[Mıhemmed Rıza Pehlewi]] popularitey xo vıni kerdo, xo [[DAY|Amerikay]] ra zaf nezdi pê gırewto u [[Amerika]] ra cayê nezdi de vınderto. [[Rıza Pehlevi|Şah Rıza Pehlewi]] Serra 1924ıne de rejimê saltanatê Pehlewi vıraşto, [[İran]] modernize kerdo. Zaf reform vıraşto u reformê xo de sistemê musayışi [[Medrese|medrese]]y ra [[Mekteb|mekteb]] ra çarnao, [[Universite|universitey]] vıraştê u reformê kıncan kerdo. Reformê Şah Rıza Pehlewi reaksiyonê mıleyan antê, [[Mıle|Mıley]] waezi dayê ke qıcê xo mekteb mırışê u cêniyan rê vato ke keyey xo ra meveciyê. [[İran]] de serra 196ıne de [[Revolusyono Sıpê]] vıraziyao ke no revolusyon xeylê reformi be xo ra ardê. Reformê ke be Revolusyonê Sıpê aferiyayê, tayê İranıci weş diyê u tayê İranıci zi weş nêdiyê. Merdumê dini u mıley Revolusyonê Sıpê qabul nêkerdo. Çımke Şah [[Mıhemmed Rıza Pehlewi]] be [[Revolusyono Sıpê|Revolusyonê Sıpê]] cêniyan rê heqê reykerdışi dayo. [[Ayetulla Humeyni]] u şagırdê xo verba reformanê Şah Mıhemmed Rıza Pehlewi de vındertê u inan vato ke İslam sistemê İranio esasi bo. Hama Şah waşto ke welatê xo de her ten xoser bo, merduman ser de basqı mebo, zulım mekeriyo. Humeyni serra [[1960]]ıne de İran ra remao u şiyo [[Tırkiya]]. Tırkiya de mendo u dıma Tırkiya zi vurno u [[Fransa]] ey rê wayir veciyo. {{İran}} [[Kategoriye:Revolusyonê İrani]] hv0cga2whcsxc28vpsy4kdfhun7buaq 0 46466 558734 333768 2026-10-11T09:56:42Z Maviulke 34834 558734 wikitext text/x-wiki [[File:Soudelor 2015-08-04 0410Z.jpg|thumb|right|300px|Asayışê tayfuni]] '''Tayfunê Soudelori 2015''' oyo ke vayo gırdo u siklono tropikalo ke [[Japonya]], [[Taywan]], [[Çin]] u [[Fılipin]]i ser de yeno u tesırê xo mocneno. No tayfun, tayfuno neweo ke [[Fılipin]]i de be namê '''Tayfunê Hannay''' ra şınasiyeno. Tarixê Temuz 29, 2015 de dest pê kerdo u hewna aktifo, fealiyet mocneno. No vayo gırd 215 km/h lezeo, vist u yew merdumi weşiya xo ra kerdê u çeharse u vist merdumi zi birindar mendê.<ref>http://www.cnnturk.com/haber/dunya/cinde-soudelor-tayfunu</ref> ==Referansi== <refences/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Tayfun]] au1tt09q8u50fsk1vb8onurs8ttc8od 0 46492 558743 333670 2026-10-11T10:01:19Z Maviulke 34834 558743 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Siyaset}}[[File:Map of federal states.svg|right|thumb|300px|Dewletê ke federalê, federasyoni]] '''Federasyon''' organizasyono ke tede yew ra zêde dewleti arê benê u kewnê bınê yew sistemê idarey ra. Federasyon de nê dewleti karê teberi de yew benê u quweta politike vırazenê hama karê zerrey de her dewlete wayirê idarey xo bena. Zereey sistemê federasyoni de dı sistemê bıni estê; [[Cumhuriyeto federal]] u [[Dewleta federale]]. Cumhuriyeto federal de şar be reyê xo serê xo çıneno we, dewleta federale de zi hem sistem esto hama dewleta federale cumhuriyet çıniyo, dewleti arê benê u sistemê xo vırazenê. Her dewlete de qanunê xo estê, qanunê her dewleti yewbina ra cırayo, hama ser de yew qanunê seri esto u gereke ke ezay federasyoni nê qanun rê riayet kerê. [[Kategoriye:Federasyon]] 3uhhwbrgjnogutzobscms6pc5xsnm1r 0 46493 558742 333672 2026-10-11T10:00:00Z Maviulke 34834 558742 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Unibicameral Map.svg|400px|thumb|{{legend|#37abc8|Dı parlamentoy estê.}}{{legend|#ff9955|Yew parlamento esto.}}{{legend|#333333|Parlamento çıniyo.}}]] '''Parlamento''' nameo ke rıçıkê xo zıwanê [[İtalyanki]] ra gêno, arezeyo xo vatene, vatışo u qanun veceno, namê meclısio.<ref>http://dictionary.reference.com/browse/parliament</ref> Parlamento de wekıli karê dewlete vırazeni. Dınya ser de her ca de parlamento esto, parlamento gorey waştışê wekıl u hukmati ra qanun veceno, karê dewleti vênêno. [[Tırkiya]] de parlamento serra 1876ıne de vıraziyao. No parlamento de dı meclısi biyê. Dıma serra 1982yıne de sistemê parlamentoy, yew parlamento çıniyao we. ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Parlamento]] [[Kategoriye:Siyaset]] l8ytc871e3a3nzoad88jn0qtg2bz15c 0 46496 558738 333750 2026-10-11T09:58:08Z Maviulke 34834 558738 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Set.svg|thumb|Figurê '''Set'''i ke beno Şeytan. Set mitolociya Mısıri de Şeytan vêniyao, Mısır ra vêrdo İbraniyan ra u uca ra zi kewto din u itıqadê binan ra]] '''Şeytan''' oyo ke din u mitolociye de bawer u inam beno u esto ke merduman raya xo ra veceno, xırabiye vırazeno. Şeytan dini de est qabul beno hama şınasiye de Şeytan rê ca çıniyo, Şeytan çiyo zuro yanê çiyê zey Şeytani çıniyo. ==Tarixê Şeytani== [[Mısıro Antik|Mısırê antiki]] de Set Homayo va, fırtına u tariyano,[[Set (mitolociye)|Set]] (Seth, Setesh, Sutekh, Setekh ya zi Suty), be Homayo asmênan [[Horus]] ceng keno u meğlub beno u Homayo asmênan Set çolan rê rameno u Set semlobê xırabiyan beno. No u çiyê aniyên/wınasiyên (or, vatışê [[Amin|Amin]]i) vatışê din u itıqadi terefê [[İbrani]]yan ra vıraziyao, wexto ke İbraniy Mısır de cıwiyê, ê nê itıqadi Mısırıcan ra gırewtê. Şeytan yeno mena "Mıxalif, şıkıtoğ u xırabekerdoğ" i ra u rıçıkê xo [[İbranki]] "Satan" yanê "komplo vıraştış"o. Şeytan İbranki ra vêrdo Latinki u Yunanki ra, uca ra zi kewto zıwananê binan ra. <ref>Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, ''"Satan" maddesi''</ref> ==Şınasiye de Şeytan== İlım u şinasiye ne mumkın niyo ke çiyê zey Şeytani bo. Yanê ilım qebul keno ke Şeytan merdum mezgê xo ra vıraşto. Şeytan sero taê vênayışi estê: * '''Vênayışo 1.''' : Çı wext ke merdum çiyê xırabın keno, xo ser ra kerdış u gunaê xo vetene wazeno u co ra ke gunaê xo Şeytan sero erzeno, vano ke Şeytan mı xapıto u mı kerdo. * '''Vênayışo 2.''' : Şeytano oyo ke çiyê ke zerarê xo çıniyê hama din de gunah vêniyenê, merdum inan ra dur pê gureyeno. Yanê Homa u din be Şeytan ra merdumi tersneno. ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Mitolociye]] orzbbsrtr1wmhdwj8skeegvkyrko2nx 0 46520 558740 333738 2026-10-11T09:58:55Z Maviulke 34834 558740 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Italian Colonial Empire (orthographic projection).svg|thumb|right|300px|Qraliya İtalya]] '''Qraliya İtalya''' (zıwanê [[İtalyanki]] de: '''Regno d'Italia''') qraliya kıhana ke serra 1861ıne de ebe yewbiyayışê İtalyay ra vıraziyaya u ebe vaciyayışê ilanê [[Cumhuriyetê İtalya]]y, serra 1946ıne de peyniye diya. Serrê 1943 u 1945 miyan de İtalya de [[Benito Mussolini]] Cumhuriyetê İtalyano Sosyalist vıraşto hama emrê xo qıtek biyo ke miyanê sistemê qraliye de amoriyeno. Qraliya İtalya dıma [[İmperatoriya Roma]]y qraliya verêna ke pêro hardê İtalya kewto zerrekê xo ra. 12 seserri biyê ke nêmadey İtalya ra yew dewlete nêveciya, xeylê dewletê qıteki vıraziyayê u peyniye diyê.<ref>Rifat Uçarol, Siyasi Tarih (1789-1999), 5.baskı, İstanbul, Filiz kitabevi, 2000, s. 231.</ref> Na qraliye, İtalya teber de zımey [[Afrika]] ra [[Libya]] u [[Tunıs]], rocvetışê Afrika ra zi [[Etiyopya]] u [[Somalya]] (o taw namê Hebeşıstani ra zi şınasiyêne) destê xo ra gırewtê. İmperyalizmê xo qıta Afrika ser de ramıto, xeylê cayanê qıtaya Afrika kolonize kerdê. Heto bin ra zi nêmadey Balkani ser de zi tesırê xo mocno, dormey Deryay Adriyatiki işğal kerdo. Uca de xeylê dewletê qıteki biyê zey [[Montenegro]], [[Arnawudiye]], [[Slowenya]] heme ninan vêrdê destê Qraliya İtalyay ra. ==İlanê Cumhuriyetê İtalya u şiyayışê qralê İtalyani Umberto III.== Domê Cengê Cihaniê Dıyıne (1945) de ekonomiye u sistemê İtalya xeylê zerari diyê. Umberto III. Dıma cengê cihani serra 1946ıne de vêrdo textê Qraliya İtalya ra hama text ser de tenya hirıs u hirê roci mendo. Şarê İtalya miyan de vengi veciyayi ke qral şêro u sistemo newe biyariyo. Qral bınê basqı de mendo u vato ke referandum vıraziyeno. Referandum keriyao u referandum ra waştışê cumhuriyeti veciyo. Qral İtalya terk kerdo, sistemê cumhuriyeti ameo. Alcide De Gasperi serecumhuro verên çıniyao we. ==Çımey== <references/> [[Kategoriye:Qraliya İtalya]] [[Kategoriye:Tarixê İtaya]] md2e76xinmpl5qgjg2dup3xab5oc3mk 0 46528 558741 333734 2026-10-11T09:59:21Z Maviulke 34834 558741 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Leonki''' (zıwanê xo de:''Llionés'') zıwano [[Hind u Ewropa]]o, zıwano Latinkio u zıwananê Latinkiyan de zıwano İtaliko. No zıwan zımey [[İspanya]] u rocvetışê [[Portekiz]]i de qal beno. İspanya de mıntıqa [[Kastilya u Leon]]i de qal beno u resmiyetê xo esto. Amarê qalkerdoğanê xo 25.000 merdumo, zıwano de qıteko.<ref>[http://www.furmientu.org/01Documentos/23%20Facendera.pdf Facendera pola Llengua's newsletter]</ref> == Bibliyografiye== * Menéndez Pidal, R.: "El dialecto Leonés". Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 14. 1906. * García Gil, Hector (2010). «El asturiano-leonés: aspectos lingüísticos, sociolingüísticos y legislación». Working Papers Collection. Mercator Legislation, Dret i legislació lingüístics. (25). ISSN 2013-102X. * Academia de la Lengua Asturiana«Normes ortográfiques». 2005. ISBN 978-84-8168-394-3. * García Arias, Xosé Lluis (2003). Gramática histórica de la lengua asturiana: Fonética, fonología e introducción a la morfosintaxis histórica. Academia de la Llingua Asturiana. ISBN 978-84-8168-341-7. * González Riaño, Xosé Antón; García Arias, Xosé Lluis (2008). II Estudiu sociollingüísticu de Lleón (Identidá, conciencia d'usu y actitúes llingüístiques de la población lleonesa). Academia de la Llingua Asturiana. ISBN 978-84-8168-448-3. * Galmés de Fuentes, Álvaro; Catalán, Diego (1960). Trabajos sobre el dominio románico leonés. Editorial Gredos. ISBN 978-84-249-3436-1. * Linguasphere Register. 1999/2000 Edition. pp. 392. 1999. * López-Morales, H.: “Elementos leoneses en la lengua del teatro pastoril de los siglos XV y XVI”. Actas del II Congreso Internacional de Hispanistas. Instituto Español de la Universidad de Nimega. Holanda. 1967. * Staff, E. : "Étude sur l'ancien dialecte léonnais d'après les chartes du XIIIÈ siècle", Uppsala. 1907. * Gessner, Emil. «Das Altleonesische: Ein Beitrag zur Kenntnis des Altspanischen». * Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1896). Estudios sobre la conjugación Leonesa. Impr. Cervantes. * Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1910). «Los infinitivos leoneses del Poema de Alexandre». Bulletin Hispanique (12). * Krüger, Fritz. El dialecto de San Ciprián de Sanabria. Anejo IV de la RFE. Madrid. * Morala Rodríguez, Jose Ramón; González-Quevedo, Roberto; Herreras, José Carlos; Borrego, Julio; Egido, María Cristina (2009). El Leonés en el Siglo XXI (Un Romance Milenario ante el Reto de su Normalización). Instituto De La Lengua Castellano Y Leones. ISBN 978-84-936383-8-2. ==Çımey== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwanê İspanya]] [[Kategoriye:Zıwanê Portekizi]] 9u3omtimiodvqbo4djied8t84mff28a 0 46534 558639 334700 2026-10-10T16:35:52Z Maviulke 34834 558639 wikitext text/x-wiki {{İslam}} '''İslam de cêniye''' zerrekê xo [[Qurane]], kerdışê [[Mıhemmed]]i, qanunê İslami u ê binan ra gêna. [[Mitolociya İslam]]i de bawer beno ke [[Homa|Homay İslami]] [[Allah]] raveri mêrdek vıraşto, estey mêrdeki ra zi cêniye vıraşta. Hetê cêrêni de İslam de ixlalê heqanê cêniyan asenê: Vênayışê Qurane cêniyan sero: * Homay mêrdekan cêniyan ser de vıraştê ki mêrdeki cêniyan bıpawê, bıseveknê. Mêrdeki pawıtoğ/seveknoğê cêniyanê. Homay taê qulanê xo, taê qulanê xo ser de vıraştê. Cêniye weşi, itatkarê. Cêniye ke şıma itat nêkeni, inan raveri ikaz bıkerê, eke hıma itat nêkeni inan xo ra mehrum kerê eke ki cêniy hıma itat nêkenê inan bıdê pero. Şuphe çıniyo ke Homa gırdo. (Sura Nisa/34) * Homay şıma rê, heqa qıc u domananê şıma de vano ke payê lacê, payê dı keykenanê. (Sura Nisa/11) * Oyo esto ke mêrdeki Homay çım de cêniyan ser derê, yew dereca ser derê. (Sura Baqara/228) * ... Çı wext ki şıma borc keni, dı mêrdeki ke şıma itımad keni ê wa şahid bo, eke dı mêrdeki çıniyê, yew mêrdek u dı cêniy şahid bo. (Sura Baqara/282) ==Cawıtış u ixlalê heqanê cêniyan İslam de== Cêniyan sero qanuno İslami şeriet se vano, zerrekê xo de çı esto: * Gereke ki cêniye [[Porr|gıcık]]ê xo bıpada, a mekera ke mêrdeki gıcıkê/porê xo mevêyni. * Mehmkeme de şahidiya dı cêniyan be şahidiya yew mêrdeki eyniya. * Mêrdek şeno be çehar cêniyan bızeweco hama cêniye nêşena. * Perey mehri esto ke wexto ke mêrdek cêniye gêno, perey mehri dano. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Cawıtışê heqanê merduman]] [[Kategoriye:İslam]] hyx3g42utq7zzoj8s1rd98pv0gffdch 0 46559 558732 333848 2026-10-11T09:55:58Z Maviulke 34834 558732 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ğaziki''' ya zi '''Gezki''' yew zıwano [[İran]]kiyo, [[İran]]kiyo zımey rocawanio u varyantê zıwanê [[Tatki]]yo. Amarê qalkerdoğanê nê zıwani 35,000 merdumo u merkezê İrani de ostanê [[İran]]i [[İsfahan]] de qal beno. {{Vernuşte}} [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] [[Kategoriye:Tatki]] t1ks6uxr5l0jlvz210pryd021d2awy7 0 46561 558731 333851 2026-10-11T09:55:25Z Maviulke 34834 558731 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Soyki''' (zıwanê xo de: سوی) oyo ke yew zıwano İrankiyo, zıwananê İrankiyan miyan de zıwanê Tatkiyo. Soyki merkezê İrani de terefê 35,000 merduman ra qal beno.<ref>http://www.ethnologue.com/language/soj</ref> ==Çımey== <references/> [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] 3pqd8389p31x4fx6tn777lnj32p55za 0 46565 558730 333872 2026-10-11T09:55:05Z Maviulke 34834 558730 wikitext text/x-wiki '''Yewiya Cêniyeseveknayışi''' ([[Erebki]]: ''وحدات حماية المرأة''; [[Kurdki]]: ''Yekîneyên Parastina Jin'') ya zi ebe namê kılmiê ke Kurdki de vaciyeno '''YPJ'''; oyo ke organizasyono eskerio ke hetê cêniyanê Kurdan vıraziyao. No organizasyon bınê organizasyonê Kurdiê bini [[YPG]] de gureyeno yanê şeno bıvaciyo ke YPJ oyo ke ermeo YPGo.<ref>http://www.bbc.com/turkce/haberler/2014/09/140926_ypg_ypj_komutan_kobani</ref> YPJ serra 2012yıne ra nat fealo, zımey [[Suriya]] de fealiyet mocneno. ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Organizasyonê Kurdi]] 7i61d3k1lp8tvz8id0hczvtopmzbazm 0 46566 558772 336593 2026-10-11T10:18:02Z Maviulke 34834 558772 wikitext text/x-wiki '''Disteizm''' sistemê felsefeo ke tede bawer beno ke [[Homa]] xırabo, hewl niyo. Vatey disteizmi [[Yunanki]] ra Dys- (vername) ''xırabe'' u Theos ''homa''y ra vıraziyeno. Merdumo ke xo disteizm ra nezdi vênêno, cı rê ''Disteist '' vaciyeno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Teoriya metafiziki]] [[Kategoriye:Teizm]] [[Kategoriye:Konseptê homay]] 0tgewgs9048sqops1822ca9yjsha7bm 0 46573 558729 333893 2026-10-11T09:54:48Z Maviulke 34834 558729 wikitext text/x-wiki {{İslam}} '''Lecê İrtıdadi''' ([[Erebki]] de: <font size="3">حروب الردة</font>) namê rêza leciyê ke ke merdışê [[Mıhemmed]]i ra tepeya veciyê. [[Mıhemmed]] serra 632ıne de merdo u dıma merdışê xo, şarê mıntıqa Erebıstani din ra abıriyaê, ageyraê u xelifa İslami [[Ebu Bekır]] be zorbaziye şarê ke İslam ra veciyê, inan sero ceng kerdo u be zulımi ra inan sero herekati vıraştê ke ê İslam ra peyser bê. Zımey Erebıstani de eşirê Beni Hatafan, Havazin, Tayy; Erebıstano Miyanên de eşirê Najd, Buzakha u Yamama dormey Erebıstani de heme eşiran İslam ra veciyê. [[Ebu Bekır]] u [[Halid ibn Velıd]] be eskeranê xo ra şarê Erebıstaniê ke mısılman niyê, inan kıştê u be zorbaziye inan newe ra mısılman kerdê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İslam]] 1287advdjo8lch41t6kn7rtba1hf9qv 0 46574 558725 334025 2026-10-11T09:53:35Z Maviulke 34834 558725 wikitext text/x-wiki '''Lecê Mıhemmedi''' namê lec, basqın, seriya, ğezwa, êrış u cengê [[Mıhemmed]]iê ke [[Mıhemmed]] peyğamberiya xo de des (10) serri de kerdê. [[Mıhemmed]] cıwiyayışê xo de şar u mıletê ke mısılman niyê, inan sero zaf cengi kerdê u vıraştê. Hama taê cengan rê Mıhemmed nêkewto, tenya organize kerdê u serê inan de mendo. * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_expeditions_of_Muhammad Lista cenganê [[Mıhemmed]]i {{en}}] {{Mıhemmed}} [[Kategoriye:Mıhemmed]] [[Kategoriye:İslam]] tjol65qh9dq1jxuzxbhvlixxieg70rz 0 46616 558777 336419 2026-10-11T10:20:02Z Maviulke 34834 558777 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Oxford - Balliol College - geograph.org.uk - 1329613.jpg|right|thumb|[[Universıteyê Oksfordi]] de |[[Kolecê Ballioli]]. Dınya de Universıteyê Oxfordi yew universıteyo gırdo û zaf muhim vêniyeno]] '''Universıte''' ([[Latinki]] de: ''universitas'' , [[İngılızki]] de: ''university'') cayê musyanışio ke tede şagırdi musyanışê berzi vênênê. Universıte de amarê şagırdan mektebanê binan ra gore berziyêro. Universıte de terbiyet, musayış u musnayış, çapkerdışê cıgeyrayışê şınasêni u pıhêlkerdışi vıraziyenê. Bınê universıtey de fakulte, enstitü u mektebo berz estê u universıte ninan ra yeno pêra. Universıte oyo ke arezey xo vıraziyayışê cıgeyrayışio. No vate rıçıkê xo zıwanê [[Latinki]] ra gêno.<ref>https://books.google.com.tr/books?id=sIKVElf-txYC&pg=PA510&lpg=PA510&dq=academia+Fridericiana+Bayreuth&source=bl&ots=p9uCVD89D9&sig=OA71fEeJG4JLOlW5zDGGmtzSlWs&hl=en&ei=fJVdTeCfKI7LswariaHaCg&sa=X&oi=book_result&ct=result#v=onepage&q=academia%20Fridericiana%20Bayreuth&f=false</ref> ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Universıtey]] [[Kategoriye:Cayê musayışi]] na3znfju2qf5shsy9fcd486ep9xrwav 0 46626 558723 334030 2026-10-11T09:52:17Z Maviulke 34834 558723 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Lurkiyê Zımey''' (zıwanê [[Lurki]] de: لوری مينجایی; ''Luri-ye Mincayi'') fekê zıwanê [[Lurki]]o ke verocê [[İran]]i de mıntıqa [[Lurıstan (eyalet)|Lurıstan]]i de hetê zımeyi de qal beno. Lurkiyê Zımey miyanê fekanê zıwanê Lurki de feko de gırdo ke amarê qalkerdoğanê xo dı milyon merduman ra zêdeo, vêşêro.<ref>https://lrc.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D9%8A%D9%86%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C</ref> ==Referansi== <references/> {{Lurki}} [[Kategoriye:Lurki]] 6gsrbisc4lbdv1c9mf28656t8ptq8n1 0 46627 558724 334029 2026-10-11T09:53:10Z Maviulke 34834 558724 wikitext text/x-wiki '''Lurkiyê Veroci''' (zıwanê [[Lurki]] de: لوری دومنی; ''Luri-ye doméni'') fekê zıwanê [[Lurki]]o ke verocê [[İran]]i de mıntıqa [[Kohgıluye u Buyer-Ehmed (eyalet)|Kohgıluye u Buyer-Ehmed]]i de hetê rocvetışi de qal beno. Lurkiyê Veroci miyanê fekanê zıwanê Lurki de feko de gırdo ke amarê qalkerdoğanê xo dı milyon merduman ra zêdeo, vêşêro.<ref>https://lrc.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C</ref> ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Lurki}} [[Kategoriye:Lurki]] 067r2a7bdudj8gna2ikmujoo9121hml 0 46643 558726 334011 2026-10-11T09:53:50Z Maviulke 34834 558726 wikitext text/x-wiki '''Pedagociye''' (Pıtşınasiye) şınasiya sosyala ke pıt, leyr, qıc, domanan musnena, inan rê terbiyet dana. Miyanê pıtan de musayış, problemê musayışi, şıkıtiya karakteri, musayışê kulturanê binan kewnê zerrekê pedagociye. Rıçıkê çekuya pedagociye, zıwanê [[Yunanki]] de παιδαγωγέω "Paidagogeo"'dur. (Paid = pıt, tut; ago = hetenayış), co ra ke "pıt-hetenayış" beno arezey xo. Yunanıstanê Antiki de pedagoği/παιδαγωγός (teno ke pıt heteneno, cı rê pedagoğ vaciyeno) leyrê wayirê xo rê terbiyet dayêne u çımê inan pıtan ser de biyêne. Pedadoği, pıtan mekteb (διδασκαλείον) u spor (γυμνάσιον) berdêne u inan uca ra ardêne. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Şınasiyê sosyali}} [[Kategoriye:Pedagociye]] rt1vlbrsk2sf0ar2n3on5yakuq4okxm 0 46645 558727 334009 2026-10-11T09:54:04Z Maviulke 34834 558727 wikitext text/x-wiki '''Muzikolociye''' şınasiya sosyal ke muzik sero geyrena cı. Piyê muzikolociya Friedrich Chrysandero u serra 1863ıne de vatey muzikolociye vıraşta u kıtabê xo de nuşta. {{Kontrolê otoriteyi }} {{Şınasiyê sosyali}} [[Kategoriye:Muzikolociye]] 5efu514kezecoqjxph5l0gkyu0zlpdd 0 46674 558625 334328 2026-10-10T16:14:26Z Maviulke 34834 558625 wikitext text/x-wiki '''Heqê heywanan''' namê [[heq]] u [[hıquq]]iyê ke seveknayışê heqanê [[heywan]]an vırazenê. Xısusên, soktorê kozmetiki de u testkerdışê tıbbi de heywan ra fayde vênayış, semedê postê cı heywan kıştış, semedê xo xecelnayene heywan seydkerdış u cawıtışê heqanê heywanan kewnê zerrekê heqanê heywanan. Desto bin ra zi [[Mıletê Yewbiyayey]] serra 1978ıne de zi Deklarasyonê Heqanê Heywananê Erd u Asmêni ilan kerdo.<ref>http://www.bartleby.com/</ref> ==Qayt kerên == * [[HAYTAP]] (Federasyonê Heqanê Heywanan ) * (PETA, ''People for the Ethical Treatment of Animals'') * [[Jeremy Bentham]] * [[Peter Singer]] * [[Tom Regan]] * [[Carol J. Adams]] ("Politikaya Cınsiya Goşti", Çapnayışê Ayrıntı) ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Heqi]] [[Kategoriye:Heqê heywanan]] dmhgmwryrpnrfi85fwaziec8mdoqebt 0 46677 558628 334412 2026-10-10T16:17:19Z Maviulke 34834 558628 wikitext text/x-wiki '''HAYTAP''' (Federasyonê Heqanê Heywanan) namê organizasyonio ke miyanê [[Tırkiya|Cumhuriyetê Tırkiya]] de heqê heywanan u seveknayışê tebieti sero gureyeno. HAYTAP serra 2008ıne de suka [[Estanbol]]i de vıraziyao. HAYTAP namê organizasyonê serio, bınê cı de xeylê teşkılatê bınêni estê. ==Linkê teberi== * [http://www.haytap.org/ Sitey HAYTAPio resmi] {{Portal|Heywan}} [[Kategoriye:Heqê heywanan]] 43x65pn90281f2ll5mtzb90gt0krlad 0 46688 558634 334430 2026-10-10T16:21:31Z Maviulke 34834 558634 wikitext text/x-wiki [[File:United Armenia.png|thumb|350px|right|Ermenıstano Gırd aseno]] '''Ermenıstano Gırd''' (zıwanê [[Ermenki]] de: Միացյալ Հայաստան, ''Miatsyal Hayastan'') oyo ke terimo ke erdê [[Ermeni]]yan ifada keno u terefê nasyonalistê Ermeniyan vaciyeno. Ermenıstano Gırd oyo ke welato Ermeniyano u tarix de zi cayê [[Ermeni]]yan biyo u uca de Ermeni cıwiyêne. Federasyonê Ermenio Revolusyonist, erdê Ermenıstani sero heqa xo ida keno. [[Ermenıstanê Rocawani]] (yani Ermenıstanê [[Tırkiya]], rocvetışê [[Tırkiya]]), [[Ermenıstan]], [[Cumhuriyetê Qerebağê Kohıstani]], [[Naxçıvan]] kewnê zerrey terimê Ermenıstanê Gırdi. [[Ermenıstan]] Cengê Qerebaği de mıntıqa Qerebeği vısta destê xo ra u hetê rocvetışi ra fıkırê Ermenıstanê Gırdi xo raştnao. Mıntıqa Ermenıstanê Gırdi de terefê [[Tırk]]an ra [[Cênosidê Ermeniyan|Ermeniyan sero cênosid]] vıraziyao u xeylê şarê Ermeni kışiyayê. ==Çımey== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ermenıstan]] [[Kategoriye:Teslağê Ermenıstani]] [[Kategoriye:Ermenıstan]] [[Kategoriye:Ermenıstan]] 6qqn9a2317htu5myojjjvx2ymotbyd7 0 46733 558632 334513 2026-10-10T16:21:00Z Maviulke 34834 558632 wikitext text/x-wiki {Databox}} [[Dosya:Sprachen Osttimors.png|resmoqıckek]] '''Baikenoki''' (zıwanê xo de: ''Uab Meto'') oyo ke yew zıwanê do Austronêzkiyo ke miyanê [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] de qal beno. No zıwan [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] miyan de wayirê resmiyeti niyo. Adey Timuri ser de qal beno. Amarê qalkerdoğanê cı zi 800,000 merdumo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwanê Timurê Rocvetışi]] af6j69202v01ia8kxmcljtvto2r3az2 558633 558632 2026-10-10T16:21:11Z Maviulke 34834 558633 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Sprachen Osttimors.png|resmoqıckek]] '''Baikenoki''' (zıwanê xo de: ''Uab Meto'') oyo ke yew zıwanê do Austronêzkiyo ke miyanê [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] de qal beno. No zıwan [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] miyan de wayirê resmiyeti niyo. Adey Timuri ser de qal beno. Amarê qalkerdoğanê cı zi 800,000 merdumo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwanê Timurê Rocvetışi]] cdn1w6ytwqg7s0xv8zw5ac9x24neqzl 0 46738 558774 336507 2026-10-11T10:18:47Z Maviulke 34834 558774 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Sprachen Osttimors.png|resmoqıckek]] '''Galoliki''' (zıwanê xo de: ''Galolen'') oyo ke yew zıwanê do Austronêzkiyo ke miyanê [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] de qal beno. No zıwan [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] miyan de wayirê resmiyeti niyo. Adey Timuri ser de hetê verocêrovetışi de qal beno. Amarê qalkerdoğanê cı zi 11,000 merdumo. [[Kategoriye:Zıwanê Timurê Rocvetışi]] [[Kategoriye:Zıwani]] 5hy2z5fyxan7a75s9r9iq9co5q20x02 0 46745 558631 334532 2026-10-10T16:20:28Z Maviulke 34834 558631 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Kemaki''' (zıwanê xo de: ''Ema'') oyo ke yew zıwanê do Austronêzkiyo ke miyanê [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] de qal beno. No zıwan [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] miyan de wayirê resmiyeti niyo. Adey Timuri ser de hetê rocawani de hıdudê [[İndonezya]] de qal beno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwanê Timurê Rocvetışi]] iguuy0acv27romntp2pgqnoac4otykk 0 46766 558636 334619 2026-10-10T16:23:34Z Maviulke 34834 558636 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[File:Tetum Terik.png|thumb|right|250px|Cayê ke tede zıwanê Tetum-Teriki qal beno]] '''Tetum Teriki''' zıwano ke [[Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi]] de zıwano resmiyo u fekê zıwanê [[Tetumki]]yo. No zıwan verocê adeyê Timuri de sukan de qal beno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwanê Timurê Rocvetışi]] jjpqvyb6qgegumpzzj1lbizxbusidpe 0 46791 558637 334657 2026-10-10T16:24:27Z Maviulke 34834 558637 wikitext text/x-wiki {{Databox |Nameyê zıwani = Finki |Zıwanê xo de nameyê cı = suomen kieli |dıweli = [[Finlanda]] |qıseykerdoği= 5,4 milyon |rêze = - |keyeyê zıwani = [[Zıwanê Uralki]]<br /> ::[[Zıwanê Finki]]<br /> :::'''Finki''' |resmiyet = [[Finlanda]], [[Yewiya Ewropa]] |alfabe = [[Alfabey Latinki]] |dezgeyê cıgeyrayışi= Enstitüyê Departmanê Plannayışê Zıwaniê Zıwananê Finlanda |kod = - |iso1 = fi|iso2=fin|sil=fin |map = }} '''Finki''' (zıwanê xo de: ''suomen kieli'') zıwano ke [[Finlanda]] da wayirê resmiyetio u terefê şarê [[Finlanda]] u Finê ke teberê [[Finlanda]] de cıwiyenê ra qal beno. Finki [[Finlanda]] de dı zıwananê resmi ra yewo u [[İswec]] de zi zıwano lokalo (mehallio). Zıwanê Kvenki oyo ke fek u diyalektê zıwanê Finkiyo ke zımey [[Norwec]]i de qal beno. Finki mensubê zıwananê Finkiyo ke zıwananê Uralkiyan rao. Bıngruba zıwananê Finki de [[Estonki]] zi ca gêno ke rocvetışê Deryayê Baltıki de qal beno u zıwanê do qıto. No zıwan terefê panc milyon merduman ra qal beno ke zafêrê nê panc milyoni [[Finlanda]] miyan de cıwiyeno. Teberê Finlanda de Norwec, Rusya, Estonya, Brazilya, Kanada u DAY de zi ekaliyetê Fini estê ke no zıwan zanê u qal kenê.<ref>http://www.ethnologue.com/language/fin</ref> ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Finlanda}} {{Zıwanê Uralki}} [[Kategoriye:Zıwanê Uralki]] [[Kategoriye:Zıwanê Finlanda]] [[Kategoriye:Zıwanê Estonya]] d5y3bgud98hl4vyunhtrjhz00qodpmu 0 46806 558624 334302 2026-10-10T16:12:53Z Maviulke 34834 558624 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Muhammad ibn Maslamah''' (محمد بن مسلمة الأنصاري) merdumo ke domê [[Mıhemmed]]i de [[Peyğamber|peyğamberiya]] xo ilan kerda zey [[Mıhemmed]] u [[Mıhemmed]] kewto leci verba ey de. Serra 591ıne de [[Medina]] de maya xo ra biyo u serra 666ıne de terefê terefteranê [[Mıhemmed]]i ra kışiyao.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Muhammad_ibn_Maslamah</ref> ==Referansi== <references/> {{Portal|İslam}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Tarixê İslami]] a2jh3pde3paqadaf9g2tqjrnumjle1h 0 46811 558626 334364 2026-10-10T16:14:56Z Maviulke 34834 added [[Category:Xoseriye]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 558626 wikitext text/x-wiki '''Otanaziye''' (zıwanê [[Yunanki]] de: ευθανασία - ευ, ''eu'', "hewl, rınd, xasek"; θάνατος, ''thanatos'', "merdış, merg") wexto ke tede merdum cıwiyayışê xo rê be qarar u waştışê xo ra peyniye dano, yanê be zanayışê xo, xo kışneno aye rê otanaziye vaciyena. Otanaziye dınya ser de tayê cayan de legal u heqa merdumi vêniyena, tayê cayan de zi illegal vêniyena u eke merdumo binio ke otanaziya merdumi rê desteg dano, ceza gêno. [[Kategoriye:Tıb]] [[Kategoriye:Xoseriye]] 7ipp1ql1wrdq3aptlc0r6yo6hopiami 0 46825 558629 334423 2026-10-10T16:18:47Z Maviulke 34834 558629 wikitext text/x-wiki '''Sodomiye''' (''sodomy'') aya ke sekso ke be ganiyê ke merduman teber de manenê ra keriyeno, cı rê sodomiye vaciyena. [[Seks]]o ke [[Sekso vacinal|sekso vacinal]] teber de vındeno, yanê zey [[Sekso oral|sekso oral]], [[Sekso anal|sekso anal]] u seks be ganiyanê binan (ganiyê ke merdum niyê zey heywanan) kewnê/kunê zerrekê nê terimi. Merdumê Çağê Miyani hetê zanışiye (ilm) u [[Teknik|teknik]]i ra zaf apey u peyser mendê u co ra ke sodomiye miyandê inan de gunah u illegal vêniyaya. Riyê dinê inan ra, Çağê Miyani de xeylê merduman terefê bawerkerdoğanê dinan ra kışiyayi. ==Dinan de== Sodomiye namê xo kıtabê dinê [[Xıristiyaniye]], [[İncil]] ra gêna u [[İncil]] de vaciyeno ke [[Homa]]y sukanê [[Sodom]] u [[Gomora]] kerdê xırabe. Ewro destê zanayan (ilımdar) de delıl çıniyê ke şarê zey [[Sodom]] u [[Gomora]] estbiyê. Dino bin [[İslam]] de zi somodiye zey Liwata vêrena u şanıke u hêkatê ke [[Qurane]] qal/qısey kena, vaciyeno ke mılet biyo zey [[Lut]] u Lut [[Peyğamber|peyğamberiya]] xo ilan kerda u vata ke ez peyğamberan. Hama mıletê Luti ey rê bawer/inam nêkerdo u şanıke de qal beno ke Homa inan kerdê xırabe, insananê şarê Luti pêro kıştê. Ewro xeylê cayande dınya de qanunê sodomiye wedardê. Merdum xoseriye u serbestiya xo qezenç kerdê. Xısusên [[Revolusyonê seksi]] ra tepeya, dınya de [[Seks|seks]] ra tersena merduman peyniye diya, yanê qediya. ==Bıvênên == *[[Zoofili]] *[[Pedofili]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Seks]] 6hqnxrviphw3m7lvu6ldnhebvsg77a4 0 46854 558635 334600 2026-10-10T16:21:54Z Maviulke 34834 558635 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[File:Centum Satem map.png|thumb|305px|Şarê Hind-Ewropayıcan, İsay ra ver]] '''Zıwanê İrankiyo Verên''' oyo ke zıwano ke piyê [[Zıwanê İranki|zıwananê İrankiyan]]o. Vaciyeno ki heme zıwananê İrankiyan, no zıwan ra yenê. Yani [[Farski]], [[Soğdki]], [[Zazaki]], [[Teberki|Mazenderanki]], [[Kurdki]], [[Osetki]], [[Beluçki]] u ê zıwanê İrankiyê bini. Texmin beno ke şarê İrankiyo verên, İsay ra ver hezarserra 2yıne de deştê zımeyê [[Deryao Siya|Deryayê Siyay]] u hetê rocvetışi de zi zımeyê [[Asyaya Miyanêne|miyanê Asya]] de cıwiyêne, weşiya xo ramıtêne.<ref>The Ancient Near East: History, Society and Economy by Mario Liverani</ref> ==Zıwanê İrankiyo Verên== {| class="wikitable IPA" border="1" ! colspan=2 | [[Zıwanê Hind-Ewropao Verên|ZHEV]] || [[Ewıstki]] || ZHEV || EW |- | *p || → || p || *'''''p'''h?_ater'' "pi" || '''''pi'''tar-'' "pi" |- | *bʱ || → || b || *'''''bʱ'''réh_ater'' "bıra" || '''''b'''ratar-'' "bıra |- | *t || → || t || *'''''t'''uh_xóm'' "tı" || '''''t'''vm'' "tı" |- | *d || → || d || *'''''d'''oru'' "texte" || '''''d'''ar-'' "texte" |- | *dʱ || → || d || *'''''dʱ'''oh_xneh_a-'' "gam" || '''''d'''ana-'' "grain" |- | *kʲ || → || s || *''dé'''kʲ'''m?'' "des" || ''da'''s'''a'' "des" |- | *gʲ || → || z || *'''''gʲ'''ónu'' "knee" || '''''z'''anu-'' "knee" |- | *gʱʲ || → || z || *'''''gʱʲ'''imós'' "cold" || '''''z'''?maka-'' "winterstorm" |- | *k || → || x ~ c || *'''''kr'''uh_arós'' "bloody" || '''''x'''rura-'' "bloody" |- | *g || → || g ~ z || *''h_aéu'''g'''es-'' "strength" || ''ao'''j'''ah'' "strength" |- | *gʱ || → || g ~ z || *''dl?h_x'''gʱ'''ós'' "long" || ''dar?'''g'''a-'' "long" |- | *kʷ || → || k ~ c || *'''''kʷ'''ós'' "who" || '''''k'''o'' "who" |- | *gʷ || → || g ~ j || *'''''gʷ'''ou-'' "cow" || '''''g'''au-'' "cow" |} {| class="wikitable" ! Hind-İrankiyo Verên || [[Ewıstki|Ewısta]]<ref name="Skjaervo">{{cite book |title=An Introduction to Young Avestan |year=2003 |last=Skjærvø |first=Prods Oktor |pages=Glossary |url=http://www.fas.harvard.edu/~iranian/Avesta/index.html}}</ref> || [[Farskiyo Kıhan]] || [[Farski]] ||[[Sanskritki]] |- | *aćva ("estor") || ''aspa'' || ''asa'' (native word)<ref name="Fortson">{{cite book |title=Indo-European language and Culture: An Introduction |year=2004 |last=Fortson |first=Benjamin |publisher=Wiley-Blackwell |pages=238 |isbn=978-1-4051-0316-9}}</ref> || اسب asb (estor) || ''[[aśvaḥ]]'' |- | *bʱag- || ''baγa'' || ''baj-'' (baji; "tribute") || باج bâj (tax) || ''bhag-'' (''[[bhaga]]'') |- | *bʱraar- ("bıra") || ''brātar'' || ''bratar'' || برادر barâdar (brother) || ''bhratŗ'' |- | *bʱumi ("erd", "land") || || ''bumi'' || بوم bum || ''[[bhumi]]'' |- | *martya ("mortal", "man") || ''[[mašiia]]'' || ''martya'' || مرد mard (man) || ''martya'' |- | *masa ("aşme") || ''māh-'' || ''maha'' || ماه mâh (moon, month) || ''masa'' |- | *vasara ("rew") || || ''vahara'' ("spring") || بهار bahâr (spring) || ''vasara'' ("morning") |- | *arta ("raşt") || ''[[aša]]'' || ''arta'' || (?) راست râst (correct) || ''[[ŗta]]'' |- | *draugʱ- ("falsehood") || ''[[druj]]'' || ''draug-'' || دروغ dorugh (lie) || ''druh-'' |- | *sauma "pressed (juice)" || ''[[haoma]]'' || || || ''[[soma]]'' |} ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] 020hz6xgmzbcw10kgsakx2pkyq0lfrv 0 46883 558638 334681 2026-10-10T16:35:24Z Maviulke 34834 558638 wikitext text/x-wiki '''Zıwanê programnayışi''' oyo ke zıwano ke algoritmaya softwarei raştneno u ifade keno. Zıwanê programnayışi rayo kılmio ke [[Komputer|komputer]]i rê kerdışê xo zanıtneno. Data senên gêriyena u senên gureyena inan qısey keno. Ewro 150 ra zêde zıwanê programi estê. ==Bıvênên == *[[Algoritma ]] *[[Komputer]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Programnayış]] 8pngvoapvcrezzm9gllzwd4xj7pwdu0 558651 558638 2026-10-10T21:21:56Z Asmen 19 ewniyaene, niya daene, qayt kerdene, seyr kerdene: bakmak. Diyene ("bıvênên"): görmek, bulmak 558651 wikitext text/x-wiki '''Zıwanê programnayışi''' oyo ke zıwano ke algoritmaya softwarei raştneno u ifade keno. Zıwanê programnayışi rayo kılmio ke [[Komputer|komputer]]i rê kerdışê xo zanıtneno. Data senên gêriyena u senên gureyena inan qısey keno. Ewro 150 ra zêde zıwanê programi estê. ==Bewnên/Niya dên == *[[Algoritma ]] *[[Komputer]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Programnayış]] 6fku7xdx9tdsuihz5z7x6seojjmf7do 0 46902 558641 334757 2026-10-10T16:37:18Z Maviulke 34834 558641 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ğerba''' (be [[Farski]] غربا‎) dewê da [[Lordegani]]ya ke wılayetê [[Serdeşti]] de ca gêna. Na dewe de çewre su heşt teni u new keyey estê. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Lordegan}} [[Kategoriye:Dewê Lordegani]] olc3ue10uitsfb57gsbe8hhxcn8uc1k 0 46904 558642 334759 2026-10-10T16:38:48Z Maviulke 34834 558642 wikitext text/x-wiki '''Kolerasyonê rêzenayışi''' oyo ke kolerasyono ke şınasiya [[İstatistik|istatistik]]i miyan de gıreyê unitanê eyniyan de kriterê rêzenayışê istatistiki geyreno cı. ==Bıvênên == *[[Korelasyon]] *[[Crombach alfa]] *[[Ceteris Paribus]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İstatistik]] p8z6bkvx9zte0x1wsn7ghacqgccwajg 0 46907 558643 334792 2026-10-10T16:39:16Z Maviulke 34834 558643 wikitext text/x-wiki [[File:Alexandre-Gabriel Decamps - The Suicide - Walters 3742.jpg|thumb|right|300px|Merdumo ke xo kışto, [[Alexandre-Gabriel Decamps]] zağ anto]] '''Xoşkıştış''' wexto ke tede merdum be zanayış u melumatê xo zano ke fealiyeto ke o keno, ey kışeno u fealiyetê xo kıştene vırazeno u tepeya mıreno. Bınê xokıştene de xeylê sebebi nışenê ro. İntıhar kerdış de merdum halê xo ra şa niyo, memnun niyo, şıdet vêneno ya zi bınê deprosyoni de maneno u cıwiyayışê xo yani heyatê xo rê peyniye dayene wazeno. Hama no zi esto ke bınê intıharkerdışi de pêro depresyon u raşt nêfıkırnayış estê.<ref>Bertolote JM, Fleischmann A, De Leo D, Wasserman D. Suicide and mental disorders: Do we know enough? Br J Psychiatry 2003; 183:382-383.</ref> Xokıştene sebeb ya zi kulturo ke aseno ra gore şeno bıberzniyo ya zi şeno bıcêrniyo. Teno ke ğeyelê xokıştene vırazeno ya zi xo dereca merdışi de dırbetın kerdene wazeno, şeno dı hal de bıbo: halo yewın oyo ki merdum wazeno ke merdumê bini ferqê ey ra bıresê, ferqê ey de bıbê ya zi merdum şeno raşta xo kıştene bıfıkırno yani merdumanê bini nêmuhimneno. Merdumo ke intıharkerdene wazeno şeno merdumanê binan rê mevaco ki xebera inan mebo, yani merdumê ke cı ra nezdiyê, semedê inan manipule mekerdene, inan rê fıkırê xo kıştışi nêkeno a. Merdumo ke senên hiskeno ya zi planê xo kıştışi senên vıraşto merdumê bini rê nêvato, fıkıriyeno ki na sebeb ra xo kışto. Fıkırnayışê xokıştene pêro halo ke tede merdum bınê barê gırani de maneno u nêşeno xo bıveco, çımeyê xo naca ra gêno. ==Sebebê xokıştışi== Zaf mıxtelif metodê xokıştene estê hama sebebê inan tek niyo. Cıgeyrayışan ra gore, xokıştene fealiyetê do kaotiko, yani zor zaniyeno u tenya tek faktorê riski çıniyo. Akerdnayışan ra gore zi nê faktoran miyan de serre, halo medeni, trauma ya zi tecızvênayış, deha veri de anciya intıharkerdış, şıkıtiya karakteri, bêomıdiye u depresyon vêniyenê.<ref>Beck AT, Steer RA, Beck JS, Newman CF. Hopelessness, depression, suicidal ideation and clinical diagnosis of depression. Suicide Life Threat Behav 1993; 23:139-145.</ref> <ref>Garlow SJ, Rosenberg J, Moore JD, Haas AP, Koestner B, Hendin H, Nemeroff CB. Depression, desperation, and suicidal ideation in college students: result from the american foundation for suicide prevention college screening project at emory university. Depress Anxiety 2008; 25:482-488.</ref> Rêzenayışê foktoranê riskiyê binan zi wınayo: * Dec (deco fizikiyo ke weş nêbeno) * Rıciyayışo rohıni (deco ke merdışê yew merdey ra veciyeno) * Suc (decê zerri, ezabê wıcdani u cezaya hıquqi ra remayış) * Nêweşiya rohi (depresyon, şizofreniye, trauma) * Gurenayışê madey * Vınikerdışê finansali (qumar kaykerdış, karê xo ra teberbiyayış, karê xo vınikerdış) * Mewzuyê seksueliyê ke çareyê xo çıniyê, nêveciyenê (eşqa platonike, deca eşqi, problemê seksueli) Sebebê biniyê ke konseptê xokıştışiyê rê raşt nêyene: * [[Din]] ([[êrışê intıhari]], [[Heaven`s Gate]]) * [[Politika]] (intıharê politiki) * [[Lec]] ([[Kamikaze]] u wextê cengi de şıkıtışê psikolociya eskeran) * Sebebo ke heyat rê gıreydano, ey nêvênayış ya zi heyat bêareze (bêmena) vênayış ==Referansi== {{reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Merge]] [[Kategoriye:Xokıştış]] dhlqov8rnnfj2j48hzpwjlenlqa0g4g 558644 558643 2026-10-10T16:39:35Z Maviulke 34834 removed [[Category:Merge]]; added [[Category:Merdış]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 558644 wikitext text/x-wiki [[File:Alexandre-Gabriel Decamps - The Suicide - Walters 3742.jpg|thumb|right|300px|Merdumo ke xo kışto, [[Alexandre-Gabriel Decamps]] zağ anto]] '''Xoşkıştış''' wexto ke tede merdum be zanayış u melumatê xo zano ke fealiyeto ke o keno, ey kışeno u fealiyetê xo kıştene vırazeno u tepeya mıreno. Bınê xokıştene de xeylê sebebi nışenê ro. İntıhar kerdış de merdum halê xo ra şa niyo, memnun niyo, şıdet vêneno ya zi bınê deprosyoni de maneno u cıwiyayışê xo yani heyatê xo rê peyniye dayene wazeno. Hama no zi esto ke bınê intıharkerdışi de pêro depresyon u raşt nêfıkırnayış estê.<ref>Bertolote JM, Fleischmann A, De Leo D, Wasserman D. Suicide and mental disorders: Do we know enough? Br J Psychiatry 2003; 183:382-383.</ref> Xokıştene sebeb ya zi kulturo ke aseno ra gore şeno bıberzniyo ya zi şeno bıcêrniyo. Teno ke ğeyelê xokıştene vırazeno ya zi xo dereca merdışi de dırbetın kerdene wazeno, şeno dı hal de bıbo: halo yewın oyo ki merdum wazeno ke merdumê bini ferqê ey ra bıresê, ferqê ey de bıbê ya zi merdum şeno raşta xo kıştene bıfıkırno yani merdumanê bini nêmuhimneno. Merdumo ke intıharkerdene wazeno şeno merdumanê binan rê mevaco ki xebera inan mebo, yani merdumê ke cı ra nezdiyê, semedê inan manipule mekerdene, inan rê fıkırê xo kıştışi nêkeno a. Merdumo ke senên hiskeno ya zi planê xo kıştışi senên vıraşto merdumê bini rê nêvato, fıkıriyeno ki na sebeb ra xo kışto. Fıkırnayışê xokıştene pêro halo ke tede merdum bınê barê gırani de maneno u nêşeno xo bıveco, çımeyê xo naca ra gêno. ==Sebebê xokıştışi== Zaf mıxtelif metodê xokıştene estê hama sebebê inan tek niyo. Cıgeyrayışan ra gore, xokıştene fealiyetê do kaotiko, yani zor zaniyeno u tenya tek faktorê riski çıniyo. Akerdnayışan ra gore zi nê faktoran miyan de serre, halo medeni, trauma ya zi tecızvênayış, deha veri de anciya intıharkerdış, şıkıtiya karakteri, bêomıdiye u depresyon vêniyenê.<ref>Beck AT, Steer RA, Beck JS, Newman CF. Hopelessness, depression, suicidal ideation and clinical diagnosis of depression. Suicide Life Threat Behav 1993; 23:139-145.</ref> <ref>Garlow SJ, Rosenberg J, Moore JD, Haas AP, Koestner B, Hendin H, Nemeroff CB. Depression, desperation, and suicidal ideation in college students: result from the american foundation for suicide prevention college screening project at emory university. Depress Anxiety 2008; 25:482-488.</ref> Rêzenayışê foktoranê riskiyê binan zi wınayo: * Dec (deco fizikiyo ke weş nêbeno) * Rıciyayışo rohıni (deco ke merdışê yew merdey ra veciyeno) * Suc (decê zerri, ezabê wıcdani u cezaya hıquqi ra remayış) * Nêweşiya rohi (depresyon, şizofreniye, trauma) * Gurenayışê madey * Vınikerdışê finansali (qumar kaykerdış, karê xo ra teberbiyayış, karê xo vınikerdış) * Mewzuyê seksueliyê ke çareyê xo çıniyê, nêveciyenê (eşqa platonike, deca eşqi, problemê seksueli) Sebebê biniyê ke konseptê xokıştışiyê rê raşt nêyene: * [[Din]] ([[êrışê intıhari]], [[Heaven`s Gate]]) * [[Politika]] (intıharê politiki) * [[Lec]] ([[Kamikaze]] u wextê cengi de şıkıtışê psikolociya eskeran) * Sebebo ke heyat rê gıreydano, ey nêvênayış ya zi heyat bêareze (bêmena) vênayış ==Referansi== {{reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Merdış]] [[Kategoriye:Xokıştış]] 14tj4mnilyag8f7pmvq20udu6qqgp09 0 46915 558645 334797 2026-10-10T16:40:26Z Maviulke 34834 558645 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Osingki''' (zıwanê xo de: ''Bahasa Osing'') zıwanê do [[İndonezya]]yo ke adeyê Cawa de qısey beno. No zıwan zıwanê do qıckeko u terefê 300,000 merduman ra qısey beno. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Zıwanê İndonezya}} [[Kategoriye:Zıwanê İndonezya]] f5axdrc361svmjifcqh2zthms71bl3y 0 46917 558647 334799 2026-10-10T16:41:31Z Maviulke 34834 558647 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Manggaraiki''' zıwanê do [[İndonezya]]yo ke adeyê Floresi de wılayetê Nusa Tenggara de terefê yew milyon merduman ra qısey beno. No zıwan zıwanê do Austronêzkiyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Zıwanê İndonezya}} [[Kategoriye:Zıwanê İndonezya]] 7eaal8hv4hugii9x1wztui0jfv8rxvt 0 46925 558623 334821 2026-10-10T16:11:57Z Maviulke 34834 558623 wikitext text/x-wiki '''Zıwano klasik''' oyo ke zıwano ke vêrde miyan de [[zıwano edebi]] u [[zıwanê huneri]] biyo, cı rê vaciyeno. Zıwano klasik, pêro [[Zıwano merde|zıwano merde]] beno. [[Latinki]] zıwano klasiko u desto bin ra [[Greki]] (yanê Yunankiyo kıhan) hem zıwano klasik vêniyeno hem zi zıwanê do merdeyo. Tayê çımeyan de [[Sansktriki]] zi zıwano dê klasik vêniyeno. Zıwananê İrankiyan miyan de [[Pehlewki|Farskiyo Miyanên]] (cı rê Pehlewki zi vaciyeno, domê [[İmperatoriya Sasani]] de erdê [[İran]]i de qal biyêne) zıwanê do klasiko. ==Qayt kerên== * [[Lingua franka]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwan]] qf2z3ehzc1jh7fo1ee6o8s7fiaqpqv5 0 46932 558622 334838 2026-10-10T16:10:56Z Maviulke 34834 558622 wikitext text/x-wiki '''Transfeminizm''' hereketê [[Cêniye|cêniyano]] ke [[xoseriye|xoseriya]] cêniyan verê her çi de vêneno. No hereket, her kesi rê akerdeyo.<ref>http://eminism.org/readings/pdf-rdg/tfmanifesto.pdf</ref> ==Referansi== {{reflist}} {{Portal|Cıwiyayış }} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Feminizm]] 9cxt57vtsrz8rdpdhdtjlqw510iyo82 0 46945 558621 334912 2026-10-10T16:09:03Z Maviulke 34834 558621 wikitext text/x-wiki '''Sistemê kontroli''' namê [[Sistem|sistemiyo]] ke ğeletê ke [[cihaz]] ya zi alet derê, inan direkt çım ra viyarneno u karê viyarnayışi ra tepeya zi raştneno. Produksiyonê endustriyeli de zi be sistemê kontroliê endustriyeli ra guriyeno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sistemê endustriyeli]] 5yivua43fflq28wnfd47j3tmcy88m03 0 46951 558755 334933 2026-10-11T10:07:50Z Maviulke 34834 558755 wikitext text/x-wiki {Databox}} [[File:Nigeria Borno State map.png|thumb|right|250px|Borno aseno]] '''Borno''', eyaletê [[Nicerya]]yo ke zımeyê rocvetışê [[Nicerya]] de maneno. Erdê nê eyaleti 70.898 km2o (27.373,9 mi2) u 2.596.589 milyon teni naca de cıwiyenê. Borno, serra 1980ıne de eyaletê Zımeyê Rocvetışi ra abırriyayo u ey ra dı eyaleti veciyê Borno u [[Yobe]]. Borno oyo ke eyaletê do qıto, zafêrê erdê xo çol ra yeno pera. Bınê êrışanê [[Boko Haram]]i de zaf maneno u coke ra zaf zerar vêneno. Semedo ke (seba, qandê) tesırê Boko Harami keminayene, serra 2001ıne de Borno de [[Şeriet|şeriet]] ilan ameyo kerdene. {{Eyaletê Nicerya}} [[Kategoriye:Nicerya]] 1ov6psok16kd8jf0owdoj4h9w82e9yd 558756 558755 2026-10-11T10:08:07Z Maviulke 34834 558756 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Nigeria Borno State map.png|thumb|right|250px|Borno aseno]] '''Borno''', eyaletê [[Nicerya]]yo ke zımeyê rocvetışê [[Nicerya]] de maneno. Erdê nê eyaleti 70.898 km2o (27.373,9 mi2) u 2.596.589 milyon teni naca de cıwiyenê. Borno, serra 1980ıne de eyaletê Zımeyê Rocvetışi ra abırriyayo u ey ra dı eyaleti veciyê Borno u [[Yobe]]. Borno oyo ke eyaletê do qıto, zafêrê erdê xo çol ra yeno pera. Bınê êrışanê [[Boko Haram]]i de zaf maneno u coke ra zaf zerar vêneno. Semedo ke (seba, qandê) tesırê Boko Harami keminayene, serra 2001ıne de Borno de [[Şeriet|şeriet]] ilan ameyo kerdene. {{Eyaletê Nicerya}} [[Kategoriye:Nicerya]] p39i4xrqg8evcr9s24tnwjw7ry8l8u4 0 46961 558757 334981 2026-10-11T10:08:41Z Maviulke 34834 558757 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Keltiberki''' zıwanê do merdeyo ke verdê de nêmadeyê [[İberya]] de qısey biyêne. No zıwan, yew zıwano [[Keltki]]yo u Hind-Ewropakiyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwanê merdey]] bnn3w2up4lgakltenjgotu57ccsep2b 0 46963 558788 335467 2026-10-11T10:25:06Z Maviulke 34834 558788 wikitext text/x-wiki '''Khowarki''' (کهووار) zıwanê do Hind-Aryakiyo ke [[Pakıstan]] de qal beno. No zıwan bıngruba zıwananê Dardkiyan de ca gêno u amarê qalkerdoğanê cı 240,000 merduman ra yeno pera. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zıwani]] [[Kategoriye:Zıwanê Pakıstani]] nmyt68aubp3enzx5f5q8pre5tctq84t 0 46964 558758 334986 2026-10-11T10:09:19Z Maviulke 34834 558758 wikitext text/x-wiki {{Feminizm}} {{Ateizm}} [[File:ErnestineRose.jpg|thumb|right|250px|Ernestine Rose]] '''Feminizmo ateist''' oyo ke [[Feminizm|feminizmo]] ke bunya xo de [[Ateizm|ateizm]] zi beno, cı rê vaciyeno. Feminizmo ateist, verba [[Din|din]]an de vındeno, şanık u hêkatê dinan raşt nêvêno u qebul nêkeno. Feminizmo ateist bawer keno ke zafêrê dinan [[Seksizm|seksist]]ê, verba cêniyan de vındenê u cêniye bınê mêrdeki de vênenê.<ref>http://www.newstatesman.com/books/2009/07/women-god-stangroom-benson</ref> [[Ernestine Rose]] aya ke cêniyê da namdara ke feminista ateiste biya. ==Qayt kerên== * [[Feminizm]] * [[Ateizm]] ==Çımey== {{reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Feminizm]] [[Kategoriye:Ateizm]] a9oupdi53msasi7wpf0w7p1c7uwexib 0 47062 558786 335618 2026-10-11T10:24:13Z Maviulke 34834 558786 wikitext text/x-wiki '''Pexiley''' yew hereketê merduman de xerpano. Merdumi qayılê heme çiyê cı bıbo. Wexto ke çınêbeno se, o ke cı esto, çım vırnenê maldê inan ro. Tewr vêşi ceniyan de esto. Psikolociya sosyale de pexil merdum vanêno. *[[Pexil]] *[[Çım veyşaney]] *[[Comırd]] *[[Comırdey]] *[[Vıla kerdış]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Narsisizm]] [[Kategoriye:Psikolociya sosyale]] 7vuelqvsyiinwfe8r1c8swkavbmrr2x 0 47115 558783 335954 2026-10-11T10:22:51Z Maviulke 34834 558783 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Bolsa Chica Wetland Reserves.jpg|thumb|150px|Yew erdo awın]] '''Erdo awın''', erdi sero en mexelın erd o heta mexeli ra zengin u heta heywanet de werdi rê [[Ekosistem]]ê do hewl o. Serdı çehar panc fıni mexel kes şeno bıgiro. Erdo awın dınya de tayê ca tepışenê. [[Derya]], [[Ro]], [[Dol]], [[Dere]] yan kışta zaf o u welatan de yağerınan de aseno. ==Zewbi== *[[Erdo bece]] *[[Erdo wışk]] *[[Erdo betal]] *[[Mera]] *[[Bend]] {{Kontrolê_otoriteyi}} {Erd}} [[Kategoriye:Babetê erdan]] [[Kategoriye:Dorme]] 72h66lk76kkxfd7edjz7ltp0q4izrcb 558784 558783 2026-10-11T10:23:06Z Maviulke 34834 /* Zewbi */ 558784 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Bolsa Chica Wetland Reserves.jpg|thumb|150px|Yew erdo awın]] '''Erdo awın''', erdi sero en mexelın erd o heta mexeli ra zengin u heta heywanet de werdi rê [[Ekosistem]]ê do hewl o. Serdı çehar panc fıni mexel kes şeno bıgiro. Erdo awın dınya de tayê ca tepışenê. [[Derya]], [[Ro]], [[Dol]], [[Dere]] yan kışta zaf o u welatan de yağerınan de aseno. ==Zewbi== *[[Erdo bece]] *[[Erdo wışk]] *[[Erdo betal]] *[[Mera]] *[[Bend]] {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Erd}} [[Kategoriye:Babetê erdan]] [[Kategoriye:Dorme]] bze5of4voie21kaus6bwcwmxndyjk7h 0 47136 558782 335994 2026-10-11T10:21:50Z Maviulke 34834 558782 wikitext text/x-wiki == Numreyê [[Pokemon|pokemon]]i == === Nesil I === ''[[Pokémon Green]]'', ''[[Pokémon Red|Red]]'', ''[[Pokémon Blue|Blue]]'', u ''[[Pokémon Yellow|Yellow]]'' {| |- | {|class="wikitable" |- !№!!İngılızki!!Japonki !!Rōmaji!!Ticari<br />açernayış |----<!-- Please don't add Missingno, as it's not an official Pokémon. --> |001||[[Bulbasaur]]||フシギダネ||''Fushigidane''||Fushigidane |---- |002||[[Ivysaur]]||フシギソウ||''Fushigisō''||Fushigisou |---- |003||[[Venusaur]]||フシギバナ||''Fushigibana''||Fushigibana |---- |004||[[Charmander]]||ヒトカゲ||''Hitokage''||Hitokage |---- |005||[[Charmeleon]]||リザード||''Rizādo''||Lizardo |---- |006||[[Charizard]]||リザードン||''Rizādon''||Lizardon |---- |007||[[Squirtle]]||ゼニガメ||''Zenigame''||Zenigame |---- |008||[[Wartortle]]||カメール||''Kamēru''||Kameil |---- |009||[[Blastoise]]||カメックス||''Kamekkusu''||Kamex |---- |010||[[Caterpie]]||キャタピー||''Kyatapī''||Caterpie |---- |011||[[Metapod]]||トランセル||''Toranseru''||Trancell |---- |012||[[Butterfree]]||バタフリー||''Batafurī''||Butterfree |---- |013||[[Weedle]]||ビードル||''Bīdoru''||Beedle |---- |014||[[Kakuna]]||コクーン||''Kokūn''||Cocoon |---- |015||[[Beedrill]]||スピアー||''Supiā''||Spear |---- |016||[[Pidgey]]||ポッポ||''Poppo''||Poppo |---- |017||[[Pidgeotto]]||ピジョン||''Pijon''||Pigeon |---- |018||[[Pidgeot]]||ピジョット||''Pijotto''||Pigeot |---- |019||[[Rattata]]||コラッタ||''Koratta''||Koratta |---- |020||[[Raticate]]||ラッタ||''Ratta''||Ratta |---- |021||[[Spearow]]||オニスズメ||''Onisuzume''||Onisuzume |---- |022||[[Fearow]]||オニドリル||''Onidoriru''||Onidrill |---- |023||[[Ekans]]||アーボ||''Ābo''||Arbo |---- |024||[[Arbok]]||アーボック||''Ābokku''||Arbok |---- |025||[[Pikachu]]||ピカチュウ||''Pikachū''||Pikachu |---- |026||[[Raichu]]||ライチュウ||''Raichū''||Raichu |---- |027||[[Sandshrew]]||サンド||''Sando''||Sand |---- |028||[[Sandslash]]||サンドパン||''Sandopan''||Sandpan |---- |029||[[Nidoran♀|Nidoran ♀]]||ニドラン♀||''Nidoran♀''||Nidoran♀ |---- |030||[[Nidorina]]||ニドリーナ||''Nidorīna''||Nidorina |---- |031||[[Nidoqueen]]||ニドクイン||''Nidokuin''||Nidoqueen |---- |032||[[Nidoran♂|Nidoran ♂]]||ニドラン♂||''Nidoran♂''||Nidoran♂ |---- |033||[[Nidorino]]||ニドリーノ||''Nidorīno''||Nidorino |---- |034||[[Nidoking]]||ニドキング||''Nidokingu''||Nidoking |---- |035||[[Clefairy]]||ピッピ||''Pippi''||Pippi |---- |036||[[Clefable]]||ピクシー||''Pikushī''||Pixy |---- |037||[[Vulpix]]||ロコン||''Rokon''||Rokon |---- |038||[[Ninetales]]||キュウコン||''Kyūkon''||Kyukon |---- |039||[[Jigglypuff]]||プリン||''Purin''||Purin |---- |040||[[Wigglytuff]]||プクリン||''Pukurin''||Pukurin |---- |041||[[Zubat]]||ズバット||''Zubatto''||Zubat |---- |042||[[Golbat]]||ゴルバット||''Gorubatto''||Golbat |---- |043||[[Oddish]]||ナゾノクサ||''Nazonokusa''||Nazonokusa |---- |044||[[Gloom (Pokémon)|Gloom]]||クサイハナ||''Kusaihana''||Kusaihana |---- |045||[[Vileplume]]||ラフレシア||''Rafureshia''||Ruffresia |---- |046||[[Paras (Pokémon)|Paras]]||パラス||''Parasu''||Paras |---- |047||[[Parasect]]||パラセクト||''Parasekuto''||Parasect |---- |048||[[Venonat]]||コンパン||''Konpan''||Kongpang |---- |049||[[Venomoth]]||モルフォン||''Morufon''||Morphon |---- |050||[[Diglett]]||ディグダ||''Diguda''||Digda |---- |051||[[Dugtrio]]||ダグトリオ||''Dagutorio''||Dugtrio |---- |052||[[Meowth]]||ニャース||''Nyāsu''||Nyarth |---- |053||[[Persian (Pokémon)|Persian]]||ペルシアン||''Perushian''||Persian |---- |054||[[Psyduck]]||コダック||''Kodakku''||Koduck |---- |055||[[Golduck]]||ゴルダック||''Gorudakku''||Golduck |---- |056||[[Mankey]]||マンキー||''Mankī''||Mankey |---- |057||[[Primeape]]||オコリザル||''Okorizaru''||Okorizaru |---- |058||[[Growlithe]]||ガーディ||''Gādi''||Gardie |---- |059||[[Arcanine]]||ウインディ||''Uindi''||Windie |---- |060||[[Poliwag]]||ニョロモ||''Nyoromo''||Nyoromo |---- |061||[[Poliwhirl]]||ニョロゾ||''Nyorozo''||Nyorozo |---- |062||[[Poliwrath]]||ニョロボン||''Nyorobon''||Nyorobon |---- |063||[[Abra (Pokémon)|Abra]]||ケーシィ||''Kēshii''||Casey |---- |064||[[Kadabra]]||ユンゲラー||''Yungerā''||Yungerer |---- |065||[[Alakazam]]||フーディン||''Fūdin''||Foodin |---- |066||[[Machop]]||ワンリキー||''Wanrikī''||Wanriky |---- |067||[[Machoke]]||ゴーリキー||''Gōrikī''||Goriky |---- |068||[[Machamp]]||カイリキー||''Kairikī''||Kairiky |---- |069||[[Bellsprout]]||マダツボミ||''Madatsubomi''||Madatsubomi |---- |070||[[Weepinbell]]||ウツドン||''Utsudon''||Utsudon |---- |071||[[Victreebel]]||ウツボット||''Utsubotto''||Utsubot |---- |072||[[Tentacool]]||メノクラゲ||''Menokurage''||Menokurage |---- |073||[[Tentacruel]]||ドククラゲ||''Dokukurage''||Dokukurage |---- |074||[[Geodude]]||イシツブテ||''Ishitsubute''||Ishitsubute |---- |075||[[Graveler]]||ゴローン||''Gorōn''||Golone |---- |076||[[Golem (Pokémon)|Golem]]||ゴローニャ||''Gorōnya''||Golonya |---- |} |valign="top"| {|class="wikitable" !№!!İngilizki!!Japonki!!Rōmaji!!Ticari<br />açarnayış |---- |077||[[Ponyta]]||ポニータ||''Ponīta''||Ponyta |---- |078||[[Rapidash]]||ギャロップ||''Gyaroppu''||Gallop |---- |079||[[Slowpoke]]||ヤドン||''Yadon''||Yadon |---- |080||[[Slowbro]]||ヤドラン||''Yadoran''||Yadoran |---- |081||[[Magnemite]]||コイル||''Koiru''||Coil |---- |082||[[Magneton]]||レアコイル||''Reakoiru''||Rarecoil |---- |083||[[Farfetch'd]]||カモネギ||''Kamonegi''||Kamonegi |---- |084||[[Doduo]]||ドードー||''Dōdō''||Dodo |---- |085||[[Dodrio]]||ドードリオ||''Dōdorio''||Dodorio |---- |086||[[Seel]]||パウワウ||''Pauwau''||Pawou |---- |087||[[Dewgong]]||ジュゴン||''Jugon''||Jugon |---- |088||[[Grimer]]||ベトベター||''Betobetā''||Betbeter |---- |089||[[Muk]]||ベトベトン||''Betobeton''||Betbeton |---- |090||[[Shellder]]||シェルダー||''Sherudā''||Shellder |---- |091||[[Cloyster]]||パルシェン||''Parushen''||Parshen |---- |092||[[Gastly]]||ゴース||''Gōsu''||Ghos |---- |093||[[Haunter]]||ゴースト||''Gōsuto''||Ghost |---- |094||[[Gengar]]||ゲンガー||''Gengā''||Gangar |---- |095||[[Onix]]||イワーク||''Iwāku''||Iwark |---- |096||[[Drowzee]]||スリープ||''Surīpu''||Sleep |---- |097||[[Hypno]]||スリーパー||''Surīpā''||Sleeper |---- |098||[[Krabby]]||クラブ||''Kurabu''||Crab |---- |099||[[Kingler]]||キングラー||''Kingurā''||Kingler |---- |100||[[Voltorb]]||ビリリダマ||''Biriridama''||Biriridama |---- |101||[[Electrode (Pokémon)|Electrode]]||マルマイン||''Marumain''||Marumine |---- |102||[[Exeggcute]]||タマタマ||''Tamatama''||Tamatama |---- |103||[[Exeggutor]]||ナッシー||''Nasshī''||Nassy |---- |104||[[Cubone]]||カラカラ||''Karakara''||Karakara |---- |105||[[Marowak]]||ガラガラ||''Garagara''||Garagara |---- |106||[[Hitmonlee]]||サワムラー||''Sawamurā''||Sawamular |---- |107||[[Hitmonchan]]||エビワラー||''Ebiwarā''||Ebiwalar |---- |108||[[Lickitung]]||ベロリンガ||''Beroringa''||Beroringa |---- |109||[[Koffing]]||ドガース||''Dogāsu''||Dogars |---- |110||[[Weezing]]||マタドガス||''Matadogasu''||Matadogas |---- |111||[[Rhyhorn]]||サイホーン||''Saihōn''||Sihorn |---- |112||[[Rhydon]]||サイドン||''Saidon''||Sidon |---- |113||[[Chansey]]||ラッキー||''Rakkī''||Lucky |---- |114||[[Tangela]]||モンジャラ||''Monjara''||Monjara |---- |115||[[Kangaskhan]]||ガルーラ||''Garūra''||Garura |---- |116||[[Horsea]]||タッツー||''Tattsū''||Tattu |---- |117||[[Seadra]]||シードラ||''Shīdora''||Seadra |---- |118||[[Goldeen]]||トサキント||''Tosakinto''||Tosakinto |---- |119||[[Seaking (Pokémon)|Seaking]]||アズマオウ||''Azumaō''||Azumao |---- |120||[[Staryu]]||ヒトデマン||''Hitodeman''||Hitodeman |---- |121||[[Starmie]]||スターミー||''Sutāmī''||Starmie |---- |122||[[Mr. Mime]]||バリヤード||''Bariyādo''||Barrierd |---- |123||[[Scyther]]||ストライク||''Sutoraiku''||Strike |---- |124||[[Jynx (Pokémon)|Jynx]]||ルージュラ||''Rūjura''||Rougela |---- |125||[[Electabuzz]]||エレブー||''Erebū''||Eleboo |---- |126||[[Magmar]]||ブーバー||''Būbā''||Boober |---- |127||[[Pinsir]]||カイロス||''Kairosu''||Kailios |---- |128||[[Tauros]]||ケンタロス||''Kentarosu''||Kentauros |---- |129||[[Magikarp]]||コイキング||''Koikingu''||Koiking |---- |130||[[Gyarados]]||ギャラドス||''Gyaradosu''||Gyarados |---- |131||[[Lapras]]||ラプラス||''Rapurasu''||Laplace |---- |132||[[Ditto (Pokémon)|Ditto]]||メタモン||''Metamon''||Metamon |---- |133||[[Eevee]]||イーブイ||''Ībui''||Eievui |---- |134||[[Vaporeon]]||シャワーズ||''Shawāzu''||Showers |---- |135||[[Jolteon]]||サンダース||''Sandāsu''||Thunders |---- |136||[[Flareon]]||ブースター||''Būsutā''||Booster |---- |137||[[Porygon]]||ポリゴン||''Porigon''||Polygon |---- |138||[[Omanyte]]||オムナイト||''Omunaito''||Omnite |---- |139||[[Omastar]]||オムスター||''Omusutā''||Omstar |---- |140||[[Kabuto (Pokémon)|Kabuto]]||カブト||''Kabuto''||Kabuto |---- |141||[[Kabutops]]||カブトプス||''Kabutopusu''||Kabutops |---- |142||[[Aerodactyl]]||プテラ||''Putera''||Ptera |---- |143||[[Snorlax]]||カビゴン||''Kabigon''||Kabigon |---- |144||[[Articuno]]||フリーザー||''Furīzā''||Freezer |---- |145||[[Zapdos]]||サンダー||''Sandā''||Thunder |---- |146||[[Moltres]]||ファイヤー||''Faiyā''||Fire |---- |147||[[Dratini]]||ミニリュウ||''Miniryū''||Miniryu |---- |148||[[Dragonair (Pokémon)|Dragonair]]||ハクリュー||''Hakuryū''||Hakuryu |---- |149||[[Dragonite]]||カイリュー||''Kairyū''||Kairyu |---- |150||[[Mewtwo]]||ミュウツー||''Myūtsū''||Mewtwo |---- |151||[[Mew]]||ミュウ||''Myū''||Mew |---- |} |} === Nesil II === ''[[Pokémon Gold]]'', ''[[Pokémon Silver|Silver]]'' u ''[[Pokémon Crystal|Crystal]]'' {| |- | {|class="wikitable" |- !№!!İngilizi!!Japonki!!Rōmaji!!Ticari<br />açarnayış |---- |152||[[Chikorita]]||チコリータ||''Chikorīta''||Chicorita |---- |153||[[Bayleef]]||ベイリーフ||''Beirīfu''||Bayleaf |---- |154||[[Meganium]]||メガニウム||''Meganiumu''||Meganium |---- |155||[[Cyndaquil]]||ヒノアラシ||''Hinoarashi''||Hinoarashi |---- |156||[[Quilava]]||マグマラシ||''Magumarashi''||Magmarashi |---- |157||[[Typhlosion]]||バクフーン||''Bakufūn''||Bakphoon |---- |158||[[Totodile]]||ワニノコ||''Waninoko''||Waninoko |---- |159||[[Croconaw]]||アリゲイツ||''Arigeitsu''||Alligates |---- |160||[[Feraligatr]]||オーダイル||''Ōdairu''||Ordile |---- |161||[[Sentret]]||オタチ||''Otachi''||Otachi |---- |162||[[Furret]]||オオタチ||''Ōtachi''||Ootachi |---- |163||[[Hoothoot]]||ホーホー||''Hōhō''||Hoho |---- |164||[[Noctowl]]||ヨルノズク||''Yorunozuku''||Yorunozuku |---- |165||[[Ledyba]]||レディバ||''Rediba''||Rediba |---- |166||[[Ledian]]||レディアン||''Redian''||Redian |---- |167||[[Spinarak]]||イトマル||''Itomaru''||Itomaru |---- |168||[[Ariados]]||アリアドス||''Ariadosu''||Ariados |---- |169||[[Crobat]]||クロバット||''Kurobatto''||Crobat |---- |170||[[Chinchou]]||チョンチー||''Chonchī''||Chonchie |---- |171||[[Lanturn]]||ランターン||''Rantān''||Lantern |---- |172||[[Pichu]]||ピチュー||''Pichū''||Pichu |---- |173||[[Cleffa]]||ピィ||''Pii''||Py |---- |174||[[Igglybuff]]||ププリン||''Pupurin''||Pupurin |---- |175||[[Togepi]]||トゲピー||''Togepī''||Togepy |---- |176||[[Togetic]]||トゲチック||''Togechikku''||Togechick |---- |177||[[Natu]]||ネイティ||''Neiti''||Naty |---- |178||[[Xatu]]||ネイティオ||''Neitio''||Natio |---- |179||[[Mareep]]||メリープ||''Merīpu''||Merriep |---- |180||[[Flaaffy]]||モココ||''Mokoko''||Mokoko |---- |181||[[Ampharos]]||デンリュウ||''Denryū''||Denryu |---- |182||[[Bellossom]]||キレイハナ||''Kireihana''||Kireihana |---- |183||[[Marill]]||マリル||''Mariru''||Maril |---- |184||[[Azumarill]]||マリルリ||''Mariruri''||Marilli |---- |185||[[Sudowoodo]]||ウソッキー||''Usokkī''||Usokkie |---- |186||[[Politoed]]||ニョロトノ||''Nyorotono''||Nyorotono |---- |187||[[Hoppip]]||ハネッコ||''Hanekko''||Hanecco |---- |188||[[Skiploom]]||ポポッコ||''Popokko''||Popocco |---- |189||[[Jumpluff]]||ワタッコ||''Watakko''||Watacco |---- |190||[[Aipom]]||エイパム||''Eipamu''||Eipam |---- |191||[[Sunkern]]||ヒマナッツ||''Himanattsu''||Himanuts |---- |192||[[Sunflora]]||キマワリ||''Kimawari''||Kimawari |---- |193||[[Yanma]]||ヤンヤンマ||''Yan'yanma''||Yanyanma |---- |194||[[Wooper]]||ウパー||''Upā''||Upah |---- |195||[[Quagsire]]||ヌオー||''Nuō''||Nuoh |---- |196||[[Espeon]]||エーフィ||''Ēfi''||Eifie |---- |197||[[Umbreon]]||ブラッキー||''Burakkī''||Blacky |---- |198||[[Murkrow]]||ヤミカラス||''Yamikarasu''||Yamikarasu |---- |199||[[Slowking]]||ヤドキング||''Yadokingu''||Yadoking |---- |200||[[Misdreavus]]||ムウマ||Muuma||Muma |---- |201||[[Unown]]||アンノーン||''Annōn''||Unknown |---- |} |valign="top"| {|class="wikitable" |- !№!!İngilizki!!Japonki!!Rōmaji!!Ticari<br />açarnayış |---- |202||[[Wobbuffet]]||ソーナンス||''Sōnansu''||Sonans |---- |203||[[Girafarig]]||キリンリキ||''Kirinriki''||Kirinriki |---- |204||[[Pineco]]||クヌギダマ||''Kunugidama''||Kunugidama |---- |205||[[Forretress]]||フォレトス||''Foretosu''||Foretos |---- |206||[[Dunsparce]]||ノコッチ||''Nokotchi''||Nokocchi |---- |207||[[Gligar]]||グライガー||''Guraigā''||Gliger |---- |208||[[Steelix]]||ハガネール||''Haganēru''||Haganeil |---- |209||[[Snubbull]]||ブルー||''Burū''||Bull |---- |210||[[Granbull]]||グランブル||''Guranburu''||Granbull |---- |211||[[Qwilfish]]||ハリーセン||''Harīsen''||Harysen |---- |212||[[Scizor]]||ハッサム||''Hassamu''||Hassam |---- |213||[[Shuckle]]||ツボツボ||''Tsubotsubo''||Tsubotsubo |---- |214||[[Heracross]]||ヘラクロス||''Herakurosu''||Heracros |---- |215||[[Sneasel]]||ニューラ||''Nyūra''||Nyula |---- |216||[[Teddiursa]]||ヒメグマ||''Himeguma''||Himeguma |---- |217||[[Ursaring]]||リングマ||''Ringuma''||Ringuma |---- |218||[[Slugma]]||マグマッグ||''Magumaggu''||Magmag |---- |219||[[Magcargo]]||マグカルゴ||''Magukarugo''||Magcargot |---- |220||[[Swinub]]||ウリムー||''Urimū''||Urimoo |---- |221||[[Piloswine]]||イノムー||''Inomū''||Inomoo |---- |222||[[Corsola]]||サニーゴ||''Sanīgo''||Sunnygo |---- |223||[[Remoraid]]||テッポウオ||''Teppō'o''||Teppouo |---- |224||[[Octillery]]||オクタン||''Okutan''||Okutank |---- |225||[[Delibird]]||デリバード||''Deribādo''||Delibird |---- |226||[[Mantine]]||マンタイン||''Mantain''||Mantain |---- |227||[[Skarmory]]||エアームド||''Eāmudo''||Airmd |---- |228||[[Houndour]]||デルビル||''Derubiru''||Delvil |---- |229||[[Houndoom]]||へルガー||''Herugā''||Hellgar |---- |230||[[Kingdra]]||キングドラ||''Kingudora''||Kingdra |---- |231||[[Phanpy]]||ゴマゾウ||''Gomazō''||Gomazou |---- |232||[[Donphan]]||ドンファン||''Donfan''||Donfan |---- |233||[[Porygon2]]||ポリゴン2||''Porigon Tsū''||Polygon2 |---- |234||[[Stantler]]||オドシシ||''Odoshishi''||Odoshishi |---- |235||[[Smeargle]]||ドーブル||''Dōburu''||Doble |---- |236||[[Tyrogue]]||バルキー||''Barukī''||Bulkie |---- |237||[[Hitmontop]]||カポエラー||''Kapoerā''||Kapoerer |---- |238||[[Smoochum]]||ムチュール||''Muchūru''||Muchul |---- |239||[[Elekid]]||エレキッド||''Erekiddo''||Elekid |---- |240||[[Magby]]||ブビィ||''Bubii''||Buby |---- |241||[[Miltank]]||ミルタンク||''Mirutanku''||Miltank |---- |242||[[Blissey]]||ハピナス||''Hapinasu''||Happinas |---- |243||[[Raikou (Pokémon)|Raikou]]||ライコウ||''Raikō''||Raikou |---- |244||[[Entei (Pokémon)|Entei]]||エンテイ||''Entei''||Entei |---- |245||[[Suicune]]||スイクン||''Suikun''||Suikun |---- |246||[[Larvitar]]||ヨーギラス||''Yōgirasu''||Yogiras |---- |247||[[Pupitar]]||サナギラス||''Sanagirasu''||Sanagiras |---- |248||[[Tyranitar]]||バンギラス||''Bangirasu''||Bangiras |---- |249||[[Lugia]]||ルギア||''Rugia''||Lugia |---- |250||[[Ho-oh]]||ホウオウ||''Hō'ō''||Houou |---- |251||[[Celebi]]||セレビィ||''Serebii''||Cerebi |---- |} |} === Nesil III === ''[[Pokémon Ruby]]'', ''[[Pokémon Sapphire|Sapphire]]'' u ''[[Pokémon Emerald|Emerald]]'' {| |- | {|class="wikitable" |- !№!!İngilizki!!Japoni!!Rōmaji!!Ticari<br />açarnayış |---- |252||[[Treecko]]||キモリ||''Kimori''||Kimori |---- |253||[[Grovyle]]||ジュプトル||''Juputoru''||Juptor |---- |254||[[Sceptile]]||ジュカイン||''Jukain''||Jukain |---- |255||[[Torchic]]||アチャモ||''Achamo''||Achamo |---- |256||[[Combusken]]||ワカシャモ||''Wakashamo''||Wakasyamo |---- |257||[[Blaziken]]||バシャーモ||''Bashāmo''||Bursyamo |---- |258||[[Mudkip]]||ミズゴロウ||''Mizugorō''||Mizugorou |---- |259||[[Marshtomp]]||ヌマクロー||''Numakurō''||Numacraw |---- |260||[[Swampert]]||ラグラージ||''Ragurāji''||Laglarge |---- |261||[[Poochyena]]||ポチエナ||''Pochiena''||Pochiena |---- |262||[[Mightyena]]||グラエナ||''Guraena''||Guraena |---- |263||[[Zigzagoon]]||ジグザグマ||''Jiguzaguma''||Zigzaguma |---- |264||[[Linoone]]||マッスグマ||''Massuguma''||Massuguma |---- |265||[[Wurmple]]||ケムッソ||''Kemusso''||Kemusso |---- |266||[[Silcoon]]||カラサリス||''Karasarisu''||Karasalis |---- |267||[[Beautifly]]||アゲハント||''Agehanto''||Agehunt |---- |268||[[Cascoon]]||マユルド||''Mayurudo''||Mayuld |---- |269||[[Dustox]]||ドクケイル||''Dokukeiru''||Dokucale |---- |270||[[Lotad]]||ハスボー||''Hasubō''||Hassboh |---- |271||[[Lombre]]||ハスブレロ||''Hasuburero''||Hasubrero |---- |272||[[Ludicolo]]||ルンパッパ||''Runpappa''||Runpappa |---- |273||[[Seedot]]||タネボー||''Tanebō''||Taneboh |---- |274||[[Nuzleaf]]||コノハナ||''Konohana''||Konohana |---- |275||[[Shiftry]]||ダーテング||''Dātengu''||Dirteng |---- |276||[[Taillow]]||スバメ||''Subame''||Subame |---- |277||[[Swellow]]||オオスバメ||''Ōsubame''||Ohsubame |---- |278||[[Wingull]]||キャモメ||''Kyamome''||Camome |---- |279||[[Pelipper]]||ペリッパー||''Perippā''||Pelipper |---- |280||[[Ralts]]||ラルトス||''Rarutosu''||Ralts |---- |281||[[Kirlia]]||キルリア||''Kiruria''||Kirlia |---- |282||[[Gardevoir]]||サーナイト||''Sānaito''||Sirnight |---- |283||[[Surskit]]||アメタマ||''Ametama''||Ametama |---- |284||[[Masquerain]]||アメモース||''Amemōsu''||Amemoth |---- |285||[[Shroomish]]||キノココ||''Kinokoko''||Kinococo |---- |286||[[Breloom]]||キノガッサ||''Kinogassa''||Kinogassa |---- |287||[[Slakoth]]||ナマケロ||''Namakero''||Namakero |---- |288||[[Vigoroth]]||ヤルキモノ||''Yarukimono''||Yarukimono |---- |289||[[Slaking]]||ケッキング||''Kekkingu''||Kekking |---- |290||[[Nincada]]||ツチニン||''Tsuchinin''||Tutinin |---- |291||[[Ninjask]]||テッカニン||''Tekkanin''||Tekkanin |---- |292||[[Shedinja]]||ヌケニン||''Nukenin''||Nukenin |---- |293||[[Whismur]]||ゴニョニョ||''Gonyonyo''||Gonyonyo |---- |294||[[Loudred]]||ドゴーム||''Dogōmu''||Dogohmb |---- |295||[[Exploud]]||バクオング||''Bakuongu''||Bakuong |---- |296||[[Makuhita]]||マクノシタ||''Makunoshita''||Makunoshita |---- |297||[[Hariyama]]||ハリテヤマ||''Hariteyama''||Hariteyama |---- |298||[[Azurill]]||ルリリ||''Ruriri''||Ruriri |---- |299||[[Nosepass]]||ノズパス||''Nozupasu''||Nosepass |---- |300||[[Skitty]]||エネコ||''Eneko''||Eneco |---- |301||[[Delcatty]]||エネコロロ||''Enekororo''||Enekororo |---- |302||[[Sableye]]||ヤミラミ||''Yamirami''||Yamirami |---- |303||[[Mawile]]||クチート||''Kuchīto''||Kucheat |---- |304||[[Aron (Pokémon)|Aron]]||ココドラ||''Kokodora''||Cokodora |---- |305||[[Lairon]]||コドラ||''Kodora''||Kodora |---- |306||[[Aggron]]||ボスゴドラ||''Bosugodora''||Bossgodora |---- |307||[[Meditite]]||アサナン||''Asanan''||Asanan |---- |308||[[Medicham]]||チャーレム||''Chāremu''||Charem |---- |309||[[Electrike]]||ラクライ||''Rakurai''||Rakurai |---- |310||[[Manectric]]||ライボルト||''Raiboruto''||Raibolt |---- |311||[[Plusle]]||プラスル||''Purasuru''||Plusle |---- |312||[[Minun]]||マイナン||''Mainan''||Minun |---- |313||[[Volbeat]]||バルビート||''Barubīto''||Barubeat |---- |314||[[Illumise]]||イルミーゼ||''Irumīze''||Illumise |---- |315||[[Roselia]]||ロゼリア||''Rozeria''||Roselia |---- |316||[[Gulpin]]||ゴクリン||''Gokurin''||Gokulin |---- |317||[[Swalot]]||マルノーム||''Marunōmu''||Marunoom |---- |318||[[Carvanha]]||キバニア||''Kibania''||Kibanha |---- |319||[[Sharpedo]]||サメハダー||''Samehadā''||Samehader |---- |} |valign="top"| {|class="wikitable" |- !№!!İngilizi!!Japonki!!Rōmaji!!Ticari<br />açarnayış |---- |320||[[Wailmer]]||ホエルコ||''Hoeruko''||Whaleko |---- |321||[[Wailord]]||ホエルオー||''Hoeruō''||Whale'oh |---- |322||[[Numel]]||ドンメル||''Donmeru''||Donmel |---- |323||[[Camerupt]]||バクーダ||''Bakūda''||Bakuuda |---- |324||[[Torkoal]]||コータス||''Kōtasu''||Cotoise |---- |325||[[Spoink]]||バネブー||''Banebū''||Baneboo |---- |326||[[Grumpig]]||ブーピッグ||''Būpiggu''||Boopig |---- |327||[[Spinda]]||パッチール||''Patchīru''||Patcheel |---- |328||[[Trapinch]]||ナックラー||''Nakkurā''||Nuckrar |---- |329||[[Vibrava]]||ビブラーバ||''Biburāba''||Vibrava |---- |330||[[Flygon]]||フライゴン||''Furaigon''||Frygon |---- |331||[[Cacnea]]||サボネア||''Sabonea''||Sabonea |---- |332||[[Cacturne]]||ノクタス||''Nokutasu''||Noctus |---- |333||[[Swablu]]||チルット||''Chirutto''||Tyltto |---- |334||[[Altaria]]||チルタリス||''Chirutarisu''||Tyltalis |---- |335||[[Zangoose]]||ザングース||''Zangūsu''||Zangoose |---- |336||[[Seviper]]||ハブネーク||''Habunēku''||Habunake |---- |337||[[Lunatone]]||ルナトーン||''Runatōn''||Lunatone |---- |338||[[Solrock]]||ソルロック||''Sorurokku''||Solrock |---- |339||[[Barboach]]||ドジョッチ||''Dojotchi''||Dojoach |---- |340||[[Whiscash]]||ナマズン||''Namazun''||Namazun |---- |341||[[Corphish]]||ヘイガニ||''Heigani''||Heigani |---- |342||[[Crawdaunt]]||シザリガー||''Shizarigā''||Shizariger |---- |343||[[Baltoy]]||ヤジロン||''Yajiron''||Yajilon |---- |344||[[Claydol]]||ネンドール||''Nendōru''||Nendoll |---- |345||[[Lileep]]||リリーラ||''Rirīra''||Lilyla |---- |346||[[Cradily]]||ユレイドル||''Yureidoru''||Yuradle |---- |347||[[Anorith]]||アノプス||''Anopusu''||Anopth |---- |348||[[Armaldo]]||アーマルド||''Āmarudo''||Armaldo |---- |349||[[Feebas]]||ヒンバス||''Hinbasu''||Hinbass |---- |350||[[Milotic]]||ミロカロス||''Mirokarosu''||Milokaross |---- |351||[[Castform]]||ポワルン||''Powarun''||Powalen |---- |352||[[Kecleon]]||カクレオン||''Kakureon''||Kakureon |---- |353||[[Shuppet]]||カゲボウズ||''Kagebōzu''||Kagebouzu |---- |354||[[Banette]]||ジュペッタ||''Jupetta''||Juppeta |---- |355||[[Duskull]]||ヨマワル||''Yomawaru''||Yomawaru |---- |356||[[Dusclops]]||サマヨール||''Samayōru''||Samayouru |---- |357||[[Tropius]]||トロピウス||''Toropiusu''||Tropius |---- |358||[[Chimecho]]||チリーン||''Chirīn''||Chirean |---- |359||[[Absol]]||アブソル||''Abusoru''||Absol |---- |360||[[Wynaut]]||ソーナノ||''Sōnano''||Sohnano |---- |361||[[Snorunt]]||ユキワラシ||''Yukiwarashi''||Yukiwarashi |---- |362||[[Glalie]]||オニゴーリ||''Onigōri''||Onigohri |---- |363||[[Spheal]]||タマザラシ||''Tamazarashi''||Tamazarashi |---- |364||[[Sealeo]]||トドグラー||''Todogurā''||Todoggler |---- |365||[[Walrein]]||トドゼルガ||''Todozeruga''||Todoseruga |---- |366||[[Clamperl]]||パールル||''Pāruru''||Pearlulu |---- |367||[[Huntail]]||ハンテール||''Hantēru''||Huntail |---- |368||[[Gorebyss]]||サクラビス||''Sakurabisu''||Sakurabyss |---- |369||[[Relicanth]]||ジーランス||''Jīransu''||Glanth |---- |370||[[Luvdisc]]||ラブカス||''Rabukasu''||Lovecus |---- |371||[[Bagon]]||タツベイ||''Tatsubei''||Tatsubay |---- |372||[[Shelgon]]||コモルー||''Komorū''||Komoruu |---- |373||[[Salamence]]||ボーマンダ||''Bōmanda''||Bohmander |---- |374||[[Beldum]]||ダンバル||''Danbaru''||Dumbbell |---- |375||[[Metang]]||メタング||''Metangu''||Metang |---- |376||[[Metagross]]||メタグロス||''Metagurosu''||Metagross |---- |377||[[Regirock]]||レジロック||''Rejirokku''||Regirock |---- |378||[[Regice]]||レジアイス||''Rejiaisu''||Regice |---- |379||[[Registeel]]||レジスチル||''Rejisuchiru''||Registeel |---- |380||[[Latias]]||ラティアス||''Ratiasu''||Latias |---- |381||[[Latios]]||ラティオス||''Ratiosu''||Latios |---- |382||[[Kyogre]]||カイオーガ||''Kaiōga''||Kyogre |---- |383||[[Groudon]]||グラードン||''Gurādon''||Groudon |---- |384||[[Rayquaza]]||レックウザ||''Rekkuuza''||Rayquaza |---- |385||[[Jirachi]]||ジラーチ||''Jirāchi''||Jirachi |---- |386||[[Deoxys]]||デオキシス||''Deokishisu''||Deoxys |---- |} |} === Nesil IV === ''[[Pokémon Diamond]]'' ''[[Pokémon Pearl|Pearl]]'' {| |- | {|class="wikitable" |- !№!!İngilizki!!Japonki!!Rōmaji!!Ticari<br />açarnayış |---- |387||[[Turtwig]]||ナエトル||''Naetoru''||[[Naetle]] |---- |388||[[Grotle]]||ハヤシガメ||''Hayashigame''||[[Hayashigame]] |---- |389||[[Torterra]]||ドダイトス||''Dodaitosu''||[[Dodaitose]] |---- |390||[[Chimchar]]||ヒコザル||''Hikozaru''||[[Hikozaru]] |---- |391||[[Monferno]]||モウカザル||''Mōkazaru''||[[Moukazaru]] |---- |392||[[Infernape]]||ゴウカザル||''Gōkazaru''||[[Goukazaru]] |---- |393||[[Piplup]]||ポッチャマ||''Potchama''||[[Pochama]] |---- |394||[[Prinplup]]||ポッタイシ||''Pottaishi''||[[Pottaishi]] |---- |395||[[Empoleon]]||エンペルト||''Enperuto''||[[Emperte]] |---- |396||[[Starly]]||ムックル||''Mukkuru''||[[Mukkuru]] |---- |397||[[Staravia]]||ムクバード||''Mukubādo''||[[Mukubird]] |---- |398||[[Staraptor]]||ムクホーク||''Mukuhōku''||[[Mukuhawk]] |---- |399||[[Bidoof]]||ビッパ||''[[Bippa]]''||??? |---- |400||[[Bibarel]]||ビーダル||''Bīdaru''||[[Beadaru]] |---- |401||[[Kricketot]]||コロボーシ||''[[Korobōshi]]''||??? |---- |402||[[Kricketune]]||コロトック||''Korotokku''||[[Korotok]] |---- |403||[[Shinx]]||コリンク||''Korinku''||[[Kolink]] |---- |404||[[Luxio]]||ルクシオ||''Rukushio''||[[Rukushio]] |---- |405||[[Luxray]]||レントラー||''Rentorā''||[[Rentorer]] |---- |406||[[Budew]]||スボミー||''Subomī''||[[Subomie]] |---- |407||[[Roserade]]||ロズレイド||''Rozureido''||[[Roserade]] |---- |408||[[Cranidos]]||ズガイドス||''Zugaidosu''||[[Zugaidosu]] |---- |409||[[Rampardos]]||ラムパルド||''Ramuparudo''||[[Rampard]] |---- |410||[[Shieldon]]||タテトプス||''Tatetopusu''||[[Tatetops]] |---- |411||[[Bastiodon]]||トリデプス||''Toridepusu''||[[Trideps]] |---- |412||[[Burmy]]||ミノムッチ||''[[Minomutchi]]''||??? |---- |413||[[Wormadam]]||ミノマダム||''Minomadamu''||[[Minomadam]] |---- |414||[[Mothim]]||ガーメイル||''Gāmeiru''||[[Garmeil]] |---- |415||[[Combee]]||ミツハニー||''Mitsuhanī''||[[Mitsuhoney]] |---- |416||[[Vespiquen]]||ビークイン||''Bīkuin''||[[Beequeen]] |---- |417||[[Pachirisu]]||パチリス||''Pachirisu''||[[Pachirisu]] |---- |418||[[Buizel]]||ブイゼル||''Buizeru''||[[Buoysel]] |---- |419||[[Floatsel]]||フローゼル||''Furōzeru''||[[Flowsel]] |---- |420||[[Cherubi]]||チェリンボ||''[[Cherinbo]]''||??? |---- |421||[[Cherrim]]||チェリム||''Cherimu''||[[Cherrim]] |---- |422||[[Shellos]]||カラナクシ||''[[Karanakushi]]''||??? |---- |423||[[Gastrodon]]||トリトドン||''[[Toritodon]]''||??? |---- |424||[[Ambipom]]||エテボース||''Etebōsu''||[[Eteboth]] |---- |425||[[Drifloon]]||フワンテ||''Fuwante''||[[Fuwante]] |---- |426||[[Drifblim]]||フワライド||''Fuwaraido''||[[Fuwaride]] |---- |427||[[Buneary]]||ミミロル||''Mimiroru''||[[Mimirol]] |---- |428||[[Lopunny]]||ミミロップ||''Mimiroppu''||[[Mimilop]] |---- |429||[[Mismagius]]||ムウマージ||''Mūmāji''||[[Mumage]] |---- |430||[[Honchkrow]]||ドンカラス||''Donkarasu''||[[Donkarasu]] |---- |431||[[Glameow]]||ニャルマー||''Nyarumā''||[[Nyarmar]] |---- |432||[[Purugly]]||ブニャット||''Bunyatto''||[[Bunyat]] |---- |433||[[Chingling]]||リーシャン||''Rīshan''||[[Lysian]] |---- |434||[[Stunky]]||スカンプー||''Sukanpū''||[[Skunpoo]] |---- |435||[[Skuntank]]||スカタンク||''Sukatanku''||[[Skutank]] |---- |436||[[Bronzor]]||ドーミラー||''Dōmirā''||[[Domirror]] |---- |437||[[Bronzong]]||ドータクン||''[[Dōtakun]]''||??? |---- |438||[[Bonsly]]||ウソハチ||''Usohachi''||Usohachi |---- |439||[[Mime Jr.]]||マネネ||''Manene''||Manene |---- |440||[[Happiny]]||ピンプク||''[[Pinpuku]]''||??? |---- |} |valign="top"| {|class="wikitable" |- !№!!İngilizki!!Japonki!!Rōmaji!!Ticari<br />açarnayış |---- |441||[[Chatot]]||ペラップ||''Perappu''||Perap |---- |442||[[Spiritomb]]||ミカルゲ||''Mikaruge''||[[Mikaruge]] |---- |443||[[Gible]]||フカマル||''[[Fukamaru]]''||??? |---- |444||[[Gabite]]||ガバイト||''Gabaito''||[[Gabite]] |---- |445||[[Garchomp]]||ガブリアス||''Gaburiasu''||[[Gablias]] |---- |446||[[Munchlax]]||ゴンベ||''Gonbe''||Gonbe |---- |447||[[Riolu]]||リオル||''Rioru''||[[Riolu]] |---- |448||[[Lucario]]||ルカリオ||''Rukario''||Lucario |---- |449||[[Hippopotas]]||ヒポポタス||''Hipopotasu''||[[Hippopotas]] |---- |450||[[Hippowdon]]||カバルドン||''[[Kabarudon]]''||??? |---- |451||[[Skorupi]]||スコルピ||''Sukorupi''||[[Scorpi]] |---- |452||[[Drapion]]||ドラピオン||''Dorapion''||[[Dorapion]] |---- |453||[[Croagunk]]||グレッグル||''Guregguru''||[[Gureggru]] |---- |454||[[Toxicroak]]||ドクロッグ||''Dokuroggu''||[[Dokurog]] |---- |455||[[Carnivine]]||マスキッパ||''Masukippa''||[[Muskippa]] |---- |456||[[Finneon]]||ケイコウオ||''Keikō'o''||[[Keikouo]] |---- |457||[[Lumineon]]||ネオラント||''Neoranto''||[[Neorant]] |---- |458||[[Mantyke]]||タマンタ||''Tamanta''||[[Tamanta]] |---- |459||[[Snower]]||ユキカブリ||''Yukikaburi''||[[Yukikaburi]] |---- |460||[[Abomasnow]]||ユキノオー||''Yukinoō''||[[Yukinooh]] |---- |461||[[Weavile]]||マニューラ||''Manyūra''||Manyula |---- |462||[[Magnezone]]||ジバコイル||''Jibakoiru''||[[Jibacoil]] |---- |463||[Lickilicky]]||ベロベルト||''Beroberuto''||[[Berobelt]] |---- |464||[[Rhyperior]]||ドサイドン||''Dosaidon''||[[Dosidon]] |---- |465||[[Tangrowth]]||モジャンボ||''Mojanbo''||[[Mojanbo]] |---- |466||[[Electivire]]||エレキブル||''Erekiburu''||[[Elekible]] |---- |467||[[Magmortar]]||ブーバーン||''Būbān''||[[Booburn]] |---- |468||[[Togekiss]]||トゲキッス||''Togekissu''||[[Togekiss]] |---- |469||[[Yanmega]]||メガヤンマ||''Megayanma''||[[Megayanma]] |---- |470||[[Leafeon]]||リーフィア||''Rīfia''||[[Leafia]] |---- |471||[[Glaceon]]||グレイシア||''Gureishia''||[[Glacia]] |---- |472||[[Gliscor]]||グライオン||''Guraion''||[[Glion]] |---- |473||[[Mamoswine]]||マンムー||''Manmū''||[[Manmoo]] |---- |474||[[Porigon-Z]]||ポリゴンＺ||''Porigon Zetto''||[[PolygonZ]] |---- |475||[[Gallade]]||エルレイド||''Erureido''||[[Erlade]] |---- |476||[[Probopass]]||ダイノーズ||''Dainōzu''||[[Dainose]] |---- |477||[[Dusknoir]]||ヨノワール||''Yonowāru''||[[Yonowahru]] |---- |478||[[Froslass]]||ユキメノコ||''Yukimenoko''||[[Yukimenoko]] |---- |479||[[Rotom]]||ロトム||''Rotomu''||[[Rotom]] |---- |480||[[Uxie]]||ユクシー||''Yukushī''||[[Yuxie]] |---- |481||[[Mespirit]]||エムリット||''Emuritto''||[[Emurit]] |---- |482||[[Azelf]]||アグノム||''Agunomu''||[[Agnome]] |---- |483||[[Dialga]]||ディアルガ||''Diaruga''||[[Dialga]] |---- |484||[[Palkia]]||パルキア||''Parukia''||[[Palkia]] |---- |485||[[Heatran]]||ヒードラン||''Hīdoran''||[[Heatran]] |---- |486||[[Regigigas]]||レジギガス||''Rejigigasu''||[[Regigigas]] |---- |487||[[Giratina]]||ギラティナ||''Giratina''||[[Giratina]] |---- |488||[[Cresselia]]||クレセリア||''Kureseria''||[[Crecelia]] |---- |489||[[Phione]]||フィオネ||''Fione''||[[Phione]] |---- |490||[[Manaphy]]||マナフィ||''Manafi''||Manaphy |---- |491||[[Darkrai]]||ダークライ||''Dākurai''||[[Darkrai]] |---- |492||[[Shaymin]]||シェイミ||''Sheimi''||[[Sheimi]] |---- |493||[[Arceus]]||アルセウア||''Aruseusu''||[[Arseus]] |} |} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Babetê pokemonan}} [[Kategoriye:Pokemon| ]] pakfc4tn8bv7lpyzo97p6m2aioox3b0 0 47178 558779 336215 2026-10-11T10:20:42Z Maviulke 34834 558779 wikitext text/x-wiki Nuştekarê, romankar u şaire zıwanê [[Swêdki]]. == A == *[[Adolf Noreen]] (1854–1925) *[[Adolf Törneros]] (1794-1839) *[[Agnes von Krusenstjerna]] (1894–1940) *[[Agneta Klingspor]] (d. 1946) *[[Agneta Pleijel]] (d. 1940) *[[Åke Edwardson]] (d. 1953) *[[Albert Olsson]] (1904–1994) *[[Alf Ahlberg]] (1892–1979) *[[Alf Hambe]] (d. 1931) *[[Alf Henrikson]] (1905–1995) *[[Anders Abraham Grafström]] (1790–1870) *[[Anna Maria Lenngren]] (1754–1817) *[[Annika Bryn]] (d. 1945) *[[Artur Lundkvist]] (1906–1991) *[[Astrid Johansson]] (1925–2000) *[[Astrid Lindgren]] (1907–2002) *[[August Blanche]] (1811–1868) *[[August Bondeson]] (1854–1906) *[[August Strindberg]] (1849–1912) == B == *[[B M Sendlinger]] (d. 1981) *[[Barbro Lindgren]] (d. 1937) *[[Bertil Malmberg]] (1889–1958) *[[Birgitta Trotzig]] (d. 1929) *[[Björn Ranelid]] (d. 1949) *[[Bo Bergman]] (1869–1967) *[[Bo Carpelan]] (1926-2011) *[[Bob Hansson]] (d. 1970) *[[Bodil Malmsten]] (d. 1944) *[[Bruno K. Öijer]] (d. 1951), şair == C == *[[Carl August Hagberg]] (1810–1864) *[[Carl Jonas Love Almqvist]] (1793–1866) *[[Carl Michael Bellman]] (1740–1795) *[[Carl-Johann Vallgren]] (d. 1964) == D == *[[Dagmar Lange]] (Maria Lang) (1914–1991) == E == *[[Edith Södergran]] (1892–1923) *[[Elin Wägner]] (1882-1949) *[[Elmer Diktonius]] (1896–1961) *[[Elsa Beskow]] (1874–1953) *[[Elsa Grave]] (1918–2003) *[[Erik Axel Karlfeldt]] (1864–1931) *[[Erik Johan Stagnelius]] (1793–1823) *[[Erik Mesterton]] (d. 1903) *[[Ernst Didring]] (1868–1931) *[[Esaias Tegnér]] (1782–1846) *[[Eugen Semitjov]], (1923–1987) *[[Eva Ström]] (d. 1947) *[[Evert Taube]] (1890–1976) *[[Eyvind Johnson]] (1900–1976) == F == *[[Faruk İremet]] (d. 1965), şair *[[Frans G. Bengtsson]] (1894–1954) *[[Fredrik Ekelund]] (d. 1953) *[[Fredrik Lindström]] (d. 1963) *[[Fredrik Ström]] (1880–1948) *[[Fredrik Vetterlund]] (1882–1949) *[[Fredrika Bremer]] (1801–1865) == G == *[[Georg Stiernhielm]] (1598–1672) *[[Göran Palm]] (d. 1961) *[[Gösta Oswald]] (1926–1950) *[[Gunnar Ekelöf]] (1907–1968) *[[Gunnel Vallquist]] (d. 1918) *[[Gustaf Fröding]] (1860–1911) *[[Gustaf Ullman]] (1881–1945) == H == *[[Håkan Nesser]] (d. 1950) *[[Hanna Christenson]] (d. 1981) *[[Hans Alfredson]] (d. 1931) *[[Harry Järv]] (1921–2009) *[[Harry Martinson]] (1904–1978) *[[Hedvig Charlotta Nordenflycht]] (1718–1763) *[[Helena Eriksson]] (d. 1962) *[[Helene Tursten]] (d. 1954) *[[Henning Mankell]] (d. 1948) *[[Herman Lindqvist (gazeteci)|Herman Lindqvist]] (d. 1943) *[[Hjalmar Bergman]] (1883–1931) *[[Hjalmar Gullberg]] (1898–1961) *[[Hjalmar Söderberg]] (1869-1941) == I == *[[Inger Edelfeldt]] (d. 1956) *[[Irmelin Sandman Lilius]] (d. 1936) *[[Ivar Lo-Johansson]] (1901–1990) *[[Ivar Lo-Johansson]] (1901–1990) == J == *[[Jan Guillou]] (d. 1944) *[[Jan Myrdal]] (d. 1927) *[[Jan Olof Olsson, JOLO]] (1920–1974) *[[Johan Gabriel Oxenstierna]] (1750–1818) *[[Johan Ludvig Runeberg]] (1804–1877) *[[Johanna Nilsson]] (d. 1973) *[[Johannes Edfelt]] (1904–1997) *[[John Ajvide Lindqvist]] (d. 1968) *[[John Ajvide Lindqvist]] (d. 1968) *[[Jonas Carl Linnerhielm]] (1758–1829) *[[Jonas Gardell]] (d. 1963) *[[Julia Nyberg]] (1784–1854) == K == *[[Karin Boye]] (1900–1941) *[[Kerstin Ekman]] (d. 1933) *[[Kerstin Thorvall]] (1925–2010) *[[Klara Johanson]] (1875–1948) *[[Klas Östergren]] (d. 1955) *[[Kristina Lugn]] (d. 1948) == L == *[[Lars Ahlin]] (1915–1997) *[[Lars Forssell]] (d. 1928) *[[Lars Gyllensten]] (1921–2006) *[[Lasse Lucidor]] (1638–1674) *[[Li Li (şair ve çevirmen)|Li Li]] (d. 1961) *[[Liza Marklund]] (d. 1962) *[[Lukas Moodysson]] (d. 1969) == M == *[[Maj Sjöwall]] (d. 1935) *[[Majgull Axelsson]] (d. 1947) *[[Malla Silfverstolpe]] (1782–1861) *[[Malte Persson]] (d. 1976) *[[Marcus Birro]] (d. 1972) *[[Mare Kandre]] (1962–2005) *[[Marianne Fredriksson]] (d. 1927) *[[Märta Helena Reenstierna]] (1753–1841) *[[Martin Koch (romancı)|Martin Koch]] (1882–1940) *[[Mikael Niemi]] (d. 1959) *[[Moa Martinson]](1890–1964) *[[Mons Kallentoft]] (d. 1968) == N == *[[Nils Ferlin]] (1898–1961) == O == *[[Olof Lagercrantz]] (1911-2002) *[[Olof von Dalin]] (1708–1763) *[[Oscar Levertin]] (1862–1906) *[[Ove Allansson]] (d. 1932) == P == *[[P.C. Jersild]] (d. 1935) *[[Pär Lagerkvist]] (1891–1974) *[[Per Daniel Amadeus Atterbom]] (1790–1855) *[[Per Nilsson]] (d. 1954) *[[Per Olof Sundman]] (1922-1992) *[[Per Olov Enquist]] (d. 1934) *[[Per Wahlöö]] (1926–1975) *[[Per Wästberg]] (d. 1933) *[[Peter Nilson]] (1937–1998) *[[Peter Pohl]] (d. 1940) *[[Povel Ramel]] (1922–2007) *[[Py Sörman]] (1897–1947) == S == *[[Sara Lidman]] (1923–2004) *[[Selma Lagerlöf]] (1858–1940) *[[Sigfrid Lindström]] (1893–1950) *[[Sigfrid Siwertz]] (1882–1970) *[[Siv Cedering]] (1939–2007) *[[Sonja Åkesson]] (1926–1977) *[[Stefan Hammarén]] *[[Stieg Larsson]] (1954–2004) *[[Stieg Trenter]] (1914–1967) *[[Stig Claesson]] (1928–2008) *[[Stig Dagerman]] (1923–1954) *[[Sture Dahlström]] (1922–2001) *[[Sven Delblanc]] (1931–1992) *[[Sven Lindqvist]] (d. 1932) *[[Sverre Holmsen]] (1906–1992) == T == *[[Tage Danielsson]] (1928–1985) *[[Theodor Kallifatides]] (d. 1938) *[[Tomas Tranströmer]] (d. 1931) *[[Torbjörn Flygt]] (d. 1964) *[[Torgny Lindgren]] (d. 1938) *[[Torsten Ehrenmark]] (1919–1985) *[[Tove Jansson]] (1914–2001) *[[Tua Forsström]] (d. 1947) == V == *[[Verner von Heidenstam]] (1859–1940) *[[Victoria Benedictsson]] (1850–1888) *[[Viktor Rydberg]] (1828–1895) *[[Vilhelm Ekelund]] (1880–1949) *[[Vilhelm Moberg]] (1898–1973) *[[Viveca Lärn]] (d. 1944) *[[Vladimir Oravsky]] (d. 1947) == W == *[[Walter Dickson (author)|Walter Dickson]] (1916–1990) *[[Willy Kyrklund]] (d. 1921) == Z == *[[Zacharias Topelius]] (1818–1898) {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Swêdki|Nuştekar]] [[Kategoriye:Goreyê zıwanan ra nuştekari]] ttyagszjqukup5of6rwxbdqmui18gtn 0 47313 558770 337009 2026-10-11T10:17:19Z Maviulke 34834 558770 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Tigran_Sargsyan.jpg|thumb|Tigran Sarkisyan, Heziran 2011]] '''Tigran Sarkisyan''' ([[Ermenki]]: Տիգրան|Տիգրան) (b. [[29 Çele]] [[1960]], Kirovakan), yew serekwezirê [[Ermenıstan]]iyo. Miyanê 9 Nisane 2008 û 13 Nisane 2014 de serekwezir biyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Merdumê ke 1960 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê weşi]] [[Kategoriye:Serekwezirê Ermenıstani]] 8jww8a7g31gr4pi2d6lo5svcgnp566x 0 47322 558769 337024 2026-10-11T10:16:57Z Maviulke 34834 558769 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rauni-Leena Luukanen-Kilde''' yew fizikwan, nuştekar û ufologa Finıca. Aye parapsikolociye, teberê dınya de cıwiyayış û heqa qontrolê mezgi sero kıtabi nusnayê. {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Merdumê ke 1939 de biyê]] [[Kategoriye:Merdumê ke 2015 de merdê]] [[Kategoriye:Nuştekarê Finlanda]] 923wp47m3bb0txv6mfcjo0steyz7cld 0 47333 558768 337049 2026-10-11T10:16:07Z Maviulke 34834 558768 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Herzeleid''', Almanya de  yew albumê gruba [[Rammstein]]iyo. No album [[29 Keşkelun]] [[1995]] de ramıto piyase. == Lista deyiran == # "Wollt ihr das Bett in Flammen Sehen?" - 5:18 # "Der Meister" - 4:08 # "Weißes Fleisch"  - 3:36 # "Asche zu Asche" - 3:51 # "Seemann" 4:48 # "Du Riechst So Gut" - 4:49 # "Das Alte Leid"  5:44 # "Heirate Mich"  - 4:44 # "Herzeleid"  - 3:41 # "Laichzeit"  - 4:21 # "Rammstein" - 4:25 == Singley == # "Du riechst so gut" (1995) # "Seemann" (1996) # "Du riechst so gut '98" (1998) # "Asche zu Asche" (2001)  {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Albumê Almanki]] 4aemfe64k2teflk3500v4puepoh1tdt 0 47387 558767 337213 2026-10-11T10:15:45Z Maviulke 34834 558767 wikitext text/x-wiki {{İslam}} '''Kâfir''', (Erebki: '''كافر''' - ''kāfir'', zafın: '''كفّار''' - ''kuffār'', semedê cenikan ''kâfire'' zafın: ''kevâfir''<ref>Kılavuz, Ahmed Saim. ''İman-Küfür Sınırı''. s.70. </ref>) [[İslam]] de merdumo ke [[İslam]] ra veciyo ya zi merdumo ke qet mısılman nêbiyo inan rê vanê.  == Bıvêne == * Kufır * İman * Mumın * Muşrık * [[İrtıdad|Murted]] * Mulhid * Munafıq * Zındıq * Fasıq ==Referansi== <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Mitolociya İslami]] je4rfl0olju7g4bsgy6bk4conoim7hb 0 47409 558766 337250 2026-10-11T10:15:15Z Maviulke 34834 558766 wikitext text/x-wiki '''Cumhuriyeto demokratik''', [[Cumhuriyet|cumhuriyet]]o ke tede hem sistemê cumhuriyeti esto u hem zi sistemê demokrasi esto, cı rê vaciyeno. Cumhuriyetanê demokratiki de iqtıdar be reyanê şari ra çıniyeno we. Zemanê nezdi de tayê cumhuriyetanê demokratiki namê xo rê demokratik nuşto hama sistemê demokratiki ra dur mendê, Koreya Zımeyi u Almanyaya Rocvetışi ornaganê inan vırazenê. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Cumhuriyet]] 9ut9urzxsr8puftfpg34q6y69xe0080 0 47708 558763 338485 2026-10-11T10:13:53Z Maviulke 34834 558763 wikitext text/x-wiki '''Qıyamete''', (be [[Erebki]]: يوم القيامة ) '''roca peyêne''' ya zi '''roca hesabi''' zi vaciyena, aya ke dinê [[İslam]]i de [[Zemano peyên|zemano peyêno]] ke tede cihan xırabe beno. Qıyamete sero çiyo verên dinê [[Zerduşt]]i de verêno ra<ref>http://www.answers.com/topic/zoroastrian-eschatology</ref> u uca de vêreno ra ke, keyê ke roce xo ana cêri, zımıstano serd yeno, serre, aşme u roce benê kılmek roca peyêne yena. Dinê İslamiyeti de zi zey zihniyetê Zerduşti "Kainatê dınyaya merkezi" esto ke no zihniyet ra gore dınya merkezê kainatiya u be xırabebiyayışê dınya pêro erd u asmên zi beno xırabe. Qıyamete ra tepeya merdumi [[Mehşer|mehşer]] de benê arê, cıwiyayışê cı de se ke kerdo hesabê xo dano. Peyniya hesabdayışi de merdumo ke çiyê hewli kerdê, o şıno [[Cenet|cenet]] u merdumo ke çiyê xırabıni kerdê, o zi şıno [[Ceheneme|ceheneme]]. ==Teoriyê şınasiye == Xeylê teoriy estê ke kainat çend serreyo u senên peyniye vêneno vanê u kenê a. Ornagên [[Teoriya xeylê cihanan]] ra gore kainat peyniye nêvêneno, her tım xo rameno. Tayê teoriyan ra gore zi kainat do xo hera kero u heto bin ra zi xo serd bo, dıma reyna do kılmek bo, xo sero bıfiniyo u do peyniye bıvêno. Hema ke be vênayışê enerciya tariye ra tepeya, peyniya kainati mumkın nêvêniyena. ==Referansi== {{reflist}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Eskatolociya İslami]] l6vq1o9z2yws3yma1onq56qxrqzi7k2 0 47721 558762 338539 2026-10-11T10:13:31Z Maviulke 34834 558762 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Monarchies of the world.PNG|thumb|upright=1.5|Dınya sero monarşiye]] '''Monarşiye''' şeklê idarekerdena dewleteyo ke dewlete terefê yew şexısi ra tenya yena idarekerdene. {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Siyaset]] l8fzo7xqs6vcqbo4tr3yrqrh7ydurwk 0 47735 558760 338588 2026-10-11T10:12:57Z Maviulke 34834 558760 wikitext text/x-wiki '''Cıhudê Tırkiya''' (be [[Tırki]]: ''Türkiye Yahudileri'', be [[Cıhudki]]: ''יהדות טורקיה'') Cıhudê ke tarix miyan de Tırkiya de weşiya xo ramıtêne u Cıhudê ke Tırkiya miyan de weşiya xo ramenê, inan rê vaciyeno. Tarixê inan heta seserra 15ıne şıno. Amarê Cıhudanê Tırkiya pêro piya 120,000 - 150,000 merdumi amariyeno. Cıhudê Tırkiya vêrde de [[Estanbol]] u cayanê binan de çiyê rotêne u erinayêne. [Kategoriye:Cıhudi]] [[Kategoriye:Şarê Tırkiya]] 6wbosbfbxlbbhagjxhhemta43u0o67d 558761 558760 2026-10-11T10:13:09Z Maviulke 34834 558761 wikitext text/x-wiki '''Cıhudê Tırkiya''' (be [[Tırki]]: ''Türkiye Yahudileri'', be [[Cıhudki]]: ''יהדות טורקיה'') Cıhudê ke tarix miyan de Tırkiya de weşiya xo ramıtêne u Cıhudê ke Tırkiya miyan de weşiya xo ramenê, inan rê vaciyeno. Tarixê inan heta seserra 15ıne şıno. Amarê Cıhudanê Tırkiya pêro piya 120,000 - 150,000 merdumi amariyeno. Cıhudê Tırkiya vêrde de [[Estanbol]] u cayanê binan de çiyê rotêne u erinayêne. [[Kategoriye:Cıhudi]] [[Kategoriye:Şarê Tırkiya]] ahupu4pul4zojrp2k2ppvj3dvjjjg4h 0 47797 558806 338825 2026-10-11T11:51:56Z Maviulke 34834 558806 wikitext text/x-wiki [[File:GDC Feelin'Good.jpg|thumb|right|300px|Muzikal de dansê cazi aseno]] '''Dansê cazi''' (''Jazz dance''), [[Dans|dans]]o ke rıçıkê xo [[Bale|baleya klasike]] ra yeno. Dansê cazi zey [[Danso modern|dansê moderni]] verba bale de vınderto, prensibanê baleyi rê verapey mocno u xo wına resao. Dansê cazi pêro [[Muzikal|muzikalan]] de guriyeno. Dansê cazi heta serra 1950ıne ra şıno.<ref name="Crease, Robert 1942">Crease, Robert. "Divine Frivolity: Hollywood Representations of the Lindy Hop, 1937-1942." In Representing Jazz. Durham: Duke University Press, 1995.</ref> ==Referansi== {{reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Dans]] [[Kategoriye:Muzikê cazi]] [[Kategoriye:Tiyatroyo muzikal]] n49lt1ix06mw0kcvawv3mblvjk1r33n 0 47800 558805 338824 2026-10-11T11:51:40Z Maviulke 34834 558805 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Grupo-dança-odara.jpg|thumb|250px|Danskerê ke dansê moderni kenê]] '''Danso modern''', [[Dans|danso]] ke xo seserra 20ıne de verba [[Bale|bale]] de resao. Qayde u prensibê dansê bale zaf gıran u zor biyê u ê nêvurniyêne coka danso modern ameo meydan u verapey mocno. Danso modern şêno her muzik rê adapte bıbo. Dansê moderni de merdum şeno dest u payê xo be serbestiya xo bılerzno u kay bıdo kerdene. Na sebeb ra zaf asano u danso namdaro. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Dans]] [[Kategoriye:Modernizm]] kfcitzcw3lwyo4zvkoi84hqw54ut4zj 0 47824 558814 339178 2026-10-11T11:56:31Z Maviulke 34834 558814 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''İsmail Cizirî''', '''El-Cizirî''' yan zi '''El Cezerî''' zi vajîyeno, (b. 1136– [[Şırnêx (wılayet)|Şirnex]] - m. 1206 Şirnex) [[fizik]]zano [[Kurd|Kird]]as o.<ref>http://ku.haberler.com/pesengeha-siltanen-zaniste-402783/</ref><ref>https://renasxendeki.wordpress.com/tag/ismail-ebulizin-hayati/</ref> O pîyê [[Sibernetik|sibernetik]]îyo. == Eserî == <gallery> File:Al-jazari elephant clock.png File:Al-Jazari - A Candle Clock.jpg|Saeta findê File:Al-Jazari - A Musical Toy.jpg| File:Al-Jazari - A Table Device.jpg|mase File:Al-Jazari - The Basin.jpg| File:Al-Jazari Automata 1205.jpg File:Al-Djazari automate verseur de vin.jpg File:Al-jazari robots.jpg </gallery> == Çimeyî == <references/> {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Fizik]] tcoaaoxsv8ndgoxhebix0vv6rjnpzi1 0 47827 558807 338924 2026-10-11T11:52:25Z Maviulke 34834 558807 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[File:Portrait of Havelock Ellis (1859-1939), Psychologist and Biologist (2575987702).jpg|thumb|right|150px|Havelock Ellis]] '''Henry Havelock Ellis''' ya zi '''Havelock Ellis''' (b. Şıbate 2, [[1859]] – m. Temuz 8, [[1939]]) fizikşınas u nuştekaro [[İngılız]]o, [[Seksolociye|seksolocist]]o namdaro. Ellis lacê Edward Peppen Ellis u Susannah Mary Wheatleyio, [[Croydon]], [[Surrey]] de ameo dınya. Piyê xo qaptano, kıhalê xo zi qaptano. Keyê ke ey hawt serri biyo, piyê xo ey be xo ardêne geyrayışanê xo ra. Grafton de kewto lisa grameri hema uca de serefiraz nêbi u ena sebeb ra qarar dao ke bıkewê universıta seksualite, bıgırê tehsilê seksi. Heyatê xo de cınsiya merduman u seksê merduman sero kar zaf kerdo, nuşte zaf nuşto. Serra 1939ıne de weşiya vıni kerda, merdo. ==Kıtab u gurenayışê ke ey vıraştê== * ''The Criminal'' (1890) * ''The New Spirit'' (1890) * ''The Nationalisation of Health'' (1892) * ''Man and Woman: A Study of Secondary and Tertiary Sexual Characteristics'' (1894) (revised 1929) * Studies in the Psychology of Sex (1897–1928) six volumes (listed below). * translator: ''[[Germinal (novel)|Germinal]]'' (by [[Émile Zola|Zola]]) (1895) (reissued 1933) * ''Sexual Inversion'' (1897) (with J.A. Symonds)<ref>{{Gutenberg|no=13611|name=Studies in the Psychology of Sex, Volume 2 by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''Affirmations'' (1898) * ''The Evolution of Modesty, The Phenomena of Sexual Periodicity, Auto-Erotism'' (1900)<ref>{{Gutenberg|no=13610|name=Studies in the Psychology of Sex, Volume 1 by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''The Nineteenth Century'' (1900) * ''Analysis of the Sexual Impulse, Love and Pain, The Sexual Impulse in Women'' (1903)<ref>{{Gutenberg|no=13612|name=Studies in the Psychology of Sex, Volume 3 by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''A Study of British Genius'' (1904) * ''Sexual Selection in Man'' (1905)<ref>{{Gutenberg|no=13613|name=Studies in the Psychology of Sex, Volume 4 by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''Erotic Symbolism, The Mechanism of Detumescence, The Psychic State in Pregnancy'' (1906)<ref>{{Gutenberg|no=13614|name=Studies in the Psychology of Sex, Volume 5 by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''The Soul of Spain'' (1908) * ''Sex in Relation to Society'' (1910)<ref>{{Gutenberg|no=13615|name=Studies in the Psychology of Sex, Volume 6 by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''The Problem of Race-Regeneration'' (1911) * ''The World of Dreams'' (1911) (new edition 1926) * ''The Task of Social Hygiene'' (1912) * ''Impressions and Comments'' (1914–1924) (3 vols.)<ref>{{Gutenberg|no=8125|name=Impressions and Comments by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''Essays in War-Time'' (1916)<ref>{{Gutenberg|no=9887|name=Essays in War-Time by Havelock Ellis|bullet=none}}</ref> * ''The Philosophy of Conflict'' (1919) * ''On Life and Sex: Essays of Love and Virtue'' (1921) * ''Kanga Creek: An Australian Idyll'' (1922)<ref>http://www.gutenberg.net.au/ebooks03/0300801.txt</ref> * ''Little Essays of Love and Virtue'' (1922) * ''The Dance of Life'' (1923)<ref>http://www.gutenberg.net.au/ebooks03/0300671.txt</ref> * ''Sonnets, with Folk Songs from the Spanish'' (1925) * ''[[Eonism]] and Other Supplementary Studies'' (1928) * ''The Art of Life'' (1929) (selected and arranged by Mrs. S. Herbert) * ''More Essays of Love and Virtue'' (1931) * ed.: ''James Hinton: Life in Nature'' (1931) * ''Views and Reviews'' (1932)<ref>[http://www.gutenberg.net.au/ebooks03/0300741h.html Views and Reviews<!-- bot-generated title -->] at www.gutenberg.net.au</ref> * ''Psychology of Sex'' (1933) * ed.: ''[[Imaginary Conversations]] and Poems: A Selection'', by [[Walter Savage Landor]] (1933) * ''Chapman'' (1934) * ''My Confessional'' (1934) * ''Questions of Our Day'' (1934) * ''From Rousseau to Proust'' (1935) * ''Selected Essays'' (1936) * ''Poems'' (1937) (selected by [[John Gawsworth]]; pseudonym of T. Fytton Armstrong) * ''Love and Marriage'' (1938) (with others) * ''My Life'' (1939) * ''Sex Compatibility in Marriage'' (1939) * ''From Marlowe to Shaw'' (1950) (ed. by J. Gawsworth) * ''The Genius of Europe'' (1950) * ''Sex and Marriage'' (1951) (ed. by J. Gawsworth) * ''The Unpublished Letters of Havelock Ellis to Joseph Ishill'' (1954) {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Seksolocisti]] l5w51lvcmdnatirr6c9ps4befrps5w9 0 47835 558808 338927 2026-10-11T11:52:56Z Maviulke 34834 558808 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Doktoro hirêyın''' seriyê Amerikani [[Doctor Who]] de doktoro hirêyıno ke miyandê serranê 1970 u 1974ıne de kay kerdo, rol gırewto. {{Doktor Who}} [[Kategoriye:Doctor Who]] rkaaj9w77bmnj5qj18bkb2xbtwe3dum 558809 558808 2026-10-11T11:53:25Z Maviulke 34834 558809 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Doktoro hirêyın''' seriyê Amerikani [[Doctor Who]] de doktoro hirêyıno ke miyandê serranê 1970 u 1974ıne de kay kerdo, rol gırewto. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Doktor Who}} [[Kategoriye:Doctor Who]] 024mnhzcftq7bpnx6l6cxsc44wnjlxi 0 47850 558810 339011 2026-10-11T11:53:49Z Maviulke 34834 558810 wikitext text/x-wiki '''Prensibê vuriyayışi''' prensib u estamardışo ke kriminalistik de prensibo en pilo. Nê prensibi ra gore teno ke suc kerdo, peyê ey ra cayê suci de çiyê zi caverde beno u tiya ra cayê suckerdoği şeno bıvêniyo. Edmond Locardi prensibê vuriyayışi vıraşto, coke ra ebê namê ey vaciyeno. {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Kriminalistik]] qka7xcmlrpu33g1s0wn6v4cqf3htk7u 0 47855 558811 339045 2026-10-11T11:54:05Z Maviulke 34834 558811 wikitext text/x-wiki '''Dino sekuler''' oyo ke terimê ke seba sistemê bawerkerdışiê ke nonteistê u [[Kapitalizm|kapitalizm]], [[Komunizm|komunizm]] u ê binan arê kenê, vaciyeno. Serra 1936ıne de papaz u rahibê [[Protestantizm|Protestanti]] be asaniye vato ke komunizm dino sekulero.<ref>Gentile, p. 2</ref> Dı serran ra tepeya, şanê Cengê Cihaniê Dıyın de F. A. Voigt her dı [[Marksizm]] u [[Sosyalizmo nasyonal]] zey dinê sekuleri şınasnê. Zemanê nezdi de ki terefê Roger Pielke Jr.i ra. [[Germbiyayışo Global|germbiyayışo global]] zey dinê sekuleri şınasniyayo. ==Referansi== {{reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Ateizm]] [[Kategoriye:Din]] 6aivbkfxh95d7t726os8463m8gzcw28 0 47856 558812 339046 2026-10-11T11:54:51Z Maviulke 34834 558812 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hacer''' (be [[Erebki]]: هاجر, be [[İbranki]]: הָגָר ''Hagar'') çımeyanê [[İslam]]i u [[Cıhudiye|Cıhud]]an ra gore cêniya [[İbrahim|İbrahim]]iya u maya [[İsmail]]iya. İslam ra gore Hacer koleya ke firawunê Mısıri Senan bin Ulvan cêniya İbrahimiya dıyıne [[Sare]] rê rışiyaya, şawiyaya. Qıcê İbrahimi nêbeno u coka Sare izıne dana İbrahim ke ebe Hacere ra bızeweciyo. [[İbrahim]] lacê xo [[İsmail]] u cêniya xo Hacere şaweno, ê [[Meka]] rê şınê. [[İbrahim]]i zi pê Sare ra maneno. Hacer uca de semedê awıke-diyene hard kınena, uca ra [[Zemzem|zemzem]] veciyeno. Hacere çolê Perani de merda. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Cıhudiye]] [[Kategoriye:İslam]] c4vb9zlplofeily15ilokbneqabshq2 0 47909 558815 339274 2026-10-11T11:57:00Z Maviulke 34834 558815 wikitext text/x-wiki '''Virusê zika''' (tıb de '''ZIKV''' nusiyeno) viruso ke keyeyê ''[[Flaviviridae]]''i ra cınsê ''[[Flavivirus]]'' de ca gêno. Merduman miyan de [[Adırê zika]] ya zi nêweşiya Zika rê raye keno a, beno sebeb. Eno virus serra 2015ıne de veroc u miyanê Amerika de ame halê [[Pandemiye|pandemik]]i.<ref>{{cite web | last=McKenna | first=Maryn | title=Zika Virus: A New Threat and a New Kind of Pandemic | work=Germination | url=http://phenomena.nationalgeographic.com/2016/01/13/zika-2 | date=13 Ocak 2016 | accessdate=18 Ocak 2016}}</ref> ==Referansi== {{reflist}} {{Cengi}} [[Kategoriye:Virus]] i00yuiu0fhmxm57b8294xza7khl0t8t 0 47922 558817 339331 2026-10-11T11:58:23Z Maviulke 34834 558817 wikitext text/x-wiki '''Transfobi''', merdumê ke [[Transgender|transgenderê]] ya zi [[Transseksuel|transsekusel]]ê inan ra tersayış, inan sero diskriminasyon vıraştışo.<ref>https://books.google.com.tr/books?id=oOxBtViD0KcC&pg=PA122&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ==Çımeyi== {{reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Transgender]] [[Kategoriye:Fobiy]] [[Kategoriye:Tersi]] ij1x87mjz0fi2rxrczqul2ddkz1987q 0 60415 558649 385559 2026-10-10T16:44:47Z Maviulke 34834 558649 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Erebkiyo Standard''' (be zıwanê [[Erebki]]: اللغة العربية الفصحى‎ ''al-lughat ul-ʻArabīyat ul-fuṣḥá'' zıwano Erebkiyo pak) standardê fekanê zıwanê Erebkiyo ke hetê rıçıki ra Erekbiyê demê miyanêni ra yeno. Erebkiyo Standard zıwanê wendegeyo (mektebio) ke zıwanê kûçe ra abırriyeno u mekteban de musniyeno. Erebkiyo Standard hetê [[Meğrib]]i ra heta [[Korfezê Farsi|dewletê Erebê Korfezê Farsi]] miyanê Ereban de famkerdışi keno asan u qolay. Cı rê vanê Erebkiyo Fesih. [[Kategoriye:Erebki]] [[Kategoriye:Zıwano standard]] ij2c30sf3f884ark0juhqp17jat07gc 10 60999 558792 521059 2026-10-11T11:36:35Z Maviulke 34834 558792 wikitext text/x-wiki {{Databox |bodystyle = vcard |above = {{{Name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} |abovestyle = color:#ffffff; background-color:#4682B4; |headerstyle = color:#ffffff; background-color:#4682B4; |header2 = Şınasiye |data1 = {{#if:{{#Property:P154}}|[[File:{{Wikidata|property=P154|addstandardqualifs|numval=1}}|200px]]}} {{#if:{{#Property:P18}}|[[File:{{Wikidata|property=P18|addstandardqualifs|numval=1}}|200px]]}}{{#if:{{#Property:P996}}|[[File:{{Wikidata|P996}}|200px]]}} |label3 = Tewr |data3 = {{wikidata|P31}} |label4 = Cayê xızmete |data4 = {{wikidata|P1001}} |label5 = Dewlete |data5 = {{{Dewlete|}}}{{{dewlete|}}}{{Wikidata|P17}} |label6 = Tewrê neşıri |data6 = {{Wikidata|property=P452|addstandardqualifs|numval=1}} |label7 = Wayir |data7 = {{Wikidata|property=P749|addstandardqualifs|numval=1}} |label8 = Sazbiyayış |data8 = {{{Sazbiyayış|}}}{{{sazbiyayış|}}}{{wikidata|P571}} |label9 = Bırayi |data9 = {{{Bırayi|}}}{{{bırayi|}}}{{Wikidata|property=P1830|showqualifier=1}}{{Wikidata|property=P355|addstandardqualifs|numval=1}} |label10 = Merkez |data10 = {{{Merkez|}}}{{{merkez|}}}{{Wikidata|property=P159|addstandardqualifs|numval=1}} |label11 = Zıwan |data11 = {{{Zıwan|}}} {{Wikidata|property=P2936|addstandardqualifs|numval=1}}{{wikidata|P407}} |label12 = Xızmetê mıntıqa |data12 = {{Wikidata|property=P2541|showqualifier=1}} |label14 = Serdar |data14 = {{{Wayir|}}}{{{wayir|}}}{{Wikidata|property=P112|addstandardqualifs|numval=1}} |label15 = Operator |data15 = {{Wikidata|property=P137|addstandardqualifs|numval=1}} |label16 = Akerdış |data16 = {{Wikidata|property=P973|addstandardqualifs|numval=1}} |label17 = Ganıne |data17 = {{Wikidata|property=P963|addstandardqualifs|numval=1}} |label18 = Mecra |data18 = {{{Mecra|}}} |label19 = Fealiyet |data19 = {{{Fealiyet|}}} |label20 = Kod |data20 = {{wikidata|P3295}} |label21 = Kanal |data21 = {{wikidata|P449}} |label22 = Dewleta kanali |data22 = {{wikidata|P495}} |label23 = Nuştekar |data23 = {{wikidata|P50}} |label24 = Cayê mewzuyi |data24 = {{wikidata|P840}} |label25 = Karakteri |data25 = {{wikidata|P674}} |label26 = Dewrê mocnayışi |data26 = {{wikidata|P180}} |label34 = Zıwano xas |data34 = {{wikidata|P364}} |label35 = Sponsor |data35 = {{wikidata|P859}} |label36 = Maneyê cı |data36 = {{wikidata|P138}} |label37 = Amarê sureyi |data37 = {{wikidata|P31|showonlyqualifier=P1545}} |label38 = Verên |data38 = {{wikidata|P31|showonlyqualifier=P155}} |label39 = Peyên |data39 = {{wikidata|P31|showonlyqualifier=P156}} |label99 = Twitter |data99 = {{#if:{{#Property:P2002}}|https://www.twitter.com/{{Wikidata|property=P2002|addstandardqualifs|numval=1}}<br>(Pêro piya {{wikidata|P2002|showonlyqualifier=P3744|rank=normal}} Teqibwani)}} |label98 = Website |data98 = {{{Website|}}}{{Wikidata|property=P856|addstandardqualifs|numval=1}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> [[Kategoriye:Medya]] 7uc4y6ch2g983qa6aycrjndy34908kg 0 65694 558799 523636 2026-10-11T11:40:59Z Maviulke 34834 558799 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''ATV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iê [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[A Spor]] * [[A Haber]] * [[A News]] * [[A Para]] *[[A2 TV]] {{Turkuaz Medya Holding}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] 2itjylztt01cy01kzogt36nh2qnz5ta 558800 558799 2026-10-11T11:41:32Z Maviulke 34834 /* Bıvênên */ 558800 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''ATV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iê [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[A Spor]] * [[A Haber]] * [[A News]] * [[A Para]] *[[A2 Tv]] {{Turkuaz Medya Holding}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] 451cl7g7rlxx4cy066fssh9e3wa85b7 0 97471 558798 534132 2026-10-11T11:40:32Z Maviulke 34834 558798 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Akit TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. Merkezê istasyonê cı [[Estamol]] dero. == Programi == * [[Lista programanê Akit TV'yi]] == Bıvênên == == Bıvênên == * [[Cem TV ]] * [[Aksu TV ]] *[[Artı TV]] {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] 2374sj3sksyx28qc042cg0g8eisa0c2 0 97472 558795 523632 2026-10-11T11:38:46Z Maviulke 34834 558795 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Anadolu TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[Cem TV ]] * [[Aksu TV ]] *[[Beşiktaş TV]] {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] 7yw1pb1gyq1bh4ck7n5g9uxf6b31tvi 0 97473 558797 523634 2026-10-11T11:39:57Z Maviulke 34834 558797 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''AS TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[Cem TV ]] * [[Dernek TV ]] *[[Anadolu TV]] {{Portal|Têlevizyon|Teknolociye}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] teurdxynlwpcedp5131bdd0ljxk1x6j 0 97474 558793 523637 2026-10-11T11:37:45Z Maviulke 34834 558793 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Barış TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[Cem TV ]] * [[Aksu TV ]] *[[Anadolu TV]] {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] r00b4t14g4ps9b9oxhl7xnajraxs3ew 0 97475 558789 523639 2026-10-11T11:30:17Z Maviulke 34834 558789 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Beşiktaş TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[Fenerbahçe TV]] * [[Galatasaray TV]] *[[Real Madrid TV]] {{Kontrolê otoriteyi}} {{Beşiktaş JK}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] 1lbar0zmzslziy1bmmq551wpizu59ci 0 97480 558790 523638 2026-10-11T11:32:23Z Maviulke 34834 558790 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Beyaz TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. ==Programi== == Bıvênên == * [[TRT]] * [[Türksat]] * [[Digitürk]] * [[D-Smart]] * [[Tivibu]] {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] bnq5pjuextdura3noxvlny7vlilx7l1 0 97510 558804 523630 2026-10-11T11:46:40Z Maviulke 34834 558804 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Aksu TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == == Bıvênên == * [[Cem TV ]] * [[Aksu TV ]] *[[Anadolu TV]] {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] 1p45r7j1k1tzkxev0o6ngumv5k6haez 0 97525 558794 523631 2026-10-11T11:38:12Z Maviulke 34834 558794 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Anadolu Dernek TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[TRT]] * [[Tabii]] * [[Türksat]] * [[Digitürk]] * [[D-Smart]] * [[Tivibu]] == Sewbi == * [[Cem TV ]] * [[Aksu TV ]] *[[Anadolu TV]] {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] koi3xv96ewdi9bnfwxzpsrt2nnm885b 0 97536 558796 523633 2026-10-11T11:39:30Z Maviulke 34834 558796 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Artı TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê dewleta [[Tırkiya]]yo. == Bıvênên == * [[TRT]] * [[Tabii]] * [[Akit TV ]] * [[Digitürk]] * [[D-Smart]] * [[Tivibu]] {{Portal|Têlevizyon|Teknolociye}} {{Kontrolê otoriteyi}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] lp4zt0cre6rwblhyg1thgg82l4z5r02 0 100429 558803 556391 2026-10-11T11:44:17Z Maviulke 34834 558803 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''68 Yeni Aksarayspor''', yew klubê [[futbol]]iyê [[Tırkiya]]yo. {{Aksaray}} [[Kategoriye:Klubê futboliê Tırkiya]] [[Kategoriye:klubê futboliyê verêni]] q6kmeqhhopztz1xuzfop7yi19z6hb7a 0 100430 558801 556392 2026-10-11T11:42:54Z Maviulke 34834 558801 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''72 Batmanspor''', yew klubê [[futbol]]iyê [[Tırkiya]]yo. {{Batman}} [[Kategoriye:Klubê futboliê Tırkiya]] [[Kategoriye:klubê futboliyê verêni]] kisk9zo50fa0q3givpe6seddqt6iy2i 0 100913 558595 2026-10-10T13:04:30Z Maviulke 34834 Şıkıt era [[Homa]] ser 558595 wikitext text/x-wiki #Redirect[[Homa]] 2n8pr73krzi2zz9eirvtd8ev3x1ctuy 0 100914 558657 2026-10-11T09:10:49Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558657 wikitext text/x-wiki {{Pusula|195}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] 4guoaoxjoamtyoqib73a9vjfnppvmgj 0 100915 558659 2026-10-11T09:11:22Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558659 wikitext text/x-wiki {{Pusula|187}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] kjs4cp95f93eqb0x0rjs9njtjirwm2l 0 100916 558662 2026-10-11T09:14:56Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558662 wikitext text/x-wiki {{Pusula|179}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] g8hmra9rojlexa70l4ua34vdnuyg891 0 100917 558665 2026-10-11T09:16:05Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558665 wikitext text/x-wiki {{Pusula|171}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] oqe9pap0wy1eqzkf8j49msg6cerb2fc 0 100918 558667 2026-10-11T09:17:02Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558667 wikitext text/x-wiki {{Pusula|163}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] r28ha72c31qh912ow6934i4kl76zc4e 0 100919 558671 2026-10-11T09:19:08Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558671 wikitext text/x-wiki {{Pusula|155}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] gzx1b74hen4xhoq71dchse9rilywtu3 0 100920 558675 2026-10-11T09:20:57Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558675 wikitext text/x-wiki {{Pusula|147}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] kaxjfbo3mq2516kxj0x6dpq7ntadxim 0 100921 558678 2026-10-11T09:22:06Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558678 wikitext text/x-wiki {{Pusula|139}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] mgp90kptaovces9xr9jhccixbi7e6jy 0 100922 558679 2026-10-11T09:22:17Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558679 wikitext text/x-wiki {{Pusula|132}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] qbf56mtpkqf66r173g6olrr0uy6zn45 0 100923 558681 2026-10-11T09:23:09Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558681 wikitext text/x-wiki {{Pusula|124}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] t7k2bf0mnbscjptx50jt51kur2wm8rd 0 100924 558687 2026-10-11T09:27:42Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558687 wikitext text/x-wiki {{Pusula|118}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] izxg25khlscxm95lkc3p5hrpm3bmc2o 0 100925 558690 2026-10-11T09:29:17Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558690 wikitext text/x-wiki {{Pusula|119}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] 35ru0o58a8qryr3w4z59yzzznux9d33 0 100926 558692 2026-10-11T09:30:21Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558692 wikitext text/x-wiki {{Pusula|120}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] o00oo54hwe8dfwct9lagdvalh3fa7mp 0 100927 558694 2026-10-11T09:31:29Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558694 wikitext text/x-wiki {{Pusula|122}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] jjkvl2j6dv1twkjc17p76b4sidndlih 0 100928 558696 2026-10-11T09:32:47Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558696 wikitext text/x-wiki {{Pusula|123}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] a01hvy18ej25pjwfhpmo6gudtcw9wh9 0 100929 558698 2026-10-11T09:33:20Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558698 wikitext text/x-wiki {{Pusula|125}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] 0ciwib1o6dwyvo1w29y5qda9zd952qq 0 100930 558700 2026-10-11T09:34:29Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558700 wikitext text/x-wiki {{Pusula|127}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] 29ql1ex22yn2mpmky0a6qt5zl7dx0c5 0 100931 558703 2026-10-11T09:36:14Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558703 wikitext text/x-wiki {{Pusula|128}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] 9eojl688ungh8fzl3i7de7x3q7oktxp 0 100932 558705 2026-10-11T09:37:05Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558705 wikitext text/x-wiki {{Pusula|129}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] b96fjb46kihh3fpz9n6d28azw0hpp36 0 100933 558707 2026-10-11T09:37:42Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558707 wikitext text/x-wiki {{Pusula|130}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] fykh7bj1eauwcwafplw29lhw1712px6 0 100934 558710 2026-10-11T09:38:50Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558710 wikitext text/x-wiki {{Pusula|133}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] l2q42xn3w4x3s0615q4wp7zdzpcqjsy 0 100935 558713 2026-10-11T09:41:04Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558713 wikitext text/x-wiki {{Pusula|134}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] ab5kdggntuvyeg817dj7wpu15ep48rq 0 100936 558714 2026-10-11T09:41:18Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558714 wikitext text/x-wiki {{Pusula|135}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] nfk96d3l5gm2vlmr35pbjzuyz75ontd 0 100937 558717 2026-10-11T09:43:09Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558717 wikitext text/x-wiki {{Pusula|137}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] bu3dxgx9zapvhs6jgc3hpzood6fpo60 0 100938 558720 2026-10-11T09:44:36Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558720 wikitext text/x-wiki {{Pusula|138}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] hmxf9rl6sowycag3br2xevxto5gxec3 0 100939 558721 2026-10-11T09:45:06Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '{{Pusula|{{Subst:NAMEYPELA}}}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]]' ra pela newiye vıraziye 558721 wikitext text/x-wiki {{Pusula|140}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Cihan === == Biyayışi == == Merdışi == == Sewbi == {{Portal|Cıwiyayış|Tarix|Biyografiye}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serri]] ii7tcw2db4mppss8n02re3dj28k4l6s