Wikipedija
dsbwiki
https://dsb.wikipedia.org/wiki/G%C5%82owny_bok
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Medija
Specialne
Diskusija
Wužywaŕ
Diskusija wužywarja
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija wó dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Pśedłoga
Diskusija wó pśedłoze
Pomoc
Diskusija wó pomocy
Kategorija
Diskusija wó kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Esperanto
0
2062
148097
143560
2026-10-09T17:00:49Z
Iketsi
3965
(NCS); |120px|border
148097
wikitext
text/x-wiki
{{infokašćik rěc
|mě=Esperanto
|alternatiwne mě=Internacia lingvo
|pśełožk alternatiwnego mjenja=mjezynarodna rěč<sup>1</sup>
|awtor=[[Ludwik Zamenhof|Ludwik Lejzer Zamenhof]]
|lěto=[[1887]]
|kraje=we wěcej ako 115 krajach
|rěcnicy=njeznate (taksowanje mjez 100 000–1,6 milionami)
|klasifikacija=[[planowe rěcy]]
|pismiki=[[łatyński alfabet]]
|oficielna rěc=Žedyn stat, oficialne pówužywane někotarymi mjazynarodnymi organizacijami
|regulěrujuca institucija=[[Akademio de Esperanto]]
|iso_639-1=eo
|iso_639-2=epo
|iso_639-2t=
|iso_639-3=ESP
|wikipedija=eo
|komentar=<sup>1</sup> Pó titelu prědneje knigły:<br /> "Международный язык"
}}
{| class="prettytable float-right" style="width:300px;margin-right:0;"
! colspan="2" | Symbola
|-
| align="center" | [[Esperanto-Symbole|Chórgoj za Esperanto]]
| align="center" | [[Esperanto-Symbole|Jubilejny symbol Esperanta]]
|-
| style="background-color:#f0f8ff;" | [[Dataja:Flag_of_Esperanto_(NCS).svg|120px|border|center|Chórgoj za Esperanto]]
| style="background-color:#f0f8ff;" | [[Dataja:Jubilea_simbolo.svg|120px|center|Jubilejny symbol Esperanta]]
|}
[[Dataja:1908-kl-t-zamenhof.jpg|thumb|[[Ludwik Zamenhof]]]]
'''Esperanto''' jo [[planowa rěc]]. Wózjawił jo ju wócny gójc dr. [[Ludwik Zamenhof]] w lěśe 1887. Wón kśěšo z teju rěcu dorozměśe mjazy narodami wólažcowaś. Esperanto jo nejwuspěšnjejšy taki projekt a ma powědarjow w nejwěcej stronach swěta. Europske strony su reprezentěrowali wjelgin pśez měru. Licba tych Esperanto wužywajucych jo w pśirownanju z drugimi mjazynarodnje wužywanymi rěcami, n. pś. [[engelšćina|engelsku]] abo špańsku, wjelgin małka.
== Wužywanje ==
Esperanto se we wjele krajach wužywa, mjaz drugim w Nimskej južo wót wěcej ako 100 lět.
Rěcnicy se na drogowanjach a zarědowanjach zmakaju, wužywaju Esperanto w městnych kupkach a w interneśe, maju listowe pśijaśelstwa, cytaju literaturu w Esperanśe, pósłuchaju [[Esperantska muzika|esperantsku muziku]] a wužywaju Esperanto we wjele žywjeńskich wobłukach. Wótergi Esperanto funkcioněrujo ako swójźbnu rěc. Teke eksistěruju radijowe wusćełanja w toś tej rěcy. Ale teke [[podkast]]y južo eksistěruju.
== Alfabet ==
'''Esperanto''' wužywa [[łatyński alfabet]] z někotarymi diakritiskimi pismikami: a, b, c, ĉ, d, e, f, g, ĝ, h, ĥ, i, j, ĵ, k, l, m, n, o, p, r, s, ŝ, t, u, ŭ, v, z. [[Pismik]]i q, x, y njeeksistěruju w pšawych esperantskich słowach. Alfabet jo fonematiski.
{| class="wikitable"
|-
! Esperanski
! dolnoserbski
! drugi
! pśikład
! pśełožk
|-
| ĉ
| č
| nimski tsch
| ĉapo
| šapka
|-
| ĝ
| dź
| česki, chorwatski: dž
| ĝangalo
| džungel
|-
| ĥ
| ch
| teke nimski, pólski, česki ch
| ĥoro
| chor
|-
| ĵ
| ž
| teke česki, chorwatski ž
| ĵurnalisto
| žurnalist
|-
| ŝ
| š
| teke česki, chorwatski š
| ŝanco
| šansa
|-
| ŭ
| w
| teke swahilski, engelski w
| aŭto
| awto
|-
| v
|
| nimski a pólski w
| vazo
| waza
|}
== Gramatika ==
W Esperanśe ma kužda [[słowna družyna]] swóje wósebne kóńcowki, pó kótarychž móžoš słownu družynu jasnje spóznaś.
Substantiwy a adjektiwy maju dwa [[pad (gramatika)|pada]], [[nominatiw]] (-) a [[akuzatiw]] (-n), ale teke dwě gramatiskej cysle, [[singular]] (-) a [[plural]] (-j). Pluralowy akuzatiw kóńcy se na ''-jn'', znamješko plurala toś pśed tym akuzatiwa stoj. Na pśikład '''Paŭlo havas malsuprasorabajn librojn.''' "Pawoł ma dolnoserbske knigły."
Lokalne [[Adwerb|adwerby]] mógu akuzatiwny ''n'' měś, gaž směr zwuraznjaju, na pś. tie "tam, tamle" - tie'''n''' "tam".
Z werba '''danci''' "rejowaś" móžo substantiw nastaś '''danco''' "reja", adjektiw '''danca''' "rejowański" a adwerb '''dance''' "rejowański", ale teke z substantiwa '''martelo''' "klapac" móžo nastaś werb '''marteli''' "klapaś z klapacom", adjektiw '''martela''' "klapacowy" a adwerb '''martele''' "z klapacom".
{| class="wikitable"
|-
! słowna družyna
! kóńcowka
! colspan="2" | pśikład
! funkcija
! komentar
|-
| [[substantiw]]
| o
| kat'''o''' "kócka"
| rowspan="2" | dika kato "tłusta kócka"
|
|-
| [[adjektiw]]
| a
| dik'''a''' "tłusty"
|
|-
| [[adwerb]]
| e
| colspan="2" |oft'''e''' "cesto"
|
|-
| rowspan="6" | [[werb]]
| i
| colspan="2" | danc'''i''' "rejowaś"
| [[infinitiw]]
| rowspan="6" | njepšawidłowne werby<br />njejsu
|-
| as
| colspan="2" | mi danc'''as''' "ja rejuju"
| [[prezens]]
|-
| is
| colspan="2" | mi danc'''is''' "ja rejowach"
| [[imperfekt]]
|-
| os
| colspan="2" | mi danc'''os''' "ja budu rejowaś"
| [[futur]]
|-
| u
| colspan="2" | danc'''u''' "rejuj(śo)"
| [[imperatiw]]
|-
| us
| colspan="2" | mi danc'''us''' "ja by rejował(a)"
| [[konjunktiw]]
|}
<br style="clear:both;" />
== Někotare spisowaśele ==
Južo w lěśe 1887 su zachopili někotare spisowaśele knigły w rěcy Esperanto spisowaś abo literaturu z drugich rěcow pśełožowaś.
* [[Claude Piron]] (*1931-†2008)
* [[Feliks Zamenhof]] (bratš załožarja toś teje rěcy) (*1868-†1933)
* [[Ludwik Zamenhof|Ludwik Lejzer Zamenhof]] (*1859-†1917)
* [[Marjorie Boulton]] (*1924)
* [[William Auld]] (*1924-†2006)
* [[Rikardo Ŝulco]] (*1906-†1997)
* [[Trevor Steele]] (*1940)
== Eksterne wótkaze ==
{{projekty|commons=Esperanto|commonscat=Esperanto|<!--wikibooks=Esperanto-->}}
* Portal wó esperanśe na [https://web.archive.org/web/20090604184045/http://hsb.lernu.net/ lernu.net] (górnoserbski)
** [https://web.archive.org/web/20120511021753/http://hsb.lernu.net/enkonduko/lingvoprezento/alfabeto.php Esperanto - Pśedstajenje rěcy, alfabet]
** [https://web.archive.org/web/20120511021942/http://hsb.lernu.net/lernado/gramatiko/konciza/index.php Esperanto - Zwięzła gramatyka]
** [https://web.archive.org/web/20120511021617/http://hsb.lernu.net/kursoj/index.php Esperantowe kurse]
{{Nawikašćik planowe rěcy}}
[[Kategorija:Kumštne rěcy]]
[[Kategorija:Planowe rěcy]]
[[Kategorija:Esperanto]]
76p9r052iygu149de3zz8pehc47v5b2
Biała Rawska
0
3257
148098
129788
2026-10-10T00:13:02Z
InternetArchiveBot
16004
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
148098
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Město
|mě=Biała Rawska
|mě swójske=
|mě serbske=
|wopon=POL Biała Rawska COA.svg
|šyrina=51/48/0/N
|dlinina=20/29/0/E
|region-ISO=PL-LD
|stat=Pólska
|wusokosć=150
|płonina=9,62
|wobydlarstwo= 3223
|staw=30. junija 2014
|gustosć wobydlarstwa=
|postowa licba=96-230
|pśedwólenje=+48 (46)
|KFZ-wobznamjenje=ERW
|adresa=ul. Jana Pawła II 57<br>96-230 Biała Rawska
|website=[http://www.bialarawska.pl/ bialarawska.pl]
}}
'''Biała Rawska''' jo [[město]] w srjejźnej [[Pólska|Pólskej]], w [[gmejna|gmejnje]] Biała Rawska, w [[rawski wokrejs|rawskem wokrejsu]], we [[łódzkie wójewódstwo|łódzkem wójewódstwje]]. Lažy w [[Mazowska|Mazowskej]].
W lěśe 2014 jo how bydliło 3 223 luźi.
== Galerija ==
<gallery widths=155 heights=125>
Wobraz:Biała Rawska - pałac 001.JPG
Wobraz:Biała Rawska - brama do kościoła.JPG
Wobraz:Biala rawska church01.jpg
Wobraz:Biala rawska church03.jpg
Wobraz:Biala rawska church02.jpg|[[Cerkwja|Cerkwja]] natwarjona w XVI
Wobraz:Biała Rawska - staw przy kąpielisku.JPG
Wobraz:Biała Rawska - Urząd Miasta i Gminy.JPG
Wobraz:Biała Rawska - DW725 - 03.JPG
</gallery>
== Eksterne wótkaze ==
* [https://web.archive.org/web/20061006013458/http://www.ziemialodzka.pl/04_biala_rawska.htm Biała Rawska] ([[pólšćina|pól]]).
* [http://www.bialarawska.pl Biała Rawska] ([[pólšćina|pól]]).
{{Commons|Biała Rawska}}
[[Kategorija:Sedlišćo w Pólskej]]
mcmtbuskqr9cfnw0camjjmjyig8iioq
Wužywaŕ:Ясамойла
2
13860
148096
147774
2026-10-09T15:19:09Z
Ясамойла
19870
dodank
148096
wikitext
text/x-wiki
{{Babel|dsb-1|be-4|ru-3|uk-2|pl-2|de-0|en-1|hsb-1|bg-1|mk-1|sr-1|la-1|es-1|it-1|fr-1|projekt/Pśedłogi}}
Жыву ў Эўропе. Тут галоўны Wužywaŕ:J budissin.
Трэба чытаць [[Wikipedija:Babel]], каб зрабіць падлогу.
7spu5ywi1dntgvpgf5a9xkybcrnagwd