Wikiqısebend
diqwiktionary
https://diq.wiktionary.org/wiki/Pela_Seri
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
case-sensitive
Medya
Xısusi
Werênayış
Karber
Werênayışê karberi
Wikiqısebend
Werênayışê Wikiqısebend
Dosya
Werênayışê dosya
MedyaWiki
Werênayışê MedyaWikiyi
Şablon
Werênayışê şabloni
Peşti
Werênayışê peşti
Kategoriye
Werênayışê kategoriye
TimedText
TimedText talk
Modul
Werênayışê moduli
Event
Event talk
adır
0
9041
87774
87771
2026-07-17T07:06:29Z
Asmen
192
varyanti "adıl, odıl" zanaena mı ra çıniyê
87774
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[ɑˈdɪɾ]}}
* {{hece|a|dır}}
* {{veng|diq|LL-Q10199 (zza)-Mirzali-adır.wav|Veng}}
=== Name ===
[[Dosya:Firetora.jpg|250px|thumb|'''adır''']]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{terimi|diq|kimya}} Genel de yew reaksiyonê kimyewiyo ke yewbiyayışê madeyanê oksicen u karboni ya ci ar-dûyê dê bini ra yeno meydan u şeno xo be xo bıramno. Cı ra tani, roşti u dû veciyeno. Veşayışê cı halanê kıl u kori de aseno.
#* '''''Adır''' nao vêseno''<br />''Zerrê mı têv dano'' {{çıme2|{{w|Umut Altınçağ}}, ''Merdena mına''}}
# Nımûneyê dê nê reaksiyonê kimyewiyo; bılxasa adıro ke cayê do beli de qesden yeno wekerdene u ramniyeno sey adırê kampi ya ci adırê ocaği.
#* ''Ma dormeyê '''adır'''i de nıştime ro kılami u şanıki vati.''
# {{terimi|diq|simya|felsefe}} Weqaya veşayışi; adıro ke sey elementanê klasikan ya ci yewê dê unsuranê simyayê temelan ra qebul beno.
# Soba ya ci germkero ke heruna adırê raştıkêni de gırweyniyeno (sey nımûne adırcayo elektrikın/sobaya elektrikıne).
# Eştışê çekanê ke teqiyenê.
#* '''''Adır'''ê topi heta peşewe ramıt.''
# {{terimi|diq|tıb}} Germiya wıcudiya ke genel de be tesirê nêweşiye ra zêdiyena.
#* ''Wexto peyên de '''adır'''ê mı bi berz. Hıni zanan ke mı serde gırewt.''
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Sûrbiyayışo ke hêrs ra ver yeno pêra.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Arzûyo şıdetın.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Derd u deco gırd.
#* '''''Adır'''o ke zerreyê mı de hewna nêşi.''
==== Varyanti ====
çıniyê
==== Edebiyat de ====
* {{g|diq|ar#Name 2|c=n}}
==== Hemmena ====
* {{l|diq|heraret|c=n}}
* {{l|diq|şewat|c=n}}
==== Gırweynayış ====
{{hide-top|Awankerdışê çekuye}}
''Nameyo pêrabeste'':
* [[adırca]]
* [[adırgan]]
* [[adırgeh]]
''Qıseyi'':
* [[adırê qocan gurro]]
* [[adıri sernayene]]
* [[adır varayene]]
* [[adırvarnayış]]
''Sıfet'':
* [[adırın]]
''Vate'':
* [[adır û şewat]]
''Vatena verênan'':
* [[adır ke kewt ça, uca vêşeno]]
* [[wexto ke adır kewt, tern u wışk piya vêşenê]]
{{hide-bottom}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
*{{Z|ine-pro}} ra: *'''h₂eh₁ter'''- ("adır")
*{{Z|ae}}, {{Z|peo}}: '''ātar'''- ("adır"), '''ātarš'''- ("ê adıri" genitif)
*{{Z|sa}}: '''átharvan''' ("pirê adıri")
*{{Z|xpr}}, {{Z|pal}}: '''ādur''' ("adır")
*{{Z|diq}}: '''ādir''' (be {{ir}} ra)
* {{Z|hy}}: '''ayrel''' ("adır wekerdene")
* {{Z|ga}}: '''áith''' ("fırıne")
*{{Z|la}}: '''āter''' ("siyao mat; siyao veşae")
* {{Z|xum}}: '''atru''' ("siya")
* {{Z|cy}}: '''odyn''' ("fırıne")
:* <font style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Nişanyan}}, {{Watkins|p.5}}</font>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser|reaksiyonê oksidasyoni}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Feuer|nt}}
* {{z|zh}}: {{ç+|zh|火}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|api}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|نَار|m}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|fajro}}
* {{z|ae}}: {{ç+|ae|𐬁𐬙𐬀𐬭}}
* {{z|io}}: {{ç+|io|fairo}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fire}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|feu|n}}
* Kurdki:
*: {{z|sdh}}: {{ç+|sdh|ئاگِر}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|agir|n}}, {{ç+|kmr|ar|n}}
*: {{z|lki}}: {{ç+|lki|ئاگِر}}
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|ئاگِر}}, {{ç+|ckb|ئاوِر}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|火}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|ភ្លើង}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|불}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຟ}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|api}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|မီး}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|apoy}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไฟ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|lửa}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|weqaya zerarê adıri}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Brand|n}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|yangın}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|şewat}}
* {{z|af}}: {{ç+|af|koors}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Fieber|nt}}, {{ç+|de|Temperaturerhöhung|m}}
*: {{z|pdt}}: {{ç+|pdt|Feeba|nt}}, {{ç+|pdt|Braunt|nt}}
* {{z|alt}}: {{ç+|alt|туму}}, {{ç+|alt|безгек}}
* {{z|am}}: {{ç+|am|ትኩሳት}}
* {{z|sq}}: {{ç+|sq|ethe|m}}
* {{z|rup}}: {{ç+|rup|heavrã|m}}
* {{z|as}}: {{ç+|as|জ্বৰ}}
* {{z|aii}}: {{ç+|aii|ܚܲܡܚܲܡܬܵܐ|m}}
* {{z|ast}}: {{ç+|ast|fiebre|m}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|qızdırma}}, {{ç+|az|isitmə}}
* {{z|ba}}: {{ç+|ba|биҙгәк}}
* {{z|eu}}: {{ç+|eu|sukar}}
* {{z|be}}: {{ç+|be|тэмперату́ра|m}}, {{ç+|be|гара́чка|m}}, {{{ç+|be|жар|n}}, {{ç+|be|ліхама́нка|m}}
* {{z|bn}}: {{ç+|bn|জ্বর}}
* Berberki:
*: {{z|shi}}: {{ç+|shi|ⵜⴰⵡⵍⴰ|m}}
* {{z|bcl}}: {{ç+|bcl|kalentura}}
* {{z|bg}}: {{ç+|bg|температу́ра|m}}, {{ç+|bg|тре́ска|m}}
* {{z|ccp}}: {{ç+|ccp|𑄎𑄧𑄢𑄴|tr=jar}}
* {{z|ccc}}: {{ç+|ccc|alijkwa'takochi}}
* {{z|cs}}: {{ç+|cs|horečka|m}}, {{ç+|cs|teplota|m}}
* Çinki:
*: {{z|cmn}}: {{ç+|cmn|發熱|tr=fārè}}, {{ç+|cmn|發燒|tr=fāshāo}} ''(wextqıse; "adırê xo biyayene")'', {{ç+|cmn|熱病}}, {{ç+|cmn|熱病|tr=rèbìng}}
* {{z|da}}: {{ç+|da|feber|c}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|demam}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|حُمَّة|m}}, {{ç+|ar|حُمَّى|m}}
*: {{z|arz}}: {{ç+|arz|سخنية|m|tr=suxuneyya}}
*: {{z|acw}}: {{ç+|acw|حرارة|m|tr=ḥarāra}}
*: {{z|ary}}: {{ç+|ary|سخانة|m|tr=sḵāna}}
* {{z|hy}}: {{ç+|hy|տենդ}}, {{ç+|hy|տաքություն}}, {{ç+|hy|ջերմություն}}, {{ç+|hy|կրակ}} {{k|mecazi}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|febro}}
* {{z|et}}: {{ç+|et|palavik}}
* {{z|fo}}: {{ç+|fo|fepur|n}}
* {{z|fa}}: {{ç+|fa|تَب}}
* {{z|fi}}: {{ç+|fi|kuume}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|fièvre|m}}
* {{z|fur}}: {{ç+|fur|fiere|m}}
* {{z|gl}}: {{ç+|gl|febre|m}}, {{ç+|gl|quentura|m}}
* {{z|gd}}: {{ç+|gd|fiabhras|n}}
* {{z|got}}: {{ç+|got|𐌱𐍂𐌹𐌽𐌽𐍉|m}}, {{ç+|got|𐌷𐌴𐌹𐍄𐍉|m}}
* {{z|gn}}: {{ç+|gn|akãnundu}}
* {{z|gu}}: {{ç+|gu|તાવ|n}}
* {{z|ka}}: {{ç+|ka|სიცხე}}, {{ç+|ka|ციებ-ცხელება}}, {{ç+|ka|ტემპერატურა}}
* {{z|hil}}: {{ç+|hil|hilanat}}
* {{z|hi}}: {{ç+|hi|बुख़ार|n}}, {{ç+|hi|ज्वर|n}}
* {{z|nl}}: {{ç+|nl|verhoging|m}}, {{ç+|nl|koorts|m}}
* {{z|he}}: {{ç+|he|קַדַּחַת|m|tr=kadákhat}}
* {{z|ilo}}: {{ç+|ilo|gurigor}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fever}}
*: {{z|ang}}: {{ç+|ang|hriþ}}
* {{z|izh}}: {{ç+|izh|žaaru}}, {{ç+|izh|varitauti}}
* {{z|ia}}: {{ç+|ia|febre}}
* {{z|iqu}}: {{ç+|iqu|ípanaca}}
* {{z|ga}}: {{ç+|ga|fiabhras|n}}
* {{z|is}}: {{ç+|is|hiti|n}}, {{ç+|is|hitasótt|m}}
* {{z|es}}: {{ç+|es|fiebre|m}}, {{ç+|es|calentura|m}}
* {{z|isd}}: {{ç+|isd|daxang}}
* {{z|it}}: {{ç+|it|febbre|m}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|熱|tr=ねつ, netsu}}, {{ç+|ja|発熱|tr=はつねつ, hatsunetsu}}
* {{z|ca}}: {{ç+|ca|febre|m}}
* {{z|pam}}: {{ç+|pam|lagnat}}
* {{z|qu}}: {{ç+|qu|rupha}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|គ្រុន}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|열(熱)}}, {{ç+|ko|열병(熱病)}}, {{ç+|ko|발열(發熱)}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຂ້}}
* Kurdki:
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|تا}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|ta|m}}, {{ç+|kmr|tasar|m}}, {{ç+|kmr|tagerm|m}}
* {{z|lld}}: {{ç+|lld|fiëura|m}}
* {{z|la}}: {{ç+|la|febris|n}}
* {{z|lv}}: {{ç+|lv|drudzis|n}}
* {{z|lt}}: {{ç+|lt|karščiavimas|n}}
* {{z|khb}}: {{ç+|khb|ᦺᦃᧉ}}
* {{z|hu}}: {{k|37.8°C ya zi 100°F ser}} {{ç+|hu|láz}}, {{k|adıro nerm, 36.8–37.8°C ya zi 98.2–100°F}} {{ç+|hu|hőemelkedés}}
* {{z|mk}}: {{ç+|mk|треска|m}}
* {{z|mg}}: {{ç+|mg|fanaviana}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|demam}}
* {{z|swb}}: {{ç+|swb|ɓuhuo|c5|c6}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|အဖျား}}
* {{z|egy}}: {{ç+|egy|šmmt|h=S-m-m-t-Q7|m}}
* {{z|nci}}: {{ç+|nci|tletl}}
* {{z|nv}}: {{ç+|nv|tahoniigááh}}
* {{z|ne}}: {{ç+|ne|ज्वरो}}
* {{z|nrf}}: {{ç+|nrf|fièvre|m}}
* {{z|no}}:
*: {{z|nb}}: {{ç+|nb|feber|n}}
* {{z|oc}}: {{ç+|oc|fèbre}}
* {{z|pi}}: {{ç+|pi|pariḷāha|n}}, {{ç+|pi|jararoga|n}}
* {{z|pag}}: {{ç+|pag|puetang}}
* {{z|rsk}}: {{ç+|rsk|горучка|m}}
* {{z|pa}}: {{ç+|pa|ਤਾਪ|n}}, {{ç+|pa|ਬੁਖ਼ਾਰ|n}}
* {{z|ps}}: {{ç+|ps|تبه|m|tr=tᶕba}}
* {{z|pl}}: {{ç+|pl|gorączka|m}}, {{ç+|pl|temperatura|m}}
* {{z|pt}}: {{ç+|pt|febre|m}}
* {{z|kk}}: {{ç+|kk|қызба}}
* {{z|ky}}: {{ç+|ky|калтыратма}}, {{ç+|ky|безгек}}
* {{z|rgn}}: {{ç+|rgn|favarsena|m}}
* {{z|ro}}: {{ç+|ro|temperatură|m}}, {{ç+|ro|febră|m}}
* {{z|rm}}: {{ç+|rm|fevra|m}}, {{ç+|rm|feavra|m}}, {{ç+|rm|feivra|m}}
* {{z|ru}}: {{ç+|ru|температу́ра|m}}, {{ç+|ru|лихора́дка|m}}, {{ç+|ru|горя́чка|m}}, {{ç+|ru|жар|n}}
* {{z|sa}}: {{ç+|sa|ज्वर|n}}
* {{z|sc}}: {{ç+|sc|calentura|m}}, {{ç+|sc|callantura|m}}
* {{z|ceb}}: {{ç+|ceb|hilanat}}, {{ç+|ceb|kalentura}}
* {{z|sh}}:
*: be Kırilki: {{ç+|sh|гро̀зница|m}}
*: be latinki}: {{ç+|sh|gròznica|m}}
* {{z|scn}}: {{ç+|scn|frevi}}
* {{z|sk}}: {{ç+|sk|horúčka|m}}
* {{z|sl}}: {{ç+|sl|vročina|m}}
* {{z|so}}: {{ç+|so|qandho}}
* Sorbki:
*: {{z|dsb}}: {{ç+|dsb|zymnica|m}}
* {{z|sux}}: {{ç+|sux|𒌓|ts=ud}}
* {{z|sw}}: {{k|sınıfe 9/10}} {{ç+|sw|homa}}, {{ç+|sw|harara}}
* {{z|sv}}: {{ç+|sv|feber|c}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|lagnat}}
* {{z|tg}}: {{ç+|tg|таб}}, {{ç+|tg|табларза}}
* {{z|ta}}: {{ç+|ta|காய்ச்சல்}}, {{ç+|ta|ஜுரம்}}, {{ç+|ta|ஜ்வரம்}}
* {{z|tt}}: {{ç+|tt|бизгәк}}
* {{z|tsg}}: {{ç+|tsg|hinglaw}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไข้}}
* {{z|te}}: {{ç+|te|జ్వరము}}, {{ç+|te|వేకి}}, {{ç+|te|పులకరము}}
* {{z|ti}}: {{ç+|ti|ምርባጽ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}, {{ç+|tr|humma}}
*: {{z|ota}}: {{ç+|ota|حرارت|tr=hararet}}
* {{z|tk}}: {{ç+|tk|gyzzyrma}}
* {{z|uk}}: {{ç+|uk|гаря́чка|m}}, {{ç+|uk|лихома́нка|m}}, {{ç+|uk|температу́ра|m}} {{k|argo}}, {{ç+|uk|жар|n}}, {{ç+|uk|пропáсниця|m}}
* {{z|ur}}: {{ç+|ur|بُخار|n}}, {{ç+|ur|تاپ|n}}
* {{z|ug}}: {{ç+|ug|قىزىتما}}
* {{z|uz}}: {{ç+|uz|isitma}}, {{ç+|uz|bezgak}}
* {{z|vec}}: {{ç+|vec|fevra|m}}, {{ç+|vec|féra}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|sốt}}
* {{z|vo}}: {{ç+|vo|fif}}
* {{z|wa}}: {{ç+|wa|five|m}}
* {{z|cy}}: {{ç+|cy|twymyn}}, {{ç+|cy|achre|n}}
* {{z|yka}}: {{ç+|yka|lemmun}}
* {{z|yi}}: {{ç+|yi|פֿיבער|m}}
* {{z|el}}: {{ç+|el|πυρετός|n}}
*: {{z|grc}}: {{ç+|grc|πυρετός|n}}
{{ç-bın}}
nd39d883ehfb8i695smurt7v4nitk9q
87775
87774
2026-07-17T07:09:52Z
Asmen
192
imla u gramer u ard ro Zazakiyê Hemıne
87775
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[ɑˈdɪɾ]}}
* {{hece|a|dır}}
* {{veng|diq|LL-Q10199 (zza)-Mirzali-adır.wav|Veng}}
=== Name ===
[[Dosya:Firetora.jpg|250px|thumb|'''adır''']]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{terimi|diq|kimya}} Genel de yew reaksiyonê kimyewiyo ke yewbiyayışê madanê oksicen u karboni ya ci ar-dûyê dê bini ra yeno meydan u şeno xo be xo bıramno. Cı ra tani, roşti u dû veciyeno. Veşayışê cı halanê kıl u kori de aseno.
#* '''''Adır''' nao vêseno''<br />''Zerrê mı têv dano'' {{çıme2|{{w|Umut Altınçağ}}, ''Merdena mına''}}
# Nımûneyê dê nê reaksiyonê kimyewiyo; bılxasa adıro ke caê do beli de qesden yeno wekerdene u ramniyeno sey adırê kampi ya ci adırê ocağe.
#* ''Ma dormey '''adır'''i de nıştime ro kılami u şanıki vati.''
# {{terimi|diq|simya|felsefe}} Weqay veşayışi; adıro ke sey elementanê klasikan ya ci yewê dê unsuranê simyaê temelan ra qebul beno.
# Soba ya ci germkero ke heruna adırê raştıkêni de gırweyniyeno (sey nımûne adırcao/adıgeo elektrikın/sobaya elektrikıne).
# Eştışê çekanê ke teqiyenê.
#* '''''Adır'''ê tope heta peşewe ramıt.''
# {{terimi|diq|tıb}} Tania wıcudia ke genel de be tesirê nêweşiye ra zêdiyena.
#* ''Wexto peyên de '''adır'''ê mı bi berz. Hıni zanan ke mı serde gırewt.''
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Sûrbiyayışo ke hêrs ra ver yeno pêra.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Arzûyo şıdetın.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Derd u deco gırd.
#* '''''Adır'''o ke zerrey mı de hewn ra nêşi.''
==== Varyanti ====
çıniyê
==== Edebiyat de ====
* {{g|diq|ar#Name 2|c=n}}
==== Hemmena ====
* {{l|diq|heraret|c=n}}
* {{l|diq|şewat|c=n}}
==== Gırweynayış ====
{{hide-top|Awankerdışê çekuye}}
''Nameo pêrabeste'':
* [[adırca]]
* [[adırgan]]
* [[adırgeh]]
''Qıseyi'':
* [[adırê qocan gurro]]
* [[adıri sernayene]]
* [[adır varayene]]
* [[adırvarnayış]]
''Sıfet'':
* [[adırın]]
''Vate'':
* [[adır û şewat]]
''Vatena verênan'':
* [[adır ke kewt ça, uca vêşeno]]
* [[wexto ke adır kewt, tern u wışk piya vêşenê]]
{{hide-bottom}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
*{{Z|ine-pro}} ra: *'''h₂eh₁ter'''- ("adır")
*{{Z|ae}}, {{Z|peo}}: '''ātar'''- ("adır"), '''ātarš'''- ("ê adıri" genitif)
*{{Z|sa}}: '''átharvan''' ("pirê adıri")
*{{Z|xpr}}, {{Z|pal}}: '''ādur''' ("adır")
*{{Z|diq}}: '''ādir''' (be {{ir}} ra)
* {{Z|hy}}: '''ayrel''' ("adır wekerdene")
* {{Z|ga}}: '''áith''' ("fırıne")
*{{Z|la}}: '''āter''' ("siyao mat; siyao veşae")
* {{Z|xum}}: '''atru''' ("siya")
* {{Z|cy}}: '''odyn''' ("fırıne")
:* <font style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Nişanyan}}, {{Watkins|p.5}}</font>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser|reaksiyonê oksidasyoni}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Feuer|nt}}
* {{z|zh}}: {{ç+|zh|火}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|api}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|نَار|m}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|fajro}}
* {{z|ae}}: {{ç+|ae|𐬁𐬙𐬀𐬭}}
* {{z|io}}: {{ç+|io|fairo}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fire}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|feu|n}}
* Kurdki:
*: {{z|sdh}}: {{ç+|sdh|ئاگِر}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|agir|n}}, {{ç+|kmr|ar|n}}
*: {{z|lki}}: {{ç+|lki|ئاگِر}}
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|ئاگِر}}, {{ç+|ckb|ئاوِر}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|火}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|ភ្លើង}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|불}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຟ}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|api}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|မီး}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|apoy}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไฟ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|lửa}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|weqaya zerarê adıri}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Brand|n}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|yangın}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|şewat}}
* {{z|af}}: {{ç+|af|koors}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Fieber|nt}}, {{ç+|de|Temperaturerhöhung|m}}
*: {{z|pdt}}: {{ç+|pdt|Feeba|nt}}, {{ç+|pdt|Braunt|nt}}
* {{z|alt}}: {{ç+|alt|туму}}, {{ç+|alt|безгек}}
* {{z|am}}: {{ç+|am|ትኩሳት}}
* {{z|sq}}: {{ç+|sq|ethe|m}}
* {{z|rup}}: {{ç+|rup|heavrã|m}}
* {{z|as}}: {{ç+|as|জ্বৰ}}
* {{z|aii}}: {{ç+|aii|ܚܲܡܚܲܡܬܵܐ|m}}
* {{z|ast}}: {{ç+|ast|fiebre|m}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|qızdırma}}, {{ç+|az|isitmə}}
* {{z|ba}}: {{ç+|ba|биҙгәк}}
* {{z|eu}}: {{ç+|eu|sukar}}
* {{z|be}}: {{ç+|be|тэмперату́ра|m}}, {{ç+|be|гара́чка|m}}, {{{ç+|be|жар|n}}, {{ç+|be|ліхама́нка|m}}
* {{z|bn}}: {{ç+|bn|জ্বর}}
* Berberki:
*: {{z|shi}}: {{ç+|shi|ⵜⴰⵡⵍⴰ|m}}
* {{z|bcl}}: {{ç+|bcl|kalentura}}
* {{z|bg}}: {{ç+|bg|температу́ра|m}}, {{ç+|bg|тре́ска|m}}
* {{z|ccp}}: {{ç+|ccp|𑄎𑄧𑄢𑄴|tr=jar}}
* {{z|ccc}}: {{ç+|ccc|alijkwa'takochi}}
* {{z|cs}}: {{ç+|cs|horečka|m}}, {{ç+|cs|teplota|m}}
* Çinki:
*: {{z|cmn}}: {{ç+|cmn|發熱|tr=fārè}}, {{ç+|cmn|發燒|tr=fāshāo}} ''(wextqıse; "adırê xo biyayene")'', {{ç+|cmn|熱病}}, {{ç+|cmn|熱病|tr=rèbìng}}
* {{z|da}}: {{ç+|da|feber|c}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|demam}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|حُمَّة|m}}, {{ç+|ar|حُمَّى|m}}
*: {{z|arz}}: {{ç+|arz|سخنية|m|tr=suxuneyya}}
*: {{z|acw}}: {{ç+|acw|حرارة|m|tr=ḥarāra}}
*: {{z|ary}}: {{ç+|ary|سخانة|m|tr=sḵāna}}
* {{z|hy}}: {{ç+|hy|տենդ}}, {{ç+|hy|տաքություն}}, {{ç+|hy|ջերմություն}}, {{ç+|hy|կրակ}} {{k|mecazi}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|febro}}
* {{z|et}}: {{ç+|et|palavik}}
* {{z|fo}}: {{ç+|fo|fepur|n}}
* {{z|fa}}: {{ç+|fa|تَب}}
* {{z|fi}}: {{ç+|fi|kuume}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|fièvre|m}}
* {{z|fur}}: {{ç+|fur|fiere|m}}
* {{z|gl}}: {{ç+|gl|febre|m}}, {{ç+|gl|quentura|m}}
* {{z|gd}}: {{ç+|gd|fiabhras|n}}
* {{z|got}}: {{ç+|got|𐌱𐍂𐌹𐌽𐌽𐍉|m}}, {{ç+|got|𐌷𐌴𐌹𐍄𐍉|m}}
* {{z|gn}}: {{ç+|gn|akãnundu}}
* {{z|gu}}: {{ç+|gu|તાવ|n}}
* {{z|ka}}: {{ç+|ka|სიცხე}}, {{ç+|ka|ციებ-ცხელება}}, {{ç+|ka|ტემპერატურა}}
* {{z|hil}}: {{ç+|hil|hilanat}}
* {{z|hi}}: {{ç+|hi|बुख़ार|n}}, {{ç+|hi|ज्वर|n}}
* {{z|nl}}: {{ç+|nl|verhoging|m}}, {{ç+|nl|koorts|m}}
* {{z|he}}: {{ç+|he|קַדַּחַת|m|tr=kadákhat}}
* {{z|ilo}}: {{ç+|ilo|gurigor}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fever}}
*: {{z|ang}}: {{ç+|ang|hriþ}}
* {{z|izh}}: {{ç+|izh|žaaru}}, {{ç+|izh|varitauti}}
* {{z|ia}}: {{ç+|ia|febre}}
* {{z|iqu}}: {{ç+|iqu|ípanaca}}
* {{z|ga}}: {{ç+|ga|fiabhras|n}}
* {{z|is}}: {{ç+|is|hiti|n}}, {{ç+|is|hitasótt|m}}
* {{z|es}}: {{ç+|es|fiebre|m}}, {{ç+|es|calentura|m}}
* {{z|isd}}: {{ç+|isd|daxang}}
* {{z|it}}: {{ç+|it|febbre|m}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|熱|tr=ねつ, netsu}}, {{ç+|ja|発熱|tr=はつねつ, hatsunetsu}}
* {{z|ca}}: {{ç+|ca|febre|m}}
* {{z|pam}}: {{ç+|pam|lagnat}}
* {{z|qu}}: {{ç+|qu|rupha}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|គ្រុន}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|열(熱)}}, {{ç+|ko|열병(熱病)}}, {{ç+|ko|발열(發熱)}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຂ້}}
* Kurdki:
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|تا}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|ta|m}}, {{ç+|kmr|tasar|m}}, {{ç+|kmr|tagerm|m}}
* {{z|lld}}: {{ç+|lld|fiëura|m}}
* {{z|la}}: {{ç+|la|febris|n}}
* {{z|lv}}: {{ç+|lv|drudzis|n}}
* {{z|lt}}: {{ç+|lt|karščiavimas|n}}
* {{z|khb}}: {{ç+|khb|ᦺᦃᧉ}}
* {{z|hu}}: {{k|37.8°C ya zi 100°F ser}} {{ç+|hu|láz}}, {{k|adıro nerm, 36.8–37.8°C ya zi 98.2–100°F}} {{ç+|hu|hőemelkedés}}
* {{z|mk}}: {{ç+|mk|треска|m}}
* {{z|mg}}: {{ç+|mg|fanaviana}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|demam}}
* {{z|swb}}: {{ç+|swb|ɓuhuo|c5|c6}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|အဖျား}}
* {{z|egy}}: {{ç+|egy|šmmt|h=S-m-m-t-Q7|m}}
* {{z|nci}}: {{ç+|nci|tletl}}
* {{z|nv}}: {{ç+|nv|tahoniigááh}}
* {{z|ne}}: {{ç+|ne|ज्वरो}}
* {{z|nrf}}: {{ç+|nrf|fièvre|m}}
* {{z|no}}:
*: {{z|nb}}: {{ç+|nb|feber|n}}
* {{z|oc}}: {{ç+|oc|fèbre}}
* {{z|pi}}: {{ç+|pi|pariḷāha|n}}, {{ç+|pi|jararoga|n}}
* {{z|pag}}: {{ç+|pag|puetang}}
* {{z|rsk}}: {{ç+|rsk|горучка|m}}
* {{z|pa}}: {{ç+|pa|ਤਾਪ|n}}, {{ç+|pa|ਬੁਖ਼ਾਰ|n}}
* {{z|ps}}: {{ç+|ps|تبه|m|tr=tᶕba}}
* {{z|pl}}: {{ç+|pl|gorączka|m}}, {{ç+|pl|temperatura|m}}
* {{z|pt}}: {{ç+|pt|febre|m}}
* {{z|kk}}: {{ç+|kk|қызба}}
* {{z|ky}}: {{ç+|ky|калтыратма}}, {{ç+|ky|безгек}}
* {{z|rgn}}: {{ç+|rgn|favarsena|m}}
* {{z|ro}}: {{ç+|ro|temperatură|m}}, {{ç+|ro|febră|m}}
* {{z|rm}}: {{ç+|rm|fevra|m}}, {{ç+|rm|feavra|m}}, {{ç+|rm|feivra|m}}
* {{z|ru}}: {{ç+|ru|температу́ра|m}}, {{ç+|ru|лихора́дка|m}}, {{ç+|ru|горя́чка|m}}, {{ç+|ru|жар|n}}
* {{z|sa}}: {{ç+|sa|ज्वर|n}}
* {{z|sc}}: {{ç+|sc|calentura|m}}, {{ç+|sc|callantura|m}}
* {{z|ceb}}: {{ç+|ceb|hilanat}}, {{ç+|ceb|kalentura}}
* {{z|sh}}:
*: be Kırilki: {{ç+|sh|гро̀зница|m}}
*: be latinki}: {{ç+|sh|gròznica|m}}
* {{z|scn}}: {{ç+|scn|frevi}}
* {{z|sk}}: {{ç+|sk|horúčka|m}}
* {{z|sl}}: {{ç+|sl|vročina|m}}
* {{z|so}}: {{ç+|so|qandho}}
* Sorbki:
*: {{z|dsb}}: {{ç+|dsb|zymnica|m}}
* {{z|sux}}: {{ç+|sux|𒌓|ts=ud}}
* {{z|sw}}: {{k|sınıfe 9/10}} {{ç+|sw|homa}}, {{ç+|sw|harara}}
* {{z|sv}}: {{ç+|sv|feber|c}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|lagnat}}
* {{z|tg}}: {{ç+|tg|таб}}, {{ç+|tg|табларза}}
* {{z|ta}}: {{ç+|ta|காய்ச்சல்}}, {{ç+|ta|ஜுரம்}}, {{ç+|ta|ஜ்வரம்}}
* {{z|tt}}: {{ç+|tt|бизгәк}}
* {{z|tsg}}: {{ç+|tsg|hinglaw}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไข้}}
* {{z|te}}: {{ç+|te|జ్వరము}}, {{ç+|te|వేకి}}, {{ç+|te|పులకరము}}
* {{z|ti}}: {{ç+|ti|ምርባጽ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}, {{ç+|tr|humma}}
*: {{z|ota}}: {{ç+|ota|حرارت|tr=hararet}}
* {{z|tk}}: {{ç+|tk|gyzzyrma}}
* {{z|uk}}: {{ç+|uk|гаря́чка|m}}, {{ç+|uk|лихома́нка|m}}, {{ç+|uk|температу́ра|m}} {{k|argo}}, {{ç+|uk|жар|n}}, {{ç+|uk|пропáсниця|m}}
* {{z|ur}}: {{ç+|ur|بُخار|n}}, {{ç+|ur|تاپ|n}}
* {{z|ug}}: {{ç+|ug|قىزىتما}}
* {{z|uz}}: {{ç+|uz|isitma}}, {{ç+|uz|bezgak}}
* {{z|vec}}: {{ç+|vec|fevra|m}}, {{ç+|vec|féra}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|sốt}}
* {{z|vo}}: {{ç+|vo|fif}}
* {{z|wa}}: {{ç+|wa|five|m}}
* {{z|cy}}: {{ç+|cy|twymyn}}, {{ç+|cy|achre|n}}
* {{z|yka}}: {{ç+|yka|lemmun}}
* {{z|yi}}: {{ç+|yi|פֿיבער|m}}
* {{z|el}}: {{ç+|el|πυρετός|n}}
*: {{z|grc}}: {{ç+|grc|πυρετός|n}}
{{ç-bın}}
4g9zt8tro8ccpqzbgk4qwcqqf4tdcy4
87776
87775
2026-07-17T08:10:34Z
Umut Akkoç
193
/* Name */ +r
87776
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[ɑˈdɪɾ]}}
* {{hece|a|dır}}
* {{veng|diq|LL-Q10199 (zza)-Mirzali-adır.wav|Veng}}
=== Name ===
[[Dosya:Firetora.jpg|250px|thumb|'''adır''']]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{terimi|diq|kimya}} Genel de yew reaksiyonê kimyewiyo ke yewbiyayışê madanê oksicen u karboni ya ci ar-dûyê dê bini ra yeno meydan u şeno xo be xo bıramno. Cı ra tani, roşti u dû veciyeno. Veşayışê cı halanê kıl u kori de aseno.
#* '''''Adır''' nao vêseno''<br />''Zerrê mı têv dano'' {{çıme2|{{w|Umut Altınçağ}}, ''Merdena mına''}}
# Nımûneyê dê nê reaksiyonê kimyewiyo; bılxasa adıro ke caê do beli de qesden yeno wekerdene u ramniyeno sey adırê kampi ya ci adırê ocağe.
#* ''Ma dormey '''adır'''i de nıştime ro kılami u şanıki vati.''
# {{terimi|diq|simya|felsefe}} Weqay veşayışi; adıro ke sey elementanê klasikan ya ci yewê dê unsuranê simyaê temelan ra qebul beno.
# Soba ya ci germkero ke heruna adırê raştıkêni de gırweyniyeno (sey nımûne adırcao/adırgeo elektrikın/sobaya elektrikıne).
# Eştışê çekanê ke teqiyenê.
#* '''''Adır'''ê tope heta peşewe ramıt.''
# {{terimi|diq|tıb}} Tania wıcudia ke genel de be tesirê nêweşiye ra zêdiyena.
#* ''Wexto peyên de '''adır'''ê mı bi berz. Hıni zanan ke mı serde gırewt.''
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Sûrbiyayışo ke hêrs ra ver yeno pêra.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Arzûyo şıdetın.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Derd u deco gırd.
#* '''''Adır'''o ke zerrey mı de hewn ra nêşi.''
==== Varyanti ====
çıniyê
==== Edebiyat de ====
* {{g|diq|ar#Name 2|c=n}}
==== Hemmena ====
* {{l|diq|heraret|c=n}}
* {{l|diq|şewat|c=n}}
==== Gırweynayış ====
{{hide-top|Awankerdışê çekuye}}
''Nameo pêrabeste'':
* [[adırca]]
* [[adırgan]]
* [[adırgeh]]
''Qıseyi'':
* [[adırê qocan gurro]]
* [[adıri sernayene]]
* [[adır varayene]]
* [[adırvarnayış]]
''Sıfet'':
* [[adırın]]
''Vate'':
* [[adır û şewat]]
''Vatena verênan'':
* [[adır ke kewt ça, uca vêşeno]]
* [[wexto ke adır kewt, tern u wışk piya vêşenê]]
{{hide-bottom}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
*{{Z|ine-pro}} ra: *'''h₂eh₁ter'''- ("adır")
*{{Z|ae}}, {{Z|peo}}: '''ātar'''- ("adır"), '''ātarš'''- ("ê adıri" genitif)
*{{Z|sa}}: '''átharvan''' ("pirê adıri")
*{{Z|xpr}}, {{Z|pal}}: '''ādur''' ("adır")
*{{Z|diq}}: '''ādir''' (be {{ir}} ra)
* {{Z|hy}}: '''ayrel''' ("adır wekerdene")
* {{Z|ga}}: '''áith''' ("fırıne")
*{{Z|la}}: '''āter''' ("siyao mat; siyao veşae")
* {{Z|xum}}: '''atru''' ("siya")
* {{Z|cy}}: '''odyn''' ("fırıne")
:* <font style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Nişanyan}}, {{Watkins|p.5}}</font>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser|reaksiyonê oksidasyoni}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Feuer|nt}}
* {{z|zh}}: {{ç+|zh|火}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|api}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|نَار|m}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|fajro}}
* {{z|ae}}: {{ç+|ae|𐬁𐬙𐬀𐬭}}
* {{z|io}}: {{ç+|io|fairo}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fire}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|feu|n}}
* Kurdki:
*: {{z|sdh}}: {{ç+|sdh|ئاگِر}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|agir|n}}, {{ç+|kmr|ar|n}}
*: {{z|lki}}: {{ç+|lki|ئاگِر}}
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|ئاگِر}}, {{ç+|ckb|ئاوِر}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|火}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|ភ្លើង}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|불}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຟ}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|api}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|မီး}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|apoy}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไฟ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|lửa}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|weqaya zerarê adıri}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Brand|n}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|yangın}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|şewat}}
* {{z|af}}: {{ç+|af|koors}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Fieber|nt}}, {{ç+|de|Temperaturerhöhung|m}}
*: {{z|pdt}}: {{ç+|pdt|Feeba|nt}}, {{ç+|pdt|Braunt|nt}}
* {{z|alt}}: {{ç+|alt|туму}}, {{ç+|alt|безгек}}
* {{z|am}}: {{ç+|am|ትኩሳት}}
* {{z|sq}}: {{ç+|sq|ethe|m}}
* {{z|rup}}: {{ç+|rup|heavrã|m}}
* {{z|as}}: {{ç+|as|জ্বৰ}}
* {{z|aii}}: {{ç+|aii|ܚܲܡܚܲܡܬܵܐ|m}}
* {{z|ast}}: {{ç+|ast|fiebre|m}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|qızdırma}}, {{ç+|az|isitmə}}
* {{z|ba}}: {{ç+|ba|биҙгәк}}
* {{z|eu}}: {{ç+|eu|sukar}}
* {{z|be}}: {{ç+|be|тэмперату́ра|m}}, {{ç+|be|гара́чка|m}}, {{{ç+|be|жар|n}}, {{ç+|be|ліхама́нка|m}}
* {{z|bn}}: {{ç+|bn|জ্বর}}
* Berberki:
*: {{z|shi}}: {{ç+|shi|ⵜⴰⵡⵍⴰ|m}}
* {{z|bcl}}: {{ç+|bcl|kalentura}}
* {{z|bg}}: {{ç+|bg|температу́ра|m}}, {{ç+|bg|тре́ска|m}}
* {{z|ccp}}: {{ç+|ccp|𑄎𑄧𑄢𑄴|tr=jar}}
* {{z|ccc}}: {{ç+|ccc|alijkwa'takochi}}
* {{z|cs}}: {{ç+|cs|horečka|m}}, {{ç+|cs|teplota|m}}
* Çinki:
*: {{z|cmn}}: {{ç+|cmn|發熱|tr=fārè}}, {{ç+|cmn|發燒|tr=fāshāo}} ''(wextqıse; "adırê xo biyayene")'', {{ç+|cmn|熱病}}, {{ç+|cmn|熱病|tr=rèbìng}}
* {{z|da}}: {{ç+|da|feber|c}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|demam}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|حُمَّة|m}}, {{ç+|ar|حُمَّى|m}}
*: {{z|arz}}: {{ç+|arz|سخنية|m|tr=suxuneyya}}
*: {{z|acw}}: {{ç+|acw|حرارة|m|tr=ḥarāra}}
*: {{z|ary}}: {{ç+|ary|سخانة|m|tr=sḵāna}}
* {{z|hy}}: {{ç+|hy|տենդ}}, {{ç+|hy|տաքություն}}, {{ç+|hy|ջերմություն}}, {{ç+|hy|կրակ}} {{k|mecazi}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|febro}}
* {{z|et}}: {{ç+|et|palavik}}
* {{z|fo}}: {{ç+|fo|fepur|n}}
* {{z|fa}}: {{ç+|fa|تَب}}
* {{z|fi}}: {{ç+|fi|kuume}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|fièvre|m}}
* {{z|fur}}: {{ç+|fur|fiere|m}}
* {{z|gl}}: {{ç+|gl|febre|m}}, {{ç+|gl|quentura|m}}
* {{z|gd}}: {{ç+|gd|fiabhras|n}}
* {{z|got}}: {{ç+|got|𐌱𐍂𐌹𐌽𐌽𐍉|m}}, {{ç+|got|𐌷𐌴𐌹𐍄𐍉|m}}
* {{z|gn}}: {{ç+|gn|akãnundu}}
* {{z|gu}}: {{ç+|gu|તાવ|n}}
* {{z|ka}}: {{ç+|ka|სიცხე}}, {{ç+|ka|ციებ-ცხელება}}, {{ç+|ka|ტემპერატურა}}
* {{z|hil}}: {{ç+|hil|hilanat}}
* {{z|hi}}: {{ç+|hi|बुख़ार|n}}, {{ç+|hi|ज्वर|n}}
* {{z|nl}}: {{ç+|nl|verhoging|m}}, {{ç+|nl|koorts|m}}
* {{z|he}}: {{ç+|he|קַדַּחַת|m|tr=kadákhat}}
* {{z|ilo}}: {{ç+|ilo|gurigor}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fever}}
*: {{z|ang}}: {{ç+|ang|hriþ}}
* {{z|izh}}: {{ç+|izh|žaaru}}, {{ç+|izh|varitauti}}
* {{z|ia}}: {{ç+|ia|febre}}
* {{z|iqu}}: {{ç+|iqu|ípanaca}}
* {{z|ga}}: {{ç+|ga|fiabhras|n}}
* {{z|is}}: {{ç+|is|hiti|n}}, {{ç+|is|hitasótt|m}}
* {{z|es}}: {{ç+|es|fiebre|m}}, {{ç+|es|calentura|m}}
* {{z|isd}}: {{ç+|isd|daxang}}
* {{z|it}}: {{ç+|it|febbre|m}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|熱|tr=ねつ, netsu}}, {{ç+|ja|発熱|tr=はつねつ, hatsunetsu}}
* {{z|ca}}: {{ç+|ca|febre|m}}
* {{z|pam}}: {{ç+|pam|lagnat}}
* {{z|qu}}: {{ç+|qu|rupha}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|គ្រុន}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|열(熱)}}, {{ç+|ko|열병(熱病)}}, {{ç+|ko|발열(發熱)}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຂ້}}
* Kurdki:
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|تا}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|ta|m}}, {{ç+|kmr|tasar|m}}, {{ç+|kmr|tagerm|m}}
* {{z|lld}}: {{ç+|lld|fiëura|m}}
* {{z|la}}: {{ç+|la|febris|n}}
* {{z|lv}}: {{ç+|lv|drudzis|n}}
* {{z|lt}}: {{ç+|lt|karščiavimas|n}}
* {{z|khb}}: {{ç+|khb|ᦺᦃᧉ}}
* {{z|hu}}: {{k|37.8°C ya zi 100°F ser}} {{ç+|hu|láz}}, {{k|adıro nerm, 36.8–37.8°C ya zi 98.2–100°F}} {{ç+|hu|hőemelkedés}}
* {{z|mk}}: {{ç+|mk|треска|m}}
* {{z|mg}}: {{ç+|mg|fanaviana}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|demam}}
* {{z|swb}}: {{ç+|swb|ɓuhuo|c5|c6}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|အဖျား}}
* {{z|egy}}: {{ç+|egy|šmmt|h=S-m-m-t-Q7|m}}
* {{z|nci}}: {{ç+|nci|tletl}}
* {{z|nv}}: {{ç+|nv|tahoniigááh}}
* {{z|ne}}: {{ç+|ne|ज्वरो}}
* {{z|nrf}}: {{ç+|nrf|fièvre|m}}
* {{z|no}}:
*: {{z|nb}}: {{ç+|nb|feber|n}}
* {{z|oc}}: {{ç+|oc|fèbre}}
* {{z|pi}}: {{ç+|pi|pariḷāha|n}}, {{ç+|pi|jararoga|n}}
* {{z|pag}}: {{ç+|pag|puetang}}
* {{z|rsk}}: {{ç+|rsk|горучка|m}}
* {{z|pa}}: {{ç+|pa|ਤਾਪ|n}}, {{ç+|pa|ਬੁਖ਼ਾਰ|n}}
* {{z|ps}}: {{ç+|ps|تبه|m|tr=tᶕba}}
* {{z|pl}}: {{ç+|pl|gorączka|m}}, {{ç+|pl|temperatura|m}}
* {{z|pt}}: {{ç+|pt|febre|m}}
* {{z|kk}}: {{ç+|kk|қызба}}
* {{z|ky}}: {{ç+|ky|калтыратма}}, {{ç+|ky|безгек}}
* {{z|rgn}}: {{ç+|rgn|favarsena|m}}
* {{z|ro}}: {{ç+|ro|temperatură|m}}, {{ç+|ro|febră|m}}
* {{z|rm}}: {{ç+|rm|fevra|m}}, {{ç+|rm|feavra|m}}, {{ç+|rm|feivra|m}}
* {{z|ru}}: {{ç+|ru|температу́ра|m}}, {{ç+|ru|лихора́дка|m}}, {{ç+|ru|горя́чка|m}}, {{ç+|ru|жар|n}}
* {{z|sa}}: {{ç+|sa|ज्वर|n}}
* {{z|sc}}: {{ç+|sc|calentura|m}}, {{ç+|sc|callantura|m}}
* {{z|ceb}}: {{ç+|ceb|hilanat}}, {{ç+|ceb|kalentura}}
* {{z|sh}}:
*: be Kırilki: {{ç+|sh|гро̀зница|m}}
*: be latinki}: {{ç+|sh|gròznica|m}}
* {{z|scn}}: {{ç+|scn|frevi}}
* {{z|sk}}: {{ç+|sk|horúčka|m}}
* {{z|sl}}: {{ç+|sl|vročina|m}}
* {{z|so}}: {{ç+|so|qandho}}
* Sorbki:
*: {{z|dsb}}: {{ç+|dsb|zymnica|m}}
* {{z|sux}}: {{ç+|sux|𒌓|ts=ud}}
* {{z|sw}}: {{k|sınıfe 9/10}} {{ç+|sw|homa}}, {{ç+|sw|harara}}
* {{z|sv}}: {{ç+|sv|feber|c}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|lagnat}}
* {{z|tg}}: {{ç+|tg|таб}}, {{ç+|tg|табларза}}
* {{z|ta}}: {{ç+|ta|காய்ச்சல்}}, {{ç+|ta|ஜுரம்}}, {{ç+|ta|ஜ்வரம்}}
* {{z|tt}}: {{ç+|tt|бизгәк}}
* {{z|tsg}}: {{ç+|tsg|hinglaw}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไข้}}
* {{z|te}}: {{ç+|te|జ్వరము}}, {{ç+|te|వేకి}}, {{ç+|te|పులకరము}}
* {{z|ti}}: {{ç+|ti|ምርባጽ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}, {{ç+|tr|humma}}
*: {{z|ota}}: {{ç+|ota|حرارت|tr=hararet}}
* {{z|tk}}: {{ç+|tk|gyzzyrma}}
* {{z|uk}}: {{ç+|uk|гаря́чка|m}}, {{ç+|uk|лихома́нка|m}}, {{ç+|uk|температу́ра|m}} {{k|argo}}, {{ç+|uk|жар|n}}, {{ç+|uk|пропáсниця|m}}
* {{z|ur}}: {{ç+|ur|بُخار|n}}, {{ç+|ur|تاپ|n}}
* {{z|ug}}: {{ç+|ug|قىزىتما}}
* {{z|uz}}: {{ç+|uz|isitma}}, {{ç+|uz|bezgak}}
* {{z|vec}}: {{ç+|vec|fevra|m}}, {{ç+|vec|féra}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|sốt}}
* {{z|vo}}: {{ç+|vo|fif}}
* {{z|wa}}: {{ç+|wa|five|m}}
* {{z|cy}}: {{ç+|cy|twymyn}}, {{ç+|cy|achre|n}}
* {{z|yka}}: {{ç+|yka|lemmun}}
* {{z|yi}}: {{ç+|yi|פֿיבער|m}}
* {{z|el}}: {{ç+|el|πυρετός|n}}
*: {{z|grc}}: {{ç+|grc|πυρετός|n}}
{{ç-bın}}
q39kcwvslympajfqetahn39oetfg2a7
87781
87776
2026-07-17T08:23:11Z
Mirzali
44
87781
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[ɑˈdɪɾ]}}
* {{hece|a|dır}}
* {{veng|diq|LL-Q10199 (zza)-Mirzali-adır.wav|Veng}}
=== Name ===
[[Dosya:Firetora.jpg|250px|thumb|'''adır''']]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{terimi|diq|kimya}} Genel de yew reaksiyonê kimyewiyo ke yewbiyayışê madanê oksicen u karboni ya ci ar-dûyê dê bini ra yeno meydan u şeno xo be xo bıramno. Cı ra tani, roşti u dû veciyeno. Veşayışê cı halanê kıl u kori de aseno.
#* '''''Adır''' nao vêseno''<br />''Zerrê mı têv dano'' {{çıme2|{{w|Umut Altınçağ}}, ''Merdena mına''}}
# Nımûneyê dê nê reaksiyonê kimyewiyo; bılxasa adıro ke caê do beli de qesden yeno wekerdene u ramniyeno sey adırê kampi ya ci adırê ocağe.
#* ''Ma dormey '''adır'''i de nıştime ro kılami u şanıki vati.''
# {{terimi|diq|simya|felsefe}} Weqay veşayışi; adıro ke sey elementanê klasikan ya ci yewê dê unsuranê simyaê temelan ra qebul beno.
# Soba ya ci germkero ke heruna adırê raştıkêni de gırweyniyeno (sey nımûne adırcao/adırgeo elektrikın/sobaya elektrikıne).
# Eştışê çekanê ke teqiyenê.
#* '''''Adır'''ê tope heta peşewe ramıt.''
# {{terimi|diq|tıb}} Tania wıcudia ke genel de be tesirê nêweşiye ra zêdiyena.
#* ''Wexto peyên de '''adır'''ê mı bi berz. Hıni zanan ke mı serde gırewt.''
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Sûrbiyayışo ke hêrs ra ver yeno pêra.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Arzûyo şıdetın.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Derd u deco gırd.
#* '''''Adır'''o ke zerrey mı de hewn ra nêşi.''
==== Edebiyat de ====
* {{g|diq|ar#Name 2|c=n}}
==== Hemmena ====
* {{l|diq|heraret|c=n}}
* {{l|diq|şewat|c=n}}
==== Gırweynayış ====
{{hide-top|Awankerdışê çekuye}}
''Nameo pêrabeste'':
* [[adırca]]
* [[adırgan]]
* [[adırgeh]]
''Qıseyi'':
* [[adırê qocan gurro]]
* [[adıri sernayene]]
* [[adır varayene]]
* [[adırvarnayış]]
''Sıfet'':
* [[adırın]]
''Vate'':
* [[adır û şewat]]
''Vatena verênan'':
* [[adır ke kewt ça, uca vêşeno]]
* [[wexto ke adır kewt, tern u wışk piya vêşenê]]
{{hide-bottom}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
*{{Z|ine-pro}} ra: *'''h₂eh₁ter'''- ("adır")
*{{Z|ae}}, {{Z|peo}}: '''ātar'''- ("adır"), '''ātarš'''- ("ê adıri" genitif)
*{{Z|sa}}: '''átharvan''' ("pirê adıri")
*{{Z|xpr}}, {{Z|pal}}: '''ādur''' ("adır")
*{{Z|diq}}: '''ādir''' (be {{ir}} ra)
* {{Z|hy}}: '''ayrel''' ("adır wekerdene")
* {{Z|ga}}: '''áith''' ("fırıne")
*{{Z|la}}: '''āter''' ("siyao mat; siyao veşae")
* {{Z|xum}}: '''atru''' ("siya")
* {{Z|cy}}: '''odyn''' ("fırıne")
:* <font style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Nişanyan}}, {{Watkins|p.5}}</font>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser|reaksiyonê oksidasyoni}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Feuer|nt}}
* {{z|zh}}: {{ç+|zh|火}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|api}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|نَار|m}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|fajro}}
* {{z|ae}}: {{ç+|ae|𐬁𐬙𐬀𐬭}}
* {{z|io}}: {{ç+|io|fairo}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fire}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|feu|n}}
* Kurdki:
*: {{z|sdh}}: {{ç+|sdh|ئاگِر}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|agir|n}}, {{ç+|kmr|ar|n}}
*: {{z|lki}}: {{ç+|lki|ئاگِر}}
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|ئاگِر}}, {{ç+|ckb|ئاوِر}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|火}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|ភ្លើង}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|불}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຟ}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|api}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|မီး}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|apoy}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไฟ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|lửa}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|weqaya zerarê adıri}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Brand|n}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|yangın}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|şewat}}
* {{z|af}}: {{ç+|af|koors}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Fieber|nt}}, {{ç+|de|Temperaturerhöhung|m}}
*: {{z|pdt}}: {{ç+|pdt|Feeba|nt}}, {{ç+|pdt|Braunt|nt}}
* {{z|alt}}: {{ç+|alt|туму}}, {{ç+|alt|безгек}}
* {{z|am}}: {{ç+|am|ትኩሳት}}
* {{z|sq}}: {{ç+|sq|ethe|m}}
* {{z|rup}}: {{ç+|rup|heavrã|m}}
* {{z|as}}: {{ç+|as|জ্বৰ}}
* {{z|aii}}: {{ç+|aii|ܚܲܡܚܲܡܬܵܐ|m}}
* {{z|ast}}: {{ç+|ast|fiebre|m}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|qızdırma}}, {{ç+|az|isitmə}}
* {{z|ba}}: {{ç+|ba|биҙгәк}}
* {{z|eu}}: {{ç+|eu|sukar}}
* {{z|be}}: {{ç+|be|тэмперату́ра|m}}, {{ç+|be|гара́чка|m}}, {{{ç+|be|жар|n}}, {{ç+|be|ліхама́нка|m}}
* {{z|bn}}: {{ç+|bn|জ্বর}}
* Berberki:
*: {{z|shi}}: {{ç+|shi|ⵜⴰⵡⵍⴰ|m}}
* {{z|bcl}}: {{ç+|bcl|kalentura}}
* {{z|bg}}: {{ç+|bg|температу́ра|m}}, {{ç+|bg|тре́ска|m}}
* {{z|ccp}}: {{ç+|ccp|𑄎𑄧𑄢𑄴|tr=jar}}
* {{z|ccc}}: {{ç+|ccc|alijkwa'takochi}}
* {{z|cs}}: {{ç+|cs|horečka|m}}, {{ç+|cs|teplota|m}}
* Çinki:
*: {{z|cmn}}: {{ç+|cmn|發熱|tr=fārè}}, {{ç+|cmn|發燒|tr=fāshāo}} ''(wextqıse; "adırê xo biyayene")'', {{ç+|cmn|熱病}}, {{ç+|cmn|熱病|tr=rèbìng}}
* {{z|da}}: {{ç+|da|feber|c}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|demam}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|حُمَّة|m}}, {{ç+|ar|حُمَّى|m}}
*: {{z|arz}}: {{ç+|arz|سخنية|m|tr=suxuneyya}}
*: {{z|acw}}: {{ç+|acw|حرارة|m|tr=ḥarāra}}
*: {{z|ary}}: {{ç+|ary|سخانة|m|tr=sḵāna}}
* {{z|hy}}: {{ç+|hy|տենդ}}, {{ç+|hy|տաքություն}}, {{ç+|hy|ջերմություն}}, {{ç+|hy|կրակ}} {{k|mecazi}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|febro}}
* {{z|et}}: {{ç+|et|palavik}}
* {{z|fo}}: {{ç+|fo|fepur|n}}
* {{z|fa}}: {{ç+|fa|تَب}}
* {{z|fi}}: {{ç+|fi|kuume}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|fièvre|m}}
* {{z|fur}}: {{ç+|fur|fiere|m}}
* {{z|gl}}: {{ç+|gl|febre|m}}, {{ç+|gl|quentura|m}}
* {{z|gd}}: {{ç+|gd|fiabhras|n}}
* {{z|got}}: {{ç+|got|𐌱𐍂𐌹𐌽𐌽𐍉|m}}, {{ç+|got|𐌷𐌴𐌹𐍄𐍉|m}}
* {{z|gn}}: {{ç+|gn|akãnundu}}
* {{z|gu}}: {{ç+|gu|તાવ|n}}
* {{z|ka}}: {{ç+|ka|სიცხე}}, {{ç+|ka|ციებ-ცხელება}}, {{ç+|ka|ტემპერატურა}}
* {{z|hil}}: {{ç+|hil|hilanat}}
* {{z|hi}}: {{ç+|hi|बुख़ार|n}}, {{ç+|hi|ज्वर|n}}
* {{z|nl}}: {{ç+|nl|verhoging|m}}, {{ç+|nl|koorts|m}}
* {{z|he}}: {{ç+|he|קַדַּחַת|m|tr=kadákhat}}
* {{z|ilo}}: {{ç+|ilo|gurigor}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fever}}
*: {{z|ang}}: {{ç+|ang|hriþ}}
* {{z|izh}}: {{ç+|izh|žaaru}}, {{ç+|izh|varitauti}}
* {{z|ia}}: {{ç+|ia|febre}}
* {{z|iqu}}: {{ç+|iqu|ípanaca}}
* {{z|ga}}: {{ç+|ga|fiabhras|n}}
* {{z|is}}: {{ç+|is|hiti|n}}, {{ç+|is|hitasótt|m}}
* {{z|es}}: {{ç+|es|fiebre|m}}, {{ç+|es|calentura|m}}
* {{z|isd}}: {{ç+|isd|daxang}}
* {{z|it}}: {{ç+|it|febbre|m}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|熱|tr=ねつ, netsu}}, {{ç+|ja|発熱|tr=はつねつ, hatsunetsu}}
* {{z|ca}}: {{ç+|ca|febre|m}}
* {{z|pam}}: {{ç+|pam|lagnat}}
* {{z|qu}}: {{ç+|qu|rupha}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|គ្រុន}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|열(熱)}}, {{ç+|ko|열병(熱病)}}, {{ç+|ko|발열(發熱)}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຂ້}}
* Kurdki:
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|تا}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|ta|m}}, {{ç+|kmr|tasar|m}}, {{ç+|kmr|tagerm|m}}
* {{z|lld}}: {{ç+|lld|fiëura|m}}
* {{z|la}}: {{ç+|la|febris|n}}
* {{z|lv}}: {{ç+|lv|drudzis|n}}
* {{z|lt}}: {{ç+|lt|karščiavimas|n}}
* {{z|khb}}: {{ç+|khb|ᦺᦃᧉ}}
* {{z|hu}}: {{k|37.8°C ya zi 100°F ser}} {{ç+|hu|láz}}, {{k|adıro nerm, 36.8–37.8°C ya zi 98.2–100°F}} {{ç+|hu|hőemelkedés}}
* {{z|mk}}: {{ç+|mk|треска|m}}
* {{z|mg}}: {{ç+|mg|fanaviana}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|demam}}
* {{z|swb}}: {{ç+|swb|ɓuhuo|c5|c6}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|အဖျား}}
* {{z|egy}}: {{ç+|egy|šmmt|h=S-m-m-t-Q7|m}}
* {{z|nci}}: {{ç+|nci|tletl}}
* {{z|nv}}: {{ç+|nv|tahoniigááh}}
* {{z|ne}}: {{ç+|ne|ज्वरो}}
* {{z|nrf}}: {{ç+|nrf|fièvre|m}}
* {{z|no}}:
*: {{z|nb}}: {{ç+|nb|feber|n}}
* {{z|oc}}: {{ç+|oc|fèbre}}
* {{z|pi}}: {{ç+|pi|pariḷāha|n}}, {{ç+|pi|jararoga|n}}
* {{z|pag}}: {{ç+|pag|puetang}}
* {{z|rsk}}: {{ç+|rsk|горучка|m}}
* {{z|pa}}: {{ç+|pa|ਤਾਪ|n}}, {{ç+|pa|ਬੁਖ਼ਾਰ|n}}
* {{z|ps}}: {{ç+|ps|تبه|m|tr=tᶕba}}
* {{z|pl}}: {{ç+|pl|gorączka|m}}, {{ç+|pl|temperatura|m}}
* {{z|pt}}: {{ç+|pt|febre|m}}
* {{z|kk}}: {{ç+|kk|қызба}}
* {{z|ky}}: {{ç+|ky|калтыратма}}, {{ç+|ky|безгек}}
* {{z|rgn}}: {{ç+|rgn|favarsena|m}}
* {{z|ro}}: {{ç+|ro|temperatură|m}}, {{ç+|ro|febră|m}}
* {{z|rm}}: {{ç+|rm|fevra|m}}, {{ç+|rm|feavra|m}}, {{ç+|rm|feivra|m}}
* {{z|ru}}: {{ç+|ru|температу́ра|m}}, {{ç+|ru|лихора́дка|m}}, {{ç+|ru|горя́чка|m}}, {{ç+|ru|жар|n}}
* {{z|sa}}: {{ç+|sa|ज्वर|n}}
* {{z|sc}}: {{ç+|sc|calentura|m}}, {{ç+|sc|callantura|m}}
* {{z|ceb}}: {{ç+|ceb|hilanat}}, {{ç+|ceb|kalentura}}
* {{z|sh}}:
*: be Kırilki: {{ç+|sh|гро̀зница|m}}
*: be latinki}: {{ç+|sh|gròznica|m}}
* {{z|scn}}: {{ç+|scn|frevi}}
* {{z|sk}}: {{ç+|sk|horúčka|m}}
* {{z|sl}}: {{ç+|sl|vročina|m}}
* {{z|so}}: {{ç+|so|qandho}}
* Sorbki:
*: {{z|dsb}}: {{ç+|dsb|zymnica|m}}
* {{z|sux}}: {{ç+|sux|𒌓|ts=ud}}
* {{z|sw}}: {{k|sınıfe 9/10}} {{ç+|sw|homa}}, {{ç+|sw|harara}}
* {{z|sv}}: {{ç+|sv|feber|c}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|lagnat}}
* {{z|tg}}: {{ç+|tg|таб}}, {{ç+|tg|табларза}}
* {{z|ta}}: {{ç+|ta|காய்ச்சல்}}, {{ç+|ta|ஜுரம்}}, {{ç+|ta|ஜ்வரம்}}
* {{z|tt}}: {{ç+|tt|бизгәк}}
* {{z|tsg}}: {{ç+|tsg|hinglaw}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไข้}}
* {{z|te}}: {{ç+|te|జ్వరము}}, {{ç+|te|వేకి}}, {{ç+|te|పులకరము}}
* {{z|ti}}: {{ç+|ti|ምርባጽ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}, {{ç+|tr|humma}}
*: {{z|ota}}: {{ç+|ota|حرارت|tr=hararet}}
* {{z|tk}}: {{ç+|tk|gyzzyrma}}
* {{z|uk}}: {{ç+|uk|гаря́чка|m}}, {{ç+|uk|лихома́нка|m}}, {{ç+|uk|температу́ра|m}} {{k|argo}}, {{ç+|uk|жар|n}}, {{ç+|uk|пропáсниця|m}}
* {{z|ur}}: {{ç+|ur|بُخار|n}}, {{ç+|ur|تاپ|n}}
* {{z|ug}}: {{ç+|ug|قىزىتما}}
* {{z|uz}}: {{ç+|uz|isitma}}, {{ç+|uz|bezgak}}
* {{z|vec}}: {{ç+|vec|fevra|m}}, {{ç+|vec|féra}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|sốt}}
* {{z|vo}}: {{ç+|vo|fif}}
* {{z|wa}}: {{ç+|wa|five|m}}
* {{z|cy}}: {{ç+|cy|twymyn}}, {{ç+|cy|achre|n}}
* {{z|yka}}: {{ç+|yka|lemmun}}
* {{z|yi}}: {{ç+|yi|פֿיבער|m}}
* {{z|el}}: {{ç+|el|πυρετός|n}}
*: {{z|grc}}: {{ç+|grc|πυρετός|n}}
{{ç-bın}}
0j460vhoh86udmibf9oc6i2ylkcgg94
87782
87781
2026-07-17T08:28:20Z
Mirzali
44
87782
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[ɑˈdɪɾ]}}
* {{hece|a|dır}}
* {{veng|diq|LL-Q10199 (zza)-Mirzali-adır.wav|Veng}}
=== Name ===
[[Dosya:Firetora.jpg|250px|thumb|'''adır''']]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{terimi|diq|kimya}} Genel de yew reaksiyonê kimyewiyo ke yewbiyayışê madanê oksicen u karboni ya ci ar-dûyê dê bini ra yeno meydan u şeno xo be xo bıramno. Cı ra tani, roşti u dû veciyeno. Veşayışê cı halanê kıl u kori de aseno.
#* '''''Adır''' nao vêseno''<br />''Zerrê mı têv dano'' {{çıme2|{{w|Umut Altınçağ}}, ''Merdena mına''}}
# Nımûneyê dê nê reaksiyonê kimyewiyo; bılxasa adıro ke caê do beli de qesden yeno wekerdene u ramniyeno sey adırê kampi ya ci adırê ocağe.
#* ''Ma dormey '''adır'''i de nıştime ro kılami u şanıki vati.''
# {{terimi|diq|simya|felsefe}} Weqay veşayışi; adıro ke sey elementanê klasikan ya ci yewê dê unsuranê simyaê temelan ra qebul beno.
# Soba ya ci germkero ke heruna adırê raştıkêni de gırweyniyeno (sey nımûne adırcao/adırgeo elektrikın/sobaya elektrikıne).
# Eştışê çekanê ke teqiyenê.
#* '''''Adır'''ê tope heta peşewe ramıt.''
# {{terimi|diq|tıb}} Tania wıcudia ke genel de be tesirê nêweşiye ra zêdiyena.
#* ''Wexto peyên de '''adır'''ê mı bi berz. Hıni zanan ke mı serde gırewt.''
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Sûrbiyayışo ke hêrs ra ver yeno pêra.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Arzûyo şıdetın.
# {{terimi|diq|hıs|mecaz}} Derd u deco gırd.
#* '''''Adır'''o ke zerrey mı de hewn ra nêşi.''
==== Edebiyat de ====
* {{g|diq|ar#Name 2|c=n}}
==== Hemmena ====
* {{l|diq|heraret|c=n}}
* {{l|diq|şewat|c=n}}
==== Varyanti ====
* {{l|diq|odır|c=n}}
==== Gırweynayış ====
{{hide-top|Awankerdışê çekuye}}
''Nameo pêrabeste'':
* [[adırca]]
* [[adırgan]]
* [[adırgeh]]
''Qıseyi'':
* [[adırê qocan gurro]]
* [[adıri sernayene]]
* [[adır varayene]]
* [[adırvarnayış]]
''Sıfet'':
* [[adırın]]
''Vate'':
* [[adır û şewat]]
''Vatena verênan'':
* [[adır ke kewt ça, uca vêşeno]]
* [[wexto ke adır kewt, tern u wışk piya vêşenê]]
{{hide-bottom}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
*{{Z|ine-pro}} ra: *'''h₂eh₁ter'''- ("adır")
*{{Z|ae}}, {{Z|peo}}: '''ātar'''- ("adır"), '''ātarš'''- ("ê adıri" genitif)
*{{Z|sa}}: '''átharvan''' ("pirê adıri")
*{{Z|xpr}}, {{Z|pal}}: '''ādur''' ("adır")
*{{Z|diq}}: '''ādir''' (be {{ir}} ra)
* {{Z|hy}}: '''ayrel''' ("adır wekerdene")
* {{Z|ga}}: '''áith''' ("fırıne")
*{{Z|la}}: '''āter''' ("siyao mat; siyao veşae")
* {{Z|xum}}: '''atru''' ("siya")
* {{Z|cy}}: '''odyn''' ("fırıne")
:* <font style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Nişanyan}}, {{Watkins|p.5}}</font>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser|reaksiyonê oksidasyoni}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Feuer|nt}}
* {{z|zh}}: {{ç+|zh|火}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|api}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|نَار|m}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|fajro}}
* {{z|ae}}: {{ç+|ae|𐬁𐬙𐬀𐬭}}
* {{z|io}}: {{ç+|io|fairo}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fire}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|feu|n}}
* Kurdki:
*: {{z|sdh}}: {{ç+|sdh|ئاگِر}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|agir|n}}, {{ç+|kmr|ar|n}}
*: {{z|lki}}: {{ç+|lki|ئاگِر}}
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|ئاگِر}}, {{ç+|ckb|ئاوِر}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|火}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|ភ្លើង}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|불}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຟ}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|api}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|မီး}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|apoy}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไฟ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|lửa}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|weqaya zerarê adıri}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Brand|n}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|yangın}}
{{ç-bın}}
{{ç-ser|şewat}}
* {{z|af}}: {{ç+|af|koors}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Fieber|nt}}, {{ç+|de|Temperaturerhöhung|m}}
*: {{z|pdt}}: {{ç+|pdt|Feeba|nt}}, {{ç+|pdt|Braunt|nt}}
* {{z|alt}}: {{ç+|alt|туму}}, {{ç+|alt|безгек}}
* {{z|am}}: {{ç+|am|ትኩሳት}}
* {{z|sq}}: {{ç+|sq|ethe|m}}
* {{z|rup}}: {{ç+|rup|heavrã|m}}
* {{z|as}}: {{ç+|as|জ্বৰ}}
* {{z|aii}}: {{ç+|aii|ܚܲܡܚܲܡܬܵܐ|m}}
* {{z|ast}}: {{ç+|ast|fiebre|m}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|qızdırma}}, {{ç+|az|isitmə}}
* {{z|ba}}: {{ç+|ba|биҙгәк}}
* {{z|eu}}: {{ç+|eu|sukar}}
* {{z|be}}: {{ç+|be|тэмперату́ра|m}}, {{ç+|be|гара́чка|m}}, {{{ç+|be|жар|n}}, {{ç+|be|ліхама́нка|m}}
* {{z|bn}}: {{ç+|bn|জ্বর}}
* Berberki:
*: {{z|shi}}: {{ç+|shi|ⵜⴰⵡⵍⴰ|m}}
* {{z|bcl}}: {{ç+|bcl|kalentura}}
* {{z|bg}}: {{ç+|bg|температу́ра|m}}, {{ç+|bg|тре́ска|m}}
* {{z|ccp}}: {{ç+|ccp|𑄎𑄧𑄢𑄴|tr=jar}}
* {{z|ccc}}: {{ç+|ccc|alijkwa'takochi}}
* {{z|cs}}: {{ç+|cs|horečka|m}}, {{ç+|cs|teplota|m}}
* Çinki:
*: {{z|cmn}}: {{ç+|cmn|發熱|tr=fārè}}, {{ç+|cmn|發燒|tr=fāshāo}} ''(wextqıse; "adırê xo biyayene")'', {{ç+|cmn|熱病}}, {{ç+|cmn|熱病|tr=rèbìng}}
* {{z|da}}: {{ç+|da|feber|c}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|demam}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|حُمَّة|m}}, {{ç+|ar|حُمَّى|m}}
*: {{z|arz}}: {{ç+|arz|سخنية|m|tr=suxuneyya}}
*: {{z|acw}}: {{ç+|acw|حرارة|m|tr=ḥarāra}}
*: {{z|ary}}: {{ç+|ary|سخانة|m|tr=sḵāna}}
* {{z|hy}}: {{ç+|hy|տենդ}}, {{ç+|hy|տաքություն}}, {{ç+|hy|ջերմություն}}, {{ç+|hy|կրակ}} {{k|mecazi}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|febro}}
* {{z|et}}: {{ç+|et|palavik}}
* {{z|fo}}: {{ç+|fo|fepur|n}}
* {{z|fa}}: {{ç+|fa|تَب}}
* {{z|fi}}: {{ç+|fi|kuume}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|fièvre|m}}
* {{z|fur}}: {{ç+|fur|fiere|m}}
* {{z|gl}}: {{ç+|gl|febre|m}}, {{ç+|gl|quentura|m}}
* {{z|gd}}: {{ç+|gd|fiabhras|n}}
* {{z|got}}: {{ç+|got|𐌱𐍂𐌹𐌽𐌽𐍉|m}}, {{ç+|got|𐌷𐌴𐌹𐍄𐍉|m}}
* {{z|gn}}: {{ç+|gn|akãnundu}}
* {{z|gu}}: {{ç+|gu|તાવ|n}}
* {{z|ka}}: {{ç+|ka|სიცხე}}, {{ç+|ka|ციებ-ცხელება}}, {{ç+|ka|ტემპერატურა}}
* {{z|hil}}: {{ç+|hil|hilanat}}
* {{z|hi}}: {{ç+|hi|बुख़ार|n}}, {{ç+|hi|ज्वर|n}}
* {{z|nl}}: {{ç+|nl|verhoging|m}}, {{ç+|nl|koorts|m}}
* {{z|he}}: {{ç+|he|קַדַּחַת|m|tr=kadákhat}}
* {{z|ilo}}: {{ç+|ilo|gurigor}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|fever}}
*: {{z|ang}}: {{ç+|ang|hriþ}}
* {{z|izh}}: {{ç+|izh|žaaru}}, {{ç+|izh|varitauti}}
* {{z|ia}}: {{ç+|ia|febre}}
* {{z|iqu}}: {{ç+|iqu|ípanaca}}
* {{z|ga}}: {{ç+|ga|fiabhras|n}}
* {{z|is}}: {{ç+|is|hiti|n}}, {{ç+|is|hitasótt|m}}
* {{z|es}}: {{ç+|es|fiebre|m}}, {{ç+|es|calentura|m}}
* {{z|isd}}: {{ç+|isd|daxang}}
* {{z|it}}: {{ç+|it|febbre|m}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|熱|tr=ねつ, netsu}}, {{ç+|ja|発熱|tr=はつねつ, hatsunetsu}}
* {{z|ca}}: {{ç+|ca|febre|m}}
* {{z|pam}}: {{ç+|pam|lagnat}}
* {{z|qu}}: {{ç+|qu|rupha}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|គ្រុន}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|열(熱)}}, {{ç+|ko|열병(熱病)}}, {{ç+|ko|발열(發熱)}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ໄຂ້}}
* Kurdki:
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|تا}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|ta|m}}, {{ç+|kmr|tasar|m}}, {{ç+|kmr|tagerm|m}}
* {{z|lld}}: {{ç+|lld|fiëura|m}}
* {{z|la}}: {{ç+|la|febris|n}}
* {{z|lv}}: {{ç+|lv|drudzis|n}}
* {{z|lt}}: {{ç+|lt|karščiavimas|n}}
* {{z|khb}}: {{ç+|khb|ᦺᦃᧉ}}
* {{z|hu}}: {{k|37.8°C ya zi 100°F ser}} {{ç+|hu|láz}}, {{k|adıro nerm, 36.8–37.8°C ya zi 98.2–100°F}} {{ç+|hu|hőemelkedés}}
* {{z|mk}}: {{ç+|mk|треска|m}}
* {{z|mg}}: {{ç+|mg|fanaviana}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|demam}}
* {{z|swb}}: {{ç+|swb|ɓuhuo|c5|c6}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|အဖျား}}
* {{z|egy}}: {{ç+|egy|šmmt|h=S-m-m-t-Q7|m}}
* {{z|nci}}: {{ç+|nci|tletl}}
* {{z|nv}}: {{ç+|nv|tahoniigááh}}
* {{z|ne}}: {{ç+|ne|ज्वरो}}
* {{z|nrf}}: {{ç+|nrf|fièvre|m}}
* {{z|no}}:
*: {{z|nb}}: {{ç+|nb|feber|n}}
* {{z|oc}}: {{ç+|oc|fèbre}}
* {{z|pi}}: {{ç+|pi|pariḷāha|n}}, {{ç+|pi|jararoga|n}}
* {{z|pag}}: {{ç+|pag|puetang}}
* {{z|rsk}}: {{ç+|rsk|горучка|m}}
* {{z|pa}}: {{ç+|pa|ਤਾਪ|n}}, {{ç+|pa|ਬੁਖ਼ਾਰ|n}}
* {{z|ps}}: {{ç+|ps|تبه|m|tr=tᶕba}}
* {{z|pl}}: {{ç+|pl|gorączka|m}}, {{ç+|pl|temperatura|m}}
* {{z|pt}}: {{ç+|pt|febre|m}}
* {{z|kk}}: {{ç+|kk|қызба}}
* {{z|ky}}: {{ç+|ky|калтыратма}}, {{ç+|ky|безгек}}
* {{z|rgn}}: {{ç+|rgn|favarsena|m}}
* {{z|ro}}: {{ç+|ro|temperatură|m}}, {{ç+|ro|febră|m}}
* {{z|rm}}: {{ç+|rm|fevra|m}}, {{ç+|rm|feavra|m}}, {{ç+|rm|feivra|m}}
* {{z|ru}}: {{ç+|ru|температу́ра|m}}, {{ç+|ru|лихора́дка|m}}, {{ç+|ru|горя́чка|m}}, {{ç+|ru|жар|n}}
* {{z|sa}}: {{ç+|sa|ज्वर|n}}
* {{z|sc}}: {{ç+|sc|calentura|m}}, {{ç+|sc|callantura|m}}
* {{z|ceb}}: {{ç+|ceb|hilanat}}, {{ç+|ceb|kalentura}}
* {{z|sh}}:
*: be Kırilki: {{ç+|sh|гро̀зница|m}}
*: be latinki}: {{ç+|sh|gròznica|m}}
* {{z|scn}}: {{ç+|scn|frevi}}
* {{z|sk}}: {{ç+|sk|horúčka|m}}
* {{z|sl}}: {{ç+|sl|vročina|m}}
* {{z|so}}: {{ç+|so|qandho}}
* Sorbki:
*: {{z|dsb}}: {{ç+|dsb|zymnica|m}}
* {{z|sux}}: {{ç+|sux|𒌓|ts=ud}}
* {{z|sw}}: {{k|sınıfe 9/10}} {{ç+|sw|homa}}, {{ç+|sw|harara}}
* {{z|sv}}: {{ç+|sv|feber|c}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|lagnat}}
* {{z|tg}}: {{ç+|tg|таб}}, {{ç+|tg|табларза}}
* {{z|ta}}: {{ç+|ta|காய்ச்சல்}}, {{ç+|ta|ஜுரம்}}, {{ç+|ta|ஜ்வரம்}}
* {{z|tt}}: {{ç+|tt|бизгәк}}
* {{z|tsg}}: {{ç+|tsg|hinglaw}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ไข้}}
* {{z|te}}: {{ç+|te|జ్వరము}}, {{ç+|te|వేకి}}, {{ç+|te|పులకరము}}
* {{z|ti}}: {{ç+|ti|ምርባጽ}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|ateş}}, {{ç+|tr|humma}}
*: {{z|ota}}: {{ç+|ota|حرارت|tr=hararet}}
* {{z|tk}}: {{ç+|tk|gyzzyrma}}
* {{z|uk}}: {{ç+|uk|гаря́чка|m}}, {{ç+|uk|лихома́нка|m}}, {{ç+|uk|температу́ра|m}} {{k|argo}}, {{ç+|uk|жар|n}}, {{ç+|uk|пропáсниця|m}}
* {{z|ur}}: {{ç+|ur|بُخار|n}}, {{ç+|ur|تاپ|n}}
* {{z|ug}}: {{ç+|ug|قىزىتما}}
* {{z|uz}}: {{ç+|uz|isitma}}, {{ç+|uz|bezgak}}
* {{z|vec}}: {{ç+|vec|fevra|m}}, {{ç+|vec|féra}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|sốt}}
* {{z|vo}}: {{ç+|vo|fif}}
* {{z|wa}}: {{ç+|wa|five|m}}
* {{z|cy}}: {{ç+|cy|twymyn}}, {{ç+|cy|achre|n}}
* {{z|yka}}: {{ç+|yka|lemmun}}
* {{z|yi}}: {{ç+|yi|פֿיבער|m}}
* {{z|el}}: {{ç+|el|πυρετός|n}}
*: {{z|grc}}: {{ç+|grc|πυρετός|n}}
{{ç-bın}}
jtp8dx5unaipbb4t4y0cmb41lfgk7y9
serpez
0
12243
87772
78958
2026-07-16T15:55:29Z
Mirzali
44
Varyanti: | [[helpez]] | [[selpez]] | [[serpeji]] | [[silperr]] | [[silperz]] | [[spart]]
87772
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[sɛɾˈpɛz]}}
* {{hece|ser|pez}}
=== Name ===
[[Dosya:Serpez.jpg|thumb|serpez]]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{mane?|diq}}
==== Varyanti ====
{{col3|diq|
| {{g|diq|helpez|c=n}}
| {{g|diq|selpez|c=n}}
| {{g|diq|serpeji|c=m}}
| {{g|diq|silperr|c=n}}
| {{g|diq|silperz|c=n}}
| {{g|diq|spart|c=n}}
}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
* Proto-Hind-Ewropaki ra *'''spleg<sup>h</sup>'''- ("serpez")
* Proto-Aryaki ra
* {{Z|ae}}: '''spereza'''- ("serpez")
* {{Z|pal}}: '''spārz''' ("serpez")
* Hotenki: '''spuljei''' ("serpez")
* {{Z|fa}}: '''sipurz''' ("serpez")
* {{Z|kmr}}: '''sipil''' ("serpez")
* ({{Z|diq}}: '''sarpaz''') {{ir}}
* {{Z|sa}}: '''plīhan'''- ("serpez")
* {{Z|hy}}: '''p'aicaln''' ("serpez")
* {{Z|el}}: '''splen''' ("serpez")
* {{Z|la}}: '''splen''' ("serpez") < {{Z|el}}: σπλήν '''splḗn'''
:* <span style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Horn|Horn p.150}}, {{Watkins|Watkins p.82}}, {{Etymonline}}</span>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|dalaq}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Milz|m}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|spleen}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|dalak}}
{{ç-bın}}
rt9fx6q9moayuxpueh25s97aflpd6z1
87773
87772
2026-07-16T17:06:27Z
Umut Akkoç
193
/* Etimolociye */ Mı Ewıstki kerd a raşt, çıme: Wiktionary English, Bartholomae.
87773
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[sɛɾˈpɛz]}}
* {{hece|ser|pez}}
=== Name ===
[[Dosya:Serpez.jpg|thumb|serpez]]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{mane?|diq}}
==== Varyanti ====
{{col3|diq|
| {{g|diq|helpez|c=n}}
| {{g|diq|selpez|c=n}}
| {{g|diq|serpeji|c=m}}
| {{g|diq|silperr|c=n}}
| {{g|diq|silperz|c=n}}
| {{g|diq|spart|c=n}}
}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
* Proto-Hind-Ewropaki ra *'''spleg<sup>h</sup>'''- ("serpez")
* Proto-Aryaki ra
* {{Z|ae}}: '''spərəza'''- ("serpez")
* {{Z|pal}}: '''spārz''' ("serpez")
* Hotenki: '''spuljei''' ("serpez")
* {{Z|fa}}: '''sipurz''' ("serpez")
* {{Z|kmr}}: '''sipil''' ("serpez")
* ({{Z|diq}}: '''sarpaz''') {{ir}}
* {{Z|sa}}: '''plīhan'''- ("serpez")
* {{Z|hy}}: '''p'aicaln''' ("serpez")
* {{Z|el}}: '''splen''' ("serpez")
* {{Z|la}}: '''splen''' ("serpez") < {{Z|el}}: σπλήν '''splḗn'''
:* <span style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Horn|Horn p.150}}, {{Watkins|Watkins p.82}}, {{Etymonline}}</span>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|dalaq}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Milz|m}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|spleen}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|dalak}}
{{ç-bın}}
f10u69sj1m4nhm0xhnem0p7aa4vf0rt
87777
87773
2026-07-17T08:19:28Z
Mirzali
44
/* Çarnayış */
87777
wikitext
text/x-wiki
== {{zıwan|diq}} ==
=== Wendış ===
* {{AŞF|diq|[sɛɾˈpɛz]}}
* {{hece|ser|pez}}
=== Name ===
[[Dosya:Serpez.jpg|thumb|serpez]]
{{ser|diq|name|c=n}}
# {{mane?|diq}}
==== Varyanti ====
{{col3|diq|
| {{g|diq|helpez|c=n}}
| {{g|diq|selpez|c=n}}
| {{g|diq|serpeji|c=m}}
| {{g|diq|silperr|c=n}}
| {{g|diq|silperz|c=n}}
| {{g|diq|spart|c=n}}
}}
==== Etimolociye ====
{{hide-top|Rıstımê çekuye}}
* Proto-Hind-Ewropaki ra *'''spleg<sup>h</sup>'''- ("serpez")
* Proto-Aryaki ra
* {{Z|ae}}: '''spərəza'''- ("serpez")
* {{Z|pal}}: '''spārz''' ("serpez")
* Hotenki: '''spuljei''' ("serpez")
* {{Z|fa}}: '''sipurz''' ("serpez")
* {{Z|kmr}}: '''sipil''' ("serpez")
* ({{Z|diq}}: '''sarpaz''') {{ir}}
* {{Z|sa}}: '''plīhan'''- ("serpez")
* {{Z|hy}}: '''p'aicaln''' ("serpez")
* {{Z|el}}: '''splen''' ("serpez")
* {{Z|la}}: '''splen''' ("serpez") < {{Z|el}}: σπλήν '''splḗn'''
:* <span style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Horn|Horn p.150}}, {{Watkins|Watkins p.82}}, {{Etymonline}}</span>
{{hide-bottom}}
==== Çarnayış ====
{{ç-ser}}
* {{z|af}}: {{ç+|af|milt}}
* {{z|aht}}: {{ç+|aht|cʼetaeleʼ}}
* {{z|de}}: {{ç+|de|Milz|m}}
*: {{z|pdt}}: {{ç+|pdt|Miltz|m}}
* {{z|alt}}: {{ç+|alt|телӱӱн}}, {{ç+|alt|кӧк буур}}
* {{z|sq}}: {{ç+|sq|shpretkë|m}}
* {{z|ast}}: {{ç+|ast|bazu|n}}
* {{z|az}}: {{ç+|az|dalaq}}
* {{z|ba}}: {{ç+|ba|талаҡ}}
* {{z|eu}}: {{ç+|eu|bare}}
* {{z|be}}: {{ç+|be|селязёнка|m}}
* {{z|bn}}: {{ç+|bn|প্লীহা}}
* {{z|bho}}: {{ç+|bho|तिल्ली}}
* {{z|bg}}: {{ç+|bg|дала́к|m}}, {{ç+|bg|сле́зка|m}}
* {{z|bua}}: {{ç+|bua|дэлюун}}
* {{z|jv}}: {{ç+|jv|ꦭꦶꦩ꧀ꦥ}}
* {{z|cs}}: {{ç+|cs|slezina|m}}
* {{z|ny}}: {{ç+|ny|kapamba}}
* {{z|zh}}:
*: {{z|yue}}: {{ç+|yue|脾臟|tr=pei4 zong6}}
*: {{z|cmn}}: {{ç+|cmn|脾臟|tr=pízàng}}
* {{z|cv}}: {{ç+|cv|сула}}
* {{z|da}}: {{ç+|da|milt|c}}
* {{z|dta}}: {{ç+|dta|delukin}}
* {{z|id}}: {{ç+|id|limpa}}, {{ç+|id|kura}}, {{ç+|id|lien}}
* {{z|ar}}: {{ç+|ar|طِحَال|n}}
*: {{z|arz}}: {{ç+|arz|طحال|n|tr=ṭuḥāl}}
*: {{z|afb}}: {{ç+|afb|طحال|n|tr=ṭuḥāl}}
* {{z|hy}}: {{ç+|hy|փայծաղ}}
*: {{z|xcl}}: {{ç+|xcl|փայծաղն}}
* {{z|myv}}: {{ç+|myv|шечей}}
* {{z|eo}}: {{ç+|eo|lieno}}
* {{z|et}}: {{ç+|et|põrn}}
* {{z|evn}}: {{ç+|evn|ӣлэн}}, {{ç+|evn|дэлкин}}
* {{z|fo}}: {{ç+|fo|milti|nt}}, {{ç+|fo|milt|nt}}
* {{z|fa}}: {{ç+|fa|طحال|tr=tahâl}}, {{ç+|fa|اسپرز|tr=esporz}}, {{ç+|fa|سپرز|tr=seporz}}, {{ç+|fa|اسبل|tr=esbol}}
* {{z|fi}}: {{ç+|fi|perna}}
* {{z|fr}}: {{ç+|fr|rate|m}}
* {{z|gl}}: {{ç+|gl|bazo|n}}, {{ç+|gl|paxarela|m}}
* {{z|ka}}: {{ç+|ka|ელენთა}}
* {{z|hts}}: {{ç+|hts|puche}}
* {{z|hnn}}: {{ç+|hnn|anarip}}
* {{z|nl}}: {{ç+|nl|milt|n}}
* {{z|hi}}: {{ç+|hi|तिल्ली|n}}, {{ç+|hi|प्लीहा}}, {{ç+|hi|पिलई}}, {{ç|hi|तिहाल}}
* {{z|hrx}}: {{ç+|hrx|Mils|m}}
* {{z|he}}: {{ç+|he|טחול|tr=tkhol}}
* {{z|io}}: {{ç+|io|spleno}}
* {{z|iu}}: {{ç+|iu|ᒪᔅᓴᒃ (massak)}}
* {{z|en}}: {{ç+|en|spleen}}
*: {{z|ang}}: {{ç+|ang|milte|m}}
*: {{z|enm}}: {{ç+|enm|milte}}
* {{z|ga}}: {{ç+|ga|liathán|n}}
* {{z|is}}: {{ç+|is|milta|nt}}
* {{z|es}}: {{ç+|es|bazo|n}}
* {{z|it}}: {{ç+|it|milza|m}}, {{ç+|it|splene|n}}
* {{z|ja}}: {{ç+|ja|脾臓|tr=[[ひぞう]], hizō}}
* {{z|jra}}: {{ç+|jra|la}}
* {{z|pam}}: {{ç+|pam|lape}}
* {{z|ca}}: {{ç+|ca|melsa|m}}
* {{z|qu}}: {{ç+|qu|k'ayrapin}}
* {{z|km}}: {{ç+|km|កណ្ដុក}}, {{ç+|km|ផាល}}
* {{z|ko}}: {{ç+|ko|지라}}
* {{z|kw}}: {{ç+|kw|felgh|m}}
* Kurdki:
*: {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|سپڵ}}
*: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|sipil|m}}
* {{z|lo}}: {{ç+|lo|ມ້າມ}}
* {{z|la}}: {{ç+|la|liēn|n}}
* {{z|lzz}}: {{ç+|lzz|ფანწალა}}
* {{z|lv}}: {{ç+|lv|liesa|m}}
* {{z|lt}}: {{ç+|lt|blužnis}}
* {{z|taa}}: {{ç+|taa|ch'etala'}}
* {{z|lb}}: {{ç+|lb|Mëlz|m}}
* {{z|hu}}: {{ç+|hu|lép}}
* {{z|mk}}: {{ç+|mk|слезина|m}}
* {{z|ms}}: {{ç+|ms|limpa}}, {{ç+|ms|pelih}}, {{ç+|ms|kura}}
* {{z|ml}}: {{ç+|ml|പ്ലീഹ}}
* {{z|dv}}: {{ç+|dv|ހުންކޮށި}}
* {{z|mt}}: {{ç+|mt|milsa|m}}
* {{z|mnc}}: {{ç+|mnc|ᡩᡝᠯᡳᡥᡠᠨ}}
* {{z|mi}}: {{ç+|mi|kōateate}}, {{ç+|mi|mahara}}
* {{z|mh}}: {{ç+|mh|aj}}
* {{z|my}}: {{ç+|my|သရက်ရွက်}}
* {{z|mel}}: {{ç+|mel|atai besi}}
* {{z|gv}}: {{ç+|gv|ahlea|m}}
* {{z|mr}}: {{ç+|mr|प्लीहा|m}}
* {{z|mhn}}: {{ç+|mhn|schmilz}}, {{ç+|mhn|schmilz}}
* {{z|mn}}: {{ç+|mn|дэлүү}}
* {{z|nv}}: {{ç+|nv|atélí}}
* {{z|nrf}}: {{ç+|nrf|rate|m}}
* {{z|no}}:
*: {{z|nb}}: {{ç+|nb|milt|n}}
*: {{z|nn}}: {{ç+|nn|milt|n}}
* {{z|oc}}: {{ç+|oc|mèlsa|m}}
* {{z|os}}: {{ç+|os|фарсылӕвзаг}}
* {{z|pag}}: {{ç+|pag|pali}}
* {{z|pms}}: {{ç+|pms|milsa|m}}
* {{z|pon}}: {{ç+|pon|ehtik}}
* {{z|pl}}: {{ç+|pl|śledziona|m}}
* {{z|pt}}: {{ç+|pt|baço|n}}
* {{z|kk}}: {{ç+|kk|көк бауыр}}
* {{z|ky}}: {{ç+|ky|көк боор}}
* {{z|rif}}: {{ç+|rif|inarfeḍ|n}}
* {{z|ro}}: {{ç+|ro|splină|m}}
* {{z|ru}}: {{ç+|ru|селезёнка|m}}
* {{z|bdr}}: {{ç+|bdr|kura'}}
* {{z|si}}: {{ç+|si}}
* {{z|sh}}:
*: Kırilki: {{ç+|sh|слезѝна|m}}, {{ç+|sh|слезѐна|m}}
*: Latinki: {{ç+|sh|slezìna|m}}, {{ç+|sh|slezèna|m}}
* {{z|scn}}: {{ç+|scn|meusa|m}}
* {{z|sk}}: {{ç+|sk|slezina|m}}
* {{z|sl}}: {{ç+|sl|vranica|m}}
* {{z|su}}: {{ç+|su|kawaya}}
* {{z|sw}}: {{ç+|sw|wengu|c5|c6}}
* {{z|sv}}: {{ç+|sv|mjälte|c}}
* {{z|tl}}: {{ç+|tl|pali}}
* {{z|tg}}: {{ç+|tg|испурч}}, {{ç+|tg|сипурз}}
* {{z|ta}}: {{ç+|ta|மண்ணீரல்}}
* {{z|tt}}: {{ç+|tt|талак}}
* {{z|te}}: {{ç+|te|ప్లీహము}}
* {{z|th}}: {{ç+|th|ม้าม|tr=máam}}
* {{z|tr}}: {{ç+|tr|dalak}}
*: {{z|ota}}: {{ç+|ota|طالاق|tr=dalak}}, {{ç+|ota|طحال|tr=tahal}}, {{ç+|ota|سپرز|tr=süpürz}}
* {{z|tk}}: {{ç+|tk|dalak}}
* {{z|uga}}: {{ç+|uga|𐎉𐎈𐎍}}
* {{z|uk}}: {{ç+|uk|селезі́нка|m}}
* {{z|ur}}: {{ç+|ur|تللی|m|tr=tilī}}
* {{z|ug}}: {{ç+|ug|تال}}
* {{z|uz}}: {{ç+|uz|taloq}}
* {{z|vi}}: {{ç+|vi|lách}}, {{ç+|vi|lá lách}}
* {{z|vo}}: {{ç+|vo|splen}}
* {{z|cy}}: {{ç+|cy|dueg|m}}
* {{z|xal}}: {{ç+|xal|делүн}}
* {{z|sah}}: {{ç+|sah|таал}}
* {{z|yi}}: {{ç+|yi|מילץ|m}}
* {{z|el}}: {{ç+|el|σπλην|n}}, {{ç+|el|σπλήνα|m}}
*: {{z|grc}}: {{ç+|grc|σπλήν|n}}
*: {{z|cpg}}: {{ç+|cpg|πεϊσάχι}}
{{ç-bın}}
geylwwan1i4lin8smv8ginzw9eadhp2
Kategoriye:Çarnayış be Marşalki
14
25106
87778
2026-07-17T08:20:12Z
Mirzali
44
Ebe zerrekê '{{katbike}}' ra pela newiye vıraziye
87778
wikitext
text/x-wiki
{{katbike}}
1dpx16ue3vl1l6c1hkqu0q6ftpl2ezh
Kategoriye:Marşalki
14
25107
87779
2026-07-17T08:20:22Z
Mirzali
44
Ebe zerrekê '{{katbike}}' ra pela newiye vıraziye
87779
wikitext
text/x-wiki
{{katbike}}
1dpx16ue3vl1l6c1hkqu0q6ftpl2ezh
Kategoriye:Waştışê çekuyan be Seylanki
14
25108
87780
2026-07-17T08:20:48Z
Mirzali
44
Ebe zerrekê '{{katbike}}' ra pela newiye vıraziye
87780
wikitext
text/x-wiki
{{katbike}}
1dpx16ue3vl1l6c1hkqu0q6ftpl2ezh