Wikipedia diqwiki https://diq.wikipedia.org/wiki/Pela_Seri MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Medya Xısusi Werênayış Karber Werênayışê karberi Wikipediya Werênayışê Wikipediya Dosya Werênayışê dosya MedyaWiki Werênayışê MedyaWikiyi Şablon Werênayışê şabloni Peşti Werênayışê peşti Kategoriye Werênayışê kategoriye Portal Werênayışê portali TimedText TimedText talk Modul Werênayışê moduli Event Event talk 0 307 559335 346101 2026-10-16T16:32:04Z Maviulke 34834 559335 wikitext text/x-wiki [[File:Beim_Barbier_Felice_A_Beato_1850.jpg|thumb]] '''Taştox''' (Berber): Merdımo kı sere u erdişanê insanan taşeno, qesneno u vırazeno ey rê vanê berber. Nê zeneati veri zi perey kerdê, ewro zi heme cadê dınyay dı perey keno. Zenatê taştoxey (berberey) rê zi zahf zanayenı, wüstalıxey u meharet lazım bı. zeneetê taştoxey zahf tıtizey wazeno. Vanê Merdımo kı taştoxey keno, ülq u nefesê cı zahf herabo, rehet u bêsınır bo. Tehamülê cı heme çi rê estıbo. Wext beno serenêweş, wext beno merdımê keçeli yenê sero serey xo taşenê yan zi qesnenê. Vanê nê çiyandê wınasinan rê tehamülê cı bıbo. Cayo kı tey merdımi yenê taşıtenı ê cay rê zi vanê taştoxxane ([[berberxane]]). Taştoxinı kerdenı rê zaf wustayinı lazıma. Destê taştoxi vanê zaf şenık u çapık bo. {{Kontrolê otoriteyi }} {{Kar u Senate}} [[Kategoriye:Kar u Senate]] o6j3ev3a79s3qdpghcw0kfzqoltioi2 0 456 559294 346259 2026-10-16T15:12:56Z Maviulke 34834 559294 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Auguste_Rodin_-_Grubleren_2005-02.jpg|thumb|250px|[[Auguste Rodin]]: “Merdumo Delğeyın” (1880-82), verê Ny Carlsberg Gliptoteki (komê heykelan) Kopenhagen de. Terifê yew insanio tımdemên, oyo ke tewtê delğey dero, heto bin ra ki mıroziyae u zerrey xo ser geyraeyo.]] [[Felsefe]] ([[Yunanki]]yo Khan u Newe de φιλοσοφία, ''philosophía'', yew be yew ke çarna a "kamıline ra hezkerdene, zanayışi sinaene") zey ê hergı ilmê bini qısm u warey xoyê çi u qısa de sinorê xo çıniyo. Kê şenê ke nia cımusnê: merdum keno ke fıkr-kerdene be xo raya kritik-rasyonele de çım ra bıviyarno, kontrol kero; refleksyonê do metodiko ke hetê zerreki (mıhtewa) ra balê xo dano ra cı ke [[dınya]] u est-biyayışo insani temamiye ra terif kero. Her gama ke terımê "felsefey" tede terif bo ya ki warey (mıntıqa) felsefey ro sinor roniyo, xora qısa (weqatê) felsefey be xoya. Delğey rocawaniê (ğerbiê) felsefi seserra 6. İsay ra Raver (İ.R.) ke sıfte kerd, [[tarix]]ê ro u heşê [[Ewropa]] kert eşt cı. Ê efsaney (mit) ke fıkr u idey xoyê dınya irrasyonal (raya eqıli ra düri) bi, ververê ney ro felsefe u [[matematik]]o antik de fıkr-kerden u sere-dacnaena merdumaniya ke meylê xo sistematik u ilmi bi, biye têra. Babet-babet metod u disiplinê dınya ser netice-vetene u ê ilman, seserran ro düş ra ya ki yanbegi felsefe ra bırriyay a. Merdum şeno ninan aidê wareyanê felsefeyê zerrey rê bımaro: mentıq (ilmê raşt têdıma fıkr-kerdene), etik/exlaq (ilmê xuy u heysiyetanê raştan) u [[metafizik]] (ilmê sebebanê biyaenê verênan u ê raştiye/heqiqati); disiplinê temelê bini ki teoriya şınasnayış u ilmiê, êyê ke imkananê xo-dest-vıstena melumat u diyayışê newey de umumen ya ki xısusen qeydeyanê melumato newe resaen u diyayışê tek tek ilmi de lebetiyenê. Felsefey ro u haydariye de, [[antropologi]]ya felsefiye de ena taw ra be sıxletiye pers u meselanê interdisiplineranê rocaneyan sero nanê werê. == Cıkewtış == Meseley estê ke pê phetiyê(yardımê) ilmanê ke zaniyenê, nênê hal-kerdene. Vacime ke, persê nianêni zey, çı “hewl”o, çı “xırab”o; mena “heqiye-neheqiye” çıka, Heq/Homa esto, çıniyo; roê merdumi mıreno ya ki nê; ya ki “mena weşiye/cıwiyayışi çıka”. Sınıfê dê persano bin ki nêşeno qısa (objey) ilman bo. [[Biyologiye]] dınya cındeyan sero tehqiqat vırazena, labelê nêşena qerar cı do, biyayışê ferdê cındey (weşi) çık u senên bo; organizmê ke cıwiyenê, şenê bıkışiyê ya nê, ya ki key; ya ki nêşena bırre bıbırrno, weşiya merdumi de senê heq u wezifey estê. Be yardımê fizik u [[matematik]]i ra qanunê yabani (tebieti) tesbit benê, feqet persê zey ‘yaban thaba gorey qanunê yabani hereket keno?’, qet ilmê beşar nêkeno cıwab cı do. İlmê hıquqi kewenê ra dıme, tehqiq u tesbit kenê ke key çiyê şıkiyeno ra qanunan: labelê ê kıtabê dê qanuni zerre de hetê arzêt u dilegi ra çı tey bıbo, mebo; ena hedê xo ra vêrena. Axıri meselê henêni estê ke gınenê ra sinorê fıkri, zey persê nianêni: eke na deqa de, raştiya ke ferd hao vêneno; esta, çıniya? Persanê henênan de modelê terifê ilman têde iflas kenê. Persê henêni ê felsefeyê. Fıkr u ide u resmo ke merduman xo u dınya sero vıraşti bi, nia [[filozof]]ê Yunani [[Platon]]i ki nae ra 2000 serre raver cı ra şık kerdo. Eserê xoyo namdar parabelê eşkefti de ano ra zıwan ke merdumo sıra ra heta caê şeno xo u heşyarê dormey xo bo u bışınasno. Eno kes be merdumanê zey xo ra pia eşkeftê de têhet de ronışteyo, pêro dest u pay gırêdae, heni ke tenya şenê matê dêsê eşkefti bê, êyê qaytê cı kenê. Adırê roşti dano, oyo ke peyê ê insanan ra qısmê dê eşkeftio düri thalde de veşeno. Mabênê insanan u adıri de –anci peyê inan de- dêsê esto ke peyê cı de tore tore çi-miy yenê berden u lewnaene, êyê ke thaldey dêsi ra asenê u insanê ke matê dêsê eşkeftiê verêniya xo biyê zey siya lewiyaoğe asenê. Ğırre-ğırr u tınge-tınga thaldey dêsê pey, êyê ke matê dêsê verê xoyê, nae sero gani verê çımanê inan rê zey qılateyanê siye bıasê. Dınya meluma “raşt”a ke roşnaiya tici de teberê eşkefti dera, pê nê senaryoy Platon ma rê ferqê cı mocneno u pê ostaine fineno ra ser, salıx dano ke filozofi çıra raştiye ra, yanê nezdibiyaena heqiqatê heşyarê cı biyaena insani ra şık u guman kenê. Felsefe gıneno pers u qısan sero, êyê ke weşiya rocaniye de gama verêne de zaf tebi asenê: “Tı gani mekışê”, “[[Demokrasi]]ye şıklanê idarey dewlete ra tewr rında xoya”, “Heqiqet, eke merdum çım ra şeno raviyarno, dıma ke raşt bıveciyo, oyo”, “Dınya , awa ke kainat ra asena, awa” ya ki “Fıkri sebestê”. Gama ke fıkrê nia sabıtê eminê ke heta nıka bêşık qebul biyê, eke şık u guman keweno kar, a saete felsefe yeno zaene. Yew keso ke cı rê qet çiyê bêşık niyo, raya felsefey nêvênenê. Şaş u waş cıkewtene, zey domanê qıci şaş-kerdene, dınya ra ya ki xo ra zerretengiye antene, nê pêro benê ke sıftey fıkr-kerdena felsefiye bê. [[Platon]]i qurdeşanê insanio verên nia formule kerdo: “Şaş-kerdene xuya yew merdumia, oyo ke raşti kamılin u zanıtene ra hez keno, ze ke nae ra ğeyr sıfteyê dê felsefeyo bin çıniyo” Şagırdê xo Aristotelesi ki tesbit kerdo ke: “Raver qısa şaş-kerdene –hewna zey ewroy ki- insani vıstê halê felsefe-kerdene” [[Din]] u [[itıqad]]i, cemaetê diniy u vênayışê dınya persanê tipê felsefi rê babet-babet cıwaban teqdim kenê. Labelê nê itıqadi esas gênê, oyo ke xeylê insanan rê bes niyo. Eke nê persan sero vındenê, nae rê felsefe pheştia xo şaneno eqıl u rasyonal, fıkr-kerdena ke her kes şeno çım ra bıviyarno. Felsefe na het ra zey ilmanê yabani (tebieti) kar keno: dınyawa ke merdum heşyarê cı beno, xeylê wext tede qayt-kerdena cı kewena raye. Delil-ardena (argumentasyon) felsefiya ke vêrena, gereke her keso baqıl ra qet ke nê (mena hirae de) mentıqen areze bo (fehm bo). === Felsefe çıko? === [[Dosya:Europa-philosophen-1-800.png|thumb|250px|Ewropa de caê ke taê filozofê namdari tewr zêde lebetiyaê.]] “Felsefe” nêşeno umumen terif bo, çıra ke, her keso ke felsefe keno, fıkrê xoyo xas çiyan ser resneno ra. Na ri ra çıqasi filozofi estê, hama hama hende cıwabê mumkıni persanê corênan rê estê. [[Carl Friedrich von Weizsäcker]]i reyê nia nıqırnao: “Felsefe, o ilmo ke, kes ke be xo mevırazo,nêşeno sero qal bıkero.” Ver de tehqiqatê (dıme-kewtena) metodan u prensipan u imkanê ravêrdena heme qezencê heşyarê cı biyayışi, yew ki ê dêlilan u teoriyan bıngehê ilmi de aidê wareyanê karê felsefeyê. Çıke sere-dacnaena felsefiye be şık-kerdene ra, berê yew-yew ilmi eşto u pheşti dawa raver-şiyena cı. Felsefe persanê henênan perseno ke ilmanê xasan (heta nıka) nêşao cıwab cı dê; persê ke pê sınebnayışan, mıhasebeyan u tehqiqatê binan be alet u hacetanê heta nıkaênan nêşeno cıwab cı diyo. Hama meseley u problemê henêni şenê ke istıqametê do newe bıdê tehqiqat. Be na qeyde ra persê tehqiqatiê newey ki her lızgey ilmi de yenê na raye ser; [[axır]]i felsefe heruna xoya xase ra dot ki iştırakê vıraştena hipotezan keno. Merhemê felsefeyê bini ki, xo dergê tertib u nızamê zanayışê insaniê sistematiki kenê ke tede qıymet u hıquq u wezifeyanê merdumaneyan ra pia yew fıkr u idey dınya salê bıvıraziyo. === Mena u qeydey felsefe-kerdene === Xeylê kesii iradey xo rê felsefe kenê: seba ke xo u dınyawa ke tederê, rındêri u hewlêri areze bıkerê; himê kerdışê xo, ê fıkr u idey xoyê dınya xırt cı erzê. Kamo ke qif ra felsefe keno, dınya der u dormey xo ra persanê kritikan perseno u xo heni rehet nêdano xapıten u çarnaene. Felsefe potansiyelê xo heni vırazeno ke hal u weziyetê xo qewm de qurde keno; çıra henio, mena cı çıbawa u şıkl dano modelanê alternatifan, yew ki waşten u telebê ilman u dinan keno izafi u nısbi. Hedefê xeylê [[filozof]]an, weşiya xoya ke eqıli bıngeh gêna u ae sero be xo qeraran danê cı, ninan rıka fıkrê xo sero ronê, oyo (sapere aude! [[Latinki]] ‘bırese kamıline!’ ) [[Dosya:Wither - Emblem Wisdom.jpg|thumb|250px|Amblemê Kamıline (1635), parçe: "Sapiens Dominabitur Astris". Qısa ke serbset çarnê a: "Kam ke reseno kamılina raşte, oyo/awa bıbo hukımdarê heme estareyan.”]] Felsefe-kerdena ke balê xo dao ra faydey ferdi, tede 2 babeti ya ki meyli estê: Ğeyretê kamılina cırm u cihani resaene, gereke xısusanê pratikê heyati kuline de ray u teminat bıdo eqılê kesi u quwet u qeder cı do, heme çi ke keweno verêniye, wa inan hetê fıkr u eqıli ra rehet bıkero şunıkê. No ğeyret heto bin ra ki bıkero ke biyenan u weqatanê dınya ver de eqılê merdumi pay ra, zıxm u sağlem bımano, heni ke eqılo roşti ([[entelekt]]) heqbera her hal u weziyetê heyati de xoser bêro, pê bışo (bıeşko). Kami rê ke şarê xo ra kamıline layıq diye, o/a pê kerdenan u vatenanê xo keweno çım ke wayirê xoserinê da henêno. Verbe ney de felsefey cıwiyayışi gıraniye dano nae ke, wa kes neticeyanê refleksyonê felsefi bıdaro ro pratikê weşiya xo, inan degiro. Seba ke merdum be qeydeo raşt bıcıwiyo u şıkl bıdo weşiya xoya rocaniye, nae rê şertê veri noyo ke be qeydeyê do xori raşt fıkr kero, sere bıdacno, heta ke musa cı, kewt ra ser ke wa cı ra fıkr-kerdena raşte peyda bo. Tersê ney rê ki seba tesdiqê fıkr-kerdena felsefiye lazımo ke cıwiyayış u weşiya merdumi de no netice eşkera bıaso. Ê şıklê cıwiyayışi, qeydey xoyê degırewteno ke zaf veciya ver, bılxassa çağo antik de kewt kar; hele ke Stoaciyan u Epikurosçiyan u Künikan de. İdealo ke fıkr-kerdene be kar-ardene ra zey yewbini bê, [[Künik Diogenesê Sinop]]i, şıklê cıwiyayışê xo ney ra ibaret bi ke pê qeydeyê do radikal, thamê her çi gırewtene ra xo vıstêne düri; pê ney yew ornago ke xeylê raye ameo zıwan, dao be terefdaran u reqibanê meylê felsefiyê henêni. Yewbiyaena teoriy u pratiki rê felsefey rocvetışi (şerqi) de ki gıraniye dawa cı. Diogeneso ke tham u keyf u refo dınyewi ra vaz biyo, be nae mena dawa be fıkrê xoyo felsefi, nışanê nae ki dano ke karê felsefey rê rehetiy u canare lazıma (Qısey school, Schule ‘mekteb’ de [[Yunanki]] sxolê σχολή ra kewto [[zıwan]]anê [[Ewropa]], yanê ‘wexto thal/veng, canare’.) Giyandayışê karê felsefeyo zêde hetê ra ki salıx-daena fıkr-kerden u delil-ardene dero, çıra ke hem cihetê metodiki ra, hem ifadey zıwani ra mızakere u werênayışê disiplinan de, filozofi benê tabiyê teleb u waştenanê gıranan. Ferqê karê felsefey akademiki u ê felsefe-kerdena rocaniye, hetê prensipi ra tenya pers u sualan de niyo, zafêr çarçıwe –genel de [[universıte]]- u qeydeyanê xasan dero, qeydeyê ke karê felsefey ver de sinor nanê ro u ney sinor ra finenê düri. Şıkl u qedeyanê delil u qenaet arden u ê neşriyatê ilmi rê, yew ki terminologiya nê qısmi sero ameyê werê. Ê filozofê akademiki kar u gurey xo metodanê cêrênan ra ibareto. Merdumê tehsilınê felsefi ê binan ra na het ra ferq nêkenê ke zêde wayirê zanıtena faydedarê. Labelê zêdewext, argumanê rındêr u hewlêriê ke mışawereyê do felsefi de qal u mewzuyê dê werênayışio beli sero haê ardê be verêniye, ê tehsilınan dest derê. Ma vacime ke, helma henêne de faydey xo beno, eke yew mesela aktuela ke sero nanê werê, felsefey 2500 serranê peyênan de senê imkanê cıwaban dao cı u enê werênayışan nê teklifan sero heta nıka senê raye gırewta. Kışta nê zaney [[tarix]]i de filozofê do tehsilın gani beşar kero, vınderdışê (pozisyon) ke hetê prensipi ra mudefa benê, mabên de ferq rono, neticeyanê cı verde ra bızano, yew ki probleman u alozan bışınasno. Be kar arden u wezifê felselfeyê bini naê ke, * terım u pers u tez u pozisyonê esasê ke tek tek ilmi anê be kar, inan mewzu bıkero. Ze ke felsefe perseno, terımê “heysiyet”i çıbao, eke no werênayışanê hıquqi ya ki [[sosyologiye]] de gureniyeno. * terım u pers u tez u pozisyonê ke nêameyê ra zıwan, inan veco werte, raver bero, êyê ke himê ilmanê binan erzenê cı. Ze ke exlaq perseno: “Heqiy u neheqiye çıka?” u xora bıkewo ra terım u temel u şert u şurtê hıquqi dıme ki. * cıwabê persanê numuneyanê fıkr-kerdene ya ki adetê fıkr-kerdenê wextê veri bıdo, oyo ke heni aseno ke hacet u eserê çağê veri nêşenê cıwabê nê persan bıdê === Metodi === Metodê felsefey, mıxtelıf ğeyret u merhemanê mezgi ra ibaretê. “Ğeyret u merhemê mezgi” yeno mena tedqiqatê meylanê fıkr-kerdene, [[urf]] u [[adet]]ê (tradisyonal) fıkr-kerdene ya ki ê medreseyanê fıkri. Karê felsefey tım fıkr-kerdeno. Fıkr-kerdene yena mena delğey, analiz ya ki sistematize-kerdene. Çımê zerrey, heqiqatê baweriye, yew ki argumanê raya eqıli, nê bıngehê raştiya heyatê merdumê filozofi de çım ra vêrenê ra, kontrol benê. Nae ra serkewte ki zıhniyetê eqılio felsefi şık u gumanê do metodik de şeno radikal heme çi ra şıbhe bıkero. Felsefe be nae her filozof de eyni şık de sıfır ra sıfte keno. Oyo/awa ke felsefe keno, aidê wezifa xoyo ke her çiyo esas ya ki çiyê ke weşiye de melum qebul benê, inan sero pers u şık bıkero. Merdumê ke cı rê raştiya heyati zor nêkena ke zey persi ya ki mesela bıveciyo ver, ê nê pers u şıkê esasi xam gênê. Wadeo derg ra ke qayt kerd, felsefe wareyanê merkezi de persanê esasanê tımênan perseno ke cıwabê inan zey yewbiniê. Rivatanê vuriyayışê şert u şurtê heyati u ê vênayışanê dınya ra, cıwabanê persanê kesiê bıngehi rê daima formule-kerdenê newey lazımê. Tek-tek ilm ra ferqın, ne felsefe be xo, ne ki filozofi zane u melumat zêdnenê, ya ki wayirê neticeyanê qetiyan u umumen qebulbiyaeyan niyê (“skandalê felsefey”). Êyê cıwabanê tarixiyan danê arê, ninan sero sere dacnenê u ze ke taê ilmanê xasan de merdum raştê cı beno ke çengey cıyê qayt-kerdene dewr u çağ dest de beno teng, filozofi nia şenê nae ra düri vınderê. Na derheq de insan şeno mışawereo felsefe de zey yew demeo ke xo xo de nêxelesiyeno, qayt kero – zey suhbetê da têververe seserran ro. Ê felsefe-kerdena ewroêna “profesyonele” esasen 2 şıkl ya ki qısmê xo ferq kenê: usılo [[tarix]]i u sistematik: * Filozofi eger kenê ke vınderdışan u tezanê fıkrkerdoğanê zey, vacime ke, [[Platon]]i, [[Thomas von Aquin]]i ya ki [[İmmanuel Kant]]i reyna vırazê, tepeya mena bıdê ninan, tefsir kerê, o taw tarixi gureyenê. Veten u meylanê felsefiyanê beliyanê mıhiman sero ya ki tarix de werênayışan sero gureyaene ki, [[tarix]]ê terıman u fıkran dıme kewtene ki zerrey ney dero. * Filozofi eger kenê ke problemê nê problemê rê vınderdışan sero bılebetiyê u inan mıdefa bıkerê; cıwab bıderê persanê zerrey mıxtelıf disiplinan ya ki şertê yew iddiaê veri ya ki persê beliyê verio akerde ya ki nêvaciyae ke analiz kerê; ya ki ğeyret kenê, ê terımê ke persan u tezan u pozisyonanê beliyan de istıfade benê, inan zelal kerê, o taw sistematik gureyenê. “İradey insanio serbest esto?”, nia gereke cıwab ra raver terımê zey “iradey”, “serbestiye” u “insan”i – hetta mena “wayirê cı biyaene” ki- hurdi hurdi hetê mena ra analiz bê. Şıklê kari ya ki qısmê xoyo [[tarix]]i u sistematik nae de esasen pê her hedefê tedqiqatê feslefi, kê şenê yewbini ra abırrnê. Xeylê filozofi hama hem tarixi hem ki sistematik gureyenê. Hurdımêna şıkli ki ena mena de yewbini kenê temam ke hetê ra meqaleyanê [[nuskar]]anê filozofanê namdaran de persanê sistmatikanê aktuelan rê fıkrê faydedari estê u heto bin ra ki kê ke sistematik hurdi hurdi sero gureyay, vınderdışê filozofanê klasikan daêna be itına benê zelali. Xerciya nae ra, bıngehê veciyaena persano [[tarix]]i rê, u ao nao terım u teklifê halkerdenê ke tedawiyê mesela rê vetê, eger nê ardi xo viri u fehm kerdi, tenya o taw xeylê hal u meselan de persê ewroêni şenê pers bê. == Tarixê vatey u ê ilmi == Vatey „felsefe“y [[Yunanki]]yo Kıhan (klasik) ra yeno, kelımanê ''φίλος (philos > filos)'' '' ‘embaz, dost’ '' u ''σοφία (sophia > sofia)'' ‘kamıline, zanetine, hikmete’ ra yeno pêra. Telefuzê cı [[Zazaki]] u zıwananê rocakewtena miyanêne de Erebki ''falsafa فلسفة'' rao. Yew be yew ke çarna a, “kamıline ra hezkerdene” ya ki rehetêri “zanayışi rê sewda” – çıke mena ''sophia'', tewr sıfte her bera (qabıliyet) ya ki alımine rê vêrdêne, ê senata [[dest]] u tekniki rê ki. Fêlê felsefe kerdene gama verêne tarizxano [[Yunan]] [[Herodot]]i de (484-425 İrR) veciyeno meydan (I,30,2), cao ke zanayış rê veyşaniya merdumê dewletê [[Atêna]]yıci Solôn (~ 640-559 İrR) ifade keno. Bawer nêbeno ke Hêrakleiti dewrê xo de vatey felsefey gurenao . De dewrê antiki der vatêne ke terımê felsefey raver Pütagorasê Samosi veto meydan. Qıseykerdena Platonist Hêrakleides Pontikosi gore Pütagorasi vato ke, tenya Heq/Homa wahêrê sophiao, insan tek xorê şeno, bal u meylê xo cı do. Etiya de o taw ki sophia ameya mena zanayışo metafüzik. Na mesela Hêrakleidesia ke xorê yanbegi u parçe-parçe wesiqa de arda, tedqiqati çım de be sağlemiye qan nêkena. Hewna [[Platon]]i de terımê zey [[filozof]] u felsefe-kerdene zey vatena Hêrakleidesi qetiyen veciyenê meydan, hele ke diaolgê Platoni Phaidros (278d) (Fedros) de, cao ke na jüye tesbit bena ke, bal u meylê xo be kamıline (felsefe-kerdene) daene u wahêrina kamıline axıro peyên tek u teyna xercê Heqia/Homaya. Felsefe, demey xoyê tarixi de nia terif biyo: bal u meylê xo be xeyr u hewline, raştıkên u rındekine (Platon) ya ki be kamıline, heqiqet u irfan dayışo ([[Hobbes]], [[Locke]], Berkeley). Nae gore felsefe keweno ra prensipanê tewr serênan ([[Aristotelês]]) dıme u niyetê cı xo dest vıstena zanayışê raştio (Platon). Oyo irfan u şınasnaena heme çi-miyan sero dano pêro, cısmê ke nêasenê (Paracelsus), inan sero ki; o ilmê têde imkan (Wolff) u mutleqio (Fichte, Schelling, Hegel). Oyo heme ilman ano nızam u inan bestneno pê ra (Kant, mach, Wundt), “ilmê heme ilman” terif keno (Fechner). Merkezê cı de analiz u sero gureyayış u qeti tain-kerdena vate u terımana. (Sôkratês, Kant, Herbart). Heto bin ra felsefe, a senata ke merdum pê merg [merdene] museno (Platon), o musayışê qıymetê normatifio (Windelband), bal u meylê xo baqılane be zerreweşiye daeno (Epikur, Shaftesbury) ya ki be fezilet u pêtine (Aristotelês, Stoa) bal u meyl cı daeno. Nezerê [[Ewropa]] de kokê vatey felsefey reseno [[Yunanıstan]]o antik. Urf u adetê fıkr-kerdena Asyaê dahezar serrey (felsefey rocakewtene keza) zêde wext nêvêniyenê ya ki kemi gêriyenê. Vênayışê dınya ki aidê felsefeyê, her ke mıdefakerê cı hetê dini ra nê, hetê felsefey ra arguman kenê. === Disiplinê akademiki u xofehm === [[Dosya:Septem-artes-liberales Herrad-von-Landsberg Hortus-deliciarum 1180.jpg|thumb|250px|"Felsefe hewt senatanê serbestan miyan de texti ser de ronışteo" –Hortus Deliciarum der Herrad von Landsberg (Seserra 12.) ra terifê.]] Xofehmê (areze-kerdena xo) felsefey, ilm-biyaene de demey tarixi de habire vuriya. Deva-devê heta dewrê [[Sôkratês]] u [[Platon]]i, Filozofanê Yunananê verênan kar u barê xo terê meylê irfanio ke eqılo ey rameno, heni zanıto; nêwaşto ke yew fıkr u idey dınyao mütik u adet u toreyanê [[din]]i xorê heni bıgirê. Hetê ra fıkr-kerdene be na qeyde xo mütos ra kerdo xoser, heto bin ra ki müti (miti) bıne ra pêro red nêkerdi. Filozofan zerri ra mütan ra fayde diyêne u ifadey şairaney gurenaêne ke doktrinanê xo vıla kerê. Sôkratêsi be şagırdanê xo ra ke meylê xoyê irfani, fayde u xeyrê xo rê ewniyaêne cı, Sofistan derse daena xo rê heqe (bedel) waştêne. Taê Sofisti derdê na senate biy ke, mınaqeşeyê de pê wesileyanê rêtorikan u merifetanê eqıliê mentıqınan reqibê xo bınê xo ro dên. Hedefê inan no bi – gama ke kewti tenge, pê dek u dubaran ki (Sofizman), eke „hetê zaifêri bıçarnên ra heto quwetınêri“ (têver şane: Eristik). Xıristiyanine ke çağê antikê herey de hukım vısti bi ra xo dest, xeylê seserri felsefe-kerdene tenya bıngehê fıkr u vênayışê dınyaê ê dewri sero mumkıne biye; nêbiyêne ke fıkrê bıngehê teolociya [[Xıristiyaniye]] de bıaloziyo têro. Zey ney [[İslam]] u Cıhudiye ([[Musewitiye]]) de ki hudud u penge nê ro. Na ri ra Ewropa rocawani de xeylê wext resmê felsefey terê „keyna teolociya azebe“ (ancilla theologicae) hukım kerdêne; yanê ê ilmê dê yardımkerio ke gereko pê delilanê baqılan pheşti bıdaêne wehyanê Homay/Ellay. Universıteyê ke çağo miyanên de newe niyaêne ro, felsefe tede bi jü dersa terbiyetia bıngehi (a „propedewtike“). Eslê terbiyetê universıteyo ke Artes liberales name benê, ‘hewt senatanê serbestan’ ra ibaret bi, zey „gramer“ u „dialektik“ u „rêtorik“ u „geometriye“ u „aritmêtik“ u „estareşınasiye“ (astronomiye) u „muzik“i. Qedenayışo verên enê studium generale de fakultey artistan de lazım bi ke merdum bışo terbiyetê qısmanê „berzan“ terê tıb u huquq u ilahiyati kewo. (Vatey unwananê (dereceyanê) akademikanê zey B.A. (Bachelor), M.A. (Master), Ph.D. (Philosophiae Doctor) ya ki Dr. phil. (doktor philosophiae) na rêçe ra heta ewro mendê. Seserra 13. de, [[Ewropa]] rocawani de, be felsefey Aristotelêsi ra werênayışo ke zêdiyaêne, felsefe pê biyêne xoser, oyo ke sinorê disiplinanê artesi viyarnaêne. Xeylê filozofan u teologanê zey Albert der Große („Alberto pil”) u Thomas von Aquin’i kerdêne ke xo ser gırewtena (resepsiyonê) rocakewtena Aristotelêsi de bımanên u felsefey aristotelesaney be doktrinanê (musayışanê) kilisey Katoliki ra yew teswirê heqiqatio genel (ê têdine) de pêşanên (biarên têhet). Sentezê da henêne Thomasi ''Summa theologica'' (Lat. “kulliyatê ilahiyati”) de arda ver. Ney ra serkewte, seserra 12. de ki yew gumanê (pawıtışê) zanayışê tecrubeyo berz kewto kar, oyo ke peyda-biyayışê fıkrkerdena çağê neweya ilmê feni u metodê be cerrebnayışan rê bi bi şertê veri. Renesansi ra nat her ke şi, sinorê ke ilahiyati cı rê nay biy ro, felsefe inan ra vêrd ra. Filozofi êndi peyser nêvınderdi, vênayış u fıkri mudefa kerdi, êyê ke be musayışanê [[kilise]]y ya ki qeder be ê Xıristiyanine, caran yew nêbiyêne. Çağanê renenansi-humanizmi u roşti-biyayışi ra dıme felsefey heta roca ewroêne din de be lom u kıbar na werê, mabên de sinor na ro u zêdewext ki xo ey ra cor gırewt. Labelê xeylê filozofi ki est biy ke, qedrê do gıran daêne cı, wa caê vênayışanê xo be ê qenaetanê xoyê dini ra be temamiye têkewên, yew bên. Hele ke çağo newe, demeyanê beliyan de felsefe de heni qayt kerd ke ilmê ilman sero ilmê têdinano; oyo ke raşti u heqiqatanê umumiyanê ebediyan ano roşti ver u berê (keyberê) cı keno a (philolosphia perennis ‘felsefeo ke tım vêreno’) ke wa merdum raştiye temamiye ra areze (fehm) kero u sebeban u presipanê peyênan reso. Heta seserra 18. felsefe 4 fakulteyanê (mektebanê berzan) ra yewê bi. Nae de ki jü şagırdina bıngehêne luzım biye ke telebey tepeya bışên, balê xo bıdên ra persan u tedqiqatanê ilmanê fenan u zey ninan. Taê universıteyanê urfiyan de ewro hewna ki musaena bıngehêne de (diploma verêne) yew “Philosophicum” (zanayışê felsefeyê temeli) telebeyan têdine rê mecburiyo. Seserra 19. de her ke şi, xoser biyaene zêdiyê; raver ê ilmanê feni u tepeya ki ê qısmanê filolociye u ilmanê sosyali (qewman). Kursiyê dersedayışiê felsefiy, neticey meylê zerrekê xo ra, her ke şi, kewtêne bınê zorê disiplinanê akademikan ke (kursiy) xo warey xo sero alım kerên. De çağo modern der, be felsefe taê wext wezifa refleksiyonê disiplinanê akademikan u şertanê inanê veri sero werênayış mendi. Disiplino akademiko modern – [[felsefe]], na sebet ra waştena heqa xo raşt vêneno ke metodê felsefiy wareyanê ilm u pratikiê binan rê ki dest danê. Nae ra qeder ki filozofan çım de mızakerey mewzuyanê êtikan (exlaqiyan) u ê persanê temelan xas warey inano. Ê univesıteyan na zeman de, xofehmê xo de na rêça xo esta ke disiplinanê felsefiyanê urfiyan, zey mentıq u êtik u teoriya irfani u teoriya ilmi u tarixê felsefey, çarçüwey terbiyetê mıalıman de salıx ro cı dên. Be na qeyde werênayışê feslefey universıteyan de ca gêno – zêdewext tenya dersa dini ra nê, ilmanê sosyali ra, edebiyat u senate ra cia; leteo vêşi, felsefeo teorik biyae be gıraniya teoriya ilmi, ê analizê qıseykerdene u ê mentıqi tedero. Ancia ki “disiplino akademik felsefe” de tım arzêto gıran esto ke mızakereyanê na zemaniê akerdeyan de iştırak bıkero u fıkr u caê xo vaco, vacime ke persanê êtikan rê gurenayışê tekniki, ekolociye (ilmê der u dormey), genetik, problemanê tıbi sero ya ki felsefey kulturan miyan (interkulturel) sero. Feqet felsefey univsıtey ra dot, enstitüyan ra teber ki daima fıkrkerê xoseri ki est biy. Roştkerdoğanê zey [[Voltaire]], [[Rousseau]] u [[Dideroti]] rê (teşwiqkerê ensiklopediye be hedefê roşti-kerdene pê zanayış) Fransa de ke philosophes (‘filozofi’) vat, nêvat, rêça Montaigne de, pê nê qesey, genel de nuskarê alımi ki fehm biyêne; inanê ke mewzuyanê populeran, yanê elaqa têdinana resmiye sero fıkrê xo vatêne – na qeyde ra ki ‘alımê xeylê çi’ zey Goethe u Schilleri. Fıkrkerê zey [[Adam Smith]], Abraham Lincoln, [[Jean Paul]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Emile Zola]], [[Leo Tolstoj]], [[Karl Marx]], [[Sigmund Freud]] ya ki Søren Kierkegaardi nae de yew bi ke pêro pia gırêdaey yew universıtey nêbiy u felsefey mektebio akademik nêvıraştêne. Anci ki alem de hetê inan ra xeylê teşwiqê felsefiyê ke itıbar diyêne, veciyaêne meydan u inan lınganê xo ser de tarixê felsefey terif kerd u dekerna – merdum şeno ninan be fıkrkeranê nê çağiê xeylê wendeyan ra têver şano, zey Paul Watzlawick, Umberto Eco ya ki Peter Sloterdijk. Veciyayışê do newe ki ronaena şubeyanê felsefiyana, êyê ke qailê, imkananê cemaetberiye rê ya ki raye salıx-daenê binan rê alternatifê teqdim bıkerên. ''(dewamê cı esto)'' == Bewnı / Qayt ke == * [[Filozofi]] * [[Ontolociye]] * [[Felsefeyo analitik]] * [[Felsefeyo feminist]] == Çıme == * [http://de.wikipedia.org/wiki/Philosophie Felsefe, be Almanki] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Felsefe]] bs5d806phaydhw2kztleby7kb0dtciq 0 2784 559336 425692 2026-10-16T16:41:59Z Maviulke 34834 559336 wikitext text/x-wiki Çaqmakci: Merdımo kı [[çaqmaq]]an tamir keno, [[gaz]] dekeno yan zi roşeno ey rê vanê çaqmaqci yan zi adılgeci. Çaqmaqcinı kerdenı rê zi zanayenı lazıma. Keso kı çaqmaqcinı keno, ê kesan rê vanê çaqmaqcinı kerdox zi. {{Kar u Senate}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Meslegê verêni]] [[Kategoriye:Kar u Senate]] tceeotj9d5f27crrs2ccem9nlcoikkx 0 4057 559327 342936 2026-10-16T16:27:42Z Maviulke 34834 559327 wikitext text/x-wiki [[File:AF-Book Press.jpg|thumb|250px|Yew çapxane. Kabil, [[Efğanıstan]]]] '''Çapxane''' yew bano cayê kı uca dı [[Kıtabi|kıtab]], [[Qezetey|xezete]], [[kaxıd]]ê reklami u.ç.b (u çiyê bini) testiq benê. Çekuya ''neşır''i yew vatenê da [[Erebki]]yo. Mena (mahna) cı herf u resım kaxıdi ser dı testiq kerdeno. Çekuya ''xane''y yew vateyê do [[İndo-İrankiyo]]. Mena cı kêye, ca, ban u xano. == Bıvênên == * [[Kaxıd]] * [[Kıtabi]] * [[Çapkerdış]] * [[Qezetey]] {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Medya]] symfps4fwlj085q1hc0e4haj91zjwxp 0 4853 559328 343020 2026-10-16T16:28:05Z Maviulke 34834 559328 wikitext text/x-wiki [[File:International Date Line.png|thumb|Xeta vurriyayışê tarixi 180°]] Meridyenê 180ıne de zey '''xeta vurriyayışê tarixi''' yeno qebul kerdene. Hetê [[rocakewtene|rocakewtena]] nê meridyeni de meridyenê [[rocawan]]i, hetê rocawani de zi meridyenê rocakewtene estê. Na semed ra, rocawanê meridyenanê rocakewtene de yew roce raver u rocakewtena meridyenanê rocawani de zi yew roce tepiyara. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Cêolociye]] [[Kategoriye:Coğrafya]] 45b35jsc6dipyay9if2sfw0n4fdigex 10 5319 559350 559235 2026-10-17T10:33:06Z Maviulke 34834 559350 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Qurane |title = Surê Qurane |list1 = [[Fatiha]] {{•}}[[Beqera]] {{•}}[[Ali İmran]] {{•}}[[Nisa]] {{•}}[[Maida (sura)| Maida]] {{•}}[[Enam]] {{•}}[[Eraf]] {{•}}[[Enfal]] {{•}}[[Tewbe]] {{•}}[[Yunus (sura)|Yunus]] {{•}}[[Hud (sura)|Hud]] {{•}}[[Usıv (sura)|Usıv]] {{•}}[[Red]] {{•}}[[İbrahim (sura)|İbrahim]] {{•}}[[Hicır (sure)|Hicır]] {{•}}[[Nehl]] {{•}}[[İsra]] {{•}}[[Kehf]] {{•}}[[Meryeme (sura)|Meryeme]] {{•}}[[Ta-Ha]] {{•}}[[Enbiya]] {{•}}[[Hec (sura)|Hec]] {{•}}[[Muminun]] {{•}}[[Nur]] {{•}}[[Furqan]] {{•}}[[Şuera]] {{•}}[[Neml]] {{•}}[[Qeses]] {{•}}[[Enkebut]] {{•}}[[Rum (sura)|Rum]] {{•}}[[Loqman (sura)|Loqman]] {{•}}[[Secde]] {{•}}[[Ehzab]] {{•}}[[Seba (sura)|Seba]] {{•}}[[Fatır]] {{•}}[[Yasin]] {{•}}[[Safat]] {{•}}[[Sad]] {{•}}[[Zumer]] {{•}}[[Ğafır]] {{•}}[[Fussilet]] {{•}}[[Şura]] {{•}}[[Zuxruf]] {{•}}[[Duxan]] {{•}}[[Casiya]] {{•}}[[Ehqaf]] {{•}}[[Mıhemed (sura)|Mıhemed]] {{•}}[[Feth]] {{•}}[[Hucurat]] {{•}}[[Qaf]] {{•}}[[Zariyat]] {{•}}[[Tur (sura)|Tur]] {{•}}[[Necm]] {{•}}[[Qemer]] {{•}}[[Rehman]] {{•}}[[Weqıya]] {{•}}[[Hedid]] {{•}}[[Mıcadele]] {{•}}[[Heşr]] {{•}}[[Mımtehina]] {{•}}[[Seff]] {{•}}[[Cuma (sure)|Cuma]] {{•}}[[Mınafıqun]] {{•}}[[Teğabun]] {{•}}[[Telaq]] {{•}}[[Tehrim]] {{•}}[[Mılk (sura)|Mılk]] {{•}}[[Qeleme (sura)|Qeleme]] {{•}}[[Haqqa]] {{•}}[[Mearic]] {{•}}[[Nuh (sura)|Nuh]] {{•}}[[Cın (sura)|Cın]] {{•}}[[Mızzemmıl]] {{•}}[[Mıdessir]] {{•}}[[Qıyamete (sura)|Qıyamete]] {{•}}[[İnsan (sura)|İnsan]] {{•}}[[Mırselat]] {{•}}[[Neba]] {{•}}[[Naziat]] {{•}}[[Ebesa]] {{•}}[[Tekwir]] {{•}}[[İnfıtar]] {{•}}[[Mıteffıfin]] {{•}}[[İnşıqaq (sure)|İnşıqaq]] {{•}}[[Bıruc]] {{•}}[[Tarıq]] {{•}}[[Ela]] {{•}}[[Ğaşiya]] {{•}}[[Fecr]] {{•}}[[Beled]] {{•}}[[Şems]] {{•}}[[Leyl]] {{•}}[[Duha]] {{•}}[[Şerh]] {{•}}[[Tin]] {{•}}[[Elaq]] {{•}}[[Qedr]] {{•}}[[Beyyina]] {{•}}[[Zelzele (sura)|Zelzele]] {{•}}[[Adiyat]] {{•}}[[Qaria]] {{•}}[[Tekasır]] {{•}}[[Esr]] {{•}}[[Hımeza]] {{•}}[[Fil (sura)|Fil]] {{•}}[[Qureyş (sura)|Qureyş]] {{•}}[[Maun]] {{•}}[[Kewser]] {{•}}[[Kafırun]] {{•}}[[Nesr]] {{•}}[[Mesed]] {{•}}[[İxlas]] {{•}}[[Feleq]] {{•}}[[Nas]] }} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] <noinclude> [[Kategoriye:Şablonê İslami]] [[Kategoriye:Şabloni]] </noinclude> amh7amz3hkaqoxxu7arexud9on4ify4 559360 559350 2026-10-17T10:50:04Z Maviulke 34834 559360 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Qurane |title = Sure yê [[Qurane|Qurani]] |list1 = [[Fatiha]] {{•}}[[Beqera]] {{•}}[[Ali İmran]] {{•}}[[Nisa]] {{•}}[[Maida (sura)| Maida]] {{•}}[[Enam]] {{•}}[[Eraf]] {{•}}[[Enfal]] {{•}}[[Tewbe]] {{•}}[[Yunus (sura)|Yunus]] {{•}}[[Hud (sura)|Hud]] {{•}}[[Usıv (sura)|Usıv]] {{•}}[[Red]] {{•}}[[İbrahim (sura)|İbrahim]] {{•}}[[Hicır (sura)|Hicır]] {{•}}[[Nehl]] {{•}}[[İsra]] {{•}}[[Kehf]] {{•}}[[Meryeme (sura)|Meryeme]] {{•}}[[Ta-Ha]] {{•}}[[Enbiya]] {{•}}[[Hec (sura)|Hec]] {{•}}[[Muminun]] {{•}}[[Nur]] {{•}}[[Furqan]] {{•}}[[Şuera]] {{•}}[[Neml]] {{•}}[[Qeses]] {{•}}[[Enkebut]] {{•}}[[Rum (sura)|Rum]] {{•}}[[Loqman (sura)|Loqman]] {{•}}[[Secde]] {{•}}[[Ehzab]] {{•}}[[Seba (sura)|Seba]] {{•}}[[Fatır]] {{•}}[[Yasin]] {{•}}[[Safat]] {{•}}[[Sad]] {{•}}[[Zumer]] {{•}}[[Ğafır]] {{•}}[[Fussilet]] {{•}}[[Şura]] {{•}}[[Zuxruf]] {{•}}[[Duxan]] {{•}}[[Casiya]] {{•}}[[Ehqaf]] {{•}}[[Mıhemed (sura)|Mıhemed]] {{•}}[[Feth]] {{•}}[[Hucurat]] {{•}}[[Qaf]] {{•}}[[Zariyat]] {{•}}[[Tur (sura)|Tur]] {{•}}[[Necm]] {{•}}[[Qemer]] {{•}}[[Rehman]] {{•}}[[Weqıya]] {{•}}[[Hedid]] {{•}}[[Mıcadele]] {{•}}[[Heşr]] {{•}}[[Mımtehina]] {{•}}[[Seff]] {{•}}[[Cuma (sura)|Cuma]] {{•}}[[Mınafıqun]] {{•}}[[Teğabun]] {{•}}[[Telaq]] {{•}}[[Tehrim]] {{•}}[[Mılk (sura)|Mılk]] {{•}}[[Qeleme (sura)|Qeleme]] {{•}}[[Haqqa]] {{•}}[[Mearic]] {{•}}[[Nuh (sura)|Nuh]] {{•}}[[Cın (sura)|Cın]] {{•}}[[Mızzemmıl]] {{•}}[[Mıdessir]] {{•}}[[Qıyamete (sura)|Qıyamete]] {{•}}[[İnsan (sura)|İnsan]] {{•}}[[Mırselat]] {{•}}[[Neba]] {{•}}[[Naziat]] {{•}}[[Ebesa]] {{•}}[[Tekwir]] {{•}}[[İnfıtar]] {{•}}[[Mıteffıfin]] {{•}}[[İnşıqaq (sura)|İnşıqaq]] {{•}}[[Bıruc]] {{•}}[[Tarıq]] {{•}}[[Ela]] {{•}}[[Ğaşiya]] {{•}}[[Fecr]] {{•}}[[Beled]] {{•}}[[Şems]] {{•}}[[Leyl]] {{•}}[[Duha]] {{•}}[[Şerh]] {{•}}[[Tin]] {{•}}[[Elaq]] {{•}}[[Qedr]] {{•}}[[Beyyina]] {{•}}[[Zelzele (sura)|Zelzele]] {{•}}[[Adiyat]] {{•}}[[Qaria]] {{•}}[[Tekasır]] {{•}}[[Esr]] {{•}}[[Hımeza]] {{•}}[[Fil (sura)|Fil]] {{•}}[[Qureyş (sura)|Qureyş]] {{•}}[[Maun]] {{•}}[[Kewser]] {{•}}[[Kafırun]] {{•}}[[Nesr]] {{•}}[[Mesed]] {{•}}[[İxlas]] {{•}}[[Feleq]] {{•}}[[Nas]] }} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] <noinclude> [[Kategoriye:Şablonê İslami]] [[Kategoriye:Şabloni]] </noinclude> n1sw4cpxhx7frp4qqnmwarp44c928qa 0 6400 559324 473237 2026-10-16T16:25:44Z Maviulke 34834 559324 wikitext text/x-wiki {{maneo bin|Ekrage}} {{Databox}} '''Ekrage''' dewê da [[Manse]]wa. Ekrage de zaferan şare avdelizu ciwino. Caye xu Manse ra zaf nezdiyo. ebe Arebe des daqa neceno. egreke da zu ki gola esta. ebe auğa na gole merg u hegayu milet auğe keno. {{Dewê Manse}} [[Kategoriye:Dewê Manse]] 49zu3d5caw3vvlzapwc5or6sn4oa2ac 0 7131 559329 343235 2026-10-16T16:28:41Z Maviulke 34834 559329 wikitext text/x-wiki {{Elewiyiye}} [[Zaza]]yê [[Elewi]], keyna (çêna) [[Mıhemmed]]i [[Fatıma]] rê "'''Ana Fatma'''" vanê. Eke duayi kenê rey rey vanê ''"Ya Ana Fatma ...!"''. Heto bin ra zi, ''Ana Fatma'' yew leqemê de [[aşme|aşm]]o. Zazayê Elewi aşme firaz (mıbarek) qebul kenê û wına bawer kenê ke roştiya aşme, nurê Ana Fatmayo. A ri ra, aşme rê "'''Ana Fatma'''" vanê, eke aşme zaf roştiye dana, vanê ke "''Ya Ana Fatma! To roştiya xo ra, ma mehrum meke.''" û duayi kenê. Anciya zey Ana Fatma, Zazayê Elewi wına bawer kenê ke, roştiya [[roc]]i ([[tici]]) nurê [[Mıhemmed]]iyo. A ri ra, roc ke veciya vanê ke ''"Ya Mıhemmed, ya ticiya homete ..."'' û duayi kenê. [[Kategoriye:Elewi]] cfh4b2a6wl2r569udr9hhw9oat11vl1 0 10115 559323 342784 2026-10-16T16:24:59Z Maviulke 34834 559323 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Xarşên''' wılayetê [[Erzıngan]]i de namê zu dewa [[Mans|Manse]]a. Nıka tede eşira [[Lolan]] ra mordemi dewe kenê şên. Şarê dewe Zazaê Elewiyê u Zazaki qesey kenê. == Tarix == Nae ra 200-250 serre ravê zu ezbeta Avdelıcu ama uca. Zaf miyê xu, pesê xu biyê. Hazar miya xu biya. O taw uyo ke 500 tene miya xo esta, zu bıze nal kenê. Ni Avdelıci 2 bıji nal kerdê ke manê xu ''zu hazar miya ma esta.'' O taw Memıkan be Khurêşu ki itha de zaf biyê. İ Avdelıcu ra tersê, vato, ''gıran gıran areşiyê ya, derezaê ninu ki yenê, ma rê caê nêmaneno.'' Na rü ra Avdelıci guretê bınê bandıra xo. Avdelıcu ki qayt kerdo ke itha de reetiye çina, itha ra vêrdê ra, şiyê sindorê suka [[Bayburt]]i. {{Dewê Manse}} [[Kategoriye:Dewê Manse]] jaqueoi2mjc3e35my7dagnqjol5r7lu 0 20595 559281 350123 2026-10-16T12:09:47Z Maviulke 34834 559281 wikitext text/x-wiki {{Seserra 19ine}} {{Serra Teqwimi}} == Seramey == === Qewmıyayışê dınya === *[[Herbê Dresdeni]] *[[Herbê Leipzigi]] === Qewmıyayışê memleketi === == Biyayışi == == Merdışi == [[Kategoriye:Serri]] 5nz0pctujo639wd3xeffcdpxte5dudi 0 28476 559347 447273 2026-10-17T10:29:02Z Maviulke 34834 559347 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Sura Beqera''' (''beqera'' = manga) 1. Elif, Lam, Mim. <br> 2. No kıtabo ke tey guman çıniyo, êyê ke zerrey xo de hirê Homay cınde pê gênê, fino ra raya raşte. <br> 3. Ê, oyo ke dızdiyo, cı ra inam kenê; gırêdaiyiye payra pê gênê; rızıkê ke ma danime cı, inan ra xerç kenê. <br> 4. Ê, êyê ke to rê amey war, inan ra zi, êyê ke to ra aver amey war, inan ra zi inam kenê. Ê çiyê peyêni ra qetiyan inam kenê. <br> 5. İşte, iyê ke hetê wayirê xo ra resenê raa raşte, iyê. İşte, iyê ke resenê xelese, iyê. <br> 6. Bêguman, tı ke hay ’ra nankoru ser dê ki, hay ’ra ser medê ki, ferq nêkeno, i inam nêkenê. <br> 7. Çıke Homay mor do qelbun u goşanê inan ro. Çımanê inan de zi perda esta. Serba inan ezabê do gırs beno. <br> 8. Mabênê isanu de taê estê, inam nêkerdo, oncia ki vanê ‘‘Ma Homay ra u roca peyêne ra inam kerd.’’ <br> 9. Goya i Homay u isanu xapnenê; yoxro ke xo ra ber kesi nêxapnenê. Hama hay re cı niyê. <br> 10. Çıke qelbanê inan de nêweşiye esta. Homay nêweşiya inan dahêna kerda zafe. İşte, serba ke i zür kenê, inan rê ju ezabo ke can vêşneno, esto. <br> 11. Eke inan ra vaciya ke ‘‘riyê hardi de fesate mevecê.’’ İ vanê ‘‘Nê, ma teyna isla kenime.’’ <br> 12. Feqat raştiye awa ke, i fesate vecenê, hama i hay re cı niyê. <br> 13. Eke inan ra vaciya ke ‘‘Se ke isani inam kenê, şıma heni inam bıkerê.’’ İ vanê ‘‘Ma ki zê isananê bêaqılu inam bıkerime, heni?’’ Raştiye nawa ke, asıl ser bêaqıli iyê. Feqat i nêzanenê. <br> 14. İ, iyê ke inam kerdo, eke raştê inan amey, vanê ‘‘Ma inam kerd.’’ Eke be qurdiyanê xuyê xırabiye ra pia mendi, vanê ‘‘Bêguman ke, ma be şıma ra piarime. Ma teyna leqanê xo pê inan kenime’’. <br> 15. Homa ki leqanê xo pê inan keno, u demê dano inan. Ê zerrê harina xo de ẋıj benê. <br> 16. İşte, iyê ke hurendia raa raşte de rayşaşine gureta, niyê. Ne bazırganiya inan qezenç da inan, ne zi inan raa raşte diye. <br> 17. Wezêtê inan, keso ke wazeno adır wekero, zê wezêtê eyo. Se ke adıri dormê xo kerd roşti, Homa roştiya inan keno ra vindi, u inan, halo ke nêvêneno, tey caverdano. <br> 18. İ kherrê, lalê, korê, coka nêcêrenê ya. <br> 19. Ya ki, şiliya ke asmên ra be tariyu ra, be gurraişê hewrun u bulısku ra pia bena war, keso ke hetê ae ra pê cêriyo, zê wezêtê eyo; heni ke, i riyê tersê bulıskan‘ê merdene ra bêçıkanê xo kenê goşanê xo. Homa nankoru her ca ra cêno. <br> 20. Şenık maneno ke bulısk çımanê inan bıgêro. Honde ke bulıski roşti dê inan, i roştiya ey de şonê. Eke tari kewt inan sero, o taw ki pa manenê. Homay bıwaştêne, goşanê inan kerdêne kherr, çımanê inan zi kerdêne kor. Bêguman ke, Zorê Homay şono her çi. <br> 21. Ya isanenê, wayirê şımao ke şıma u verênê şıma afernay, serba ey bıgureyê ke, şıma zanaişê Homay resê. 22. Ey serba şıma riyê hardi kerd ju doşege, asmên ki kerd ju bon, asmên ra awe arde war, pê ae şıma rê rızık, beri veti. O hal de ebe zanaene Homay rê wertaxu mekerê. <br> 23. Uyo ke ma gurekarê xo rê ard war, şıma ke verba ey zerrê gumani derê, o waxt parçeyê do zê ey biarê. Veng’a Homay ra ber şaidanê xo ki dê. <br> 24. Şıma ke nêşkiyay nae bıkerê, -ke xora şıma cora nêşkinê bıkerê-, o hal de adıro ke ardüyê xo isani u kemerê, serba nankoru yeno hazır-kerdene, şıma zanaişê ey de bê! <br> 25. İyê ke inam kenê, u karanê rındu kenê, vijdania inan cı de ke, baxçeyê ke bınê xo de awe şona, yê inanê. Uca key ke ju rızık, ju ber diya inan, i vanê ‘‘no, uyo ke nae ra raver diya ma, uyo’’ Çıke no na şibet de diyay bi inan. Uca i zewcanê xo pir u pak vênenê, u i uca dayimi manenê. <br> 26. Bêguman ke, Homa ju kulenge ya ki cı ra daha qıci ornag kerdene ra peyser nêvındeno. İyê ke inam kenê, zanenê ke, na raştiya ke wayirê inan ra yena. Nankori ki vanê ‘‘Homay pê ornagê dê nianêni çı qesıt kerd? Homa pê ney xeylê mordemu rae ra veceno, xeylê mordemu ki fino ra raa raşte!’’ Feqat o pê ney rayşaşu ra ber kesi rae ra nêveceno. <br> 27. İ qeti qese danê Homay, peydo qesanê xo ra cêrenê ya. Uyo ke Homay emır kerd ke bıdiyo ju-kerdene, i kenê cêra. U dugele de fitne u fesadine vecenê. İşte, iyê ke kunê ra zerar, iyê. <br> 28. Çıtu beno ke şıma Homay rê nankorine kenê? Şıma merdey biy, ey can da şıma. Peydêna o şıma kişeno, u oncia can dano şıma. Tepia ki şıma cêrenê ra ey. <br> 29. Riyê hardi de ke çı esto, ey i pêro serba şıma afernay. Dıma hetê xo çarna ra asmên, o hawt qati vıraşt. O heme çi zaf rınd zaneno. <br> 30. Hania zemanê de wayirê to qewetu ra vati bi ‘‘ezo riyê hardi de ju xelıfe bıaferni’’ İnan ki nia pers kerdi bi: ‘‘Ma ke to ebe goynaene kenime berz, taqdis kenime, Tıya uca juyo ke fesate veceno, goni rışneno, ey bıafernê? Ey ki nia cüab day bi cı: ‘‘Bêguman ke, êyê ke şıma inan nêzanenê, ez inan zanen. <br> 31. Ey namey pêro musnay bi mordemi, peydo i arzê qewetu kerdi bi, vati bi ‘‘Şıma ke qesê xo de raştê, namanê inan arzê mı bıkerê’’. <br> 32. İnan zi vati bi ‘‘Goynaiş to rêo. Uyo ke to musna ma, cı ra ber zanaişê ma çino. Bêguman ke, tı zaf rınd zanena, zaf zanoẋa. <br> 33. Ey vati bi ‘‘Ya mordem! İnan rê namanê inan zanaene de!’’ Ey ki eke inan rê namê inan day zanaene, ey vati bi ‘‘Mı şıma ra nêvati bi ke, ez wedardê asmênun u hardi zanen. İyê ke şıma inan kenê eşkera, inan zi; iyê ke şıma inan darenê we, inan zi zanen. <br> 34. Hania ma qewetu ra vati bi ‘‘Şıma sılam mordemi dê!’’ Nae ser Botankeri ra ber inan pêroinan sılam day bi cı. Ey ebe qure biyaene vera cı veciyay bi, ebe na tore bi bi nankoru ra. <br> 35. Ma vati bi ‘‘Ya mordem! Tı be zewca xo ra pia baxçe de ronişe; uca şıma hurdêna ki bol bol borê, Hama nezdi ro kom-kerdene mekerê ke, şıma zalımu ra mebê. <br> 36. Delẋê xırabıni uca nıngê inan şamatnay bi, u ebe na tore uyo ke i tey biy, cı ra i fiti bi düri. Nae ser ma vati bi ‘‘Şıma jubini rê dışmenine ra bêrê war; çıke riyê hardi heta ju waxti, serba şıma, ju caê vındeten u dilıg kerdene bıbo. <br> 37. Demê ra tepia mordemi wayirê xo ra taê qesey gureti bi. Nae ser ey tobê ey qebul kerdi bi. Çıke o tobu zaf qebul keno, o zaf şefqat musneno ra cı. <br> 38. Ma vati bi ‘‘Şıma pêro uca ra bêrê war! Be ney ra pia, eke mı ra şıma rê ju rayber ame, iyê ke imişê rayberê mı benê, cı rê qe ju ters çino, u i cora nêkunê ra xo ver. <br> 39. Feqat, iyê ke inam nêkenê, u nişananê ma rê vanê ‘‘Zürê’’, i ki benê şarê adıri, u uca bêpeyni manenê. <br> 40. Ya domanê İsraili! Nameto ke mı da şıma, biarê xo viri, u qeseo ke şıma da mı, biarê hurêndi ke, ezı ki, qeseo ke mı da şıma, pêci. O hal de teyna mı ra bıtersê. <br> 41. Uyo ke lewê şıma dero, uyo ke mı ard war ke ey tesdık kero, şıma cı ra inam bıkerê. Ey inkar kerdene de şıma verêni mebê. Nişananê mı veranê vayiyê da şenıke de meroşê, u teyna zanaişê mı de bıbê. <br> 42. Şıma raştiye be bêbıngeyiye ra têwerte ra mekerê. U şıma ke haê zanenê, raştiye medarê we! <br> 43. Şıma gırêdaiyiye payra pêcêrê; xo zelal kerê; iyê ke nefseşenıkine kenê, be inan ra pia şıma nefseşenıkine bıkerê. <br> 44. Nıka şıma xo xo vira kenê ki, zerrepak biyaene, rındiye kerdene zobina kesu ra vanê? Hemı ki şıma kıtabi ki wanenê! Şıma qe baqıli nêbenê? <br> 45. Şıma be sebr u gırêdaiyiye ra yardım bıwazê; feqet no, iyê ke zerri ra hurmet musnenê ra cı, nefseşenıkê, cı ra ber ê inan rê gıran yeno. <br> 46. İ zanenê ke, i resenê wayirê xo, u oncia cêrenê ra cı. <br> 47. Ya domanê İsraili! Nameto ke mı da şıma, u şıma serê şaru pêroinan de kerdişê mı biarê xo viri. <br> 48. Ju roca ke qe kes nêşkino qe ju kesi rê fayde kero, qe kesi ra qe ju mabênkarine qebul nêbeno, qe kesi ra qe ju fidya nêcêrina, u qe kes yardım nêvêneno, cı ra bıtersê. <br> 49. Hania, şarê Firawunio ke lacê şıma bırnêne, cênıkê şıma weş caverdêne, ebe şıma tewr xırabınê ezabu dêne ontene, ma şıma cı ra reynay bi ra. No serba şıma hetê wayirê şıma ra cerrebnaişê do gırs bi. <br> 50. Hania serba şıma ma derya dı leti kerdi bi, şıma reynay bi ra. Şarê Firawuni ki verê çımanê şıma de awe de xeneknay bi. <br> 51. Hania ma be Musay ra serba çewres şewe qesê xo kerdi bi ju; feqet şıma peyê ey ra xo rê hêf kerdi bi, bi bi wayirê guki. <br> 52. Peydo ki ma şıma af kerdi bi, serba ke şıma şukır kerê. <br> 53. Ma kıtab u xelese dê Musay ke, şıma raa raşte bıvênê. <br> 54. Musay şarê xo ra vati bi ‘‘Ya şarê mı, şıma be wayirê guki biyaene ra, xo rê hêf kerd. O hal de şıma hemen afernaoẋê xo rê tobe bıkerê, u nefsanê xo bıkişê; no qatê afernaoẋê şıma de daha xêro. Ebe na tore, o tobê şıma qebul keno. Çıke o tobu zaf qebul keno, zaf şefqat musneno ra cı. <br> 55. Hania şıma vati bi ‘‘Ya Musa, heta ke ma Homa eşkera nêdi, cora to ra inam nêkenime.’’ Nae ser, şımaê ke sêr kerdêne, vındetêne, aede ju bulıski şanay bi şıma. <br> 56. Peydo ki merdena şıma ra tepia ma şıma oncia çarnay bi ra weşiye, serba ke şıma şukır kerê. <br> 57. Ma hewr serê şıma de kerdi bi siye, şıma rê hewla qudrete u çhire ardi bi war ke, çiyê weşê ke ma rızık day şıma, şıma cı ra borê. İnan ma rê nê, asıl ser xo rê hêf kerdi bi. <br> 58. Hania ma vati bi ke ‘‘Şıma na suke kuyê, uca zê waştena xo bol borê! Çêberê ae ra ebe itat kerdene cı kuyê, u vacê ‘bıbaẋışne’ ke, xetanê şıma bıbaẋışni’’ İyê ke ebe rındekiye hereket kenê, ma daha zêde danime cı. <br> 59. Çı esto ke, iyê ke nêheqiye kerde, o qese, qeseyê ke inan rê vaciyay, cı ra juyê de vurnay bi. Nae ser, iyê ke nêheqiye kerde, ma asmên ra ju ezab ard inan ser, serba ke i raa raşte ra veciyay, inanxırabiye kerde. <br> 60. Hania Musa serba şarê xo ero awe feteliyay bi. Ma ki cı ra vati bi ‘‘Ebe kombiyaiyê xo kemere ro de!’’ Nae ser, cı ra des u dı çımey pışkiyay bi. Ebe na tore her kesi zana ke koti ra awe bışımo. ‘‘O hal de rızıkê Homay ra borê, bışımê, hama dugele de cora rıjnaiş mekerê.’’ <br> 61. Hania şıma Musay ra vati bi ‘‘Ya Musa, ma endi nêşkinime werdê ju çêşıti rê tamul bıkerime. O hal de wayirê xo vero cêre ke, sebze u xiyar u sir u niske u piyazo ke hard royneno, o ma do!’’ Ey ki nia cüab day bi: ‘‘Şıma wazenê, uyo ke rındêro, ey, uyo ke xırabınêro, ey de bıvurnê? Eke henio, şıma şêrê suke; çıke, iyê ke şıma ’ro cı fetelinê, estê.’’ Ebe na tore i maruzê cêr diyaiş u feqıriye mendi bi, u kewti bi ra ẋezebê Homay; çıke inan nışanê Homay inkar kerdêne, pêxamberi ebe nêheqiye kiştêne, u ebe verba cı veciyaene sindorê xo vêrdêne ra. <br> 62. Eke ame Cıhudun u Nasraniyun u Sabiiyu; bêguman ke, naian ra kami ke Homay ra u roca peyêne ra inam kerd, u karo faydeyın kerd, ecırê xo qatê Homay de beno. İnan rê ters nêbeno, ê nêkunê ra xo ver. <br> 63. Hania ma şıma ra qeti qese gureti bi, serê şıma de ma ko dardi bi we, u vati bi ‘‘Uyo ke ma da şıma, şıma be qewete vırare era cı fiyê, u uyo ke zerrê ey dero, biarê xo viri ke, şıma zanaişê Homay resê. <br> 64. Feqat şıma nae dıma oncia qesê xo ra cêray bi ya. Yê Homay, şıma rê lutıf u heskerdiya xo mebiyêne, iyê ke kunê ra husran, şıma inan ra biyêne. <br> 65. İyê ke zerrê şıma ra yasaxê şeme dawasna, u na ri ra ma inan ra va ke ‘‘şıma meymunê bêanori bê.’’ Şıma helbet ki zanenê. <br> 66. Ebe na tore ma no, hem iyê ke o hadıse di, inan rê; hem êyê ke inandıme ra yenê, inan rê, serba ibret guretene ju ceza; iyê ke zanaişê Homay derê, serba inan zi kerdi bi wesılê ogıti. <br> 67. Hania Musay şarê xo ra vati bi ‘‘Homa vano, şıma ju manga sare bıbırnê!’’ İnan zi vati bi ‘‘Tı leqanê xo pê ma kena?’’ Ey ki nia cewab day bi cı: ‘‘Cailan ra biyaene ra xo erzen bextê Homay.’’ <br> 68. İnan vati bi ‘‘O hal de tı wayirê xo rê serba ma düa bıke, a çıka, ma rê eşkera kero!’’ Ey ki nia cüab day bi cı: ‘‘O vano ke, a manga henêna ke, ne kokıma, ne cênca, wertê hurdênu dera. O hal de, uyo ke vaciya, şıma bıkerê!’’ <br> 69. İnan vati bi ‘‘Wayirê xo rê serba ma düa bıke ke, rengê ae çıko, ma rê eşkera kero!’’ Ey ki vati bi ‘‘O vano ke, a mangê da zaf çeqera. İyê ke sêr kenê, a zerrê inan kena ya.’’ <br> 70. İnan oncia vati bi ‘‘Serba ma wayirê xo rê düa bıke, a senêna, ma rê eşkera kero! Çıke ma raşti ki ae şıbaynenime i binan. Hama Homay ke waşt, ma ae vênenime.’’ <br> 71. Ey ki nia cüab day bi cı: ‘‘O vano ke, mangê da henêna ke, serba cıte ramıten u awe hêga daene nire nêniyo cı ra, qe ju qusırê xo çino, serê xo ra qe ju beleka xo çina.’’ İnan vati bi ‘‘İşte, nıka to raşti vate.’’ Ebe na tore inan a sare bırnay bi; hama şenık mendi bi ke i meşkiyê bıkerê. <br> 72. Hania şıma juyê kişti bi, sero suc eşti bi jubini ser; yoxro ke, uyo ke şıma darenê we, Homa veceno werte. <br> 73. Nae ser, ma vati bi ‘‘Şıma ebe ju parçê ey cı ro dê!’’ İşte, serba ke şıma aqlê xo bıgêrê serey xo, Homa nia merdan keno weş, u nışananê xo musneno ra şıma. <br> 74. Ae ra tepia qelbê şıma bi bi huşki, zê kemere, qender be bi bi kemere ra ki huşki, çıke mabênê kemeru de henêni estê ke, zerrê tainan ra çemi pışkinê; taê qılaşinê ya, zerrê inan ra awe vecina; taê ki tersê Homay ra gındır benê. Homa kerdenanê şıma ra bêxeber niyo. <br> 75. Zerrê inan ra ju komi ke qesê Homay goş da, khav kerd, peydo ke ebe zanaene keno xırabe, vındeno; şıma nıka hona wazenê ke i şıma ra inam bıkerê? <br> 76. İ, iyê ke inam kenê, eke raştê inan biy, vanê ‘‘Ma inam kerd!’’ Feqat eke be jubini ra teyna mendi, vanê ‘‘İyê ke Homay şıma rê kerdi eşkera, inan şıma inan rê qesey kenê ke, i qatê wayirê şıma de vera şıma zê delıl bıgurenê? Şıma qe baqıli nêbenê? <br> 77. Homa, iyê ke i darenê we, inan ki; iyê ke i kenê eşkera, inan zi zaneno. İ nae nêzanenê? <br> 78. Zerrê inan de êyê ke cailê, estê; ni kıtabi nêzanenê. Êyê ke i zanenê, teyna taê qurdeşanu ra ibaretê. İşte, na ri ra; i heni fıkıriyaene ra ber thaba nêkenê. <br> 79. İyê ke kıtabi ebe destanê xo nusnenê, u peydo ki serba ke ey düştê qımetê dê şenıki de bıroşê, vanê ke ‘‘No qatê Homay rao.’’ Wele bi inan ro! İyê ke destanê inan qezenc kerdi, riyê inan ra wele bi inan ro! İyê ke i qezenc kenê, riyê inan ra wele bi inan ro! <br> 80. İnan vati bi ‘‘Dı-hirê rocanê mordu ra ber adır cora nêgıneno ma.’’ O hal de vace ke ‘‘Şıma qatê Homay ra ju qese guret? Homa qesê xo ra cora nêcêreno ya. Ya zi şıma Homay sero, ju çiyo ke şıma nêzanenê, ey vanê?’’ <br> 81. Nê! Nê! Kami ke xırabiye kerde, sare ra heta nenıge batê guna bi. Mordemê zê ney benê şarê adıri, i uca cawidan, dayimi manenê. <br> 82. İyê ke inam kenê, u karanê rındu kenê, eke ame inan; i benê şarê baxçi, u i ki uca cawidan, dayimi manenê. <br> 83. Hania ma domananê İsraili ra vati bi ‘‘Homay ra ber serba kesi megureyê, mae rê, pi rê, nezdiyu rê, seyu rê, feqıru rê rındiye bıkerê, isanu ra qesê rındeki vacê, gırêdaiyiye payra pêcêrê, u xo zelal bıkerê!’’ Ma qeti qese gureti bi. Peydo xerca zaf şenıkê şıma ra, şıma cêray bi ya. Şıma ki ri çarnenê. <br> 84. Hania ma oncia şıma ra qeti qese gureti bi ke, şıma gonia jubini merışnê, jubini welatê jubini ra teber mekerê. Şıma ki ebe şaidine kerdene tesdık kerdi bi. <br> 85. İyê ke jubini kişenê, ebe guna kerden u dışmenine kerdene, ebe phoşti jubini daene, zerrê xo ra tainan welatê inan ra kenê teber, i oncia şımaê. İnan teber kerdene şıma rê yasaxa. Oncia ki eke i zê hesiru amey şıma, şıma fidyanê inan danê. O hal de şıma yê kıtabi, ju qısmê ey ra inam kenê, ju qısmê ey ki inkar kenê? Zerrê şıma ra iyê ke nae kenê, ceza inan, heyatê dınya de duşkınine ra ber thaba niyo; roca era xo ser uştişi de ki i kunê ra tewr gıranê ezabi. Homa kerdenanê şıma ra bêxeber niyo. <br> 86. İşte, iyê ke veranê i peyêni de heyatê dina hêrno, iyê. Na ri ra, ezabê inan nêdino şenık-kerdene. <br> 87. Wad bo ke, Ma kıtab day bi Musay, peyê ey ra ki yelçiy ruşnay bi. Ma delılê zaf eşkeray day bi Lacê Meryeme İsay, u ebe Royê bımbarekine phoşti day bi cı. Her çı waxt ke, çiyo ke nefsê şıma cı ra hes nêkenê, ju yelçiy ke o ardi bi şıma, şıma xo berz gureti bi, u na ri ra ki şıma taê zureker veti bi, taê ki kişti bi. <br> 88. İnan vati bi ‘‘Qelbê ma peydayınê.’’ Nê, tam tersane, Homay riyê inkaranê inan ra ê kerdi naletme. Coka i zaf şenık inam kenê. <br> 89. Uyo ke lewê inande, serba ke ey tesdık kero, qatê Homay ra ju kıtab ke ame inan -veri, iyê ke inkar kenê, inanê verba inan yardım waştêne, vındetêne ki- işte, o çiyo ke i zanenê, eke ame inan, inan o inkar kerdi bi. O hal de naletê Homay inkarkeran sero bo! <br> 90. Ê Homay, be lutfê xo, gurekaranê xo ra kam ke waşt, cı rê war-ardena ey rê ê çımetengine kenê, serba ney, oyo ke Homay ard war, be ey inkar-kerdene, xo rotışê inan çı çiyê do xırabo! İşte, riyê ney ra ê ğezebi ser kewtê ra ğezeb. Serba kafıran yew ezabo ke keno alçax, beno.<br> 91. Key inan ra vaciyao ke "Homay çı ardo se bawer kerê", ê vanê ke "ma çiyê me ma rê amey ardış rê bawer kenim" u ey ra ğeyri her çi inkar kenê. O wehyo ke kışta Tewrateo raştıkêno. İnan ra vace ke "Madem ke şıma mumınê raştıkênê, çıra şıma zemanê veri de peyğamberê Homay kıştêne?<br> 92. Heqa Celalê mı rê, Musay nuştey ardê verê şıma ke şıma peyê ey ra şiyê, golıki rê ibadet kerdê. İşte ke şıma ê zalıman raê.<br> 98. Her kamo ke dışmênê Allah, melek u peyğamberanê Allah, Cebaril u Mıkailê, rınd bızano ke Allah zi dışmênê ê kafırano. <div class="boilerplate metadata" id="stub"><table cellpadding="0" cellspacing="0" style="background-color: transparent;"><tr ><td >[[File:Opened Qur'an.jpg|35px]]</td><td>''&nbsp;'''''[[Beqera|Sura Beqera]]''''' sero no nuşte hewna nêqediyao. Tı şikinay be iştırakê xo pheşti bıdê [[Wikipediya|Wikipediya Zazaki]]. '''«[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} bınusne.]»'''</td></tr></table></div> {{Authority_control}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 5tcl95m2msarltma7ufadv2si6ig0q0 0 38518 559310 346587 2026-10-16T15:21:59Z Maviulke 34834 559310 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:NewePel.jpg|thumb|250px|Logoya ''NewePelî'']] '''''NewePel''''' rojnameyêko kulturî yo 15 roje yo. Seranser bi kirdkî ([[Zazaki]]) weşanîyeno.<ref name="newepel">[http://www.zazaki.net/html_page.php?page=newepel Newepel: Rojnameyo kulturî yo 15 roje]</ref> Cayê çapkerdişî û merkezê îdareyî yê rojnameyî [[Diyarbekir|Dîyarbekir]] o. Rojnameyo yewin o ke seranser bi [[zazaki|kirdkî]] ([[zazakî]], [[kirmanckî]], [[dimilkî]]) weşanîyeno. Rojname hetê [[Ziwan-Kom]] (Komela Ziwan, Huner û Kulturî) ra neşr beno û [[15'ê adarê]] [[2011]]î de dest bi weşane kerdo. Edîtorê rojnameyî [[Roşan Lezgîn]] û [[Bîlal Zîlan]] ê. Goreyê statîstîkanê rojnameyî, 50 hûmaranê Newepelî de, nuşteyê ke eseran ra neql bîyê ne tede, 133 camêrd 19 cinî tam 152 kesan tede nuşto. Nînan ra qasê 120 kesan reya verêne Newepel de dest bi nuştişî kerdo. Zafê nê nuştoxan ciwan ê. Nuştoxê rojnameyî sey [[Çewlîg]], [[Dîyarbekir]], [[Erzingan]], [[Dêrsim]], [[Gimgim]], [[Motkan]], [[Xarpêt]], [[Riha]], Alduş, Şîro, [[Aqsaray]] cîya-cîya cayan ra yê.<ref name="lezgin">Roşan Lezgîn, "Edîtorî ra", Newepel: rojnameyo kulturî, h.50, Nîsane 2013, r. 2</ref> Qismêke nuştoxê rojnameyî nê yê: [[Adem Karakoç]], Adir Dêrsimij, Adir Tilistone, [[Alî Aydın Çîçek]], [[Alî Tayfun]], [[Bedîrye Topaç]], Bîlal Zîlan, Cemal Aydin, Dilo Bargiran, Ehmed Kırkan, [[Ehmedê Dirihî]], Enwer Yilmaz, Esad Namdar, Ezîz Derdan, Hacer Petekkaya, Hesê Belê, [[Îbrahîm Bîngol]], Îlyas Gizlîgol, Îrfan Sîmserkîsij, Îsmaîl Guven, [[Îsmet Bor]], [[J. Îhsan Espar]], [[M. Arîf Ayçîçek]], Mahîr Dogan, Mehemed Çelîkten, [[Mehmed Seyîdalîoglu]], Mehmed Yergîn, Mistafa Gomayij, Mistefa Şahîn, Mucahîd Baran, [[Mucahîd Goker]], Mujdat Gîzlîgol, [[Murad Canşad]], Mutlu Can, [[Nadîre G. Aldatmaz]], [[Newzat Valêrî]], Osman Tetîk, Rindê Becerîklî, Rohelat Aktulum, Roşan Lezgîn, Sevîm Aydin, Sînan Sutpak, Şeyda Asmîn, Umer Farûq Ersoz, Xurşîd Mîrzengî, Zerîn Azrawa. == Çimeyî == {{çıme}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Rocnameyi]] mcxnm0qg70k862g9pe7jzirfqycg58w 0 40529 559344 447274 2026-10-17T10:27:30Z Maviulke 34834 559344 wikitext text/x-wiki {{Medya}} [[Dosya:Virgin Mary and Jesus (old Persian miniature).jpg|300px|thumb|[[Meryem]] u [[İsa]], minyaturê [[İran]]i]] '''Ali İmran''' ([[Erebki]]: سورة آل عمران) sura hirêyına (3.) [[Qurane|Qur'ane]]ya. Bawer beno na sure [[Medina]] dı ameya war. Sura Ali İmrani dısey ayetan ra yena pêra. Sure miyan dı ayeto hirıs u hirêyın dı namey keyey İmrani vêreno, sure zi namey xo no keye ra gırewto. Keyey [[İmran]]i gorey [[Qurane]] piyê [[Meryem]]o. == Zerrekê sure == Na sure dı qalê peyğamberi, İsa, [[Meryem]] u Xıristiyaney beno. İmran (Amram) tarixê dinan dı zey piyê Miryame, Musa u Haruni vêreno. Qurane dı zi no name Meryemi ra bestiyeno, zey nezdiyê aye vêreno. {{Authority_control}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Surê Qurane]] 0olcksj2eo27xfp1kh5q7s9zjsbhvxl 559345 559344 2026-10-17T10:27:46Z Maviulke 34834 559345 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:Virgin Mary and Jesus (old Persian miniature).jpg|300px|thumb|[[Meryem]] u [[İsa]], minyaturê [[İran]]i]] '''Ali İmran''' ([[Erebki]]: سورة آل عمران) sura hirêyına (3.) [[Qurane|Qur'ane]]ya. Bawer beno na sure [[Medina]] dı ameya war. Sura Ali İmrani dısey ayetan ra yena pêra. Sure miyan dı ayeto hirıs u hirêyın dı namey keyey İmrani vêreno, sure zi namey xo no keye ra gırewto. Keyey [[İmran]]i gorey [[Qurane]] piyê [[Meryem]]o. == Zerrekê sure == Na sure dı qalê peyğamberi, İsa, [[Meryem]] u Xıristiyaney beno. İmran (Amram) tarixê dinan dı zey piyê Miryame, Musa u Haruni vêreno. Qurane dı zi no name Meryemi ra bestiyeno, zey nezdiyê aye vêreno. {{Authority_control}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Surê Qurane]] fjipcfux2owc8senxx53hi893p3ks8n 559346 559345 2026-10-17T10:28:22Z Maviulke 34834 559346 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:Virgin Mary and Jesus (old Persian miniature).jpg|300px|thumb|[[Meryem]] u [[İsa]], minyaturê [[İran]]i]] '''Ali İmran''' ([[Erebki]]: سورة آل عمران) sura hirêyına (3.) [[Qurane|Qur'ane]]ya. Bawer beno na sure [[Medina]] dı ameya war. Sura Ali İmrani dısey ayetan ra yena pêra. Sure miyan dı ayeto hirıs u hirêyın dı namey keyey İmrani vêreno, sure zi namey xo no keye ra gırewto. Keyey [[İmran]]i gorey [[Qurane]] piyê [[Meryem]]o. == Zerrekê sure == Na sure dı qalê peyğamberi, İsa, [[Meryem]] u Xıristiyaney beno. İmran (Amram) tarixê dinan dı zey piyê Miryame, Musa u Haruni vêreno. Qurane dı zi no name Meryemi ra bestiyeno, zey nezdiyê aye vêreno. {{Authority_control}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] gvxvnlgucns9wnflyfb14gavmfc9yui 0 41447 559399 442942 2026-10-17T11:56:02Z Maviulke 34834 [[Suray Şemsi]] ra serşıkıtış dariya we 559399 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Şems''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] mcr7zf9pu3awr1uweb0klo9i3mfuzdk 0 41525 559280 350066 2026-10-16T12:07:30Z Maviulke 34834 559280 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Şerefname''' yew kitab o. Qey tarîx û kulturê [[kurdan]] yew çimeyo erjaye û waharî qîymetî yo. [[Şerefxan]] in kitabê xo serra 1005 (1597) de nuşto. Kitabê ey, di cildan ra yeno pê. Cildo verên (yewin) derheqê tarîxê dewletan û eşîranê kurdan de yo. Cildo dîyin de zî behsê tarîxê [[İmperatoriya Usmanıcan|Usmanican]] û [[Safewîyan]] keno. Destnuşteyê Şerefxanî bi xo inka ha Kitabxaneyê Bodleian de yê. Yew destnuşteyo ke kitabxaneyê Suleymanîya de yo û qismê Halet Efendî numreyê 584 de qeyd bîyo. 20 serrî badê mergê Şerefxanî ameyo nuştiş, in rid ra ina yew nusxaya kuhun a. Çapê Rusya zî, V. Veliaminof-Zernofî beynateyê serranê 1860-1862 de yew nusxaya ke pê destê [[Şerefxan]]î ameya raştkerdiş, aye ra çap kerda. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Kıtabi]] [[Kategoriye:Edebiyatê Kurdi]] prpfgwzenionckzh9yo2stm0pp23jgi 0 41727 559356 534505 2026-10-17T10:47:48Z Maviulke 34834 559356 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zelzele''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] m9j8afi8xbhvjdcgy4qc8j6hy8fv6q5 0 41729 559349 352727 2026-10-17T10:31:18Z Maviulke 34834 559349 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sura Cuma''' ([[Erebki]]: سورة الجمعة) sura 62yına [[Qurane|Qur'ane]]ya. Namey cı çekuya "cuma"ya zi ayetê 9. deya, ey ra ameyo. Na sure pêro piya 11 ayetan ra yena pêra. Cuma zıwanê Zazaki de roca êniye areze kena. Na sure Medina de ameya war. Na sure de merdımi [[nemacê êney]] rê yenê veyndayış. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 8rpdd1c0b87vnzhxooueyr0yntt2ddw 0 41736 559395 352700 2026-10-17T11:53:50Z Maviulke 34834 559395 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rehman''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 2kxv7z6a86wuvqcip0yl3n2g6c35tuq 559396 559395 2026-10-17T11:54:49Z Maviulke 34834 Maviulke, pela [[Rehman (sure)]] ra kırışt pela [[Rehman (sura)]] 559395 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rehman''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 2kxv7z6a86wuvqcip0yl3n2g6c35tuq 0 41858 559279 350065 2026-10-16T12:05:49Z Maviulke 34834 559279 wikitext text/x-wiki {{Databo}} '''Geyrayişnamey Ewliya Çelebi''' yew kitabo. Qey tarixê Usmanıcan û Anatoliye yew çımeyo mûhim o. [[Ewliya Çelebi]] pêro notê geyrayışanê xo kıtabêko gırsi de ardê pêser. Nameyê nê kitabê ey [[Seyahatname]] yo, des cildan ra yeno pêra. Kitabê ey sey [[cografya]], [[tarix]], kultur, folklor û heyatê cıwiyena Osmanîyan yew çimeyo erjayeyo. Melumatê ke derheqê tarîxî de yî, zafane malumatê fekkîyî. No kitab goreyê wextê xo kitabêko zaf muhîmo. No kitab raverî pê destê Ehmed Cewdet Paşayî beynateyê serranê 1895-1896 de çapxaneyê Îqdamî de ameyo çap kerdiş. Labelê Ehmed Cewdetî tayê qismî mîyan ra vetê. O wext partîya [[Îttîhad û Teraqqî]] sansur nêbî çapemenîye ser. O rid ra qisimê ke derheqê Kurdan û Armenîyan de yê, mîyan ra vetê. Badê cêy, wextê cumhurîyetî de no metno kêmî ameyo çarnayîş. Destnuşteyan ra yew ha [[Kitabxaneyê Suleymanîya]] de, koleksîyonê Hecî Beşîr Axayî de bi numre 448 qeydkerdeya. Na nusxa serra 1742 de ameya nuştiş. Nusxaya bîne zî eynî kitabxane de koleksîyonê Pertew Paşayî de bi numre 458 qeydkerdeya. Na nusxa, a bîne ra neweyêr a la ser o tarîx çino. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Edebiyat]] [[Kategoriye:Geyrayışname]] j5cefy2kthrpsd5xl4k2d5fqydtuzlx 0 41897 559319 342505 2026-10-16T16:23:29Z Maviulke 34834 559319 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Kurdish states 1835.png|thumb|Xerîtaya Mîreyîyanê Kurdan]] [[Dosya:OfficerPashaSulimanya1820.jpg|thumb|Emer Elî, Zabitêkê wextê Mehmud Paşayê Baban, 1840]] '''Mîreyîya Baban''' (1649 - 1850) mîreyîya Kurdan bî ke [[Verocê Kurdistanî]] de hukim kerdo. Nameyê ci keyeyê Baban ra yeno. Hetê Feqî Ehmedî Baban ra ronîyaya. Dima ra lajê ey Baba Silêman mi mîr. Wextê ey de Mîreyîya Baban zaf bihêz bî û dormalê xo girewt binê kontrolê xo, hetanê Kerkûk vistê ra destê xo. Dima ra Silêman Beg ame û bajarê Hewlêr, Koyê, Xaneqîn, Altinkoprî û Bedrê daxilê sînorê xo kerdê. Sesera 18. de Osmanîyan seba menfaetê xo, no mîreyeî sey yew tehdît qebul kerd. Çimkî Mîreyîya Baban bihêz bî û wayirê hêzî leşkerî bî. Verocê ci de Mîreyîya Soran, rojhilatê ci de [[Mîreyîya Erdelan]] estbî. Bajarê [[Silêmanî]] û heme qezayê [[Kerkûk]] û çend qezayê [[Şarezor]] binê destê na mîreyîye de bî. Paytextê ci hêverê Qela Çuwalan bi. Serra 1784an de Îbrahîm Paşayî, serê nameyê Silêman Paşa yew bajar awan kerd û nameyê bajarî zî [[Silêmanî]] pana. Û Silêmanî bî paytextî Mîrektîya Baban. Hîrabîyayîşê sînoranê Baban, weşê Erdelan û Soran nêşîne û no semed ra zî mîyanê înan de promlemî vejîyayî. Û ser de zî pêameyîşê Osmanîyan û Îran bi Qesrê Şîrînî hêzê Baban kerd tay. Bi pêameyîşê Qesrê Şîrîn Mîreyîya Baban mîyanê her di dewletanê deshilatdar de bî di parçeyî. Wextê Mîr Ebdulrehman de newe ra bihêz bî û xoserîya xo îlan kerd. Osmanîyan serra 1822an de bi ordîyêko zaf bihêz kerd rê serî Silêmanî. Şerê Baban û Osmanîyan de nêzî 500 leşkerê Osmanîyan merdî, labelê peynî de Silêmanî teslîmî Osmanîyan bî. Labelê hetanê serra 1850 zî Silêmanî binê hukmî Baban de mend. Wexto, mîrê Baban o peyinî zî Silêmanî ca verday, êdî mîrektîya Baban werte ra darîya we. ==Mîrî Baban== * 1. Feqî Ehmed 1649-1670 * 2. Baba Silêman 1670-1703 * 3. Xana Muhemmed Paşa 1721-1731 * 4. Xalid Paşa 1732-1742 * 5. Salim Paşa 1742-1754 * 6. Silêman Paşa 1754-1765 * 7. Muhemmed Paşa 1765-1775 * 8. Ebdella Paşa 1775-1777 * 9. Ehmed Paşa 1777-1780 * 10. Mehmûd Paşa 1780-1782 * 11. Ibrahîm Paşa 1782-1803 * 12. Abdurrehman Paşa 1803-1813 * 13. Mehmûd Paşa 1813-1834 * 14. Silêman Paşa 1834-1838 * 15. Ehmed Paşa 1838-1847 * 16. Ebdulla Paşa 1847-1850 {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Kurdıstan}} [[Kategoriye:Tarixê İraqi]] [[Kategoriye:Tarixê Kurdıstani]] 97rt49xq3x3rrz4tee67vc1d4gxnh0d 559320 559319 2026-10-16T16:23:58Z Maviulke 34834 559320 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Kurdish states 1835.png|thumb|Xerîtaya Mîreyîyanê Kurdan]] [[Dosya:OfficerPashaSulimanya1820.jpg|thumb|Emer Elî, Zabitêkê wextê Mehmud Paşayê Baban, 1840]] '''Mîreyîya Baban''' (1649 - 1850) mîreyîya Kurdan bî ke [[Verocê Kurdistanî]] de hukim kerdo. Nameyê ci keyeyê Baban ra yeno. Hetê Feqî Ehmedî Baban ra ronîyaya. Dima ra lajê ey Baba Silêman mi mîr. Wextê ey de Mîreyîya Baban zaf bihêz bî û dormalê xo girewt binê kontrolê xo, hetanê Kerkûk vistê ra destê xo. Dima ra Silêman Beg ame û bajarê Hewlêr, Koyê, Xaneqîn, Altinkoprî û Bedrê daxilê sînorê xo kerdê. Sesera 18. de Osmanîyan seba menfaetê xo, no mîreyeî sey yew tehdît qebul kerd. Çimkî Mîreyîya Baban bihêz bî û wayirê hêzî leşkerî bî. Verocê ci de Mîreyîya Soran, rojhilatê ci de [[Mîreyîya Erdelan]] estbî. Bajarê [[Silêmanî]] û heme qezayê [[Kerkûk]] û çend qezayê [[Şarezor]] binê destê na mîreyîye de bî. Paytextê ci hêverê Qela Çuwalan bi. Serra 1784an de Îbrahîm Paşayî, serê nameyê Silêman Paşa yew bajar awan kerd û nameyê bajarî zî [[Silêmanî]] pana. Û Silêmanî bî paytextî Mîrektîya Baban. Hîrabîyayîşê sînoranê Baban, weşê Erdelan û Soran nêşîne û no semed ra zî mîyanê înan de promlemî vejîyayî. Û ser de zî pêameyîşê Osmanîyan û Îran bi Qesrê Şîrînî hêzê Baban kerd tay. Bi pêameyîşê Qesrê Şîrîn Mîreyîya Baban mîyanê her di dewletanê deshilatdar de bî di parçeyî. Wextê Mîr Ebdulrehman de newe ra bihêz bî û xoserîya xo îlan kerd. Osmanîyan serra 1822an de bi ordîyêko zaf bihêz kerd rê serî Silêmanî. Şerê Baban û Osmanîyan de nêzî 500 leşkerê Osmanîyan merdî, labelê peynî de Silêmanî teslîmî Osmanîyan bî. Labelê hetanê serra 1850 zî Silêmanî binê hukmî Baban de mend. Wexto, mîrê Baban o peyinî zî Silêmanî ca verday, êdî mîrektîya Baban werte ra darîya we. ==Mîrî Baban== * 1. Feqî Ehmed 1649-1670 * 2. Baba Silêman 1670-1703 * 3. Xana Muhemmed Paşa 1721-1731 * 4. Xalid Paşa 1732-1742 * 5. Salim Paşa 1742-1754 * 6. Silêman Paşa 1754-1765 * 7. Muhemmed Paşa 1765-1775 * 8. Ebdella Paşa 1775-1777 * 9. Ehmed Paşa 1777-1780 * 10. Mehmûd Paşa 1780-1782 * 11. Ibrahîm Paşa 1782-1803 * 12. Abdurrehman Paşa 1803-1813 * 13. Mehmûd Paşa 1813-1834 * 14. Silêman Paşa 1834-1838 * 15. Ehmed Paşa 1838-1847 * 16. Ebdulla Paşa 1847-1850 {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Kurdıstan}} [[Kategoriye:Tarixê İraqi]] [[Kategoriye:Tarixê Kurdıstani]] 5ay2n1ugmda07mdhbnlze7xqpnv17fd 0 42304 559297 348261 2026-10-16T15:14:28Z Maviulke 34834 559297 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Çarğo Kemera(Kerra) Cılayın''' yaki bı name ğuyo Îlmi'ra '''[[Çarğo Neolitik]]''' Çarğe Însanura ju Demo. == Qande(Semed/Serba) u Sureu(Wağt) == Nu demde (Î.A.([[Îsa]]'ra Aver{Raver} 8000-5500) wağtune verdrayira muqqayis, Kemerru'ra tenena husk u tenena duz Aletu amora vıraştene. [[Erd]]'ra(Hard'ra) yaki Kil'ra qav-qacaqo amora vıraziyene Lozungede u miyande Adırde potiye, no qeydeki [[Zanaate Keramik]]'reki dest pêkerde. Unca(Fina/Reyna) no Çarğ'de İnsanu teyniya ju(yew) caê'de [[Îqamet]] kerdeyisre raye kene ra: [[Familya]]uneke juvinre nezdiye ju cayde yene têare u niyaki [[Dewa]] en vırend nane ro. [[Tağıl]] nane dı, [[Heywanu]]/Nağuru kene weyi . Senıknoğen(tüketici)`ra verrene Zednoğeniye/Jednoğoniye(Üretici) . [[Kare Rose]](Ticaret)'ki no demde dest pê kerdo. [[Dosya:Néolithique 0001.jpg|thumb|left|Çarğo Kemera Cılayın'ra mende.]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zeman]] a4tdqqjbkpr2uralmmtdcnv4fu4zznt 559298 559297 2026-10-16T15:16:27Z Maviulke 34834 Maviulke, pela [[Çarxo Kemera Cilayin]] ra kırışt pela [[Çerxê Kemerê Cilayin]] 559297 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Çarğo Kemera(Kerra) Cılayın''' yaki bı name ğuyo Îlmi'ra '''[[Çarğo Neolitik]]''' Çarğe Însanura ju Demo. == Qande(Semed/Serba) u Sureu(Wağt) == Nu demde (Î.A.([[Îsa]]'ra Aver{Raver} 8000-5500) wağtune verdrayira muqqayis, Kemerru'ra tenena husk u tenena duz Aletu amora vıraştene. [[Erd]]'ra(Hard'ra) yaki Kil'ra qav-qacaqo amora vıraziyene Lozungede u miyande Adırde potiye, no qeydeki [[Zanaate Keramik]]'reki dest pêkerde. Unca(Fina/Reyna) no Çarğ'de İnsanu teyniya ju(yew) caê'de [[Îqamet]] kerdeyisre raye kene ra: [[Familya]]uneke juvinre nezdiye ju cayde yene têare u niyaki [[Dewa]] en vırend nane ro. [[Tağıl]] nane dı, [[Heywanu]]/Nağuru kene weyi . Senıknoğen(tüketici)`ra verrene Zednoğeniye/Jednoğoniye(Üretici) . [[Kare Rose]](Ticaret)'ki no demde dest pê kerdo. [[Dosya:Néolithique 0001.jpg|thumb|left|Çarğo Kemera Cılayın'ra mende.]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Zeman]] a4tdqqjbkpr2uralmmtdcnv4fu4zznt 559300 559298 2026-10-16T15:17:00Z Maviulke 34834 559300 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Çarğo Kemera(Kerra) Cılayın''' yaki bı name ğuyo Îlmi'ra '''[[Çarğo Neolitik]]''' Çarğe Însanura ju Demo. == Qande(Semed/Serba) u Sureu(Wağt) == Nu demde (Î.A.([[Îsa]]'ra Aver{Raver} 8000-5500) wağtune verdrayira muqqayis, Kemerru'ra tenena husk u tenena duz Aletu amora vıraştene. [[Erd]]'ra(Hard'ra) yaki Kil'ra qav-qacaqo amora vıraziyene Lozungede u miyande Adırde potiye, no qeydeki [[Zanaate Keramik]]'reki dest pêkerde. Unca(Fina/Reyna) no Çarğ'de İnsanu teyniya ju(yew) caê'de [[Îqamet]] kerdeyisre raye kene ra: [[Familya]]uneke juvinre nezdiye ju cayde yene têare u niyaki [[Dewa]] en vırend nane ro. [[Tağıl]] nane dı, [[Heywanu]]/Nağuru kene weyi . Senıknoğen(tüketici)`ra verrene Zednoğeniye/Jednoğoniye(Üretici) . [[Kare Rose]](Ticaret)'ki no demde dest pê kerdo. [[Dosya:Néolithique 0001.jpg|thumb|left|Çarğo Kemera Cılayın'ra mende.]] {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Zeman]] 67hvwiyqs7ufs7ndk2a3v2xuuncczq7 0 42390 559358 447266 2026-10-17T10:48:29Z Maviulke 34834 559358 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Maida''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] nb8w0xb4rkj9qkns6glt93zpy8znqrw 0 42410 559400 534591 2026-10-17T11:56:29Z Maviulke 34834 559400 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qaf''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] d2lam15rx29s14bxixkmgth04p2byi3 559401 559400 2026-10-17T11:57:10Z Maviulke 34834 Maviulke, pela [[Qaf (sure)]] ra kırışt pela [[Qaf (sura)]] 559400 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qaf''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] d2lam15rx29s14bxixkmgth04p2byi3 0 42411 559404 312662 2026-10-17T11:58:10Z Maviulke 34834 [[Qaf (sure)]] ra serşıkıtış dariya we 559404 wikitext text/x-wiki {{Ratnayış}} ffq2xapdoe1u0f4yl5bpxrwyt3c8qtk 0 45148 559285 350320 2026-10-16T12:24:03Z Maviulke 34834 559285 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Angel Men (1413014127).jpg|thumb|right|300px|Perfumê camêrdan]] '''Perfum''' runê (ruwen) esansan, temamê aroma, fiksatifi, vıli u madey bini, heme ninan beni jew u dıma perfum vıraziyeno u perfum postê merdıman rê boye dano. Ten/e postê xo ra perfum keno/a tıra u dıma ey/ay ra howl boye gêna. Zemanê veri de [[Mısıro Antik]], [[Mezopotamya]], [[İrano Antik]] u [[İmperatoriya Roma|Roma]] de perfum terefê alşimistan ra zaf vıraziyao. ==Etimolociye== Vatey perfumi zuanê [[Latinki]] ra yeno u mena cı '''per''' (pêro) u '''fumum''' (fırra), '''perfumum''' (pêrofırra) ya.<ref>https://tr.wikipedia.org/wiki/Parf%C3%BCm#Tarihi</ref> ==Perfumi== * Perfume extract: % 20-40 aroma * Eau de parfum (EdP): % 10-30 aroma * Eau de toilette (EdT): % 5-20 aroma * [[Kolonya|Eau de cologne]] (EdC): % 2-5 aroma; ''marqay tescılbiyaye'' (™ ya da ®): Original Eau de Cologne * Splash perfume (EdS): ~1% aroma; ''marqay tescılbiyaye'' (™ ya da ®): EdS ==Referansi== <references/> [[Kategoriye:Kozmetik]] jf9l1cqt2zqgc7zt1ywa2mpd2yqp5te 0 45255 559380 534479 2026-10-17T11:15:58Z Maviulke 34834 559380 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Neml''' (be [[Erebki]]: سورإتل نإمل) Qurane de yew sureya. Sureya 27ına û 93 ayetan ra yena pêra. Nameyê sura nemli yeno ra menaya "morcela". ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 7g1cqyoc6hxvr1rqus4ot87ys442dbb 0 48117 559315 342640 2026-10-16T16:20:38Z Maviulke 34834 559315 wikitext text/x-wiki [[Dosya: Classical labyrinth.jpg |thumb| Labirent]] '''Labirent''' cayo ke xeylê rayi tede estê, kamci raye kamca ra yena u kamca rê veciyena, nêvêniyena u areste niya, ucayi rê vaciyeno. Labirent ra kewtış asano, hema cı ra veciyayış zoro. Labirent hetê vêrde ra tarixê xo [[Yunanki]] ra gêno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Teslağê kayan]] [[Kategoriye:Çekuyê ke Yunanki ra vêrdê ra Zazaki]] 783jrmkxwbsbeb06kvmcgjpshnn9joh 0 48180 559311 346726 2026-10-16T15:22:25Z Maviulke 34834 559311 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Cıpersayış''' romano ke [[Stanislaw Lem]] nuşto, serra 1959ıne de [[Polonya]] de çap kerdo u şınasiye/vıraştiye zerrekê cı rê gêno. Zıwanê xo de namê cı Sledstwoyo. Roman miyan de dızdiya merdeyan qal bena. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Romani]] [[Kategoriye:Romanê Stanislaw Lemi]] 120vvy03buzbetd5rv5sp1xkmwidhzx 0 48627 559322 342490 2026-10-16T16:24:39Z Maviulke 34834 559322 wikitext text/x-wiki '''Diyalekt''' ([[Yunanki]]: διάλεκτος) zıwan miyan de leteyê zıwaniyo ke yew lokasyonê coğrafi de hetê merdıman ra qal beno, cı rê vaciyeno. Her zıwan zaf diyalektan ra yeno pêra, hema ênê diyalektan ra yew diyalekt esas gêriyeno u o beno [[diyalekto standard]]. Diyalekt zıwan miyan de fek ra cêra beno. Fekanê zıwani de yew dewlete de qalkerdış u vatışê zıwani de cêrabiyayış esto, hema diyalekt oyo ke zemanê verêni de zemanê ke nêzaniyenê, o taw qalkerdış u vatışê zıwani de ferqınbiyayış veciyeno, cı rê vaciyeno. {{Kontrolê_otoriteyi}}{{Zıwan}} [[Kategoriye:Zıwan]] [[Kategoriye:Çekuyê ke Yunanki ra vêrdê ra Zazaki]] tkdzxt8is96z7ag8sp0v6vzfnvapc0u 0 48629 559321 342496 2026-10-16T16:24:17Z Maviulke 34834 559321 wikitext text/x-wiki '''İkonê geyan''' (İngılızki: ''gay icon''), kamci merdımo ke komê [[LGBT]]i, merdımê geyi sinenê (hes kenê), cı rê vaciyeno. LGBTyan miyan de, kulturê inan de cayê enê ikonan gırdê. {{Kontrolê otoriteyi }} {{LGBTbar}} [[Kategoriye:LGBT]] 3oc537khg56oygiw8ekuhngt9kcwbfd 0 48669 559318 342628 2026-10-16T16:22:47Z Maviulke 34834 559318 wikitext text/x-wiki '''Qanunê hıdudi''' ([[Urduki]]: حدود) qanunê ke serdarê [[Pakıstan]]i general [[Muhammad Ziya ul Haq]]i serra 1979ıne de vetê, inan rê vaciyenê. [[Muhammad Ziya ul Haq]]i 1978 de darbe vıraşto, hukmatê Pakıstani ardo cêr u xo kerdo ser. O taw ra tepeya islamizasyonê Ziya ul Haqi dest pêkerdo. Ziya ul Haq qanunê Pakıstani ra sekulerizm veto, İslam ardo qanunê Pakıstani miyan. Ziya ul Haqi qanunê hıdudi vetê. Qanunê hıdudi şeriatê İslami ra vıraziyay. Be qanunanê hıdudi ra piya heq u hıquqê cêniyan pêro cawiyay, miyan ra dariyay we. Qanun miyan de cêniya ke tecawuz vênena, eke a çehar mêrdekan nêana se zinakerde amariyena u recım keriyena. Destê dızdiyo raşt bırniyeno, kamo ke alkol gêno heştay qırbaçi weno. Heta serra 2006ıne eno qanun hıquqê Pakıstani de mendo, serra 2006ıne de zi Perwez Muşerefi eno qanun hıquqê Pakıstani miyan ra veto, qanun dariyayo we. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Pakıstan}} [[Kategoriye:Tarixê Pakıstani]] 00nhqnctx6634i3ngisomc2f54l8lbf 0 48676 559317 342636 2026-10-16T16:22:15Z Maviulke 34834 559317 wikitext text/x-wiki '''Quaestor''' [[İmperatoriya Roma]] de memuro ke karanê finansali ra ewneno, kontrol keno u çiniyeno we, cı ra vaciyeno. Raveri amarê Quaestoran dı biyê hema dıme ra amarê inan heta çewres ra berziyayê. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{İmperatoriya Roma}} [[Kategoriye:Kulturê İmperatoriya Roma]] 4p772myh709vpms207nc5c5cbjmhk8q 0 48677 559316 342638 2026-10-16T16:21:16Z Maviulke 34834 559316 wikitext text/x-wiki '''Hıquqê Roma''' ([[Latinki]]: ''Ius Romanum'') demê antiki de Roma de sistemo hıquqiyo. Roma de hıquq zey Hıquqê Şari u Hıquqê Kesi, dı letan ra ameyêne pêra. Yewbinan ra eno cırakerdış zi raver demê İmperatoriya Roma de asayo. Hıquqê Roma rıciyayışê İmperatoriya Roma ra tepeya zi rıçıkê hıquqê Ewropa vıraşto. {{Kontrolê otoriteyi}} {{İmperatoriya Roma}} [[Kategoriye:Hıquq]] [[Kategoriye:Hıquqê Roma]] 9zlv8rmce1i9z55vvfn17w849ok5auk 0 48685 559314 342651 2026-10-16T16:20:19Z Maviulke 34834 559314 wikitext text/x-wiki '''Wuzurgan''' ([[Pehlewki]]: 𐭥𐭰𐭥𐭫𐭢, [[Farski]]: وزرگان) aristokrasiya [[İmperatoriya Sasani]] de sınıfa corêna. Wuzurgan zıwanê Pehlewki de gırdan, pilan areze keno. Rıciyayışê İmperatoriya Sasani ra tepeya ê xanedanê Dabuyidi de reyna asayê. {{Sınıfi}} [[Kategoriye:İmperatoriya Sasani de grubê sosyali]] [[Kategoriye:Aristokrasiya İmperatoriya Sasani]] qbuv3nnrzguwwzmcodeawkr0cbqh3wq 0 48707 559325 342795 2026-10-16T16:26:10Z Maviulke 34834 559325 wikitext text/x-wiki [[Dosya:SchriftsystemenDutch.png|350px|thumb|Sistemê nuştışi]] '''Sistemê nuştışi''' sembolo ke çiyê ke zıwan miyan de ca gêne, inan mocnayene rê guriyeno. == Linkê teberi== * [http://www.archchinese.com/ Arch Chinese (Traditional & Simplified)] Animasyonê nuştışi be karakterê Çinki * [http://www.decodeunicode.org/ decodeunicode] Unicode Wiki with all 98,884 Unicode 5.0 characters as gifs in three sizes * [http://www.library.cornell.edu/africana/Writing_Systems/Welcome.html Sistemê Nuştışê Afrika] * [http://www.omniglot.com/writing/alphabets.htm Omniglot- Zıwanê Dınya u Sistemê Nuştışi] * [http://www.ancientscripts.com/ws.html Ancient Scripts] Kewtışê Sistemanê Nuştışan * [[Michael Everson]]'s [http://www.evertype.com/alphabets/index.html Alfabey Ewropa] * The [http://www.unicode.org/ Unicode Consortium] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sistemê nuştışi]] iq43s0r0v474f5kvzxtjav9jht2kajx 0 48718 559326 342803 2026-10-16T16:27:10Z Maviulke 34834 559326 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Teknisyen''' ([[İngılızki]]: ''technician'') karkero ke karkeriya teknolociki de wayirê bes şenayışiyo, teknik u kerdışê teknolociki sero musayo cı rê vaciyeno. {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Teknolociye]] sst1tkzd2d5hyuf6yiom1oxzl2dpqb9 0 48835 559331 343609 2026-10-16T16:30:37Z Maviulke 34834 559331 wikitext text/x-wiki Lista zıwananê İranki: ==Zıwanê İrankiyê kehani== * [[Medki]] * [[Perskiyo kehan]] ==Zıwanê İrankiyê Miyani== * [[Partki]] * [[Perskiyo Miyanên]] ==Zıwanê Moderni== * [[Kurdki]] * [[Zazaki]] û [[Goranki]] * [[Beluçki]] * [[Tatki]] * [[Talişki]] {{Zıwanê İrani}} [[Kategoriye:Zıwanê İranki]] qz2hpqmlfxxx6o9pskkexuj1j4fz1g2 0 48846 559330 343542 2026-10-16T16:29:45Z Maviulke 34834 559330 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Teleskop''' aleto ke merdımi demanê verêni ra nat be ey ra piya ewnenê ro asmên, geyrenê cı. Teleskop radyasyonê ke asmên ra yenê, inan gêno u asneno. ==Bıvênên == *[[Mikroskop]] *[[Periskop]] {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Teleskop]] em69eyq7exzoqazlzg7j1ztsnz67gpn 0 49297 559334 346138 2026-10-16T16:31:48Z Maviulke 34834 559334 wikitext text/x-wiki '''Nuştekarê kayi''' (ya zi cı rê '''dramaturg''' zi vaciyeno) kamci merdımo ke kay u piyes nuseno u dano [[tiyatro]]yan u uca beno sehne. Tayê nuştekaranê kayi nuştey kayi miyan de kerdışê sehney zi danê cı, nusenê. Tayê bini zi kılm nusenê u ca nêdanê inan. {{Kontrolê otoriteyi }} [[Kategoriye:Tiyatro]] [[Kategoriye:Sinema]] [[Kategoriye:Senate]] [[Kategoriye:Nuştekarê kayi]] cusd9wulvusdcm2x2ddmi9ynz85wwwp 0 49308 559333 346175 2026-10-16T16:31:29Z Maviulke 34834 559333 wikitext text/x-wiki '''Mılet''' nameyo ke [[İmperatoriya Usmanıcan]] de grubanê dini şınasnêne, motnêne. [[İmperatoriya Usmanıcan]] mıleti dinan rê abırnêne, kamci şarê ke mısılmanê inan yew grube vıraştêne, kamci şarê ke mısılman niyê inan zi grubê xo vıraştêne. Rıçıkê mıleti zıwanê [[Erebki]] ra (ملة) vêrdo a [[Zazaki]]. Ewro mılet din ra zêde zıwani motneno. {{İmperatoriya Usmanıcan }} [[Kategoriye:Kulturê İmperatoriya Usmanıcan]] [[Kategoriye:Çekuyê ke Erebki ra vêrdê ra Zazaki]] pq9ef3cj4ma7t9kby7uouiy68q8szu0 0 49309 559332 346178 2026-10-16T16:31:06Z Maviulke 34834 559332 wikitext text/x-wiki {{Sosyolociye}} '''Mılet''' merdımê ke eyni ca sero weşiya xo ramenê u be kultur, din, tarix u zıwan ra yewbinan ra bestiyenê (gıre danê) ê mıleti vırazenê, inan rê mılet vaciyeno. Komê merdıman rıciyayışê [[feodalizm]]i ra tepeya veciyo, ronayışê sistemê kapitalizmi ra piya xo vıraşto. == Mıleti sero kıtabi == * [[Benedict Anderson]], ''Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism'', (Verso, 1983, Rev. ed., 1991). * [[Ernest Gellner]], ''Nations and Nationalism'' (Blackwell, Cambridge, 1983) {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Sosyolociye]] [[Kategoriye:Etnik]] [[Kategoriye:Politolociye]] 7qwzvu06cvvnd5av6asi9vva76s8d87 0 49354 559303 346340 2026-10-16T15:18:22Z Maviulke 34834 559303 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:Underwood-overview.jpg|thumb|<center>Daktiloyo elektrikın([[IBM]])</center>|250px]] '''Daktilo''' cihazo ke merdım be sistemê cı çiyê nuseno. Raver 1829 de [[DAY]] ra [[William Austin Burt]] patentê cı gırewto. Seserranê 19 u 20 de merdıman daktilo guriyo hema ewro guriyayışê cı nêmendo, nêguriyeno. Daktilo cayê xo verdo [[klavye]] (keyboard) u [[komputer]]an. Şırketi daktilo nêresnenê cı, nêvecenê. == Bıewnê == {{Commonscat|Typewriter}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Nuştış]] [[Kategoriye:Makine]] [[Kategoriye:Daktilo]] glr7ecgnuisqjt68rl0xkw0vcdhrshu 0 49363 559304 346357 2026-10-16T15:18:42Z Maviulke 34834 559304 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:Myneck.JPG|resmoqıckek|Zengılokê insani]] '''Zengılok''', orğanê dê insaniyo. Degmesi [[Camêrd|camêrd]]an dı vênêno. Camêrdan dı [[Resayin|resayış]] dıma vıcêno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Beden]] 9vstdo1j9994u3pfa7n5mp4f9x6bd7b 0 49371 559305 346411 2026-10-16T15:19:04Z Maviulke 34834 559305 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Via Maris''' [[Mısıro Antik|Mısırê Antiki]] ra sereniyaya ju raya. Ena ray Memphis ra sernêna hetana [[Suriya|Suriye]], [[Anatoliye|Anadoliye]] u [[Mezopotamya]] sero dewam kena.  [[Dosya:Ancient_Levant_routes.png|raşt|resmoqıckek|350x350pik|Via Maris ('''mor renkte'''), Raya Qırale ('''kırmızı renkte'''), ve diğer tarihi [[Levant]] ticaret yolları, c. MÖ 1300]] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Tarixê Mısıri]] j49nx2wbd33j5u1n8svw6eufbwcc4io 0 49372 559306 346412 2026-10-16T15:20:09Z Maviulke 34834 559306 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:Map_achaemenid_empire_en.png|resmoqıckek|Raya Qrali (xeta more)]] '''Raya Qrali ''' ya zi tam name dê xo ya '''Raya Qraliya Persi, dewr dê qralê İmperatoriya Persi ''' [[Darius I|I. Darius]]  VM seserra 5i dı restorasyan kerdıyayi ju raya. [[Efes]] ra hetana [[Persepolis]]'i rat bena.  {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:İmperatoriya Hexamenışiyan]] [[Kategoriye:Tarixê İrani]] t0zxvdhvycxhhj1nxdg3qu0xdicuhxn 0 49383 559307 346474 2026-10-16T15:20:37Z Maviulke 34834 559307 wikitext text/x-wiki '''Muzikê şari''' [[muzik]]o ke şar be xo vıraşto, dem be dem merdım be merdım reseno, tım xo rameno. Dınya sero her şar muzikê xo vıraşto, ardo ewro. Yew ra zêde xeylê kılami u deyri muzikê şari miyan de ca gênê. {{Portal|Muzik}} [[Kategoriye:Folklor]] sp7lxy7bbyhm9t90vwfnrbzdk8cn16n 0 49394 559308 346475 2026-10-16T15:20:58Z Maviulke 34834 559308 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mehmet Özkan Şüküran''', (b. 1994, [[Çolig]] - [[Kanireş|Kanîreş]]) yo şaîr û nuştox o. 1994, 20ê Gulan-ê d' [[Çolig]] [[Kanîreşê]] d' bîyû. [[Universıte|Unîversîteyê]] Anatolîya d' faqulteya darayî wendû. Şîîr û nuştey yê pêserokonê (mecmua) ''Varlık'' û ''Evrensel Kültür'' d' vejiyeyî (çap bîyi). 2016di xela şîîr ke seba Yaşar Nabî Nayır’a dîyena, gureta. Kîtabê şîîrê yê verên "Gül Rengini" 2016 di (Çapxoaeyê Varlık) d’ vejiya. = Kitabê ci = * ''Gül Rengini'', ''Varlık Yayınları'', 2016 [[Kategoriye:Nuştekarê Zazayan]] eevxgj42v1ssltsnm8pu589zv4o0lpd 0 49418 559309 346563 2026-10-16T15:21:27Z Maviulke 34834 559309 wikitext text/x-wiki '''Zıwano rocane''', [[zıwan (lısan)|zıwan]]o ke merdımi gurenenê cı u zıwanê nuştışi ra dûriyo. Ewro cihani sero her zıwan miyan de zıwano rocane esto. Yew zıwano rocane esto, yew zi zıwanê nuştışi esto. Merdımi be zıwanê rocaney çekuyanê zıwanê nuştışi kenê kılm, vatışê çekuyan kenê asan. {{Zıwan}} [[Kategoriye:Zıwan]] euwq2w7a72urj4zkg2uqijgrp9qhy31 0 49783 559312 347269 2026-10-16T15:22:50Z Maviulke 34834 559312 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:Ancientlibraryalex.jpg|Kutıbxaney İskenderiya|thumb|250px]] '''Kutıbxaney İskenderiya''' [[kutıbxane]]yo antiko u namdaro, milad ra ver 3000an de [[Mısır]] de [[İskenderiya]] de xanedanê Ptolemaoisi vıraşto. Eno kutıbxane tarixê antiki de cayo muhim tepışto, çımeyanê kıhanan ra gore merdıman enê kutıbxane de sey u pancas henzari cildê destnuştey kom kerdê. Eno kutıbxane senên biyo çıni, tam nêno zanayış. Paganan xırab kerdo cı ya zi melumato bin ra gore İskenderê Gırdi kutıbxane vêşno. ==Linkê teberi == * Bernard Lewis'in "The Arab Destruction of the Library of Alexandria: Anatomy of a Myth" (Hetê Ereban ra rıciyayışê kutıbxaney İskenderiya) {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Kutıbxaney İskenderiya]] [[Kategoriye:Kutıbxaney]] th0t8sdxkht9rrmu7cnljip2ra1e0v9 0 50104 559313 347580 2026-10-16T15:24:06Z Maviulke 34834 559313 wikitext text/x-wiki {{Databox }} [[Dosya:Dwellings_of_different_countries.jpg|resmoqıckek|299x299pik|Tay sertey]] '''Serte''', insanan tehlikeyın serdan u german ra star kerde jew cayo. No sel yana va yana puk zi beno.  == Zewbi == * [[Keye]] [[Kategoriye:Keye]] [[Kategoriye:Teslaği]] 1lnxnlnsogptinet0yj2rifn73iv6rs 0 50916 559302 348255 2026-10-16T15:17:53Z Maviulke 34834 559302 wikitext text/x-wiki '''Serrenamey roci''' [[serrename]]yo ke hetê roci ra hesabiyeno, dınya dormey roci de geyreno, o geyrayış esas gêriyeno. Yew zi hetê estaran ra caygey (lokasyon) roci hesabiyeno, o cayge esas gêriyeno u ana zi estaran ra gore serrenamey roci veciyeno miyan. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Kronolociye}} [[Kategoriye:Serrename]] 2r2v7awrlvgre4ou7oxxi6vz3k570h2 0 50917 559301 348256 2026-10-16T15:17:26Z Maviulke 34834 559301 wikitext text/x-wiki '''Serrnamey aşme''' [[serrename]]yo ke hetê aşme ra hesabiyeno, dormey roci de geyrayışê aşme esas gêriyeno, cı rê serrenamey aşme vaciyeno. Yew zi cı rê serrnameyo qemeri zi vaciyeno. Serrnamey mısılmanan [[Serrenameyo Hıcri]] yew serrenameyo aşmaneyo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Serrename]] mshz9tctukfgcl4waomugjgvsi5x7zr 0 50920 559296 348262 2026-10-16T15:13:42Z Maviulke 34834 559296 wikitext text/x-wiki '''Sefaretnamey Fransa''' [[sefaretname]]yo ke Yirmisekiz Mehmed Çelebiy [[Fransa]] de geyrayışê xo nuşto. Yirmizseki Mehmed Çelebi 1721 de şiyo [[Fransa]], geyrao u wezifa xo temam kerda. Dı serri uca de mendo. Eno dem de zi çıçi diyo, se kerdo, kıtabê xo ro nuşto. Enê dı serran de zi sefaretnamey xo temam kerdo. Hetê [[Tırkiya]] de, eno kıtab kıtabo yewıno ke Usmanıcan teberê imperatoriya xo diyo. Yirmisekiz Mehmed Çelebiy medeniyetê Ewropa di, Paris de qela, kılise, serayi, baği, bostani, tıbiya, imalatxaney, fabrikay, resaxnaey, çapxaney, opera diyê. {{Kontrolê_otoriteyi}} {{İmperatoriya Usmanıcan}} [[Kategoriye:Sefaretname]] [[Kategoriye:Edebiyatê İmperatoriya Usmanıcan]] exjb1q5uc483401zyczg4o4j5ex4s7v 0 51531 559295 349004 2026-10-16T15:13:13Z Maviulke 34834 559295 wikitext text/x-wiki '''Normê tadayışi''', normê ke Gideon Toury resnê cı, key çiyê yenê tadayış, ê yenê guriyayış. Her merdımo ke ta dano, gorey xo tadayışi veceno miyan. Merdımo ke ta dano be enê norman şarê xo rê xızmete keno u gorey normanê şarê xo şeno tadayışi bıvurno. Eno het ra, rolê cı esto şarê xo rê. == Referansi== * Toury, Gideon (1995) "''The Nature and Role of Norms in Translation''", ''Descriptive Translation Studies and Beyond'', Amsterdam-Philadelphia:John Benjamins, s:53-69 {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Tadayış]] [[Kategoriye:Zıwan]] 95p3gb35l83zf1zeceuu4qj8xbpayxe 0 51868 559282 350166 2026-10-16T12:12:08Z Maviulke 34834 559282 wikitext text/x-wiki [[File:Francesco Hayez 028.jpg|thumb|right|250px|Odise]] '''Odise''' ([[Yunanki]]: Ὀδύσσεια ''Odýsseia'') destana kı [[Homer]]i nuşta, Yunanê Antiki miyan dı dı destananê gırdan ra yewa u destana epika. Odise [[Homer]]i ra bestiyeno u fıkıriyeno kı ey o nuşto. Odise zey dewamê [[İliyad]]i şınasiyeno, o zi destana bina kı reyna [[Homer]]i vıraşta. Odise [[İliyad]] ra tepeya nuşteyo dıyıno kıhano, rıçıkê edebiyatê Ewropa vırazeno. Şınasi bawer kenê kı [[Homer]]i Odise İsay ra ver seserra 8. dı vıraşto, veto miyan. Odise zêdêr dormey qehremanê Yunani Odysseus (mitanê Romanan dı zi zey Ulysses şınasiyeno) dı vêreno, o lecê Troya ra dıma rıciyayışê uca ra tepeya ageyreno keyey xo. Odysseus des serran viyarneno, reseno İthaka. Desna serri zi vêreni u o reseno keyey xo. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Edebiyatê Yunanê Antiki]] sfyqii0delr3ukw2hcbuhnyabhmkbvk 0 51869 559283 350167 2026-10-16T12:12:25Z Maviulke 34834 559283 wikitext text/x-wiki '''İliyad''' ([[Yunanki]]: Ἰλιάς, ''Ilias'') destana kıhana epika kı nuştışê cı [[Homer]]i ra bestiyeno, fıkıriyeno kı ey a nuşta. Destane miyan dı, lecê Troya dı pırodayışê qıral [[Agamemnon]] u lecker [[Achilles]]i qal beno, nusiyeno. {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Edebiyatê Yunanê Antiki]] [[Kategoriye:Şıirê epiki]] [[Kategoriye:Destanê epiki]] [[Kategoriye:Dinê Yunanê Antiki]] [[Kategoriye:Homeros]] e8yufxg2yp2p35rnyhzy3ni13mr9hxk 0 51896 559284 350275 2026-10-16T12:23:45Z Maviulke 34834 559284 wikitext text/x-wiki [[File:Rembrandt Harmensz. van Rijn 013.jpg|thumb|right|300px|Teswirê Aristotelesi, asayışvıraştoğo Hollandayıc Rembrandti vıraşto.]] '''Fizikê Aristoy''' (ya zi '''Fizikê Aristotelesi''') fiziko kı filozofo Yunan [[Aristo]]y nuştanê xo dı vıraşto cı u veto miyan, oyo. Aristoy kıtabê xo [[Fizika]] dı waşto kı esasê vuriyayışê kı heme çiyan hetenenê; gani u bêgani, asmênki u herreki, inan biyaro miyan. Aristoy rê, "fizik" yew cao herao kı felsefey mentıqi, cıwiyayışê hissi, viri, anatomiye u biyolociye gêno xo miyan. O zi delğenayışê kı zafêrê karkerdışanê xo vırazenê, inan veceno. Aristoy ra gore heme çi çehar elementan ra yeno pêra; adır, awe, hewa u herre. Yew zi teberê ninan dı, Aristo çiyê zey eteri zi gureneno.<ref>https://books.google.com.tr/books?id=me_pKWN2p_0C&pg=PA290&redir_esc=y</ref> == Referansi == {{reflist}} {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Aristoteles]] [[Kategoriye:Tarixê fiziki]] [[Kategoriye:Fizik]] [[Kategoriye:Felsefey tebiati]] 55gw8x3yhlqvjy4rgxbyi5r7n4xaazi 0 51959 559357 559233 2026-10-17T10:48:08Z Maviulke 34834 559357 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''İnsan''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 4blrdtemcg1jymx1ojlh35zoadyygr5 0 51960 559379 447256 2026-10-17T11:15:01Z Maviulke 34834 559379 wikitext text/x-wiki {{Databox }} '''Nisa''' ([[Erebki]]:سورة النساء; ''Sūrat An-Nisā''), [[Qurane]] de sura çeharına u 176 ayetan ra yena pêra. Bawer beno ke ena sura [[Medina]] de ameya war. Nisa zıwanê [[Erebki]] de ''cêniy/cênıki'' areze kena. Ena sura miyan de dinê [[İslam]]i de veyve, bestışê cênıkan u camêrdan miyani, mêrasi qal benê. Coka vaciyeno ke şeriatê İslami de zerrekê ena sura gêriyeno. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] lr2sys43l9yfle5cwc6e04r519kaudk 0 63369 559290 523697 2026-10-16T13:41:48Z PERLA.NEGRA 30849 /* Programi */ 559290 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Star TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê [[Tırkiya]]yo. == Programi == {{Ser|Lista programanê Star TV}} ==== Seriali ==== * ''[[İyi Günde Kötü Günde (serial)|İyi Günde Kötü Günde]]'' * ''[[Sefirin Kızı]]'' * ''[[Menajerimi Ara]]'' * ''[[Babil (serial)|Babil]]'' * [[Sevdim Seni Bir Kere]] ==== Programê showi ==== * [[Yeni Bir Ev]] * [[Demet ve Alişan ile Sabah Sabah]] * [[Kocam Yaparsa]] * [[Duymayan Kalmasın]] * [[Olay Yeri Balçiçek İlter]] * [[Bir Hülya Avşar Sohbeti]] * [[Star Life]] * [[Tülin Şahin ile Moda]] * [[Mesut Yar Sunar]] * [[Özlem Denizmen'le Kadınca]] * [[Vahe ile Evdeki Mutluluk]] ==== Xeberi ==== * [[Star Haber]] == Bıvênên == * [[Teleon]] * [[Digifunclub]] {{Doğuş Yayın Holding}} [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] g1bwajve8crwmb8f9qq0c7tnes1il04 559291 559290 2026-10-16T13:42:46Z PERLA.NEGRA 30849 /* Bıvênên */ 559291 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''Star TV''', yew kanalê [[Têlevizyon|têlevizyon]]iyê [[Tırkiya]]yo. == Programi == {{Ser|Lista programanê Star TV}} ==== Seriali ==== * ''[[İyi Günde Kötü Günde (serial)|İyi Günde Kötü Günde]]'' * ''[[Sefirin Kızı]]'' * ''[[Menajerimi Ara]]'' * ''[[Babil (serial)|Babil]]'' * [[Sevdim Seni Bir Kere]] ==== Programê showi ==== * [[Yeni Bir Ev]] * [[Demet ve Alişan ile Sabah Sabah]] * [[Kocam Yaparsa]] * [[Duymayan Kalmasın]] * [[Olay Yeri Balçiçek İlter]] * [[Bir Hülya Avşar Sohbeti]] * [[Star Life]] * [[Tülin Şahin ile Moda]] * [[Mesut Yar Sunar]] * [[Özlem Denizmen'le Kadınca]] * [[Vahe ile Evdeki Mutluluk]] ==== Xeberi ==== * [[Star Haber]] == Bıvênên == * [[Teleon]] * [[Digifunclub]] [[Kategoriye:Têlevizyonê Tırkiya]] jryqzsmrr76zjulp7psbo8cuxiancvb 0 69200 559339 504883 2026-10-17T06:30:53Z Mirzali 16 559339 wikitext text/x-wiki {{Medya}} '''.schule''', nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be [[İngılızki]]: {{langi|en|[[Bandıra sewiyaya serêna jenerike|Generic top-level domains]]}}) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a. {{Generic top-level domain}} {{ccTLD}} [[Kategoriye:Bandıra sewiyaya serêna jenerike]] 17ebfps6t8pavqt2ok5y7yc9vzf718k 0 69540 559393 420986 2026-10-17T11:52:47Z Maviulke 34834 Zerrekê pele be "{{Bestere}}" ra vurriya 559393 wikitext text/x-wiki {{Bestere}} 5gqmhyqlic5nyn02v4x4afcamqntwhg 0 96141 559337 517683 2026-10-16T16:43:24Z Maviulke 34834 559337 wikitext text/x-wiki {Databox}} [[Dosya:IAU_logo.svg|thumb|right|200px|Desmala Yewiya Astronomiya Enternasyonale]] '''Yewiya Astronomiya Enternasyonale''' (be İngilıki: ''International Astronomical Union'' [IAU]), yew organizasyonê yewiya astronomano dınyayo. Ezayê [[Konseyê Zanışiya Enternasyonale]]yo (''International Council for Science'' [ICSU]). 28ê Temuza serra 1919ıne de ameyo ronaye. Her hirê serran de reyê yeno pêser. Merkezê cı Fransa de, sûka Parisi dero. Nıka serdarê organizasyoni ''Ewine van Dishoeck''o. == Çımeyi == * [https://www.iau.org/ Siteyo resmi] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Asmen]] [[Kategoriye:Organizasyoni]] fz77iybyqdlwssu2zyuxop4hpjc26cq 559338 559337 2026-10-16T16:43:42Z Maviulke 34834 559338 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Dosya:IAU_logo.svg|thumb|right|200px|Desmala Yewiya Astronomiya Enternasyonale]] '''Yewiya Astronomiya Enternasyonale''' (be İngilıki: ''International Astronomical Union'' [IAU]), yew organizasyonê yewiya astronomano dınyayo. Ezayê [[Konseyê Zanışiya Enternasyonale]]yo (''International Council for Science'' [ICSU]). 28ê Temuza serra 1919ıne de ameyo ronaye. Her hirê serran de reyê yeno pêser. Merkezê cı Fransa de, sûka Parisi dero. Nıka serdarê organizasyoni ''Ewine van Dishoeck''o. == Çımeyi == * [https://www.iau.org/ Siteyo resmi] {{Kontrolê_otoriteyi}} [[Kategoriye:Asmen]] [[Kategoriye:Organizasyoni]] 08sgyvst0zmt5z8y9lnsvpwe7wtte5v 0 99271 559366 534472 2026-10-17T10:57:01Z Maviulke 34834 559366 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ta-Ha''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] jgidjbvbkqumwsbzp5r5r9t63abcwcd 0 99273 559381 534473 2026-10-17T11:16:34Z Maviulke 34834 559381 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Muminun''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] k9fz2mmt6i5q03p9llzqbzos1nwexb3 0 99274 559378 534474 2026-10-17T11:14:20Z Maviulke 34834 559378 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Nur''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] przy3uszz0qjskpeqif8liapqmbn6l5 0 99276 559383 534476 2026-10-17T11:17:45Z Maviulke 34834 559383 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Şuera''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] dipqbk871vis2kh47ski6um0o1ryvmd 0 99277 559362 534477 2026-10-17T10:55:13Z Maviulke 34834 559362 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qeses''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] dov59i7u8zx4wk91sh6rftbyvw7cl9j 0 99280 559359 534485 2026-10-17T10:48:51Z Maviulke 34834 559359 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Loqman''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] j478kgbr5h06vap9sk9j4qcoj70auti 0 99281 559365 534486 2026-10-17T10:56:38Z Maviulke 34834 559365 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Secde''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 92oanp8594ek3li81tx33orjulkuy5m 0 99283 559354 534488 2026-10-17T10:47:09Z Maviulke 34834 559354 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Seba''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] mxiz7ct6o4y2j8hvhldtia6zaz10pbn 0 99286 559364 534491 2026-10-17T10:56:04Z Maviulke 34834 559364 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Safat''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] g8ls78vug9ef3zealx2wvq0w8zmc0xk 0 99287 559363 534492 2026-10-17T10:55:45Z Maviulke 34834 559363 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sad''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 425i6mmcy2bu35jtfnrhtx91go1wa11 0 99288 559373 534580 2026-10-17T11:05:45Z Maviulke 34834 559373 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zumer''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 7otlkdhlhfvjo3bdo0scz9apaca919r 0 99290 559388 534495 2026-10-17T11:46:20Z Maviulke 34834 559388 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kafırun''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] glsxdpg95dadke7epv2t3p2czumdvjy 0 99291 559386 534497 2026-10-17T11:45:18Z Maviulke 34834 559386 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Maun''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] gehdipddud1b4t8kouqdce886isnt2s 0 99292 559353 534499 2026-10-17T10:46:47Z Maviulke 34834 559353 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qureyş''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] cpqvtleefhhdjkgkj9ahp8jt0rolq0o 0 99299 559372 534581 2026-10-17T11:05:24Z Maviulke 34834 559372 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ğafır''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] sl6ugy0e7kvzdxisifrcy470uyclhao 0 99300 559389 534590 2026-10-17T11:46:37Z Maviulke 34834 559389 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hucurat''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 249sfzakbu5jc97wr7wag1ihw36koj7 0 99301 559391 534607 2026-10-17T11:48:20Z Maviulke 34834 559391 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mesed''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 1msdlmlu03joiyz1m9slfehxom15vjy 559392 559391 2026-10-17T11:51:10Z Maviulke 34834 559392 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mesed''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Wendış== Pê numê humay re'hmon u re'hima 1. Dêst ebu lehêb puri wışk bi, xura puri bi wışk 2. Nye faydê mal yı resa cı nye zı faydê zenginê yı  resay cı 3. Wı kuen miyon yow alawiyê adır 4-5. Cêni yı zı bênd xurma mıla u kuêlon gena we, kırışına u pa kuena miyon eya alawiyê adır. <small>Be Zazakiyê Depey çarnayış: Zend Pigar</small> ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] d0hyu8aplrgrhwwsj6cxhezx93tsjpn 0 99304 559371 534592 2026-10-17T11:04:59Z Maviulke 34834 559371 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zariyat''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] cwno6qsht5znynrhio3jqxmjn42z9zv 0 99305 559355 534593 2026-10-17T10:47:29Z Maviulke 34834 559355 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tur''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 2n49ixan5uyw15nsly6hlxf9h42y3vc 0 99306 559384 534583 2026-10-17T11:19:39Z Maviulke 34834 Zerrekê pele be "{{Bestere}}" ra vurriya 559384 wikitext text/x-wiki {{Bestere}} 5gqmhyqlic5nyn02v4x4afcamqntwhg 0 99308 559361 534595 2026-10-17T10:53:19Z Maviulke 34834 559361 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qemer''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 2nisthps1arbccfs6afpgfmpnz54gny 0 99309 559374 534584 2026-10-17T11:06:01Z Maviulke 34834 559374 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zuxruf''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] eql3vd9669an6krfib0w7hlw9szfe66 0 99310 559387 534598 2026-10-17T11:45:47Z Maviulke 34834 559387 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mıcadele''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] mczy8kov9t0qjq8i0brnjidlx0ilnjw 0 99311 559368 534596 2026-10-17T10:57:56Z Maviulke 34834 559368 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Weqıya''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] otk7c9np0pqd7ih58hhuz4nc9hvm94d 0 99312 559351 534585 2026-10-17T10:33:50Z Maviulke 34834 559351 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Duxan''' yew [[sura|surey]] [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 23h7z8egh0ekhjqn5x5pdt44k79u6c2 0 99314 559376 534599 2026-10-17T11:13:30Z Maviulke 34834 559376 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Heşr''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] cozkh8jbtib8w1726tr93gmvt9wop45 0 99315 559375 534604 2026-10-17T11:08:37Z Maviulke 34834 559375 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''İnfıtar''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] pd05b9f7ckb3wgmmsqogkpigr2ckjl4 0 99318 559348 534586 2026-10-17T10:29:41Z Maviulke 34834 559348 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Casiya''' yew [[sura|surey]] [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 42z0iw16dcku59h5ev6t4x074qb7g8k 0 99319 559385 534601 2026-10-17T11:44:27Z Maviulke 34834 559385 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mınafıqun''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] ho5ybwxpj2zln4gewolughb4uh7spyc 0 99320 559382 534600 2026-10-17T11:17:15Z Maviulke 34834 559382 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Seff''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] jhmubd3w535zvp4wrjumkb6x9z3s8wp 3 100454 559292 556503 2026-10-16T14:34:10Z Manchiu 31497 Manchiu, pela [[Werênayışê karberi:ChomponU Pongsawet]] ra kırışt pela [[Werênayışê karberi:VocalCat2207]]: Nameyê karberi namedayış de pela "[[Special:CentralAuth/ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]]" ra "[[Special:CentralAuth/VocalCat2207|VocalCat2207]]" otomatikman kırışiya 556503 wikitext text/x-wiki == Modul:Infobox == Your so-called update for [https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Modul:Infobox&diff=prev&oldid=556499 the module] has caused the templates to stop working. Since every website has its own specific settings, a blanket update does more harm than good. Please refrain from doing this in the future. [[Karber:Mirzali|Mirzali]] ([[Werênayışê karberi:Mirzali|mesac]]) 13:09, 30 Tebaxe 2026 ([[UTC]]) mffdsm082hpm41vmq0c0s9p71z53ohg 0 101081 559369 559237 2026-10-17T10:58:41Z Maviulke 34834 559369 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tin''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 4dnhskfj3av6s3gplhf1wu0359soy4w 0 101083 559370 559239 2026-10-17T10:59:08Z Maviulke 34834 559370 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Teğabun''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 5nhv60cu6ysvuxu6sg8xz7pxp1o3jcj 0 101084 559367 559241 2026-10-17T10:57:23Z Maviulke 34834 559367 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tehrim''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] qaglvynofu4mjbwvh4gw98992ncymzf 0 101085 559352 559242 2026-10-17T10:45:52Z Maviulke 34834 559352 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qeleme''' yew [[sura|surey]] [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] d80bx839u77ikwtxhqx1tgdgpfno5yt 0 101086 559377 559243 2026-10-17T11:13:58Z Maviulke 34834 559377 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mıteffıfin''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] 2435obihtdo55twqtgfh9eg4kqncbsj 0 101089 559340 559246 2026-10-17T10:04:32Z Maviulke 34834 559340 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hımeza''' yew [[sura|surey]] [[Qurane|qurani]] ya. ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Sura]] *[[Ayat]] {Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Surê Qurane]] cxri4dk3vse9r7gxvqfb9o3l8lqj0yj 559341 559340 2026-10-17T10:12:36Z Maviulke 34834 559341 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hımeza''' yew [[sura|surey]] [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Surê Qurane]] 806fz8obe2l4qbm5mfgiygsc50nx9ze 559342 559341 2026-10-17T10:20:32Z Maviulke 34834 559342 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hımeza''' yew [[sura|surey]] [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Surê Qurane]] 7goh2u5vrjlpftcnqq39337u8txkwrp 559343 559342 2026-10-17T10:26:27Z Maviulke 34834 559343 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hımeza''' yew [[sura|surey]] [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Surê Qurane]] e77osee1ssfz3o3em6va33ou0nixdw4 559390 559343 2026-10-17T11:47:14Z Maviulke 34834 559390 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hımeza''' yew [[sura|surey]] kıtabê [[Qurane|qurani]] ya. ==Esas == *[[Sura]] *[[Ayat]] ==Bıvênên == *[[Hedis]] *[[Qıyas]] *[[İctıhad]] *[[Kelam]] ==Bıwane== *[[İslam]] *[[Helal]] *[[Heram]] {{Portal|İslam|Cıwiyayış}} {{Kontrolê_otoriteyi}} {{Qurane}} [[Kategoriye:Sure yê Qurani]] lm522fbo2vkdsr7rr8ae03gpjzl4ch4 14 101092 559286 559262 2026-10-16T12:31:06Z Maviulke 34834 removed [[Category:Şûkê Suriya]]; added [[Category:Sûkê Iraqi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559286 wikitext text/x-wiki [[Kategoriye:Sûkê Iraqi]] 3vc0w4qtj041ez5fgo408wqir0hnk0l 559289 559286 2026-10-16T12:34:30Z Maviulke 34834 removed [[Category:Sûkê Iraqi]]; added [[Category:Sûkê İraqi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559289 wikitext text/x-wiki [[Kategoriye:Sûkê İraqi]] i3qnvg9ag1tqg98hfgc8zyoze7443t7 14 101093 559287 2026-10-16T12:32:11Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '[[Kategoriye:Coğrafya yê Iraqi]]' ra pela newiye vıraziye 559287 wikitext text/x-wiki [[Kategoriye:Coğrafya yê Iraqi]] icqldip5r9io84kq7sbjxp5d9pz5tm8 559288 559287 2026-10-16T12:33:24Z Maviulke 34834 removed [[Category:Coğrafya yê Iraqi]]; added [[Category:Bestere]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559288 wikitext text/x-wiki [[Kategoriye:Bestere]] 371nbb4fojbibiwvowwnst0ej9l4wvk 3 101094 559293 2026-10-16T14:34:10Z Manchiu 31497 Manchiu, pela [[Werênayışê karberi:ChomponU Pongsawet]] ra kırışt pela [[Werênayışê karberi:VocalCat2207]]: Nameyê karberi namedayış de pela "[[Special:CentralAuth/ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]]" ra "[[Special:CentralAuth/VocalCat2207|VocalCat2207]]" otomatikman kırışiya 559293 wikitext text/x-wiki #HETENAYIŞ [[Werênayışê karberi:VocalCat2207]] 2yn4wpjp7pw25xd3yejz22urr6ft8ne 0 101095 559299 2026-10-16T15:16:27Z Maviulke 34834 Maviulke, pela [[Çarxo Kemera Cilayin]] ra kırışt pela [[Çerxê Kemerê Cilayin]] 559299 wikitext text/x-wiki #HETENAYIŞ [[Çerxê Kemerê Cilayin]] om1l2ett1xrc9ybk7oax2dwabvqbhoo 14 101096 559394 2026-10-17T11:53:34Z Maviulke 34834 Ebe zerrekê '[[Kategoriye:Qurane]]' ra pela newiye vıraziye 559394 wikitext text/x-wiki [[Kategoriye:Qurane]] q712b477o54mpf59r0hj77quwne5h4c 0 101097 559397 2026-10-17T11:54:49Z Maviulke 34834 Maviulke, pela [[Rehman (sure)]] ra kırışt pela [[Rehman (sura)]] 559397 wikitext text/x-wiki #HETENAYIŞ [[Rehman (sura)]] 0n3wlvove1gil35rd834crym0snewsz 559398 559397 2026-10-17T11:55:00Z Maviulke 34834 added [[Category:Bestere]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559398 wikitext text/x-wiki #HETENAYIŞ [[Rehman (sura)]] [[Kategoriye:Bestere]] 8vnus352rityv1whsl142qoke132akg 0 101098 559402 2026-10-17T11:57:11Z Maviulke 34834 Maviulke, pela [[Qaf (sure)]] ra kırışt pela [[Qaf (sura)]] 559402 wikitext text/x-wiki #HETENAYIŞ [[Qaf (sura)]] b4wcwkm28uibgb4gn6x5da3qbuasm2h 559403 559402 2026-10-17T11:57:38Z Maviulke 34834 added [[Category:Bestere]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559403 wikitext text/x-wiki #HETENAYIŞ [[Qaf (sura)]] [[Kategoriye:Bestere]] lhn66ahb85show0ekif8bw843y39dys