Wikipedija
dsbwiki
https://dsb.wikipedia.org/wiki/G%C5%82owny_bok
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Medija
Specialne
Diskusija
Wužywaŕ
Diskusija wužywarja
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija wó dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Pśedłoga
Diskusija wó pśedłoze
Pomoc
Diskusija wó pomocy
Kategorija
Diskusija wó kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Wokołkowe rostliny
0
6015
148012
140876
2026-09-12T00:43:37Z
InternetArchiveBot
16004
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
148012
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rostlina
|mě=Wokołkowe rostliny
|wobraz=Koehler1887-PimpinellaAnisum.jpg
|wopis wobraza=Ilustracija [[anis]]a (''Pimpinella anisum'')(Koehler 1887)
|wjelikosć=250px
|klasa0=[[Eudikotyledony]]<br />[[Jědrowe eudikotyledony]]
|pódklasa0=[[Asteridy]]<br />[[Euasteridy II]]
|pórěd=(Apiales)
|swójźba=Wokołkowe rostliny (Apiaceae)
|wědomnostne mě=Apiaceae Umbelliferae ''nom.cons.''
|slěźaŕ=[[John Lindley|Lindl.]]
|lěto=
}}
'''Wokołkowe rostliny''' (''Apiaceae'', něga ''Umbelliferae'') su swójźba semjenjowych rostlinow (''Spermatophytina'').
== Systematika ==
[[Takson#Synonymy|Synonymy]] za Apiaceae Lindl. su Actinotaceae A.I.Konstant. & Melikyan, Ammiaceae Bercht. & J.Presl, Angelicaceae Martinov, Daucaceae Martinov, Ferulaceae Sacc., Saniculaceae Bercht. & J. Presl, Umbelliferae Juss., nom. cons. <ref name="GRIN">[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?77 Zapisk pśi GRIN.]</ref>.
Sotšojski taxon wokołkowych rostlinow znutśika pórěda [[Apiales]] jo kupka z [[Klebsamengewächse|Pittosporaceae]], [[Araliaceae]] a [[Myodocarpaceae]]. <ref name="APG">[http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/apialesweb.htm#Apiales APG-bok wó Apiales]</ref> Swójźba wopśimjejo něźi 434 [[rod (biologija)|rodow]] <ref name="GRIN"/> z něźi 3780 [[družyna (biologija)|družynami]]. Swójźba se z lěta 2010 južo jano do tśich pódswójźbow rozrědujo.<ref name="Magee et al. 2010">Anthony R. Magee, Carolina I. Calviño, Mei (Rebecca) Liu, Stephen R. Downie, Patricia M. Tilney & Ben-Erik van Wyk: ''New tribal delimitations for the early diverging lineages of Apiaceae subfamily Apioideae'', W: ''Taxon'', 59 (2), 2010, boki 567–580: [https://web.archive.org/web/20120118120524/http://www.life.illinois.edu/downie/Tribal_Delimitations.pdf PDF-Online.]</ref>
[[Dataja:Flannel Flower Henry Head2 email.jpg|miniatur|''[[Actinotus helianthi]]''.]]
* [[Mackinlayoideae]] Plunkett & Lowry su zwětšego wodrjewjace rostliny. Nejwětše družyny rostu w regionach wokoło pódpołdnjowego Pacifika, rod ''Centella'' pśedewšym w Pódpołdnjowej Africe. Eksistěrujo šesć rodow z 67 družynami <ref name="PlunkettEtAl2004"> Gregory M. Plunkett, G. T. Chandler, P. P. Lowry II, S. M. Pinney & T. S. Sprenkle: ''Recent advances in understanding Apiales and a revised classification'', W: ''South African Journal of Botany'', Volume 70, c. 3, 2004, boki 371–381. </ref>:
** ''[[Actinotus]]'' Labill.: Z něźi 18 družynami.
** ''[[Apiopetalum]]'' Baill.
** ''[[Centella]]'' L.: Z něźi 40 družynami, na pś. ''[[Centella asiatica]]''
** ''[[Mackinlaya]]'' F.Muell.
** ''[[Micropleura]]'' Lag.
** ''[[Platysace]]'' Bunge
** ''[[Xanthosia]]'' Rudge
[[Dataja:Yareta Peru.jpg|thumb|[[Yareta]] (''Azorella yareta'')]]
* [[Azorelloideae]] Plunkett & Lowry wustupuju w pódpołdnjowej Americe, Awstraliji a na Antarktis. Wóni wobsejźe wjeliki nucellus, tetrasporowy embryjowy měšk. Płody maju [[Lignin|lignifikowany]] perisperm. Wóni wopśimjeju něźi 21 až 23 rodow z 155 družynami <ref name="LuiEtAl2009"> M. Liu, B.-E. Van Wyk, P. M. Tilney, Gregory M. Plunkett & P. P. Lowry II: ''Evidence from fruit structure supports in general the circumscription of Apiaceae subfamily Azorelloideae'', W: ''Plant Systematics and Evolution'', 280, 2009, boki 1-13.</ref>:
** ''[[Asteriscium]]'' Cham. & Schltdl.
** ''[[Azorella]]'' Lam.; inklusiwnje ''Fragosa'' Ruiz & Pav., ''Laretia'', ''Mulinum'') z 70 družynami, pód tym: [[Yareta]] (''Azorella compacta'')
** ''[[Bolax]]'' Comm. ex Juss.
** ''[[Bowlesia]]'' Ruiz & Pav.
** ''[[Dichosciadium]]'' Domin
** ''[[Dickinsia]]'' Franch.
** ''[[Diplaspis]]'' Hook. f.
** ''[[Diposis]]'' DC.
** ''[[Domeykoa]]'' Phil.
** ''[[Drusa]]'' DC.
** ''[[Eremocharis]]'' Phil.
** ''[[Gymnophyton]]'' Clos
** ''[[Hermas (Gattung)|Hermas]]'' L.
** ''[[Homalocarpus]]'' Hook. & Arn.
** ''[[Huanaca]]'' Cav.
** ''[[Laretia]]'' Gillies & Hook.
** ''[[Mulinum]]'' Pers.
** ''[[Oschatzia]]'' Walp.
** ''[[Pozoa]]'' Lag.
** ''[[Schizeilema]]'' (Hook. f.) Domin
** ''[[Spananthe]]'' Jacq.
[[Dataja:Opopanax chironium0.jpg|miniatur|''[[Opopanax chironium]]'']]
* [[Apioideae]] Drude, inklusiwnje taksonow něgajšnych Saniculoideae Burnett.<ref name="Magee et al. 2010"/> Toś ta pódswójźba njewobsejźo žedne pódlańske łopjena. Samenanlagen su tenuinucellat, Endokarp wobstoj z warsty celow a njejo lignifikowany. Łopjena su zwětšego wěcej raz źělone abo njeźělone. Kwiśonkowe stołki su zwětšego dwójne wokołki. Źělne płody mógu Fruchthalter (karpophor) měś a wobsejźe wěcej mjenjej wurazne wólejowe chódby. Wóni maju terpenoidy kaurenowego typa. Eksistěrujo něnto z taksonami něgajšnych Saniculoideae wěcej ako 400 rodow z něźi 3500 družynami. Wóni su swětodaloko rozšyrjone, tola ze śěžyšćom w pódpołnocnych temperatnych conach. Einige wenige taksony su wódrjewjone, na pś. někotare družyny wót ''Bupleurum'' a ''Myrrhidendron''. Licba chromozomow jo n = 11 (8, 9, 12). Wó nutśikownej systematice toś teje pódswójźby glědaj [[Apioideae|Głowny nastawk: Apioideae]].
== Nožki ==
{{referency|2|schowajobny=jo}}
== Wótkaze ==
{{commons|Apiaceae}}
[[Kategorija:Wokołkowe rostliny| ]]
hjokx2fovnnwo1i8izyiy58pb3d1lzc