Frido Michałk

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="dsb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedija</sitename>
    <dbname>dsbwiki</dbname>
    <base>https://dsb.wikipedia.org/wiki/G%C5%82owny_bok</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medija</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialne</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskusija</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Wužywaŕ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskusija wužywarja</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedija diskusija</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dataja</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskusija wó dataji</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki diskusija</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Pśedłoga</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskusija wó pśedłoze</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Diskusija wó pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorija</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskusija wó kategoriji</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul diskusija</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Veranstaltung</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Veranstaltung Diskussion</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Frido Michałk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122</id>
    <revision>
      <id>147940</id>
      <parentid>145500</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2267" sha1="43hssq41b45im9wrh30vh7pecqgaggb" xml:space="preserve">[[Dataja:Mikławšk – Frido Michałk.jpg|mini|Row Frido Michałka na budyšyńskem Mikławšku]]
'''Frido Michałk''' ({{wrěcy|de}} ''Siegfried Michalk''; roź. 6. oktobra [[1927]] w Rachlowje, wum. 6. junija [[1992]]) jo był serbski slawist, kenž jo głownje statkował na pólu [[sorabistika|sorabistiki]]. Mjazy drugim jo sobu źěłał na [[Serbski rěcny atlas|Serbskem rěcnem atlasu]] a teke na wjelikej górnoserbskej gramatice (morfologija) ma gromaźe z [[Helmut Faska|Helmutom Fasku]] zasłužbu. Mimo togo jo diachroniski pśepytował dialekt Kulowa a jo se zaběrał z dialektom [[Nowe Město|Nowego Města]].

Někotare z jogo wažnych wuźěłow su:
* ''Gothaski fragment delnjoserbskich rukopisnych spěwarskich''. W: Lětopis A 10(1963)1, b. 1-19.
* ''Labiowelarizacija wokalow y a e wšelakeho pochada po labialnych konsonantach w serbskich dialektach''. W: Lětopis A 11(1964)2, b. 129-163.
* ''Kulowski dialekt dźensa a před 300 lětami. Přinošk k serbskej historiskej dialektologiji''. W: Sorabistiske přinoški k VI. mjezynarodnemu kongresej slawistow w Praze 1968. Budyšyn: LND, 1968, b. 37-64.
* ''Doškrabki wó Złokomorowskim dialekće''. W: Lětopis A 28(1981)2, b. 113-121.
* ''Sewjerny holanski dialekt. Diferencialne wopisanje, dialektny tekst ze Ždźarow''. W: Lětopis A 28(1981)1, b. 16-31.
* ''Jurij Hawštyn Swětlik a serbska spisowna rěč za katolikow''. W: Lětopis A 27(1980)1, b. 10-25.
* ''Studia o języku łużyckim = Studije k serbskej rěči = Studien zur sorbischen Sprache (zběrnik wažnych nastawkow)'', Waršawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1994.
* ''Grammatik der obersorbischen Schriftsprache der Gegenwart. Morphologie'' (H. Faßke, Mitarb. S. Michalk), Budyšyn: 1981.
* ''Studien zur sprachlichen Interferenz''. Budyšyn 1967-1974.
* ''Der obersorbische Dialekt von Neustadt''. (Spisy Instituta za serbski ludospyt 15). Budyšyn, 1962.

Pśeglěd bibliografije Frida Michałka pódajo [[Helmut Jenč|H. Jenč]] w Lětopisu A 35(1988), na bokach 96-107.

{{DEFAULTSORT:Michałk, Frido}}
[[Kategorija:Roź. 1927]]
[[Kategorija:Wum. 1992]]
[[Kategorija:Wósoba (Górna Łužyca)]]
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Rěcywědnik]]
[[Kategorija:Slawist]]
[[Kategorija:Sorabist]]
[[Kategorija:Muž]]</text>
      <sha1>43hssq41b45im9wrh30vh7pecqgaggb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Čornica (tšuga)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4304</id>
    <revision>
      <id>147947</id>
      <parentid>141431</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T15:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="221" sha1="gg5xul9lrebdblca6be2qy0h118q1xz" xml:space="preserve">'''Čornica''' móžo byś:

* [[Čornicowa hrjebja]]
* [[Rólanska Čornica]] 
* [[Stróžanska Čornica]]
* [[Carnica (rěka)|Wojerowska Čornica]] 

{{Wěcejwóznamowosć}}

[[Kategorija:Rěka, alfabetiski zrědowane]]</text>
      <sha1>gg5xul9lrebdblca6be2qy0h118q1xz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan Nuk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4772</id>
    <revision>
      <id>147939</id>
      <parentid>145457</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="996" sha1="32ze0qpi64m6hfp6a19t4dzfily4x9m" xml:space="preserve">'''Jan Nuk''' (nimski ''Jan Nuck'', * [[13. junija]] [[1947]] w [[Koslow]]je) jo był mjaz 2000 a 2011 pśedsedaŕ [[Domowina|Domowiny]].

Nuk wopyta serbskej šuli w [[Ralbicy|Ralbicach]] a [[Pančicy-Kukow|Pančicach]]; pó tym wuwuknjo powołanje elektrikarja w [[Lubnjow|Lubnjowskej]] milinarni. Wót 1967 jo źěłał we [[Wětrow]]je kaž teke w redakciji [[Nowa doba|Noweje doby]] a wót 1969 w [[Ludowe nakładnistwo Domowina|LND]]. W casach pśewrota se Nuk w [[Serbska narodna zgromaźina|Serbskej narodnej zgromaźinje]] jo angažěrował.

Jan Nuk jo wóstawał až do 2011 pśedsedaŕ Domowiny, dokulaž jo był k wólbam 2009 jadnučki kandidat za zastojnstwo. Jogo naslědnik jo [[Dawid Statnik]]. Nuk jo wóženjony a nan styrjoch źiśi. Jo był jadnaŕ budyšyńskego zawoda „Nukec napoje“.

{{Pśedsedarje Domowiny}}

{{DEFAULTSORT:Nuk, Jan}}
[[Kategorija:Roź. 1947]]
[[Kategorija:Wósoba (Górna Łužyca)]]
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Domowina]]
[[Kategorija:Muž]]</text>
      <sha1>32ze0qpi64m6hfp6a19t4dzfily4x9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Europeada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7023</id>
    <revision>
      <id>147945</id>
      <parentid>147133</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24522" sha1="ehjclgo3iw3xz2plft6mri850xsbxlb" xml:space="preserve">'''Europeada''' jo europske mejstarstwo w kopańcy rěcnych (awtochtonych) mjeńšynow, kótarež organizěrujo se wót [[Federalistiska unija europskich narodnych mjeńšynow|Federalistiskeje unije europskich narodnych kupkow]] (FUEN) w zgromadnem źěle z gósćinarskeju mjeńšynu wótpowědnego turněra. Prědna Europeada jo se pśed [[Europske kopańcowe mejtarstwo 2008|europskim kopańcowym mejstarstwom 2008]] pla [[Retoromany|Retoromanow]] w [[Kanton Graubünden|kantonje Graubünden]] w [[Šwicaŕska|Šwicaŕskej]] wótměła. Tegdejše finale su Pópołdnjowe Tirolarje pśeśiwo chorwatskej mjeńšynje w [[Serbiska|Serbiskej]] z 1:0 dobyli.

Pśiduca Europeada wótmějo se wót 16. do 24. junija 2012 paralelnje k [[Europske kopańcowe mejstarstwo 2012|Europskemu kopańcowemu mejstarstwoju 2012]] w [[Pólska|Pólskej]] a [[Ukraina|Ukrainje]]. Zarědowarje su w lěśe 2012 Łužyske [[Serby]] w [[Górna Łužyca|Górnej Łužycy]].

==Europeada 2012==
Europeada 2012 wótmějo se wót 16. do 24. junija 2012 pód patronatom ministaŕskego prezidenta Sakskeje [[Stanisław Tilich|Stanisława Tilicha]] w Górnej Łužycy. Wugótowaŕ jo [[Domowina]], kšywowy zwězk serbskich towaristwow a organizacijow we Łužycy. Wulosowanje kupkow jadnotliwych mustwow jo se 1. decembra 2011 w [[Zastupnistwo Lichotnego stata Sakska pla Zwězka|sakskem krajnem zastupnistwje]] w [[Barliń|Barlinju]] wótměło. Dogromady 20 mustwow buźo w 5 kupkach jadno na druge trjefiś. Partnery a sponsory Europeady 2012 su mjazy drugimi Lichotny stat Sakska, [[Ministerstwo nutśikownego|Zwězkowe ministaŕstwo nutśikownego]] a energijowy koncern [[Vattenfall]]. Medijowy partner jo [[MDR|Srjejźonimski rozgłos]].

===Městna pśewjeźenja===
[[Dataja:Karte_Europeada_2012.svg|miniatur|right|Městna pśewjeźenja Europeady 2012]]
Městna pśewjeźenja drugeje Europeady su [[Chrósćicy]], [[Njebjelčicy]], [[Njeswačidło]], [[Pančicy-Kukow]], [[Radwor]], [[Ralbicy]] a [[Kulow]]. Finale wótmějo se na [[Budyšyn|budyšyńskej]] [[Młynkec łuka|Młynkec łuce]].

===Kupki===

&lt;div style=&quot;float:left; margin-right:1em&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka A
|-
| A1
| Łužyske Serby
|-
| A2
| Nimska mjeńšyna z Pólskeje
|-
| A3
| Korutańske Słowjeńce
|-
| A4
| Mjeńšynowa wubrane mustwo z Estniskeje
|-
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka B
|-
| B1
| Roma z Hungorskeje
|-
| B2
| Rusojske Nimce
|-
| B3
| Retoromany
|-
| B4
| Słowakska mjeńšyna z Hungorskeje
|-
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left; margin-right:1em&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka C
|-
| C1
| Chorwatska mjeńšyna w Serbiskej
|-
| C2
| Pódwjacornotrakiske Turki
|-
| C3
| Ladinarje
|-
| C4
| Pódpołnocne Frizy
|-
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka D
|-
| D1
| Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola
|-
| D2
| Hungorske Nimce
|-
| D3
| Karačajarje
|-
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;D4&lt;/span&gt;
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;Nimska mjeńšyna z Danskeje&lt;/span&gt; (jo wótgroniła)
|-
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left; margin-right:1em&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka E
|-
| E1
| Danska mjeńšyna z Nimskeje
|-
| E2
| Cimbry
|-
| E3
| Walizarje
|-
| E4
| Okcitany
|-
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;/&gt;

=== Grajny plan ===
====Pśedrunda====

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;600&quot;
|+ njeźela, 17. junija 2012
| width=&quot;60&quot;|A1 – A2
| 15:00 Njebjelčicy
| width=&quot;350&quot;|Łužyske Serby – Nimska mjeńšyna w Pólskej
| width=&quot;50&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| 4:3
|-
| A3 – A4
| 10:30 Njebjelčicy
| Korutańske Słowjeńce – Mjeńšynowa wubrane mustwo z Estniskeje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 7:0
|-
| B1 – B2
| 10:30 Njeswačidło
| Roma z Hungorskeje – Rusojske Nimce
| style=&quot;text-align:center&quot;| 1:1
|-
| B3 – B4
| 15:00 Kulow
| Retoromany – Słowakska mjeńšyna z Hungorskeje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 0:2
|-
| C1 – C2
| 10:30 Pančicy-Kukow 
| Chorwatska mjeńšyna w Serbiskej – Pódwjacornotrakiske Turki
| style=&quot;text-align:center&quot;| 6:2
|-
| C3 – C4
| 15:00 Njeswačidło 
| Ladinarje – Pódpołdnocne Frizy
| style=&quot;text-align:center&quot;| 2:0
|-
| D1 – D2
| 19:00 Radwor
| Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola – Hungorske Nimce
| style=&quot;text-align:center&quot;| 8:0
|-
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;D3 – D4&lt;/span&gt;
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;17:00 Radwor&lt;/span&gt;
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;Karačajarje – Nimska mjeńšyna z Danskeje&lt;/span&gt; (Nimska mjeńšyna z Danskeje jo wótgroniła)
| 
|-
| E1 – E2
| 17:00 Chrósćicy
| Danska mjeńšyna z Nimskeje – Cimbry
| style=&quot;text-align:center&quot;| 4:1
|-
| E3 – E4
| 19:00 Chrósćicy
| Walizarje – Okcitany
| style=&quot;text-align:center&quot;| 2:5
|}

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;600&quot;
|+ pónjeźele, 18. junija 2012
| width=&quot;60&quot;|A1 – A3
| 17:00 Ralbicy
| width=&quot;350&quot;|Łužyske Serby – Korutańske Słowjeńce
| width=&quot;50&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| 0:1
|-
| A2 – A4
| 19:00 Ralbicy
| Nimska mjeńšyna z Pólskeje – Mjeńšynowe wubrane mustwo z Estniskeje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 3:0
|-
| B1 – B3
| 17:00 Njebjelčicy
| Roma z Hungorskeje – Retoromany
| style=&quot;text-align:center&quot;| 9:0
|-
| B2 – B4
| 19:00 Njebjelčicy
| Rusojske Nimce – Słowakska mjeńšyna z Hungorskeje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 6:1
|-
| C1 – C3
| 17:00 Kulow 
| Chorwatska mjeńšyna w Serbiskej – Ladinarje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 6:0
|-
| C2 – C4
| 19:00 Kulow
| Pódwjacornotrakiske Turki – Pódpołnocne Frizy
| style=&quot;text-align:center&quot;| 2:5
|-
| D1 – D3
| 17:00 Pančicy-Kukow
| Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola – Karačajarje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 3:0
|-
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;D2 – D4&lt;/span&gt;
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;19:00 Pančicy-Kukow&lt;/span&gt;
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;Hungorske Nimce  – Nimska mjeńšyna z Danskeje&lt;/span&gt; (Nimska mjeńšyna z Danskeje jo wótgroniła)
| 
|-
| E1 – E3
| 17:00 Radwor
| Danska mjeńšyna z Nimskeje – Walizarje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 5:3
|-
| E2 – E4
| 19:00 Radwor
| Cimbry – Okcitany
| style=&quot;text-align:center&quot;| 0:5
|}

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;600&quot;
|+ wutora, 19. junija 2012
| width=&quot;60&quot;|A1 – A4
| 17:00 Chrósćicy
| width=&quot;350&quot;|Łužyske Serby – Mjeńšynowa wubrane mustwo z Estniskeje
| width=&quot;50&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| 8:0
|-
| A2 – A3
| 19:00 Chrósćicy
| Nimska mjeńšyna z Pólskeje – Korutańske Słowjeńce
| style=&quot;text-align:center&quot;| 1:1
|-
| B1 – B4
| 17:00 Ralbicy
| Roma z Hungorskeje – Słowakska mjeńšyna z Hungorskeje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 3:0
|-
| B2 – B3
| 17:00 Chrósćicy
| Rusojske Nimce – Retoromany
| style=&quot;text-align:center&quot;| 6:0
|-
| C1 – C4
| 17:00 Pančicy-Kukow 
| Chorwatska mjeńšyna w Serbiskej – Pódpołnocne Frizy
| style=&quot;text-align:center&quot;| 5:0
|-
| C2 – C3
| 17:00 Kulow
| Pódwjacornotrakiske Turki – Ladinarje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 1:1
|-
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;D1 – D4&lt;/span&gt;
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;19:00 Pančicy-Kukow&lt;/span&gt;
| &lt;span style=&quot;text-decoration:line-through&quot;&gt;Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola – Nimska mjeńšyna z Danskeje&lt;/span&gt; (Nimska mjeńšyna z Danskeje jo wótgroniła)
| 
|-
| D2 – D3
| 19:00 Kulow
| Hungorske Nimce  – Karačajarje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 0:2
|-
| E1 – E4
| 17:00 Radwor
| Danska mjeńšyna z Nimskeje – Okcitany
| style=&quot;text-align:center&quot;| 0:1
|-
| E2 – E3
| 19:00 Radwor
| Cimbry – Walizarje
| style=&quot;text-align:center&quot;| 3:2
|}

==== Kóńcne stawy pó pśedrunźe ====
&lt;div style=&quot;float:left; margin-right:1em;&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka A
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Korutańske Słowjeńce'''
| 9:1
| 7
| +8
|-
| '''Łužyske Serby'''
| 12:4
| 6
| +8
|-
| Nimska mjeńšyna z Pólskeje
| 7:5
| 4
| +2
|-
| Mjeńšynowe wubrane mustwo z Estniskeje
| 0:18
| 0
| −18
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left;&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka B
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Roma z Hungorskeje'''
| 13:1
| 7
| +12
|-
| '''Rusojske Nimce'''
| 13:2
| 7
| +11
|-
| Słowakska mjeńšyna z Hungorskeje
| 3:9
| 3
| -6
|-
| Retoromany
| 0:17
| 0
| −17
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left; margin-right:1em;&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka C
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Chorwatska mjeńšyna ze Serbiskeje'''
| 17:3
| 9
| +14
|-
| Ladinarje
| 3:7
| 4
| -4
|-
| Pódpołnocne Frizy
| 5:9
| 3
| -4
|-
| Pódwjacornotrakiske Turki
| 6:12
| 1
| −6
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left;&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka D
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola'''
| 11:0
| 6
| +11
|-
| Karačajarje
| 2:3
| 3
| -1
|-
| Hungorske Nimce
| 0:10
| 0
| -10
|}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;float:left; margin-right:1em;&quot;&gt;
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
|+ Kupka E
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Okcitany'''
| 11:2
| 9
| +9
|-
| '''Danska mjeńšyna z Nimskeje'''
| 9:5
| 6
| +4
|-
| Cimbry
| 4:11
| 3
| -7
|-
| Walizarje
| 2:13
| 0
| −11
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;/&gt;

====Finalna runda====
{{Round8
&lt;!--Datum-Spielort/Team 1/Tore Team 1/Team 2/Tore Team 2 --&gt;
&lt;!-- štwórćfinale --&gt;
|21. junija – [[Njebjelčicy]]|Korutańske Słowjeńce|5|Danska mjeńšyna z Nimskeje|0
|21. junija – [[Pančicy-Kukow]]|Roma z Hungorskeje|1|Łužyske Serby|
0|21. junija – [[Kulow]]|Chorwatska mjeńšyna ze Serbiskeje|3|Rusojske Nimce|1
|21. junija – [[Radwor]]|Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola|3|Okcitany|0
&lt;!-- połfinale --&gt;
|22. junija – [[Chrósćicy]]|Korutańske Słowjeńce|5|Roma z Hungorskeje|6 p.j.
|22. junija – [[Ralbicy]]|Chorwatska mjeńšyna ze Serbiskeje|0|Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola|4
&lt;!-- finale --&gt;
|23. junija – [[Budyšyn]]|Roma z Hungorskeje|1|Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola|3
|0}}

=== Kóńc Europeady ===
Nowy a stary europski mejstaŕ Europeady jo Nimskorěcna mjeńšyna z Pódpołdnjowego Tirola, kótaraž jo finalne graśe 3:1 pśeśiwo Roma z Hungorskeje dobyła. W małem finale − graśe wó městno 3 − su Korutańske Słowjeńce pśeśiwo Chorwatskej mjeńšynje ze Serbiskeje z 0:1 zejgrali.

Bóžko jo serbske mustwo tenraz w běrtylfinale wupadnuło. Ale naźija wóstawa, až změju za pśiducu Europeadu 2016 wěcej wuspěcha.

=== Serbske narodne mustwo ===
Za serbske narodne mustwo graju pla drugeje Europeady: 
Křesćan Bejmak, Jeremias Bětka, Bosćij Böhm, Bosćij Cyž, Tadej Cyž, Pětr Domaška, Florian Dórnik, Christoph Dubaw, Christoph Gloxyn, Bjarnat Korch, Denny Kral, Tobias Kubaš, Robert Lehnert, Willi Paška, Feliks Rehor, Daniel Ričl, Stanij Smoła, Robert Statnik, Frank Šewc, Antonius Škoda, Tobias Škoda, Dirk Šołta a Paul Zimmermann. Trenaŕ jo znowego Frank Ričl.

==Europeada 2008==
Prědna Europeada w lěśe 2008 jo nastała z wuběźowanja marketingowego 
pśedewześa [[Schweizer Tourismus-Verband#Schweiz Tourismus|Schweiz 
Tourismus]] (ST), kótarež jo dobyłej Sedrun Disentis Tourismus (SDT) a 
Internationale Cultur Forum Disentis (ICF) z ideju europskego 
mejstarstwa rěcnych mjeńšynow. Pótom stej se teke retoromaniska 
kulturna organizacija [[Lia Rumantscha]] (LR) kaž teke kšywowy zwězk 
europskich mjeńšynow FUEN na projekśe wobźěliłej.

=== Organizacija ===
Cel zarědowanja jo był, na rěcne mjeńšyny w Europje dopomnjeś a jim 
móžnosć k [[Zwězanje do seśi|zwězanjeju do seśi]] daś. Mimo togo by 
měła se [[Surselva]], w Graubündskej wusocynje, turistiski 
prezentěrowaś. Zarědowanje jo stojał pód patronatom Graubündenskego 
kněžaŕstwa, wóna 
jo se wót prominentow ze sporta a z politiki kaž teke wót něgajšnego 
zwězkowego rady [[Adolf Ogi]] a wót [[Ralph Zloczower|Ralpha 
Zloczowera]], prezidenta [[Šwicaŕski kopańcowy zwězk|Šwicaŕskego 
kopańcowego zwězka]] pódprěła. Budget za europske mejstarstwo rěcnych 
mjeńšynow 
jo 230.000 frankow był.

Graśa su se pó FIFA-pšawidłach pśewjadli, ale grajny plan jo w 
pśirownowanju z UEFA-wuběźowanim wjele wusčejšy – mustwa su dejali až k 
šesć graśam na tyźeń absolwěrowaś. Su mimo mužow teke A- a B-juniory a 
žony pśizwólone byli.

Městna pśewjeźenja jo sedym sedlišćow we wobcerku Surselva ([[Sedrun]], [[Disentis/Mustér]], [[Trun GR|Trun]], [[Breil/Brigels|Danis-Tavanasa]], [[Ilanz]], [[Schluein]], [[Laax]] a 
[[Vella GR|Vella]]) było, mimo togo [[Trin]] a [[Domat/Ems]] we 
wobcerku [[Imboden (wobwod)|Imboden]] kaž teke [[Chur]] we wobcerku 
[[Plessur (wobwod)|Plessur]]. We wobłukowem programje jo mimo togo 
dnjowe zarědowanje z muziku a folkloru wótměło, kótarež ma kulturelnej 
wuměnje narodow słužyś.

Jadnasćogłowaty crew [[Šwicaŕska armeja|šwicaŕskeje armeje]] jo wšykne 
transportowe słužby mjazy grajnymi městnami organizěrował.

=== Grajny plan ===
==== Pśedrunda ====

Kupki su se 13. februara 2008 w Zürichiskem hotelu w pśitomnosći 
prezidenta [[Stawowy rada|stawowego rady]] [[Christoffel Brändli]] wulosowali.

Spócetnje jo było pěś pśedrundowych kupkow pśedwiźone, kótarychž prědne 
mustwa a teke tśi nejlěpše druge mustwa by měli do běrtylfinale 
zaśěgnuś. Pśez copanje Słowjeńcow z Italskeje, [[Łemki (rod)|Łemkow]] a 
Aromunow z Makedońskeje (Aromuny njejsu [[Šengenske dogrono|Šengenske]] 
wizumy scasom dostali) stej se kupce B a C ku kupce B/C zjadnośiłej. W 
toś tej specialnej kupce B/C jo 5 mustwow było. Dokulaž wšak casowego 
plana dla jano 3 graśa na mustwo su 
móžno byli, jo se wulosowało, chto by dejał pśeśiwo komu graś. Pśi 
jadnakej licbje dypkow njejo pótom w toś tej specialnej kupce poměr wrotow 
abo direktny duel rozsuźił, ale gódnośenje fairplay (licba 
cerwjenych/žołtych kórtow). Z něnto styrich kupkow su prědne a druge kupkow 
do běrtyłfinale zaśěgnuli.

===== Kupka A =====
* Za [[Wales|Walizarjow]] jo se klub Clwb Cymric wobźělił, pśi kótaremž bźez wuwześa [[Walizišćina|waliziski]] powědajuce kopańcarje graju.
* Po ludlicenju z lěta 2002 ma [[nimska mjeńšyna w Pólskej]] něźi 150.000 luźi, nimske wjelikopósłaństwo we Waršawje wšak wuchada wót něźi 300.000 luźi, kótarež su pśedewšym we wójewódstwoma [[Wójwodstwo Opole|Opole]] a [[Wójwodstwo Šlazyńska|Šlazyńska]] žywe. Wót lěta 1991 zastupuju se zajmy Nimcow w Pólskej pśez Zwězk nimskich socialno-kulturelnych towaristwow.
* [[Retoromany]] su w [[Kanton Graubünden|kantonje Graubünden]] w Šwicaŕskej žywe. Dogromady powěda se [[retoromanšćina]] resp. Graubündenska romanšćina hyšći wót něźi 60.000 wobydlarjow.
* Něga jo skóro jaden milion Nimcow w Hungorskej žywy był, wjele z nich su pó Drugej swětowej wójnje do Nimskeje abo Sowjetskego zwězka zawlacone. Źinsa jo jano hyšći něźi 70.000 [[Nimce w Hungorskej]].

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;450&quot;
| width=&quot;350&quot;|Retoromany – Nimce w Hungorskej
| width=&quot;50&quot;|5:1
|-
| Walizarje – Nimce w Pólskej
| 0:2
|-
| Walizarje – Retoromany
| 0:4
|-
| Nimce w Pólskej – Nimce w Hungorskej
| 4:0
|-
| Walizarje – Nimce w Hungorskej
| 3:3
|-
| Nimce w Pólskej – Retoromany
| 3:1
|}

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Nimce w Pólskej'''
| 9
| 9:1
| +8
|-
| '''Retoromany'''
| 6
| 10:4
| +6
|-
| Walizarje
| 1
| 3:9
| −6
|-
| Nimce w Hungorskej
| 1
| 4:12
| −8
|}

===== Kupka B/C =====
* W [[Kataloniska|Kataloniskej]], kótaraž ma 7,5 milionow wobydlarjow jo [[Katalańšćina|katalańšćina]] pśed špańšćinu amtska rěc a pódpěra se na šulach a uniwersitach, dogromady powěda pěś milionow luźi katalańšćinu ako maminu rěc (mjazy drugim hyšći w [[Valencia (region)|regionje Valencia]] a na [[Baleary|Balearach]]). Mustwo [[Katalany|Katalanow]] póchada z [[Girona|Girony]].
* Za [[Danska mjeńšyna w Nimskej|dansku mjeńšynu w Nimskej]] z pódpołdnjowego Šleswiga, kótaraž wobstoj z něźi 50.000 luźi, jo se wubrane mustwo [[Danske młoźinske organizacije w pódpołdnjowem Šleswigu|Danskich młoźinskich organizacijow w pódpołdnjowem Šleswigu (SdU)]] wobźěliło.
* W Rumuńskej jo źinsa pó pódaśach kněžaŕstwa 26.500 [[Aromunojo|Aromunow]] žywe, mjazy drugim w regionach [[Wokrejs Constanța|Constanța]], [[Wokrejs Tulcea|Tulcea]] a [[Wokrejs Călărași|Călărași]]. Aromunske mustwo wobstoj z grajaŕjow rozdźělnych starstwowych kupkow a dej tak dynamiku aromunskego naroda reprezentěrowaś. Docasne wupadnjenje mustwa, kótarež jo něgajšny grajaŕ swětoweje klasy [[Gheorghe Hagi]] financielnje pódprěł, jo njewózdaśe za mustwo było.
* Něźi 200.000 [[Karačajarje|Karačajarjow]] jo w Ruskej w regionje [[Karačajsko-Čerkeska|Karačajsko-Čerkeskej]] žywe. Pla Europady jo jich mustwo „Elbrusoid“ zastupowało.
* Mustwo z [[Pódpołdnjowy Tirol|Pódpołdnjowego Tirola]] wobstoj wětšy źěl z grajaŕjow towaristwow wušeje ligi Obermais, St. Pauls, St. Georgen a Stegen (Eccelenza, 6. italska liga) a zmócnja se pśez tśoch profijow ze serije Serie C2 (4. italska liga). W pódpołdnjowem Tirolu jo turněr wjeliku zagórjetosć wubuźił, politikaŕje powědaju južo wó móžnem pśewjeźenju w pódpołdnjowem Tirolu za styri lěta. W pódpołdnjowotirolskem mustwje su nimskorěcne a teke [[Ladinarje|ladinskorěcne]] grajaŕje byli.

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;450&quot;
| width=&quot;350&quot;|Pódpołdnjowe Tirolarje – Aromuny w Rumuńskej
| width=&quot;50&quot;|3:0
|-
| Dany w Nimskej – Katalany
| 15:1
|-
| Dany w Nimskej – Pódpołdnjowe Tirolarje
| 0:3
|-
| Aromuny w Rumuńskej – Karačajarje
| 6:1
|-
| Katalany – Aromuny w Rumuńskej
| 0:19
|-
| Karačajarje – Pódpołdnjowe Tirolarje
| 1:7
|-
| Dany w Nimskej – Karačajarje
| 6:1
|-
| Katalany – Retoromany &lt;small&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
| 0:5
|}

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Pódpołdnjowe Tirolarje'''
| 9
| 13:1
| +12
|-
| '''Dany w Nimskej''' &lt;small&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
| 6
| 21:5
| +16
|-
| Aromuny w Rumuńskej
| 6
| 25:4
| +21
|-
| Karačajarje
| 0
| 3:19
| −16
|-
| Katalany
| 0
| 1:39
| −38
|}

&lt;small&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; Aby teke Katalany tśi graśa na swójom konśe měli, 
su musyli Retoromany z kupki A ako tśeśi pśeśiwnik zaskócyś. Za 
Retoromanow njejo se toś to graśe pogódnośiło.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; Dany su bonus Fairplay dostali a su togodla pśed 
Aromunami ranžěrowali.&lt;/small&gt;

===== Kupka D =====
* [[Chorwaty|Chorwatska mjeńšyna]] jo w regionje [[Wójwodina]] pśipóznata narodna mjeńšyna a wobstoj z něźi 74.000 luźi.
* Za [[Nimska mjeńšyna w Danskej|nimsku mjeńšynu]] w [[Pódpołnocny Šleswig|Pódpołnocnem Šleswigu]] jo wubrane mustwo Nimskego młoźinskego zwězka za Pódpołnocny Šleswig grało.
* Mustwo ze Šleswig-Holsteinskeje póchadajucych 50.000 [[Pódpołnocne Frizy|Pódpołnocnych Frizow]] jo se wót [[Friisk Foriining]] stajiło. Wóno jo ako jadnucke wobźělujuce se mustwo z lutnym žeńskecym mustwom nastupiło.
* Spócetnje z Indiskeje póchadajuce [[Roma]] twórje w Hungorskej z 400.000 do 600.000 luźi nejwětšu mjeńšynu kraja.

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;450&quot;
| width=&quot;350&quot;|Nimce w Danskej – Pódpołnocne Frizy
| width=&quot;50&quot;|19:4
|-
| Chorwaty w Serbiskej – Roma w Hungorskej
| 0:2
|-
| Chorwaty w Serbiskej – Nimce w Danskej
| 12:1
|-
| Roma w Hungorskej – Pódpołnocne Frizy
| 46:1
|-
| Chorwaty w Serbiskej – Pódpołnocne Frizy
| 21:2
|-
| Roma w Hungorskej – Nimce w Danskej
| 3:0
|}

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Roma w Hungorskej'''
| 9
| 51:1
| +50
|-
| '''Chorwaty w Serbiskej'''
| 6
| 33:5
| +28
|-
| Nimce w Danskej
| 3
| 20:19
| +1
|-
| Pódpołnocne Frizy
| 0
| 7:86
| −79
|}

===== Kupka E =====
* Z něźi 1000 powědarjami su [[Cimbry]] z Italskeje nejmjeńša wobźělujucych se mjeńšynow – wšykne grajaŕje póchadaju z gmejny [[Lusern]] w [[Trentino|Trentinje]], kótaraž jo měła w lěśe 2006 303 wobydlarjow.
* [[Okcitańska]] (pódpołdnjowa [[Okcitańšćina|okcitański]] powědajuca tśeśina Francojskeje) wšak ma samo swójske [[Okcitańske kopańcowe narodne mustwo|narodne mustwo]], kótarež wšak njejo cłonk UEFA abo FIFA a móžo se togodla jano na pśijaśelskich graśach wobźěliś. Dogromady jo mustwo dotychměst sedym graśow absolwěrowało, mjazy nimi jadne za [[Viva World Cup]] 2006, źož wóno wšak jo pśeśiwo póznjejšemu dobywarjeju [[Kopańcowe wubrane mustwo Lapskeje|Sápmi (Lappland)]] 0:7 zejgrało. Nejwuše dobyśe jo se mógło septembra 2005 z 15:0 pśeśiwo [[Čečeńske kopańcowe wubrane mustwo|Čečeńskej]] wudobyś.
* Něźi 60.000 [[Serby|Serbow]] z [[Łužyca|Łužycy]] jo w Nimskej pśipóznata [[narodna mjeńšyna]] a pódpěrajo se wót [[Załožba za serbski lud|Załožby za serbski lud]] zwězka a zwězkoweju krajowu [[Bramborska]] a [[Sakska]]. Za Serbow su pśedewšym młode grajaŕje pód 20 lět nastupili.
* Jano něźi 7000 Chorwatow jo źinsa na pódwjacor wót Rumuńskeje we [[Wokrejs Caraş-Severin|wokrejsu Caraş-Severin]] žywe.

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;450&quot;
| width=&quot;350&quot;|Okcitany – Cimbry
| width=&quot;50&quot;|2:1
|-
| Łužyske Serby – Chorwaty w Rumuńskej
| 4:1
|-
| Okcitany – Łužykse Serby
| 1:2
|-
| Cimbry – Chorwaty w Rumuńskej
| 0:0
|-
| Okcitany – Chorwaty w Rumuńskej
| 5:0
|-
| Cimbry – Łužyske Serby
| 0:0
|}

:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;350&quot;
! width=&quot;200&quot;|Mustwo
! width=&quot;20&quot;|Dypki
! width=&quot;40&quot;|Wrota
! width=&quot;20&quot;|Difer.
|-
| '''Łužyske Serby'''
| 7
| 6:2
| +4
|-
| '''Okcitany'''
| 6
| 8:3
| +5
|-
| Cimbry
| 2
| 1:2
| −1
|-
| Chorwaty w Rumuńskej
| 1
| 1:9
| −8
|}

==== Běrtylfinale ====
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;450&quot;
| width=&quot;350&quot;| Nimce w Pólskej – '''Chorwaty w Serbiskej'''
| width=&quot;50&quot;| 0:2
|-
| '''Roma w Hungorskej''' – Retoromany
| 5:1
|-
| Łužyske Serby – '''Dany w Nimskej'''
| 1:3
|-
| '''Pódpołdnjowe Tirolarje''' – Okcitany
| 2:0
|}

==== Połfinale ====
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;500&quot;
| width=&quot;350&quot;| [[Dataja:Flag of the Croat minority in Serbia and Montenegro.svg|22x20px|Chorwaty w Serbiskej]] '''Chorwaty w Serbiskej''' – [[Dataja:Flag of Denmark.svg|22x20px|Danska]] Dany w Nimskej
| width=&quot;50&quot;| 5:1
|-
| [[Dataja:Roma flag.svg|22x20px|Roma]] Roma w Hungorskej – [[Dataja:Flag of South Tyrol.png|22x20px|Pódpołdnjowy Tirol]] '''Pódpołdnjowe Tirolarje'''
| 0:4
|}

==== Graśe wó městno 3 ====
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;450&quot;
| width=&quot;350&quot;| [[Dataja:Flag of Denmark.svg|22x20px|Danska]] Dany w Nimskej – [[Dataja:Roma flag.svg|22x20px|Roma]] '''Roma w Hungorskej'''
| width=&quot;50&quot;|0:9
|}

==== Finale ====
:{| class=&quot;prettytable&quot; width=&quot;500&quot;
| width=&quot;350&quot;| [[Dataja:Flag of the Croat minority in Serbia and Montenegro.svg|22x20px|Chorwaty w Serbiskej]] Chorwaty w Serbiskej – [[Dataja:Flag of South Tyrol.png|22x20px|Pódpołdnjowy Tirol]] '''Pódpołdnjowe Tirolarje'''
| width=&quot;50&quot;|0:1
|}

=== Reakcije ===
Dogromady jo wušej 5000 pśiglědowarjow pśi pó źělach wjelgin špatnem wjedrje za jadnotliwe graśa źiwało. Lěcrownož toś ta licba jo wóstała pód wócakowanjami zarědowarjow, jo se toś to europske mejstarstwo ako wjeliki wuspěch pogódnośiło. Dokulaž jo se ideja europskego mejstarstwa rěcnych mjeńšynow pozitiwnje zapśimjeła a šyroki medialny wótgłos we wjele krajach namakała, ma take europske mejstarstwo kšute zarědowanje byś.

== Wótkaze ==
* [https://web.archive.org/web/20120523222456/http://europeada2012.sorben.com/ Oficielny bok wó Europeaźe 2012 pla Serbow we Łužycy/Nimska]
* [https://web.archive.org/web/20120321105829/http://www.europeada2008.net/ Oficielny bok wó Europeaźe 2008 pla Retoromanow w Graubündenje/Šwicaŕska]

[[Kategorija:Europske mejstarstwo w kopańcy]]
[[Kategorija:Kopańca 2012]]
[[Kategorija:Kopańca 2008]]</text>
      <sha1>ehjclgo3iw3xz2plft6mri850xsbxlb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2010</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8232</id>
    <revision>
      <id>147942</id>
      <parentid>141491</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2050" sha1="8o4kcjlzcjbyolrxoauer4zdx81at3r" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=2010}}

== Tšojenja ==
=== We Łužycy ===
* [[18. měrca]]: Protestna demonstracija pśeśiwo kulturnemu znicenjeju a za [[Serbski ludowy ansambel]] w [[Budyšyn]]je.
* [[20. nowembra]]: W [[Budyšyn|budyšyńskej]] Kronje wótměwa se 136. [[schadźowanka]].

== Wumrěśe ==
* [[11. januara]]: [[Miep Gies]] – nižozemska spjećowaŕka a pomocnica Anny Frank (* [[1909]])
* [[17. januara]]: [[Jyoti Basu]] – indiski komunistiski politikaŕ (* [[1914]])
* [[22. januara]]: [[Achim Wjenk]] – serbski źiwadłownik
* [[27. januara]]: [[J. D. Salinger]] – US-ameriski spisowaśel (* [[1919]])
* [[10. apryla]]: [[Lech Kaczyński]] – pólski politikaŕ a statny prezident (* [[1949]])
* [[26. apryla]]: [[Měrćin Salowski]] – serbski faraŕ a awtor
* {{0}}[[4. maja]]: [[Gerat Nagora]] – serbski wucabnik a literat
* [[10. maja]]: [[Jan Mahr]] – serbski źiwadłownik
* {{0}}[[1. junija]]: [[Měrćin Škoda]] – Domowinski župan
* [[18. junija]]: [[Kata Brězanec]] – serbska wucabnica a wučbnicarka
* {{0}}[[9. julija]]: [[Jan Kinderman]] – techniski direktor Serbskego ludowego ansambla
* [[21. awgusta]]: [[Christoph Schlingensief]] – nimski režiser, awtor a akciski wuměłc (* [[1960]])
* [[10. oktobra]]: [[Solomon Burke]] – US-ameriski spiwaŕ a komponist (* [[1940]])
* [[21. oktobra]]: [[Loki Schmidt]] – nimska biologowka a manźelska Helmuta Schmidta (* [[1919]])
* [[27. oktobra]]: [[Néstor Kirchner]] – argentinski politikaŕ a statny prezident (* [[1950]])
* {{0}}[[2. decembra]]: [[Pawoł Nowotny]] – serbski ludowědnik (* [[1912]])
* [[14. decembra]]: [[Hilža Handrikowa]] – serbska kulturnica

== Nobelowe myta ==
* za fyziku: [[Andre Geim]] a [[Konstantin Novoselov]]
* za chemiju: [[Richard F. Heck]], [[Ei-ichi Negishi]] a [[Akira Suzuki]]
* za medicinu: [[Robert Edwards]]
* za literaturu: [[Mario Vargas Llosa]]
* Měrowe Nobelowe myto: [[Liu Xiaobo]]

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:2010| ]]
[[Kategorija:Lěto (21. lětstotk)]]</text>
      <sha1>8o4kcjlzcjbyolrxoauer4zdx81at3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2012</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8235</id>
    <revision>
      <id>147943</id>
      <parentid>142679</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:27:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="d6qdmuk993x5sroe5epb7890w26ghih" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=2012}}

== Tšojenja ==
=== We Łužycy ===
* [[16. junija|16.]]–[[24. junija]]: W Górnej Łužycy wótměwa se druge kopańske mejstarstwo europskich mjeńšynow ([[Europeada]]). Pódpołdnjowotirolska wubrane mustwo jo było wóspjet dobyśaŕ turněra. Serbske wubrane mustwo jo pěte městno wobsajźiło.
* [[23. junija]]: Serbski ewangelski cerkwinski źeń w [[Huska|Husce]].
* [[13. oktobra]]: We [[Wórjejce|wórjejskej]] Łužyskej hali jo [[Domowina]] swóje stolětne wobstaśe swěśiła. Mjaz gósćimi staj ministaŕskej prezidenta [[Sakska|Sakskeje]] a [[Bramborska|Bramborskeje]], [[Stanisław Tilich]] a [[Matthias Platzeck]].
* [[24. nowembra]]: W [[Budyšyn|budyšyńskej]] Kronje jo se 138. [[schadźowanka]] wótměła.

== Wumrěśe ==
* {{0}}[[1. februara]]: [[Wisława Szymborska]] – pólska lyrikaŕka a nosarka Nobelowego myta (* [[1923]])
* [[11. februara]]: [[Whitney Houston]] – US-ameriska soul-spiwaŕka (* [[1963]])
* {{0}}[[1. měrca]]: [[Rudolf Kilank]] – serbski faraŕ a awtor
* [[20. meje]]: [[Robin Gibb]] – britiski spiwaŕ, komponist a tekstar (* [[1949]]) 
* [[26. junija]]: [[Ernst Eichler]] – nimski rěcywědnik (* [[1930]])
* [[31. julija]]: [[Gore Vidal]] – US-ameriski spisowaśel
* {{0}}[[1. awgusta]]: [[Gerat Libš]] – serbski basnikaŕ (* [[1935]])
* [[25. awgusta]]: [[Neil Armstrong]] – US-ameriski astronawt (* [[1930]])
* [[26. septembra]]: [[Korla Nalij]] – serbski wucabnik a procowaŕ
* {{0}}[[1. oktobra]]: [[Eric Hobsbawm]] – britiski stawiznaŕ (* [[1917]])
* [[26. oktobra]]: [[Joachim Pjetaš]] – serbski faraŕ
* {{0}}[[5. decembra]]: [[Oscar Niemeyer]] – brazilski architekt (* [[1907]])
* [[11. decembra]]: [[Ravi Shankar]] – indiski muzikaŕ a komponist (* [[1920]])
* [[19. decembra]]: [[Peter Struck]] – nimski politikaŕ strony SPD (* [[1943]])

== Nobelowe myta ==
* za fyziku: [[Serge Haroche]] a [[David Wineland]]
* za chemiju: [[Robert Lefkowitz]] a [[Brian Kobilka]]
* za medicinu: [[John Gurdon]] a [[Shin’ya Yamanaka]]
* za literaturu: [[Mo Yan]]
* Měrowe Nobelowe myto: [[Europska unija]]

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:2012| ]]
[[Kategorija:Lěto (21. lětstotk)]]</text>
      <sha1>d6qdmuk993x5sroe5epb7890w26ghih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1921</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8253</id>
    <revision>
      <id>147949</id>
      <parentid>141067</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T15:57:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1962" sha1="ke33kt1x1500fi5bfm789wgsr15gcay" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=1921}}

== Tšojenja ==
* [[7. awgusta]]: We [[Wórjejce|Wórjejcach]] jo se pód nawjedowarjom [[Jan Cyž (jurist)|Jana Cyža]] 47. [[Schadźowanka]] wótměła.

== Narodniny ==
* [[22. januara]]: [[Krzysztof Kamil Baczyński]] – pólski basnikaŕ († [[1944]])
* [[22. februara]]: [[Jean-Bédel Bokassa]] – centralnoafriski prezident, pózdźej kejžor († [[1996]])
* [[15. měrca]]: [[Mikławš Joachim Wićaz]] – serbski informatikaŕ († [[1998]])
* [[16. apryla]]: [[Peter Ustinov]] – spisowaśel, źiwadłownik a režiser († [[2004]])
* [[16. apryla]]: [[Wolfgang Leonhard]] – nimski stawiznaŕ a awtor († [[2014]])
* [[30. maja]]: [[Jan Šołta]] – serbski stawiznaŕ († [[2004]])
* [[12. septembra]]: [[Stanisław Lem]] – pólski filozof, esejist a spisowaśel († [[2006]])
* [[9. oktobra]]: [[Tadeusz Różewicz]] – pólski basnikaŕ a spisowaśel († [[2014]])

== Wumrěśe ==
* [[22. januara]]: [[Robert Bjela]] – serbski gojc, domownjowědnik, prehistorikaŕ a basnikaŕ (* [[1850]])
* {{0}}[[1. februara]]: [[Jan Arnošt Holan]] – serbski gymnazialny wucabnik a spisowaśel (* [[1853]])
* {{0}}[[2. awgusta]]: [[Enrico Caruso]] – italski operowy spiwaŕ (* [[1873]])
* [[26. awgusta]]: [[Matthias Erzberger]] – nimski politikaŕ, zamordowany wót pšawicaŕskich teroristow (* [[1875]])
* [[17. septembra]]: [[Filip Rězak]] – serbski duchowny, słownikaŕ a spisowaśel (* [[1859]])
* {{0}}[[6. oktobra]]: [[Jan Laras]] – serbski pedagog a spisowaśel (* [[1845]])
* [[18. oktobra]]: [[Ludwig III. (Bayerska)|Ludwig III.]] – slědny kral Bayerskeje (* [[1845]])	
* {{0}}[[5. decembra]]: [[Jan Wałtar]] – faraŕ, serbski basnikaŕ nimskego póchada (* [[1860]])	
* [[19. decembra]]: [[Jan Awgust Sykora]] – serbski faraŕ, spisowaśel a ludowědnik (* [[1835]])

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:1921| ]]
[[Kategorija:Lěto (20. lětstotk)]]</text>
      <sha1>ke33kt1x1500fi5bfm789wgsr15gcay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2008</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8306</id>
    <revision>
      <id>147948</id>
      <parentid>141366</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T15:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6293" sha1="5ahyinisc2g3rugqd1gxdjc0ft5xykg" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=2008}}

== Tšojenja ==
* {{0}}[[1. januara]]: [[Malta]] a [[Cypern]] pśistupujotej [[eurozona|eurozonje]].
* [[24. februara]]: [[Kuba|Kubański]] parlament jo [[Raúl Castro|Raúla Castra]] za naslědnika jogo bratša [[Fidel Castro|Fidela]] ako głowa stata a šef kněžaŕstwa  wuzwólił.
* {{0}}[[1. měrca]]: Serbiska prowinca [[Kosowo]] jo jadnobocnje z njewótwisnym statom bywała.
* {{0}}[[2. měrca]]: [[Dmitrij Mjedwjedjew]] jo [[Rusojska|rusojske]] prezidentowe wólby z pśisamem 70 procentami głosow  dobydnuł.
* [[12. maja]]: Pśi śěžkem [[zemjerdžanje|zemjerdžanju]] mócnosći 7,9 na pódpołdnju [[Chinska|Chinskeje]] jo něźi 70.000 luźi wumrěło.
* [[28. maja]]: Pó wótstupje [[Georg Milbradt|Georga Milbradta]] jo [[Stanisław Tilich]] z prědnym ze [[Sakska|Sakskeje]] póchadajucym ministaŕskim prezidentom lichotnego stata a zrazom z prědnym Serbom w tej poziciji bywał. 
* {{0}}[[1. awgusta]]: Wokrejsna reforma w [[Sakskej]] – Wót 24 krajnych wokrejsow wostanu pó reformje jano hyšći źaseś. Nowy [[wokrejs Budyšyn]] wopśimujo staraj wokrejsa Budyšyn a [[wokrejs Kamjenc|Kamjenc]] kaž teke něgajšne bźezwokrejsne město [[Wórjejce]].
* {{0}}[[7. awgusta]]: Pśi granicy mjaz [[Georgiska|Georgiskeju]] a [[Pódpołdnjowa Osetska|Pódpołdnjowej Osetskeju]] jo z nadpadom georgiskich jadnotkow Kawkaska wójna zachopiła.
* {{0}}[[8. awgusta|8.]]–[[24. awgusta]]: XXIX. [[olympiske graśa]] w [[Peking]]u.
* [[28. septembra]]: Pśi wólbach k [[Bayerska|bayerskemu]] krajnemu sejmoju jo [[CSU]] prědny raz pó 46 lětach absolutnu wětšynu zgubił.
* {{0}}[[4. nowembra]]: [[Barack Obama]] jo prezidentowe wólby w [[Zjadnośone staty Ameriki|Zjadnośonych statach]] dobydnuł.
* [[26. nowembra]]: Pla teroristiskich nadpadow na źaseś městnach w indiskim měsće [[Mumbai]] jo cełkownje 174 luźi wumrěło.
* [[15. decembra]]: [[Carna Góra]] jo zapódała pšosbu wó cłonkojstwo w [[Europska unija|Europskej uniji]].

== Narodniny ==
*
*
*

== Wumrěśe ==
* [[11. januara]]: [[Edmund Hillary]] – nowoseelandski alpinist (* [[1919]])
* [[17. januara]]: [[Bobby Fischer]] – amerisko-islandski šachowy grajaŕ (* [[1943]])
* [[22. januara]]: [[Heath Ledger]] – awstralski filmowy grajaŕ (* [[1979]])
* [[27. januara]]: [[Haji Mohamed Suharto]] – indoneziski general a politikaŕ (* [[1921]])
* [[28. januara]]: [[Christodoulos I.]] – arcybiskup a grjeksko-ortodoksny cerkwinski wjednik (* [[1939]])
* [[23. februara]]: [[Janez Drnovšek]] – słowjeński politikaŕ, ministaŕski prezident a prezident (* [[1950]])
* [[27. februara]]: [[Ivan Rebroff]] – nimski spiwaŕ (* [[1931]])
* {{0}}[[2. měrca]]: [[Jeff Healey]] – kanadiski bluesrockowy gitarist a spiwaŕ (* [[1966]])
* {{0}}[[3. měrca]]: [[Annemarie Renger]] – nimska politikaŕka a pśedsedaŕka zwězkowego sejma (* [[1919]])
* [[12. měrca]]: [[Erwin Geschonneck]] – nimski filmowy grajaŕ (* [[1906]])
* {{0}}[[5. apryla]]: [[Charlton Heston]] – US-ameriski filmowy grajaŕ a bronjowy lobbyist (* [[1923]])
* [[17. apryla]]: [[Aimé Césaire]] – afrokaribisko-francojski basnikaŕ, esejist a politikaŕ (* [[1913]])
* [[29. apryla]]: [[Albert Hofmann]] – šwicaŕski chemikaŕ a nadejźaŕ LSD (* [[1906]])
* [[28. meje]]: [[Gerhard Konzelmann]] – nimski žurnalist a awtor (* [[1932]])
* {{0}}[[1. junija]]: [[Yves Saint Laurent]] – francojski twóriśel mody (* [[1936]])
* {{0}}[[2. junija]]: [[Bo Diddley]] – US-ameriski rockowy a bluesowy muzikaŕ (* [[1928]])
* [[10. junija]]: [[Čingiz Ajtmatow]] – kirgiziski spisowaśel (* [[1928]])
* [[13. julija]]: [[Bronisław Geremek]] – pólski stawiznaŕ a politikaŕ (* [[1932]])
[[Dataja:Evstafiev-solzhenitsyn.jpg|thumb|Aleksandr Solženicyn (1918–2008)]]
* {{0}}[[3. awgusta]]: [[Aleksandr Solženicyn]] – rusojski spisowaśel (* [[1918]])
* [[19. awgusta]]: [[Levy Mwanawasa]] – sambiski statny prezident (* [[1948]])
* [[12. septembra]]: [[David Foster Wallace]] – US-ameriski spisowaśel (* [[1962]])
* [[15. septembra]]: [[Richard Wright]] – britiski muzikaŕ, cłonk kupki ''Pink Floyd'' (* [[1943]])
* [[26. septembra]]: [[Paul Newman]] – US-ameriski filmowy grajaŕ, režiser a pśedewześaŕ (* [[1925]])
* {{0}}[[2. oktobra]]: '''[[Lotaŕ Balko]]''' – serbski ludowědnik a Maśicaŕ (* [[1928]])
* [[11. oktobra]]: [[Jörg Haider]] – awstriski politikaŕ, krajny hejtman Korutańskeje (* [[1950]])
* [[13. oktobra]]: [[Guillaume Depardieu]] – francojski filmowy grajaŕ (* [[1971]])
* [[22. oktobra]]: '''[[Błažij Nawka]]''' – serbski ludowědnik a Maśicaŕ (* [[1922]])
* [[23. oktobra]]: [[Peter Gläser|Peter „Cäsar“ Gläser]] – nimski rockowy muzikaŕ (* [[1949]])
* {{0}}[[1. nowembra]]: [[Jacques Piccard]] – šwicaŕski dłymokomórski slěźaŕ (* [[1922]])
[[Dataja:Miriam Makeba 2011.jpg|thumb|Miriam Makeba (1932–2008)]]
* [[10. nowembra]]: [[Miriam Makeba]] – pódpołdnjoafrikańska spiwaŕka (* [[1932]])
* [[28. nowembra]]: [[Gustav Ginzel]] – nimsko-česki geologa, awtor, alpinist&lt;!-- a wšudźebył--&gt; (* [[1932]])
* [[11. decembra]]: [[Bettie Page]] – US-ameriski fotowy model (* [[1923]])
* [[12. decembra]]: [[Tassos Papadopoulos]] – cypriski prezident (* [[1934]])
* [[13. decembra]]: [[Horst Tappert]] – nimski źiwadłownik a filmowy grajaŕ (* [[1923]])
* [[22. decembra]]: [[Lansana Conté]] – ginejski prezident (* [[1934]])
* [[24. decembra]]: [[Samuel Phillips Huntington]] – US-ameriski politologa a awtor (* [[1927]])
* [[24. decembra]]: [[Harold Pinter]] – britiski dramatikaŕ, nosaŕ Nobelowego myta (* [[1927]])
* [[25. decembra]]: [[Eartha Kitt]] – US-amerikańska spiwaŕka a filmowa grajaŕka (* [[1927]])

== Myta ==
* [[Nobelowe myto]]
** za fyziku: [[Yōichirō Nambu]], [[Makoto Kobayashi]] a [[Toshihide Masukawa]]
** za chemiju: [[Osamu Shimomura]], [[Martin Chalfie]] a [[Roger Tsien]]
** za medicinu: [[Harald zur Hausen]], [[Françoise Barré-Sinoussi]] a [[Luc Montagnier]]
** za literaturu: [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]]
** Měrowe Nobelowe myto: [[Martti Ahtisaari]]
** za góspodaŕske wědomnosći: [[Paul Krugman]]

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:2008| ]]
[[Kategorija:Lěto (21. lětstotk)]]</text>
      <sha1>5ahyinisc2g3rugqd1gxdjc0ft5xykg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1. februara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8400</id>
    <revision>
      <id>147934</id>
      <parentid>141075</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2895" sha1="kw5qrnualxh8davufg51glo9lwdpqi6" xml:space="preserve">{{Kalenderowe łopjeno februara}}
'''1. februara''' jo 32. źeń [[Gregorjaniska pratyja|gregorjaniskeje pratyje]], toś wóstawa hyšći 333 dnjow (334 w [[Pśestupne lěto|pśestupnych lětach]]) až do kóńca lěta.

== Tšojenja ==
* [[1864]]: [[Nimsko-dańska wójna]] jo se zachopiła.
* [[1953]]: Pśi pśilewowej katastrofje jo wumrěło 1.835 luźi w [[Nižozemska|Nižozemskej]] a dalšnych 307 we [[Wjelikobritaniska|Wjelikobritaniskej]].

== Narodniny ==
[[Dataja:Zejler01.jpg|thumb|Handrij Zejler]]
* [[1804]]: '''[[Handrij Zejler]]''' – serbski basnikaŕ, załožaŕ serbskeje narodneje literatury
* [[1817]]: '''[[Julius Eduard Wjelan]]''' – serbski faraŕ, spisowaśel, basnikaŕ, grafikaŕ a zašćitowaŕ serbstwa
* [[1874]]: [[Hugo von Hofmannsthal]] – awstriski spisowaśel, lyrikaŕ a dramatikaŕ
* [[1901]]: [[Clark Gable]] – US-amerikański źiwadłownik
* [[1912]]: '''[[Kurt Pětř]]''' – serbski wucabnik a ludowědnik
* [[1924]]: '''[[Jan Hercog]]''' – pioněr brigadnego gibanja Serbskeje młoźiny, kulturny a Domowinski procowaŕ
* [[1927]]: [[Günter Guillaume]] – špion statneje bźezstrašnosći NDR
* [[1931]]: [[Boris Jelcin]] – rusojski politikaŕ a statny prezident
* [[1934]]: '''[[Marja Młynkowa]]''' – serbska lektorka, spisowaśelka a literarna kritikaŕka
* [[1936]]: '''[[Hilda Kutšankowa]]''' – serbska redaktorka dolnoserbskego [[Płomje|Płomjenja]]
* [[1941]]: [[Karl Dall]] – nimski moderator a komikaŕ
* [[1965]]: [[Stéphanie z Monaca]] – monacoska princesna a spiwaŕka
* [[1968]]: [[Lisa Marie Presley]] – US-amerikańska spiwaŕka

== Wumrěśe ==
* [[997]]: [[Géza]] – hungorski wjelikowjerch
* [[1328]]: [[Korla IV. (Francojska)|Korla IV.]] – francojski kral
* [[1691]]: [[Aleksander VIII.]] – katolski bamž
* [[1700]]: [[Měrćin Ferdinand Brückner z Brückensteina]] – dekan budyšyńskego tachantstwa Swj. Pětra
* [[1733]]: [[Awgust Sylny]] – kurwjerch Sakskeje a kral Pólskeje
* [[1778]]: '''[[Křesćan Bohachwał Kowar]]''' – serbski faraŕ a spisowaśel
* [[1867]]: '''[[Jan Wróbl]]''' – mały zagrodnikaŕ w Zarěču, wjednik serbskego burskego gibanja 1848/49
* [[1908]]: [[Korla I. (Portugalska)|Korla I.]] – portugalski kral
* [[1921]]: '''[[Jan Arnošt Holan]]''' – serbski gymnazialny wucabnik a spisowaśel
* [[1949]]: '''[[Gustaw Feurich]]''' – serbski pśirodowědnik
* [[1976]]: [[Werner Heisenberg]] – nimski fyzikaŕ a nosaŕ Nobelowego myta
* [[1997]]: '''[[Hana Tilichowa]]''' – serbska ludowa wuměłcowka
* [[2002]]: [[Hildegard Knef]] – nimska źiwadłownica, spiwaŕka a awtorka
* [[2012]]: [[Wisława Szymborska]] – pólska spisowaśelka

== Swěte dny ==
* [[Bulgaŕska]]: Wopomnjeński źeń za woporow komunizma (wót lěta 2011)

== Wótkaz ==
{{Commonscat|1 February|1. februara}}

[[Kategorija:Źeń|0201]]
[[Kategorija:Źeń w februarje|#01]]</text>
      <sha1>kw5qrnualxh8davufg51glo9lwdpqi6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1908</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8596</id>
    <revision>
      <id>147933</id>
      <parentid>141078</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1115" sha1="61bf5m09icyxuie2gugr0q5kkhxw0ml" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=1908}}

== Tšojenja ==
=== W Serbach ===
* [[9. awgusta]]: W [[Poršicy|Poršicach]] pód nawjedowanim [[Korla Wyrgač|Korle Wyrgača]] wótměła se 34. [[Schadźowanka]].

=== Hynźi ===
* [[5. oktobra]]: [[Awstrisko-Hungorska]] anektěrujo [[Bosniska a Hercegowina|Bosnisku a Hercegowinu]].

== Narodniny ==
* [[11. měrca]]: [[Jakub Wornar (1908)|Jakub Wornar]] – serbski skałaŕ, funkcionaŕ źěłarnistwa, Domowinski procowaŕ († [[1978]])
* [[24. apryla]]: [[Alfred Krupar]] – serbski skałaŕ a šołta, budyšyński župan († [[1970]])
* [[25. apryla]]: [[Maks Rječka]] – serbski wucabnik a domownjowědnik († [[1944]])

== Wumrěśe ==
* [[25. januara]]: [[Beno Pětr Šołta]] – serbski wucabnik a towaristwowy procowaŕ (* [[1851]])
* [[15. junija]]: [[Handrij Pawoł]] – serbski skałaŕ, braška a ludowy basnikaŕ (* [[1843]])
* [[18. decembra]]: [[Mikławš Andricki]] – serbski duchowny, spisowaśel, publicist, pśełožowaŕ (* [[1871]])

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:1908| ]]
[[Kategorija:Lěto (20. lětstotk)]]</text>
      <sha1>61bf5m09icyxuie2gugr0q5kkhxw0ml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1984</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8598</id>
    <revision>
      <id>147937</id>
      <parentid>141164</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4616" sha1="knxi9oj89mcvpcdlkx0sixoatuzcxrv" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=1984}}

== Tšojenja ==
=== W Serbach ===
* [[Dewastacija]] [[Liškow]]a a [[Tšawnica|Tšawnicy]] za brunicowu jamu Chośebuz-pódpołnoc kaž teke [[Tšadow]]a pla [[Grodk]]a za jamu Wjelcej-pódpołdnjo. 
* {{0}}[[8. decembra]]: W [[Chóśebuz]]u pśewjeźo se prědna dolnoserbska [[schadźowanka]].

=== Hynźi ===
* [[8. februara|8.]]–[[19. februara]]: XIV. [[Olympiske zymske graśa]] w [[Sarajewo|Sarajewje]].
* {{0}}[[1. julija]]: Zwězkowa zgromaźina wóli [[Richard von Weizsäcker|Richarda von Weizsäckera]] za nowego [[Zwězkowy prezident Nimskeje|Zwězkowego prezidenta]] Nimskeje.
* [[28. julija]]–[[12. awgusta]]: XXIII. [[Olympiske graśa]] w [[Los Angeles]].
* [[31. oktobra]]: [[Indiska]] ministaŕska prezidentka [[Indira Gandhi]] bu wót dweju cłonkow swojeje wósobinskeje gardy zamordowana.

== Narodniny ==
* [[23. januara]]: [[Arjen Robben]] – nižozemski kopaŕ
* [[26. februara]]: [[Freya-Maria Klinger]] – nimska politikaŕka Lěwicy, cłonka sakskego sejma
* [[14. maja]]: [[Mark Zuckerberg]] – US-ameriski pśedewześaŕ a załožaŕ Facebooka
* {{0}}[[7. julija]]: [[Oliver Wehner]] – nimski politikaŕ (CDU), cłonk sakskego sejma
* {{0}}[[1. awgusta]]: [[Bastian Schweinsteiger]] – nimski kopaŕ
* {{0}}[[5. awgusta]]: [[Helene Fischer]] – nimska šlagrowa spiwaŕka
* [[13. awgusta]]: [[James Morrison]] – britiski spiwaŕ a gitarist
* [[21. awgusta]]: [[Alizée]] – francojska spiwaŕka
* [[15. septembra]]: [[Harry of Wales]] – britiski princ
* [[16. septembra]]: [[Katie Melua]] – georgisko-britiska spiwaŕka
* [[27. septembra]]: [[Avril Lavigne]] – kanadiska popowa spiwaŕka
* [[29. septembra]]: [[Per Mertesacker]] – nimski kopaŕ
* [[25. oktobra]]: [[Katy Perry]] – US-amerikańska spiwaŕka
* [[27. oktobra]]: [[Kelly Osbourne]] – britiska muzikaŕka
* [[31. oktobra]]: [[Stefanie Kloß]] – nimska spiwaŕka budyšyńskeje kupki ''Silbermond''
* [[14. nowembra]]: [[Marija Šerifović]] – serbiska spiwaŕka
* [[22. nowembra]]: [[Scarlett Johansson]] – US-amerikańska filmowa grajaŕka a spiwaŕka

== Wumrěśe ==
* {{0}}[[1. januara]]: [[Alexis Korner]] – britiski bluesowy muzikaŕ (* [[1928]])
* [[14. januara]]: [[Ray Kroc]] – załožaŕ firmy ''McDonalds'' (* [[1902]])
* [[19. januara]]: [[Wolfgang Staudte]] – nimski filmowy režiser (* [[1906]])
* [[20. januara]]: [[Johnny Weissmüller]] – US-ameriski plěwaŕ a filmowy grajaŕ (* [[1904]])
* [[30. januara]]: [[Luke Kelly]] – irski folkowy spiwaŕ a banjo-grajaŕ (* [[1940]])
* {{0}}[[9. februara]]: [[Jurij Andropow]] – sowjetski politikaŕ, nawjedowaŕ KGB a statny głowa (* [[1914]])
* [[21. februara]]: [[Michail Šolochow]] – sowjetski spisowaśel, nosaŕ Nobelowego myta (* [[1905]])
* {{0}}[[6. měrca]]: [[Martin Niemöller]] – nimski ewangelski teologa a wopěraŕ pśeśiwo nacionalsocializmoju (* [[1892]])
* [[26. měrca]]: [[Ahmed Sékou Touré]] – guinejiski prezident a diktator (* [[1922]])
* {{0}}[[1. apryla]]: [[Marvin Gaye]] – US-ameriski soulowy spiwaŕ (* [[1939]])
* {{0}}[[4. apryla]]: [[Oleg Konstantinowič Antonow]] – sowjetski konstrukter lětadłow (* [[1906]])
* {{0}}[[5. apryla]]: [[Arthur Harris]] – wušy rozkazowaŕ britiskeje bombarskeje floty w drugej swětowej wójnje (* [[1892]])
* [[24. maja]]: '''[[Pawoł Nedo]]''' – serbski wědomnostnik a pśedsedaŕ Domowiny (* [[1908]])
* [[26. maja]]: [[Waldemar Grzimek]] – nimski tśasaŕ (* [[1918]])
* [[25. junija]]: [[Michel Foucault]] – francojski filozof, stawiznaŕ a sociologa (* [[1926]])
* {{0}}[[8. julija]]: [[Franz Fühmann]] – nimski spisowaśel (* [[1922]])
* {{0}}[[5. awgusta]]: [[Richard Burton]] – britiski źiwadłownik a filmowy grajaŕ (* [[1925]])
* [[25. awgusta]]: [[Truman Capote]] – US-ameriski spisowaśel a awtor wjertnych knigłow (* [[1924]])
* [[28. awgusta]]: '''[[Pětr Malink]]''' – serbski literarny wědomnostnik a spisowaśel (* [[1931]])
* [[19. oktobra]]: [[Jerzy Popiełuszko]] – pólski katolski mjeršnik, wopor statneje wěstosći (* [[1947]])
* [[31. oktobra]]: [[Indira Gandhi]] – indiska politikaŕka a premierka (* [[1917]])

== Nobelowe myta ==
* za fyziku: [[Carlo Rubbia]] a [[Simon van der Meer]]
* za chemiju: [[Robert Bruce Merrifield]]
* za medicinu: [[Niels Kaj Jerne]], [[Georges J. F. Köhler]] a [[César Milstein]]
* za literaturu: [[Jaroslav Seifert]]
* Měrowe Nobelowe myto: [[Desmond Tutu]]
* za góspodaŕsku wědomnosć: [[Richard Stone]]

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:1984| ]]
[[Kategorija:Lěto (20. lětstotk)]]</text>
      <sha1>knxi9oj89mcvpcdlkx0sixoatuzcxrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Łužyske jazorišćo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8648</id>
    <revision>
      <id>147950</id>
      <parentid>147560</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T17:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2621" sha1="l15tvvcbh9nugmuz7vharajqsot6m6v" xml:space="preserve">[[Dataja:Karte vom Lausitzer Seenland.png|thumb|upright=1.33|Kórta Łužyskeje jazoriny]]

'''Łužyska jazorina''' (górnoserbski ''Łužiska jězorina'') jo nastawajuca kumštna jazorina w srjejźnej [[Łužyca|Łužycy]]. Pśez napołnjenje něgajšnych [[brunica|brunicowych]] jamow Łužyskego rewěra su nastałe až do lěta [[2020]] nejwětše kumštne wódne strony cełeje [[Europa|Europy]] a stwórta nejwětša jazorina w [[Nimska|Nimskej]].

Jazorina lažy we Łužycy mjaz [[Lubnjow]]om na dłujkem wjacorje a [[Niska|Niskej]] na krotkem zajtšu a wupśestrěwa se na dłujkosći wót wěcej ako 80 kilometrow. Jědro łužyskeje jazoriny jo Łužyski rěd jazorow, pótakem źewjeś jazorow mjaz [[Zły Komorow|Złym Komorowom]] a [[Wórjejce|Wórjejcami]], kenž su pśez łoźowne kanale mjaz sobu zwězane.

== Lisćina jazorow ==
Slědujuce jazory pśisłušaju Łužyskej jazorinje:

=== Pódpołnocne jazory (w Bramborskej) ===
{{translate}}
* [[Liškojski jazor]] (''Chóśebuski pódzajtšny jazor''); 19 km²
* [[Górski jazor]]; 3,32 km² (2013)
* [[Chóžyšćański jazor]]; 7 km² (2012)
* [[Grabicański jazor]]; 4,75 km²
* [[Starodarbnjanski jazor]]; 10,16 km² (2021)
* [[Zelenogózdźański ług]]; 1 km²

=== Srjejźne jazory (rěd jazorow) ===
* [[Horjanski jězor]], Sakska; 1,33 km² (2015)
* [[Južny Blunjanski jězor]], Sakska; 3,5 km² (2015)
* [[Lejnjanski jazor]], Sakska/Bramborska; 6,2 km² (2012)
* [[Nowołučanski jězor]], Sakska; 6,32 km² (2015)
* [[Parcowski jazor]], Sakska/Bramborska; 11,2 km² (2012)
* [[Rański jazor]], Bramborska; 7,71 km² (2015)
* [[Sedlišćański jazor]], Bramborska; 13,3 km² (2015)
* [[Sprjewinodołski jězor]], Sakska; 5,4 km² (2015)
* [[Zabrodski jězor]], Sakska; 1,36 km² (2015)
* [[Złykomorojski jazor]], Bramborska; 13 km²

=== Pódpołdnjowe jazory (w Sakskej) ===
[[Dataja:050813-SpeicherScheibe-See-Lausitz.jpg|thumb|Nastawajucy Šibojski jězor pla Wórjejc]]
* [[Bjerwałdski jězor]], Sakska; 13,3 km²
* [[Čaplacy jězor]]; 1,38 km²
* [[Hórnikečanski jězor]]; 2,86 km²
* [[Jantarowy jězor]]; 4,45 km²
* [[Łazowski jězor]]; 10,7 km² (2014)
* [[Slěborny jězor|Slěborny a Mortkowski jězor]]; 3,15 km²
* [[Šibojski jězor]]; 6,6 km² (2012)
* [[Třižonjanski jězor]]; 2,86 km²

== Wótkaz ==
{{Commonscat|Lakes of Lusatia|Jazory we Łužycy}}
* [http://www.lausitzerseenland.de Oficialne webstrony (nimski, engelski, česki)]

[[Kategorija:Geografija Łužyce]]
[[Kategorija:Jazor w Sakskej]]
[[Kategorija:Jazor w Bramborskej]]
[[Kategorija:Rěckowy system Carny Halšter]]
[[Kategorija:Carny Halšter]]</text>
      <sha1>l15tvvcbh9nugmuz7vharajqsot6m6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jěwa-Marja Čornakec</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9343</id>
    <revision>
      <id>147941</id>
      <parentid>147547</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7641" sha1="nkp63q27d0nheaiwldbj58at9fmkubw" xml:space="preserve">[[Dataja:Jěwa-Marja Čornakec.jpg|thumb|Jěwa-Marja Čornakec (2009).]]
'''Jěwa-Marja Čornakec''' ({{wrěcy|de}} ''Eva-Maria Zschornack''; * [[8. januara]] [[1959]] we [[Worklecy|Worklecach]]) jo serbska spisowaśelka a dramatikaŕka [[Serbski ludowy ansambel|Serbskego ludowego ansambla]] w [[Budyšyn]]je.

== Žywjenje ==
Jěwa-Marja Čornakec jo se naroźiła 1959 ako źowka bura we Worklecach a jo we [[Wotrow]]je wótrosła. Pó wopyśe wotrowskeje (1965–1967) a pančičanskeje šule (1967–1975) wuwucyjo se wóna na budyšyńskej [[Serbski gymnazij Budyšyn|Serbskej rozšyrjonej wušej šuli]], źož jo 1977 maturowała. Pó studiju na [[Hochschule für Technik, Wirtschaft und Kultur Leipzig|Fachowej šuli za wědomnostne bibliotekarstwo]] w [[Lipsk]]u (1977–1980) jo źěłała wóna mjaz 1980 do 1984 ako wědomnostna bibliotekaŕka na Serbskem wucabnikojskem wustawje w Budyšynje a w lětoma 1984/85 ako wědomnostno-techniska sobuźěłaśerka w [[Serbski institut|Instituśe za serbski ludospyt]]. Wót lěta 1985 do 1990 Jěwa-Marja Čornakec jo studěrowała na [[Lipsčańska uniwersita|Lipsčańskej uniwersiśe]] kulturne wědomnosći a [[sorabistika|sorabistiku]], źož jo diplomowe źěło k temje ''Serbske pismojstwo mjaz 1937–1945'' napisała.&lt;ref&gt;[http://www.uni-leipzig.de/~kuwi/ressource/Abschlussarbeiten.xls Lisćina kóńcnych źěłow] (Microsoft Excel; 424&amp;nbsp;kB) pśi Instituśe za kulturne wědomnosći Lipsčańskeje uniwersity. (online, wótwołana 14. apryla 2014) {{ref-de}}&lt;/ref&gt; Po studiju wóna jo se wrosiła na Institut za serbski ludospyt. Wót 1.&amp;nbsp;januara 1992 wóna jo była šefredaktorka kulturnego casopisa ''[[Rozhlad]]'' w [[Ludowe nakładnistwo Domowina|Ludowym nakładnistwje Domowina]] a statkujo wót 1.&amp;nbsp;awgusta 2011 ako dramatikaŕka w Serbskem ludowem ansamblu w Budyšynje.&lt;ref&gt;Jěwa-Marja Čornakec: [https://web.archive.org/web/20160305100550/http://www.rozhlad.de/nastawk_133.html ''Na rozžohnowanje a witanje.''] W: Rozhlad, 09/2011. (online, wótwołana 14. apryla 2014) {{ref-hsb}}&lt;/ref&gt;

Jěwa-Marja Čornakec jo cłonk [[Maśica Serbska|Maśicy Serbskeje]] a wót lěta 2008 zrazom cłonk pśedsedaŕstwa. Za jeje wugbanja na pólu serbskeje źiśeceje literatury a za statkowanje ako awtorka źiwadłowych graśow jo wót [[Załožba za serbski lud|Załožby za serbski lud]] 15. oktobra 2011 Spěchowańske myto k [[Myto Ćišinskego|Mytu Ćišinskego]] dostała.&lt;ref&gt;''[http://www.goerlitzer-anzeiger.de/goerlitz/kultur/7045_benedikt-dyrlich-erhaelt-------i-inski-preis-----.html Benedikt Dyrlich erhält Ćišinski-Preis 2011. Förderpreis für Jěwa-Marja Čornakec.]'' W: ''Görlitzer Anzeiger.'' Zgórjelc, 6. julija 2011. (online, wótwołana 14. apryla 2014) {{ref-de}}&lt;/ref&gt;

== Twórby (wuběrk) ==
=== Źiśece knigły ===
*1994: ''Potajnstwo zeleneho kamjenja'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-1596-9|ISBN 978-3-7420-1596-9]]
*1996:  ''Matej w štwórtej dimensiji'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-1657-7|ISBN 978-3-7420-1657-7]]
*2001: ''Myška w mróčelach'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-1874-8|ISBN 978-3-7420-1874-8]]
*2004: ''Zakuzłana sroka'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-1975-2|ISBN 978-3-7420-1975-2]]
*2006: ''Kak jo wroblik Frido lětać nawuknył'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-2050-5|ISBN 978-3-7420-2050-5]] (górnoserbski)
*2007: ''Kak jo myška Pip-pip płuwać nawuknyła'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-2083-3|ISBN 978-3-7420-2083-3]] (górnoserbski)
*2008: ''Kak jo žabka Šlapka spěšnje skakać nawuknyła'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-2103-8|ISBN 978-3-7420-2103-8]] (górnoserbski)
*2009: ''Kak jo jěžik Kałačik skónčnje spać nawuknył'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-2133-5|ISBN 978-3-7420-2133-5]] (górnoserbski)
*2010: ''Zmiječk Paliwak'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-2169-4|ISBN 978-3-7420-2169-4]]
*2011: ''Wroblik Frido a jeho přećeljo'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-2205-9|ISBN 978-3-7420-2205-9]]
*2011: ''Kak su šwjerce kólasowaś nawuknuli'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn, [[Special:Booksources/978-3-7420-2204-2|ISBN 978-3-7420-2204-2]]
*2018: ''Łójerjo sonow'', LND, Budyšyn

====Knigły w dolnoserbšćinje ====
*2006: ''Kak jo wroblik Frido lětaś nawuknuł'', [[Special:Booksources/978-3-7420-2041-3|ISBN 978-3-7420-2041-3]]
*2007: ''Kak jo myška Pip-pip plěwaś nawuknuła'', LND (z górnoserbskeje rěcy pśestajił [[Gerat Nagora]])
*2008: ''Kak jo žabka Šnapawka spěšnje skokaś nawuknuła'' (z górnoserbskeje rěcy pśestajił Gerat Nagora), LND 
*2009: ''Kak jo ježyk Štapak skóńcnje spaś nawuknuł'' (z górnoserbskeje rěcy pśestajił Gerat Nagora), LND
*2010: ''Wroblik Frido a jogo pśijaśele'' (CD/Knigły k słuchanju), LND
*2011: ''Kak su šwjerce kólasowaś nawuknuli'', LND (z górnoserbskeje rěcy pśestajiła [[Christa Elina]])
*2014: ''Kak jo žabka Šnapawka z wětšykom leśeła'', LND (z górnoserbskeje rěcy pśestajiła Christa Elina)
*2016: ''Kak su wroblik Frido a jogo pśijaśele do Afriki leśeś kśěli'', LND, Budyšyn (z górnoserbskeje rěcy pśestajiła Christa Elina)

=== Dramy ===
* ''W sćinje swěčki'', prapremjera 21. měrca 2009 w [[Nimsko-Serbske ludowe źiwadło|Nimsko-Serbskem ludowym źiwadle Budyšyn]] (Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn 2009 [[Special:Booksources/978-3-7420-2128-1|ISBN 978-3-7420-2128-1]])
: nimska wersija: ''Im Schatten der Kerze'', premjera 18. septembra 2009 w Nimsko-Serbskem ludowem źiwadle Budyšyn.
* ''Za sedym durjemi'', Prapremjera 17. měrca 2012 w Nimsko-Serbskem ludowem źiwadle Budyšyn.
* ''Chodźić po rukomaj'', muzikaliske pśedstajenje (muzika: [[Ulrich Pogoda]]), prapremjera 12. apryla 2014 w Nimsko-Serbskem ludowem źiwadle Budyšyn.

=== Wulicowańka ===
* ''Hołbik čornej nóžce ma'', Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšyn 1999, [[Special:Booksources/978-3-7420-1792-5|ISBN 978-3-7420-1792-5]]

=== Wěcne knigły ===
* ''Kleine sorbische Ostereierfibel'', 7. nakład, Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2010, [[Special:Booksources/978-3-7420-1908-0|ISBN 978-3-7420-1908-0]]

== Žrědła ==
&lt;references /&gt;

== Wótkaze ==
* [http://www.jewa-marja-cornakec.de/ Oficialna webstrona] {{ref-hsb}}
* [https://web.archive.org/web/20160305110247/http://www.literarny-konopej.de/spisowaceljo/3 Jěwa-Marja Čornakec] na bokach Literarnego konopeja ([https://web.archive.org/web/20160305105919/http://www.literarny-konopej.de/citanka/10 ''Tryptichon''] a [https://web.archive.org/web/20160306194924/http://www.literarny-konopej.de/citanka/9 ''Hołbik čornej nóžce ma'']) {{ref-hsb}}
* [https://web.archive.org/web/20201029155708/https://www.domowina-verlag.de/autor/cornakec-jewa-marja/ Jěwa-Marja Čornakec] na bokach Ludowego nakładnistwa Domowina 
* {{PND|121460258}} {{ref-de}}
* [http://www.slavistik-portal.de/datenpool/sorbib-db.html?field=any&amp;query=jewa-marja%20cornakec Literatura Jěwy-Marje Čornakec] w Serbskej bibliografiji {{ref-de}}

{{DEFAULTSORT:Čornakec, Jewa-Marja}}
[[Kategorija:Roź. 1959]]
[[Kategorija:Wósoba (Górna Łužyca)]]
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Serbski spisowaśel]]
[[Kategorija:Dramatikaŕ]]
[[Kategorija:Maśicaŕ]]
[[Kategorija:Žona]]</text>
      <sha1>nkp63q27d0nheaiwldbj58at9fmkubw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1982</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9683</id>
    <revision>
      <id>147938</id>
      <parentid>141169</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5236" sha1="spskzwaj7pok9zslktc57qr4rv6iagu" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=1982}}

== Tšojenja ==
* [[23. februara]]: Pśi ludowem wótgłosowanju wó pśichoźe [[Grönlandska|Grönlandskeje]] w [[Europska unija|Europskej zgromaźeństwje]] głosujo 52 % wobźělnikow za wustup z organizacije, kótaryž bu dnja 1. januara 1985 zrealizěrowany.
* {{0}}[[1. oktobra]]: [[Helmut Kohl]] bu wót [[zwězkowy sejm|zwězkowego sejma]] za nowego kanclera [[Nimska|zwězkoweje republiki Nimska]] a za naslědnika [[Helmut Schmidt|Helmuta Schmidta]] wólony.

== Narodniny ==
* {{0}}[[5. januara]]: [[Janica Kostelić]] – chorwatska sněgakowaŕka
* {{0}}[[7. januara]]: [[Hannah Stockbauer]] – nimska plěwarka
* {{0}}[[9. januara]]: [[Benjamin Lebert]] – nimski spisowaśel
* {{0}}[[9. januara]]: [[Catherine Middleton]] – manźelska britiskego kronprinca Williama a Duchess of Cambridge
* [[25. januara]]: [[Noemi (spiwaŕka)|Noemi]] – italska spiwaŕka a pěsnjarka
* [[10. februara]]: [[Tom Schilling]] – nimski źiwadłownik a filmowy grajaŕ
* [[22. februara]]: [[Jenna Haze]] – US-amerikańska porno-grajaŕka a režiserka
* {{0}}[[2. měrca]]: [[Kevin Kurányi]] – nimski kopaŕ
* {{0}}[[8. měrca]]: [[Marjorie Estiano]] – brazilska spiwaŕka a źiwadłownica
* {{0}}[[3. apryla]]: [[Fler]] – nimski rapper
* {{0}}[[3. apryla]]: [[Cobie Smulders]] – kanadiska filmowa grajaŕka
* {{0}}[[5. apryla]]: [[Thomas Hitzlsperger]] – nimski kopaŕ
* [[22. apryla]]: [[Kaká]] – brazilski kopaŕ
* [[24. apryla]]: [[Kelly Clarkson]] – US-amerikańska popowa spiwaŕka
* [[30. apryla]]: [[Kirsten Dunst]] – US-amerikańska filmowa grajaŕka
* [[20. meje]]: [[Petr Čech]] – česki kopaŕ
* [[24. meje]]: [[Kim Frank]] – nimski spiwaŕ a filmowy grajaŕ
* {{0}}[[9. junija]]: [[Christina Stürmer]] – awstriska popowa spiwaŕka
* [[14. junija]]: [[Lang Lang]] – chinski klawěrny wirtuoza
* [[21. junija]]: [[William Mountbatten-Windsor]] – britiski princ a tronowy naslědnik
* [[23. junija]]: [[Johannes Stolle]] – nimski muzikaŕ budyšyńskeje kupki ''Silbermond''
* [[21. julija]]: [[Katrin Bauerfeind]] – nimska moderatorka
* {{0}}[[3. awgusta]]: [[Robert Stadlober]] – awstriski filmowy grajaŕ, źiwadłownik a muzikaŕ
* [[31. awgusta]]: [[Patrick Nuo]] – šwicaŕski spiwaŕ
* [[28. oktobra]]: [[Keri Hilson]] – US-amerikańska spiwaŕka
* {{0}}[[3. nowembra]]: [[Henrik Freischlader]] – nimski bluesowy gitarist a spiwaŕ
* [[12. nowembra]]: [[Anne Hathaway]] – US-amerikańska filmowa grajaŕka
* [[12. nowembra]]: [[Maksim Čudow]] – rusojski biatlet, olympiski dobyśaŕ
* {{0}}[[6. decembra]]: [[Alberto Contador]] – špański kólasowaŕ

== Wumrěśe ==
* [[11. januara]]: [[Bruno Diekmann]] – nimski politikaŕ a ministaŕski prezident Šleswig-Holštejnskeje (* [[1897]])
* [[18. januara]]: [[Chuang Sienfan]] – chinski stawiznaŕ a folklorist (* [[1899]])
* [[22. januara]]: [[Eduardo Frei Montalva]] – chilski politikaŕ a prezident (* [[1911]])
* [[17. februara]]: [[Thelonious Monk]] – US-ameriski jazzowy pianist a komponist (* [[1917]])
* {{0}}[[5. měrca]]: [[John Belushi]] – US-ameriski spiwaŕ a filmowy grajaŕ (* [[1949]])
* {{0}}[[7. měrca]]: [[Konrad Wolf]] – nimski filmowy režiser (* [[1925]])
* [[19. měrca]]: [[Randy Rhoads]] – US-ameriski rockowy gitarist (* [[1956]])
* [[29. měrca]]: [[Carl Orff]] – nimski komponist a muzikowy pedagoga (* [[1895]])
* {{0}}[[9. apryla]]: [[Robert Havemann]] – nimski chemikaŕ, komunist a disident w NDR (* [[1910]])
* [[29. maja]]: [[Romy Schneider]] – nimsko-francojska filmowa grajaŕka a źiwadłownica (* [[1938]])
* [[10. junija]]: [[Rainer Werner Fassbinder]] – nimski režiser, filmowy producent a jawišćowy awtor (* [[1945]])
* [[13. junija]]: [[Chalid ibn Abd al-Aziz]] – kral Saudi-Arabskeje (* [[1912]])
* [[18. junija]]: [[Curd Jürgens]] – nimski źiwadłownik a filmowy grajaŕ (* [[1915]])
* [[18. awgusta]]: [[Roman Jakobson]] – rusojski rěcywědnik a slawist (* [[1896]])
* [[21. awgusta]]: [[Sobhuza II.]] – kral Swaziskeje (* [[1899]])
* [[29. awgusta]]: [[Ingrid Bergman]] – šwedska filmowa grajaŕka a źiwadłownica (* [[1915]])
* [[29. awgusta]]: [[Nahum Goldmann]] – załožaŕ a prezident Žydojskego swětowego kongresa (* [[1895]])
* {{0}}[[1. septembra]]: [[Władysław Gomułka]] – pólski socialistiski politikaŕ (* [[1905]])
* [[14. septembra]]: [[Kristján Eldjárn]] – islandski politikaŕ a prezident (* [[1916]])
* [[14. septembra]]: [[Grace Kelly]] – US-ameriska filmowa grajaŕka a monacoska wjerchowka (* [[1929]])
* [[18. oktobra]]: [[Pierre Mendès-France]] – francojski politikaŕ a premier (* [[1907]])
* [[10. nowembra]]: [[Leonid Iljič Brešnjew]] – sowjetski politikaŕ a šef komunistiskeje strony (* [[1907]])

== Nobelowe myta ==
* za fyziku: [[Kenneth G. Wilson]]
* za chemiju: [[Aaron Klug]]
* za medicinu: [[Sune K. Bergström]], [[Bengt I. Samuelsson]] a [[John Robert Vane]]
* za literaturu: [[Gabriel García Márquez]]
* Měrowe Nobelowe myto: [[Alva Myrdal]] a [[Alfonso García Robles]]
* za góspodaŕsku wědomnosć: [[George Stigler]]

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:1982| ]]
[[Kategorija:Lěto (20. lětstotk)]]</text>
      <sha1>spskzwaj7pok9zslktc57qr4rv6iagu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anja Kochojc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11926</id>
    <revision>
      <id>147936</id>
      <parentid>145505</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="959" sha1="h3ukruvbnyol7dz8rkervv76hg1uv3a" xml:space="preserve">'''Anja Kochojc''', nim. Anja Koch (roź. 1974) – jo serbska moderatorka a reportaŕka [[Serbski rozgłos|Bramborskego serbskego radija RBB]].

Wóna jo spiwała w budyšyńskem Serbskem ludowem ansamblu. Pón na Lipšćańskej uniwersiśe Anja Kochojc jo studěrowała muzikowe a źiwadłowe wědomnosći a sorabistiku.&lt;ref&gt;[https://www.rbb-online.de/radio/sorbisches_programm/team/anja-koch---anja-kochojc.html Informacije na boce rbb-online.de]&lt;/ref&gt;

Něnto wóna źěła ako moderatorka a reportaŕka Bramborskego serbskego radija, źož wjeźo mj.dr. wusćełanje ''[[Na serbskich slědach]]''.

== Nóžki ==
&lt;references /&gt;

==Wótkaze==
* [https://www.rbb-online.de/radio/sorbisches_programm/team/anja-koch---anja-kochojc.html Informacije na boce rbb-online.de]

{{DEFAULTSORT:Kochojc, Anja}}
[[Kategorija:Roź. 1974]]
[[Kategorija:Wósoba (Dolna Łužyca)]]
[[Kategorija:Serb]]
[[Kategorija:Sorabist]]
[[Kategorija:Žurnalist]]
[[Kategorija:Žona]]</text>
      <sha1>h3ukruvbnyol7dz8rkervv76hg1uv3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1970</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12892</id>
    <revision>
      <id>147935</id>
      <parentid>140059</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5331" sha1="efbps5no7bljdn86q353loz6wogwpdw" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lěto w drugich kalendarjach|lěto=1970}}

== Tšojenja ==

=== W Serbach ===

=== Hynźi ===

== Narodniny ==
[[Dataja:Matt Damon TIFF 2015.jpg|thumb|upright|[[Matt Damon]] (* 8. oktobra)]]
* '''[[Anja Pohončowa]]''' – serbska wědomnostnica a moderatorka
* [[13. januara]]: [[Marco Pantani]] – italski kólasowaŕ († [[2004]])
* [[23. januara]]: [[Jonathan Meese]] – nmski performancowy wuměłc
* [[28. januara]]: [[Julia Jäger]] – nimska źiwadłownica a filmowa grajaŕka
* [[20. februara]]: [[Julia Franck]] – nimska spisowaśelka ''(Die Mittagsfrau)''
* {{0}}[[5. měrca]]: [[John Frusciante]] – US-amerikański gitarist ''(Red Hot Chili Peppers)''
* {{0}}[[5. měrca]]: [[Aleksandar Vučić]] – serbiski politikaŕ, ministaŕski prezident
* [[27. měrca]]: [[Mariah Carey]] – US-amerikańska spiwaŕka a filmowa grajaŕka
* [[18. apryla]]: [[Esther Schweins]] – nimska filmowa grajaŕka, komikaŕka a moderatorka
* [[29. apryla]]: [[Andre Agassi]] – US-amerkańiski tenisowy grajaŕ
* [[29. apryla]]: [[Uma Thurman]] – US-amerikańska filmowa grajaŕka
* [[22. maja]]: [[Naomi Campbell]] – britiski fotowy modl
* [[20. junija]]: [[Andrea Nahles]] – nimska politikaŕka (SPD) a cłonka zwězkowego sejma
* {{0}}[[6. julija]]: [[Roger Cicero]] – nimski popowy a jazzowy muzikaŕ
* [[19. julija]]: [[Roland Wöller]] – nimski wysokošulski wucabnik a politikaŕ (CDU), sakski krajny ministaŕ
* [[23. julija]]: [[Saulius Skvernelis]] – litawski politikaŕ, ministaŕski prezident
* [[13. awgusta]]: '''[[Sven Kmjeć]]''' – serbski kopaŕ a trenaŕ, nimski narodny grajaŕ
* [[18. awgusta]]: [[Zbigniew Ziobro]] – pólski politikaŕ
* [[31. awgusta]]: [[Nikola Gruevski]] – makedoński politikaŕ a ministaŕski prezident
* {{0}}[[8. oktobra]]: [[Matt Damon]] – US-amerikański filmowy grajaŕ
* [[16. oktobra]]: [[Mehmet Scholl]] – nimski kopaŕ
* {{0}}[[9. decembra]]: [[Anna Gavalda]] – francojska spisowaśelka
* [[14. decembra]]: [[Anna Maria Jopek]] – pólska spiwaŕka a komponistka
* [[29. decembra]]: [[Holger Apfel]] – nimski pšawicaŕski politikaŕ

== Wumrěśe ==
* [[27. januara]]: [[Erich Heckel]] – nimski mólaŕ ekspresionizma (* [[1883]])
* {{0}}[[2. februara]]: [[Bertrand Russell]] – britiski matematikaŕ a filozof (* [[1872]])
* [[20. februara]]: [[João Café Filho]] – prezident Brazilskeje (* [[1899]])
* [[20. februara]]: '''[[Pawoł Lubjenski]]''' – serbski blidarski mejstaŕ, narodny procowaŕ a župan Lubijskeje župy (* [[1895]])
* [[30. měrca]]: [[Heinrich Brüning]] – nimski politikaŕ a mócnaŕstwowy  kanclaŕ (* [[1885]])
* [[20. apryla]]: [[Paul Celan]] – nimski lyrikaŕ (* [[1920]])
* [[12. maja]]: [[Nelly Sachs]] – nimska spisowaśelka, lyrikaŕka a nosaŕka Nobelowego myta za literaturu (* [[1891]])
* {{0}}[[3. junija]]: [[Hjalmar Schacht]] – nimski politikaŕ, bankownik, ministaŕ a prezident mócnaŕstwoweje banki (* [[1877]])
* [[11. junija]]: [[Aleksander Kerenski]] – ruski politikaŕ (* [[1881]])
* [[21. junija]]: [[Sukarno]] – prědny prezident Indoneziskeje (* [[1901]])
* [[21. junija]]: [[Otto Spülbeck]] – nimski katolski teolog a Mišnjanski biskup (* [[1904]])
* [[27. julija]]: [[António de Oliveira Salazar]] – portugalski ministaŕski prezident (* [[1889]])
* {{0}}[[1. awgusta]]: [[Otto Warburg]] – nimski biochemikaŕ, gójc a fyziolog, nosaŕ Nobelowego myta (* [[1883]])
* [[18. septembra]]: [[Jimi Hendrix]] – US-amerikański gitarist, spiwaŕ a komponist (* [[1942]])
* [[25. septembra]]: [[Erich Maria Remarque]] – nimski spisowaśel (* [[1898]])
* [[28. septembra]]: [[Gamal Abdel Nasser]] – egyptojski politikaŕ a statny prezident (* [[1918]])
* {{0}}[[4. oktobra]]: [[Janis Joplin]] – US-amerikańska spiwaŕka, rockowa a bluesowa muzikaŕka (* [[1943]])
* {{0}}[[9. oktobra]]: '''[[Alfred Krupar]]''' – serbski skałaŕ, šołta a budyšyński župan (* [[1908]])
* [[25. oktobra]]: [[René Schneider]] – chilski general (* [[1913]])
* {{0}}[[3. nowembra]]: '''[[Jurij Ješki]]''' – serbski twaŕski inženjer a kulturny procowaŕ (* [[1896]])
* {{0}}[[3. nowembra]]: [[Pětr II. (Juhosłowjanska)|Pětr II.]] – posledni kral Jugosłowjańskeje (* [[1923]])
* {{0}}[[9. nowembra]]: [[Charles de Gaulle]] – francojski general, politikaŕ a statny prezident (* [[1890]])
* [[28. nowembra]]: [[Jan Drda]] – česki prozaist a dramatikaŕ (* [[1915]])
* {{0}}[[9. decembra]]: [[Artjom Iwanowič Mikojan]] – sowjetski konstrukter lětadłow (* [[1905]])

== Nobelowe myta ==
** za fyziku:  Hannes Alfvén a Louis Néel
** za chemiju: Luis Federico Leloir
** za medicinu: Bernard Katz, Ulf von Euler a Julius Axelrod
** za literaturu: [[Aleksandr Solženicyn]]
** měrowe Nobelowe myto:Norman Ernest Borlaug

==Druge==
*Myto Ćišinskego
** I. rědownje: [[Pawoł Nowotny]] (1912–2010); [[Jan Rawp]] (1928–2007); [[Beno Šram]] (1924–2016)
** II. rědownje: [[Wylem Šybar]] (1887–1974); [[Józef Nowak]] (1895–1978); [[Juraj Kubánka]] (* 1928); kolektiw wótźělenja belestristiki LND ([[Jurij Krawža]], [[Ben Budar]], [[Pětr Malink]], [[Helmut Kaltšmid]], [[Albert Wawrik]])
* [[Literarne myto Domowiny]]: [[Jan Wornar]] (1934-1999)

== Wótkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:1970| ]]
[[Kategorija:Lěto (20. lětstotk)]]</text>
      <sha1>efbps5no7bljdn86q353loz6wogwpdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wokrejs Zgórjelc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13708</id>
    <revision>
      <id>147944</id>
      <parentid>147157</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>147944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1327" sha1="qwe0vc1pt37ojj7e9zpaz2xip6jgksh" xml:space="preserve">'''Wokrejs Zgórjelc''' ({{wrěcy|de}} ''Landkreis Görlitz'') lažy w pódzajtšnej [[Sakska|Sakskej]] a ma něźi 244.000 wobydlarjow. Wjelike wokrjesne města how su [[Běła Woda]], [[Lubij]], [[Niska]], [[Zgórjelc]] a [[Žytawa]]. Někótare gmejny pódla [[Slěpe|Slěpego]] w pódpołnocnem źělu wokrejsa oficielnje słušaju k [[Serbski sedleński rum|Serbskemu sedleńskemu rumoju]].

Wokrejs granicujo na pódpołnocy z bramborskim [[Wokrejs Sprjewja-Nysa|wokrejsom Sprjewja-Nysa]], na pódzajtšu z dolnošlazyńskim wójwodstwem w [[Pólska|Pólskej]], na pódpołdnju z Libereckim krajom w [[Čěska|Čěskej]] a na pódwjacorje z budyšyńskim wokrejsom. 

Nejwětša rěka toś togo wokrejsa jo [[Łužyska Nysa]] a jo to teke granica z Pólskeju. Nejwušy dypk zgórjelskego wokrejsa jo góra Łysa (793 m). Wokrejs Zgórjelc lažy teke w euroregionje Nysa.

[[Dataja:Lausche.jpg|thumb|left|[[Łysa]], nejwuša góra zgórjelskego wokrejsa]]

{{Pśełožk
|WERSIJA=https://hsb.wikipedia.org/wiki/Wokrjes_Zhorjelc
 |ISO=hsb
 |CUZY LEMA=Wokrjes Zhorjelc
 |CUZA WERSIJA=https://hsb.wikipedia.org/wiki/Wokrjes_Zhorjelc 10. oktober 2024, 2:43 UTC
}}

[[Kategorija:Górna Łužyca]]
[[Kategorija:Krajny wokrejs w Nimskej]]
[[Kategorija:Krajny wokrejs w Sakskej]]
[[Kategorija:Sakska]]
[[Kategorija:Dolna Łužyca]]</text>
      <sha1>qwe0vc1pt37ojj7e9zpaz2xip6jgksh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Der Schraden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13869</id>
    <revision>
      <id>147946</id>
      <parentid>147889</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T14:35:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>16</id>
      </contributor>
      <origin>147946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9942" sha1="qa514vbvewe354us9x7itng6xgt4wqh" xml:space="preserve">{{Njerozymliwy}}

'''Der Schraden''' teke '''Schradenland''' (teke serbski '''''Mała Błota''''' abo ''Tšužka'', ''Schradenski kraj'') jo tšugaś błośam pódobna pśirodna krajina w [[Sakska|Sakskej]] a [[Bramborska|Bramborskej]] w pódwjacornej [[Łužyca|Łužycy]] a jo teke granicny kraj mjazy [[Górna Łužyca|Górneju]] a [[Dolna Łužyca|Dolneju Łužycu]]. W póchadźe jo była krajina wót wjele bocnych běgow [[Carny Halšter|Carnego Halštera]] a Starego [[Połčnica (rěka)|Połčnicy]] charakterizěrowana.

[[Dataja:ElstermühlePlessa2.jpg|mini|right|Młyń w [[Plešow]]y]]
[[Dataja:Kirche Grosskmehlen.jpg|mini|right|Cerkwja [[Wjelike Chmjelny]]]]
[[Dataja:Fotothek df rp-b 1000046 Windmühlen, Ausschnitt aus, Gemälde von H. Nadler-Gröden, aus, Heimatkalender Ba (cropped).jpg|mini|right|Schradenska drastwa - mólby [[Hans Nadler|Hansa Nadlerja]] w [[Rukow|Rukowojskem]] domowniskem kalendarju (1914)]]

Až do 19. lětstotka jo licył dłujki wjacor a pódzajtšo k aktiwnemu serbskorěcnemu rumoju. Na pódpołnocy a pódwjacorje su luźe skerjej [[Dolnoserbski|dolnoserbski]] powědali a na pódzajtšu jo rěc skerjej tenděrowała k [[górnoserbski|górnoserbšćinje]]. W krotkozwjacornem źělu [[Mišnjo|Mišnjańskego krajem]] jo se nimska rěc pśesajźiła. Stare wašnje pisanja a honowych mjenjow ako teke źinsajšne rěcne wašnje na granicne dialekty ze [[Sakska|sakskego]]-[[Čechy|bemskego]] k [[Serby|serbšćinje]], ako teke mjazy dolno- a górnoserbšćinu. Granicne połoženje jo pregowało wšake narěcy a móžoš pśi rozgronje źinsa hyšći spóznaś z kótareje jsy něchten pśiźo. Teke źinsajšny źeń pó cełem Schradenskem kraju typiski serbske swěźenje a nałogi woplěwaju. Drastwa Schradenskego jo pódobna serbskej drastwje [[Wórjejce|Wórjejcańskego regiona]].

W lěśe 1885 jo [[Mjertyn Moń]] woglědał sobu zeleznice do Schradźe a jo drogował wót [[Kałow]]y do [[Drězg]]om, źož jo měł góźbu serbsku rěc wužywaś. Weto njenamakajo se w lisćinach dolnoserbskich městnych a ležownostnych mjenjow žedno wopšawdne serbske pomjenjenje za nimske słowo ''„Schraden“''. Groni pak, až su to pušćadło teke ako ''Małe Błota'' pomjenili. Nejskerjej se wótwóźujo mě ''„Schraden“'' wót staronimskego wabjow ''„schraden“'' - to ''šrotowaś'' abo ''tšugaś'' ako teke słowu ''„Schrader“'' - to ''šlodaŕ''.
[[Dataja:Mückenschwarm über Hochwasserwiesen.jpg|mini|left|Pólate Schradenske łuki w oktobrje 2010]] Rozmjej, to šrotowaśu młyny pśi šumjecych Tšužkach. Jo Tšugański kraj, kraj wjele tšugow, wjelika wóda charakterizěrowana krajina z pólateju tšužem. Wjele za Schradenski kraj zwuconych wódnych młynow w kótarychž jo se šrot mólowało a krosny su gótowali pśez pógónjenje młyńske kólaso. Su dali rowno tak teke tradicionelne tkalcoranja a z tym zwězane šlodaŕstwo.

== Geografiske połoženje ==

[[Dataja:Karte Schraden.png|mini|right|Schradenska kórta &lt;small&gt;(nimski)&lt;/small&gt;]]
Pó zmysle zegerowego zwenka namakajo se na nul zegerje na pódpołnocy Schradenska [[Plešow]]a bahnowa krajina, na dłujkem zajtšu [[Łuchow|Łuchojska]] [[Chójna (Łuchow)|Chójańska gata]] a [[Zelenogózdźański Ług|Zelenogózdźańskego ługem]], [[Głupsk (Łuchow)|Głupskego krajach]] z wót jamy skóńcowaneju [[Pommelheide|Carnicoweju gólu]]. Na pódzajtšu lažy [[Ćětowa|Ćětowska]] Stara [[Połčnica (rěka)|Połčnica]] źož wjeršk něgajšnego dolnošlazyńskego rožack z górnołužyskeju a [[Rolanska góla|Rolańskeju gólańskeju krajinu]]. Na pěśich na krotkem zajtšu laže grodowe parkowe pśipšawy wót [[Kropnja|Kropnjow]] a [[Wjelike Chmjelny|Wjelikich Chmjelnow]]. W wejsnem městnje [[Wótrań]] na sobu pódpołdnju [[Kinsporska góla]] źož se na krotkem wjacorje a pódwjacorje Rědorskich krajach pśizamknjo. Na dłujkem wjacorje pśejźo krajina Schradenskego do pśirodnego parka Dolnołužyska góla a [[Lubuš]]o-[[Žarnow]]ska krajina kóńcnych moranow.

W centrumje Schradenskego krajem wótběgnjo nasypowjana Nowa Połčnica k [[Carny Halšter|Halšterju wulinoju]] do směra [[Wikow]]. Na pódpołnocy k Połčnicy lažy pasmo šćitaneje pśirody Halšterowa łuka a pódpołdnjowy bagnišća [[Merzdorf (Schradenska)|Merzdorf]]-[[Gröden (Schradenska)|Gródanskego]], źož na pódwjacorje we wejsnem źělu [[Kružwica (Wikow)|Wikow-Kružwica]] to [[Groźćański kanal]] wótnožkujo a wjeźo do směra [[Łobjo]]m.

== Infrastruktura ==
=== Wobchad, turizm a pśirodošćit ===
[[Dataja:13086-Königsbrück-1911-Viadukt im Auental mit Eisenbahn und Stadtmühle-Brück &amp; Sohn Kunstverlag (cropped).jpg|mini|right|Połčnicański dołnych viadukt a měsćański młyn Kinspork - Stara postowa kórta (1911)]]
Na Schradojskej pódpołnocy wótběgujo we jsach Wikow, Plešow a Łuchowa zwězkowu drogu 169 a zelezniska cera něgajšneje górnołužyskeje zeleznice wót [[Sokolnica pśi Halšterje]] mjezy [[Wikow-Běła|Wikow-Běłom]], [[Plešow|Plešom]], [[Łuchow|Łuchom]] do [[Rolany|Rolańom]], ako teke [[Wórjejce|Wórjejcom]] a [[Chóśebuz|Chóśebuzom]]. Na pódzajtšu z pśizamknjecyma městnoma Rolany a [[Wótrań]] zwězkowa awtodroga 13 a Chóśebuzo-Wjelikowósekojska zeleznica wót Rolany pśez wjesnu Wótrań a [[Wjeliki Wósek]] směr [[Kosowiki (pla Drježdźan)|Kosowiki]] a [[Drježdźany-Nowe Město]]. Na pódpołdnju jěźo wót [[Kinspork]]a regionalna zeleznica směr [[Drježdźany Głowne Dwórnišćo]] mjazy [[Ottendorf-Okrilla|Woćicych-Wokrugłom]], [[Łuža (Drježdźany)|Drježdźań-Łužom]] ''(Weixdorf)'' a [[Kłočow (Drježdźany)|Kłočowa]]. Na pódwjacorje źo we jsy [[Prösen|Brjazynje]] zwězkowa droga 101 a zelezniskej cerje „Wikow - [[Rysawa]] – [[Kamjenica]]“ a „Wikow - [[Cossebaude]] – [[Drježdźany-Bjedrichańske Město]]“. W měsće Wikowje-Běłeje, Wikowcach, Plešu, [[Głupsk (Łuchow)|Głupsku]] ''(Łuchow)'', Rolańu, Wótrańu, Kinsporku, [[Zabeltiz|Zabłośojcu]], [[Frauenhain (Rědojski Ług)|Frauenhain pśi Rědojskem Ługu]], [[Prösen|Brjazynu]] a [[Lubuš]]ach su aktiwne zeleznicowe zastanišća abo dwórnišća. Wót Lubušowje a Wikowcach teke jěźo regionalny ekspres směr [[Barliń]] pśez [[Wünsdorf-Waldstadt|Wóźojce]], [[Łukow]]-[[Mokra (Łukow)|Mokra]] a [[Dobrjoług-Góstkow]]. Wušej togo wobstoj we Wikowje a Rolanu teke pśizamknjenje k jadnotliwym eurocity-zeleznicow.
[[Dataja:Schleuse Prösen.jpg|mini|left|[[Prösen|Brjazynski]] pušćadło]]
Pśez [[Groźćański Kanal|Groźćańskego kanala]] do [[Łobjo|Łobjom]] jo Schradošć teke zwězkowu seś wódowych drogow pśiwězana. Nutśikowne Schradenske jsy zwězuju małe starše cołnowe a štapate sćažki, stare pólko- a wejsne drogi, ako teke kólasaŕskich a drogowańskich sćažkach. 
Daloke źěle Schradźe su wupokazane strony šćitaneje pśirody, někotare drogi a puśow su za jězdźidła zawrjone abo jano za zagumnaŕniki a naležaŕniki pśistupnimi.

=== Fawna ===
[[Dataja:Fischotter, Lutra Lutra.JPG|mini|left|[[Wudra]]]]
Schradenlandska su něga naglědali ako wjelika źiwina delka. Septemberska góńtwa lěta 1615 jo wudała kwota wót 64 jelenjow, 70 jelenicowego krowiskow, 24 jelenjetkego śeletkow, 17 sarnjow, 1 źiwjakow, 2 wuchacow ako teke 14 liškow. Z daloko segajucym sušenim a wótlěwanim stronow jo wobstatk cerwjenych jelenjow stawnje wótebrał a w lěśe 1815 su ju jano hyšći zjadnośeńsku pokazali. W lěśe 1861 su jogo ako wótemrěśe wuzjawili.

Pódobnje situaciju brězanokokošemi kótarež mógali slědny raz w 1930tych lětach góńtwowaś a w lěśe 1945 naslědku wobglědowaś. Aktualne dajo dopokaze kurwotow w nabocnych stronach dolinow. Tejerownosći jo wjeliki škurlik akutnje wót wótemrěśa wobgrozony a teke městny wobstatk kibutkow jo kradu wobgrozony.
[[Dataja:Biber (Karow).jpg|mini|right|[[Bobr|Łobjańska bobra]]]]
Rěki Schradenskego su žywjeński ruma Łobjowem bobru a wudry. Lěcrownož w 1960tych lětach w Schadenskeje nižinje pśisamem wótemrěli, jo pśiběrała populacija w Schradowanju a na pśigranicnych stronach wót 1970tych lět zasej.
[[Dataja:Grus grus 450627562.jpg|mini|right|Žrawja]]
 
Nazymu śěgnjo něźi tysac do dwa tysac žorawow pó Schradenskeje. W septembrje licy se něźi 180 do 250 zwěrjetow. W oktobrje jo 600 do 800 zwěrjetow kótarež maju how swój wótpócywanišćo. Pśi Lincowem wódej pódpołdnjowy Wótrańa a pśi gólańskich bagnach spóromje něgajšnych jamow pódpołnocnje Plešowa a Łuchowa maju lagnidłowe dopokaze ptaškow.
[[Dataja:Naturschutzgebiet Kleine Wiesen Kahla 2.jpg|mini|left|Strony šćitaneje pśirody „Kleine Wiesen“ - &quot;Małe łuki&quot; pla [[Kałow]]a.]]
[[Dataja:Euthystira brachyptera female2.jpg|mini|left|Stroska žeńska]]
Schradenska tšuga jo wótchójźowańska strona za wót wótemrěśa wobgrozone šwikotaśego rěcny dešćojty, paškobrjonka, brjogowu łastojcu, kobołkowa krokawa a gładkowa zmijka. Na cerwjenej lisćinje wobgrozonych družynow zwěrjetow a rostlinow namakany nowotarski znajo w stronach pśirod šćitanych „Kleine Wiesen“ - &quot;Małe łuki&quot; wětšu populaciju.

[[Dataja:White Stork (Ciconia ciconia) (14).JPG|mini|right|[[Bóśon]]y]]
Mimo togo namakaju se wjele mócnje wobgrozonych družyny kenž skóckatow, brukowych a lětarkow ako małe skóckowe guslowanje, jelenjece bruki, lutniki, njedobrotne slinikne mjatele a zelenu baranu.

K tomu jo Schradenland teke woblubowana góńtwa a gnězdkokolonija běłych bóśonow.

== Literatura ==

* Luise Grundmann, Dietrich Hanspach: '''''Der Schraden''''', September 2001, ISBN 978-3-412-10900-4 &lt;small&gt;(nimska)&lt;/small&gt;

== Link ==

* [[:de:Datei:Schradenhaus (cropped).jpg|Stary Schradenski blokěrowany dom ze słomjanym kšywom (19. lětstotk)]]

{{Coordinate|article=/|NS=51/25/35/N|EW=13/36/10/E|type=adm2nd|region=DE-BB}}</text>
      <sha1>qa514vbvewe354us9x7itng6xgt4wqh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>