विकिपिडिया dtywiki https://dty.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter मिडिया बिशेष कुरणि प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता कुरणि विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र कुरणि मिडियाविकि मिडियाविकि कुरणि ढाँचा ढाँचा कुरणि मद्दत मद्दत कुरणि श्रेणी श्रेणी कुरणि TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल कुरणि Event Event talk 0 26652 267980 2026-08-28T18:04:34Z Ramesh Deuba 3534 नयाँ लेख 267980 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = तूरजी का झालरा | native_name = | native_name_lang = | other_name = तूरजी का झालरा; तंवरजी का झालरा | image = Toorji Ka Jhalra.jpg | caption = तूरजी का झालरा, २०२६ | location = [[जोधपुर]], [[राजस्थान]], भारत | coordinates = {{coord|26.29713|73.02305|format=dms|type:landmark_region:IN-RJ|display=inline,title}} | type = [[बावडी]] | construction_date = | builder = }} '''तूरजी का झालरा''' <ref>{{cite web |title=Explore the Unique Toorji Ka Jhalra in Jodhpur |url=https://www.incredibleindia.gov.in/en/rajasthan/jodhpur/toorji-ka-jhalra |website=Incredible India |publisher=Ministry of Tourism, Government of India |access-date=28 August 2026 }}</ref> <ref>{{cite web |title=India is turning to ancient water systems as modern ones run dry |url=https://www.bbc.com/future/article/20260820-india-is-turning-to-ancient-water-systems-as-modern-ones-run-dry |website=BBC Future |date=20 August 2026 }}</ref> लाई ''तंवरजी का झालरा'' पनि भनिन्छ। यो [[जोधपुर]], [[राजस्थान]]स्थित एक [[बावडी]] (''झालरा'') हो। == स्थान == [[File:Toorji Ka Jhalra.jpg|thumb|तूरजी का झालरा (तूरजीको बावडी), भारतको राजस्थान राज्यको जोधपुरमा अवस्थित एक ऐतिहासिक बावडी। यस बावडीमा परम्परागत राजस्थानी वास्तुकलाका साथै जटिल रूपमा कुँदिएका बलौटे ढुङ्गाका सिँढीहरू रहेका छन्।]] तूरजी का झालरा<ref>{{cite web |title=The fast disappearing traditional water harvesting structures of Rajasthan |url=https://www.indiawaterportal.org/health-and-sanitation/urban-sanitation/fast-disappearing-traditional-water-harvesting-structures-rajasthan |website=India Water Portal |date=2 January 2021 }}</ref> जोधपुरको पुरानो सहरका साँघुरा गल्लीहरूको बीचमी अवस्थित छ। यो ''गुलाब सागर''को करिब १०० मिटर पश्चिम रे [[मेहरानगढ किल्ला]]को करिब ३०० मिटर पूर्वमी रहेको छ। यसको स्थानबारे धेरै स्थानीय बासिन्दासमेत अनभिज्ञ भएकाले यसलाई [[जीपीएस निर्देशाङ्क]]को प्रयोग गरेर पत्ता लगाउनु उपयुक्त हुन्छ। == इतिहास == [[File:Stamp of India - 2017 - Colnect 759980 - Toor Ji Ka Jhalra Jodhpur.jpeg|thumb|upright=1.2|तूरजी का झालरा, [[जोधपुर]] अंकित हुलाक टिकट<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/jaipur/stamps-released-on-indias-16-stepwells-6-are-from-raj/articleshow/62330413.cms भारतका १६ वटा बावडीमा हुलाक टिकट जारी, तीमध्ये ६ वटा राजस्थानका]</ref>]] केही स्रोतहरूले तूरजी का झालराको निर्माण छैटौँ शताब्दीमी भएको उल्लेख गरेका छन्, जसअनुसार यो आफ्नो प्रकारका सबैभन्दा पुराना संरचनामध्ये एक हुन सक्छ। तथापि, यसको निर्माणको समय सामान्यतया १८औँ शताब्दी, विशेषतः सन् १७४०, लाई मानिन्छ। यस बावडीको निर्माण परम्परागत रूपमी [[रानी]] तंवरजी, [[राजा]] अभय सिंहकी पत्नी, सँग सम्बन्धित मानिन्छ। यसको निर्माणको पछिल्लो मिति संरचनाको वास्तुकलासँग पनि बढी मेल खान्छ। यद्यपि, यीमध्ये कुनै पनि मितिलाई अभिलेख वा दस्तावेजी प्रमाणले पुष्टि गर्दैन। अन्ततः दुवै मिति सम्भव हुन सक्छन्, किनकि अन्य बावडीहरूजस्तै यस संरचनामी पनि शताब्दीऔँको अवधिमी पटक–पटक पुनर्स्थापना तथा परिवर्तन गरिएको छ। == वास्तुकला == [[File:Toorji Ka Jhalra Toorji's Step Well Jodhpur DSCN0671 (1) 11.jpg|thumb|तूरजी का झालरा, २०२१]] तूरजी का झालरा सामान्यतया [[मनसुन ऋतु]] (जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्म)मी मात्र पानीले भरिन्छ। यसको तीनतर्फ पानीको जलाशयतर्फ तल झर्ने प्रिज्माकार सिँढीका पङ्क्तिहरू रहेका छन्। वसन्त ऋतुमी यो जलाशय प्रायः सुक्खा हुन्छ। चौथो भागमी ठूलो तथा केही नुकेको [[मेहराब]]सहितको एउटा भवन रहेको छ, जसमी [[अन्ध आर्केड]]को शैली देखिन्छ। मेहराबको दुवै छेउमी साना बाहिर निस्किएका बाल्कोनीहरू (''[[झरोखा]]'') रहेका छन्। इनारको अधिकतम पानी भण्डारण क्षमता एक अनुप्रस्थ बाल्कोनीमुनि रहेको भागमी हुन्छ। उक्त बाल्कोनीको पछाडि ढोकाबाटी प्रवेश गर्न सकिने एउटा बन्द कोठा रहेको छ। == बाह्य कडी == {{commonscat|Toor Ji Ka Jhalra}} == सन्दर्भ == <references /> 7lcf1z60vz8nbsyyxwpu4dx7x9h7zrc