Wikiqısebend diqwiktionary https://diq.wiktionary.org/wiki/Pela_Seri MediaWiki 1.47.0-wmf.17 case-sensitive Medya Xısusi Werênayış Karber Werênayışê karberi Wikiqısebend Werênayışê Wikiqısebend Dosya Werênayışê dosya MedyaWiki Werênayışê MedyaWikiyi Şablon Werênayışê şabloni Peşti Werênayışê peşti Kategoriye Werênayışê kategoriye TimedText TimedText talk Modul Werênayışê moduli Event Event talk 0 7972 88417 87931 2026-08-25T17:20:30Z Mirzali 44 /* Çarnayış */ 88417 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Wendış === * {{AŞF|diq|[ɑʃɑˈnɑːɛnə]}} * {{hece|a|şa|na|ye|ne}} === Wextqıse === {{diq-wextqıse|i|nıka=aşanen-|ravêrde=aşana-|subj=-aşan-}} # {{mane?|diq}} ==== Hemmena ==== * [[kendene]] * [[kınıtene]] ==== Zewbi ==== * [[aşaniyayene]] ==== Etimolociye ==== {{hide-top|Rıstımê çekuye}} * Proto-Hindo-Ewropayi ra *'''ksen''' ("to comb, to card wool") * Proto-Aryayi ra *'''[[*ā-#Etimolociye|ā]]'''- (" ") + '''*fšan''' ("to tear, to split") * {{Z|av}}: '''vī fšan'''- ("to dislocate") * {{Z|fam}}: '''š’nk''' ("şane") * {{Z|so}}: '''’pš’nkty'''- ("instruments of torture") * {{Z|fa}}: '''šānah''' ("şane") * Bashkardi: '''šen'''- ("to seperate, tear") * {{Z|diq}}: '''āšān-''') {{ir}} * {{Z|sa}}: '''(vi)kšan''' ("to card wool") * {{Z|el}}: '''ksainō''' ("wool karding, comb") :* <span style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Cheung|Cheung p.92}}</span> :* <span style="font-size:10px">'''Bıvênên''': [[şane]]</span> {{hide-bottom}} ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|az}}: {{ç+|az|eşmək}}, {{ç+|az|eşələmək}} * {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|vedan}}, {{ç+|kmr|xepirandin}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|eşmek}}, {{ç+|tr|eşelemek}} {{ç-bın}} 68flb21x4x3nv8edyu7wc0h72yuq29j 0 7973 88418 84942 2026-08-25T17:21:26Z Mirzali 44 /* Wendış */ 88418 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Wendış === * {{IPA|diq|[ɑʃɑˈniʝɑːɛnə]}} * {{hece|aşa|ni|ya|ye|ne}} === Wextqıse === {{ser|diq|wextqıse}} # {{mane?|diq}} ==== Zewbi ==== * [[aşanayene]] ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|eşelenmek}} {{ç-bın}} b159bs7zgddn0jjb8pl3b0bh68hw4yt 0 8527 88421 87051 2026-08-26T10:13:03Z Mirzali 44 /* Çarnayış */ 88421 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Wendış === * {{AŞF|diq|[qɛˈlɛmə]}} * {{hece|qe|le|me}} === Name === [[Dosya:03-BICcristal2008-03-26.jpg|250px|thumb|'''qeleme''']] {{ser|diq|name|c=m}} # Haletê nuştışi {{terimi|diq|çi}} ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|de}}: {{ç+|de|Stift|n}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|kalem}} {{ç-bın}} 1bk8om39bjiuqv5gxz23xahh12odvoc 0 8679 88416 87930 2026-08-25T17:16:02Z Mirzali 44 /* Çarnayış */ 88416 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Wendış === * {{AŞF|diq|[ˈɑwə]}} * {{hece|a|we}} === Name === [[Dosya:Water droplet, high-speed 004n.jpg|thumb|250px|'''awe''']] {{ser|diq|name|c=m}} # Madeyo ke dı atomê hidrojen û yew atomê oksijeni ra yeno meydan. Se derece de gıriyeno û sıfır derece de zi cemediyeno. Awe; bêreng, bêtam û bêboya. Tebiet de zaf esta. {{terimi|diq|çiyê şımıtışi}} #* '''''Awa''' Munzuri zaf paka.'' # Ro, çem, la. #* ''Wısar diyen '''Awkê''' Sağyer wışena dılo dılo...''<br />''Kênek ha vêr dere'd pılason şuwena dılo dılo...'' {{çıme2|{{w|Rencber Eziz}}, ''Dılo dılo''. Deyira Çewligi}} # Mizac, xuye, kurm. #* '''''Awa''' mın û to pêser nêşına.'' ==== Varyanti ==== {{col3|diq| | {{g|diq|ağwe|c=m}} | {{g|diq|aw|c=m}} | {{g|diq|awı|c=m}} | {{g|diq|awıke|c=m}} | {{g|diq|awke|c=m}} | {{g|diq|awkı|c=m}} | {{g|diq|ow|c=m}} | {{g|diq|owe|c=m}} | {{g|diq|owı|c=m}} | {{g|diq|owıke|c=m}} | {{g|diq|owk|c=m}} | {{g|diq|owke|c=m}} | {{g|diq|owkı|c=m}} | {{g|diq|owuke|c=m}} | {{g|diq|uwe|c=m}} }} ==== Gurenayış ==== {{hide-top|Awankerdışê çekuye}} ''Vatenê verênan'': * [[awa vınderdiye ra bıterse]] * [[awe arê berd, wayir gêreno çemçeqan]] * [[awa vınderdiye boye dana]] {{hide-bottom}} ==== Etimolociye ==== {{hide-top|Rıstımê çekuye}} * {{Z|ine-pro}} ra *'''ap'''- ("awe") * {{Z|iir-pro}} ra *'''āp'''- ("awe") * {{Z|diq}}: '''āwa''' {{ir}} * {{Z|ae}}: '''āp''' ("awe") * {{Z|peo}}: '''āp''' ("awe") * {{Z|fa}}: '''āb''', '''āw''' ("awe") * {{Z|kmr}}: '''āv''' ("awe") * {{Z|tly}}: '''āv''' ("awe") * {{Z|hac}}: '''āwi''' ("awe") * {{Z|sa}}: '''āp''' ("awe") :* <span style="font-size:10px">'''Çıme''': {{Watkins|Watkins p.4}}, {{Horn|Horn p.280}}</span> :* <span style="font-size:10px">'''Diqet'''!: Çekuya "awe" rıstımê Proto-Hindo-Ewropaki *ak^wa- (cf. Latinki: '''aqua''') ra nêyena.</span> {{hide-bottom}} ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|de}}: {{ç+|de|Wasser|nt}} * {{z|aou}}: {{ç+|aou|ŋ⁵⁵}}, {{ç+|aou|ŋ³⁵}} {{k|Hongfeng}} * {{z|alu}}: {{ç+|alu|wai}} * {{z|zh}}: {{ç+|zh|水}} * {{z|id}}: {{ç+|id|air}} * {{z|hy}}: {{ç+|hy|ջուր|tr=ǰur}}, {{ç+|hy|ջոլը|tr=ǰolə}} * {{z|ar}}: {{ç+|ar|ماء|m|tr=mā’}} * {{z|eo}}: {{ç+|eo|akvo}} * {{z|ae}}: {{ç+|ae|𐬀𐬞|m}} * {{z|fa}}: {{ç+|fa|آب|tr=āb}} * {{z|fr}}: {{ç+|fr|eau|m}} * {{z|nl}}: {{ç+|nl|water}} * {{z|he}}: {{ç+|he|מים|n|x|tr=mayim}} * {{z|io}}: {{ç+|io|aquo}} * {{z|en}}: {{ç+|en|water}} * {{z|inh}}: {{ç+|inh|хий|tr=hiy}} * {{z|es}}: {{ç+|es|agua|m}} * {{z|it}}: {{ç+|it|acqua|m}} * {{z|ja}}: {{ç+|ja|水}} * {{z|km}}: {{ç+|km|ទឹក}} * {{z|ko}}: {{ç+|ko|물}} * {{z|lo}}: {{ç+|lo|ນ້ຳ}} * Kurdki: *: {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|av|m}} *: {{z|ckb}}: {{ç|ckb|ئاو}} * {{z|la}}: {{ç|la|aqua|m}} * {{z|ms}}: {{ç+|ms|air}} * {{z|my}}: {{ç+|my|ရေ}} * {{z|apq}}: {{ç+|apq|ino}} * {{z|ru}}: {{ç+|ru|вода|m|tr=voda}} * {{z|tt}}: {{ç+|tt|су}}, {{ç+|tt|su}} * {{z|th}}: {{ç+|th|น้ำ}} * {{z|tet}}: {{ç+|tet|bee}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|su}} * {{z|vi}}: {{ç+|vi|nước}} * {{z|el}}: {{ç+|el|νερό|tr=neró}} *: {{z|grc}}: {{ç+|grc|ὕδωρ|tr=hýdōr}} {{ç-bın}} gae1ekf339mzdrc8s4bxvn1hv55dhic 0 8735 88415 87929 2026-08-25T17:13:10Z Mirzali 44 /* Çarnayış */ 88415 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Name === {{ser|diq|name|c=n}} # Ebe weeştışê destan û lıngan ra serê awe de vındertış û şiyayış. #* ''Ez zanan ke peyser '''asnaw''' bıkerin.'' # Derya de [[qulac]] eştene ==== Hemmena ==== * {{g|diq|azne|c=n}} ==== Gurenayış ==== {{hide-top|Awankerdışê çekuye}} * [[asnawber]] * [[asnawberiye]] * [[asnaw kerdene]] Vateyê verênan: * [[hewt asnawê heri bıbi, şiyo verê çemi pêro kerdê xo vira]] {{hide-bottom}} ==== Etimolociye ==== {{hide-top|Rıstımê çekuye}} * {{Z|ine-pro}}: *'''(s)ne'''- ("şutene, asnaw kerdene") * {{Z|iir-pro}}: *[[ā-#etimolociye|'''ā'''-]] ("--towards--") + *'''sna'''- ("şutene, asnaw kerdene") * {{Z|za}}: '''ā'''-'''snāw''' {{ir}} * {{Z|ae}}: '''ā'''-'''snā'''-, '''snā'''- ("şutene") * {{Z|pal}}: '''ā-šn'y'''- ("sere şutene"), '''šn'c'''- /šnāz/ ("asnaw kerdene") * {{Z|so}}: '''sn'y'''- ("şutene, sere şutene") * {{Z|fa}}: '''u'''-'''šnān''' ("vaş şutene"), '''šināvidan''' ("asnaw kerdene") * {{Z|be}}: '''u'''-'''žnāg''' ("sere şutene") ... * {{Z|sa}}: '''snā''' ("sere şutene") * {{Z|el}}: '''nesos''' ("--island, that which swims--") * {{Z|la}}: '''nāre''' ("asnaw kerdene") * {{Z|hy}}: '''nay''' ("hit, awın") ... *: <span style="font-size:11px">'''Çıme:''' [[Şablon:Cheung|Cheung p.348]], [[Şablon:Watkins|Watkins p.81]], [[Şablon:Etymonline|Etymonline]]</span> | <span style="font-size:10px">'''Pokorny:''' 971 f.</span><br> *: <span style="font-size:11px">'''Diqet!:''' İngılızki çekuya '''swim'''i, rıstımê Proto-Hindo-Ewropayi *:'''swem'''- ra yena. '''asnaw''' û '''swim''' hem-rıstım niyê.</span><br> {{hide-bottom}} ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|ar}}: {{ç+|ar|سبح|tr=sábaħa}} * {{z|de}}: {{ç+|de|Schwimmen|nt}} * {{z|el}}: {{ç+|en|κολυμπώ|tr=kolympó}} * {{z|en}}: {{ç+|en|swim}} * {{z|es}}: {{ç+|es|nadar}} * {{z|fa}}: {{ç+|fa|شناویدن|tr=šinaviden}}, {{ç+|fa|شناوری کردن|tr=šinaveri kerden}} * {{z|he}}: {{ç+|he|שחה|tr=sakhá}} * {{z|hy}}: {{ç+|hy|լողալ|tr=loģal}} * {{z|la}}: {{ç+|la|nato}}, {{ç+|la|nare}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|yüzme}} {{ç-bın}} t5n18mwix0zeloy0u46uakmw3bggeaq 0 8771 88414 87928 2026-08-25T17:06:15Z Mirzali 44 88414 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Wendış === * {{AŞF|diq|[ɑsˈmen]}} * {{hece|as|mên}} === Name === [[Dosya:Cirrocumulus to Altocumulus.JPG|thumb|250px|'''asmên''']] {{ser|diq|name|c=n}} # Erd ra cor, hewayo ke sey quba riyê erdi pêşeno. #* ''Ma pêro bınê yew '''asmêni''' de cıwiyenime.'' ==== Varyanti ==== {{col|diq|3| | {{g|diq|asiman|c=n}} | {{g|diq|asimon|c=n}} | {{g|diq|asmen|c=n}} | {{g|diq|asmin|c=n}} | {{g|diq|asmiyen|c=n}} | {{g|diq|asmyen|c=n}} | {{g|diq|azmên|c=n}} | {{g|diq|azmin|c=n}} | {{g|diq|ezman|c=n}} | {{g|diq|ezmun|c=n}} }} ==== Gurenayış ==== {{hide-top|Awankerdışê çekuye}} * [[asmênê feki]] * [[asmênnas]] * [[asmênşınas]] * [[asmênşınasiye]] {{hide-bottom}} ==== Etimolociye ==== {{hide-top|Rıstımê çekuye}} * < {{r|ine-pro|diq|*ekmon}} ("kerra") * Proto-Aryaki ra ? * {{Z|diq}}: '''āsman''' {{ir}} * {{Z|ae}}: '''asman'''- ("asmên, baweriya Zerduşti de Homayê asmêni") * {{Z|peo}}: '''asman'''- ("asmên, cenet") * {{Z|xpr}}: ''''sm'n'''- ("asmên, cenet") * {{Z|pal}}: ''''sm'n'''- ("asmên, cenet") * {{Z|sog}}: '''sm'n'''- ("asmên, cenet") * {{Z|fa}}: '''āsmān''' ("asmên, cenet") * {{Z|bal}}: '''āžmān''' ("asmên") * {{Z|kmr}}: '''āsmān''' ("asmên") * {{Z|hac}}: '''āsmān''' ("asmên") * {{Z|sa}}: '''āčman''' ("kerra") * {{Z|el}}: '''ākanē''' ("kerra") * {{Z|de}}: '''hammer''' ("çakuç") * {{Z|en}}: '''hammer''' ("çakuç") * {{Z|hit}}: '''aku''' ("kerra") :* <span style="font-size:11px">'''Çıme''': {{Horn|Horn p.8}}, {{Watkins|Watkins p.2}}, {{Etymonline}}, {{Encyclopaedia Iranica|Encyclopaedia Iranica de nuşteyê Āsmānî}}, {{Pokorny|18}}</span> :* <span style="font-size:11px">'''Note''': Proto-Aryaki de insanan vatêne, qey asmên metal ra ya zi kerre ra vıraziyayo û no semed ra vatêne asmên yani kerre.</span> {{hide-bottom}} ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|de}}: {{ç+|de|Himmel|n}} * {{z|hy}}: {{ç+|hy|երկինք|tr=erkink‘|sc=Armn}} * {{z|ar}}: {{ç+|ar|سماء}} /sámaː’/ * {{z|he}}: {{ç+|he|שמיים}} /šamayím/ * {{z|en}}: {{ç+|en|sky}} * {{z|es}}: {{ç+|es|cielo|n}} * {{z|fa}}: {{ç+|fa|tr=ās[e]mān|آسمان|sc=fa-Arab}} * {{z|kmr}}: {{ç+|kmr|esman|n}} * {{z|ckb}}: {{ç+|ckb|ئاسمان}} * {{z|la}}: {{ç+|la|caelum|nt}} * {{z|ru}}: {{ç+|ru|небо|nt}} * {{z|sv}}: {{ç+|sv|sky}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|gökyüzü}}, {{ç+|tr|asuman}}, {{ç+|tr|sema}} * {{z|el}}: {{ç+|el|ουρανός|n}} {{ç-bın}} 9nmbtrsx2xy6q9s8k9h5nk5up6k2gee 0 9268 88419 87932 2026-08-26T10:07:38Z Mirzali 44 /* Çarnayış */ 88419 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Wendış === * {{AŞF|diq|[bɑˈdzɑɾ]}} * {{hece|ba|car}} === Name === {{ser|diq|name|c=n}} # {{mena?|diq}} ==== Varyanti ==== * {{g|diq|bajar|c=n}} ==== Hemmena ==== * {{g|diq|sûke|c=m}} * {{g|diq|şarıstan|c=n}} ==== Bıvênên ==== * {{g|diq|bazar|c=n}} * {{g|diq|vacar|c=n}}† ==== Etimolociye ==== {{hide-top|Rıstımê çekuye}} * Kurdkî '''bāžār''' ("şarıstan, bacar") ra kewt Zazaki. * Proto-Hindo-Ewropaki ra *[[vay#etimolociye|'''wes'''-'''no'''-]] ("panet, paha") + *[[çerayene#etimolociye|'''k^wel'''-]] ("çerayene, çarnayene") * Proto-Aryaki ra *'''wahā'''-'''čarana''' ("cayê ticaretkerdışi, bazar") * Pehlewki ra '''vāčar''' ("cayê ticaretkerdışi, bazar") * Farski ra '''bāzār''' ("bazar, roca bazari") * Kurdki ra '''bāžār''' ("şarıstan, bajar, bazar, roca bazari"). :* <span style="font-size:11px">'''Çıme''': {{Watkins|Watkins p.100}}, {{Horn|Horn p.38}}</span> :* <span style="font-size:11px">'''Hemrıstım''': [[vay]], [[bazar]]</span> {{hide-bottom}} ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|de}}: {{ç+|de|Stadt|m}} * {{z|en}}: {{ç+|en|city}}, {{ç+|en|town}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|kent}}, {{ç+|tr|şehir}} {{ç-bın}} aa4mlaq89g746bt0n1soteocgtv7als 0 24731 88420 87052 2026-08-26T10:11:22Z Mirzali 44 /* Çarnayış */ 88420 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|diq}} == === Wendış === * {{AŞF|diq|[fɪɾˈtsɛ]}} * {{hece|fır|çe}} === Name === [[Dosya:Cleaning brushes.jpg|250px|thumb|tayê '''fırçe'''yi]] {{ser|diq|name|c=n}} # {{mane?|diq}} {{terimi|diq|çi}} ==== Çarnayış ==== {{ç-ser}} * {{z|de}}: {{ç+|de|Bürste|m}}, {{ç+|de|Pinsel|n}} * {{z|az}}: {{ç+|az|fırça}} * {{z|en}}: {{ç+|en|brush}} * {{z|tr}}: {{ç+|tr|fırça}} {{ç-bın}} fotd6r1agraajphnyeq1pzxk7k6k8mq 0 25267 88422 2026-08-26T10:13:58Z Mirzali 44 Ebe zerrekê '== {{zıwan|de}} == === Name === {{ser|de|name}} # {{g|diq|qeleme|c=m}} {{terimi|de|çi}}' ra pela newiye vıraziye 88422 wikitext text/x-wiki == {{zıwan|de}} == === Name === {{ser|de|name}} # {{g|diq|qeleme|c=m}} {{terimi|de|çi}} ki0hpalox41v9ge2e8g51c3mzmo7gcd