विकिपिडिया
dtywiki
https://dty.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
मिडिया
बिशेष
कुरणि
प्रयोगकर्ता
प्रयोगकर्ता कुरणि
विकिपिडिया
विकिपिडिया वार्ता
चित्र
चित्र कुरणि
मिडियाविकि
मिडियाविकि कुरणि
ढाँचा
ढाँचा कुरणि
मद्दत
मद्दत कुरणि
श्रेणी
श्रेणी कुरणि
TimedText
TimedText talk
मोड्युल
मोड्युल कुरणि
Event
Event talk
अखिल नेपाल फुटबल संघ
0
111
268080
259678
2026-09-24T23:50:28Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268080
wikitext
text/x-wiki
{{National football association
| Logo = All Nepal Football Association Logo.jpg
| Badge_size = 175px
| Founded = सन् १९५१
| Headquarters = [[एन्फा कम्प्लेक्स, सातदोबाटो]], [[नेपाल]] (मुख्यालय)
| FIFA affiliation = सन् १९७२
| Region = [[एसियाली फुटबल परिसंघ|एएफसी]]
| Region affiliation = सन् १९५४<ref>{{cite web|url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/freepress19541005-1.2.126.aspx|title=ASIAN SOCCER FINALS IN SINGAPORE May be used as Olympic series|date=5 October 1954|4=|publisher=[[The Singapore Free Press]]|accessdate=}}{{cite web|url=http://newspapers.nl.sg/Digitised/Article/straitstimes19550614.2.157.aspx|title=Singapore to Meet Indonesia in Asian Soccer Tourney|date=14 June 1955|publisher=[[The Straits Times]]|accessdate=|archive-date=31 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130131034337/http://newspapers.nl.sg/Digitised/Article/straitstimes19550614.2.157.aspx|url-status=dead}}</ref>
| Subregion = [[दक्षिण एशियाली फुटबल संघ|साफ]]
| Subregion affiliation = सन् १९९७
| President = [[कर्मा छिरिङ शेर्पा]]
| Website = {{URL|http://the-anfa.com/}}|Twitter = @theanfacom|Facebook = https://www.facebook.com/ANFA.Official/
}}
'''अखिल नेपाल फुटबल संघ''' नेपाली फुटबल खेलको प्रमुख प्रशासनिक निकाय हो। [[नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिम|नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिम]] को प्रशासनिक निकाय पनि अखिल नेपाल फुटबल संघ हो।
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
==बाइल्ला लिङ्कअन==
* [http://the-anfa.com/ अखिल नेपाल फुटबल संघ] वेबसाइट
* [https://web.archive.org/web/20180622005406/https://www.fifa.com/associations/association=nep/index.html नेपाल], फिफा (FIFA) वेबसाइट माइ।
* [http://www.the-afc.com/en/member-associations/south-central/nepal-football-assoc.html नेपाल], एएफसी (AFC) वेबसाइट माइ।
{{Sports governing bodies in Nepal}}
{{Football in Nepal}}
{{International football}}
{{AFC associations}}
[[Category:फुटबल]]
[[Category:अखिल नेपाल फुटबल संघ]]
[[Category:नेपाल॒ माइ फुटबल]]
[[Category:खेलकूद संघ]]
[[Category:नेपाला: खेलकूद नियामक निकाय]]
c3srrkd4176walttobwsds1hjdvadn2
अनिल अम्बानी
0
140
268082
264751
2026-09-24T23:51:19Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268082
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = अनिल अम्बानी
| image = Anil_Ambani_Reliance.jpg
| image_size =
| caption = अनिल अम्बानी
| birth_date = {{Birth date and age|१९५९|६|४|df=yes}}<ref name="Date of birth">{{cite news|title=Date of birth|publisher=daily.bhaskar.com|accessdate=६ September 2016|url=http://daily.bhaskar.com/news/NAT-TOP-ambani-group-anil-dhirubhai-ambani-birthday-interesting-facts-5012978-PHO.html|archive-date=2016-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20161007060635/http://daily.bhaskar.com/news/NAT-TOP-ambani-group-anil-dhirubhai-ambani-birthday-interesting-facts-5012978-PHO.html}}</ref>
| birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], भारत
| nationality = ईन्डियन
| alma_mater = [[मुम्बई यूनिभर्सिटी]]<br>[[पेन्सलभेनिया यूनिभर्सिटी]]
| occupation = अध्यक्ष [[अनिल धिरुभाई अम्बानी समूह]]
| religion = [[हिन्दू]]
| children = [[अनमोल अम्बानी]] <br/> अन्शुल अम्बानी
|parents = [[धीरूभाई अम्बानी]]<br/> कोकिलाबेन अम्बानी
| website = {{URL|http://www.relianceadagroup.com/ada/chairman.html|Anil Ambani}}
| footnotes =
| ethnicity = [[Gujarati people|गुजराती]]
| networth = {{decrease}} US$३.३ बिलियन (अप्रिल २०१६)<ref name = forbes>{{Cite web|url=http://www.forbes.com/profile/anil-ambani/|title=अनिल अम्बानी|website=Forbes|access-date=2016-04-28}}</ref>
| spouse = [[टिना अम्बानी]]
| relations = [[मुकेश अम्बानी]] (भाई)
}}
'''अनिल अम्बानी''' [[भारत|भारत]] का उद्यमी हुन। अनिल व्यावसायी [[मुकेश अम्बानी|मुकेश अम्बानी]] का भाइ हुन।अनिल अम्बानी भारतीय कम्पनी रिलायन्स ग्रुपका प्रमुख हुन।
== बिब्लियोग्राफी ==
* योगेस चाब्रिया, ''Happionaire's Cash The Crash''. CNBC – Network18, 2009. ISBN 978-81-906479-5-3
==सन्दर्भ सामग्रीअन==
{{reflist}}
==भाइरा लिङ्कअन==
* [http://www.relianceadagroup.com/ada/chairman.html प्रोफाइल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160915005729/http://www.relianceadagroup.com/ada/chairman.html |date=2016-09-15 }} [[Reliance Anil Dhirubhai Ambani Group|रिलाइन्स ADAG]]मा
* [http://www.forbes.com/profile/anil-ambani प्रोफाइल] [[फोब्स]]मा
* {{NYTtopic|people/a/anil_d_ambani}}
* [http://birlaa.com/index.php?s=reliance रिलाइन्स सम्बन्धि नवीनतम समाचार] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216205851/http://birlaa.com/index.php?s=reliance |date=2009-02-16 }}
* [http://www.daiict.ac.in धीरूभाई अम्बानी सूचना तथा संचार प्रौद्योगिकी संस्थान]
* [https://web.archive.org/web/20080924222648/http://www.forbes.com/finance/lists/10/2004/LIR.jhtml?passListId=10&passYear=2004&passListType=Person&uniqueId=NY3A&datatype=Person Forbes.com : फोर्ब्सको सूचि मा विश्व को सबै भन्दा धनि मानिसहरु]
* [http://www.relianceadagroup.com रिलाइन्स ADAG] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080912094255/http://www.relianceadagroup.com/ |date=2008-09-12 }}
* [http://www.relianceindiacall.com रिलाइन्स इन्डीया कल]
* [http://www.reliancecommunications.co.in रिलाइन्स कम्युनिकेसन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190520145227/http://www.reliancecommunications.co.in/ |date=2019-05-20 }}
* [http://www.rel.co.in रिलाइन्स एनर्जी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190520065208/http://www.rel.co.in/ |date=2019-05-20 }}
* [http://www.reliancecapital.co.in रिलाइन्स कैपिटल]
* [http://www.relianceworld.in रिलाइन्स वर्ल्ड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190705214345/http://www.relianceworld.in/ |date=2019-07-05 }}
* [http://www.reliancelife.co.in रिलाइन्स लाइफ इन्स्योरेन्स] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130522055121/http://reliancelife.co.in/ |date=2013-05-22 }}
* [http://www.reliancegeneral.co.in रिलाइन्स जनरल इन्स्योरेन्स]
* [http://www.reliancemutual.com रिलाइन्स म्युचुअल फण्ड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190904134220/https://www.reliancemutual.com/ |date=2019-09-04 }}
* [http://www.rnrl.in/rnrlportal/home.jsp रिलाइन्स नेचरल रिसोर्सेस] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090430181637/http://www.rnrl.in/rnrlportal/home.jsp |date=2009-04-30 }}
* [http://www.rtvl.co.in रिलाइन्स टेक्नोलोजी वेचर्स लिमिटेड] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208002538/http://www.rtvl.co.in/ |date=2018-02-08 }}
* [http://www.reliancemoney.com रिलाइन्स मनी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160916212148/https://www.reliancemoney.com/ |date=2016-09-16 }}
* [https://www.reliancehealthinsurance.com रिलाइन्स हेल्थ इंश्योरेंस] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190926020026/https://www.reliancehealthinsurance.com/ |date=2019-09-26 }}
* [http://www.adlabsfilms.com एडलैब्स फिल्म] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420113122/http://www.adlabsfilms.com/ |date=2016-04-20 }}
* [http://www.adlabscinemas.com एडलैब्स सिनेमा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910073119/http://www.adlabscinemas.com/ |date=2019-09-10 }}
[[श्रेणी:भारतीय उद्योगपति]]
[[श्रेणी:जीवनी]]
pze4iinur4y08nfwnrgp0fxxtjqrbse
काजल अग्रवाल
0
566
268086
257451
2026-09-25T00:09:56Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268086
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = काजल अग्रवाल
| image = Kajal Aggarwal at '100 Hearts'.jpg
| image_size = 250px
| caption = काजल अग्रवाल
| birth_date = {{Birth date and age|1985|06|19|df=y}}<ref>{{cite news|title=Kajal Agarwal takes a break on her birthday|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-19/news-interviews/32318773_1_kajal-agarwal-maatran-birthday-celebrations|accessdate=31 August 2012|newspaper=Times of India|date=19 June 2012}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| birth_place = [[मुम्बई]] [[महाराष्ट्र]] [[भारत]]
| residence = [[मुम्बई]] [[महाराष्ट्र]] [[भारत]]
|alma_mater = किसिनचन्द चेल्लाराम कलेज
| Nationality = [[भारतीय]]
| Ethnicity = [[मारवाडी]]
| occupation = [[अभिनेत्री]] [[मोडल (मान्सु)|मोडल]]
| years active = २००४ - हाल सम्म
| relatives = {{Unbulleted list|[[निशा अग्रवाल]] (बहिनी)}}
| height = {{height|ft=5|in=5}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/kajal-agarwal-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Kajal Agarwal Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrities Measurement|date= |accessdate=2015-11-24}}</ref>
| website=
| education= बिएमएम
}}
'''काजल अग्रवाल''' एक [[बलिउड|भारतीय]] चलचित्र अभिनेत्री हुन् । उनी प्रायजसो तेलुगु चलचित्रमी काम अरन्छिन भन्या तमिल रे हिन्दी चलचित्र क्षेत्रमी लै उनको प्रवेश भइसक्या छ ।<ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?277580|title=If You’re Willing, She’s Reddy|author=T.S. SUDHIR|publisher=OutlookIndia.com|accessdate=Jul 18, 2011|archive-date=July 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711223009/http://outlookindia.com/printarticle.aspx?277580|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-16/news-interviews/31345560_1_kannada-film-industry-indian-film-local-girl|title=South’s top earning heroines|author=Sunayana Suresh|accessdate=Apr 16, 2012|work=The Times Of India|archive-date=2013-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130712065731/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-16/news-interviews/31345560_1_kannada-film-industry-indian-film-local-girl}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/Kajal-Most-wanted-imagegallery-tollywood-kcxsq9fghaf.html|title=Kajal: Most wanted|publisher=Sify}}</ref> उनले सन् २००४ मी बलिउड चलचित्र ''क्युं हो गया ना'' बठेइ आफनो अभिनय सुरुवात अरिराइथ्यो ।
==सन्दर्भ सामग्रीअन==
{{reflist}}
==भाइरा लिङ्कअन==
{{Commons category|Kajal Aggarwal|काजल अग्रवाल}}
==यो लै हेर==
{{टलिउड अभिनेत्रीअन}}
{{बलिउड अभिनेत्रीअन}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:जिउना मान्सु]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीअन]]
[[श्रेणी:तेलुगु चलचित्र अभिनेत्रीअन]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीअन]]
4u1gz71l3cy0qd3jy5bimxe2zhjrf64
ट्विटर
0
1093
268091
264600
2026-09-25T00:41:10Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268091
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox dot-com company
| company_name = ट्विटर इन्कोरपोरेसन
| company_logo = [[चित्र:X logo 2023.svg|100px]]
| company_type =
| foundation = [[सान फ्रान्सिस्को]],[[क्यालिफोर्निया]],[[संयुक्त राज्य अमेरिका]]
| founder = [[ज्याक डोर्सी]], [[नोह ग्लास]],<br />[[इभान विलियम्स]], [[बिज स्टोन]]
| location = ७९५ फोल्सम स्ट्रिट, सुट ६००,<br />सान फ्रान्सिस्को, CA 94107, संयुक्त राज्य अमेरिका<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/about/contact|title=Contact Us|access-date=2018-09-28|archive-date=2012-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120312053455/http://twitter.com/about/contact|url-status=dead}}</ref>
| locations =
| area_served = विश्वव्यापी
| key_people = {{nowrap|[[ज्याक डोर्सी]] ([[चेयरम्यान]])<br />[[डिक कोस्टोलो]] ([[प्रमुख कार्यकारी अधिकृत]])}}
| industry = इन्टरनेट
| products =
| services =
| revenue = {{Increase}} [[अमेरिकी डलर|$]] २.५२ बिलियन (२०१६)<ref name='IPO-INC'>{{Cite news| author=
Jeremy Quittner | title=Twitter Balance Sheet | date=October 3, 2013 | url=https://www.google.com/finance?q=NYSE%3ATWTR&fstype=ii&ei=qzRgU8CuL4mSqwHgRg | publisher =Google | accessdate = November 14, 2013}}</ref>
| operating_income =
| net_income =
| owner =
| num_employees = ३,८९८ (२०१६)<ref>{{cite web |accessdate=2014-05-02 |url=https://about.twitter.com/company |title=Twitter Company Info |publisher=Twitter |date=2014-05-02 |archive-date=2015-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151028165550/https://about.twitter.com/company |url-status=dead }}</ref>
| parent =
| divisions =
| subsid =
| company_slogan =
| url = {{URL|https://twitter.com/|Twitter.com}}
| ipv6 =
| alexa = {{Decrease}} १३ (२०१८ मे सम्म)
| website_type = [[सामजिक संजाल]], [[माइक्रोब्लगिंग]]
| advertising =
| registration = चाहिने (पोस्ट,पछ्याउन अथवा पछयाउइन्को लागि)
| num_users = ३३० मिलियन (सक्रिय अक्टोबर २०१७)<ref name=twitter7>{{cite web |accessdate=2013-03-21 |url=http://blog.twitter.com/2013/03/celebrating-twitter7.html |title=Celebrating #Twitter7 |publisher=Twitter |date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130324040041/http://blog.twitter.com/2013/03/celebrating-twitter7.html |url-status=dead }}</ref>
| language = [[बहुभाषी]]
| launch_date = {{Start date|2006|07|15}}<ref>launch</ref>
| current_status = सक्रिय
| commercial? = Yes
| name =
| screenshot = [[File:Screen of X (Twitter).png|center|220px]]
| caption =
}}
'''ट्विटर''' वा चिर्विर एक मुक्त सामाजिक सञ्जाल वा सूक्ष्म-ब्लगिङ सेवा हो जो आफ्नो उपयोगकर्ताहरूको आफ्नो अद्यावधिक जानकारीहरू, जस्ले ट्वीट्स वा चिर्विर वाक्य भन्दछन, एक अर्कालाई पठाउने तथा पढनेको सुविधा दिन्छ ।
==सन्दर्भ==
{{reflist}}
==बाह्य कड़ियन==
{{Commonscat|Twitter}}
==यो लै हेर==
{{सामाजिक संजाल}}
[[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल]]
h2vqkg7lsbx7veq76zvsjv07gpbayac
बेइली म्याडिसन
0
1870
268099
257642
2026-09-25T01:29:59Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268099
wikitext
text/x-wiki
{{अनुवाद}}
{{Infobox person
| name = बेइली म्याडिसन
| image = Bailee Madison 2011.jpg
| caption = बेइली म्याडिसन यक कार्यक्रम मी
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1999|10|15}}
| birth_place = [[फ्लोरिडा]], संयुक्त राज्य अमेरिका
| occupation = अभिनेत्री
| years_active = २००६ - अच्याल सम्म
}}
'''बेइली म्याडिसन''' (जन्म:अक्टोबर १५, १९९९) एक अमेरिकी अभिनेत्री हुन्।
==व्यक्तिगत जीवन रे पेशा==
==फिल्मोग्राफी==
===चलचित्र===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year !! Title !! Role !! class="unsortable" | Notes
|-
| 2006 || ''[[Lonely Hearts (2006 film)|Lonely Hearts]]'' || Rainelle Downing ||
|-
| 2007 || ''[[Bridge to Terabithia (2007 film)|Bridge to Terabithia]]''<ref>{{cite web|url=http://disney.go.com/disneyvideos/liveaction/bridgetoterabithia/ |title=Bridge to Terabithia official site |publisher=Disney.go.com |date= |accessdate=January 28, 2012}}</ref> || May Belle Aarons ||
|-
| 2007 || ''[[Look (2007 film)|Look]]'' || Megan ||
|-
| 2008 || ''[[Phoebe in Wonderland]]'' || Olivia Lichten ||
|-
| 2009 || ''[[Brothers (2009 film)|Brothers]]'' || Isabelle Cahill ||
|-
| 2010 || ''[[An Invisible Sign]]''<ref>{{cite web |url=http://www.j2tv.com/invisible3.html |title=J2 Pictures / J2TV official web site |publisher=J2tv.com |date= |accessdate=January 28, 2012 |archive-date=March 24, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324195814/http://www.j2tv.com/invisible3.html |url-status=dead }}</ref>|| Young Mona Gray ||
|-
| 2010 || ''[[Conviction (2010 film)|Conviction]]''|| Young Betty Anne Waters ||
|-
| 2010 || ''[[Letters to God]]'' || Samantha Perryfield ||
|-
| 2011 || ''[[Just Go With It]]'' || Maggie Murphy (Kiki Dee) ||
|-
| 2011 || ''[[Don't Be Afraid of the Dark (2011 film)|Don't Be Afraid of the Dark]]'' || Sally Hurst ||
|-
| 2011 || ''[[25 Hill]]'' || Kate Slater || Cameo appearance
|-
| 2012 || ''[[Parental Guidance (film)|Parental Guidance]]'' || Harper Simmons ||
|-
| 2012 || ''Monica'' || Monica || Voice role; animated short
|-
| 2012 || ''[[Cowgirls 'n Angels]]'' || Ida Clayton || <ref>{{cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1118035281?categoryid=13&cs=1|author=Josh L. Dickey|title=Bailee Madison rides rodeo pic|work=variety.com|accessdate=April 11, 2011|date=April 11, 2011}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
| 2013 || ''The Magic Bracelet'' || Ashley || Short film
|-
| 2016 || ''Annabelle Hooper and the Ghosts of Nantucket'' || Annabelle Hooper ||
|-
| 2016 || ''The Night Before Halloween'' || Megan ||
|-
| 2017 || ''[[A Cowgirl's Story]]'' || Dusty Rhodes || Also producer
|-
| 2018 || ''[[The Strangers: Prey at Night]]'' || Kinsey ||
|}
===टेलिभिजन===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year !! Title !! Role !! class="unsortable" | Notes
|-
| 2007 || ''[[CSI: NY]]'' || Rose Duncan || Episode: "[[Boo (CSI: NY episode)|Boo]]"
|-
| 2007 || ''[[House (TV series)|House]]'' || Lucy || Episode: "[[Act Your Age (House episode)|Act Your Age]]"
|-
| 2007 || ''[[Unfabulous]]'' || Young Addie Singer || 2 episodes
|-
| 2007 || ''[[Cory in the House]]'' || Maya || 2 episodes
|-
| 2007 || ''[[Saving Sarah Cain]]'' || Hannah Cottrell || [[Television film|Movie]]
|-
| 2007 || ''[[The Last Day of Summer (film)|The Last Day of Summer]]''<ref>{{cite web|url=http://www.nick.com/shows/specials/lastdayofsummer/ |title=The Last Day Of Summer official site |publisher=Nick.com |date= |accessdate=January 28, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121006092836/http://www.nick.com/shows/specials/lastdayofsummer/ |archivedate=October 6, 2012 |df=mdy }}</ref> || Maxine || Movie
|-
| 2008 || ''[[Terminator: The Sarah Connor Chronicles]]'' || Little Girl || Episode: "[[What He Beheld (Terminator: The Sarah Connor Chronicles)|What He Beheld]]"
|-
| 2008 || ''[[Merry Christmas, Drake & Josh]]''<ref>{{cite web|url=http://www.nick.com/merry/ |title=Merry Christmas, Drake & Josh official site |publisher=Nick.com |date= |accessdate=January 28, 2012}}</ref> || Mary Alice Johansson || Movie
|-
| 2010 || ''[[Law & Order: Special Victims Unit]]'' || Mackenzie Burton || Episode: "Locum"
|-
| 2010 || ''[[Hubworld]]'' || Herself || <ref>{{cite web|url=https://twitter.com/followbailee/status/18021973590286336 |title=Twitter / Bailee Madison: Katie and I will be on the |publisher=Twitter.com |date=December 23, 2010 |accessdate=January 28, 2012}}</ref>
|-
| 2010, 2012 || ''[[R.L. Stine's The Haunting Hour]]'' || Lilly Carbo / Jenny / Becky || 4 episodes
|-
| 2011 || ''[[Wizards of Waverly Place]]''<ref>{{cite web|url=http://www.tvguide.com/News/Exclusive-Disney-Channel-1024328.aspx?rss=breakingnews6|
author=Megan Walsh-Boyle|title=Exclusive: Disney Channel Announces Season 4 of Wizards of Waverly Place|work=tvguide.com|accessdate=April 17, 2011}}</ref> || [[Max Russo|Maxine Russo]] || 6 episodes ([[Wizards of Waverly Place (season 4)|Season 4]])
|-
| 2011 ||''[[Chase (2010 TV series)|Chase]]'' || Zoe || Episode: "Father Figure"
|-
| 2011 || ''[[Powers (FX TV series)|Powers]]'' || Calista || Pilot<ref>{{cite web|url=http://www.deadline.com/2011/06/pilot-castings-usas-overunder-finds-female-lead-young-actress-joins-powers/| author=Nellie Andreeva |title=Pilot Castings: USA's 'Over/Under' Finds Female Lead, Young Actress Joins 'Powers'|work=deadline.com|accessdate=June 16, 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110706145249/http://www.deadline.com/2011/06/pilot-castings-usas-overunder-finds-female-lead-young-actress-joins-powers/| archivedate= July 6, 2011 | deadurl= no}}</ref>
|-
| 2012 || ''[[A Taste of Romance]]'' || Hannah Callahan || Movie
|-
| 2012 || ''Smart Cookies'' || Daisy || Movie<ref name="foxnews" />
|-
| 2012–13, 2016 || ''[[Once Upon a Time (TV series)|Once Upon a Time]]'' || Young [[Snow White]] || 4 episodes
|-
| 2013 || ''[[Holliston (TV series)|Holliston]]'' || Bailee || Episode "Rock the Cradle"
|-
| 2013 || ''Half'' || Riley Young || Movie
|-
| 2013 || ''Pete's Christmas'' || Katie || Movie
|-
| 2013–2014 || ''[[Trophy Wife (TV series)|Trophy Wife]]'' || Hillary Harrison || Series regular (21 episodes)
|-
| 2014–present || | ''[[The Fosters (2013 TV series)|The Fosters]]'' || Sophia Quinn || Recurring in season 2 onward
|-
|2014 || [[American Dad]] || Unknown || Episode: "Roger Passes The Bar"
|-
| 2014 || ''[[Northpole (TV film)|Northpole]]'' || Clementine || Movie
|-
| 2015–present || ''[[Good Witch (TV series)|Good Witch]]''<ref>{{cite web|url=http://www.hallmarkchannel.com/good-witch/cast|title=Cast of Good Witch|website=Hallmark Channel}}</ref> || Grace Russell || Series regular (30 episodes)
|-
| 2015 || ''Northpole: Open for Christmas'' || Clementine || Movie
|-
| 2015 || ''[[Mulaney]]'' || Ruby || Episode: "Ruby"
|-
| 2015 || ''Good Witch Halloween'' || Grace Russell || Hallmark movie
|-
| 2016 || ''Date with Love'' || Heidi Watts || Hallmark movie
|-
| 2016 || ''Holiday Joy'' || Joy Hockstatter || Movie
|}
==पुरस्कार तथा मनोनयन==
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
! Year !! Association !! Category !! Nominated work !! Result !! {{Abbr|Ref.|Reference}}
|-
| rowspan=5 | 2008 || rowspan=4 | [[Young Artist Awards]] || [[29th Young Artist Awards#Best Performance in a Feature Film - Young Actress Ten and Under|Best Performance in a Feature Film Young Actress Age Ten or Younger]] || rowspan=2 | ''Bridge to Terabithia'' || {{won}} ||<ref name="Young Artist Awards 3">{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms29.html |title=29th Annual Young Artist Awards |accessdate=March 31, 2011 |work=YoungArtistAwards.org |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080706161000/http://www.youngartistawards.org/noms29.html |archivedate=July 6, 2008 |df= }}</ref>
|-
| [[29th Young Artist Awards#Best Performance in a Feature Film - Young Ensemble Cast|Best Performance in a Feature Film – Young Ensemble Cast]] || {{won}} ||<ref name="Young Artist Awards 3"/>
|-
| [[29th Young Artist Awards#Best Performance in a TV series - Guest Starring Young Actress|Best Performance in a TV Series Guest Starring Young Actress]] || ''House'' || {{nom}} ||<ref name="Young Artist Awards 3"/>
|-
| [[29th Young Artist Awards#Best Performance in a TV Movie, Miniseries or Special - Supporting Young Actress|Best Performance in a TV Movie, Miniseries or Special – Supporting Young Actress]] || ''The Last Day of Summer''|| {{won}} ||<ref name="Young Artist Awards 3"/>
|-
| [[Movieguide Awards]] || Most Inspirational Television Acting || ''Saving Sarah Cain'' || {{won}} ||<ref>{{cite web |url= http://www.christianpost.com/news/top-10-movies-of-2007-announced-at-christian-oscars-31189/ |title=Top 10 Movies of 2007 Announced at 'Christian Oscars' |first= Ellen|last= garcia|work=christianpost.com |date= February 14, 2008|accessdate=July 23, 2014}}</ref>
|-
| rowspan=2 | 2010 || [[BFCA|BFCA Critics' Choice Awards]] || [[Broadcast Film Critics Association Award for Best Young Performer|Best Young Actress]] || rowspan=2 | ''Brothers'' || {{nom}} ||<ref>{{cite web |url= http://www.criticschoice.com/movie-awards/15th-annual-critics-choice-movie-awards-2010-best-picture-the-hurt-locker/ |title= 15th Annual Critics’ Choice Movie Awards (2010) – Best Picture: The Hurt Locker |work= criticschoice.com |date= November 21, 2011 |accessdate= July 23, 2014 |archive-date= May 27, 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160527051755/http://www.criticschoice.com/movie-awards/15th-annual-critics-choice-movie-awards-2010-best-picture-the-hurt-locker/ |url-status= dead }}</ref>
|-
| [[Saturn Awards]] || [[Saturn Award for Best Performance by a Younger Actor|Best Performance by a Younger Actor]] || {{nom}} ||<ref>{{cite web |url= http://screenrant.com/2010-saturn-award-nominations-ross-45936/ |title=Avatar Leads 2010 Saturn Awards Nominations |first= Ross|last= Miller|work=screenrant.com |date= February 15, 2014|accessdate=July 23, 2014}}</ref>
|-
| rowspan=2 | 2011 || Young Artist Awards || [[32nd Young Artist Awards#Best Performance in a Feature Film|Best Performance in a Feature Film (Leading Young Actress Ten and Under)]] || ''An Invisible Sign'' || {{nom}} ||<ref>{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms32.html |title=32nd Annual Young Artist Awards – Nominations / Special Awards |publisher=The Young Artist Foundation |year=2011 |accessdate=March 14, 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130808150433/http://www.youngartistawards.org/noms32.html |archivedate=August 8, 2013 |df= }}</ref>
|-
| Youth Rock Awards || Rockin' Child Performer (TV/ Film) || rowspan=2 | ''Don't Be Afraid of the Dark''|| {{nom}} ||<ref>{{cite web |url=http://youthrocksawards.com/?p=897 |title=Youth Rock Awards Nominees |publisher=Youth Rocks Awards |year=2011 |accessdate=October 16, 2011}}</ref>
|-
| rowspan=2 | 2012 || [[Fangoria]] Chainsaw Awards || Best Actress|| {{nom}} ||<ref>{{cite web |url=http://www.fangoria.com/index.php/moviestv/fearful-features/6638-the-2012-fangoria-chainsaw-awards-ballot|title=The 2012 Fangoria Chainsaw Awards Ballot!|publisher=Fangoria Staff |year=2012 |accessdate=May 17, 2012}}</ref>
|-
|rowspan=2 | Young Artist Awards || [[33rd Young Artist Awards#Best Performance in a Feature Film - Supporting Young Actress|Best Performance in a Feature Film – Supporting Young Actress]] || ''Just Go With It''|| {{nom}} || <ref>{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms33.html |title=33rd Annual Young Artist Awards – Nominations / Special Awards |publisher=The Young Artist Foundation |year=2012 |accessdate=April 6, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120404162133/http://www.youngartistawards.org/noms33.html |archivedate=April 4, 2012 |df= }}</ref>
|-
| 2013 || [[34th Young Artist Awards#Best Performance in a Feature Film - Young Ensemble Cast|Best Performance in a Feature Film – Young Ensemble Cast]] || ''Parental Guidance'' || {{nom}} ||<ref>{{cite web|url=http://www.youngartistawards.org/noms34.html |title=34th Annual Young Artist Awards |accessdate=January 3, 2013 |work=YoungArtistAwards.org |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/6FaZ1wnUQ?url=http://www.youngartistawards.org/noms34.html |archivedate=April 2, 2013 |df= }}</ref>
|}
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
==बाइल्ला स्रोतअन==
{{Commonscat|Bailee Madison|बेइली म्याडिसन}}
*{{IMDb name|1933128|बेइली म्याडिसन}}
*{{twitter|baileemadison|बेइली म्याडिसन}}
*{{Amg name|504709|बेइली म्याडिसन}}
{{हलिउड अभिनेत्रीइन}}
[[Category:जीवनी]]
[[Category:हलिउड]]
338ryu7ae6igkniy5ydde2bdlhzfkhz
ब्रह्मपुत्र नदी
0
1914
268101
113890
2026-09-25T01:31:54Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268101
wikitext
text/x-wiki
{{Geobox |River
<!-- *** Name section *** -->
| name = Brahmaputra <br> ব্ৰহ্মপুত্ৰ<br>ब्रह्मपुत्र
| other_name1 = [[यार्लुङ त्साङ्पो नदि]]
| other_name2 = [[जमुना नदि (बङ्लादेश)|जमुना नदि]]
| category =
| etymology = [[ब्रह्मा]] को चेलो (पुत्र) [[संस्कृत]] माइ
<!-- *** Map section *** -->
| map = Ganges-Brahmaputra-Meghna basins.jpg
| map_caption =ब्रह्मपुत्र (वैजनि), गङ्गा (सुन्तला), रे [[मेघना नदि|मेघना]] (हरियो) को संयुक्त जल निकास आधारक्षेत्रो: मानचित्र।
| map_size = 300
<!-- *** Image *** -->
| image = Homeward bound.jpg
| image_size = 320
| image_caption = [[गुवाहाटि]], असाम, भारत माइ ब्रह्मपुत्र नदि
| image_alt = सुख्लेश्वर घाट, गुवाहाटि नजिक ब्रह्मपुत्र नदि वल्तिरपल्तिरो: दृश्य
<!-- *** Country etc. *** -->
| country = {{flag|चीन}}
| country1 = {{flag|भारत}}
| country2 = {{flag|बङ्लादेश}}
| state = [[असाम]]
| state1 = [[अरूणाचल प्रदेश]]
| region = [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र|तिब्बत]]
| region_type = स्वायत्त क्षेत्र
<!-- *** Family *** -->
| tributary_left = दिबाङ नदि
| tributary_left1 = लोहित नदि
| tributary_left2 = धनसिरि नदि
| tributary_left3 = कोलोङ नदि
| tributary_right = कामेङ नदि
| tributary_right1 = मानस नदि
| tributary_right2 = बेकि नदि
| tributary_right3 = रैदक नदि
| tributary_right4 = जलढाका नदि
| tributary_right5 = टिष्टा नदि
| tributary_right6 = सुबानसिरि नदि
| city = [[गुवाहाटि]], [[डिब्रुगढ़]], [[तेजपूर]]
<!-- *** Locations *** -->
| source = भागिरथ हिमनदि
| source_note = <ref name="xinhua">{{cite web | url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2011-08/22/c_131067137.htm | title=Scientists pinpoint sources of four major international rivers | publisher=[[Xinhua News Agency]] | date=22 August 2011 | accessdate=8 September 2015 | archive-date=12 May 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170512184502/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2011-08/22/c_131067137.htm | url-status=dead}}</ref><ref name="23 August 2011">{{cite web|last1=Krishnan|first1=Ananth|title=China maps Brahmaputra, Indus|url=http://www.thehindu.com/news/international/china-maps-brahmaputra-indus/article2384885.ece|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=8 September 2015|date=23 August 2011}}</ref>
| source_location = [[हिमालय]]
| source_country = [[तिब्बत]]
| source_elevation = 5210
| source_elevation_note =
| source_coordinates = {{coord|30|23|N|82|0|E|display=inline}}
| source_coordinates_note =
| mouth = [[बङ्गालै खाड़ि]]
| mouth_location = [[गङ्गा डेल्टा]]
| mouth_country = [[बङ्लादेश]]
| mouth_elevation = 0
| capital_coordinates =
| mouth_coordinates = {{coord|25|13|24|N|89|41|41|E|display=inline,title}}
| mouth_coordinates_note =
<!-- *** Dimensions *** -->
| length = 3848
| length_round = -1
| length_note = <ref name="xinhua" />
| watershed = 712035
| watershed_round = -2
| watershed_note = <ref name="xinhua" />
| discharge = 19800
| discharge_round = -2
| discharge_note =
| discharge_location =
| discharge_max = 100000
| discharge_min =
}}
'''ब्रह्मपुत्र''' (असमिया - ব্ৰহ্মপুত্ৰ, बंगाली - ব্রহ্মপুত্র) एसिया महादेशका ठूला नदीहरु मध्यमाईको एक हो। यो नदी तिब्बत, भारत तथा बंगलादेश हुँदै बग्दछ। ब्रह्मपुत्र को उद्गमस्थल (चीन) को स्वायत्त शासित प्रदेश तिब्बतको दक्षिण-पश्चिम क्षेत्रमा मानसरोवर निकट चेमायुंग दुंग नामक हिमवाहबाट भयाको हो, तिब्बतमा यसलाई यार्लुंग छंग्पो(सांग्पो) नदी भनिन्छ । यो नदी भारतको अरुणाचल प्रदेशमा डिहांग(दिहांग) नामले चिनिन्छ र [[आसाम|असम]] राज्यमा ब्रह्मपुत्र नामले। [[बंगलादेश|बंगलादृेश]] पुगेपछि यसलाई जमुना भनिन्छ। यस नदीले २९०० कि.मी. लामो यात्रा पूरा गर्दछ र यसको पथमा पर्ने सम्पूर्ण क्षेत्रहरुलाई सिंचाई, विद्युत् उत्पादन, यातायात, पेयजल, निर्माण सामाग्रीहरु( ढुंगा, बालुवा आदि) प्रदान गर्ने एक मात्र नदी हो। यो नदी बंगलादेशमा पुगेपछि गंगा नदीको मूल शाखा पद्मासित मिलेर बंगालको खाडीमा गएर टुङ्गिन्छ। संस्कृत मा ब्रह्मपुत्रको शाब्दिक अर्थ ब्रह्माको पुत्र हुन्छ ।
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
[[Category:भूगोल]]
[[श्रेणी:जलस्रोत]]
gztl53pbi5qwy2muq2mfpr0rktyz6vf
ब्रुस ली
0
1926
268102
259766
2026-09-25T01:32:00Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|name = ब्रूस ली <br />
|image = Bruce_Lee_Stencil.jpg
|imagesize = 200px
|caption =
|nationality = हङकङ<ref name="Bruce Lee">[http://www.hkcinemagic.com/en/people.asp?id=86 Bruce Lee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123015554/http://www.hkcinemagic.com/en/people.asp?id=86 |date=2012-11-23 }} at [[Hong Kong Cinemagic]]. (look under the 'nationality' section)</ref><br>संयुक्त राज्य अमेरिका
|alma_mater = [[युनिभर्सिटि अफ वासिङ्टन]]
|birth_date = {{birth date|1940|11|27}}
|birth_place = [[चाइनाटाउन, सान फ्रान्सिस्को]], [[क्यालिफोर्निया]], युएस
|death_date = {{death date and age|1973|7|20|1940|11|27}}
|death_place = [[कोवलून टोङ]], हङकङ
|othername =
|occupation = अभिनेता<br />मार्शल आर्टिस्ट<br />फिल्म निर्माता
|yearsactive =
|Religion =
|spouse =
|hongkongfilmwards =
|goldenhorseawards =
|hkfcsawards =
|awards =
|height = {{height|ft=5|in=7}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/bruce-lee-weight-height-age-measurements-net-worth/|title=Bruce Lee Weight, Height, Age, Measurements, Net Worth|publisher=Celebrities Measurement|date= |accessdate=2016-02-03}}</ref>
|website = [http://www.bruceleefoundation.com/ Bruce Lee Foundation]
}}
'''ब्रूस ली''' यक [[हङकङ]] अमेरिकन मार्सल आर्टिस्ट, [[हङकङ|हङकङा:]] चलचित्र क्षेत्रा: द्वन्द्व [[कलाकार]] तथा [[चलचित्र]] निर्माता थ्या। ब्रूस ली को जनम सन् १९४० का नोबेम्बर २७ माइ स्यानफ्र्यानसिस्को का चाईनाटाउन माइ भया: थ्या। उनरा बुवा ले उन लाइ [[चलचित्र]] क्षेत्र माइ प्रवेश अराइराइथ्यो। उन ले भौति चलचित्र माइ बालकलाकारो: लगै भूमिका निर्वाह अरिराइछ। उन ले १८ वर्षा: उमर माइ [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] जाइबरे उच्च [[शिक्षा]] हासिल अरिराइथ्यो रे तसै बगत उन ले मार्सल आर्ट लगै सिकौन्या अरन्थ्या। उन [[हङकङ]] रे अमेरिकि दो:रा नागरिक थ्या। उनरि मृत्यु ३२ वर्षा: उमर माइ सन् १९७३ का जुलाइ २० मा भया: हो।
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
==बाइल्ला लिङ्कअन==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
*[https://web.archive.org/web/20091001092945/http://www.bruceleefoundation.com/ Bruce Lee Foundation]
*{{IMDb name|45|ब्रूस ली}}
*{{Amg name|41139|ब्रूस ली}}
*[http://www.jkd.gr/brucelee.html ब्रूस ली]
*[http://edu.emtain.tv/playlist/show/1209 Bruce Lee Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111080057/http://edu.emtain.tv/playlist/show/1209 |date=2010-01-11 }}
*[http://www.mikementzer.com/blee.html Article on Bruce Lee and bodybuilding] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903052941/http://www.mikementzer.com/blee.html |date=2011-09-03 }}
[[श्रेणी:मार्सल आर्ट]]
[[श्रेणी:अभिनेता]]
[[श्रेणी:चलचित्र निर्माता]]
[[श्रेणी:विश्व का चर्चित व्यक्तित्वअन]]
[[श्रेणी:कलाकार]]
[[श्रेणी:हलिउड अभिनेताअन]]
i20jh9gvp1499ntqocjy9lwu0q1iegq
माइतीघर(चलचित्र)
0
2131
268105
268078
2026-09-25T01:41:08Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268105
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film
|name = माइतीघर
|image = Maitighar screenshot 1.png
|caption = मोहन (मोहा)को भूमिकामी चिदम्बरप्रसाद लोहनी
|director = बि.एस.थापा
|producer = सुमनान्जली फिल्म्स
|writer =
|music = [[जयदेव]]
|released = १६ डिसेम्बर १९६६
|language = [[नेपाली भाषा|नेपाली]]
|country = [[नेपाल]]
}}'''माइतीघर''' नेपालमी बन्या तेसरो नेपाली चलचित्र हो । ये चलचित्रमी माला सिन्हा, सिपी लोहनी लगायत कलाकारले अभिनय गरया छन् । तथा निजी क्षेत्रबाट लगानी गरी बनाइएको पहिलो चलचित्र हो ।<ref>{{cite web|url=http://filmnepal.net/maitighar-1966/|title=Maitighar (1966)|publisher=Filmnepal.net|accessdate=9 March 2012|archive-date=8 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120908235809/http://filmnepal.net/maitighar-1966/|url-status=dead}}</ref> यो चलचित्रमी पहिलाको नेपालको भौगोलिक स्थिति, विमान, विमानस्थल, कला, संस्कृति, न्यायालय, समाज लगायत चलचित्र बनाउने शैलीको अध्ययन गर्न सकिन्छ । दर्शकहरूले यस चलचित्रमी विदेशी शैलीको प्रभावलाई हटाएर हेर्ने हो भने अत्यन्त ऐतिहासिक, अद्वितिय रे अनुकरणीय चलचित्र बनेकोमी दुई मत नहोला ।
==सङ्गीत==
ये चलचित्रमी ख्यातीप्राप्त अनुभवी [[जयदेव]]ले संगीत दिएका छन् । ये चलचित्रमी भारतीय गायक-गायिकाहरु [[लता मंगेशकर]], [[आशा भोसले]], [[उषा मंगेशकर]], [[मन्ना डे]] र [[गीता दत्त]] ले नेपाली गायक-गायिकाहरु [[प्रेमध्वज प्रधान]], सिपि लोहनी र [[अरुणा लामा]]सीत गीत गाया थ्या । ये चलचित्रमी रया अन्तको एउटा गीत भूतपूर्व राजा [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह|महेन्द्र]]द्वारा लेखिया गीतलाई [[लता मंगेशकर]]ले गाएई थिइन् ।
{| class="wikitable sortable"
|-
! गीत !! कलाकार !! गीतको समय
|-
|''छ सलाम कसरी बोलम''|| सिपि लोहनी ||
|-
|''हाँसी खेली यहि धुलोमा''|| [[मन्ना डे]] ||
|-
|''हेर धर्ती डगमगाई''|| [[मन्ना डे]] ||
|-
|''हे सुन आज तिमीहरू''|| सिपि लोहनी ||
|-
|''जय जय जननी नेपाल''|| [[मन्ना डे]] ||
|-
|''जुन माटो मा मेरो''|| [[लता मंगेशकर]] ||
|-
|''काला कुर्तैले''|| सिपि लोहनी, [[अरुणा लामा]] ||
|-
|''केको खानु केको लाउनु''|| [[अरुणा लामा]], [[गीता दत्त]] ||
|-
|''मा प्यार बेचीदिन्छु''|| [[आशा भोसले]] ||
|-
|''नमान लाज यस्तरी''|| [[प्रेमध्वज प्रधान]] [[उषा मंगेशकर]] ||
|-
|''सल्लोमा भानु सलो मा''|| [[अरुणा लामा]], [[गीता दत्त]] ||
|-
|''सानु माया मेरो सानुमायालाई''|| [[अरुणा लामा]], [[गीता दत्त]] ||
|-
|''तीनै शहर नेपालीमा''|| सिपि लोहनी ||
|-
|''उन्भोमा झर्ने बनको बाटो''|| सिपि लोहनी, [[अरुणा लामा]] ||
|-
|''यो हो मेरो प्राण भन्दा प्यारो माइतीघर''|| [[आशा भोसले]] ||
|}
== तस्बिर सङ्ग्रह ==
<gallery>
File:Maitighar screenshot 1.png|मोहन (मोहा)को भूमिकामी चिदम्बरप्रसाद लोहनी
File:Maitighar screenshot 2.png|मुख्य पात्र मोहनको भूमिकामी चिदम्बरप्रसाद लोहनी रे मायाको भूमिकामी माला सिन्हा
File:Maitighar screenshot 3.png|गाउँका जमिनदारका छोराको भूमिकामी चिदम्बरप्रसाद लोहनी
File:Maitighar screenshot 4.png|''काला कुर्तैले'' गीतमी अज्ञात अभिनेता
File:Maitighar screenshot 9.png|मुख्य खलनायकको एक जासुस
File:Maitighar screenshot 10.png|मुख्य पात्र मायाकी छोरी रेखा
</gallery>
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
==बाहिरी कडीहरू==
* [http://nepalicollections.com/album.php?id=12 Songs of ''Maitighar''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301085227/http://www.nepalicollections.com/album.php?id=12 |date=2012-03-01 }}
* [http://www.nepalilyrix.com/2012/12/yo-ho-mero-pran-bhanda-pyaro-maitighar.html Maitighar Lyrics] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130130103433/http://www.nepalilyrix.com/2012/12/yo-ho-mero-pran-bhanda-pyaro-maitighar.html |date=2013-01-30 }}
* [http://www.netofnepal.com/about/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810114047/http://netofnepal.com/about/ |date=2014-08-10 }}
[[Category:चलचित्र|ललित बोहरा]]
[[श्रेणी:नेपाली चलचित्रअन]]
49zyes4vtv667divwcm1y8tqddrbauo
लक्ष्मी मित्तल
0
2443
268110
260521
2026-09-25T01:57:10Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268110
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = लक्ष्मी मित्तल </br> Lakshmi Mittal
| image = Lakshmi Mittal LM.jpg
| caption = मित्तल २०१३ मे
| other_names = ''''किङ अफ स्टील''<ref>{{cite web|url=http://www.businessweek.com/magazine/lakshmi-mittal-the-king-of-steel-trips-up-11102011.html|title=Lakshmi Mittal, the King of Steel, Trips Up|first1=Stanley|last1=Reed|first2=Thomas|last2=Biesheuvel|work=Businessweek|date=10 November 2011|accessdate=21 July 2014|archive-date=14 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111114004926/http://www.businessweek.com/magazine/lakshmi-mittal-the-king-of-steel-trips-up-11102011.html|url-status=dead}}</ref>
| birth_name = लक्ष्मी निवास मित्तल
| birth_date = {{Birth date and age|1950|6|15|df=yes}}<ref name=acelor-directors />
| birth_place = [[सादुलपुर]], [[राजस्थान]], [[भारत]]
| residence = [[लण्डन]], [[संयुक्त राज्य]]
| ethnicity = [[मारवाडी लोग|मारवाडी]]
| nationality = [[भारतीय नागरिक|भारतीय ]]
| known_for = [[स्टील]] [[म्यागनेट]]
| alma_mater = [[सेन्ट जेवियर्स कलेज, कोलकाता]], ([[वाणिज्य स्नातक|बी.कम.]])<ref name=acelor-directors>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101227060601/http://www.arcelormittal.com/stainlesseurope/node/558 | archivedate=2010-12-27 |url=http://www.arcelormittal.com/stainlesseurope/node/558 |title=Chairman of the Board of Directors and CEO |publisher=Arcelormittal.com |date= |accessdate=7 September 2010}}</ref>
| occupation = अध्यक्ष आ सीईओ<br />'''[[आर्सेलर मित्तल]]'''<br />''''''क्यार्रिक लिमिटेड'''क मालिक <ref>{{cite web |url=http://investing.businessweek.com/businessweek/research/stocks/people/person.asp?personId=364042&ticker=MT:US |title=Lakshmi Mittal, Owner of Karrick Limited |publisher=Bloomberg BusinessWeek |date=25 February 2011 |accessdate=25 February 2011 |archive-date=14 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114022010/http://investing.businessweek.com/businessweek/research/stocks/people/person.asp?personId=364042&ticker=MT:US |url-status=dead}}</ref><br />'''[[क्वीन्स पार्क रेन्जर्स एफसी]]'''का सह-मालिक
| boards = [[गोल्डमैन स्याक्स]]<br>[[ईएडीएस]]
| net_worth = {{unbulleted list|{{decrease}} {{USD}}१२.६ [[१,०००,०००,०००|बिलियन]] {{small|(''[[फोर्ब्स]]'' सेप्टेम्बर २०१६)}}<ref name=Forbes2016>{{cite web |url= http://www.forbes.com/profile/lakshmi-mittal/ |work=The World's Billionaires |title=#135 Lakshmi Mittal |publisher=[[Forbes]] |date=March 2016 |accessdate=22 March 2016}}</ref>|{{nowrap|{{decrease}} {{GBP}}७.१२ [[१,०००,०००,०००|बिलियन]] {{small|(''[[सन्डे टाइम्स रिच लिस्ट|टाइम्स रिच लिस्ट]]'' २०१६)}}}}}}
| spouse = उषा मित्तल
| children = [[वनिशा मित्तल]]<br>[[आदित्य मित्तल]]
| awards = {{nowrap|[[पद्म विभूषण]] (२००८)}}<ref>{{cite news |title=LN Mittal, Ratan Tata, Narayana Murthy get Padma Vibhushan |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award |accessdate=26 January 2008 |work=The Times of India |date=26 January 2008 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305040002/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award }}</ref>
| website =
}}
'''लक्ष्मी निवास मित्तल''' [[भारत|भारत]] का नामुद व्यावसायी हुन। मित्तल अार्सिलोरमित्तल कम्पनी का चेयरमेन हुन।
==सन्दर्भ सामग्रीअन==
{{reflist}}
==भाइरा लिङ्कअन==
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:भारतीय उद्योगपति]]
1hnqb7jyf3s85bx9d3ydwxrrkon8djl
लियोनेल मेस्सी
0
2492
268111
266135
2026-09-25T01:57:44Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268111
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| playername = लियोनेल मेस्सी
| image =
| caption =
| fullname = लियोनेल आन्द्रेस मेस्सी
| dateofbirth = {{Birth date and age|1987|06|24}}
| cityofbirth = [[रोसारियो, सान्टा फे|रोसारियो]]
| countryofbirth = [[अर्जेन्टिना]]
| height = ५ फिट ७ इन्च <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2015/01/lionel-messi-height-weight-age-measurements-net-worth/|title=Lionel Messi Height, Weight, Age, Measurements, Net Worth |publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-01-12}}</ref>
| position = [[अग्रपंक्ति (फुटबल)|अग्रपङ्ति]]/[[अग्रपंक्ति (फुटबल)#विङ्गर|विङ्गर]]
| currentclub = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]
| clubnumber = १०
| youthyears1 = १९९५–२०००
| youthyears2 = २०००–२००४
| youthclubs1 = [[न्युवेल्स ओल्ड ब्वाइज]]
| youthclubs2 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]
| years1 = २००४–२००५
| clubs1 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] ख
| caps1 = २२<!--LEAGUE APPS ONLY -->
| goals1 = ६<!--LEAGUE GOALS ONLY -->
| years2 = २००४–2026
| clubs2 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]
| caps2 = ३५४<!--LEAGUE APPS ONLY -->
| goals2 = ३१७<!--LEAGUE GOALS ONLY -->
| nationalyears1 = २००५
| nationalyears2 = २००८
| nationalyears3 = २००५–2026
| nationalteam1 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टिम|अर्जेन्टिना]] यु-२०
| nationalteam2 = [[अर्जेन्टिना ओलम्पिक फुटबल टिम|अर्जेन्टिना यु-२३]]
| nationalteam3 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टिम|अर्जेन्टिना]]
| nationalcaps1 = १८
| nationalgoals1 = १४
| nationalcaps2 = ५
| nationalgoals2 = २
| nationalcaps3 = ११४
| nationalgoals3 = ५६
| medaltemplates = {{MedalCountry|{{ARG}}}}{{MedalSport|पुरुष [[फुटबल खेल|फुटबल]]}}{{MedalGold|[[२००८ बेइजिङ ओलम्पिक|२००८ बेइजिङ]]|[[२००८ बेइजिङ ओलम्पिक#पुरुष फुटबल प्रतियोगिता|समूह प्रतियोगिता]]}}
| pcupdate = २२:४८, २२ अक्टोबर २०१७ (युटिसी(UTC))
| ntupdate = २२:४८, २२ अक्टोबर २०१७ (युटिसी(UTC))
}}
'''लियोनेल एन्ड्रेस मेस्सी'''को जन्म २४ जून, १९८७ मी भया हो | उन [[अर्जेन्टिना|अर्जेन्टिना]]का फुटबल खेलाडी हुन, जो हाल 'ला लिगा' टीम, बार्सिलोना रे [[अर्जेन्टिना|अर्जेन्टिना]]का राष्ट्रिय टीममै लै खेल्लान |
== प्रारम्भिक जीवन ==
== क्लब जीवन ==
=== बार्सिलोना ===
ु
== उपाधि ==
=== बार्सिलोना ===
* '''[[स्पेनिश लीग]] (५):''' [[२००४-०५]], [[२००५-०६]], [[२००८-०९]] [[२००९-१०]] [[२०१०-११]]
* '''[[स्पेनिश कप]] (१):''' [[२००८-०९]]
* '''[[स्पेनिश सुपरकप]] (३):''' [[सन् २००५|२००५]], [[सन् २००६|२००६]], [[वर्ष २००९|२००९]]
* '''[[युरोपियन च्याम्पियन्स लीग]] (३):''' [[२००५-०६]], [[२००८-०९]] [[२०१०-११]]
* '''[[युरोपियन सुपरकप]] (१):''' [[वर्ष २००९|२००९]]
* '''[[फिफा क्लब विश्वकप]] (१):''' [[वर्ष २००९|२००९]]
==सम्मान==
=== अन्तर्राष्ट्रिय ===
* [[फिफा यु-२० विश्वकप]]: [[सन् २००५|२००५]]
* [[ओलम्पिक स्वर्ण पदक]]: [[सन् २००८|२००८]]
=== व्यक्तिगत ===
* [[फिफा यु-२० विश्वकप शीर्ष स्कोरर]]: २००५
* [[फिफा यु-२० विश्वकप टूर्नामेन्टहरूको खेलाडी]]: २००५
* [[कोपा अमेरिका टूर्नामेन्टहरूको युवा खेलाडी]]: २००७
* [[यु-२१ वर्षको यूरोपीय फुटबल खेलाडी]]: २००७
* [[अर्जेन्टीनाको वर्ष खेलाडी]]: २००५, २००७, २००९
* [[फिफाप्रो वर्षको विशेष युवा खेलाडी]]: २००६-०७, २००७-०८
* [[फिफाप्रो वर्षको विश्व युवा खेलाडी]]: २००५-०६, २००६-०७, २००७-०८,
* [[वर्षको विश्व फुटबल युवा खेलाडी]]: २००५-०६, २००६-०७, २००७-०८
* [[प्रिमियो डन बेलन (ला लिगा सर्वश्रेष्ठ विदेशी खेलाडी)]]: २००६-०७, २००८-०९
* [[EFE ट्रफी (ला लिगामा उत्तम इबेरो अमेरिकी खेलाडी)]]: २००६-०७, २००८-०९
* [[फिफाप्रो विश्वका दस उत्कृष्ट]]: २००६-०७,, २००७-०८, २००८-०९
* [[युरोपियन वर्षको टिम]]: २००७-०८, २००८-०९
* [[फिफा वर्षको टिम]]: २००८, २००९
* [[युरोपियन च्याम्पियन्स लीग शीर्ष स्कोरर]]: २००८-०९
* [[ट्रोफियो अल्फ्रेडो डी स्टेफानो]]: २००८-०९
* [[युरोपियन क्लब वर्षको फरवर्ड]]: २००८-०९
* [[युरोपियन क्लब वर्षको फुटबलर]]: २००८-०९
* [[LFP]] सर्वश्रेष्ठ खेलाडी: २००८-०९
* [[LFP]] सर्वश्रेष्ठ स्ट्राइकर: २००८-०९
* [[ओन्ज डी' ओर]]: २००९
* [[फिफा ब्यालन डी' ओर]]: २००९, २०१०,२०११,२०१२
* [[फिफा वर्ष खेलाडी]]: २००९
* [[फिफा क्लब विश्वकप गोल्डन बल]]: २००९
* [[टोयोटा पुरस्कार]]: २००९
* [[फिफा वर्षको विश्व युवा खेलाडी]]: १९९६, १९९७, २००२
* [[फिफाप्रो वर्षको विश्व खेलाडी]]: २००८-०९
* [[विश्वकप गोल्डेन बल]] २०१४
* [[फिफा बालोन डि’ओर अवार्ड]] २०१५
== सन्दर्भ ==
{{reflist}}
== बाह्य लिंक ==
* [http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html Lionel Messi biography]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903171616/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |date=2011-09-03 }} FC बार्सिलोना वेबसाइटमी
* [https://web.archive.org/web/20150629095408/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=229397/index.html Lionel Messi statistics] FIFA.com मी
* [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=9 Tactical Profile ] - Football-Lineups.com
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:फुटबल खेलाडी]]
[[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका फुटबल खेलाडीअन]]
gocu440n53060pikm2xjwvo52fl03p5
शिव परियार
0
2642
268113
268063
2026-09-25T02:10:29Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268113
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = शिव परियार
| image = Shiva-pramod music Khabar Music Awards (cropped to Shiva).jpg
| caption = २०१८ मी शिव परियार
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_date = {{Birth date and age|1982|02|22}}
| birth_place = [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]], [[नेपाल]]<ref name="auto"/>
| occupation = {{flatlist|
* गायक
* गीतकार
* संगीतकार
}}
| years_active = २००३{{ndash}}हालसम्म
| notable_works = ''कहाँ थियौ तिमी'', ''सङ्गी'', ''फेवातालमा साइँली'', ''पिलायो साथीले'', ''क्या दामी भो''
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| genre = {{hlist|[[अर्धशास्त्रीय संगीत|अर्धशास्त्रीय]]|[[लोकप्रिय संगीत|लोकप्रिय]]|[[भावनात्मक संगीत|भावनात्मक]]|[[लोक संगीत|लोक]]|पप}}
| instrument = {{flatlist|
* गायन
* [[हार्मोनियम]]
* [[तबला]]
* गितार
}}
}}
}}
'''शिवबहादुर परियार''' नेपाली गायक, गीतकार तथा संगीतकार हुन्। उनी [[नेपालको संगीत|नेपाली संगीत]]मी आफ्नो योगदानका लागि परिचित छन्।<ref name="auto">{{cite news |last1=Mahat |first1=Sunny |date=2019-08-16 |title=A classical singer who redefines the genre |publisher=[[The Annapurna Express]] |url=https://theannapurnaexpress.com/news/a-classical-singer-who-redefines-the-genre-1832 |url-status=live |access-date=6 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805090852/https://theannapurnaexpress.com/news/a-classical-singer-who-redefines-the-genre-1832 |archive-date=2021-08-05}}</ref> उनका चर्चित गीतहरूमी ''धेरै चोटि मरेँ म त'', ''कहाँ थियौ तिमी'', ''अलिकति नजर तिम्रो'', ''सङ्गी'', ''क्या दामी भो'', ''पाकेर खाएको फल मिठो'', ''आँसुको अर्थ'', ''नभेटी नभेटी'', ''धोकेबाज हौ तिमी'', ''फुलैफुल दिन्छौ कि'', ''फेवातालमा साइँली'' रे ''पिलायो साथीले'' पर्दछन्।<ref name="auto2">{{cite news |last1=Lama |first1=Sonam |date=2018-09-24 |title=5 Things About Shiva Pariyar |publisher=[[My Republica|Republica]] |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/mycity/news/5-things-about-shiva-pariyar |url-status=live |access-date=2023-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510110937/https://myrepublica.nagariknetwork.com/mycity/news/5-things-about-shiva-pariyar |archive-date=2023-05-10}}</ref> सन् २०१९ सम्ममी उनले तेह्रवटा स्टुडियो एल्बम सार्वजनिक गरिसकेका थिए।<ref name="auto" />
== संगीत यात्रा ==
शिव परियारको जन्म [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]], [[नेपाल]]मी भएको हो।<ref name="auto" />
परियारले शास्त्रीय संगीतदेखि आधुनिक पपसम्म विभिन्न संगीत विधालाई आफ्नो गायनमी समेटेका छन्।<ref name="auto2"/> उनी पूर्वीय शास्त्रीय संगीतको [[तबला]] तथा पियानो पनि बजाउन सक्छन्।<ref name=":0">{{cite news |date=2016 |title=Shiva Pariyar |publisher=[[Radio Kantipur]] |url=https://radiokantipur.com/celebrity/hot-property/315 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614065042/https://radiokantipur.com/celebrity/hot-property/315 |archive-date=2020-06-14}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khatiwada |first1=Nishan |date=2020-08-02 |title=Is the singers' freedom of expression absolute? |publisher=[[The Annapurna Express]] |url=https://theannapurnaexpress.com/news/is-the-singers-freedom-of-expression-absolute-2695 |url-status=live |access-date=2023-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805015602/https://theannapurnaexpress.com/news/is-the-singers-freedom-of-expression-absolute-2695 |archive-date=2020-08-05}}</ref>
सन् २००३ मी उनले [[रेडियो नेपाल]]द्वारा आयोजित ''राष्ट्रिय समसामयिक संगीत प्रतियोगिता''मी स्वर्ण पदक प्राप्त गरे।<ref name=":0" /> उनले सानै उमेरदेखि संगीतको प्रशिक्षण लिन थालेका थिए रे सन् २००५ मी आफ्नो पहिलो एल्बम ''मोक्ष्य'' सार्वजनिक गरे।<ref>{{cite news |last1=Lama |first1=Sonam |date=2018-11-20 |title=Singing for a growing music industry |publisher=[[My Republica|Republica]] |agency=[[Nagarik (daily)|Nagarik]] |issue=My City's Sonam Lama |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/mycity/news/singing-for-a-growing-music-industry |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510110934/https://myrepublica.nagariknetwork.com/mycity/news/singing-for-a-growing-music-industry |archive-date=2023-05-10}}</ref>
आफ्नो पहिलो एल्बम सार्वजनिक गरेको तीन वर्षपछि परियारले लगातार ''स्वयम्'' रे ''कादम्बिनी'' नामक दुई स्टुडियो एल्बम सार्वजनिक गरे।<ref>{{cite web |last1=Acharya |first1=Mahesh |title=गायक शिब परीयारलाइ स्वरका बादशाह उपाधीसहित सम्मान |url=https://abcnepali.com/entertainment/9054/?fbclid=IwAR3qAcPLyCOJ-t4NbzoolqTKZoOfDgqMhIm0nUGNYvZCmdwICd5BXSEf0H4 |website=ABCNepali.com |publisher=ABC Nepali |access-date=6 August 2021 |archive-date=6 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210806051731/https://abcnepali.com/entertainment/9054/?fbclid=IwAR3qAcPLyCOJ-t4NbzoolqTKZoOfDgqMhIm0nUGNYvZCmdwICd5BXSEf0H4 |url-status=dead}}</ref> सन् २०१० मी उनले आफ्नो चौथो स्टुडियो एल्बम ''क्या दामी'' सार्वजनिक गरे। त्यसपछि सन् २०११ मी पाँचौँ एल्बम ''फाटेको मन'' सार्वजनिक गरे।<ref name=":0" />
सन् २०११ मी परियारले आफ्नो छैटौँ एल्बम ''पागल'' सार्वजनिक गरे। त्यसको अर्को वर्ष उनले लगातार दुईवटा एल्बम ''कथाले मागेपछी'' रे ''ओन्ली फर यु मेरो साथी'' सार्वजनिक गरे। सन् २०१३ मी उनले उमेश सुब्बाद्वारा संगीतबद्ध आफ्नो नवौँ स्टुडियो एल्बम ''टाढाको साथी'' सार्वजनिक गरे।<ref name=":0" /> उनको दशौँ एल्बम ''शिव बुक'' सन् २०१५ मी सार्वजनिक भयो।<ref name=":0" />
सन् २०२३ को मे महिनामी उनी नेपालको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय रियालिटी शो ''[[मेरो भ्वाइस युनिभर्स]]''का छ जना निर्णायकमध्ये एकका रूपमी सहभागी भए।<ref name=":02">{{Cite web |date=2023-03-17 |title=Nepal’s 1st International reality shows calls for audition |url=https://english.makalukhabar.com/2023/03/105547/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402065633/https://english.makalukhabar.com/2023/03/105547/ |archive-date=2023-04-02 |access-date=2023-05-08 |website=Makalu Khabar |language=en-US}}</ref>
=== एल्बमहरू ===
# ''Mokshya'' (२००५)
# ''Swayam'' (२००८)
# ''Kadambini'' (२००९)
# ''Kya Daami'' (२०१०)
# ''Fateko Man'' (२०११)
# ''Pagal'' (२०११)
# ''Kathale Magepachhi'' (२०१२)
# ''Only You Mero Sathi'' (२०१२)
# ''Tadako Sathi'' (२०१३)
# ''Shiva Book'' (२०१५)
# ''Shivalaya'' (२०२१)
# ''Shivalaya-2'' (२०२३)
# ''Timi Ra Ma'' (२०२३)
== पुरस्कार तथा सम्मान ==
* राष्ट्रिय युवा प्रतिभा पुरस्कार, कला तथा संगीत (२०१६) – [[नेपाल सरकार]]<ref>{{cite news |last1=Samiti |first1=Rastriya Samachar |date=2016-08-12 |title=President Bhandari honours youth on International Youth Day |publisher=[[The Himalayan Times]] |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/president-bhandari-honours-youth-international-youth-day |url-status=live |access-date=5 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510110936/https://thehimalayantimes.com/kathmandu/president-bhandari-honours-youth-international-youth-day |archive-date=2023-05-10}}</ref>
* उत्कृष्ट पुरुष स्वर प्रस्तुति पुरस्कार (२०१७) – Hits FM Music Award<ref>{{cite web |title=HMA Winners 2074 |url=https://www.hitsfm.com.np/hma-winners-2074/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209114855/https://www.hitsfm.com.np/hma-winners-2074/ |archive-date=2023-02-09 |access-date=6 August 2021 |website=Hits FM 91.2 |publisher=[[Hits FM (Nepal)|Hits FM]]}}</ref>
* राष्ट्रिय कान्तिपुर संगीत पुरस्कार (२०१८) – Radio Kantipur 96.1<ref>{{cite news |date=2019 |title=National Music Awards 2075 |publisher=The Kathmandu Post |agency=[[Kantipur Publications]] |issue=21 January 2019 |url=https://www.kmg.com.np/national-music-awards-2075 |url-status=live |access-date=2023-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510110936/https://www.kmg.com.np/national-music-awards-2075 |archive-date=2023-05-10}}</ref>
* उत्कृष्ट पप पुरुष स्वर पुरस्कार (२०१९) – Hits FM Music Award<ref>{{cite news |date=2020-01-19 |title=Sabin Rai and The Pharaoh win big at the annual Hits FM music awards |publisher=[[The Kathmandu Post]] |url=https://kathmandupost.com/art-entertainment/2020/01/19/celebrating-nepali-music-industry |url-status=live |access-date=5 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805090848/https://kathmandupost.com/art-entertainment/2020/01/19/celebrating-nepali-music-industry |archive-date=2021-08-05}}</ref>
* आधुनिक गायक (पुरुष) – राष्ट्रिय संगीत पुरस्कार<ref>{{cite news |last1=Khadgi |first1=Ankit |date=2019-01-21 |title=Veteran singer Sthapit receives Lifetime Achievement Award at 2019 National Music Awards |publisher=[[The Kathmandu Post]] |url=https://kathmandupost.com/art-entertainment/2019/01/21/veteran-singer-sthapit-receives-lifetime-achievement-award-at-2019-national-music-awards |url-status=live |access-date=2023-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510195312/https://kathmandupost.com/art-entertainment/2019/01/21/veteran-singer-sthapit-receives-lifetime-achievement-award-at-2019-national-music-awards |archive-date=2023-05-10}}</ref>
* उत्कृष्ट पुरुष पार्श्वगायक – दोस्रो Music Khabar Music Award (२०१३), ''Bato Modera Gayau''<ref>{{Cite web |date=2021-10-26 |title=म्यूजिक खबर म्यूजिक अवार्ड आठौंसम्मका विजेताहरु |url=https://musickhabar.com/music-khabar-music-award-2/ |access-date=2023-12-06 |website=MusicKhabar.com: Nepal's No. 1 Musical Newspaper |language=en}}</ref>
* उत्कृष्ट युगल गायन – चौथो Music Khabar Music Award (२०१५), ''Aafnai Jindagi''<ref>{{Cite web |title=Music Khabar Music Awards {{!}} Artist of Nepal |url=https://www.artistofnepal.com/awards/music-khabar-music-awards |access-date=2023-12-06 |website=www.artistofnepal.com}}</ref>
* उत्कृष्ट आधुनिक गीत गायक – सातौँ Music Khabar Music Award (२०१८), ''Barsau Bho''<ref>{{Cite web |date=2018-10-06 |title=७औं म्युजिक खबर म्युजिक अवार्ड विराटनगरमा सम्पन्न, शिब र प्राश्ना सर्वोत्कृष्ट गायक-गायिका |url=https://musickhabar.com/7th-music-khabar-music-award-2018/ |access-date=2023-12-06 |website=MusicKhabar.com: Nepal's No. 1 Musical Newspaper |language=en}}</ref>
== सन्दर्भ ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Pariyar, Shiva}}
[[Category:नेपाली गायकहरू]]
e8p6bq4y4pt14e380sp28w3e3pp9yor
संयुक्त राष्ट्र सङ्घ
0
2691
268114
258825
2026-09-25T02:15:18Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268114
wikitext
text/x-wiki
{{Featured article}}
{{Infobox geopolitical organization
|name='''संयुक्त राष्ट्र संघ'''<br />الأمم المتحدة <br /><small>聯合國<br />Organisation des Nations Unies<br />Организация Объединённых Наций<br />Organización de las Naciones Unidas</small>
|image_flag = Flag of the United Nations.svg
|image_symbol = Emblem of the United Nations.svg
|symbol_type = [[Emblem of the United Nations|Emblem]]
|national_motto =
|linking_name = the United Nations
|image_map = United Nations (Member States and Territories).svg
|map_width = 280px
|map_caption = संयुक्त राष्ट्र संघका सदस्य राष्ट्रअन
|membership = [[:en:Member states of the United Nations|१९३ सदस्य राष्ट्र]]<br />[[:en:United Nations General Assembly observers|२ रेखदेख सदस्य]]
|admin_center_type = [[:en:United Nations Headquarters|मुख्यालय]]
|admin_center = {{nowrap|अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्र}}, {{nowrap|[[न्यू योर्क]]}}
|languages_type = [[:en:Official languages of the United Nations|आधिकारिक भाषा]]
|languages = {{hlist|[[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]|[[चीनी|चिनियाँ]]|[[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]]|[[रूसी भाषा|रुसी]]|[[स्पेन|स्पेनी]]|[[अरबी भाषा|अरबी]]}}
|leader_title1 = [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घको महासचिव|महासचिव]]
|leader_name1 = [[एन्टोनियो गुटेरेस]]
|leader_title2 = [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घको उपमहासचिव|उपमहासचिव]]
|leader_name2 = [[अमिना जे मोहम्मद]]
|leader_title3 = [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ महासभाको अध्यक्ष|महासभाको अध्यक्ष]]
|leader_name3 = [[तिजानी मुहम्मद-बन्दे]]
|leader_title4 = [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ आर्थिक तथा सामाजिक परिषदको अध्यक्ष|आर्थिक तथा सामाजिक परिषदको अध्यक्ष]]
|leader_name4 = [[मोना जुल]]
|leader_title5 = [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ सुरक्षा परिषदको अध्यक्ष|सुरक्षा परिषदको अध्यक्ष]]
|leader_name5 = [[केली क्राफ्ट]]
|established_event1 = {{nowrap|[[संयुक्त राष्ट्र संघ बडापत्र|बडापत्र]] हस्ताक्षर}}
|established_date1 = {{Start date|1945|06|26|df=yes}}
|established_event2 = {{nowrap|बडापत्र मन्जुर}}
|established_date2 = {{Start date|1945|10|24|df=yes}}
|official_website = {{URL|http://www.un.org/}}
}}
[[File:Flag of the United Nations.svg|thumb|(राष्ट्र संघको झण्डा)]]
'''संयुक्त राष्ट्र संघ''' यक अन्तराष्ट्रिय संस्था हो। येइको स्थापना २४ अक्टोबर १९४५ मैं भयाको हो। येइमा हाल १९३ राष्ट्रअन सदस्य छन्, जइ मैं संसार का सप्पै जसा देशअन पड्डान। सप्पै सदस्य राष्ट्रअन लाई अन्तर्राष्ट्रिय कानून, अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा, आर्थिक विकास रे सामाजिक निष्पक्षता मी आपसी सहयोग मिलौ भण्ण्या उद्देश्य का सङ्ङै संयुक्त राष्ट्र संघ को स्थापना भयाऽ हो। मुलत: अन्तर्राष्ट्रिय संघर्ष मैं हस्तक्षेप अद्दाइ सजि होउ भँणिबर दोसरा विश्वयुद्ध का विजयी राष्ट्रअन मिलिबर येइको स्थापना भयाऽ हो। तिनरा सोचाई मैं दोसरा विश्वयुद्ध मैं भोगियाऽ विध्वंस संसार ले दोसर्याँ भोग्दु जनपड़ौ भँण्ण्या थ्यो।
संयुक्त राष्ट्र संघाः औपचारिक कामकाज मैं अङरेजी, चिनियाँ, फ्रान्सेली, रुसी, स्पेनी (स्पेनिश) रे अरबी भाषा को प्रयोग हुन्छ।
== अङ्गअन ==
संयुक्त राष्ट्र मैं ६ प्रमुख अङ्गअन छन्। तन हुन् -
* संयुक्त राष्ट्र महासभा
* संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद
* संयुक्त राष्ट्र आर्थिक एवं सामाजिक परिषद
* संयुक्त राष्ट्र जिम्मा जमानी परिषद (अच्याल यो संस्था निस्क्रिय छ)
* अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालय
* संयुक्त राष्ट्र सचिवालय
=== उद्देश्य ===
* अन्तराष्ट्रिय शान्ति रे सुरक्षा कायम राख्द्या।
* जनताः समान अधिकार रे आत्मनिर्णयाः सिद्धान्ताः सम्मानाः आधार मैं राष्ट्रअन बीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्धोः विकास गद्द्या।
* आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक या विश्वकल्याणकारी प्रकृति का अन्तराष्ट्रिय समस्याअन को समाधान गद्दाइ तथा जाति, लिङ्ग, भाषा या धर्मसम्बन्धी भेदभाव नराखिबर सप्पै खिलाइ मानवअधिकारअन एवं मौलिक स्वतन्त्रताअन प्रति को सम्मान लाई बढावा दिनाइ रे प्रोत्साहित पाड्डाइ सहयोग प्राप्त अद्द्या।
* यिन उद्देश्यअन प्राप्त गद्दाइ सदस्य राष्ट्रअन का काम कार्यबाही मैं सामञ्जस्यता ल्याउनाइ संयुक्त राष्ट्रसंघ लाई केन्द्र बनौन्या।
=== आधारभूत सिद्धान्त ===
* सबै सदस्य राष्ट्रअन सार्वभौमिक सत्तासम्पन्न रे समान हुन्।
* बडापत्र अन्तर्गत आफुना दायित्वअन पालन गद्द सप्पै प्रणबद्ध छन्।
* आफुना अन्तराष्ट्रिय कलअन शान्तिपूर्ण साधनअन हताँ रे अन्तराष्ट्रिय शान्तिसुरक्षा एवं न्यायनिसाफ खतरा मैं नपड्ड्या तवर ले तय गद्दाइ प्रणबद्ध छन्।
* अन्तराष्ट्रिय सम्बन्धअन का सन्दर्भ मैं कसै लै सदस्य राष्ट्र ले और राष्ट्र का प्रदेश तथा राजनैतिक स्वतन्त्रता का विरूद्ध शक्ति को प्रयोग या धम्की दिन्या नाइथिन।
* बडापत्र अन्सारअ संयुक्त राष्ट्रसंघ ले कसै कारबाही गर्याऽ बखत येइ लाई हरसंभव सहायता दिनाइ रे शान्ति को संरक्षण या पुनर्स्थापना गद्दाइ संयुक्त राष्ट्रसंघ ले कसै राष्ट्र का विरुद्ध कारबाही अरन्ज्याँ तै राष्ट्र को सहायता नअद्दाइ लै सप्पै प्रणबद्ध छन्।
* जाँ सम्म शान्ति रे सुरक्षा बनाइराख्दाइ निउति आवश्यक छै सदस्य नभयाऽ मुलुकअन ले लै बडापत्र का सिद्धान्त अनुरूप व्यवहार गद्द्याछन भँण्या सुनिश्चित बनाउन संघ ले प्रबन्ध गद्द्या छ।
=== इतिहास ===
=== स्थायी सदस्य राष्ट्रअन ===
* [[संयुक्त अधिराज्य|संयुक्त अधिराज्य ]]
* [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]]
* [[फ्रान्स|फ्रान्स ]]
* [[रुस|रसिया]]
* [[चीन|चीन]]
==संयुक्त राष्ट्र संघ का महासचिव==
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:left;"
|+ style="padding-top:1em;" |संयुक्त राष्ट्र संघका महासचिवहरू<ref>[http://www.un.org/sg/formersgs.shtml Former Secretaries-General–United Nations].</ref>
! No. !! नाम !! देश !! पद ग्रहण मिति !! पद छाड्याइ मिति !! टिप्पणी
|-
| १ || '''ट्रिगवे ली''' || नर्वे || २ फेब्रुअरी १९४६ || १० नोभेम्बर १९५२ || त्यागपत्र; पैल्ला महासचिव स्केन्डिनेभिया
|-
| २ || '''ड्याग ह्यामरसोल्ड''' || स्वीडेन || १० अप्रेल १९५३ || १८ सेप्टेम्बर १९६१ || मृत्यु (पद मैं रन्ज्याँ)
|-
| ३ || '''यु थाँट''' || बर्मा || ३० नोभेम्बर १९६१ || १ जनवरी १९७२ || एसिया बठेइ पैल्ला महासचिव
|-
| ४ || '''कर्ट वॉल्डहाइड''' || अष्ट्रिया || १ जनवरी १९७२ || १ जनवरी १९८२ ||
|-
| ५ || '''जेवियर पेरिज डी कुईलर''' || पेरु || १ जनवरी १९८२ || १ जनवरी १९९२ || अमेरिका बठेइ पैल्ला महासचिव
|-
| ६ || '''बुत्रोस बुत्रोस-घाली''' || मिश्र || १ जनवरी १९९२ || १ जनवरी १९९७ || अफ्रिका बठेइ पैल्ला महासचिव
|-
| ७ || ''' कोफी अन्नान''' || घाना || १ जनवरी १९९७ || १ जनवरी २००७ ||
|-
| ८ || '''[[बान कि मून|वान कि मुन]]''' || दक्षिण कोरिया || १ जनवरी २००७ || पदासिन ||
|}
==संयुक्त राष्ट्र संघका संस्थाअन==
{| class="wikitable" border="1" style="font-size:90%; text-align:left;"
|+ style="padding-top:1em;" |'''संयुक्त राष्ट्र संघ का विशिष्ट संस्थाअन'''
! सं. !!लघुनाम!! लोगो !! संस्था!! मुख्यालय!! अध्यक्ष!! स्थापना
|-
| १ || एफएओ || [[Image:FAO logo.svg|center|20px|खाद्य एवं कृषि संगठन]] || '''खाद्य एवं कृषि संगठन '''||[[रोम|रोम]], [[इटाली|इटाली]]|| सेनेगल (जैकस डियोफ) || १९४५
|-
| २ || आईएईए || [[Image:Flag of IAEA.svg|center|20px|अन्तर्राष्ट्रीय परमाणु ऊर्जा अभिकरण]] || '''अन्तर्राष्ट्रीय परमाणु ऊर्जा अभिकरण'''|| वियना, ऑस्ट्रिया ||जापान (युकीया अमानो) || १९५७
|-
| ३ || आईसीएओ || [[Image:Flag of ICAO.svg|center|20px|अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन]] || '''अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन'''|| मॉन्ट्रियल, क्यानाडा || (फ्रान्स) रेमंड बेन्जामिन || १९४७
|-
| ४ || आईएफएडी || [[Image:Flag of the United Nations.svg|center|20px|अंतर्राष्ट्रीय कृषि विकास कोष]] || '''अंतर्राष्ट्रीय कृषि विकास कोष'''|| [[रोम|रोम]], [[इटाली|इटाली]] || नाइजेरिया (कनायो एफ न्वान्ज़े)|| १९७७
|-
| ५ || आईएलो |||| '''अन्तरराष्ट्रिय श्रम संगठन '''|| [[जेनेभा|जनेभा]], [[स्विजरल्याण्ड|स्विजरल्याण्ड]] || चिली (जुआन सोमाविया || १९४६
|-
| ६ || आईएमओ || [[Image:Flag_of_the_International_Maritime_Organization.svg|center|20px| अंतर्राष्ट्रीय सागरीय संगठन]] || '''अंतर्राष्ट्रीय सागरीय संगठन]]'''|| [[लण्डन|लण्डन]], [[संयुक्त अधिराज्य|ब्रिटेन]] || ग्रिस (एफ़्थिमियोस ई मित्रोपौलुस) || १९४८
|-
| ७ ||आईएमएफ || || ''' अंतर्राष्ट्रीय मॉनीटरी फंड '''|| [[वाशिंगटन डीसी|वाशिंगटन]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका|सं.रा]] || फ्रान्स (डोमिनीक स्ट्रॉस काह्न) || १९४५
|-
| ८ || आईटीयू |||| ''' अंतर्राष्ट्रीय दूरसंचार संघ '''|| [[जेनेभा|जेनेवा]], [[स्विजरल्याण्ड|स्विजरल्याण्ड]] || माली (हमादोऊं टौरे) || १९४७
|-
| ९ || [[युनेस्को|युनेस्को]] || [[Image:Flag of UNESCO.svg|center|20px|संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक संगठन]] || '''[[संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक संगठन|युनेस्को ]]'''|| [[पेरिस|पैरिस]], [[फ्रान्स| फ्रांस]] || बुल्गेरिया (आयरीना बोकोवा) || १९४६
|-
| १० || यूएनआईडीओ |||| ''' संयुक्त राष्ट्र औद्योगिक विकास संगठन '''|| वियना, [[अष्ट्रिया| ऑस्ट्रिया]] || सियरा लियोन (कान्देह युमकेला) || १९६७
|-
| ११ || यूपीयू || [[Image:Flag of UPU.svg|center|20px|वैश्विक डाक संघ]] || ''' वैश्विक डाक संघ '''|| [[बर्न|बर्न]], [[स्विजरल्याण्ड|स्विजरल्याण्य]] || फ्रान्स (एदुआर्दो डायन) || १९४७
|-
| १२ || [[विश्व बैंक|डब्ल्यु बी]] || [[File:320 worldbank-logo.jpg|center|20px|विश्व बैंक]] || '''[[विश्व बैंक]]'''|| [[वाशिंगटन डीसी |वाशिंगटन]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका|सं.रा]] || युएसए (रॉबर्ट बी ज़ोलिक) || १९४५ अष्ट्रिया
|-
| १३ || डब्ल्यु एफपी || || ''' विश्व खाद्य कार्यक्रम '''|| [[रोम|रोम]], [[इटाली|इटाली]] || युएसए (जोसेट शीरान) || १९६३
|-
| १४ || डब्ल्युएचओ || [[Image:Flag of WHO.svg|center|20px|विश्व स्वास्थ्य संगठन]] || '''विश्व स्वास्थ्य संगठन'''|| [[जेनेभा|जेनेवा]], [[स्विजरल्याण्ड|स्विजरल्याण्ड]] ||हङकङ (मार्गरेट चैन) || १९४८
|-
| १५ || डब्ल्युआईपीओ || [[Image:Flag of the United Nations.svg|center|20px|वर्ल्ड इन्टलेक्चुअल प्रोपर्टी ऑर्गनाइजेशन]] || ''' वर्ल्ड इन्टलेक्चुअल प्रोपर्टी ऑर्गनाइजेशन '''|| [[जेनेभा|जेनेवा]], [[स्विजरल्याण्ड|स्विजरल्याण्ड]] || अष्ट्रेलिया (फ्रांसिस गुरी) || १९७४
|-
| १६ || डब्ल्युएमओ || [[Image:Flag of the World Meteorological Organization.svg|center|20px|विश्व मौसम संगठन]] || ''' विश्व मौसम संगठन '''|| [[जेनेभा|जेनेवा]], [[स्विजरल्याण्ड|स्विजरल्याण्ड]] || रुस (एलेक्ज़ेन्डर बेद्रित्स्की) || १९५०
|-
| १७ || डब्ल्युटीओ || [[Image:Flag of the United Nations.svg|center|20px|विश्व पर्यटन संगठन]] || ''' विश्व पर्यटन संगठन '''|| मेड्रिड , [[स्पेन|स्पेन]] || जोर्डन (तालिब रिफाई) || १९७४
|}
== संघका स्वतंत्र संस्थाअन ==
संयुक्त राष्ट्र संघका धेरै कार्यक्रम र एजेंसिहरूको अतिरिक्त १४ स्वतंत्र संस्थाहरूसित यसको व्यवस्था गठित हुन्छ। स्वतंत्र संस्थाहरूमा विश्व बैंक , अन्तरराष्ट्रिय मुद्रा कोष र विश्व स्वास्थ्य संगठन शामिल छन्। यी संस्थाहरूको संयुक्त राष्ट्र संघसित साथ सहयोग समझौता छ। संयुक्त राष्ट्र संघका आफ्ना केही प्रमुख संस्थाहरू र कार्यक्रम छन्। <ref name="बीबीसी-परिचय">[http://www.bbc.co.uk/hindi/specials/1449_un_profile/page10.shtml संयुक्त राष्ट्र - एक परिचय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116034426/http://www.bbc.co.uk/hindi/specials/1449_un_profile/page10.shtml |date=2014-01-16 }}।बीबीसी-हिन्दी</ref> यो यसप्रकार छ:
* अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा अभिकरण – विएना(भिएना)मा स्थित यो एजेंसीले परमाणु निगरानीको काम गर्छ।
* अन्तरराष्ट्रिय अपराध आयोग – हेगमा स्थित यो आयोग पूर्व यूगोस्लावियामा युद्द अपराधका सदिंग्ध मानिसहरूमाथि मुद्दा चलाउनका लागि बनाइएको हो।
* संयुक्त राष्ट्र बाल कोष (यूनिसेफ) – यसले बाल-बालिकाको स्वास्थ्य, शिक्षा र सुरक्षाको देखभाल गर्छ।
* संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (यूएनडीपी) – यसले गरीबी कम गर्नेने, आधारभूत ढाँचाको विकास र प्रजातांत्रिक प्रशासनलाई प्रोत्साहित गर्ने काम गर्छ।
* संयुक्त राष्ट्र व्यापार र विकास सम्मेलन -यो संस्था व्यापार, निवेश र विकासका मुद्दाहरूसित संबंधित उद्देश्य लिएर काम गर्छ।
* संयुक्त राष्ट्र आर्थिक एवं सामाजिक परिषद ( ईकोसक )- यस संस्थाले सामान्य सभालाई अन्तरराष्ट्रिय आर्थिक एवं सामाजिक सहयोग एवं विकास कार्यक्रमहरूमा सहायता एवं सामाजिक समस्याहरूको माध्यमले अन्तरराष्ट्रिय शांतिलाई प्रभावी बनाउनमा प्रयासरत छ।
* संयुक्त राष्ट्र शिक्षा, विज्ञान र सांस्कृतिक परिषद – पेरिसमा स्थित यस संस्थाको उद्देश्य शिक्षा, विज्ञान संस्कृति र सञ्चारका माध्यमबाट शांति र विकासको प्रसार गर्नु हो।
* संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रम (यूएनईपी) – नैरोबीमा स्थित यस संस्थाको काम पर्यावरण-रक्षालाई वृद्धि गराउनु हो।
* संयुक्त राष्ट्र राजदूत – यसको काम शरणार्थीहरूको अधिकार र उनीहरूको कल्याणको देखरेख गर्नु हो। यो जीनिवामा स्थित छ।
* विश्व खाद्य कार्यक्रम – भोकको विरुद्द लडाईको निम्ति बनाइएको यो प्रमुख संस्था हो। यसको मुख्यालय रोममा छ।
* अन्तराष्ट्रिय श्रम संगठन - यसले अन्तर्राष्ट्रिय आधारमा मजदूर तथा श्रमिकहरूको हितको रक्षाको निम्ति नियम बनाउँछ।
==राष्ट्र संघको सञ्चालन प्रक्रिया ==
{{UNO organs}}
== सन्दर्भअन ==
{{reflist}}
{{Commonscat|United Nations}}
== भाइरा कडी ==
'''आधिकारिक वेबसाइड'''
* {{official website}} of The United Nations
* [https://www.unric.org/ The United Nations Regional Information Centre (UNRIC)]
* [https://web.archive.org/web/20150602005106/http://www.unv.org/ United Nations Volunteers]
* [http://research.un.org/en/docs United Nations Documentation Research Guide]
'''अन्य'''
* [http://www.undemocracy.com/ Searchable archive] of UN discussions and votes
* [http://www.una.org.uk/ United Nations Association of the UK] – independent policy authority on the UN
* [http://www.globalpolicy.org/ Website] of the [[Global Policy Forum]], an independent think tank on the UN
* [http://www.unwatch.org/ UN Watch] – NGO monitoring UN activities
* {{Internet Archive author |sname=United Nations}}
* {{Librivox author |id=4193}}
[[श्रेणी:अन्तराष्ट्रिय संस्था]]
[[श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र संघ]]
0kwm10fzwf91mom50c1bzkn48tgzls9
सार्वभौम भयाऽ राष्ट्रअन
0
2796
268117
260800
2026-09-25T02:22:46Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268117
wikitext
text/x-wiki
यो सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रअनको सुची ले सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रअनको विश्व मानचित्र माइ स्थिति रे तिनरोको अवस्थाको बारेमाई जानकारी प्रदान गरन्छ। तल दिइया: २०६ राष्ट्रअनको सुची दुईभागमाइ विभाजित छ :-
तलका श्रेणी संयुक्त राष्ट्र संघको सदस्य प्रणाली अनसार ३ भागमी बाँडिया: छ जइ माइ: १९३ संयुक्त राष्ट्र सदस्य, २ पर्यवेक्षक राष्ट्र, रे ११ अन्य सदस्य राष्ट्रअन रया: छन्।
सीमाक्षेत्र बिबाद श्रेणीले जइ राष्ट्रको सीमा बिबाद (१९० राष्ट्र) नाइँथिन रे सीमा बिबाद रया: (१६ राष्ट्र)अनलाई अंकित गरुन्छ।
ए किसिमको सूचीलाई निर्धारण गद्दाइ केही कठिनाई तथा बिबादास्पद प्रक्रिया हुन सकन्छ क्याइ भण्या राष्ट्रको दर्जाकि लाइ कोइ मापदण्ड निर्धारण नगरिया हुँना समुदायमी रयाः सम्पूर्ण सदस्य राष्ट्र बाध्य छ । यस सूचीको सामाग्रीलाई निर्धारण गर्ने मापदण्ड माथि विशेष जानकारीको लागि तल दिइएको समावेशीको लागी मापदण्ड हेर्या:। सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रको सुची वास्तविक स्थितिलाई दर्साउछ जइको पहिचान भइसक्या छ।
==राष्ट्रअनको नाम==
{| class="sortable wikitable" border="0" cellpadding="0" style="background:white; text-align:left; font-size'':95%; border-collapse'':collapse; border'':0 solid #aaa;"
|-
!width=35%|बास्तविक र औपचारिक नाम
! style="width:12.5%;" |[[संयुक्त राष्ट्र संघ]]को सदस्यता
! style="width:12.5%;" |सार्वभौमिकता बिबाद
! class="unsortable" | अवस्था र सार्वभौमिकताको सम्मान थप जानकारी
|- style="background:Darkgrey;"
|align=center|<span style="display:none">A AAA</span>
|<span style="display:none">A AAA</span>
|<span style="display:none">A AAA</span>
|
|- style="background:Lightgrey;"
|align=center|<span style="display:none">ZZZ</span>↓ [[संयुक्त राष्ट्र संघको सदस्य राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्र सदस्य]] तथा [[संयुक्त राष्ट्र संघ महासभा पर्यवेक्षक|पर्यवेक्षक राष्ट्र]] ↓
|<span style="display:none">A AAA</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|
|-
<!--This is not Abkhazia's entry, but just a link to the "non-UN members" part below. The "UN member state" text keeps this link in place when sorting; it is not visible.-->
|valign=top|<span style="display:none">ZZZ</span>अबखाजिया → [[#अबखाजिया|अबखाजिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="अफगानिस्तान"></span>'''{{flag|अफगानिस्तान}}''' – इस्लामिक गणतन्त्र अफगानिस्तान
|<span style="display:none">A</span> [[संयुक्त राष्ट्र संघको सदस्य राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्र सदस्य]]
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="अल्बानिया"></span>'''{{flag|अल्बानिया}}''' – गणतन्त्र अल्बानिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Algeria"></span>'''{{flag|अल्जेरिया}}''' – प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र अल्जेरिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Andorra"></span>'''{{flag|एण्डोरा}}''' – एण्डोराको रियासत
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}एण्डोरा राज्यको प्रमुखको नियुक्ति संयुक्त रुपले फ्रान्सको राष्ट्रपति तथा रोमन क्याथोलिकको समुहले गर्दछ <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/992562.stm#leaders |title=Andorra country profile |publisher=BBC News |accessdate=8 November 2011}}</ref>
|-
|valign=top|<span id="Angola"></span>'''{{flag|अंगोला}}''' – गणतन्त्र अंगोला
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
|valign=top|<span id="Antigua and Barbuda"></span>'''{{flag|एन्टिगुआ र बर्बुडा}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}एन्टिगुआ र बर्बुडा [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ । <ref name=realm group="Note"> राष्ट्रमण्डल सीमामा पर्ने सदस्यहरुलाई [[:en:Commonwealth of Nations|राष्ट्रमण्डल देश]] भनिन्छ जसको प्रमुख रानी हुन्छ । </ref> जसमा एउटा स्वयात्त क्षेत्र बर्बुडा रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Argentina"></span>'''{{flag|अर्जेन्टिना}}''' – गणतन्त्र अर्जेन्टिना
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}अर्जेन्टिना एउटा संघ हो जसमा [[:en:Provinces of Argentina|२३ प्रान्त तथा एउटा स्वयात्त शहर]] रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Armenia"></span>'''{{flag|अर्मेनिया}}''' – गणतन्त्र अर्मेनिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
| style="background:LightCoral;" |[[पाकिस्तान]]ले मान्यता नदिएको <ref>[http://www.foreignaffairscommittee.org/includes/content_files/Report%2021%20-%20Visit%20to%20Azerbaijan.pdf Pakistan Worldview – Report 21 – Visit to Azerbaijan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219074354/http://foreignaffairscommittee.org/includes/content_files/Report%2021%20-%20Visit%20to%20Azerbaijan.pdf |date=2009-02-19 }} Senate of Pakistan — Senate foreign relations committee, 2008</ref><ref>[http://www.today.az/news/politics/30102.html Nilufer Bakhtiyar: "For Azerbaijan Pakistan does not recognise Armenia as a country"] 13 September 2006 [14:03] – Today.Az</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.az/articles/armenia/86325|title=Pakistan the only country not recognizing Armenia – envoy|publisher=News.Az|date=February 5, 2014|accessdate=February 17, 2014|quote=We are the only country not recognizing Armenia as a state.}}</ref>
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Australia"></span>'''{{flag|अस्ट्रेलिया}}''' – अस्ट्रेलिया राष्ट्रमण्डल
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}अस्ट्रेलिया [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ । <ref name=realm group="Note"/> र एउटा संघ हो जसमा [[:en:States and territories of Australia|६ राज्य र १० इलाका]] रहेको छ । अस्ट्रेलियाका अन्य इलाकाहरू निम्न रहेका छन् :-
* {{noflag|[[एशमोर र कर्टियर टापु]]}}
* {{noflag|[[अस्ट्रेलियन अन्टार्कटिक क्षेत्र]]}}
* {{flag|क्रिसमस टापु}}
* {{flag|कोकोस टापु}}
* {{noflag|[[कोरल सी टापु क्षेत्र]]}}
* {{noflag|[[हेयर्ड द्वीप र म्याकडोनाल्ड टापु]]}}
* {{flag|नोर्फोक टापु}}
|-
| valign="top" |<span id="Austria"></span>'''{{flag|अस्ट्रिया}}''' – गणतन्त्र अस्ट्रिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र{{#tag:ref|[[युरोपियन युनियन]]का सदस्य राष्ट्रअनले आफ्नो सार्वभौम सभासद,कार्यकारी तथा न्यायिक शक्तिलाई यसमा रुपान्तरित गरेको छ । जुन आफैमा एउटा शक्तिराष्ट्र संघको उदाहरण हो । युरोपियन युनियनमा हाल २८ राष्ट्र रहेका छन् । <ref>[http://europa.eu/abc/european_countries/eu_members/index_en.htm Europa], retrieved 28 February 2011</ref>|name=EU|group="Note"}} अस्ट्रिया एउटा संघ हो जसमा [[:en:States of Austria|९ राज्य]] निहित रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Azerbaijan"></span>'''{{flag|अजरबैजान}}''' – गणतन्त्र अजरबैजान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}} अजरबैजानले दुई वटा स्वयत्त क्षेत्र ओगटेको छ जो हुन् [[:en:Nakhchivan Autonomous Republic|नाकचिभान]] र [[:en:Nagorno-Karabakh|नोगोर्नो-काराबख]]<ref name=autonomous group="Note"/> नोगोर्नो-काराबखमा, [[:en:Nagorno-Karabakh|डी फाक्टो राज्य]] स्थापना गरिएको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Bahamas"></span>'''{{flag|बहामस}}''' – बहामस राष्ट्रमण्डल
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}बहामस [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ । <ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Bahrain"></span>'''{{flag|बहराइन}}''' – बहराइन राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Bangladesh"></span>'''{{flag|बंगलादेश}}''' – गणतन्त्र बंगलादेश
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Barbados"></span>'''{{flag|बार्बाडोस}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}बार्बाडोस [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ । <ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Belarus"></span>'''{{flag|बेलारूस}}''' – गणतन्त्र बेलारूस
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Belgium"></span>'''{{flag|बेल्जियम}}''' – बेल्जियम राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}युरोपेली सङ्घको सदस्य<ref name=EU group="Note" /> बेल्जियम एउटा संघ हो जुन विभाजित छ [[:en:Communities, regions and language areas of Belgium|भाषिक समुदाय र क्षेत्र]]मा
|-
| valign="top" |<span id="Belize"></span>'''{{flag|बेलिज}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}बेलिज [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ ।<ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Benin"></span>'''{{flag|बेनिन}}''' – गणतन्त्र बेनिन<ref group="Note"> सन् १९७५ सम्म दहोमेको नामले चिनिन्थ्यो । </ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Bhutan"></span>'''{{flag|भुटान}}''' – भुटान राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Bolivia"></span>'''{{flag|बोलिभिया}}''' – सामान्यराष्ट्र राज्य बोलिभिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Bosnia and Herzegovina"></span>'''{{flag|बोस्निया र हर्जगोभिना}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}} बोस्निया र हर्जगोभिना दुई घटक एकाइहरुको एउटा संघ हो:
* {{flag|बोस्निया र हर्जगोभिना संघ}}
* {{flag|गणतन्त्र स्पर्स्का}}
र [[:en:Brčko District|बर्को जिल्ला]],एउटा स्वशासित प्रशासनिक एकाई हो ।
|-
| valign="top" |<span id="Botswana"></span>'''{{flag|बोत्स्वाना}}''' – गणतन्त्र बोत्स्वाना
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Brazil"></span>'''{{flag|ब्राजिल}}''' – ब्राजिल संघीय गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}ब्राजिल एउटा संघ हो जसमा [[:en:States of Brazil|२६ राज्य र १ संघीय जिल्ला]] रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Brunei"></span>'''{{flag|ब्रुनेई }}''' – ब्रुनेइ राष्ट्र,शान्तिस्थल
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Bulgaria"></span>'''{{flag|बुल्गेरिया}}''' – गणतन्त्र बुल्गेरिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Burkina Faso"></span>'''{{flag|बुर्किना फासो }}'''<ref group="Note">बुर्किनाको नामले पनि जानिन्छ;सन् १९८४ सम्म अपर भोल्टाको नामले चिनिन्थ्यो ।</ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Burma"></span>'''{{flag|बर्मा}}''' – गणतन्त्र संघ म्यान्मार<ref group="Note">संयुक्त राष्ट्रद्वारा बर्माको आधिकारिक छोटो नाम "म्यानमार" भनी प्रयोग गर्दछ । यहाँको सरकारले सन् २०१० अक्टोबरमा यसको अङ्ग्रेजी नामलाई परिवर्तन गरेर "म्यान्मार संघ" लाई "गणतन्त्र संघ म्यान्मार" राखेको छ ।</ref><ref>{{Cite news|title=Myanmar gets new flag, official name, anthem|url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCATRE69K2HM20101021|publisher=Reuters|date=21 October 2010|accessdate=22 October 2010|archive-date=27 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427194356/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCATRE69K2HM20101021}}</ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Burundi"></span>'''{{flag|बुरुन्डी}}''' – गणतन्त्र बुरुन्डी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Cambodia"></span>'''{{flag|कम्बोडिया}}''' – कम्बोडिया राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Cameroon"></span>'''{{flag|क्यामेरून}}''' – गणतन्त्र क्यामेरून
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Canada"></span>'''{{flag|क्यानडा}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}क्यानाडा [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ । <ref name=realm group="Note"/> र यो एउटा संघ हो जसमा [[:en:Provinces and territories of Canada|१० प्रान्त र ३ इलाका ]] रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Cape Verde"></span>'''{{flag|केप भर्ड}}''' – गणतन्त्र केप भर्ड
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Central African Republic"></span>'''{{flag|मध्य अफ्रिकी गणतन्त्र}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Chad"></span>'''{{flag|चाड}}''' – गणतन्त्र चाड
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Chile"></span>'''{{flag|चिली}}''' – गणतन्त्र चिली
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}चिलीको [[:en:Valparaíso Region|भलपराइसो क्षेत्र]]मा २ वटा [[:en:Easter Island|इस्टर द्वीप]] र [[:en:Juan Fernández Islands|जुआन फर्नानडेज द्वीप]] "विशेष इलाका" रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="China"></span>'''{{flag|चीन}}''' – गणतन्त्र चीन<ref group="Note" name="ChinaTaiwan"> [[जनवादी गणतन्त्र चीन]] सामान्यत: "चीन"को नामले चिनिन्छ, जबकी [[गणतन्त्र चीन]] "ताइवान"को नामले चिनिन्छ । कुटनीतिक रुपमा यो चाइनिज ताइपेइको नामले पनि चिनिन्छ ।</ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
| style="background:LightCoral;" |[[:en:Foreign relations of Taiwan#Countries and other entities with diplomatic relations with Taiwan|२२ वटा राज्यले मान्यता नदिएको]] {{claimedby|ROC}}
{{extent}} जनवादी गणतन्त्र चीनले ५ वटा स्वयात्त क्षेत्रमा आफ्नो अधिकार जमाएको छ । जुन हो [[गुआङसी]], [[भित्री मङ्गोलिया]], [[निङगसिया]], [[सिनजिआङग]] र [[तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र|तिब्बत]] ।<ref group ="Note" name="autonomous"> यस अतिरिक्त, यसको सार्वभौमिकता [[:en:Special Administrative Region of the People's Republic of China|विशेष प्रशासनिक क्षेत्र]]मा रहेको छ</ref>:
* {{flag|हङकङ}}
* {{flag|मकाउ}}
संयुक्त राष्ट्र संघको [[:en:Foreign relations of the Republic of China|२२]] सदस्य तथा [[होली सी]]ले चीनलाई यसको मान्यता दिएको नाइथिन जबकी यसको सट्टा [[#ताइवान|ताइवान]]लाई मान्यता दिएको छ ।<ref group="Note">यी पनि हेर्नुहोस [[:en:Dates of establishment of diplomatic relations with the People's Republic of China|चीनको अन्य देशसँग दौत्य सम्बन्ध]] तथा [[:en:Foreign relations of the People's Republic of China|चीनको विदेश नीति]] </ref>
चीनले [[ताइवान]]माथि दाबि गरेको छ तर अहिले उसको यसमाथि नियत्रण नाइथिन्।<ref name="TAI2" group="Note"/>
|-
| valign="top" |गणतन्त्र चीन → [[#ताइवान|ताइवान]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Colombia"></span>'''{{flag|कोलम्बिया}}''' – गणतन्त्र कोलम्बिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Comoros"></span>'''{{flag|कोमोरोस}}''' – कोमोरोस संघ
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}कोमोरोस एउटा संघ हो जसमा [[:en:Politics of Comoros#Autonomous islands|३]] द्वीप रहेको छ । <ref name=federal group="Note"> अन्य अधिक जानकारीका लागि [[:en:federation|संघ]] संरचना यहाँ हेर्न सकिन्छ [[:en:Federation#Modern 'federations'|संघहरूको सुची]] </ref><ref>कोमोरोसको संबिधान, धारा १ </ref>
|-
| valign="top" |<span id="Congo, Democratic Republic of the"></span>'''{{flag|गणतन्त्र कङ्गो}}'''<ref group="Note"> कङ्गो किन्सासा भनेर पनि चिनिन्छ । पहिला सन् १९७१ देखि १९९७ सम्म जाइरेको नामले जानिन्थ्यो ।</ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Congo, Republic of the"></span>'''{{flag|प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो}}'''<ref group="Note"> कंगो-ब्राजाभिल्लेको नामले पनि चिनिन्छ । </ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>कुक द्वीप → [[#कुक द्वीप|कुक द्वीप]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Costa Rica"></span>'''{{flag|कोस्टारिका}}''' – गणतन्त्र कोस्टारिका
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |कोटे डी आइभोरी → [[#आइभोरी कोस्ट|आइभोरी कोस्ट]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Croatia"></span>'''{{flag|क्रोएसिया}}''' – गणतन्त्र क्रोएसिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Cuba"></span>'''{{flag|क्युबा}}''' – गणतन्त्र क्युबा
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Cyprus"></span>'''{{flag|साइप्रस}}''' – गणतन्त्र साइप्रस
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
| style="background:LightCoral;" |[[#टर्की|टर्की]]द्वारा मान्यता नदिएको<ref>{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2010/OPINION/07/07/kakouris.cyprus/|publisher=CNN|title=Cyprus is not at peace with Turkey|author=Andreas S. Kakouris|date=July 9, 2010|accessdate=May 17, 2014|quote=Turkey stands alone in violation of the will of the international community. It is the only country to recognize the "TRNC" and is the only country that does not recognize the Republic of Cyprus and its government.}}</ref><!-- and [[#Northern Cyprus|Northern Cyprus]]{{cn|date=May 17, 2014}} -->
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note"/> यस द्विपको उत्तरपूर्वी क्षेत्र [[#उत्तरी साइप्रस|उत्तरी साइप्रस]]को राज्यमा रहेको छ । हेर्नुहोस [[:en:Foreign relations of Cyprus|साइप्रसको विदेश निती]] र [[:en:Cyprus dispute|साइप्रस बिबाद]] । [[टर्की]]ले गणतन्त्र साइप्रस सरकारलाई "दक्षिणी साइप्रसको ग्रीस साइप्रस प्रशासन" मान्दै आएको छ ।<ref>See [http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=255&l=2 Republic of Turkey Ministry for European Union Affairs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150926163208/http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=255&l=2 |date=2015-09-26 }} Retrieved June 12, 2012''.</ref>
|-
| valign="top" |<span id="Czech Republic"></span>'''{{flag|चेक गणतन्त्र}}'''<ref group="Note"> चेक सरकारले यसको आधिकारिक छोटो नाम अङ्ग्रेजीमा '''जेचिया''' राखेको छ, तर चेक भाषामा यसलाई (''सेसको'') भन्दछ तथा अन्य भासमा यो अझै लोकप्रिय रहेको छ । हेर्नुहोस [[:en:Name of the Czech Republic|चेक रिप्बलिकको नामहरू]]</ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कोरिया → [[#उत्तर कोरिया|उत्तर कोरिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो → [[#प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो| प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Denmark"></span>'''{{flag|डेनमार्क}}''' – डेनमार्क अधिराज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
डेनमार्क अधिराज्यमा दुईवटा छुट्टा-छुट्टै स्वतन्त्र सरकारी क्षेत्र रहेका छन् :-
* {{flag|फरोइ टापु}}
* {{flag|ग्रीनल्याण्ड}}
|-
| valign="top" |<span id="Djibouti"></span>'''{{flag|जिबुटी}}''' – जिबुटी गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Dominica"></span>'''{{flag|डोमिनिका}}''' – डोमिनिका राष्ट्रमण्डल
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Dominican Republic"></span>'''{{flag|डोमिनिकन गणतन्त्र}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="East Timor"></span>'''{{flag|पूर्वी टिमोर}}''' – प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र टिमोर-लेस्टे <ref group="Note">पूर्वी टिमोर सरकारले अङ्ग्रेजीमा आफ्नो देशको नाम "टिमोर-लेस्टे" भनी उच्चारण गर्दछ ।</ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Ecuador"></span>'''{{flag|इक्वेडर}}''' – गणतन्त्र इक्वेडर
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Egypt"></span>'''{{flag|मिश्र}}''' – अरबी गणतन्त्र इजिप्ट
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="El Salvador"></span>'''{{flag|एल साल्भादोर}}''' – गणतन्त्र एल साल्भादोर
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Equatorial Guinea"></span>'''{{flag|इक्वेटोरियल गिनी}}''' – गणतन्त्र इक्वेटोरियल गिनी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Eritrea"></span>'''{{flag|एरिट्रिया}}''' – एरिट्रिया राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Estonia"></span>'''{{flag|इस्टोनिया}}''' – गणतन्त्र इस्टोनिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Ethiopia"></span>'''{{flag|इथियोपिया}}''' – संघीय प्रजातन्त्र इथियोपिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}इथियोपिया राज्य एउटा संघ हो जसमा [[:en:Regions of Ethiopia|९ क्षेत्रहरु र २ विशेषाधिकार शहरहरु]] रहेका छन् ।
<!--The European Union is not a sovereign state and should not be included-->
|-
| valign="top" |<span id="Fiji"></span>'''{{flag|फिजी}}''' – गणतन्त्र फिजी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}फिजीले एउटा स्वायत्त क्षेत्र [[रोटुमा]]मा आफ्नो अधिकार जमाएको छ । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Finland"></span>'''{{flag|फिनल्याण्ड}}''' – गणतन्त्र फिनल्याण्ड
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
* {{flag|अल्याण्ड द्वीप}} फिनल्याण्डको तटस्थ गैरसैनिक स्वायत्त क्षेत्र हो । <ref name=autonomous group="Note"/><ref group="Note">[[अल्याण्ड द्वीप|अल्याण्ड]] [[:en:Treaty of Paris (1856)|पेरिस सन्धी]]द्वारा सन् १८५६ मा गैरसैनिक मुक्त क्षेत्र बनाइएको थियो । पछी यसलाई सन् १९२१ मा लीग अफ नेसनले पनि पुष्टि गरेको थियो । केही हदसम्म फेरी सन् १९९५ मा [[युरोपियन युनियन]]मा फिनल्याण्डको प्रवेश माथि सन्धीलाई पुष्टि गरिएको थियो । </ref>
|-
| valign="top" |<span id="France"></span>'''{{flag|फ्रान्स}}''' – फ्रेन्च गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> फ्रान्समा ५ वटा बिदेशी क्षेत्र/बिभागहरु सामेल छन् : [[फ्रेन्च गुएना]], [[गुआडेलौप]], [[मार्टिनिक]], [[मायोट्टे]],र [[रियुनियन]] । फ्रान्समा केही बिदेशी क्षेत्रहरु पनि सामेल रहेका छन् :-
* {{noflag|[[क्लिप्परटन द्वीप]]}}
* {{flag|फ्रेन्च पोलिनेसिया}}
* {{flag|न्यु क्यालोडेनिया}}
* {{flag|सेन्ट बार्थेलेमी|स्थानीय}}
* {{noflag|[[सेन्ट मार्टिन समुह|सेन्ट मार्टिन]]}}
* {{flag|सेन्ट पियेर्रे र मिकुएलन|स्थानीय}}
* {{flag|वाल्लिस र फुटुना|स्थानीय}}
* {{flag|फ्रेन्च दक्षिणी र अन्टार्कटिक द्वीप }}
|-
| valign="top" |<span id="Gabon"></span>'''{{flag|गाबोन}}''' – गाबोनिज गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Gambia"></span><span style="display:none">जाम्बिया</span> '''{{flag|जाम्बिया}}''' – गणतन्त्र जाम्बिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Georgia"></span>'''{{flag|जर्जिया (देश)}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}जर्जियामा २ वटा स्वायत्त क्षेत्र रहेका छन् ती हुन् :- [[अडजारा]] र [[अबखाजिया]].<ref name=autonomous group="Note"/> [[#अबखाजिया|अबखाजिया]] र [[#दक्षिण ओसेटिया|दक्षिण ओसेटिया]] भित्र,बास्तविक राज्यको गठन गरिएको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Germany"></span>'''{{flag|जर्मनी}}''' – संघीय गणतन्त्र जर्मनी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> जर्मनी एउटा संघ हो जसमा [[:en:States of Germany|१६ संघीय राज्य]] रहेका छन् ।
|-
| valign="top" |<span id="Ghana"></span>'''{{flag|घाना}}''' – गणतन्त्र घाना
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Greece"></span>'''{{flag|ग्रीस}}''' – हेलेनिक गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> [[माउन्ट एथोस]] ग्रीसको एउटा स्वयात्त क्षेत्र हो जसलाई संयुक्त रूपले बहुराष्ट्रिय "पवित्र समुदाय" द्वारा पहाड शासित छ जसमा एउटा नागरिक राज्यपाल ग्रीस सरकारद्वारा नियुक्त गरिन्छ ।<ref>ग्रीसको संबिधान, धारा १०५</ref>
|-
| valign="top" |<span id="Grenada"></span>'''{{flag|ग्रिनाडा}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}ग्रिनाडा [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ ।<ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Guatemala"></span>'''{{flag|ग्वाटेमाला}}''' – गणतन्त्र ग्वाटेमाला
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Guinea"></span>'''{{flag|गिनी}}''' – गणतन्त्र गिनी <ref group="Note"> गिनी –कोनाक्रीको नामले पनि चिनिन्छ ।</ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Guinea-Bissau"></span>'''{{flag|गिनी-बिसाउ}}''' – गणतन्त्र गिनी-बिसाउ
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Guyana"></span>'''{{flag|गुयना}}''' – गुयनाको सहकारी गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Haiti"></span>'''{{flag|हाइटी}}''' – गणतन्त्र हाइटी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |होली सि → [[#भ्याटिकन सिटी|भ्याटिकन सिटी]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Honduras"></span>'''{{flag|होन्डुरस}}''' – गणतन्त्र होन्डुरस
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Hungary"></span>'''{{flag|हंगेरी}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Iceland"></span>'''{{flag|आइसल्याण्ड}}''' – गणतन्त्र आइसल्याण्ड
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन्
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="India"></span>'''{{flag|भारत}}''' – गणतन्त्र भारत
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}भारत एउटा संघ हो जसमा [[:en:States and territories of India|२९ राज्य तथा ७ वटा केन्द्रशाषित प्रदेश रहेका छन्]] ।
|-
| valign="top" |<span id="Indonesia"></span>'''{{flag|इण्डोनेशिया}}''' – गणतन्त्र इण्डोनेशिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} इण्डोनेशियामा [[:en:Provinces of Indonesia|५ प्रान्त]] रहेका जुन आधिकारिक रुपले स्वयात्ता पाईसकेका छन्: [[एसेच]], [[जकार्ता]], [[योग्यकार्ता विशेष क्षेत्र|योग्यकार्ता]], [[पपुवा (प्रान्त)|पपुवा]], र [[पश्चिम पपुवा (प्रान्त)|पश्चिम पपुवा]].<ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Iran"></span>'''{{flag|इरान}}''' – इस्लामिक गणतन्त्र इरान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Iraq"></span>'''{{flag|इराक}}''' – इराक गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}इराक एउटा संघ हो जसमा<ref name=federal group="Note" /><ref>Source: [http://portal.unesco.org/ci/en/files/20704/11332732681iraqi_constitution_en.pdf/iraqi_constitution_en.pdf Iraqi constitution]</ref> [[:en:Governorates of Iraq|१८ प्रशासनिक निकाय]] छन्, जसमध्ये ३ वटाले [[इराकी कुर्दिस्तान]] बनाउछ ।<ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Ireland"></span>'''{{flag|आयरल्याण्ड}}'''<ref group="Note">यो आइरिस राज्यलाई ''गणतन्त्र आयरल्याण्ड'' पनि भनेर चिनिन्छ । (यो आधिकारिक ''विवरण'' मात्र हो तर ''नाम''भने हैन) । </ref>
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Israel"></span>'''{{flag|इजरायल}}''' – इजरायल राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
| style="background:LightCoral;" |[[:en:Recognition of Israel|३२ राज्यले मान्यता दिएको नाइथिन]]
{{extent}} [[#प्यालेस्टाइन|प्यालेस्टाइन]]को क्षेत्र माथि आफ्नो बलियो नियन्त्रण बनाएको छ । [[:en:Jerusalem Law|पूर्वी जेरुसेलम]]लाई इजरायलले कब्जा गरेको छ,<ref>Knesset website, [http://www.knesset.gov.il/laws/special/eng/basic10_eng.htm ''Basic Law: Jerusalem, Capital of Israel'']</ref> जसलाई अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूले यस कब्जालाई अमान्य भन्दै आएको छ ।<ref name=dis>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |title=Disputes – International |publisher=CIA World Factbook |accessdate=8 November 2011 |archive-date=16 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116192405/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |url-status=dead }}</ref> इजरायलले [[:en:West Bank Areas in the Oslo II Accord|नियन्त्रणको बेग्लै स्तर]], [[पश्चिम बैंक]]मा कायम गरेको छ, र इजरायलको स्थायी नागरिक तथा सैन्य उपस्थिति [[गाजा पट्टी]]मा नाइथिन तै पनि [[:en:Israel's unilateral disengagement plan|एकहोरो मुक्ति योजना]]को तहत अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको आधरमा उसले आफ्नो कब्जामा राखेको छ । <ref>{{cite web
| last = Gold
| first = Dore
| author2 = Institute for Contemporary Affairs
| title = Legal Acrobatics: The Palestinian Claim that Gaza is Still "Occupied" Even After Israel Withdraws
| work = Jerusalem Issue Brief, Vol. 5, No. 3
| publisher = Jerusalem Center for Public Affairs
| date = 26 August 2005
| url = http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm
| accessdate = 2010-07-16
| archive-date = 2010-06-21
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm
| url-status = dead
}}</ref><ref>{{cite web
| last = Bell
| first = Abraham
| title = International Law and Gaza: The Assault on Israel's Right to Self-Defense
| work = Jerusalem Issue Brief, Vol. 7, No. 29
| publisher = Jerusalem Center for Public Affairs
| date = 28 January 2008
| url = http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm
| accessdate = 2010-07-16
| archive-date = 2010-06-21
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm
| url-status = dead
}}</ref><ref>{{Cite press release
| title = Address by Foreign Minister Livni to the 8th Herzliya Conference
| publisher = Ministry of Foreign Affairs of Israel
| date = 22 January 2008
| url = http://www.mfa.gov.il/MFA/Government/Speeches+by+Israeli+leaders/2008/Address+by+FM+Livni+to+the+8th+Herzliya+Conference+22-Jan-2008.htm?DisplayMode=print
| accessdate = 2010-07-16}}</ref><ref>{{cite web
| last = Salih
| first = Zak M.
| title = Panelists Disagree Over Gaza's Occupation Status
| publisher = University of Virginia School of Law
| date = 17 November 2005
| url = http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm
| accessdate = 2010-07-16
| archive-date = 2016-03-03
| archive-url = https://web.archive.org/web/20160303200844/http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm
| url-status = dead
}}</ref><ref>{{cite web
| title = Israel: 'Disengagement' Will Not End Gaza Occupation
| publisher = Human Rights Watch
| date = 29 October 2004
| url = http://www.hrw.org/english/docs/2004/10/29/isrlpa9577.htm
| accessdate = 2010-07-16}}</ref> [[:en:International recognition of Israel|३२]] संयुक्त राष्ट्र संघका सदस्य राष्ट्र (बढी अरब राष्ट्रहरू) र [[साहरवी अरब लोकतान्त्रिक गणतन्त्र|एसएडीआर]] ले मान्यता दिएको नाइथिन ।
|-
| valign="top" |<span id="Italy"></span>'''{{flag|इटाली}}''' – इटाली गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> इटालीको ५ वटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ, [[एओस्टा उपत्यका]], [[:en:Friuli-Venezia Giulia|फ्रीउली]], [[:en:Sardinia|सरडिनिया]], [[:en:Sicily|सिकिली]] तथा [[:en:Trentino-Alto Adige/Südtirol|सुडीट्रोल]].<ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Ivory Coast"></span>'''{{flag|आइभोरी कोस्ट}}''' – गणतन्त्र आइभोरी कोस्ट
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Jamaica"></span>'''{{flag|जमैका}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}जमैका [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ ।<ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Japan"></span>'''{{flag|जापान}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Jordan"></span>'''{{flag|जोर्डन}}''' – जोर्डन अधिराज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Kazakhstan"></span>'''{{flag|कजाख्स्तान}}''' – गणतन्त्र कजाख्स्तान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Kenya"></span>'''{{flag|केन्या}}''' – गणतन्त्र केन्या
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Kiribati"></span>'''{{flag|किरिबाटी}}''' – गणतन्त्र किरिबाटी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Korea North"></span>'''{{flag|उत्तर कोरिया}}''' – जनवादी गणतन्त्र उत्तर कोरिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|SKOREA}}
{{extent}}उत्तर कोरियालाई २ वटा संयुक्त राष्ट्र सँग सदस्य राष्ट्र: [[#जापान|जापान]] र दक्षिण कोरियाले मान्यता दिएको नाइथिन ।<ref name="koreas" group="Note"> उत्तर कोरिया र दक्षिण कोरिया दुवै राष्ट्र एकमात्र वैध सरकार कोरिया भएको दाबी गर्दै आएको छ । अरु पनि हेर्नुहोस [[:en:Foreign relations of North Korea|उत्तर कोरियाको विदेश साझेदारी]] तथा [[:en:Foreign relations of South Korea|दक्षिण कोरियाको विदेश साझेदारी]] यहाँ हेर्न सकिन्छ ।</ref><ref>{{cite web
| url = http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~worldjpn/documents/texts/docs/19650622.T1E.html
| title = Treaty on Basic Relations between Japan and the Republic of Korea
| accessdate = 2008-10-27
}}</ref>
|-
| valign="top" |<span id="Korea South"></span>'''{{flag|दक्षिण कोरिया}}''' – गणतन्त्र कोरिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|NKOREA}}
{{extent}}दक्षिण कोरियाको एउटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ, [[जेजू-डो]] ।<ref name=autonomous group="Note"/><ref>{{cite web|author=Keun Min|title=Greetings|publisher=Jeju Special Self-Governing Province|url=http://english.jeju.go.kr/contents/index.php?mid=02|accessdate = 2010-11-10}}</ref> संयुक्त राष्ट्र संघको सदस्य राष्ट्र उत्तर कोरियाले दक्षिण कोरियालाई मान्यता दिएको नाइथिन । <ref name="koreas" group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>कोसोभो → [[#कोसोभो|कोसोभो]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Kuwait"></span>'''{{flag|कुवैत}}''' – कुवैत राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Kyrgyzstan"></span>'''{{flag|किर्गिजस्तान}}''' – गणतन्त्र किर्गिजस्तान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Laos"></span>'''{{flag|लाओस}}''' – जनवादी गणतन्त्र लाओस
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Latvia"></span>'''{{flag|लात्भिया}}''' – गणतन्त्र लात्भिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Lebanon"></span>'''{{flag|लेबनान}}''' – गणतन्त्र लेबनान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Lesotho"></span>'''{{flag|लेसोथो}}''' – लेसोथो गणराज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Liberia"></span>'''{{flag|लाईबेरिया}}''' – गणतन्त्र लाईबेरिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Libya"></span>'''{{flag|लिबिया}}''' – लिबिया राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} लिबियाको स्वयं घोषित एउटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ :<ref>{{Cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/africa/2013/11/east-libya-declares-self-government-2013113195259621122.html|title=East Libya declares self-government|publisher=[[Al Jazeera]]|date=November 3, 2013|accessdate=November 5, 2013}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of Cyrenaica.svg}} [[:en:Cyrenaica|साइरेनेका]]
|-
| valign="top" |<span id="Liechtenstein"></span>'''{{flag|लिचटेन्स्टाइन}}''' – लिचटेन्स्टाइनरियासत
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Lithuania"></span>'''{{flag|लिथुआनिया}}''' – गणतन्त्र लिथुआनिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Luxembourg"></span>'''{{flag|लक्जेम्बर्ग}}''' – महान डच लक्जेम्बर्ग
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Macedonia"></span>'''{{flag|म्यासेडोनिया}}''' – गणतन्त्र म्यासेडोनिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} म्यासेडोनियाको नाममा बिबाद भएको हुनाले यो राष्ट्रलाई संयुक्त राष्ट्र तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय संगठनले यसलाई "पुर्व युगोस्लाभ गणतन्त्र म्यासेडोनिया "भनेर बोलाउछन् ।
|-
| valign="top" |<span id="Madagascar"></span>'''{{flag|माडागास्कर}}''' – गणतन्त्र माडागास्कर
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Malawi"></span>'''{{flag|मलावी}}''' – गणतन्त्र मलावी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Malaysia"></span>'''{{flag|मलेशिया}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} मलेशिया एउटा संघ हो जसमा [[:en:States of Malaysia|१३ राज्य तथा ३ संघिय इलाका]] समाहित रहेका छन् ।
|-
| valign="top" |<span id="Maldives"></span>'''{{flag|माल्दिभ्स}}''' – गणतन्त्र माल्दिभ्स
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Mali"></span>'''{{flag|माली}}''' – गणतन्त्र माली
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Malta"></span>'''{{flag|माल्टा}}''' – गणतन्त्र माल्टा
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Marshall Islands"></span>'''{{flag|मार्शल द्वीप}}''' – गणतन्त्र मार्शल द्वीप
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} [[#संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य अमेरिका]]को मातहतमा नि:शुल्क संघको रुपमा संकुचित रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Mauritania"></span>'''{{flag|मौरिसनिया}}''' – इस्लामिक गणतन्त्र मौरिसनिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Mauritius"></span>'''{{flag|मौरिसस}}''' – गणतन्त्र मौरिसस
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} मौरिससको एउटा स्वायत्त द्वीप रहेको छ, [[रोड्रीगेज]] । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Mexico"></span>'''{{flag|मेक्सिको}}''' – संयुक्त मेक्सिको राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} मेक्सिको एउटा संघ हो जसमा [[:en:Political divisions of Mexico|३१ राज्य तथा १ संघीय जिल्ला]] रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Micronesia"></span>'''{{flag|माइक्रोनेसियाको संघीय राज्य}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} [[#संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य अमेरिका]]को मातहतमा नि:शुल्क संघको रुपमा संकुचित रहेको छ । संघीय राज्य माइक्रोनेसिया एउटा संघ हो जसमा ४ वटा राज्य रहेका छन् ।
|-
| valign="top" |<span id="Moldova"></span>'''{{flag|मोल्डोभा}}''' – मोल्डोभा गणतन्त्र
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} मोल्डोभाको स्वयात्त क्षेत्रहरु [[गागौजिया]] र [[#ट्रान्सनिसट्रिया|ट्रान्सनिसट्रिया]] रहेको छ,जसले पछिल्लो डी फ्याक्टो राज्यको रुप लिएको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Monaco"></span>'''{{flag|मोनाको}}''' – मोनाको रियासत
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Mongolia"></span>'''{{flag|मङ्गोलिया}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Montenegro"></span>'''{{flag|मोन्टेनेग्रो}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Morocco"></span>'''{{flag|मोरक्को}}''' – मोरक्को राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} [[पश्चिमी सहारा]]क्षेत्र माथि मोरक्कोले आफ्नो सार्वभौमिकता दावी गर्दै आएको छ । र उसको धेरै जसो क्षेत्रमा आफ्नो नियन्त्रण पनि राखेको छ । यस माथि [[#एसएडीआर|साहरवी अरब लोकतान्त्रिक गणतन्त्र]]ले बिबाद उठाउदै आएको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Mozambique"></span>'''{{flag|मोजाम्बिक}}''' – गणतन्त्र मोजाम्बिक
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |म्यानमार → [[#बर्मा|बर्मा]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>नागोर्नो-काराबाख → [[#नागोर्नो-काराबाख| नागोर्नो-काराबाख]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Namibia"></span>'''{{flag|नामिबिया}}''' – गणतन्त्र नामिबिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Nauru"></span>'''{{flag|नाउरु}}''' – गणतन्त्र नाउरु
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Nepal"></span>'''{{flag|नेपाल}}''' – संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} नेपालमा [[विकास क्षेत्रहरु|५ विकास क्षेत्र]] तथा [[नेपालका अञ्चलहरू|१४ अञ्चल]] रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Netherlands"></span>'''{{flagcountry|नेदरल्याण्ड}}'''<!--Link to state instead of country--> – नेदरल्याण्ड राज्य <!-- Note that the Netherlands is not the sovereign state, the Kingdom is—see [[Kingdom of the Netherlands#The distinction between the Netherlands and "the Kingdom"]]. -->
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> नेदरल्याण्ड राज्यले ४ वटा संबैधानिक राष्ट्रअनलाई समेटेको छ जुन हुन्:
* {{flag|नेदरल्याण्ड}}
* {{flag|अरुबा}}
* {{flag|कुराकाओ}}
* {{flag|सिन्ट मार्टिन }}
राजा र उसको मन्त्रीहरूले राज्यको सरकार संगै उसको घटक राष्ट्रको सरकार नेदरल्याण्डको रुपमा रहेको छ । सन् २०१० [[:en:Netherlands Antilles|नेदरल्याण्डमा रहेको सामुहिक द्वीप]] बिघटन पश्चात कुराकाओ र सिन्ट मार्टिन छुट्टै संबैधानिक राष्ट्र बन्यो भने अरुबालाई स्वयतता प्रदान गरियो । अन्य तीन द्वीपहरु ( [[:en:Bonaire|बोनाएर]], [[:en:Saba|साबा]], [[:en:Sint Eustatius|सिन्ट इयुस्टाटियस]]) नेदरल्याण्डको [[:en:Caribbean Netherlands|विशेष नगरपालिका]]को रुपमा राखिएको छ ।
पुरै नेदरल्याण्ड राज्य [[युरोपियन युनियन]] भित्र पर्छ ।
|-
| valign="top" |<span id="New Zealand"></span>'''{{flag|न्युजिल्यान्ड}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} न्युजिल्यान्ड एउटा [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]] भित्र पर्दछ,<ref name=realm group="Note"/> र यसको निर्भर इलाकाहरु रहेका छन्:
* {{noflag|[[रोस डिपेन्डेन्सी]]}}
* {{flag|टोकेलाउ}}
न्युजिल्यान्ड २ वटा सम्बन्धित राज्यप्रति जिम्मेवार छ (तर क्षेत्रमाथि कुनै अधिकार नाइथिन):
* {{flag|कुक द्वीप}}
* {{flag|नियु}}
कुक द्वीप तथा नियुले ३९ राष्ट्र तथा ९ संयुक्त राष्ट्र सदस्य राष्ट्रसँग कुटनीतिक सम्बन्ध रहेको छ ।<ref>{{cite web
| author = Federal Foreign Office of Germany
| title = Beziehungen zu Deutschland
| publisher = Government of Germany
| date = November 2009
| url = http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Cookinseln/Bilateral.html
| accessdate = 2010-07-16}} For more information, see [[Foreign relations of the Cook Islands]].</ref><ref>{{cite web
| author = China Internet Information Centre
| title = Full text of joint communique on the establishment of diplomatic relations between China and Niue
| publisher = Xinhua News Agency
| date = 13 December 2007
| url = http://www.china.org.cn/english/international/235447.htm
| accessdate = 2010-07-16}}</ref><ref>{{cite web
| author = Republic of Nauru Permanent Mission to the United Nations
| title = Foreign Affairs
| publisher = United Nations
| url = http://www.un.int/nauru/foreignaffairs.html
| accessdate = 2010-07-16}}</ref> यिनीहरु सँग सन्धी गर्ने अधिकार संयुक्त राष्ट्रबाट प्राप्त रहेको छ । <ref name="untreaty1">{{Cite web |url=http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf |title=Archive copy |access-date=2016-05-01 |archive-date=2004-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040723045746/http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf |url-status=dead }}</ref> तथा यिनीहरु केही [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य समेत रहेका छन् ।
|-
| valign="top" |<span id="Nicaragua"></span>'''{{flag|निकाराग्वा}}''' – गणतन्त्र निकाराग्वा
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}निकाराग्वाको २ वटा स्वयात्त क्षेत्र रहेको छ : [[:en:Región Autónoma del Atlántico Sur|अटलान्टिको सुर]] तथा [[:en:Región Autónoma del Atlántico Norte|अटलान्टिको नोर्टे]] । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Niger"></span>'''{{flag|नाइजर}}''' – गणतन्त्र नाइजर
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Nigeria"></span>'''{{flag|नाइजेरिया}}''' – संघीय गणतन्त्र नाइजेरिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} नाइजेरिया एउटा संघ हो जसमा [[:en:States of Nigeria|३६ राज्य र १ संघीय इलाका]] रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>नियु → [[#नियु|नियु]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>उत्तरी साइप्रस → [[#उत्तरी साइप्रस| उत्तरी साइप्रस]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |उत्तर कोरिया → [[#उत्तर कोरिया|उत्तर कोरिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Norway"></span>'''{{flag|नर्वे}}''' – नर्वे राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
* [[सालबर्ड]] नर्वेको अभिन्न भाग हो, तर [[:en:Svalbard Treaty|सालबर्ड सन्धी]]ले उसलाई विशेष दर्जा प्राप्त छ ।
* [[जान मएन]]द्वीप नर्वेको अभिन्न भाग तथा अनिगमित क्षेत्र हो ।
नर्वेको निर्भर इलाकाहरु निम्न रहेका छन्:
* [[बौभेट द्वीप]]
* [[पिटर द्वीप]]
* [[क्वीन माउड ल्याण्ड]]
|-
| valign="top" |<span id="Oman"></span>'''{{flag|ओमान}}''' – ओमान सल्तनत
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Pakistan"></span>'''{{flag|पाकिस्तान}}''' – इस्लामिक गणतन्त्र पाकिस्तान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} पाकिस्तान एउटा संघ हो जसमा [[:en:Subdivisions of Pakistan|४ प्रान्त, १ राजधानी इलाका, र जनजातीय क्षेत्रहरु]] रहेका छन् । पाकिस्तान र [[#भारत|भारतीय]] बीच [[कश्मीर]]माथि बिबाद रहेको छ । पाकिस्तानले [[आजाद कश्मीर|केही भाग]]मा आफ्नो नियन्त्रन राखेको छ तर स्पष्ट रुपमा कुनै अंश माथि दावी गरेको नाइथिन, <ref>Constitution of Pakistan, Art. 1.</ref><ref>{{Cite news
| author = Aslam, Tasnim
| title = 'Pakistan Does Not Claim Kashmir As An Integral Part...'
| url = http://www.outlookindia.com/article.aspx?233374
| newspaper = Outlook India
| publisher = The Outlook Group
| date = 11 December 2006
| accessdate =
| archive-date = 13 December 2011
| archive-url = https://web.archive.org/web/20111213213928/http://www.outlookindia.com/article.aspx?233374 }}</ref> किनकी यो एउटा बिबादास्पद क्षेत्रको रुपमा रहेको छ ।<ref>{{Cite book
| last = Williams
| first = Kristen P.
| title = Despite nationalist conflicts: theory and practice of maintaining world peace
| publisher = Greenwood Publishing Group
| year = 2001
| pages = 154–155
| url = http://books.google.com/?id=OYmurpH3ahsC
| isbn = 978-0-275-96934-9}}</ref><ref>{{Cite book
| last = Pruthi
| first = R.K.
| title = An Encyclopaedic Survey Of Global Terrorism In 21St Century
| publisher = Anmol Publications Pvt. Ltd.
| year = 2001
| pages = 120–121
| url = http://books.google.com/?id=C3yDkKDbZ3YC
| isbn = 978-81-261-1091-9
}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो नियन्त्रण २ राजनैतिक भागमा बाँडिएको छ,पाकिस्तानको उचित क्षेत्र देखि बेग्लै प्रशासित:<ref name=Kashmir group="Note">[[कश्मीर]]को सार्वभौमिकता माथि [[#भारत|भारत]] तथा [[#पाकिस्तान|पाकिस्तान]] बीच बिबाद रहेको छ । यसको केही भागमाथि [[#चीन|जनवादी गणतन्त्र चीन]] र [[#ताइवान|गणतन्त्र चीन]]ले दावी गरेको छ । बास्तवमा कश्मीर भारत,पाकिस्तान तथा चीनद्वारा विभाजित छ । यो हेर्नुहोस [[:en:List of territorial disputes|सिमा बिबाद सूची]] </ref>
* {{flag|आजाद कश्मीर}}
* {{noflag|[[गिलगीत–बल्तीस्तान]]}}
|-
| valign="top" |<span id="Palau"></span>'''{{flag|पलाउ}}''' – गणतन्त्र पलाउ
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} [[#संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य अमेरिका]]को मातहतमा नि:शुल्क संघको रुपमा संकुचित रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Palestine"></span>'''{{flag|प्यालेस्टाइन}}''' – प्यालेस्टाइन राज्य
| style="background:LightSkyBlue;" |<span style="display:none">A</span> [[संयुक्त राष्ट्र संघ महासभा पर्यवेक्षक|संयुक्त राष्ट्र पर्यवेक्षक राष्ट्र]]; एउटा [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्यता प्राप्त
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|ISRAEL}}
{{extent}} प्यालेस्टाइन राज्यको घोषणा भएदेखि नै {{Numrec|Pal}} राष्ट्रबाट आफ्नो कुटनैतिक मान्यता प्राप्त गरेको छ । <ref>{{cite web|author=Palestine Liberation Organization|title=Road For Palestinian Statehood: Recognition and Admission|url=http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=5|publisher=Negotiations Affairs Department|accessdate=2011-07-28}}</ref> घोषित राज्यको कुनै प्रादेशिक सिमाना रहेको नाइथिन, वा घोषित राज्यको सिमानामा आफ्नो पूर्ण अधिकार पाउन सकेको नाइथिन । <ref>See the following on statehood criteria:
* {{Cite journal|author=Mendes, Errol|title=Statehood and Palestine for the purposes of Article 12 (3) of the ICC Statute|url=http://uclalawforum.com/media/background/gaza/2010-03-30_Mendes-Memo.pdf|pages=28, 33|date=30 March 2010|publisher=30 March 2010|accessdate=2011-04-17|postscript=:}} "...the Palestinian State also meets the traditional criteria under the Montevideo Convention..."; "...the fact that a majority of states have recognised Palestine as a State should easily fulfill the requisite state practice".
* {{Cite journal|author=McKinney, Kathryn M.|title=The Legal Effects of the Israeli-PLO Declaration ofPrinciples: Steps Toward Statehood for Palestine|url=http://lawpublications.seattleu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1438&context=sulr&sei-redir=1#search=%22palestine+%22constitutive+theory%22+statehood%22|journal=Seattle University Law Review|volume=18|issue=93|year=1994|page=97|publisher=Seattle University|accessdate=2011-04-17|postscript=:|archive-date=2011-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722063030/http://lawpublications.seattleu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1438&context=sulr&sei-redir=1#search=%22palestine+%22constitutive+theory%22+statehood%22|url-status=dead}} "It is possible, however, to argue for Palestinian statehood based on the constitutive theory".
* {{Cite journal|author=McDonald, Avril|title=Operation Cast Lead: Drawing the Battle Lines of the Legal Dispute|url=https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&crawlid=1&doctype=cite&docid=16+Hum.+Rts.+Br.+25&srctype=smi&srcid=3B15&key=74ccae52ba220673512e7784449388f0|journal=Human Rights Brief|volume=25|date=Spring 2009|publisher=Washington College of Law, Center for Human Rights and Humanitarian Law|accessdate=2011-04-17|postscript=:}} "Whether one applies the criteria of statehood set out in the Montevideo Convention or the more widely accepted constitutive theory of statehood, Palestine might be considered a state."</ref> [[:en:Palestinian National Authority|प्यालेस्टिनी राष्ट्रिय प्राधिकरण]] [[:en:Palestinian territories|प्यालेस्टिनी इलाका]] भित्र सीमित स्वायत्त क्षेत्राधिकार चलाउछ । जुन [[:en:Oslo Accords|ओस्लो समझौता]]को परिणामको रूपमा गठन अन्तरिम प्रशासनिक निकाय हो । विदेशी निती सम्बन्धमा, प्यालेस्टाइनको [[:en:Palestine Liberation Organization|प्यालेस्टाइन लिबरेशन संगठन]] प्रतिनिधित्व गर्दछ । <ref name="unnms"/> प्यालेस्टाइन [[युनेस्को]]को सदस्यता प्राप्त गरेको छ साथै <ref>{{cite web|author=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|title=Arab States: Palestine|url=http://www.unesco.org/new/en/unesco/worldwide/arab-states/palestine/|publisher=United Nations|accessdate=3 December 2011}}</ref> संयुक्त राष्ट्र संघको पर्यवेक्षक राष्ट्रको रुपमा पनि रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Panama"></span>'''{{flag|पानामा}}''' – गणतन्त्र पानामा
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Papua New Guinea"></span>'''{{flag|पपुवा न्युगिनी}}''' – स्वतन्त्र राज्य पपुवा न्युगिनी
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} पपुवा न्युगिनी एउटा [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]] भित्र पर्दछ । <ref name=realm group="Note"/> जसमा एउटा स्वयात्त क्षेत्र पर्दछ, [[:en:Autonomous Region of Bougainville|बौगेनभिल्ले]] । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Paraguay"></span>'''{{flag|पाराग्वे}}''' – गणतन्त्र पाराग्वे
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Peru"></span>'''{{flag|पेरु|state}}''' – गणतन्त्र पेरु
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Philippines"></span>'''{{flag|फिलिपिन्स}}''' – गणतन्त्र फिलिपिन्स
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}फिलिपिन्सको एउटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ, [[:en:Autonomous Region in Muslim Mindanao|मुस्लीम मिन्डानाओ]] । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Poland"></span>'''{{flag|पोल्याण्ड}}''' – गणतन्त्र पोल्याण्ड
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Portugal"></span>'''{{flag|पोर्चुगल}}''' – गणतन्त्र पोर्चुगल
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> पोर्चुगलको २ वटा स्वयात्त क्षेत्र रहेको छ, [[अजोरेस]] र [[मडेइरा]] । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |प्रिडेनेस्ट्रोभी → [[#ट्रान्सनिसट्रिया|ट्रान्सनिसट्रिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Qatar"></span>'''{{flag|कतार}}''' – कतार राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |गणतन्त्र कोरिया → [[#दक्षिण कोरिया|दक्षिण कोरिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |गणतन्त्र कङ्गो → [[#गणतन्त्र कङ्गो|गणतन्त्र कङ्गो]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Romania"></span>'''{{flag|रोमानिया}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Russia"></span>'''{{flag|रसिया}}''' – रसिया संघ
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} रसिया आधिकारिक रुपमा ८५ [[:en:federal subjects of Russia|संघीय बिषयहरू]] (गणतन्त्र, ओब्लास्टस, स्वयात्त कोर्गुस, संघीय शहर,तथा स्वयात्त ओब्लास्टस)को एउटा संघ हो । त्यस मध्ये थुप्रै संघीय विषयहरू जातीय गणतन्त्रबाट छन् । <ref name=autonomous group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Rwanda"></span>'''{{flag|रुवाण्डा}}''' – गणतन्त्र रुवाण्डा
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>साहरवी अरब लोकतान्त्रिक गणतन्त्र → [[#एसएडीआर|साहरवी अरब लोकतान्त्रिक गणतन्त्र]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Saint Kitts and Nevis"></span>'''{{flag|सेन्ट किट्स र नेभिस}}''' – सेन्ट क्रिस्टोफर र नेभिसको संघ
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} सेन्ट किट्स र नेभिस [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]] भित्र पर्दछ । <ref name=realm group="Note"/> र <ref name=federal group="Note"/> [[:en:Parishes of Saint Kitts and Nevis|१४ आफ्नै पादरी भएको इलाका]]को एउटा संघ हो ।
|-
| valign="top" |<span id="Saint Lucia"></span>'''{{flag|सेन्ट लुसिया}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} सेन्ट लुसिया [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ ।<ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Saint Vincent and the Grenadines"></span>'''{{flag|सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडाइन्स}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडाइन्स [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ ।<ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Samoa"></span>'''{{flag|सामोआ}}''' – स्वतन्त्र सामोआ राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="San Marino"></span>'''{{flag|सान मारिनो}}''' – गणतन्त्र सान मारिनो
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="São Tomé and Príncipe"></span>'''{{flag| साओ टोमे र प्रिन्सिपे}}''' – प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र साओ टोमे र प्रिन्सिपे
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} साओ टोमे र प्रिन्सिपेको एउटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ, [[प्रिन्सिपे]] । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Saudi Arabia"></span>'''{{flag|साउदी अरब}}''' – साउदी अरब राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
<!--Sealand is not a sovereign state according to the definition in the introduction of this article and should not be included-->
<!--Scotland is not a sovereign state according to the definition in the introduction of this article and should not be included-->
|-
| valign="top" |<span id="Senegal"></span>'''{{flag|सेनेगल}}''' – गणतन्त्र सेनेगल
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Serbia"></span>'''{{flag|सर्बिया}}''' – गणतन्त्र सर्बिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}सर्बियको २ वटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ, [[भोजभोदिना]] र [[कोसोभो र मेतोहइजा]] । <ref name=autonomous group="Note"/> यसको अधिकांश भाग [[#कोसोभो|गणतन्त्र कोसोभो]]को वास्तविक नियन्त्रणमा रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Seychelles"></span>'''{{flag|सेसेल्स}}''' – गणतन्त्र सेसेल्स
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Sierra Leone"></span>'''{{flag|सेरा लियोन}}''' – गणतन्त्र सेरा लियोन
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Singapore"></span>'''{{flag|सिंगापुर}}''' – गणतन्त्र सिंगापुर
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Slovakia"></span>'''{{flag|स्लोभाकिया}}''' – गणतन्त्र स्लोभाक
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Slovenia"></span>'''{{flag|स्लोभेनिया}}''' – गणतन्त्र स्लोभेनिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Solomon Islands"></span>'''{{flag|सोलोमन द्वीप}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}सोलोमन द्वीप [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ ।<ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Somalia"></span>'''{{flag|सोमालिया}}''' – संघीय गणतन्त्र सोमालिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} सोमालिया हाल आधिकारिक रुपमा [[:en:Federal Government of Somalia|संघीय सोमालिया सरकार]] (एफजीएस)को मातहतमा एउटा राष्ट्रमा विभाजित हुनुका साथै नियन्त्रण पनि त्यस भित्रमा गर्दछ । [[पुटल्याण्ड]] तथा [[गाल्मडग]] ले आफुलाई सोमालियाको स्वयात्त क्षेत्रको रुपमा घोषणा गरेको छ । (जसलाई एफजीएसले अमान्य भन्दै अस्विकार गर्दै आएको छ),<ref>{{Cite book | last = Weller | first = Marc |author2=Nobbs, Katherine | title = Asymmetric Autonomy and the Settlement of Ethnic Conflicts | publisher = University of Pennsylvania Press | year = 2010 | location = Philadelphia, United States | page = | url = http://books.google.com/?id=ru-DIWuuObEC | isbn = 978-0-8122-4230-0}}</ref> जबकी [[#सोमालील्याण्ड|सोमालील्याण्ड]] एउटा अपरिचित राज्यको रुपमा आफुलाई वास्तविक राज्य भन्दै आएको छ ।
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>सोमालील्याण्ड → [[#सोमालील्याण्ड|सोमालील्याण्ड]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="South Africa"></span>'''{{flag|दक्षिण अफ्रिका}}''' – गणतन्त्र दक्षिण अफ्रिका
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |दक्षिण कोरिया → [[#दक्षिण कोरिया|दक्षिण कोरिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>दक्षिण ओसेटिया → [[#दक्षिण ओसेटिया|दक्षिण ओसेटिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="South Sudan"></span>'''{{flag|दक्षिणी सुडान}}''' – दक्षिणी सुडान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} दक्षिणी सुडान [[:en: States of South Sudan|१० राज्य]]को एउटा संघ हो ।
|-
| valign="top" |<span id="Spain"></span>'''{{flag|स्पेन}}''' – स्पेन राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> स्पेन [[:en:Autonomous communities of Spain|१७ स्वायत्त सम्प्रदाय तथा २ विशेष स्वायत्त शहर]]मा विभाजित रहेको छ । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Sri Lanka"></span>'''{{flag|श्रीलंका}}''' – लोकतान्त्रिक समाजवादी गणतन्त्र श्रीलंका
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}पहिले [[:en:Dominion of Ceylon|सलोन]]को रुपमा चिनिन्थ्यो ।
|-
| valign="top" |<span id="Sudan"></span>'''{{flag|सुडान}}''' – गणतन्त्र सुडान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} सुडान [[:en:States of Sudan|१७ राज्य]]हरूको एउटा संघ हो । जसमध्ये [[एबेई]] तथा [[काफिया किङ]] [[#दक्षिणी सुडान|दक्षिणी सुडान]]सँग बिबादित रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>दक्षिणी सुडान → [[#दक्षिणी सुडान|दक्षिणी सुडान]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Suriname"></span>'''{{flag|सुरिनेम}}''' – गणतन्त्र सुरिनेम
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Swaziland"></span>'''{{flag|स्वाजिल्याण्ड}}''' – स्वाजिल्याण्ड राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Sweden"></span>'''{{flag|स्वीडेन}}''' – स्वीडेन राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" />
|-
| valign="top" |<span id="Switzerland"></span>'''{{flag|स्विजरल्याण्ड}}''' – स्विस संघ
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}स्विजरल्याण्ड [[:en:Cantons of Switzerland|२६ क्यान्टन]]हरूको एउटा संघ हो ।
|-
| valign="top" |<span id="Syria"></span>'''{{flag|सीरिया}}''' – अरब गणतन्त्र सीरिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} २० संयुक्त राष्ट्र सदस्यहरूले सिरियाली जनताको [[:en:International recognition of the Syrian National Coalition|वैध]] प्रतिनिधिको रूपमा मान्यता छ जो [[:en:National Coalition for Syrian Revolutionary and Opposition Forces|सिरियाली राष्ट्रिय गठबन्धन]], [[:en:Syrian civil war|सिरियाली गृहयुद्ध]] समयमा विद्रोही नियन्त्रित इलाका शासन गर्न [[:en:Syrian Interim Government|अन्तरिम सरकार]] स्थापित छ ।
सिरियाको एउटा आत्म-घोषित स्वायत्त क्षेत्र छ:
* {{flag|सीरियन कुर्दिस्तान}}
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>ताइवान (गणतन्त्र चीन) → [[#ताइवान|ताइवान]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Tajikistan"></span>'''{{flag|ताजिकिस्तान}}''' – गणतन्त्र ताजिकिस्तान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} ताजिकिस्तानको एउटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ, [[:en:Gorno-Badakhshan Autonomous Province|गोर्नो बदाखशान]] ।<ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Tanzania"></span>'''{{flag|तन्जानिया}}''' – संयुक्त गणतन्त्र तन्जानिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}तन्जानियाको एउटा स्वायत्त क्षेत्र रहेको छ, [[जान्जीबार]] ।<ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Thailand"></span>'''{{flag|थाइल्याण्ड}}''' – थाइल्याण्ड राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |टिमोर-लेस्टो → [[#पूर्वी टिमोर|पूर्वी टिमोर]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Togo"></span>'''{{flag|टोगो}}''' – गणतन्त्र टोगो
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Tonga"></span>'''{{flag|टोंगा}}''' – टोंगा राज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span style="display:none">ZZZ</span>ट्रान्सनिसट्रिया → [[#ट्रान्सनिसट्रिया|ट्रान्सनिसट्रिया]]
|<span style="display:none">A संयुक्त राष्ट्र सदस्य</span>
|<span style="display:none">A None</span>
|
|-
| valign="top" |<span id="Trinidad and Tobago"></span>'''{{flag|ट्रिनिडाड र टोबागो}}''' – गणतन्त्र ट्रिनिडाड र टोबागो
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} ट्रिनिडाड र टोबागो को एउटा स्वयात्त क्षेत्र रहेको छ, [[टोबागो]] ।<ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Tunisia"></span>'''{{flag|ट्युनिसिया}}''' – गणतन्त्र ट्युनिसिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Turkey"></span>'''{{flag|टर्की}}''' – गणतन्त्र टर्की
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Turkmenistan"></span>'''{{flag|तुर्कमेनिस्तान}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Tuvalu"></span>'''{{flag|टुभालु}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}टुभालु [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ ।<ref name=realm group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Uganda"></span>'''{{flag|युगान्डा}}''' – गणतन्त्र युगान्डा
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Ukraine"></span>'''{{flag|युक्रेन}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="United Arab Emirates"></span>'''{{flag|संयुक्त अरब इमिरेट्स}}'''
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}संयुक्त अरब इमिरेट्स [[:en:Emirates of the United Arab Emirates|७ इमिरेट्स]]हरूको एउटा संघ हो ।
|-
| valign="top" |<span id="United Kingdom"></span>'''{{flag|संयुक्त अधिराज्य}}''' – ग्रेट ब्रिटेन तथा उत्तरद्वीपको संयुक्त अधिराज्य
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}[[युरोपियन युनियन]] सदस्य राष्ट्र<ref name=EU group="Note" /> संयुक्त अधिराज्य [[:en:Commonwealth realm|राष्ट्रमण्डल सीमा]]मा पर्दछ । <ref name=realm group="Note"/> जसमा [[:en:Countries of the United Kingdom|४ संबैधानिक राष्ट्रअन]]: [[इङ्गल्याण्ड]], [[उत्तरी आयरल्याण्ड]], [[स्कटल्याण्ड]], तथा [[वेल्स]] रहेका छन् । संयुक्त अधिराज्यको निम्न बिदेशी इलाकाहरु रहेका छन्:
* {{flag|अक्रोटिरी रे धेकेलिया}}
* {{flag|एङगुइला}}
* {{flag|बर्मुडा}}
* {{flag|ब्रिटिस भारतीय हिन्द महासागर क्षेत्र }}
* {{flag|ब्रिटिस भर्जिन टापु}}
* {{flag|केम्यान टापु}}
* {{flag|फकल्याण्ड टापु}}
* {{flag|गिब्राल्टार}}
* {{flag|मोन्टसेराट}}
* {{flag|पिटकेर्न टापु}}
* {{flag|सेन्ट हेलेना,एसेन्सन र ट्रिस्टन डा चुन्हा}}
* {{flag|दक्षिण जर्जिया तथा दक्षिण स्याण्डवीच टापु}}
* {{flag|टुर्क्स तथा काइकोस टापु}}
* {{flag|ब्रिटिस अन्टार्कटिक क्षेत्र}}
व्रिटिस राजसत्ताले ३ आत्म-परिचालक पूर्ण राज्यको प्रत्यक्ष सार्वभौकिता आफुमा निहित राखेको छ:
* {{flag|गुर्न्जी}}, सँग तीन राज्य:
** {{flag|अलडेर्नी}}
** {{flag|हर्म}}
** {{flag|शार्क}}
* {{flag|आइजल अफ म्यान}}
* {{flag|जर्सी}}
|-
| valign="top" |<span id="United States"></span>'''{{flag|संयुक्त राज्य अमेरिका}}''' – संयुक्त राज्य अमेरिका
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} संयुक्त राज्य अमेरिका एउटा संघ हो जसमा [[:en:Political divisions of the United States|५० राज्य, १ संघीय जिल्ला]], [[पल्मीरा एटोल]]को इलाका सामेल रहेको छ । संयुक्त राज्य अमेरिकाको निम्न अधिकृत क्षेत्र तथा राष्ट्रमण्डलमा आफ्नो सार्वभौमिकता रहेको छ:
* {{flag|अमेरिकी सामोआ}}
* {{flag|ग्वाम}}
* {{flag|उत्तरी मारिआना टापु}}
* {{flag|प्युर्तो रिको}}
* {{flag|संयुक्त राज्य भर्जिन टापु}}
यसको अन्य केही निर्जन क्षेत्रमा सार्वभौमिकता छ :
* [[बाजो न्युभो बैंक]]
* [[बेकर टापु]]
* [[हाउल्याण्ड टापु]]
* [[जार्भिस टापु]]
* [[जोन्सन एटोल]]
* [[किङम्यान रीफ]]
* [[मिडवे एटोल]]
* [[नाभासा टापु]]
* [[सेर्रानिल्ला बैंक]]
* [[वेक टापु]]
३ सार्वभौम सम्पन्न राज्य संयुक्त राज्य अमेरिकाको [[:en:Compact of Free Association|संकुचित नि:शुल्क संघको]]रुपमा सम्बद्ध राज्य रहेका छन्:
* {{flag|मार्शल द्वीप}} – गणतन्त्र मार्शल द्वीप
* {{flag|माइक्रोनेसियाको संघीय राज्य}} – माइक्रोनेसियाको संघीय राज्य
* {{flag|पलाउ}} – गणतन्त्र पलाउ
|-
| valign="top" |<span id="Uruguay"></span>'''{{flag|उरुग्वे}}''' – पूर्वी गणतन्त्र उरुग्वे
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Uzbekistan"></span>'''{{flag|उज्बेकिस्तान}}''' – गणतन्त्र उज्बेकिस्तान
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} उज्बेकिस्तानको एउटा स्वयात्त क्षेत्र रहेको छ, [[कराकलपाक्स्तान]] । <ref name=autonomous group="Note"/>
|-
| valign="top" |<span id="Vanuatu"></span>'''{{flag|भानुअटु}}''' – गणतन्त्र भानुअटु
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Vatican City"></span>'''{{flag|भ्याटिकन सिटी}}''' – भ्याटिकन सिटी राज्य
| style="background:LightSkyBlue;" |<span style="display:none">A</span> "होली सी"को पदनाम अन्तर्गत [[संयुक्त राष्ट्र संघ महासभा पर्यवेक्षक|पर्यवेक्षक राष्ट्र]]; ३ [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य तथा [[अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा अभिकरण|आइएइए]]को सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} [[होली सी]]द्वारा प्रशासित, यो सार्वभौम संस्थाद्वारा [[:en:Foreign relations of the Holy See#Bilateral relations|१८० राष्ट्र]]सँग कुटनीतिक सम्बन्ध रहेको छ । <ref>{{cite web|url=http://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_20010123_holy-see-relations_en.html|title=Bilateral relations of the Holy See|publisher=Holy See website|accessdate=2012-06-05}}</ref> होली सी [[आईएईए]], [[आईटीयू]], [[यूपीयू]] तथा [[डब्ल्युआईपीओ]]को सदस्य हुनुका साथै संयुक्त राष्ट्रको थाइ पर्यवेक्षक ("गैह्र-सदस्य राज्य"को रुपमा) पनि रहेको छ । <ref name="unnms">{{cite web|title=Non-member States and Entities |url=http://www.un.org/en/members/nonmembers.shtml|publisher=United Nations|accessdate=30 August 2010|date=29 February 2008}}</ref> तथा [[:en:Foreign relations of the Holy See#Participation in international organizations|अन्य संयुक्त राष्ट्र संगठन]]को बहुमुखी सदस्यता रहेको छ । भ्याटिकन सिटीको सार्वभौम नियन्त्रण आधिकारिक रुपमा पदमा रहेको [[पोप]]द्वारा हुन्छ, जो रोमन सम्प्रदायको बिशोप तथा पुर्व अधिकारी हुन्छ जुन पोपद्वारा नियुक्त गरिएका हुन्छन ।
|-
| valign="top" |<span id="Venezuela"></span>'''{{flag|भेनेजुएला}}''' – बोलिभारियन गणतन्त्र भेनेजुएला
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} भेनेजुएला [[:en:States of Venezuela|२३ राज्य, १ राजधानी जिल्ला, र संघीय स्वतन्त्र राज्य]]हरूको एउटा संघ हो ।
|-
| valign="top" |<span id="Vietnam"></span>'''{{flag|भियतनाम}}''' – समाजवादी गणतन्त्र भियतनाम
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Yemen"></span>'''{{flag|यमन}}''' – गणतन्त्र यमन
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Zambia"></span>'''{{flag|जाम्बिया}}''' – गणतन्त्र जाम्बिया
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|-
| valign="top" |<span id="Zimbabwe"></span>'''{{flag|जिम्बावे}}''' – गणतन्त्र जिम्बावे
|<span style="display:none">A</span> संयुक्त राष्ट्र सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}
|- style="background:Lightgrey;"
| align="center" |<span style="display:none">ZZZ</span>↑ [[संयुक्त राष्ट्र संघको सदस्य राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्र सदस्य]] र [[संयुक्त राष्ट्र संघ महासभा पर्यवेक्षक|पर्यवेक्षक राष्ट्र]] ↑
|<span style="display:none">A ZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|
|- style="background:Darkgrey;"
| align="center" |<span style="display:none">ZZZ</span>
|<span style="display:none">AB</span>
|<span style="display:none">B</span>
|
|- style="background:Lightgrey;"
| align="center" |<span style="display:none">ZZZ</span>↓ अन्य राज्य ↓
|<span style="display:none">D AAA</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|{{Anchor|Other states}}
|-
| valign="top" |<span id="Abkhazia"></span>'''{{flag|अबखाजिया}}''' – गणतन्त्र अबखाजिया
| style="background:LemonChiffon;" |<span style="display:none">D</span> सदस्यता नाइथिन
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|GEORGIA}}
{{extent}}[[:en:International recognition of Abkhazia and South Ossetia|मान्यता दिइएको]] रसिया, नाउरु, निकाराग्वा, भेनेजुएला,<ref name="STPETTIMES">{{cite news|title=Chavez Backs Abkhazia, South Ossetia|url=http://www.times.spb.ru/index.php?action_id=2&story_id=32067|newspaper=St. Petersburg Times| date=27 July 2010|accessdate=5 June 2011|agency=Associated Press}}</ref> नागोर्नो-काराबाख, दक्षिण ओसेटिया तथा ट्रान्सनिसट्रिया ।<ref name=ASOTREC>{{cite web|url=http://www.newsru.com/russia/17nov2006/aup.html|language=Russian|date=2006-11-17|accessdate=2011-06-05|title=Абхазия, Южная Осетия и Приднестровье признали независимость друг друга и призвали всех к этому же|publisher=newsru.com}}</ref> पुरै क्षेत्रमा दावा गरिएको [[#जर्जिया|जर्जिया]] ले [[:en:Government of the Autonomous Republic of Abkhazia|स्वयात्त गणतन्त्र अबाखाजिया]]को पुरै क्षेत्रमा दावा गरेको
|-
| valign="top" |<span id="Cook Islands"></span>'''{{flag|कुक टापु}}'''
| style="background:lightgreen;" |<span style="display:none">D</span> ७ [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}} न्युजिल्यान्ड सँग एउटा संघ राज्यको रुपमा रहेको छ । नियुको [[:en: Foreign relations of the Cook Islands |४१ अन्य राज्य]]सँग सम्बन्ध रहेको छ । नियु [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य रहेको छ जसमा उसलाई सन्धी गर्ने विशेष अधिकार प्राप्त रहेको छ । <ref name="untreaty1"/> यसले न्युजिल्यान्ड सँग [[:en:Monarchy of New Zealand|राज्य प्रमुख]]साझा राखेको छ भने आफ्नो [[:en:New Zealand nationality law|नागरिकता]]पनि साटेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Kosovo"></span>'''{{flag|कोसोभो}}''' – गणतन्त्र कोसोभो
| style="background:lightgreen;" |<span style="display:none">D</span> २ [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|SERBIA}}
{{extent}} कोसोभोले एकतर्फी रुपमा आफुलाई सन् २००८ मा स्वतन्त्रत भएको घोषणा गर्यो र यसले {{Numrec|Kos|संयुक्त राष्ट्र सदस्य}}बाट कुटनैतिक मान्यता प्राप्त गरेको छ र ताइवान देखि विशेष मान्यता पनि प्राप्त गरेको छ । [[संयुक्त राष्ट्र संघ सुरक्षा परिषद]]को प्रस्ताव १२४४ बमोजिम, कोसोभो कोसोभोमा संयुक्त राष्ट्रको अन्तरिम प्रशासन मिशनको प्रशासन अन्तर्गत औपचारिकता प्राप्त गरेको छ । सर्भियाले कोसोभोमा आफ्नो सार्वभौमिकता दावी कायमै राखेको छ । अन्य संयुक्त राष्ट्र सदस्यहरु र गैह्र संयुक्त राष्ट्र सदस्यहरुले सर्भियाले जारी राखेको दावीलाई समर्थन जनाउदै आएको छ । कोसोभो [[अंतर्राष्ट्रीय मॉनीटरी फंड]] तथा [[विश्व बैंक]]को सदस्य रहेको छ । गणतन्त्र कोसोभोको लगभग सबै क्षेत्रमा वास्तविक अधिकार रहेको छ तर [[उत्तर कोसोभो]]मा उसको आधिपत्यता कम रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Nagorno-Karabakh"></span>'''{{flag|नागोर्नो-काराबाख}}''' – गणतन्त्र नागोर्नो-काराबाख
| style="background:LemonChiffon;" |<span style="display:none">D</span> सदस्यता नाइथिन
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|AZERBAIJAN}}
{{extent}}एउटा वास्तविक स्वतन्त्र राज्य,<ref name=montevideo/><ref>{{Cite book|author=Krüger, Heiko|title=The Nagorno-Karabakh Conflict: A Legal Analysis|url=http://books.google.com/books?id=7JDCQu-Us8sC&lpg=PP1&pg=PA55#v=onepage&q&f=false|page=55|publisher=Springer|year=2010|isbn=978-3-642-11787-9}}</ref><ref>{{Cite news|author=Nikoghosyan, Hovhannes|title=Kosovo ruling implications for Armenia and Azerbaijan|url=http://www.huliq.com/1/803-kosovo-ruling-implications-armenia-and-azerbaijan|newspaper=HULIQ.com|publisher=Hareyan Publishing, LLC|date=August 2010|accessdate=2011-04-17}}</ref> [[अबखाजिया]],<ref name="NKRrecognition">[http://ararat-online.ru/news/984-2025-vice-spiker-parlamenta-abxazii-vybory-v-nkr-sootvetstvuyut-vsem-mezhdunarodnym-standartam.html Вице-спикер парламента Абхазии: Выборы в НКР соответствуют всем международным стандартам] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811164310/http://ararat-online.ru/news/984-2025-vice-spiker-parlamenta-abxazii-vybory-v-nkr-sootvetstvuyut-vsem-mezhdunarodnym-standartam.html |date=2011-08-11 }}: "Абхазия, Южная Осетия, НКР и Приднестровье уже давно признали независимость друг друга и очень тесно сотрудничают между собой", – сказал вице-спикер парламента Абхазии. ... "...Абхазия признала независимость Нагорно-Карабахской Республики..." – сказал он."</ref> [[दक्षिण ओसेटिया]]<ref name="NKRrecognition"/> तथा [[ट्रान्सनिसट्रिया]]बाट [[:en:Foreign relations of Nagorno-Karabakh|मान्यता प्राप्त]] गरेको छ ।<ref name="NKRrecognition"/><ref name="transgovt">{{cite web|url=http://pridnestrovie.net/foreignpolicy_full.html|title=In detail: The foreign policy of Pridnestrovie|publisher=[[Pridnestrovie]]|date=2010-05-26|accessdate=2010-06-29|archive-date=2008-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080511144044/http://pridnestrovie.net/foreignpolicy_full.html|url-status=dead}}</ref> [[#अजरबैजान|अजरबैजान]]द्वारा पुरै क्षेत्रमा दावा गरिएको छ ।<ref>See [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/3658938.stm Regions and territories'': Nagorno-Karabakh] (17 January 2006). BBC News. Retrieved January 17, 2006.</ref>
|-
| valign="top" |<span id="Niue"></span>'''{{flag|नियु}}'''
| style="background-color:lightgreen" |<span style="display:none">D</span> ५ [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य
|<span style="display:none">A</span> नाइथिन
{{extent}}न्युजिल्यान्ड सँग एउटा संघ राज्यको रुपमा रहेको छ । नियुको [[:en:Foreign relations of Niue|१० अन्य राज्य]]सँग सम्बन्ध रहेको छ । नियु [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य रहेको छ जसमा उसलाई सन्धी गर्ने विशेष अधिकार प्राप्त रहेको छ । <ref name="untreaty1"/> यसले न्युजिल्यान्ड सँग [[:en:Monarchy of New Zealand|राज्य प्रमुख]]साझा राखेको छ भने आफ्नो [[:en:New Zealand nationality law|नागरिकता]]पनि साटेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Northern Cyprus"></span>'''{{flag|उत्तरी साइप्रस}}''' – टुर्किस गणतन्त्र उत्तरी साइप्रस
| style="background:LemonChiffon;" |<span style="display:none">D</span> सदस्यता नाइथिन
| style="background:LightCoral;" | [[साइप्रस]]द्वारा दावा गरिएको
{{extent}} [[#टर्की|टर्की]]द्वारा "टर्कीश साइप्रस राज्य"को रुपमा मात्र [[:en:Foreign relations of Northern Cyprus|मान्यता प्राप्त]] गरेको छ । यो राज्य [[:en:Organisation of Islamic Cooperation|इस्लामिक संगठन]] तथा [[:en:Economic Cooperation Organization|आर्थिक संघ]]को पर्यवेक्षकको रुपमा रहेको छ । [[#साइप्रस|गणतन्त्र साइप्रस]]ले यसको पुरै इलाकामा आफ्नो दावा गरेको छ ।<ref>See [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cy.html The World Factbook|Cyprus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226020655/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cy.html |date=2018-12-26 }} (10 January 2006). Central Intelligence Agency. Retrieved January 17, 2006''.</ref>
|-
| valign="top" |<span id="SADR"></span>'''{{flag|साहरवी अरब लोकतान्त्रिक गणतन्त्र}}'''
| style="background:LemonChiffon;" |<span style="display:none">D</span> सदस्यता नाइथिन
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|MOROCCO}}
{{extent}}केही चरणमा मान्यता पाएको {{Numrec|SADR||संयुक्त राष्ट्र सदस्य}} तथा {{Numrec|SADR|W=Y|link=N}} राष्ट्र जसले गर्दा उसको आधिकारिक मान्यता विचाराधीन अवस्थामा रहेको छ । यो राष्ट्र सन् २००५ को [[:en:Asian-African Conference|एसियाली-अफ्रिकी सम्मेलन]]मा अफ्रिकन युनियनको गठन र एसियाली-अफ्रिकी रणनीतिक साझेदारीको संस्थापक सदस्य हो । जुन क्षेत्रमा यसको अधिकार रहेको छ त्यसलाई [[:en:Free Zone (region)|खुल्ला क्षेत्र]] भन्ने गरिन्छ, जसलाई [[#मोरक्को|मोरक्को]]ले [[:en:Southern Provinces|दक्षिणी प्रान्त]]को रुपमा दावा गरेको छ । यसको बदलामा, सहरावी अरब लोकतान्त्रिक गणतन्त्रले मोरक्कोको नियन्त्रित [[:en:Wall (Western Sahara)|मोरक्कन पर्खाल]]को पश्चिममा रहेको पश्चिमी सहाराको अंश माथि दाबी गर्दै आएको छ । यसको सरकार टिनडफ, [[#अल्जेरिया|अल्जेरिया]]मा निर्वासित रहेको छ ।
|-
| valign="top" |<span id="Somaliland"></span>'''{{flag|सोमालील्याण्ड}}''' – गणतन्त्र सोमालील्याण्ड
| style="background:LemonChiffon;" |<span style="display:none">D</span> सदस्यता नाइथिन
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|SOMALIA}}
{{extent}}एउटा वास्तविक स्वतन्त्र राज्य,<ref name=montevideo>{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=4PwmeRG9QsUC|title=The Foreign Policy of Counter Secession: Preventing the Recognition of Contested States|last=Ker-Lindsay|first=James|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2012|quote=...there are three other territories that have unilaterally declared independence and are generally regarded as having met the Montevideo criteria for statehood but have not been recognized by any states: Transnistria, Nagorny Karabakh, and Somaliland.|pages=53}}</ref><ref>{{cite journal|url=http://minnjil.org/wp-content/uploads/2010/04/kreuterweb-pdf.pdf|title=Self-Determination, Sovereignty, and the Failure of States: Somaliland and the Case for Justified Secession|journal=[[Minnesota Journal of International Law]]|volume=19:2|year=2010|quote=Considering each of these factors, Somaliland has a colorable argument that it meets the theoretical requirements of statehood. ... On these bases, Somaliland appears to have a strong claim to statehood.|pages=380–381|access-date=2016-05-01|archive-date=2013-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927082111/http://minnjil.org/wp-content/uploads/2010/04/kreuterweb-pdf.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|author=International Crisis Group|title=Somaliland: Time for African Union leadership|journal=Africa Report|issue=110|pages=10–13|date=23 May 2006|url=http://www.operationspaix.net/IMG/pdf/ICG_Somaliland_AU_Leadership_2006-05-23_.pdf|accessdate=2011-04-19|postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720022321/http://www.operationspaix.net/IMG/pdf/ICG_Somaliland_AU_Leadership_2006-05-23_.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Mesfin, Berouk|title=The political development of Somaliland and its conflict with Puntland|journal=ISS Paper|issue=200|page=8|publisher=Institute for Security Studies|date=September 2009|url=http://www.somalilandtimes.net/sl/2009/403/P200.pdf|accessdate=2011-04-19|postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Arieff, Alexis|title=De Facto Statehood? The Strange Case of Somaliland|url=http://yalejournal.org/wp-content/uploads/2011/01/083206arieff.pdf|journal=Yale Journal of International Affairs|issue=Spring/Summer 2008|accessdate=2011-04-17|postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}|archive-date=2011-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20111213214545/http://yalejournal.org/wp-content/uploads/2011/01/083206arieff.pdf|url-status=dead}}</ref> अन्य राज्यबाट [[:en:Foreign relations of Somaliland|कुतिनितिक रुपमा]]मान्यता प्राप्त गरेको नाइथिन । पुरै क्षेत्रमा [[#सोमालिया|संघीय गणतन्त्र सोमालिया]]द्वारा दावा गरिएको छ ।<ref>See [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/country_profiles/3794847.stm Regions and territories'': Somaliland] (30 December 2005). BBC News. Retrieved January 17, 2006.</ref>
|-
| valign="top" |<span id="South Ossetia"></span>'''{{flag|दक्षिण ओसेटिया}}''' – गणतन्त्र दक्षिण ओसेटिया
| style="background:LemonChiffon;" |<span style="display:none">D</span> सदस्यता नाइथिन
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|GEORGIA}}
{{extent}}एउटा वास्तविक स्वतन्त्र राज्य,<ref>{{Cite journal|author=Jansen, Dinah|title=The Conflict between Self-Determination and Territorial Integrity: the South Ossetian Paradigm|url=http://centreforforeignpolicystudies.dal.ca/pdf/gradsymp09/Jansen.pdf|journal=Geopolitics vs. Global Governance: Reinterpreting International Security|pages=222–242|year=2009|publisher=Centre for Foreign Policy Studies, University of Dalhousie|isbn=978-1-896440-61-3|postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}}}</ref> [[:en:International recognition of Abkhazia and South Ossetia|मान्यता प्राप्त]] रसिया, निकाराग्वा, नाउरु, भेनेजुएला,<ref name="STPETTIMES" /> अब्खाजिया, नागोर्नो-काराबाख, तथा ट्रान्सनिसट्रिया<ref name=ASOTREC /> [[#जर्जिया|जर्जिया]]द्वारा [[:en:Provisional Administrative Entity of South Ossetia|दक्षिण ओसेटिया]]को रुपमा पुरै क्षेत्रमा दावा गरिएको छ ।<ref name="cnnAbSO">{{Cite news|title=Russia condemned for recognizing rebel regions|url=http://www.cnn.com/2008/WORLD/europe/08/26/russia.vote.georgia/index.html|newspaper=CNN.com|publisher=Cable News Network|date=2008-08-26|accessdate=2008-08-26}}</ref>
|-
| valign="top" |<span id="Taiwan"></span>'''{{flag|गणतन्त्र चीन|name=ताइवान}}''' – गणतन्त्र चीन<ref group="Note" name="ChinaTaiwan" />
| style="background:Orchid;" |<span style="display:none">D</span> पर्यवेक्षकको रुपमा १ [[संयुक्त राष्ट्रका स्वतंत्र संस्थाहरु|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्था]]को सदस्य "[[चाइनिज ताइपेइ]]"को नामले
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|PRC}}
{{extent}}सन् १९४९ देखि [[जनवादी गणतन्त्र चीन]] सँग आफ्नो राज्यको मान्यताको लागि ताइवान लड्दै छ । चीनले [[ताइवान]] टापु तथा उ सँग आबद्ध रहेका टापु क्युमे,मात्सु.द प्रटास तथा [[स्पार्टली टापु]] माथि नियन्त्रण राख्दै आएको छ ।<ref name=Spratly group="Note">[[स्पार्टली टापु]]को सार्वाभौमिता माथि [[चीन]],[[ताइवान]],[[भियतनाम]], केही भूभाग माथि ब्रुनाई, [[#मलेशिया|मलेशिया]] तथा [[#फिलिपिन्स|फिलिपिन्स]]ले बिबाद गर्दै आएको छ । ब्रुनाईलाई छोडेर यस टापु माथि सबैले केही न केही भूभाग माथि आफ्नो कब्जा राखेको छ । हेर्नुहोस ([[सीमा बिबाद सूची]]) </ref> [[:en:Mainland China|मुख्यभुमि]]मा चीनले आफ्नो दावा त्याग गरेको नाइथिन । <ref>{{Cite news |title=Ma refers to China as ROC territory in magazine interview |work=[[Taipei Times]] |date=2008-10-08 |url=http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2008/10/08/2003425320}}</ref> गणतन्त्र चीन {{Numrec|ROC|asof=E|alt=संयुक्त राष्ट्र सदस्य तथा होली सी}}द्वारा मान्यता प्राप्त गरेको छ तर गणतन्त्र चीनको पुरै इलाकामा जनवादी गणतन्त्र चीनले आफ्नो दावा गरेको छ । <ref name="TAI2" group="Note">सन् १९४९ मा गणतन्त्र चीन कोउमिनटाङग सरकारको अगुवाईमा [[चीन गृह युद्ध]]मा [[चीन कम्युनिस्ट पार्टी]] (सीपीसी) सँग पराजित भयो र अस्थायी राजधानी [[ताइपेइ]]मा स्थापित गर्यो । सीपीसीले पीआरसीको स्थापना गर्यो । जस्तै, [[:en:Political status of Taiwan|आरओसीको राजनीतिक अवस्था]] र ([[:en:Free Area of the Republic of China|आरओसी क्षेत्राधिकार]] अन्तर्गत इलाकाको छेउमा) [[:en:legal status of Taiwan| ताइवान]]को [[:en:Political status of Taiwan|कानुनी अवस्था]]मा विवाद रहेको छ । सन् १९७१ मा, संयुक्त राष्ट्रले [[:en:China and the United Nations|चीन सीट]] पीआरसीलाई दियो र आरओसीलाई संयुक्त राष्ट्रबाट छुट्टायायो । अधिकांश राज्य पीआरसीलाई चीनको [[:en:One-China policy|एकमात्र वैध प्रतिनिधि]]को रुपमा हेर्ने गर्छन । तथा संयुक्त राष्ट्रले ताइवानलाई "[[:en:Taiwan Province, People's Republic of China|ताइवान, चीनको प्रान्त]]"भनेर व्याख्या गरेको छ । गणतन्त्र चीनको विभिन्न राष्ट्रअन सँग वास्तविक समबन्ध रहेको छ । ताइवान भित्र एउटा महत्वपूर्ण राजनैतिक आन्दोलन [[:en:Taiwan independence|ताइवानको स्वतन्त्रता]]को वकालत गर्दै आएको छ । </ref> गणतन्त्र चीनले विभिन्न छद्मनामले[[:en:Foreign relations of Taiwan#Relation with International organizations|अन्तर्राष्ट्रिय संगठनमा भागेदारी]]गर्दै आएको छ । उपयुक्त रुपमा "[[चाइनिज ताइपेइ]]" तथा [[विश्व व्यापार संगठन|डब्लुटिओ]]मा उसको पूर्ण सदस्यता रहेको छ । जनवादी गणतन्त्र चीनको संयुक्त राष्ट्रमा सन् १९४५ देखि १९७१ पूर्ण योग्यता भएकोले उसले भिटोको प्रयोग गरेर यस क्षेत्रमा आफ्नो आधिपत्य जमाउदै आएको छ । हेर्नुहोस [[चीन तथा संयुक्त राष्ट्र संघ]]
|-
| valign="top" |<span id="Transnistria"></span>'''{{flag|ट्रान्सनिसट्रिया|राज्य}}''' – प्रिड्नेसट्रोभियन मोल्डोभियन गणतन्त्र
| style="background:LemonChiffon;" |<span style="display:none">D</span> सदस्यता नाइथिन
| style="background:LightCoral;" |{{claimedby|MOLDOVA}}
{{extent}}एउटा बास्तविक स्वतन्त्र राज्य,<ref name=montevideo/> [[:en:Foreign relations of Transnistria|मान्यता प्रदान गरेको]] अबखाजिया, नागोर्नो-काराबाख, तथा दक्षिण ओसेटिया<ref name=ASOTREC /> [[#मोल्डोभा|मोल्डोभा]]द्वारा ''ट्रान्सनिसट्रिया प्रादेशिक एकाइ''को रुपमा पुरै क्षेत्रमा दावा गरेको छ । <ref>'See [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/3641826.stm Regions and territories'': Trans-Dniester] (13 December 2005). BBC News. Retrieved January 17, 2006.</ref>
|- style="background:Lightgrey;"
| align="center" |<span style="display:none">ZZZ</span>↑ अन्य राज्य ↑
|<span style="display:none">D ZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZ</span>
|
|- style="background:Darkgrey;"
| align="center" |<span style="display:none">ZZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZZ</span>
|<span style="display:none">ZZZZ</span>
|
|}
{|
|style="vertical-align:top;width:350px;"|'''आदर्श "संयुक्त राष्ट्र प्राणाली भित्र सदस्यता" स्तम्भ'''
{{legend|White|संयुक्त राष्ट्र सदस्य}}
{{legend|LightSkyBlue|संयुक्त राष्ट्र पर्यवेक्षक राष्ट्र}}
{{legend|lightgreen|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्थाको सदस्य }}
{{legend|orchid|संयुक्त राष्ट्र विशिष्टीकृत संस्थाको पर्यवेक्षक}}
{{legend|LemonChiffon|संयुक्त राष्ट्रमा सदस्यता नभएको}}
|style="vertical-align:top;width:350px;"|'''आदर्श "सार्वभौमिकता बिबाद"स्तम्भ'''
{{legend|White|निर्विवाद सार्वभौमिकता}}
{{legend|LightCoral|सार्वभौमिकता बिबाद}}
|}
==सन्दर्भ सुचीअन==
{{सन्दर्भसूची}}
[[श्रेणी:विश्वका देशअन]]
bf2yrpp8hsj8pvzyea5tejk524y1jkn
हेनरी केभिल
0
3038
268121
142565
2026-09-25T02:32:59Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268121
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = हेनरी केभिल
| image = Henry Cavill 3, 2013 (cropped).jpg
| imagesize =
| caption = जून २०१३ मी
| birth_name = {{nowrap|Henry William Dalgliesh Cavill}}
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1983|5|5}}<ref>{{cite web|title=Henry Cavill: Biography|url=http://www.tvguide.com/celebrities/henry-cavill/bio/239944|publisher=[[TV Guide]]|accessdate=19 August 2013|archive-date=22 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200422063613/https://www.tvguide.com/celebrities/henry-cavill/bio/239944/|url-status=dead}}</ref>
| birth_place = [[Saint Saviour, Jersey|Saint Saviour]], [[Jersey]], [[Channel Islands]], [[संयुक्त अधिराज्य|U.K.]]
| nationality = बेलायती
| occupation = अभिनेता
| years_active = २००१-हाल
}}
'''हेनरी केभिल''' एक बेलायती अभिनेता तथा मोडल हुन् ।
==सन्दर्भ सामग्रीअन==
{{reflist}}
==बाह्य कड़ियन==
{{Commons category|Henry Cavill}}
* {{IMDb name|147147}}
{{Persondata
| NAME = Cavill, Henry
| ALTERNATIVE NAMES = Cavill, Henry William Dalgliesh
| SHORT DESCRIPTION = British actor
| DATE OF BIRTH = 5 May 1983
| PLACE OF BIRTH = [[Jersey]], [[Channel Islands]]
| DATE OF DEATH =
| PLACE OF DEATH =
}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:हलिउड अभिनेताअन]]
g1j5ncck4mfamflhlxcaow5jds1l1rg
विजय (अभिनेता)
0
5464
268112
267847
2026-09-25T02:05:29Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268112
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Actor
|name = विजय
|image = Vijay at the Nadigar Sangam Protest.jpg
|caption = सुपर स्टार विजय
|othername = इलाय थालाप्ति
|birthname = जोसेफ विजय चन्द्रशेखर
|birthdate = {{birth date and age|mf=yes|1974|6|22}}
|birthplace = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]]
|other names =
|deathdate =
|deathplace =
|occupation = चलचित्र [[अभिनेता]], [[पार्श्व गायक|पार्श्वगायक]]
|yearsactive = 1992–वर्तमान
|spouse = संगीता सोर्नालिङ्गम<br /><small>(१९९९–वर्तमान)</small>
|domesticpartner =
|children = २
|website =www.vijaynet.com
}}
'''विजय''' ({{lang-en|'''Vijay (actor)'''}} (जन्म ६ जुन, १९७६ चेन्नई भारत) दक्षिण भारतका प्रसिद्ध चलचित्र अभिनेता हुन् ।<ref>http://www.filmibeat.com/celebs/vijay-tamil-actor/biography.html</ref>
== सुरुवाती जिन्दगी अनि परिवार ==
विजयको जन्म जोसेफ विजय चन्द्रशेखरका रूपमा २२ जुन १९७४ मा [[Madras]], तमिलनाडुमा भइको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.newindianexpress.com/galleries/entertainment/2018/jun/22/happy-birthday-thalapathy-check-out-some-rare-images-of-the-vijay-101592.html |title=Happy birthday Thalapathy! Check out some rare images of the Vijay |newspaper=[[The New Indian Express]] |date=22 June 2021|access-date=15 September 2023|archive-date=4 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004131004/https://www.newindianexpress.com/galleries/entertainment/2018/jun/22/happy-birthday-thalapathy-check-out-some-rare-images-of-the-vijay-101592.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |author=Manoj Kumar R |title='Thalapathy' Vijay, the last superstar of Tamil box office |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/|orig-date=22 June 2022 |date=24 June 2022|access-date=27 October 2022 |newspaper=[[The Indian Express]]|archive-date=27 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027094938/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/|url-status=live}}</ref>
उनका बाबु [[S. A. Chandrasekhar]] एक चलचित्र निर्देशक हुन् र आम [[Shoba Chandrasekhar]] एक प्लेब्याक गायिका अनि स्वर कलाकार हुन्।<ref>{{cite news |date=28 November 2023 |title=Did you know Kizhakku Vasal fame S.A. Chandrasekhar was a director? |newspaper=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/tuesday-trivia-did-you-know-kizhakku-vasal-fame-s-a-chandrasekhar-was-a-director-once/articleshow/105555369.cms |access-date=12 November 2022 |archive-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202134037/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/tuesday-trivia-did-you-know-kizhakku-vasal-fame-s-a-chandrasekhar-was-a-director-once/articleshow/105555369.cms |url-status=live }}</ref>
बाबु [[Christians|क्रिश्चियन]] धर्मावलम्बी हुन् भने आम [[Hindus|हिन्दू]] धर्मावलम्बी हुन्।<ref>{{cite web |title=About Vijay |work=Vikatan |date=27 December 2021 |url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-date=27 December 2021|url-status=live|access-date=27 December 2021}}</ref><ref>{{cite web |title="I was born as a Christian, my wife is a Hindu": Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations |work=Keralakaumudi Daily |date=21 February 2020 |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-date=4 January 2022|url-status=live|access-date=4 January 2022}}</ref>
विजयकी एक बहिनी विध्या थिइन्, जसको दुई वर्षको उमेरमै निधन भइगयो।<ref>{{cite news |url=https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281 |title=Rare picture of Vijay with his sister |date=25 February 2019 |work=IndiaGlitz.com|access-date=23 December 2020|archive-date=12 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512141909/https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281|url-status=live}}</ref>
विजयले सुरुवाती पढाइ [[Kodambakkam]] मा फाथिमा स्कूलमा गरे अनि पछि [[Virugambakkam]] मा बाललोक स्कूलमा पढे।<ref>{{cite video |url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/t1Ecr-4c5F0|archive-date=12 December 2021|url-status=live |title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai |work=YouTube}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html |title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college?|work=Behindwoods|date=23 April 2016|access-date=28 December 2017|archive-date=28 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171818/http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html|url-status=live}}</ref>
उनले [[Loyola College, Chennai|लयोला कलेज, चेन्नई]] मा [[visual communication|भिजुअल कम्युनिकेशन]] पढ्न थाले तर अभिनय करियरमा ध्यान दिन पढाइ छाडे।<ref>{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/top-south-actors-who-studied-in-loyala-college-chennai/vijay/slideshow/100422211.cms |title=Top actors who studied in Loyola college |newspaper=[[The Economic Times]] |date=22 May 2023|access-date=1 December 2023}}</ref>
== चलचित्र करियर ==
=== १९८४–२००२: डेब्यु र मुख्य भूमिकातर्फ संक्रमण ===
<!--व्यक्तिगत धारणा वा विश्लेषण थप्न नहुने, विषयगत विवरणहरू तेस्रो पक्षद्वारा मात्र हुनुपर्छ, हेर्नुहोस् [[WP:OR]]-->
विजयले १९८४ मा [[P. S. Veerappa]] द्वारा निर्मित [[Tamil language|तमिल]] फिल्म ''[[Vetri (film)|Vetri]]'' बाट बाल कलाकारका रूपमा डेब्यु गरेका थिए।<ref>{{cite news |date=27 December 2021 |title=Vijay's First Salary as a Child actor in 1984 Revealed! it was 500 rupees |url=https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-first-salary-revealed |access-date=27 December 2021 |work=Ghost archive |archive-date=27 December 2021 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/k5E0a}}</ref> त्यसपछि उनले आफ्ना पिता [[S. A. Chandrasekhar]] द्वारा निर्देशित ''[[Kudumbam (1984 film)|Kudumbam]]'' (१९८४), ''[[Naan Sigappu Manithan (1985 film)|Naan Sigappu Manithan]]'' (१९८५), ''[[Vasantha Raagam]]'' (१९८६), ''[[Sattam Oru Vilayaattu]]'' (१९८७) र ''[[Ithu Engal Neethi]]'' (१९८८) जस्ता फिल्महरूमा बाल कलाकारका रूपमा अभिनय गरे।
विजयले १८ वर्षको उमेरमा १९९२ मा ''[[Naalaiya Theerpu]]'' मा पहिलो पटक मुख्य भूमिका निर्वाह गरे।<ref>{{cite news|url-access=subscription |date=23 November 2007 |first=Prema |last=Manmadhan |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece |title=Style of his own |newspaper=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625123513/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece|archive-date=25 June 2017}}</ref> उक्त फिल्म बक्स अफिसमा असफल भयो र विजयले आफ्नो रूप र अभिनयका लागि कडा आलोचना भोगे। त्यसपछि उनका पिता एस. ए. चन्द्रशेखरले उनलाई स्थापित अभिनेतासँग अभिनय गराउने निर्णय गरे, र उनका सहकार्यकर्ता [[Vijayakanth]] ले ''[[Senthoorapandi]]'' (१९९३) मा सहमति जनाए। यो फिल्म सफल भयो र विजयलाई जनसाधारणबीच लोकप्रिय बनायो।<ref>{{Cite news |title=Vijay explains how dad SA Chandrasekar used Vijayakanth's popularity to launch him in Sendhoorapandi, watch throwback video |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/vijay-says-dad-sa-chandrasekar-used-vijayakanths-popularity-to-launch-him-in-sendhoorapandi-throwback-9085977/ |access-date=2023-12-28 |work=Indianexpress}}</ref>
१९९४ मा ''[[Rasigan]]'' चलचित्रले १७५ दिनभन्दा बढी समयसम्म प्रदर्शन भयो। आफ्नै पिताद्वारा निर्देशित यस फिल्मपछि विजय “इलैया थलपति” (युवा कमाण्डर) का रूपमा परिचित भए।<ref>{{cite news |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html |title=''Rasigan success'' |work=Behindwoods |date=16 February 2017|access-date=17 March 2021|archive-date=27 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627160136/https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html|url-status=live}}</ref> १९९५ मा चन्द्रशेखरले निर्देशन गरेको ''[[Deva (1995 film)|Deva]]'' बक्स अफिसमा सफल भयो र १०० दिनसम्म प्रदर्शनमा रह्यो।<ref>{{Cite news |title=As Vijay turns 49, let's take a quick look at his cinematic journey to stardom |url=https://thesouthfirst.com/entertainment/thalapathy-vijay-turns-49/ |access-date=2023-06-22 |work=The South First}}</ref>
यस अवधिमा उनले ''[[Rajavin Parvaiyile]]'' मा [[Ajith Kumar]] सँग सह-अभिनय गरे,<ref>{{Cite news |title=28 வருடங்கள் கழித்து ஒரே திரையில் விஜய் - அஜித்; வெளியான மாஸ் அப்டேட்
|url=https://www.nakkheeran.in/cinema/cinema-news/vijay-ajith-starring-rajavin-parvaiyile-re-release-chennai |access-date=2023-01-04 |work=The Times of India}}</ref> त्यसपछि ''[[Vishnu (1995 film)|Vishnu]]'' र रोमान्टिक ड्रामा ''[[Chandralekha (1995 film)|Chandralekha]]'' मा अभिनय गरे।<ref>{{Cite news |title=Vishnu
|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/vishnu.html|work=FilmiBeat}}</ref><ref>{{Cite news |title=Vijay refused to come out for shooting, reveals Vanitha
|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-refused-to-come-out-for-shooting-reveals-vanitha/articleshow/76301733.cms |access-date=2020-06-10 |work=The Times of India}}</ref>
१९९६ को सुरुवातमा ''[[Coimbatore Mappillai]]'' बक्स अफिसमा सफल भयो।<ref>{{cite news |title=successful Pongal releases for Vijay |work=Behindwoods |date=3 January 2017 |url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html|access-date=6 May 2021|archive-date=13 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213144024/http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html|url-status=live}}</ref> त्यसपछि [[Vikraman]] द्वारा निर्देशित ''[[Poove Unakkaga (film)|Poove Unakkaga]]'' ले उनलाई प्रारम्भिक सफलता र लोकप्रियता दिलायो।<ref>{{cite news |url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408|archive-url=https://web.archive.org/web/20050113190938/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408|archive-date=13 January 2005 |title=Vijay blockbusters |date=20 January 2007 |work=[[Sify]]|access-date=24 April 2014}}</ref> सोही वर्ष उनका अन्य फिल्महरू ''[[Vasantha Vaasal]]'', ''[[Maanbumigu Maanavan]]'' र ''[[Selvaa (film)|Selvaa]]'' थिए।
१९९७ मा उनले ''[[Kaalamellam Kaathiruppen]]'', ''[[Love Today (1997 film)|Love Today]]'' र ''[[Once More (1997 film)|Once More]]'' मा अभिनय गरे, जसमा उनले वरिष्ठ अभिनेता [[Sivaji Ganesan]] सँग सह-अभिनय गरेका थिए।<ref>{{cite news |title=Kaalamellam Kaathiruppen – When Thalapathy Vijay played negative roles – Complete list here |work=Behindwoods |date=22 October 2018 |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624074257/https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|archive-date=24 June 2021|url-status=live|access-date=24 June 2021}}</ref><ref>{{cite news |date=17 June 2020 |title=Shajahan:2001 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|access-date=14 December 2020 |newspaper=[[The Times of India]]|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|url-status=live}}</ref>
''[[Nerrukku Ner]]'' मा उनले अभिनेता [[Suriya]] सँग सह-अभिनय गरे, जसले उद्योगमा सुरियाको महत्वपूर्ण डेब्यु पनि चिनायो।<ref>{{Cite news |title=Not Suriya, This Actor Was The First Choice For Lead In Nerukku Ner|url=https://www.news18.com/movies/not-suriya-this-actor-was-the-first-choice-for-lead-in-nerukku-ner-8850199.html |access-date=2024-04-13 |work=News 18}}</ref> त्यसपछि उनले [[Fazil (director)|Fazil]] को ''[[Kadhalukku Mariyadhai]]'' मार्फत पारिवारिक दर्शकलाई आकर्षित गरे।<ref>{{Cite news |title=Actor Vijay's journey {{!}} The road from campus to cinema, and political plunge |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/the-road-from-campus-to-cinema-and-political-plunge-vijays-journey/article67814493.ece |access-date=2024-02-08 |newspaper=The Hindu}}</ref> यस फिल्मले उनलाई पहिलो [[Tamil Nadu State Film Award for Best Actor]] दिलायो।<ref>{{Cite news |title=When love was 'love only': Revisiting Vijay-Shalini's 'Kadhalukku Mariyadhai' |url=https://www.thenewsminute.com/tamil-nadu/when-love-was-love-only-revisiting-vijay-shalinis-kadhalukku-mariyadhai-126904 |access-date=2020-06-19 |work=The News Minute}}</ref> साथै उनलाई [[Government of Tamil Nadu]] द्वारा [[Kalaimaamani]] पुरस्कार पनि प्रदान गरियो।<ref>{{Cite news |title=Ilayathalapathy Vijay Won The Tamil Nadu State's Kalaimamani Award In 1998|url=https://www.bizhat.com/awards-2/ |work=Bizhat}}</ref>
१९९८ मा उनले ''[[Ninaithen Vandhai]]'', ''[[Priyamudan]]'' र ''[[Nilaave Vaa]]'' जस्ता रोमान्टिक फिल्महरूमा अभिनय जारी राखे। १९९९ मा ''[[Thullatha Manamum Thullum]]'' ठूलो सफल भयो।<ref name="IT">{{cite news |title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer |url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|access-date=5 August 2019 |work=[[India Today]]|archive-date=5 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190805123701/https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=K.N. |first=Vijiyan |date=27 June 1998 |title=Love story with a difference |url=https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210623163943/https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1 |archive-date=23 June 2021 |access-date=23 June 2021 |work=}}</ref> यस फिल्मले उनलाई [[Kerala]] मा पनि लोकप्रिय बनायो।<ref>{{Cite news |title=Movie Milestone: 20 years of Thullatha Manamum Thullum|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/movie-milestone-20-years-of-thullatha-manamum-thullum/articleshow/67724538.cms |access-date=2019-02-07 |work=The Times of India}}</ref> उनले [[Tamil Nadu State Film Honorary Award|MGR मानार्थ पुरस्कार]] जिते र उक्त फिल्मले [[Tamil Nadu State Film Award for Best Film|सर्वश्रेष्ठ चलचित्र]] को दोस्रो पुरस्कार प्राप्त गर्यो।
त्यसपछि ''[[Endrendrum Kadhal]]'', ''[[Nenjinile]]'' र ''[[Minsara Kanna]]'' रिलिज भए।<ref>{{cite news |title=Master is blockbuster but can Vijay now step out of his comfort zone? |work=[[India Today]] |date=16 January 2021 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16|access-date=17 May 2021|archive-date=3 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503111825/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16|url-status=live}}</ref>
२००० मा उनले आफ्नो २५औं फिल्म ''[[Kannukkul Nilavu]]'' मा अभिनय गरे, साथै ''[[Kushi (2000 film)|Kushi]]'' र ''[[Priyamaanavale]]'' जस्ता सफल रोमान्टिक फिल्महरूमा पनि देखा परे।<ref name="IT"/> २००१ मा उनले ''[[Friends (2001 film)|Friends]]'', ''[[Badri (2001 film)|Badri]]'' र ''[[Shahjahan (film)|Shahjahan]]'' मार्फत लगातार तीन बक्स अफिस सफलताहरू हासिल गरे। त्यसपछि २००२ मा उनले [[Priyanka Chopra]] सँग ''[[Thamizhan]]'' मा अभिनय गरे।<ref>{{cite news |url=https://www.news18.com/news/india/thamizhan-was-hit-because-of-vijay-imman-519695.html |title='Thamizhan' was hit because of Vijay: Imman |work=CNN-IBN |date=2 November 2012|access-date=10 December 2012|archive-date=20 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234859/https://www.news18.com/|url-status=live}}</ref> त्यसपछि सोही वर्ष उनले ''[[Youth (2002 film)|Youth]]'' र ''[[Bagavathi]]'' मा अभिनय गरे।<ref>{{cite news |title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay |newspaper=[[The Times of India]] |date=3 April 2020 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms|access-date=25 November 2020|archive-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504103643/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms|url-status=live}}</ref>
=== २००३–२०११: स्थापित अभिनेता ===
<!--व्यक्तिगत धारणा वा विश्लेषण थप्न नहुने, विषयगत विवरणहरू तेस्रो पक्षद्वारा मात्र हुनुपर्छ, हेर्नुहोस् [[WP:OR]]-->
विजयले २००३ मा ''[[Vaseegara]]'' र ''[[Pudhiya Geethai]]'' बाट आफ्नो वर्ष सुरु गरे।<ref>{{cite news |last=R |first=Manoj Kumar |title=Vijay's impressive comic-timing in Vaseegara |newspaper=[[The Indian Express]] |date=22 June 2021 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/|access-date=5 July 2021|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182601/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/|url-status=live}}</ref>
उनको मसाला फिल्म ''[[Thirumalai]]'' को सफलताले उनको पर्दाको छविलाई एक्शन नायकमा रूपान्तरण गर्यो। त्यसअघिसम्म उनी आकर्षक र हास्यप्रधान भूमिकाहरूमा देखिन्थे। ''Thirumalai'' लाई विजयको करियरको एक मोड बिन्दुका रूपमा लिइन्छ।<ref>{{Cite news |title=5 films that rose Thalapathy Vijay to stardom |url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/5-films-that-rose-thalapathy-vijay-to-stardom/745407 |access-date=2021-04-16 |work=Zoom TV Entertainment}}</ref>
२००४ मा धेरै ढिलाइपछि ''[[Udhaya (film)|Udhaya]]'' रिलिज भयो।<ref>{{Cite news |title=A.R.RAHMAN AND THE TOP HEROES|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/first-date-with-the-magician/vijay---udhaya.html |work=Behindwoods}}</ref> त्यसपछि विजय [[S. Dharani]] द्वारा निर्देशित ''[[Ghilli]]'' मा [[Trisha Krishnan|त्रिशा]] र [[Prakash Raj]] सँग देखिए।<ref>{{cite news |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html |title=Ghilli's record break |work=Indiaglitz.com |date=24 July 2004|access-date=10 May 2013|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060746/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|url-status=live}}</ref> उक्त फिल्म व्यावसायिक रूपमा अत्यन्त सफल भयो र घरेलु बक्स अफिसमा ₹५० करोडभन्दा बढी कमाउने पहिलो तमिल फिल्म बन्यो, साथै रिलिजको पहिलो सातामै सबैभन्दा धेरै दर्शकले हेरेको फिल्मको कीर्तिमान पनि बनायो, जुन यसअघि [[M. G. Ramachandran]] को ''[[Adimai Penn]]'' (१९६९) सँग थियो।<ref name="Nair"/><ref>{{cite news |date=17 April 2018 |title=14 years of Vijay's Ghilli – Things you din't know about the blockbuster |url=http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|access-date=12 June 2020 |work=Suryan FM|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612085138/http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=S |first1=Srivatsan |title=When Janaki Sabesh and Ashish Vidyarthi had a 'Ghilli' reunion |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-ghilli-reunion/article31778167.ece|url-access=subscription|access-date=11 April 2021 |newspaper=[[The Hindu]] |date=8 June 2020 |language=en-IN|archive-date=11 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411110633/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-ghilli-reunion/article31778167.ece|url-status=live}}</ref>
त्यसपछि उनले ''[[Madhurey]]'' मा अभिनय गरे।<ref name="TOI">{{cite news |title='Love Today' to 'Vettaikaran': Ten times when Vijay delivered a super hit film with a debutant director |newspaper=[[The Times of India]] |date=17 June 2020 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|access-date=25 November 2020|archive-date=16 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|url-status=live}}</ref>
निर्देशक [[Perarasu]] ले २००५ को ''[[Thirupaachi]]'' मार्फत निर्देशनमा डेब्यु गरे र फिल्मले ठूलो सफलता हासिल गर्यो।<ref>{{Cite news |title='Thirupaachi' director Perarasu is overwhelmed with the huge response for his film even after 15 years |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thirupaachi-director-perarasu-is-overwhelmed-with-the-huge-response-for-his-film-even-after-15-years/articleshow/75006542.cms |access-date=2020-04-06 |work=The Times of India}}</ref> त्यसपछि विजयले ''[[Sukran]]'' (२००५) मा वकिलको भूमिकामा विस्तारित अतिथि भूमिका निर्वाह गरे।<ref>{{Cite news |title=Vijay Antony in place of Vijay|url=https://indiaglitz.com/vijay-antony-plays-socially-responsible-role-in-next-new-movie-traffic-ramaswamy-in-place-of-thalapathy-vijay-tamil-news-200716 |work=Indiaglitz}}</ref><ref>{{Cite news |title=Vijay Antony: Vijay has good taste in music|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Sep/17/vijay-antony-vijay-has-good-taste-in-music|access-date=2025-09-17|work=Indiaglitz}}</ref>
त्यसपछि उनले ''[[Sachein]]'' (२००५) र ''[[Sivakasi (film)|Sivakasi]]'' (२००५) जस्ता व्यावसायिक रूपमा सफल फिल्महरूमा अभिनय गरे।<ref name="TOI" /> त्यसपछि उनले ''[[Aathi]]'' (२००६) मा अभिनय गरे, जुन बक्स अफिसमा मध्यम सफल भयो र यो २००५ को तेलुगु फिल्म ''[[Athanokkade]]'' को रिमेक थियो।<ref>{{Cite news |title=9 Super hit Telugu films remade by 'Beast' actor Vijay in Tamil|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/9-super-hit-telugu-films-remade-by-beast-actor-vijay-in-tamil/photostory/90821405.cms |access-date=2022-04-13 |work=The Times of India}}</ref>
२००७ मा ''[[Pokkiri]]'' विजयको करियरकै सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने फिल्महरूमध्ये एक बन्यो।<ref>{{cite news |title='Pokkiri' to 'Bairavaa': Five times when Vijay rocked the box office during Pongal |newspaper=[[The Times of India]] |date=11 January 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/pokkiri-to-bairavaa-five-times-when-vijay-rocked-the-box-office-during-pongal/photostory/80214638.cms|access-date=29 September 2021|archive-date=29 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929164825/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/pokkiri-to-bairavaa-five-times-when-vijay-rocked-the-box-office-during-pongal/photostory/80214638.cms|url-status=live}}</ref>
पछि विजयले रोमान्टिक [[Thriller film|थ्रिलर]] फिल्म ''[[Azhagiya Tamil Magan]]'' मा अभिनय गरे, जहाँ उनले आफ्नो करियरमा पहिलो पटक दोहोरो भूमिका निर्वाह गरे। उनले नायक र खलनायक दुवै भूमिकामा अभिनय गरेका थिए।<ref>{{cite news |title=When a star was his own villain! |newspaper=[[The Times of India]] |date=31 August 2016 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/when-a-star-was-his-own-villain/photostory/53946087.cms|access-date=12 November 2022|archive-date=12 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221112071529/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/when-a-star-was-his-own-villain/photostory/53946087.cms|url-status=live}}</ref> उक्त फिल्म भारतबाहिर व्यावसायिक रूपमा सफल भयो।<ref>{{cite news |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&country=ZA&id=_fAZHAGIYATAMIZHMA01 |title=Azhagiya Tamizh Magan (2007) |work=Boxoffice mojo|access-date=15 May 2019|archive-date=20 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234915/https://www.boxofficemojo.com/release/rl768771073/weekend/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Wong |first=Silvia |title=Malaysian box office hits all-time high of $100m |work=Screen |date=5 February 2008 |url=https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052007/https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|archive-date=6 December 2021|url-status=live|access-date=6 December 2021}}</ref>
=== २०१२–२०२२: व्यावसायिक सफलता र स्टारडम ===
<!--आफ्नो व्यक्तिगत विचार वा विश्लेषण नथप्नुहोस्; विषयगत विवरण तेस्रो पक्षबाट मात्र हुनुपर्छ, हेर्नुहोस् [[WP:OR]]-->
[[File:Tamil Film actor Vijay Celebrating World Environment Day at the U.S. Consulate Chennai 5.jpg|thumb|विजय, सन् २०१३]]
सन् २०१२ मा विजय व्यावसायिक रूपमा सफल फिल्म ''[[Nanban (2012 film)|Nanban]]'' मा देखिए, जुन सफल हिन्दी फिल्म ''[[3 Idiots]]'' को रिमेक हो।<ref>{{cite news |last=Srinivasan |first=Pavithra |title=Review: Nanban is worth a watch |url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-nanban-is-worth-a-watch/20120112.htm |work=Rediff.com|access-date=12 January 2012|archive-date=26 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226145641/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-nanban-is-worth-a-watch/20120112.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Pereira |first1=Priyanka |title=Foreign Return |url=http://archive.indianexpress.com/news/foreign-return/984421/|access-date=19 March 2021 |work=Indian Express |date=6 August 2012|archive-date=4 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220304043041/http://archive.indianexpress.com/news/foreign-return/984421/|url-status=live}}</ref> त्यसपछि उनले निर्देशक [[AR Murugadoss|ए. आर. मुरुगदोस]] द्वारा निर्देशित एक्शन थ्रिलर ''[[Thuppakki]]'' मा अभिनय गरे।<ref>{{cite news |last=Srinivasan |first=Pavithra |title=Review: Thuppaki is dull |work=Rediff |date=13 November 2012 |url=https://www.rediff.com/movies/review/review-thuppaki-is-dull/20121113.htm|access-date=3 July 2021|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183730/https://www.rediff.com/movies/review/review-thuppaki-is-dull/20121113.htm|url-status=live}}</ref> यो फिल्म घरेलु रूपमा {{INR}}१०० करोडभन्दा बढी कमाउने तेस्रो तमिल फिल्म बन्यो र त्यो समयमा विजयको सबैभन्दा सफल फिल्म बन्यो, जसले {{INR}}१२१ करोडभन्दा बढी कमायो।<ref name="NDTV">{{Cite web |date=5 August 2015 |title=Baahubali to Thuppakki: Tamil Cinema's 100 Cr Films |url=https://www.ndtv.com/entertainment/baahubali-to-thuppakki-tamil-cinemas-100-cr-films-1204181 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615132934/https://www.ndtv.com/entertainment/baahubali-to-thuppakki-tamil-cinemas-100-cr-films-1204181 |archive-date=15 June 2022 |access-date=13 June 2023 |website=[[NDTV]]}}</ref> त्यसपछि उनको अर्को फिल्म ''[[Thalaivaa]]'', निर्देशक [[A. L. Vijay]] द्वारा निर्देशित, सन् २०१३ अगस्टमा मिश्रित समीक्षासहित प्रदर्शनमा आयो।<ref>{{cite news |title='Thalaivaa' movie Review |newspaper=[[The Times of India]] |date=9 August 2013 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/thalaivaa/movie-review/21706107.cms?from=mdr |access-date=26 January 2024}}</ref><ref name="Nair"/>
सन् २०१४ मा उनले ''[[Jilla]]'' मा अभिनय गरे, जुन बक्स अफिसमा सफल भयो।<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/Vijays-Jilla-set-to-roll-from-May/articleshow/18588307.cms |title=Vijay's 'Jilla' set to roll from May!|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130220125337/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/Vijays-Jilla-set-to-roll-from-May/articleshow/18588307.cms|archive-date=20 February 2013 |newspaper=[[The Times of India]] |date=20 February 2013|access-date=25 April 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection/ |title=Jilla 100 Day Box Office Collection]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715003215/http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection/|archive-date=15 July 2014 |work=InReporter |date=10 April 2014}}</ref> त्यसपछि उनले एक्शन थ्रिलर ''[[Kaththi]]'' मा अभिनय गरे, जहाँ उनले दोहोरो भूमिका निर्वाह गरे। यो फिल्मले सकारात्मक समीक्षा प्राप्त गर्यो र बक्स अफिसमा {{INR}}१३० करोड कमायो, जसले यसलाई सन् २०१४ का उच्च कमाइ गर्ने तमिल फिल्महरूमध्ये एक बनायो।<ref name="Star">{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/kaththi-to-bigil-vijay-starrer-films-that-became-blockbusters-despite-the-mixed-reviews/photostory/90848522.cms?picid=90848752 |title='Kaththi' to 'Bigil': Vijay starrer films that became blockbusters, despite the mixed reviews |newspaper=[[The Times of India]] |date=15 April 2022 |access-date=1 April 2023}}</ref>
सन् २०१५ मा उनले निर्देशक [[Chimbu Deven]] द्वारा निर्देशित काल्पनिक फिल्म ''[[Puli 2015|Puli]]'' मा अभिनय गरे, जसले समीक्षकहरूबाट मिश्रितदेखि कमजोर प्रतिक्रिया प्राप्त गर्यो।<ref>{{cite news |title='Puli' is a film that everybody can enjoy: Chimbu Deven |work=News18 |date=29 September 2015 |url=https://www.news18.com/news/movies/puli-is-a-film-that-everybody-can-enjoy-chimbu-deven-1121995.html|access-date=19 May 2021|archive-date=11 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511133916/https://www.news18.com/news/movies/puli-is-a-film-that-everybody-can-enjoy-chimbu-deven-1121995.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=1 October 2015 |title=Puli review: Vijay's fantasy drama is a fantastic flop |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/puli-review-vijay-s-fantasy-drama-is-a-fantastic-flop/story-rZTyaq7YZBPxhTfNGzI0DM.html |access-date=22 April 2020 |newspaper=[[Hindustan Times]] |archive-date=24 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324074815/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/puli-review-vijay-s-fantasy-drama-is-a-fantastic-flop/story-rZTyaq7YZBPxhTfNGzI0DM.html |url-status=live }}</ref> यद्यपि समीक्षा कमजोर भए पनि, यो फिल्म सन् २०१५ का उच्च कमाइ गर्ने फिल्महरूमध्ये एक रह्यो।<ref>{{cite web | title=Vijay Puli ends with a below average note | website=bollywood hungama | date=4 September 2021 | url=https://www.primesworld.com/puli/ | access-date=5 June 2024 | archive-date=25 April 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240425045752/https://www.primesworld.com/puli/ | url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Puli roars at the box office |work=Bangalore Mirror |date=5 October 2015 |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040136/https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|archive-date=1 March 2022|url-status=live|access-date=1 March 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Vijay's latest release crosses Rs 100 crore in pre-release business |work=Firstpost |date=17 October 2017 |url=https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040828/https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|archive-date=1 March 2022|url-status=live|access-date=1 March 2022}}</ref>
अप्रिल २०१६ मा निर्देशक [[Atlee (director)|एट्ली]] द्वारा निर्देशित एक्शन थ्रिलर ''[[Theri (film)|Theri]]'' मिश्रित समीक्षासहित रिलिज भयो।<ref>{{cite news |last=VS |first=Goutham |title=Theri movie review: Vijay's limitations as an actor exposed in a predictable storyline |newspaper=[[The Indian Express]] |date=5 June 2020 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/theri-movie-review-vijay-gimmicks-too-less-a-factor-to-be-excited-about-a-predictable-storyline/|access-date=29 June 2021|archive-date=21 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921232459/https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/theri-movie-review-vijay-gimmicks-too-less-a-factor-to-be-excited-about-a-predictable-storyline/|url-status=live}}</ref> यो फिल्म सन् २०१६ को दोस्रो उच्च कमाइ गर्ने तमिल फिल्म बन्यो, जसले {{INR}}१७० करोडभन्दा बढी कमायो।<ref name="Nair"/>
सन् २०१७ मा मसाला फिल्म ''[[Bairavaa]]'' रिलिज भयो, जसले पुनः मिश्रित प्रतिक्रिया पायो।<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/bairavaa/movie-review/56493727.cms |title=Bairavaa movie review |newspaper=[[The Times of India]] |date=12 January 2017 |access-date=1 December 2023 |archive-date=3 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240203051109/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/bairavaa/movie-review/56493727.cms |url-status=live }}</ref> सोही वर्ष एक्शन थ्रिलर ''[[Mersal (film)|Mersal]]'' रिलिज भयो, जुन व्यावसायिक रूपमा सफल भई विजयको पहिलो {{INR}}२५० करोडभन्दा बढी कमाउने फिल्म बन्यो।<ref name="Star"/><ref>{{cite news|last=Suganth|first=M|title=Mersal Review {3.5/5}: When you have a mass hero in full form like Vijay is in the film, how can things go wrong?|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 October 2017|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/mersal/movie-review/61127534.cms|access-date=29 June 2021}}</ref> यो फिल्मले सन् २०१८ मा [[National Film Awards UK]] मा सर्वश्रेष्ठ विदेशी भाषा फिल्म पुरस्कार जित्यो र विजयलाई सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेताका लागि नामांकन प्राप्त भयो।<ref>{{cite news |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-mersal-wins-international-award-78864 |title=Vijay's 'Mersal' wins international award |date=2 April 2018 |work=The News Minute|access-date=10 September 2018|archive-date=3 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403190357/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-mersal-wins-international-award-78864|url-status=live}}</ref> यो फिल्म जापान र चीनमा रिलिज भएका विजयका केही फिल्महरूमध्ये एक थियो र दक्षिण कोरियाको [[Bucheon International Fantastic Film Festival]] मा पनि प्रदर्शन गरिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-mersal-screened-at-bifan-film-festival.html |title=Vijay's Mersal screened at BIFAN Film Festival |date=30 July 2018 |work=Behindwoods|access-date=10 September 2018|archive-date=3 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403231358/https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-mersal-screened-at-bifan-film-festival.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-mersal-to-release-in-china.html |title=Thalapathy Vijay's Mersal to release in China |date=10 August 2018 |work=Behindwoods|access-date=10 August 2018|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226083456/https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-mersal-to-release-in-china.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928225245/http://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|archive-date=28 September 2015 |title='Puli' to release in Japan and China? |work=[[Sify]]}}</ref>
सन् २०१८ मा विजयले [[Political cinema|राजनीतिक फिल्म]] ''[[Sarkar (2018 film)|Sarkar]]'' मा अभिनय गरे, जसले रिलिज भएको दुई दिनमै [[100 Crore Club]] मा प्रवेश गर्यो।<ref>{{cite news |date=8 November 2018 |title=Vijay's 'Sarkar' joins Rs 100 crore club in just two days |work=The News Minute |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijays-sarkar-joins-rs-100-crore-club-just-two-days-91208|access-date=22 November 2018|archive-date=22 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122092133/https://www.thenewsminute.com/article/vijays-sarkar-joins-rs-100-crore-club-just-two-days-91208|url-status=live}}</ref> यो फिल्म ८० देशहरूमा रिलिज भयो र {{INR}}२५० करोडभन्दा बढी कमाउने उनको दोस्रो फिल्म बन्यो।<ref>{{Cite news |date=28 November 2018 |title=Sarkar box office collection: AR Murugadoss film crosses Rs 250 crore mark worldwide |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/sarkar-box-office-collection-ar-murugadoss-film-crosses-rs-250-crore-mark-worldwide-5468590/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211031234546/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/sarkar-box-office-collection-ar-murugadoss-film-crosses-rs-250-crore-mark-worldwide-5468590/ |archive-date=31 October 2021 |access-date=18 August 2021 |work=[[The Indian Express]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Vijay a man with a swag |work=The Hollywood Reporter |date=4 November 2018 |url=https://archive.org/download/the-hollywood-reporter-movie-reviews-and-latest-updates/The%20Hollywood%20Reporter%20Movie%20Reviews%20and%20Latest%20Updates.png|access-date=5 July 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-sarkar-release-80-countries-1200-international-screens-90862 |title=Vijay's 'Sarkar' to release in 80 countries, 1200 international screens |publisher=The News Minute |date=31 October 2018|access-date=10 February 2022|archive-date=22 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122092145/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-sarkar-release-80-countries-1200-international-screens-90862|url-status=live}}</ref>
विजयले सन् २०१९ मा फुटबल विषयमा आधारित एक्शन फिल्म ''[[Bigil]]'' मा अभिनय गरे।<ref>{{cite news |last=Madhu |first=Vignesh |date=22 March 2019 |title=Thalapathy 63: Vijay undergoes special special training in football |url=http://onlookersmedia.in/latestnews/thalapathy-63-vijay-undergoes-special-special-training-football/|access-date=26 March 2020 |work=onlookersmedia |language=en-US|archive-date=26 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326093416/http://onlookersmedia.in/latestnews/thalapathy-63-vijay-undergoes-special-special-training-football/|url-status=live}}</ref> समीक्षकहरूबाट मिश्रित समीक्षा प्राप्त भए पनि, उनको अभिनयको प्रशंसा गरियो र फिल्म व्यावसायिक रूपमा सफल भई {{INR}}३०० करोडभन्दा बढी कमायो।<ref>{{cite news |last=Subhakeerthana |first=S |title=Bigil movie review: A star is forced to remain a star throughout |newspaper=[[The Indian Express]] |date=31 October 2019 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bigil-movie-review-rating-vijay-6088172/|access-date=24 June 2021|archive-date=16 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210316051423/https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bigil-movie-review-rating-vijay-6088172/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Tamil Star Vijay Reportedly Earned Rs 30 crore for Bigil, Reveal IT Raids |work=News18 |date=7 February 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-vijay-reportedly-earned-rs-30-crore-for-bigil-reveal-it-raids-2491609.html|access-date=26 January 2021|archive-date=1 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101094219/https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-vijay-reportedly-earned-rs-30-crore-for-bigil-reveal-it-raids-2491609.html|url-status=live}}</ref> यो फिल्म [[Egypt]] र [[Jordan]] मा रिलिज हुने पहिलो तमिल फिल्म पनि बन्यो।<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/after-egypt-vijays-bigil-marks-an-entry-in-jordan/articleshow/71917663.cms |title=After Egypt, Vijay's 'Bigil' marks an entry in Jordan |newspaper=[[Times of India]] |access-date=10 February 2022|archive-date=10 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210085430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/after-egypt-vijays-bigil-marks-an-entry-in-jordan/articleshow/71917663.cms|url-status=live}}</ref>
सन् २०२१ मा निर्देशक [[Lokesh Kanagaraj]] द्वारा निर्देशित उनको अर्को फिल्म ''[[Master (2021 film)|Master]]'' रिलिज भयो।<ref>{{cite news |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapathy-64-eyes-a-summer-2020-release-vijay-5935094/ |title=Thalapathy 64 eyes a summer 2020 release |date=25 August 2019|access-date=8 June 2020|archive-date=8 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608120308/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapathy-64-eyes-a-summer-2020-release-vijay-5935094/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Vijay's 'Master' will be postponed to May or June? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-master-will-be-postponed-to-may-or-june/articleshow/74810813.cms |newspaper=[[The Times of India]]|access-date=8 June 2020|archive-date=27 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200327185930/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-master-will-be-postponed-to-may-or-june/articleshow/74810813.cms|url-status=live}}</ref> रिलिजपछि यसले समीक्षकहरूबाट मिश्रितदेखि सकारात्मक प्रतिक्रिया प्राप्त गर्यो।<ref>{{cite news |last=Arikatla |first=Venkat |title=Master Movie Review: Lacks the Desired Effect |work=Great Andhra |date=13 January 2021 |url=https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223052318/https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|archive-date=23 February 2022|url-status=live|access-date=23 February 2022}}</ref><ref>{{cite news |last=S |first=Srivatsan |title='Master' movie review: An in-form Vijay takes a backseat to have fun. But is that enough? |newspaper=[[The Hindu]] |date=13 January 2021 |url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/master-movie-review/article33569018.ece|url-access=subscription|access-date=29 June 2021|archive-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208063834/https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/master-movie-review/article33569018.ece|url-status=live}}</ref> यो फिल्मले विश्वव्यापी रूपमा {{INR}}३०० करोडभन्दा बढी कमायो र बक्स अफिसमा सफल घोषित भयो।<ref>{{cite news |url=https://www.thenewsminute.com/article/thalapathy-65-will-be-pan-indian-project-cinematographer-manoj-paramahamsa-144151 |title='Thalapathy 65' will be a pan-Indian project: Cinematographer Manoj Paramahamsa |publisher=The News Minute |date=25 February 2021|access-date=10 February 2022|archive-date=25 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425094035/https://www.thenewsminute.com/article/thalapathy-65-will-be-pan-indian-project-cinematographer-manoj-paramahamsa-144151|url-status=live}}</ref>
उनको अर्को फिल्म डार्क कमेडी–एक्शन फिल्म ''[[Beast (2022 Indian film)|Beast]]'' थियो, जसले समीक्षकहरूबाट मिश्रित प्रतिक्रिया प्राप्त गर्यो।<ref>{{cite news |last=Chatterjee |first=Saibal |title=Beast (RAW) Review |work=[[NDTV]] |date=14 April 2022 |url=https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414061156/https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|archive-date=14 April 2022|url-status=live|access-date=14 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Beast Review: Thalapathy Vijay's 'One-man Show' Is A 'True Feast' |work=Bollywood Hungama |date=14 April 2022 |url=https://womansera.com/beast-review-thalapathy-vijays-one-man-show-is-a-true-feast-according-to-twitter-users/ |access-date=14 April 2022 |archive-date=14 April 2022 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/jWTHp}}</ref><ref>{{cite news |title=Thalapathy Vijay's Beast to release in April 2022. See new poster |work=India Today |date=1 January 2022 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-s-beast-to-release-in-april-2022-see-new-poster-1894770-2022-01-01|access-date=4 January 2022|archive-date=1 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220101125138/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-s-beast-to-release-in-april-2022-see-new-poster-1894770-2022-01-01|url-status=live}}</ref> यो फिल्मले अन्तर्राष्ट्रिय बक्स अफिसमा राम्रो प्रदर्शन गर्दै विश्वव्यापी रूपमा {{INR}}३०० करोडभन्दा बढी कमायो र व्यावसायिक रूपमा सफल रह्यो।<ref>{{cite news |title='Beast' USA premiere collection: Vijay starrer breaks Rajinikanth's film collection to become the Vijay's highest-grossing film |newspaper=[[The Times of India]] |date=10 April 2022 |url=https://timesofindia.indiatimes.com
=== २०२३–वर्तमान: निरन्तर सफलता ===
२०२३ मा, विजयलाई [[action drama|एक्शन ड्रामा]] फिल्म ''[[Varisu]]'' मा देखिएको थियो, जसको निर्देशन [[Vamshi Paidipally]] ले गरेका थिए।<ref>{{cite news |title='Varisu' पहिलो समीक्षा सार्वजनिक; विजयको अभिनयको प्रशंसा |newspaper=[[The Times of India]] |date=9 January 2023 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/varisu-first-review-out-vijays-acting-receives-appreciation/articleshow/96846599.cms|access-date=10 January 2023|archive-date=10 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110182909/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/varisu-first-review-out-vijays-acting-receives-appreciation/articleshow/96846599.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=विजयको 'Varisu' अमेरिका भरि ६०० भन्दा बढी स्थानमा प्रदर्शन; प्रिमियर बुकिङ खुला |newspaper=[[The Times of India]] |date=28 December 2022 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-varisu-to-release-over-600-locations-in-the-usa-premiere-bookings-open-now/articleshow/96562983.cms|access-date=4 January 2023|archive-date=4 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104124455/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-varisu-to-release-over-600-locations-in-the-usa-premiere-bookings-open-now/articleshow/96562983.cms|url-status=live}}</ref> उक्त फिल्म व्यावसायिक रूपमा सफल रह्यो र बक्स अफिसमा {{INR}}३०० करोडभन्दा बढी कमायो।<ref>{{cite news |title=संगीतकार एस थमनले 'Varisu' को मौलिक साउन्डट्र्याकबारे जानकारी दिए |newspaper=[[The Times of India]] |date=5 February 2023 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/music-composer-s-thaman-breaks-the-news-on-varisu-original-sound-track/articleshow/97619826.cms|access-date=5 February 2023|archive-date=5 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205092807/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/music-composer-s-thaman-breaks-the-news-on-varisu-original-sound-track/articleshow/97619826.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title='Varisu' बक्स अफिस सङ्कलन: 'Varisu' विजयको सबैभन्दा बढी कमाउने फिल्म बन्यो, विश्वव्यापी रूपमा रु. ३०० करोड पार |newspaper=[[The Economic Times]] |date=7 February 2023 |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/varisu-box-office-collection-varisu-becomes-vijays-highest-grossing-movie-surpasses-rs-300-crore-globally/articleshow/97691510.cms|access-date=7 February 2023|archive-date=7 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207110808/https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/varisu-box-office-collection-varisu-becomes-vijays-highest-grossing-movie-surpasses-rs-300-crore-globally/articleshow/97691510.cms|url-status=live}}</ref> त्यसपछि २०२३ मा उनको अर्को रिलिज एक्शन थ्रिलर ''[[Leo (2023 Indian film)|Leo]]'' थियो।<ref>{{cite news |last=V |first=Anusha |title=विजय–लोकेश कनगराजको 'Leo' यस मितिमा रिलिज हुने |work=[[Cinema Express]] |date=3 February 2023 |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/feb/03/vijay-lokesh-kanagarajs-leo-to-release-on-this-date-39603.html|access-date=1 April 2023|archive-date=1 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230401053824/https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/feb/03/vijay-lokesh-kanagarajs-leo-to-release-on-this-date-39603.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=लोकेश कनगराजसँग विजयको फिल्मको नाम 'Leo' राखियो |newspaper=[[The Times of India]] |date=3 February 2023 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-film-with-lokesh-kanagaraj-titled-leo/articleshow/97581241.cms|access-date=4 February 2023|archive-date=4 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204115239/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-film-with-lokesh-kanagaraj-titled-leo/articleshow/97581241.cms|url-status=live}}</ref> यसले समीक्षकहरूबाट मिश्रित प्रतिक्रिया पायो, तर व्यावसायिक रूपमा सफल हुँदै वर्षकै सबैभन्दा धेरै कमाउने भारतीय फिल्महरूमध्ये एक बन्यो, जसले {{INR}}६०० करोडभन्दा बढी आम्दानी गर्यो।<ref>{{cite news | title='Leo' लाई दर्शकबाट मिश्रित प्रतिक्रिया, समीक्षकबाट नकारात्मक प्रतिक्रिया; प्रशंसकहरूले यसलाई थलपति विजयको 'उत्कृष्ट प्रदर्शन' भने | website=CNBCTV18 | date=19 October 2023 | url=https://www.cnbctv18.com/entertainment/leo-gets-mixed-review-fans-call-it-thalapathy-vijay-best-performance-18097171.htm | access-date=4 February 2024 | archive-date=29 October 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231029125003/https://www.cnbctv18.com/entertainment/leo-gets-mixed-review-fans-call-it-thalapathy-vijay-best-performance-18097171.htm | url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=23 November 2023 |title=Leo विश्वव्यापी अन्तिम बक्स अफिस सङ्कलन: विजय अभिनीत फिल्म सबै समयको सबैभन्दा धेरै कमाउने तमिल फिल्म बन्यो |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/leo-worldwide-closing-box-office-collections-vijay-starrer-is-the-highest-grossing-tamil-film-of-all-time-1260510 |access-date=16 January 2024 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=23 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231123104528/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/leo-worldwide-closing-box-office-collections-vijay-starrer-is-the-highest-grossing-tamil-film-of-all-time-1260510 |url-status=live }}</ref> उनको एक्शन थ्रिलर फिल्म ''[[The Greatest of All Time]]'' ले पनि मिश्रित प्रतिक्रिया पायो, तर थिएटरमा {{INR}}४५० करोडभन्दा बढी आम्दानी गर्यो।<ref>{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=1 October 2024 |title=The GOAT अन्तिम बक्स अफिस सङ्कलन विश्वव्यापी: थलपति विजयको फिल्म रु. ४५६ करोडमा समापन; सुपरहिट |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/the-goat-final-box-office-collections-worldwide-thalapathy-vijays-action-drama-to-end-its-theatrical-showdown-at-rs-456-crore-a-super-hit-1351301 |access-date=2 October 2024 |website=[[Pinkvilla]] |language=en|archive-date=1 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241001085319/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/the-goat-final-box-office-collections-worldwide-thalapathy-vijays-action-drama-to-end-its-theatrical-showdown-at-rs-456-crore-a-super-hit-1351301 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk is a dynamic | title='GOAT' पहिलो समीक्षा UK सेन्सरबाट; विजय र वेंकट प्रभुका लागि ब्लकबस्टर संकेत | website=The Times of India | date=31 August 2024 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/goat-first-review-out-from-uk-censor-a-blockbuster-status-loading-for-vijay-and-venkat-prabhu/articleshow/112942746.cms | access-date=4 September 2024 | archive-date=1 September 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240901134551/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/goat-first-review-out-from-uk-censor-a-blockbuster-status-loading-for-vijay-and-venkat-prabhu/articleshow/112942746.cms | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web | last=Pandya | first=Sonal | title=Netflix Global Top 10: विजयको GOAT ३.८ मिलियन दृश्यसहित चौथो स्थानमा | website=Times Now | date=11 October 2024 | url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/web-series/netflix-global-top-10-vijay-goat-debuts-with-3-8-million-views-nobody-wants-this-grabs-1st-place-on-tv-list-article-114151547 | access-date=11 October 2024}}</ref> फेब्रुअरी २०२४ मा, विजयले आफूले अब केवल एउटा मात्र फिल्म गर्ने घोषणा गरे, जसको शीर्षक ''[[Jana Nayagan]]'' राखिएको छ।<ref>{{cite news |date=2 February 2024 |title=विजयले आफ्नो अन्तिम फिल्म 'Thalapathy 69' हुने पुष्टि गरे |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-confirms-his-final-film-will-be-thalapathy-69/articleshow/107351699.cms |access-date=2 February 2024 |newspaper=[[The Times of India]] |issn=0971-8257 |archive-date=4 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204101632/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-confirms-his-final-film-will-be-thalapathy-69/articleshow/107351699.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |date=2 February 2024 |title=राजनीतिक दल सुरु गरेपछि विजयले 'Thalapathy 69' अन्तिम फिल्म हुने बताए |url=https://www.thenewsminute.com/news/thalapathy-69-will-be-last-film-vijay-says-after-launching-his-political-party |access-date=2 February 2024 |work=The News Minute |archive-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202172341/https://www.thenewsminute.com/news/thalapathy-69-will-be-last-film-vijay-says-after-launching-his-political-party |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sista |first1=Pratyusha |title=Thalapathy 69 को नाम 'Jana Nayagan'; पहिलो पोस्टर सार्वजनिक |url=https://telanganatoday.com/thalapathy-69-titled-jana-nayagan-first-look-poster-released |access-date=26 January 2025 |work=[[Telangana Today]] |date=26 January 2025 |archive-date=26 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126064216/https://telanganatoday.com/thalapathy-69-titled-jana-nayagan-first-look-poster-released |url-status=live }}</ref> यो फिल्म ९ जनवरी २०२६ मा रिलिज हुने तय गरिएको थियो, तर सेन्सरसम्बन्धी समस्याका कारण ढिलाइ भयो। त्यसपछि यसको आधिकारिक प्रदर्शनभन्दा अघि नै ९ अप्रिल २०२६ मा पाइरेसी वेबसाइटहरूमा [[Jana Nayagan leak|लीक]] भएको थियो।<ref>{{Cite news |date=2026-04-11 |title=विजयको 'Jana Nayagan' विवाद: कानुनी लडाइँदेखि पाइरेसीसम्म |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thalapathy-vijay-jana-nayagan-controversy-explained-leaked-piracy-cbfc-new-release-date-tvk-kvn/article70753384.ece |access-date=2026-04-19 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ''[[The Times of India]]'' का अनुसार, उत्पादन कम्पनी [[KVN Productions]] ले बेहोरेको नोक्सानी पूर्ति गर्न विजयले अस्थायी रूपमा ''Vijay 70'' नाम दिइएको अर्को फिल्म गर्ने योजना बनाइरहेका छन्।<ref>{{Cite news |date=2026-04-15 |title='Jana Nayagan' लीक विवादबीच विजयले KVN Productions सँग अर्को फिल्म गर्ने योजना |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-plans-another-film-with-kvn-productions-amid-jana-nayagan-leak-row-report/articleshow/130254509.cms |access-date=2026-04-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>
== व्यक्तिगत जीवन ==
=== विवाह, सम्बन्ध र मित्रता ===
विजयले श्रीलंकामा जन्मिएकी तथा बेलायती तमिल मूलकी सङ्गीता सोर्नालिङ्गमसँग २५ अगस्ट १९९९ मा विवाह गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms |title=हामी किन विजयलाई मन पराउँछौं भन्ने पाँच कारण |newspaper=[[The Times of India]]|access-date=25 August 2018|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052512/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm |title=Rediff मा दक्षिण भारतीय फिल्म उद्योगका गसिप |work=Rediff |date=17 August 1998|access-date=18 July 2010|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181918/http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm|url-status=live}}</ref> उनीहरूको विवाह व्यवस्थित रूपमा सम्पन्न भएको थियो, जब सङ्गीताले १९९७ को फिल्म ''[[Kaalamellam Kaathiruppen]]'' को सेटमा एक प्रशंसकका रूपमा विजयलाई भेटेकी थिइन् र पछि दुवै परिवारबीच चिनजान भयो। उनीहरूका दुई सन्तान छन्: एक छोरा (जेसन सञ्जय) र एक छोरी (दिव्या साशा)।<ref>{{cite news |date=17 February 2021 |title=अफवाह: विजयका छोरा जेसन सञ्जयले चाँडै निर्देशनमा डेब्यू गर्ने |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/rumour-has-it-vijays-son-jason-sanjay-to-direct-the-master-actors-film-soon/articleshow/81042743.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829085004/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/rumour-has-it-vijays-son-jason-sanjay-to-direct-the-master-actors-film-soon/articleshow/81042743.cms |archive-date=29 August 2023 |access-date=29 August 2023 |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{cite news |date=21 January 2016 |title=विजयकी छोरी 'Theri' बाट अभिनयमा डेब्यू गर्ने |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-daughter-to-make-her-debut-with-theri/articleshow/50654152.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231006085241/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-daughter-to-make-her-debut-with-theri/articleshow/50654152.cms |archive-date=6 October 2023 |access-date=15 September 2023 |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> जेसन सञ्जय एक उदीयमान फिल्म निर्देशक हुन्, जसले ''Sigma'' मार्फत आफ्नो निर्देशन यात्रा सुरु गर्नेछन् र यसअघि आफ्ना बुबासँग ''Vettaikkaaran'' मा देखिएका थिए, भने दिव्या साशा पनि ''Theri'' मा आफ्ना बुबासँग देखिएकी थिइन्।<ref>{{Cite news |date=2025-12-23 |title='Sigma' टिजर: जेसन सञ्जयको निर्देशन डेब्यूले प्रभाव पारेको, प्रशंसकहरूले हिट हुने संकेत देखे |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/sigma-teaser-jason-sanjays-directorial-debut-impresses-fans-sense-a-hit/articleshow/126141509.cms |access-date=2026-04-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>
२०२५ मा, सङ्गीताले सम्बन्ध विच्छेदका लागि निवेदन दिएकी थिइन्।<ref>{{Cite web |last=Madhav |first=Pramod |date=2026-02-27 |title=अभिनेता तथा TVK प्रमुख विजयकी पत्नीले सम्बन्ध विच्छेदका लागि निवेदन दिइन् |url=https://www.indiatoday.in/movies/story/tvk-chief-and-actor-vijays-wife-files-for-divorce-accuses-him-of-infidelity-2875467-2026-02-27 |access-date=2026-02-27 |website=India Today |language=en |archive-date=28 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228005132/https://www.indiatoday.in/movies/story/tvk-chief-and-actor-vijays-wife-files-for-divorce-accuses-him-of-infidelity-2875467-2026-02-27 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Sajeev |first=Upasana |date=2026-02-27 |title=अभिनेता विजयकी पत्नीले परिवार अदालतमा सम्बन्ध विच्छेद माग गर्दै निवेदन दिइन् |url=https://www.livelaw.in/news-updates/actor-vijay-wife-divorce-petition-adultery-524930 |access-date=2026-02-27 |website=livelaw.in |language=en |archive-date=28 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228005132/https://www.livelaw.in/news-updates/actor-vijay-wife-divorce-petition-adultery-524930 |url-status=live }}</ref><ref name="N"/> २०२६ मा, उनले अर्को निवेदन दायर गर्दै विजयले आफूलाई वैवाहिक घरमा प्रवेश गर्न नदिएको र एक अज्ञात अभिनेत्रीसँग सम्बन्ध रहेको आरोप लगाइन्।<ref>{{Cite web |date=2026-03-07 |title=सङ्गीता सोर्नालिङ्गमको नयाँ निवेदन: विजयले नीलांकराइस्थित घरमा प्रवेश रोकिएको आरोप |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/regional/sankgeetha-sornalingam-files-fresh-petition-alleges-vijay-is-denying-her-entry-to-neelankarai-home-article-13853696.html |website=Moneycontrol}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Madhav |first=Pramod |date=2026-03-07 |title=विजयकी पत्नीको निवास अधिकारसम्बन्धी निवेदन सार्वजनिक |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-thalapathy-wife-sangeetha-files-fresh-plea-to-stay-in-matrimonial-home-2878608-2026-03-07 |access-date=2026-03-08 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=विजय सम्बन्ध विच्छेद: सङ्गीताले वैवाहिक घरमा बस्न अदालतको अनुमति मागिन् |url=https://www.deccanherald.com/india/tamil-nadu/sangeetha-seeks-court-direction-to-stay-in-matrimonial-house-vijay-breaks-his-silence-over-wife-seeking-divorce-3923383 |access-date=2026-03-08 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> विजय अभिनेत्री [[Trisha Krishnan]] सँग एक कार्यक्रममा देखिएपछि यस विषयले व्यापक सञ्चार माध्यमको ध्यान आकर्षित गर्यो।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=TVK प्रमुख विजय विवाह समारोहमा अभिनेत्री त्रिशासँग सहभागी |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/tvk-chief-vijay-attends-wedding-reception-with-actor-trisha-days-after-his-wife-files-for-divorce-3921104 |access-date=2026-03-08 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-05 |title=पत्नीको सम्बन्ध विच्छेद निवेदनपछि विजय र त्रिशा विवाह समारोहमा देखिँदा चर्चा |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/vijay-and-trisha-attend-kalpathi-suresh-s-sons-wedding-reception-after-his-wife-sankgeetha-filed-for-divorce-watch-101772726318991.html |access-date=2026-03-08 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
सहायक कलाकारहरू [[Sanjeev Venkat]], [[Sriman (actor)|Sriman]] र [[Srinath (Tamil actor)|Srinath]] विजयका कलेजदेखिका नजिकका मित्र हुन् र उनीहरूले उनका धेरै फिल्महरूमा अभिनय गरेका छन्। प्लेब्याक गायक [[S. N. Surendar]] विजयका मामाघरका काका हुन्, भने अभिनेता तथा क्रिकेटर [[Vikranth]] उनका एक आफन्त (कजिन) हुन्, यद्यपि उनीहरूले सँगै कुनै फिल्ममा काम गरेका छैनन्। तमिलनाडुका उपमुख्यमन्त्री [[Udhayanidhi Stalin]], जसले विजयको फिल्म ''Kuruvi'' निर्माण गरेका थिए, ले विजयलाई बाल्यकालदेखि नै “नजिकका मित्र” भनेर वर्णन गरेका छन्।<ref>{{cite news |last=Nair |first=Shilpa |title=अभिनेता विजयले ‘वंशवादी स्वार्थी परिवार’को आलोचना गरे, DMK ले आधारहीन भन्यो |work=India Today |date=28 October 2024 |access-date=8 October 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamilaga-vettri-kazhagam-tvk-rally-villupuram-bjp-dmk-corruption-2624107-2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241029051244/https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamilaga-vettri-kazhagam-tvk-rally-villupuram-bjp-dmk-corruption-2624107-2024-10-28 |archive-date=29 October 2024 |url-status=live}}</ref> पछि विजयको तमिझगा वेत्रि कझगमले चुनावमा प्रतिस्पर्धा गरेपछि उनीहरू राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वी बने, जहाँ उनले उदयनिधिका पिता तथा तमिलनाडुका वर्तमान मुख्यमन्त्री [[M. K. Stalin]] विरुद्ध प्रचार गरेका थिए।
== पुरस्कार तथा सम्मान ==
सन् १९९८ मा, विजयलाई [[Government of Tamil Nadu|तमिलनाडु सरकार]] द्वारा ''[[Kalaimaamani]]'' पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। उनले सन् २००७ मा चलचित्र क्षेत्रमा गरेको उपलब्धिका लागि [[Tamil Nadu Dr. M.G.R. Medical University|डा. एम.जी.आर. विश्वविद्यालय]]बाट [[honorary doctorate|मानार्थ विद्यावारिधि]] उपाधि प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{cite news |title=Vijay gets Doctorate |work=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-date=11 April 2017|access-date=24 November 2017}}</ref> उनले आफ्नो अभिनयका लागि अन्य धेरै पुरस्कार तथा सम्मानहरू समेत प्राप्त गरेका छन्।<ref>{{cite web |title=Thalapathy Vijay Wins Best Actor Award At Osaka Asian Film Festival In Japan |work=News18 |date=22 May 2023 |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522173400/https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html|archive-date=22 May 2023|url-status=live|access-date=22 May 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275 |title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person |date=13 December 2018|access-date=23 December 2020|archive-date=17 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417121006/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss.|url-status=live}}</ref> सन् २०१८ मा, उनले ''Mersal'' फिल्ममा गरेको अभिनयका लागि इन्टरनेशनल अचिभमेन्ट रिकग्निसन अवार्ड्समा उत्कृष्ट अन्तर्राष्ट्रिय अभिनेता पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{cite web |title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award |work=[[India Today]] |date=23 September 2018 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|access-date=31 December 2021|archive-date=31 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211231072713/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|url-status=live}}</ref>
==सन्दर्भ सामग्रीअन==
{{reflist}}
==भाइरा लिङ्कअन==
{{Commonscat|Vijay (actor)|विजय}}
* {{IMDb name|0897201}}
* {{twitter|actorvijay}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:जिउना मान्सु]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताअन]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेताअन]]
r51uowq8w487w3w2vxl5x2wsa04q2y3
धनुष
0
5742
268093
264585
2026-09-25T00:50:34Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268093
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = धनुष<br/>Dhanush
| image = Dhanush_at_60th_South_Filmfare_Awards%2C_2013.jpg
| caption = [[६०औं दक्षिण फिल्मफेयर पुरस्कार]]मी धनुष, २०१३
| birth_date = {{birth-date and age|df=yes|28 July 1983}}<ref>{{cite news | url=http://www.ibtimes.co.in/photos/dhanushs-32nd-birthday-celebration-3232-slide-23948|title=Dhanush's 32nd Birthday Celebration | work=[[International Business Times]] | date=28 July 2015 | accessdate=9 June 2016}}</ref>
| birth_place = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], भारत
| residence =
| birth_name = वेङ्कटेश प्रभु<ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-29/news-interviews/38902746_1_bollywood-debut-sharwanand-film-industry | title=Spotlight on South Indian actors now | work=The Times of India | date=29 April 2015 | accessdate=15 May 2013 | author=Trivedi, Tanvi | archive-date=27 June 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130627025305/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-29/news-interviews/38902746_1_bollywood-debut-sharwanand-film-industry }}</ref>
| occupation = {{hlist|चलचित्र अभिनेता|निर्देशक<ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/power-paandi-dhanush-turns-director-news-tamil-qjhjxefggchhg.html |title=`Power Paandi`-Dhanush turns director!<!-- Bot generated title --> |access-date=2017-08-19 |archive-date=2016-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160912224121/http://www.sify.com/movies/power-paandi-dhanush-turns-director-news-tamil-qjhjxefggchhg.html |url-status=dead}}</ref>|निर्माता|लेखक|पार्श्व गायक|गीतकार|पटकथा लेखक}}
| years_active = २००२ – वर्तमान
| spouse = [[ऐश्वर्या आर धनश]] <br><small>(२००४–वर्तमान)</small>
| awards =
| children = यत्र राजा<br> लिङ्ग राजा<ref>{{Cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/58296.html |title=Archive copy |access-date=2017-08-19 |archive-date=2012-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121202010713/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/58296.html |url-status=dead }}</ref>
| nationality = [[भारत|भारतीय]]
| parents = [[कस्तुरी राजा]] (बुबा) <br>विजयलक्ष्मी (आमा)
| relatives = [[सेल्वराघवन]] (भाइ)<br>[[रजनीकान्त]] (ससुरा) [[ऐश्वर्या आर धनश]] (श्रीमती) [[सौन्दर्या रजनीकान्त]] (साली)
| ethnicity = [[तमिल]]
| religion = [[हिन्दू धर्म]]
}}
'''वेङ्कटेश प्रभु''' (जन्म २८ जुलाई १९८४) एक भारतीय [[चलचित्र अभिनेता]], [[चलचित्र निर्माता|निर्माता]], [[चलचित्र निर्देशक|निर्देशक]], [[लेखक]], [[गीतकार]], [[पटकथा लेखक]] रे [[पार्श्व गायक]] हुन् जो [[तमिल सिनेमा]]मी काम अरन्छन ।<ref name="Indian Express on Dhanush career">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/2267314dhanush-a-script-can-create-a-star-out-of-an-actor-no-matter-how-he-looks/|title=Dhanush on being pushed into acting at 16 and judged by his looks|publisher=The Indian Express|date=18 January 2015}}</ref>
==सन्दर्भ सामग्रीअन==
{{reflist}}
==भाइरा लिङ्कअन==
{{Commons category|Dhanush|धनुष}}
* {{IMDb name|id=1333687|name=धनुष}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:जिउना मान्सु]]
[[श्रेणी:बलिउड अभिनेताअन]]
[[श्रेणी:भारतीय अभिनेताअन]]
[[श्रेणी:भारतीय गायकअन]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताअन]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेताअन]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र गायकअन]]
jc43r4v5q8wbez7a6supspzslpef8yq
बीबीसी नेपाली
0
11253
268098
265427
2026-09-25T01:29:11Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268098
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Network
| name = बीबीसी नेपाली <br>BBC Nepali
| logo = [[File:BBC News (2008).svg]]
| country = {{flagicon|United Kingdom}} [[संयुक्त अधिराज्य]] रे [[नेपाल]]
| network_type = [[रेडियो सञ्जाल]] रे [[वेबसाइट]]
| available = अन्तरराष्ट्रिय
| owner = [[बीबीसी]]
| funding = [[विदेशी तथा राष्ट्रमण्डल कार्यालय]], संयुक्त अधिराज्य
| launch_date = ७ जुन १९६९
| website = [http://www.bbc.co.uk/nepali/ बीबीसी नेपाली]
|}}
'''बीबीसी नेपाली''' (English: BBC Nepali) [[बीबीसी विश्व सेवा]] अन्तर्गत उत्पादन रे प्रसारण हुन्या २७ विदेशि भाषा सेवा मध्ये को यक हो। येइ ले [[नेपाली भाषा]] मैं [[एफएम]] रे [[इण्टरनेट]] बठेइ आफुना कार्यक्रम प्रसारण अरन्छ।.
== इतिहास ==
बीबीसी नेपाली सेवाऽ शुरुवात सन् १९६९ जुन ७ बठेइ [[बीबीसी विश्व सेवा]] मैं साप्ताहिक कार्यक्रमाऽ रूप मैं भयाऽ हो। शुरू शुरू का वर्षअन मैं कार्यक्रमअन संयुक्त अधिराज्य मैं अध्ययनरत विद्यार्थिइन बठेइ सञ्चालित थ्या। सन् १९७० मैं बीबीसी नेपाली सेवा उत्पादन हप्ताऽ ५ दिन उलपब्ध भयो, रे पछा येइ लाइ हप्ताऽ हरेक दिन उपलब्ध अरायियो। शुरूवात मैं, कार्यक्रमअन लाइ [[हङहङ]] मैं काम अद्दार्याऽ ब्रिटिश् [[गोरखा सैनिक]]अन मैं निर्देशित अरियाऽ थ्यो। पछा यो नेपाली समुदाय मैं निष्पक्ष रे विश्वसनीय समाचार प्रसारणाऽ रूप मैं व्यापक रूप ले लोकप्रिय भयो। आज दुनिया भरि का नेपाली भाषा बोल्ल्या मान्सअन बीबीसी नेपाली सेवाऽ प्रसारण सुँण्णान्।
== कार्यक्रम ==
बीबीसी नेपाली रैबार, विश्लेषण, रे छलफल मैं बढ्ता जोड़ दिन्छ। येइ ले रेड्यूँ को ४५ मिनट समय ओगटन्छ। दैनिक १५ मिनटोऽ कार्यक्रम ब्याहान ०७:१५ (युटिसी +१:३०) रे अदा-घण्टाऽ कार्यक्रम रात॒ ८:४५ बजे (युटिसी +५:४५) प्रसारण हुन्छ। सामान्यतया, अदा-घण्टाऽ कार्यक्रम जो कि रैबार रे और विशेष कार्यक्रमअन (जस्याँ कि बीबीसी साजा मुद्दा कार्यक्रमअन) मी मात्तरी केन्द्रित छ, भौती प्रभावकारि कार्यक्रमाऽ रूप मैं स्थापित होइरैछ।
== यिन लै हेर ==
* [[बीबीसी]]
* [[बीबीसी विश्व सेवा]]
* [[बीबीसी रैबार]]
* [[:Category:बीबीसी समाचारवाचकअन रे पत्रकारअन|बीबीसी समाचारवाचकअन रे पत्रकारअन]]
* [[:Category:बीबीसी टेलिभिजन समाचार कार्यक्रमअन|बीबीसी टेलिभिजन समाचार कार्यक्रमअन]]
* [[:List of BBC newsreaders and reporters]]
* [[List of former BBC newsreaders and journalists]]
* [[List of companies based in London]]
* [[List of television programmes broadcast by the BBC]]
* [[बीबीसी का स्टेसनअन]]
* [[The Green Book (BBC)|The Green Book]]
* [[ब्रिटिश टेलिभिजन]]
* [[Early television stations]]
* [[Gaelic broadcasting in Scotland]]
* [[Public service broadcasting in the United Kingdom]]
* [[Quango]], an abbreviation for quasi-autonomous non-governmental organisation
== सन्दर्भअन ==
{{reflist}}
== बाइल्ला लिङ्कअन ==
* [http://www.bbc.co.uk/nepali/ बीबीसी नेपाली]
* [https://web.archive.org/web/20130728153700/http://www.bbc.co.uk/mediaselector/check/nepali/meta/tx/nepali_1500?size=au&bgc=003399&lang=ne&nbram=1&nbwm=1 बीबीसी नेपाली सुँण]
* [http://www.nepalimutu.com/2012/04/nepali-radio-online-bbc-nepali-sewa/ बीबीसी नेपालीि सेवा औनलाइन]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[श्रेणी:बीबीसी विश्व सेवा विदेशि भाषा]]
[[श्रेणी:नेपालाऽ रेडियो स्टेसनअन]]
[[श्रेणी:नेपाली पत्रकारिता]]
[[श्रेणी:नेपाल - संयुक्त अधिराज्य सम्बन्ध]]
g261qdnw55prjsyf6pk6vlk1tvyb1qt
२०१४ फिफा विश्वकप
0
13892
268122
257823
2026-09-25T02:33:15Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268122
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox International Football Competition
| tourney_name = फिफा विश्वकप
| year = २०१४
| other_titles = कोपा डु मुन्डो डा फिफा ब्राजिल २०१४
| image =
| size =
| caption =
| country = ब्राजिल
| dates = १२ जुन- १३ जुलाई
| confederations = ५
| num_teams = ३२
| venues = १२
| cities = १२
| champion = जर्मनी
| count = ४
| second = अर्जेन्टिना
| third = नेदरल्याण्ड
| fourth = ब्राजिल
| matches = 64
| goals = 171
| attendance = {{#expr: <!--GROUP A-->62103 + 39216 + 60342 + 39982 + 69112 + 41212 + <!--GROUP B-->48173 + 40275 + 42877 + 74101 + 39375 + 62996 + <!--GROUP C-->57174 + 40267 + 68748 + 39485 + 40340 + 59095 + <!--GROUP D-->58679 + 39800 + 62575 + 40285 + 39706 + 57823 + <!--GROUP E-->68351 + 43012 + 51003 + 39224 + 40322 + 73749 + <!--GROUP F-->74738 + 39081 + 57698 + 40499 + 43285 + 48011 + <!--GROUP G-->51081 + 39760 + 59621 + 40123 + 41876 + 67540 + <!--GROUP H-->56800 + 37603 + 73819 + 42732 + 61397 + 39311 + <!--Round of 16-->57714 + 73804 + 58817 + 41242 + 67882 + 43063 + 63255 + 51227 + <!--Quarter-finals--> 74240 + 60342 + 68551 + 51179 + <!--Semi-finals--> 58141 + 63267 + <!-- Third place play-off-->68034 + <!-- Final -->74738}}
| top_scorer = {{flagicon|COL}} [[जेम्स रोडरिगेज]]<br />(६ गोल)<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/statistics/players/goal-scored.html|title=Players - Top goals|publisher=FIFA.com|access-date=2019-03-02|archive-date=2015-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150115121019/http://www.fifa.com/worldcup/statistics/players/goal-scored.html|url-status=dead}}</ref>
| player = {{flagicon|ARG}} [[लियोनेल मेस्सी]]
| goalkeeper = {{flagicon|GER}} [[म्यानुअल न्युएर]]
| young_player = {{flagicon|FRA}} [[पल पोग्बा]]
| prevseason = [[२०१० फिफा विश्वकप|२०१०]]
| nextseason = ''[[२०१८ फिफा विश्वकप|२०१८]]''
}}
'''२०१४ फिफा विश्वकप''' २० औ फिफा विश्वकप हो यो यक अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष फुटबल प्रतियोगिता हो। यो फुटबल विश्वकप ब्राजिलमी १२ जुन बठे १३ जुलाई २०१४ सम्म भया: थ्यो:।
३१ वटा देशअा राष्ट्रिय फुटबल टिमले विश्वकप फुटबलमी छनौटखी लाइ जुन २०११ बठे प्रतिस्पर्धा हुन् पस्या: हो। विश्वकप फुटबल अन्तर्गत जम्मै ६४ वटा खेल ब्राजिला १२ वटा सहरा १२ वटा स्टेडियमी भया: थ्यो। यै विश्वकपमी पैला चोटी [[गोल लाईन प्रविधि]] को प्रयोग भयाको थ्यो। यस प्रतियोगिताको फाइनल खेलमी जर्मनीले अर्जेन्टिनालाई ०-१ गोलले पराजित गर्याको थ्यो।
==आयोजक छनोट==
सन् २००३ मार्च ७ मी [[फिफा]] ले विश्वकप फुटबल सन् १९७८ पैछि पैलो पटक दक्षिण अमेरिकामी आयोजित हुने घोषणा गर्या थ्यो। ३ जुन २००३ का दिन [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल संघ]] ले '''२०१४ फिफा विश्वकप''' को फाइनल खेल [[अर्जेन्टिना]],[[ब्राजिल]] तथा [[कोलम्बिया]] ले गर्न चाहान्या कुरा घोषणा गर्याको थ्यो। पछि सन् २००४ मार्च १७ मी [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल संघ|कोनामिबोल]] ले ब्राजिललाई नै विश्वकपको पाहुनाको रुपमा सर्वसम्मतिले मतदान गरया थ्यो।
==सहभागी टिमअन==
सन् २०१३ अक्टोबरमी भयाको [[फिफा]]को ड्रमी पर्याका ३२ टिमअन <ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1572890/world-cup-seeds-based-october-world-ranking?cc=5739 |title=World Cup seeds to be based on October world ranking |publisher=Espn Fc |date=4 October 2013 |accessdate=12 January 2014}}</ref> यस टुर्नामेन्टमी छनौट भयाको थ्यो।
{{col begin}}
{{col-4}}
;[[एसियाइ फुटबल सङ्गठन|एसियाइ फुटबल सङ्गठन (AFC)]] (४)
* {{fb|AUS}} (६२)
* {{fb|IRN}} (४३)
* {{fb|JPN}} (४६)
* {{fb|KOR}} (५७)
;[[अफ्रिकी फुटबल संघ|अफ्रिकी फुटबल संघ (CAF)]] (५)
* {{fb|ALG}} (२२)
* {{fb|CMR}} (५६)
* {{fb|GHA}} (३७)
* {{fb|CIV}} (२३)
* {{fb|NGA}} (४४)
{{col-4}}
;[[उत्तर, मध्य अमेरिका र क्यारिबियन फुटबल सङ्घ|उत्तर, मध्य अमेरिका र क्यारिबियन फुटबल सङ्घ (CONCACAF)]] (४)
* {{fb|CRC}} (२८)
* {{fb|HON}} (३४)
* {{fb|MEX}} (२०)
* {{fb|USA}} (१३)
;[[दक्षिण अमेरिकी फुटबल संघ|दक्षिण अमेरिकी फुटबल संघ (CONMEBOL)]] (६)
* {{fb|ARG}} (५)
* {{fb|BRA}} (३) (आयोजक)
* {{fb|CHI}} (१४)
* {{fb|COL}} (८)
* {{fb|ECU}} (२२)
* {{fb|URU}} (६)
{{col-4}}
;[[यूरोपीय फुटबल संघहरुको संघ|यूरोपीय फुटबल संघहरुको संघ (UEFA)]] (१३)
* {{fb|BEL}} (११)
* {{fb|BIH}} (२१)
* {{fb|CRO}} (१८)
* {{fb|ENG}} (१०)
* {{fb|FRA}} (१७)
* {{fb|GER}} (२)
* {{fb|GRE}} (१२)
* {{fb|ITA}} (९)
* {{fb|NED}} (१५)
* {{fb|POR}} (४)
* {{fb|RUS}} (१९)
* {{fb|ESP}} (१)
* {{fb|SUI}} (६)
{{col-4}}
<!-- This map should not be removed as it is shows the status of qualification by failed or not enter-->
[[File:2014 world cup qualification.PNG|thumb|350px|{{legend|#000cff|राष्ट्र विश्वकपका लागि छनौट}} {{legend|#ffb400|राष्ट्र छनौट नसकेका}} {{legend|black|राष्ट्र सफल नभएका}} {{legend|#ababab|फिफा सदस्य नभएका राष्ट्र}}]]
{{col end}}
==खेल भयाको स्थानअन==
सन् २०१४ को विश्वकपको लागि [[ब्राजिल|ब्राजिला]] १२ वटा शहर निर्धारित गरियाको थ्यो।<ref>{{cite web|url= http://globoesporte.globo.com/platb/memoriaec/2009/05/31/sedes-da-copa-de-1950-voltam-no-mundial-de-2014/ |title=Host cities in 1950 FIFA World Cup |publisher=Colunas.globoesporte.com |accessdate=9 October 2011}}</ref> टुर्नामेन्टको फाइनल म्याच [[ब्राजिल]]को [[मराकाना स्टेडियम]],[[रियो दी जेनेरियो|रियो दी जिनेरियो]]मी भयाको थ्यो ।<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25187878|title=2014 FIFA World Cup: Luck of the draw 'an essential component'|date=2 December 2013|publisher=BBC}}</ref>
<center>
{{Clear}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
![[रियो दी जेनेरियो]], [[रियो दी जेनेरियो (राज्य)|रियो]]
![[ब्रसिलिया]], [[ब्राजिल|राजधानी]]
![[साओ पाउलो]], [[साओ पाउलो (राज्य)|साओ]]
![[फोर्टअलेजा]], [[सिएरा|सि]]
|-
|[[मराकाना स्टेडियम]]
|[[गरिन्चा स्टेडियम]]
|[[अरेना डी साओ पाउलो]]
|[[एस्टेडियो कास्टेलाओ]]
|-
|
<small>{{Coord|22|54|43.8|S|43|13|48.59|W|region:ZA_type:landmark|display=inline|name=मराकाना स्टेडियम}}
|
<small>{{Coord|15|47|0.6|S|47|53|56.99|W|region:ZA-WC_type:landmark_source:dewiki|display=inline|name= गरिन्चा स्टेडियम}}
|
<small>{{Coord|23|32|43.91|S|46|28|24.14|W|type:landmark_source:dewiki|display=inline|name= अरेना डी साओ पाउलो}}</small>
|
<small>{{Coord|3|48|26.16|S|38|31|20.93|W|type:landmark|display=inline|name=एस्टेडियो कास्टेलाओ}}</small>
|-
|[[File:Maracana Stadium June 2013.jpg|200px]]
|[[File:Brasilia Stadium - June 2013.jpg|200px]]
|[[File:Arena Corinthians West Building.jpg|200px]]
|[[File:Fortaleza Arena on March 2014..jpg|200px]]
|-
![[बेलो होरिजेन्टो]]
!rowspan="8" colspan="2"|{{location map+ |float=middle|Brazil |width=500|caption= |places=
{{location map~ |Brazil |lat=-19.5157 |long=-43.5815 |label=[[बेलो होरिजेन्टो]] |position=right}}
{{location map~ |Brazil |lat=-16.00 |long=-47.60 |label=[[ब्रसिलिया]] |position=right}}
{{location map~ |Brazil |lat=-3.807267 |long=-38.522481 |label=[[फोर्टअलेजा]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-30.060420 |long=-51.213338 |label=[[पोर्टो अलेग्रे]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-23.600112 |long=-46.720227 |label=[[साओ पाउलो]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-22.548118 |long=-43.1348 |label=[[ रियो दी जिनेरियो]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-12.919164 |long=-38.427078 |label=[[साल्भाडोर]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-5.47 |long=-35.12 |label=[[नोर्टे|नटल]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-15.35 |long=-56.05 |label=[[कुइबा]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-25.25 |long=-49.15 |label=[[कुर्टिबा]] |position=bottom}}
{{location map~ |Brazil |lat=-3.06 |long=-60.01 |label=[[मनाउस]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-8.03 |long=-35.00 |label=[[रेसिफ]] |position=left }}
}}
![[पोर्टो अलेग्रे]], [[रियो ग्रान्डे डी सुल|रियो ग्राण्डे]]
|-
|[[मिनेईराओ]]
|[[बेइरा रियो]]
|-
|
<small>{{Coord|19|51|57|S|43|58|15|W|display=inline|format=dms|type:landmark_scale:3000|name=मिनेईराओ}}</small>
|
<small>{{Coord|30|3|56.21|S|51|14|9.91|W|display=inline|format=dms|type:landmark_scale:3000|name=बियेरा रियो}}</small>
|-
|
|[[File:Portoalegre_aerea_arenabeirario.jpg|200px]]
|-
![[साल्भाडोर, बहिया|साल्भाडोर]]
![[रेसिफ]]
|-
|[[अरेना फोंटे नोभा]]
|[[अरेना पेर्नाम्बुको]]
|-
|
<small>{{Coord|12|58|43|S|38|30|15|W|display=inline|format=dms|type:landmark_scale:3000|name= अरेना फोंटे नोभा}}</small>
|
<small>{{Coord|8|2|24|S|35|0|29|W|display=inline|format=dms|type:landmark_scale:3000|name=अरेना पेर्नाम्बुको}}</small>
|-
|[[File:Itaipava Arena - March 2013.jpg|200px]]
|[[File:Itaipava Arena Pernambuco - Recife, Pernambuco, Brasil.jpg|200px]]
|-
![[कुइबा]]
![[मनाउस]]
![[एरेना डास डुनास|नटल]]
![[कुरिटिबा]]
|-
|[[अरेना पान्टानल]]
|[[अरेना डी अमजोनिया]]
|[[अरेना डास डुनास]]
|[[अरेना डा बैक्साडा]]
|-
|
<small>{{Coord|15|36|11|S|56|7|14|W|region:ZA_type:landmark|display=inline|name=अरेना पान्टानल}}</small>
|
<small>{{Coord|3|4|59|S|60|1|41|W|type:landmark_source:dewiki|display=inline|name=अरेना अमोजोनिया}}</small>
|
<small>{{Coord|5|49|44.18|S|35|12|49.91|W|format=dms |region:ZA_type:landmark_source:ptwiki |display=inline|name=अरेना डास डुनास}}</small>
|
<small>{{Coord|25|26|54|S|49|16|37|W|type:landmark|display=inline|name=अरेना डी बैक्सडा}}</small>
|-
|[[File:Cuiaba Arena.jpg|200px]]
|[[File:Amazonia Arena.jpg|200px]]
|[[File:Natal, Brazil - Arena das Dunas.jpg|200px]]
|[[File:Arenadabaixada2.jpg|200px]]
|}
</center>
==खेलअन==
म्याचको तालिका [[फिफा]] मुख्यालय ज्युरिखमी सन् २०११ अक्टोबर २०११ गरियया त्यस्तै किक-अफ समय २७ सेप्टेम्बर २०१२ को दिन गरियाको रे अन्तिम ड्र का साथै सात वटाआ म्याचको समय [[फिफा]]ले मिया थ्यो ।
[[File:2014 world cup.png|right|thumb|500px|{{col-start}} {{col-4}} {{legend|#2b42a3|च्याम्पियन}} {{legend|#34c0be|उप-बिजेता}} {{col-4}} {{legend|#269c5a|तेश्रो स्थान}} {{legend|#81c846|चौथौ स्थान}} {{col-4}} {{legend|#e4e454|क्वार्टर-फाइनल}} {{legend|#f4d4ac|राउण्ड अफ १६}} {{col-4}} {{legend|#b94954|समुह चरण}} {{col-end}}]] <!-- Note: background colour style shown here for later use, when colour codes used in map determined: <span style="background-color:yellow">text here</span>--->
===समुह चरण===
समुह बिजेता तथा उप-बिजेता अन्तिम १६ को लागि छनौट हुन्या छ ।
'''अंक समान भयाको अवस्थामी'''
समुहमी भया सब्बै टिमको अंक यस अनुसार बाँडफाँड गरिन्या छ-
# सब्बैभन्दा बढी अंक समुह चरणबाट
# गोल अन्तर समुह चरणबाट
# सब्बैभन्दा बढी गोल समुह चरणबाट
# टाई भया म्याचमी सबैभन्दा बढी अंक
# टाई भया म्याचमी गोल अन्तर
# टाई भया म्याचमी सबैभन्दा बढी गोल
# अरु कुनै किसिमको बिबाद भएमी फिफाले निर्णय लिन्याङ
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!colspan=2|समूह टेबलमी संकेत
|-
| style="background:#cfc; width:20px;"|
|align=left|अन्तिम १६ को चरणमी छनौट भया टिम
|-
| style="background:#fcc; width:20px;"|
|align=left|लिगबाट बाहिरिया टिम
|}
''तालिकामी दिईयाको समय [[नेपालको प्रमाणिक समय]] [[नेपालको प्रमाणिक समय|यूटीसी +५:४५]] अनुसार दिइयाको छ ।''
====समुह A====
{{2014 FIFA World Cup Group A table}}
{{Football box
|date=१३ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|BRA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group A#Brazil v Croatia|३-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186456/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CRO}}
|goals1=[[नेयमार]] {{goal|२९||७१|pen.}}<br />[[ओस्कार|ओस्कार]] {{goal|९०+१}}
|goals2= [[मार्सेलो]] {{goal|११|o.g.}}{{refn|group=nb|विश्वकप फुटबलको इतिहासमा पहिलो पटक ब्राजिलको खेलाडीद्वारा आत्मघाती गोल गरिएको हो ।<ref>{{cite web|title=Neymar fires Brazil to comeback victory|url=http://www.fifa.com/worldcup/news/y=2014/m=6/news=neymar-fires-brazil-to-comeback-victory-2368620.html|publisher=FIFA|accessdate=12 June 2014|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224014013/https://www.fifa.com/worldcup/news/neymar-fires-brazil-to-comeback-victory-2368620|url-status=dead}}</ref>}}
|stadium=[[एरेना डी साओ पाउलो]], [[साओ पाउलो]]
|attendance= ६२,१०३<ref>{{cite web |url=http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/92/26/eng_01_0612_bra-cro_fulltime.pdf |title=Match report – Brazil–Croatia |work=FIFA.com |format=PDF |date=12 June 2014 |accessdate=13 June 2014 |archive-date=29 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629232455/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/92/26/eng_01_0612_bra-cro_fulltime.pdf |url-status=dead }}</ref>
|referee=
}}
----
{{Football box
|date=१३ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|MEX}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group A#Mexico v Cameroon|१-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186492/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CMR}}
|goals1=[[ओरिब पेराल्टा|पेराल्टा]] {{goal|६१}}
|goals2=
|stadium=[[एरेना डास डुनास]], [[नटल]]
|attendance= ३९.२१६
|referee=
}}
----
{{Football box
|date=१८ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|BRA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group A#Brazil v Mexico|०-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186509/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|MEX}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[एस्टेडियो कास्टेलाओ]], [[फोर्टअलेजा]]
|attendance= ६०,३४२
|referee=
}}
----
{{Football box
|date=१९ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|CMR}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group A#Cameroon v Croatia|०-४]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186453/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CRO}}
|goals1=
|goals2=[[इभिका ओलिक|ओलिक]] {{goal|11}}<br />[[इभान पेरिसिक|पेरिसिक]] {{goal|48}}<br />[[मारियो मान्जुकिक|मान्जुकिक]] {{goal|61||73}}
|stadium=[[एरेना अमोजोनिया]], [[मनाउस]]
|attendance=३९,९८२
|referee=[[पेड्रो प्रोएन्का]] ([[पोर्चुगल]])
}}
----
{{Football box
|date=२४ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|CMR}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group A#Cameroon v Brazil|१-४]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186472/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|BRA}}
|goals1 =[[जोएल मटिप|मटिप]] {{goal|२६}}
|goals2= [[नेयमार]] {{goal|१७||३५}}<br>[[फ्रेड (फुटबलर)|फ्रेड]] {{goal|४९}}<br>[[फर्नान्डीन्हो]] {{goal|84}}
|stadium=[[गरिन्चा स्टेडियम]], [[ब्रसिलिया]]
|attendance= ६९,११२
|referee=
}}
----
{{Football box
|date=२४ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|CRO}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group A#Croatia v Mexico|१-३]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186452/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|MEX}}
|goals1=[[इभान पेरिसिक|पेरिसिक]] {{goal|८७}}
|goals2=[[राफेल मार्क्वेज|मार्क्वेज]] {{goal|७२}}<br />[[अन्द्रेस गुअरडाडो|गुअरडाडो]] {{goal|७५}}<br />[[जेभियर हर्नानडेज बलकजर|हर्नानडेज]] {{goal|८२}}
|stadium=[[अरेना पेर्नाम्बुको]], [[रेसिफ]]
|attendance= ४१,२१२
|referee=
}}
====समुह B====
{{2014 FIFA World Cup Group B table}}
{{Football box
|date=१४ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|ESP}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group B#Spain v Netherlands|१-५]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186510/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|NED}}
|goals1=[[जावी अलोन्सो|अलोन्सो]] {{goal|२७|pen.}}
|goals2=[[रोविन भ्यान पर्सी|भ्यान पर्सी]] {{goal|४४||७२}}<br />[[आर्जेन रोबेन|रोबेन]] {{goal|५३||८०}}<br />[[स्टिभन डी भ्रिज|डी भ्रिज]] {{goal|६५}}
|stadium=[[अरेना फोंटे नोभा]], [[साल्भाडोर]]
|attendance=४८,१७३
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १४ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|CHI}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group B#Chile v Australia|३-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186473/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|AUS}}
|goals1=[[एलेक्सिस स्यान्चेज|स्यान्चेज]] {{goal|१२}}<br />[[जर्ज भालडिभिया|भालडिभिया]] {{goal|१४}}<br />[[जिन ब्युसेगर|ब्युसेगर]] {{goal|९०+२}}
|goals2=[[टिम काहिल|काहिल]] {{goal|३५}}
|stadium=[[अरेना पान्टनाल]], [[कुइबा]]
|attendance=४०,२७५
|referee=
}}
----
{{Football box
|date=१८ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|AUS}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group B#Australia v Netherlands|२-३]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186478/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|NED}}
|goals1=
|goals1=[[टिम काहिल|काहिल]] {{goal|21}}<br />[[माइल जेडिनक|जेडिनक]] {{goal|54|pen.}}
|goals2=[[आर्जेन रोबेन|रोबेन]] {{goal|20}}<br />[[रोविन भ्यान पर्सी|भ्यान पर्सी]] {{goal|58}}<br />[[मेम्फिस डिपे|डिपे]] {{goal|68}}
|stadium=[[बियेरा-रिओ]], [[पोर्टो अलेग्रे]]
|attendance=४२,८७७
|referee=[[जमेल हाइमोडी]] ([[अल्जेरिया]])
}}
----
{{Football box
|date=१९ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|ESP}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group B#Spain v Chile|०-२]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186498/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CHI}}
|goals1=
|goals2=[[एड्वार्डो भर्गस|भर्गस]] {{goal|20}}<br />[[चार्लिज एरान्ग्विज|एरान्ग्विज]] {{goal|43}}
|stadium=[[मराकाना स्टेडियम]], [[रियो दी जिनेरियो]]
|attendance=७४,१०१
|referee=[[मार्क गिजर]] ([[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]])
}}
----
{{Football box
|date=२३ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|AUS}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group B#Australia v Spain|०-३]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186467/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=[[डेविड भिया|भिया]] {{goal|३६}}<br />[[फर्नान्डो टोरेस|टोरेस]] {{goal|६९}}<br />[[जुआन माटा|माटा]] {{goal|८२}}
|stadium=[[अरेना डा बैक्स्डा]], [[कुरिटिबा]]
|attendance= ३९,३७५
|referee=
}}
----
{{Football box
|date=२३ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|NED}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group B#Netherlands v Chile|२-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186470/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CHI}}
|goals1=[[लेरोय फर|फर]] {{goal|७७}}<br />[[मेमफिस डेपेय|मेमफिस]] {{goal|९०+२}}
|goals2=
|stadium=[[अरेना डी साओ पाउलो]], [[साओ पाउलो]]
|attendance= ६२,९९६
|referee=
}}
====समुह C====
{{2014 FIFA World Cup Group C table}}
{{Football box
|date= १४ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|COL}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group C#Colombia v Greece|३-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186471/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|GRE}}
|goals1=[[पाब्लो अर्मेरो|अर्मेरो]] {{goal|५}}<br />[[टेओफिलो गुटिएरेज|गुटिएरेज]] {{goal|५८}}<br />[[जमेस रोडरिगेज|रोडरिगेज]] {{goal|९०+३}}
|goals2=
|stadium=[[मिनेराओ स्टेडियम]], [[बेलो होरिजेंटो]]
|attendance= ५७,१७४
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १५ जुन २०१४
|time= बिहान ६:४५
|team1={{fb|CIV}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group C#Ivory Coast v Japan|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186507/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|JPN}}
|goals1=[[विलफ्रिड बोनी|बोनी]] {{goal|६४}}<br>[[गेर्भिन्हो]] {{goal|६६}}
|goals2=[[किसुके होन्डा|होन्डा]] {{goal|१६}}
|stadium=[[अरेना पेर्नाम्बुको]], [[रेसिफ]]
|attendance=४०,२६७
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १९ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|COL}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group C#Colombia v Ivory Coast|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186468/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CIV}}
|goals1=[[जेम्स रोडरिगेज|रोडरिगेज]] {{goal|६४}}<br />[[जुआन फर्नान्डो क्विन्टेरो|क्विन्टेरो]] {{goal|७०}}
|goals2=[[गर्भिन्हो]] {{goal|७३}}
|stadium=[[गरिन्चा स्टेडियम]], [[ब्रसिलिया]]
|attendance=६८,७४८
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २० जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|JPN}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group C#Japan v Greece|०-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186454/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|GRE}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[एरेना डास डुनास]], [[नटल]]
|attendance= ३९,४८५
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २५ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|JPN}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group C#Japan v Colombia|१-४]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186457/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|COL}}
|goals1=[[शिन्जी ओकाजाकी|ओकाजाकी]] {{goal|४५+१}}
|goals2=[[जुआन गुइल्लेरमो कुआडराडो|कुआडराडो]] {{goal|१७|pen.}}<br />[[ज्याक्सन मार्टिनेज|मार्टिनेज]] {{goal|५५||८२}}<br />[[जेम्स रोडरिगेज|रोडरिगेज]] {{goal|९०}}
|stadium=[[अरेना पान्टनाल]], [[कुइबा]]
|attendance= ४०,३४०
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २५ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|GRE}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group C#Greece v Ivory Coast|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186455/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CIV}}
|goals1=[[एन्ड्रीआस समारिस|समारिस]] {{goal|४२}}<br />[[जर्जियोस समारस|समारस]] {{goal|९०+३|pen.}}
|goals2=[[विलफ्रिड बोनी|बोनी]] {{goal|७४}}
|stadium=[[एस्टेडियो कास्टेलाओ]], [[फोर्टअलेजा]]
|attendance= ५९,०९५
|referee=
}}
====समुह D====
{{2014 FIFA World Cup Group D table}}
{{Football box
|date= १५ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|URU}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group D#Uruguay v Costa Rica|१-३]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186489/report.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CRC}}
|goals1=[[एडिन्सन काभानी|काभानी]] {{goal|२४|pen.}}
|goals2=[[जोएल क्याम्पबेल|क्याम्पबेल]] {{goal|५४}}<br />[[ओस्कार डुआर्टे|डुआर्टे]] {{goal|५७}}<br />[[मारको उरेना|उरेना]] {{goal|८४}}
|stadium=[[एस्टेडियो कास्टेलाओ]], [[फोर्टअलेजा]]
|attendance=५८,६७९
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १५ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|ENG}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group D#England v Italy|१-२]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186513/report.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ITA}}
|goals1=[[ड्यानियल स्टरिज|स्टरिज]] {{goal|३७}}
|goals2=[[क्लाउडियो मार्चिसियो|मार्चिसियो]] {{goal|३५}}<br />[[मारियो बालोटेली|बालोटेली]] {{goal|५०}}
|stadium=[[एरेना अमोजोनिया]], [[मनाउस]]
|attendance=३९,८००
|referee=
}}
----
{{Football box
|date=२० जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|URU}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group D#Uruguay v England|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186486/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ENG}}
|goals1=[[लुईस स्वारेज|स्वारेज]] {{goal|३९||८५}}
|goals2=[[वाइने रूनी|रूनी]] {{goal|७५}}
|stadium=[[अरेना डी साओ पाउलो]], [[साओ पाउलो]]
|attendance= ६२,५७५
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २० जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|ITA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group D#Italy v Costa Rica|०-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186500/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CRC}}
|goals1=
|goals2=[[ब्रायन रुइज|रुइज]] {{goal|४४}}
|stadium=[[अरेना पेर्नाम्बुको]], [[रेसिफ]]
|attendance= ४०,२८५
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २४ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|ITA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group D#Italy v Uruguay|०-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186465/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|URU}}
|goals1=
|goals2= [[डिएगो गोडिन|गोडिन]] {{goal|८१}}
|stadium=[[एरेना डास डुनास]], [[नटल]]
|attendance= ३९,७०६
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २४ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|CRC}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group D#Costa Rica v England|०-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186484/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[मिनेराओ स्टेडियम]], [[बेलो होरिजेंटो]]
|attendance= ५७,८२३
|referee=
}}
====समुह E====
{{2014 FIFA World Cup Group E table}}
{{Football box
|date= १५ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|SUI}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group E#Switzerland v Ecuador|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186494/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ECU}}
|goals1=[[एडमिर मेहमेदी|मेहमेदी]] {{goal|४८}}<br />[[हरिस सेफेरोभिक|सेफेरोभिक]] {{goal|९०+३}}
|goals2=[[एन्नेर भ्यालेन्सिया|ए.भ्यालेन्सिया]] {{goal|२२}}
|stadium=[[गरिन्चा स्टेडियम]], [[ब्रसिलिया]]
|attendance=६८,३५१
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १६ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|FRA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group E#France v Honduras|३-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186496/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|HON}}
|goals1=[[करिम बेन्जेमा|बेन्जेमा]] {{goal|४५|pen.|७२}}<br>[[नोएल भल्लाडरेस|भल्लाडरेस]] {{goal|४८|o.g.}}
|goals2=
|stadium=[[बियेरा-रिओ]], [[पोर्टो अलेग्रे]]
|attendance=४३,०१२
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २१ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|SUI}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group E#Switzerland v France|२-५]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186514/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|FRA}}
|goals1=[[ब्लेरिम जेमाइली|जेमाइली]] {{goal|८१}}<br />[[ग्रानिट हाका|हाका]] {{goal|८७}}
|goals2=[[ओलिभर जिराउ|जिराउ]] {{goal|१७}}<br />[[ब्लेज मचुईडी|मचुईडी]] {{goal|१८}}<br />[[मथिउ भल्बुएना|भल्बुएना]] {{goal|४०}}<br />[[करिम बेन्जेमा|बेन्जेमा]] {{goal|६७}}<br />[[मौस्सा सिस्सोको|सिस्सोको]] {{goal|७३}}
|stadium=[[अरेना फोंटे नोभा]], [[साल्भाडोर]]
|attendance= ५१,००३
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २१ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|HON}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group E#Honduras v Ecuador|१-२]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186463/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ECU}}
|goals1=[[कार्लो कोस्टली|कोस्टली]] {{goal|३१}}
|goals2=[[इन्नर भ्यालेन्सिया|इन.भ्यालेन्सिया]] {{goal|३४||६५}}
|stadium=[[अरेना डा बैक्स्डा]], [[कुरिटिबा]]
|attendance= ३९,२२४
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २६ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|HON}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group E#Honduras v Switzerland|०-३]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186482/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=
|goals2=[[हेर्डन सागिरी|सागिरी]] {{goal|६||३१||७१}}
|stadium=[[एरेना अमोजोनिया]], [[मनाउस]]
|attendance= ४०,३२२
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २६ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|ECU}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group E#Ecuador v France|०-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186515/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[मराकाना स्टेडियम]], [[रियो दी जिनेरियो]]
|attendance= ७३,७४९
|referee=
}}
====समुह F====
{{2014 FIFA World Cup Group F table}}
{{Football box
|date= १६ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|ARG}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group F#Argentina v Bosnia and Herzegovina|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186477/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|BIH}}
|goals1=[[साद कोलासिनाक|कोलासिनाक]] {{goal|३|o.g.}}<br />[[लियोनेल मेस्सी|मेस्सी]] {{goal|६५}}
|goals2=[[भेडाड इबिसेभिक|इबिसेभिक]] {{goal|८४}}
|stadium=[[मराकाना स्टेडियम]], [[रियो दी जिनेरियो]]
|attendance=७४,७३८
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १७ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|IRN}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group F#Iran v Nigeria|०-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186505/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|NGA}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[अरेना डा बैक्स्डा]], [[कुरिटिबा]]
|attendance=
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २१ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|ARG}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group F#Argentina v Iran|१-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186466/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|IRN}}
|goals1=[[लियोनेल मेस्सी|मेस्सी]] {{goal|९०+१}}
|goals2=
|stadium=[[मिनेराओ स्टेडियम]], [[बेलो होरिजेंटो]]
|attendance=५७,६९८
|referee=[[मिलोराड म्याजिक]] ([[सर्बिया]])
}}
----
{{Football box
|date= २२ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|NGA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group F#Nigeria v Bosnia and Herzegovina|१-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186511/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|BIH}}
|goals1=[[पिटर ओडेमविङगी|ओडेमविङगी]] {{goal|२९}}
|goals2=
|stadium=[[अरेना पान्टनाल]], [[कुइबा]]
|attendance= ४०,४९९
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २५ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|NGA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group F#Nigeria v Argentina|२-३]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186458/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ARG}}
|goals1=[[अहमद मुसा|मुसा]] {{goal|४||४७}}
|goals2=[[लियोनेल मेस्सी|मेस्सी]] {{goal|३||४५+१}}<br />[[मार्कोस रोजो|रोजो]] {{goal|५०}}
|stadium=[[बियेरा-रिओ]], [[पोर्टो अलेग्रे]]
|attendance=४३,२८५
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २५ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|BIH}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group F#Bosnia and Herzegovina v Iran|३-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186464/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|IRN}}
|goals1=[[एडिन जेको|जेको]] {{goal|२३}}<br />[[मिरालेम जनिच|जनिच]] {{goal|५९}}<br />[[अभडिजा साजेभिच|साजेभिच]] {{goal|८३}}
|goals2=[[रेजा घुचनेझाद|घुचनेझाद]] {{goal|८२}}
|stadium=[[अरेना फोंटे नोभा]], [[साल्भाडोर]]
|attendance= ४८,०११
|referee=
}}
====समूह G====
{{2014 FIFA World Cup Group G table}}
{{Football box
|date= १६ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|GER}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group G#Germany v Portugal|४-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186475/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|POR}}
|goals1=[[थोमस मुलर|मुलर]] {{goal|१२|pen.|४५+१||७८}}<br />[[म्याट्स हम्मेल्स|हम्मेल्स]] {{goal|३२}}
|goals2=
|stadium=[[अरेना फोंटे नोभा]], [[साल्भाडोर]]
|attendance= ५१,०८१
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १७ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|GHA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group G#Ghana v United States|१-२]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186512/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|USA}}
|goals1=[[आन्द्रे एयु|एयु]] {{goal|८२}}
|goals2=[[क्लिन्ट डेम्प्से|डेम्प्से]] {{goal|१}}<br />[[जोन एन्थोनी ब्रुक्स|ब्रुक्स]] {{goal|८६}}
|stadium=[[एरेना डास डुनास]], [[नटल]]
|attendance= ३९,७६०
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २२ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|GER}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group G#Germany v Ghana|२-२]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186493/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|GHA}}
|goals1=[[मारिओ गोत्जे|गोत्जे]] {{goal|५१}}<br />[[मिरोस्लाभ क्लोजे|क्लोजे]] {{goal|७१}}{{refn|group=nb|विश्वकप फुटबल म्याचमा सबैभन्दा बढी '''१५''' गोलका साथ् क्लोजेले ब्राजिलका [[रोनाल्डो]]को बराबरी गरेका छन् ।<ref>{{cite web|title=GER-GHA|url=http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186493/match-report.html|publisher=FIFA|accessdate=21 June 2014|archive-date=23 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140623112932/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186493/match-report.html|url-status=dead}}</ref>}}
|goals2=[[आन्द्रे अयेव|अयेव]] {{goal|५४}}<br />[[असमोह ज्ञान|ज्ञान]] {{goal|६३}}
|stadium=[[एस्टेडियो कास्टेलाओ]], [[फोर्टअलेजा]]
|attendance= ५९,६२१
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २३ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|USA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group G#United States v Portugal|२-२]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186483/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|POR}}
|goals1=[[जेरमाइने जोन्स|जोन्स]] {{goal|६४}}<br />[[क्लिन्ट डेम्प्से|डेम्प्से]] {{goal|८१}}
|goals2=[[नानी]] {{goal|५}}<br />[[सिलभेस्ट्रे भरेला|भरेला]] {{goal|९०+५}}
|stadium=[[एरेना अमोजोनिया]], [[मनाउस]]
|attendance= ४०,१२३
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २६ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|USA}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group G#United States v Germany|०-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186469/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|GER}}
|goals1=
|goals2=[[थोमस मुलर|मुलर]] {{goal|५५}}
|stadium=[[अरेना पेर्नाम्बुको]], [[रेसिफ]]
|attendance= ४१,८७६
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २६ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|POR}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group G#Portugal v Ghana|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186476/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|GHA}}
|goals1=[[जोन बोये|बोये]] {{goal|३१|o.g.}}<br />[[क्रिष्टियानो रोनाल्डो|रोनाल्डो]] {{goal|८०}}
|goals2=[[असामोह ज्ञान|ज्ञान]] {{goal|५७}}
|stadium=[[गरिन्चा स्टेडियम]], [[ब्रसिलिया]]
|attendance= ६७,५४०
|referee=
}}
====समुह H====
{{2014 FIFA World Cup Group H table}}
{{Football box
|date= १७ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|BEL}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group H#Belgium v Algeria|२-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186479/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ALG}}
|goals1= [[मराउने फेलानी|फेलानी]] {{goal|70}}<br />[[ड्रिस मर्टेन्स|मर्टेन्स]] {{goal|80}}
|goals2= [[सोफियाने फेघोली|फेघोली]] {{goal|25|pen.}}
|stadium=[[मिनेराओ स्टेडियम]], [[बेलो होरिजेंटो]]
|attendance=५६,८००
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १८ जुन २०१४
|time= बिहान ३:४५
|team1={{fb|RUS}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group H#Russia v South Korea|१-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186499/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|KOR}}
|goals1= [[एलेक्जेण्डर कर्जाकोभ|कर्जाकोभ]] {{goal|74}}
|goals2= [[लि केउन-हो]] {{goal|68}}
|stadium=[[अरेना पान्टनाल]], [[कुइबा]]
|attendance= ३७,६०३
|referee=[[नेस्टर पिटाना]] ([[अर्जेन्टिना फुटबल संघ|अर्जेन्टिना]])
}}
----
{{Football box
|date= २२ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|BEL}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group H#Belgium v Russia|१-०]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186481/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|RUS}}
|goals1=[[डिभोक ओरीजी|ओरीजी]] {{goal|८८}}
|goals2=
|stadium=[[मराकाना स्टेडियम]], [[रियो दी जिनेरियो]]
|attendance=७३,८१९
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २३ जुन २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1={{fb|KOR}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group H#South Korea v Algeria|२-४]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186495/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ALG}}
|goals1=[[सोन हेउङग-मिन|सोन]] {{goal|५०}}<br />[[को जे-चेओल|को]] {{goal|७२}}
|goals2=[[इस्लाम स्लीमानी|स्लीमानी]] {{goal|२६}}<br />[[रफिक हल्लिचे|हल्लिचे]] {{goal|२८}}<br />[[अब्देलमोउमेन जबोउ|जबोउ]] {{goal|३८}}<br />[[यासिन ब्राहिमी|ब्राहिमी]] {{goal|६२}}
|stadium=[[बियेरा-रिओ]], [[पोर्टो अलेग्रे]]
|attendance= ४२,७३२
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २७ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|KOR}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group H#South Korea v Belgium|०-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186480/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=[[जन भर्टोनघेन|भर्टोनघेन]] {{goal|७८}}
|stadium=[[अरेना डी साओ पाउलो]], [[साओ पाउलो]]
|attendance= ६१,३९७
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २७ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|ALG}}
|score=[[:en:2014 FIFA World Cup Group H#Algeria v Russia|१-१]]
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186506/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|RUS}}
|goals1=[[इस्लाम स्लीमानी|स्लीमानी]] {{goal|६०}}
|goals2=[[अलेक्जेन्डर कोकोरिन|कोकोरिन]] {{goal|६}}
|stadium=[[अरेना डा बैक्स्डा]], [[कुरिटिबा]]
|attendance= ३९,३११
|referee=
}}
===नक-आउट चरण===
{{main|२०१४ फिफा विश्वकप नक-आउट चरण}}
{{२०१४ फिफा विश्वकप नक-आउट चरण}}
====अन्तिम १६====
{{Football box
|date= २८ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1= {{fb|BRA}}
|score= १-१
|aet=yes
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186487/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|CHI}}
|goals1=[[डेविड लुइज]] {{goal|१८}}
|goals2=[[एलेक्सिस स्यान्चेज|स्यान्चेज]] {{goal|३२}}
|stadium=[[मिनेराओ स्टेडियम]], [[बेलो होरिजेंटो]]
|attendance= ५७,७१४
|referee=
|penalties1=[[डेविड लुइज]] {{pengoal}}<br />[[विलियन बोर्गेस डा सिल्भा|विलियन]] {{penmiss}}<br />[[मार्सेलो|मार्सेलो]] {{pengoal}}<br />[[हल्क (फुटबलर)|हल्क]] {{penmiss}}<br />[[नेयमार]] {{pengoal}}
|penaltyscore=३-२
|penalties2={{penmiss}} [[माउरिसियो पिनिल्ला|पिनिल्ला]]<br />{{penmiss}} [[एलेक्सिस स्यान्चेज|स्यान्चेज]]<br />{{pengoal}} [[चार्ल्स अरङगुइज|अरङगुइज]]<br />{{pengoal}} [[मार्सेलो डियाज|डियाज]]<br />{{penmiss}} [[गोन्जालो जारा|जारा]]
}}
----
{{Football box
|date= २९ जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|COL}}
|score= २-०
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186491/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|URU}}
|goals1=[[जेम्स रोडरिगेज|रोडरिगेज]] {{goal|२८||५०}}
|goals2=
|stadium=[[मराकाना स्टेडियम]], [[रियो दी जिनेरियो]]
|attendance=७३,८०४
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २९ जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|NED}}
|score= २-१
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186508/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|MEX}}
|goals1=[[वेस्ले स्नाइडर|स्नाइडर]] {{goal|८८}}<br />[[क्लास-जान हन्टेलार|हन्टेलार]] {{goal|९०+४|pen.}}
|goals2=[[जियोभानी डस सान्तोस|डस सान्तोस]] {{goal|४८}}
|stadium=[[एस्टेडियो कास्टेलाओ]], [[फोर्टअलेजा]]
|attendance=५८,८१७
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= ३० जुन २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{fb|CRC}}
|score= १-१
|aet=yes
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186459/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|GRE}}
|goals1=[[ब्रायन रुइज|रुइज]] {{goal|५२}}
|goals2=[[सोक्राटिस पापास्ताथोपाउलस|पापास्ताथोपाउलस]] {{goal|९०+१}}
|stadium=[[अरेना पेर्नाम्बुको]], [[रेसिफ]]
|attendance=४१,२४२
|referee=
|penalties1=[[सेल्सो बोर्गेस|बोर्गेस]] {{pengoal}}<br />[[ब्रायन रुइज|रुइज]] {{pengoal}}<br />[[जियानकार्लो गोन्जालेज|गोन्जालेज]] {{pengoal}}<br />[[जोएल क्याम्पबेल|क्याम्पबेल]] {{pengoal}}<br />[[माइकल उमाना|उमाना]] {{pengoal}}
|penaltyscore=५-३
|penalties2={{pengoal}} [[कोंस्टाटिनोस मित्रोग्लो|मित्रोग्लो]]<br />{{pengoal}} [[लजारोस क्रिस्टोडाउलोपोलास|क्रिस्टोडाउलोपोलास]]<br />{{pengoal}} [[होजे होलेबास|होलेबास]]<br />{{penmiss|saved}} [[थियोफानिस गेकस|गेकस]]
}}
----
{{Football box
|date= ३० जुन २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|FRA}}
|score= २-०
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186462/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|NGA}}
|goals1=[[पल पोग्बा|पोग्बा]] {{goal|७९}}<br />[[जोसेफ योबो|योबो]] {{goal|९०+२|o.g.}}
|goals2=
|stadium=[[गरिन्चा स्टेडियम]], [[ब्रसिलिया]]
|attendance= ६७,८८२
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १ जुलाई २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1= {{Fb|GER}}
|score= २-१
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186460/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|ALG}}
|goals1=[[आन्द्रे सुर्ले|सुर्ले]] {{goal|९२}}<br />[[मेसुट ओजिल|ओजिल]] {{goal|120}}
|goals2=[[अब्देलमोउमेने जबोउ|जबोउ]] {{goal|120+१}}
|stadium=[[बियेरा-रिओ]], [[पोर्टो अलेग्रे]]
|attendance=४३,०६३
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १ जुलाई २०१४
|time= रात ९:४५
|team1={{fb|ARG}}
|score= १-०
|aet=yes
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186503/index.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=[[एन्जेल डी मारिया|डी मारिया]] {{goal|११८}}
|goals2=
|stadium=[[अरेना डी साओ पाउलो]], [[साओ पाउलो]]
|attendance=६३,२५५
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= २ जुलाई २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1={{Fb|BEL}}
|score= २-१
|aet=yes
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255951/match=300186497/index.html रिपोर्ट]
|team2={{Fb|USA}}
|goals1=[[केभिन डी ब्र्युने|ब्र्युने]] {{goal|९३}}<br />[[रोमेलु लुकाकु|लुकाकु]] {{goal|१०५}}
|goals2=[[जुलियन ग्रीन|ग्रीन]] {{goal|१०७}}
|stadium=[[अरेना फोंटे नोभा]], [[साल्भाडोर]]
|attendance=५१,२२७
|referee=
}}
====क्वाटर-फाइनल====
{{Football box
|date= ४ जुलाई २०१४
|time= रात ९:४५
|team1= {{fb|FRA}}
|score= ०-१
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255953/match=300186485/report.html रिपोर्ट]
|team2={{fb|GER}}
|goals1=
|goals2=[[म्याट्स हम्मेल्स|हम्मेल्स]] {{goal|१३}}
|stadium= [[मराकाना स्टेडियम]],[[रियो दी जिनेरियो]]
|attendance= ७४,२४०
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= ५ जुलाई २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1= {{fb|BRA}}
|score= २-१
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255953/match=300186461/report.html रिपोर्ट]
|team2= {{fb|COL}}
|goals1=[[थियागो सिल्भा]] {{goal|७}}<br />[[डेभिड लुइज]] {{goal|६९}}
|goals2=[[जेम्स रोडरिगेज|रोडरिगेज]] {{goal|८०|pen.}}
|stadium= [[एस्टेडियो कास्टेलाओ]], [[फोर्टअलेजा]]
|attendance= ६०,३४२
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= ५ जुलाई २०१४
|time= रात ९:४५
|team1= {{fb|ARG}}
|score= १-०
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255953/match=300186504/index.html रिपोर्ट]
|team2= {{Fb|BEL}}
|goals1=[[गोन्जालो हिगुवेन|हिगुवेन]] {{goal|८}}
|goals2=
|stadium= [[गरिन्चा स्टेडियम]], [[ब्रसिलिया]]
|attendance= ६८,५५१
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= ६ जुलाई २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1= {{fb|NED}}
|score= ०-०
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255953/match=300186488/report.html रिपोर्ट]
|team2= {{fb|CRC}}
|goals1=
|goals2=
|stadium= [[अरेना फोंटे नोभा]], [[साल्भाडोर]]
|attendance= ५१,१७९
|referee=
|penalties1=[[रोबिन भान पर्सी|भान पर्सी]] {{pengoal}}<br />[[अर्जेन रोबेन|रोबेन]] {{pengoal}}<br />[[वेस्ली स्नाइडर|स्नाइडर]] {{pengoal}}<br />[[डर्क कुइट|कुइट]] {{pengoal}}
|penaltyscore=४-३
|penalties2={{pengoal}} [[सेल्सो बोर्गेस|बोर्गेस]]<br />{{penmiss|saved}} [[ब्रायन रुइज|रुइज]]<br />{{pengoal}} [[जियानकार्लो गोन्जालेज|गोन्जालेज]]<br />{{pengoal}} [[क्रिस्टियन बोलानोस|बोलानोस]]<br />{{penmiss|saved}} [[माइकल उमाना|उमाना]]
}}
====सेमि-फाइनल====
{{Football box
|date= ९ जुलाई २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1= {{fb|BRA}}
|score= १-७
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255955/match=300186474/report.html रिपोर्ट]
|team2= {{fb|GER}}
|goals1=[[ओस्कार (फुटबलर)|ओस्कार]] {{goal|९०}}
|goals2=[[थोमस मुलर|मुलर]] {{goal|११}}<br />[[मिरोस्लाभ क्लोजे|क्लोजे]] {{goal|23}}<br />[[टोनी क्रूस|क्रूस]] {{goal|२४||२६}}<br />[[सामी खेदिरा|केडिरा]] {{goal|२९}}<br />[[आन्द्रे सुर्ले|सुर्ले]] {{goal|६९||७९}}
|stadium= [[मिनेराओ स्टेडियम]], [[बेलो होरिजेंटो]]
|attendance= ५८,१४१
|referee=
}}
----
{{Football box
|date= १० जुलाई २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1= {{fb|ARG}}
|score= ०-०
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255955/match=300186490/index.html रिपोर्ट]
|team2= {{fb|NED}}
|goals1=
|goals2=
|stadium= [[अरेना डी साओ पाउलो]], [[साओ पाउलो]]
|attendance=६३,२६७
|referee=
|penalties1=[[रोन भ्लार|भ्लार]] {{penmiss|saved}}<br />[[आर्जेन रोबेन|रोबेन]] {{pengoal}}<br />[[वेस्ले स्नाइडर|स्नाइडर]] {{penmiss|saved}}<br />[[डर्क कुइट|कुइट]] {{pengoal}}
|penaltyscore=२-४
|penalties2={{pengoal}} [[लियोनेल मेस्सी|मेस्सी]]<br />{{pengoal}} [[एजेक्वेल गरे|गरे]]<br />{{pengoal}} [[सर।जियो अग्वेरो|अग्वेरो]]<br />{{pengoal}} [[म्याक्सी रोडरिगेज|रोडरिगेज]]
}}
====तेश्रो स्थानको लागि====
{{Football box
|date= १३ जुलाई २०१४
|time= बिहान १:४५
|team1= {{fb|BRA}}
|score= ०-३
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255957/match=300186502/report.html रिपोर्ट]
|team2= {{fb|NED}}
|goals1=
|goals2=[[रोविन भान पर्सी|भान पर्सी]] {{goal|३|pen.}}<br />[[ड्याले ब्लाईन्ड|ब्लाईन्ड]] {{goal|१७}}<br />[[जर्जिनो विजनाल्दम|विजनाल्दम]] {{goal|९०+१}}
|stadium=[[गरिन्चा स्टेडियम]], [[ब्रसिलिया]]
|attendance= ६८,०३४
|referee=
}}
====फाइनल====
{{Football box
|date= १४ जुलाई २०१४
|time= बिहान १२:४५
|team1= {{fb|GER}}
|score= १-०
|aet=yes
|report=[http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255959/match=300186501/index.html रिपोर्ट]
|team2= {{fb|ARG}}
|goals1= [[मारियो गोट्जे]] {{goal|११३}}
|goals2=
|stadium=[[मराकाना स्टेडियम]],[[रियो दी जिनेरियो]]
|abr />[[डर्क कुइट|कुइट]] {{pengoal}}
|attendance= ७४,७३८
|referee=
}}
==पुरस्कार राशिअन==
* $८ मिलियन – प्रत्येक समुह चरणबाटी बाहिरिने टिमअनलाई (१६ टिम)
* $९ मिलियन – राउण्ड-१६ बाटी बाहिरिने टिमअनलाई (८ टिम)
* $१४ मिलियन – क्वार्टर-फाइनलबाटी बाहिरिने टिमअनलाई (४ टिम)
* $२० मिलियन – चौथौ हुने टिमलाई
* $२२ मिलियन – तेश्रो हुने टिमलाई
* $२५ मिलियन – उप-बिजेतालाई
* $३५ मिलियन – बिजेतालाई
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
==बाह्य सुत्रअन==
[[श्रेणी:फिफा विश्वकप]]
nm8f2cm2to8fzgzhf1agjppd4qs82zc
जारा लारसन
0
14676
268089
263829
2026-09-25T00:36:59Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268089
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = जारा लारसन
| background = solo_singer
| image = File:Zara Larsson 2019 by Glenn Francis.jpg
| caption = लारसन सन् २०१९ आइहर्ट रेडियो म्युजिक अवार्डमी
| birth_name = जारा मेरी लारसन
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1997|12|16}}
| birth_place = सोलना, [[स्वीडेन]]
| genre = {{hlist|[[पप सङ्गीत|पप]]|[[समकालीन आर र बी|आर र बी]]|[[पप सङ्गीत|डान्स-पप]]|[[इलेक्ट्रोनिक नृत्य सङ्गीत|इडिएम]]}}
| occupation = {{hlist|गायिका|गीतकार}}
| years_active = सन् २००८–एेल
| Label = {{hlist|[[युनिभर्सल सङ्गीत समूह|युनिभर्सल स्वीडेन]]|टेन|[[एपिक रेकर्डस्|एपिम]]|[[सोनी सङ्गीत|सोनी]]}}
| associated_acts =
| website = {{ubl|{{URL|zaralarssonofficial.com}}|{{URL|zaralarsson.se}}}}
}}
'''जारा मेरी लारसन''' (जन्म; १६ डिसेम्बर १९९७) स्वीडेनकी यक गायिका तथा गीतकार हुन्।<ref>{{Cite news|url=http://www.flixxy.com/zara-larsson-singing-talent-winner.htm|title=१० वर्षीया जाराले जितिन् स्विडिस गट ट्यालेण्ट"|newspaper=फिक्सी|accessdate=19 January 2017}}</ref> दश वर्षको उमेरमी लारसनले स्वीडेनबठे यक राष्ट्रिय पुरस्कार लै प्राप्त गर्याकी थिइन् भने उनले ब्रिटेन्स गट ट्यालेन्टको यक स्वीडेली संस्करण जित्दै उक्त उपाधि हात पारेकी थिइन्। त्यसको चार वर्ष पछि सन् २०१२ मी लारसनले टेन म्युजिक रेकर्ड लेबलसित आवद्ध पत्रमी हस्ताक्षर गर्दै सन् २०१३ मी उनले अाफुनो पैलो एल्बमको रुपमी "अनकभर" सार्वजनिक अरेकी थिइन्। उक्त एल्बम स्वीडेन, डेनमार्क रे नर्वेका आधिकारिक चार्टअनमी शीर्ष स्थानमी आउन सफल भयाको थ्यो।<ref name="swedishcharts1">{{cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Uncover&cat=s|title=स्वीडिस चार्ट – जारा लारसन-
अनकभर |last=हङ्ग|first=स्टिफन|website=स्वीडिस चार्ट डटकम|accessdate=19 January 2017}}</ref> सन् २०१३ फेब्रुअरीमी उक्त एल्बमले युनिभर्सल म्युजिक स्वीडेन मार्फत प्लेटिनम प्रमाणपत्र समेत पाएको थ्यो। जुलाई २०१३ मी उक्त एल्बमलाई स्वीडेनको आधिकारिक चार्ट कम्पनीले ३× प्लेटिनम प्रमाणपत्र प्रदान अरेको थ्यो। सन् २०१३ अप्रिल मैनामी लारसनले अमेरिकाको एपिक रेकर्डसँग तीन वर्षे आवद्ध पत्रमी हस्ताक्षर अरेकी थिइन्। सन् २०१६ मी फ्रान्समी आयोजना गरियाः [[युइएफए युरो २०१६|युइएफए युरो]]मी लारसनले सुरुवाती रे समाप्तिका दिन केही गीतअनको प्रस्तुति दिएकी थिइन्।<ref>{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.uk/euro-2016-opening-ceremony-live-coverage-pre-tournament-show-stade-de-france-1564846|title=युइएफए युरो २०१६ को सुरुवाती कार्यक्रम|last=एभन्स|first=जोसुवा|date=10 June 2016|newspaper=अन्तर्राष्ट्रिय बिजनेस टाइम्स युके|accessdate=19 January 2017}}</ref>
पैलो एल्बम सार्वजनिक भया: चार वर्ष पछा लारसनले १७ मार्च २०१७ मी "सो गुड" नामक अर्को एल्बम विश्व व्यापी रुपमी सार्वजनिक गरेइ थिइन् जो संयुक्त अधिराज्यको आधिकारिक चार्ट कम्पनीमाइ शीर्ष ७ मी आउन सफल भयाको थ्यो। यै एल्बममी आठ एकल गीतअन समावेश गरियाः छ जसमी "लष्ट लाइफ", नेभर फरगेट यु", एन्ट माइ फल्ट", आइ उड लाइक", "सो गुड", डन्ट लेट मि बि योर्स" रे "सेम्फोनी" गीत उनले क्लिन ब्यानडिटसित।साझेदारी गर्दै सार्वजनिक अरेकी थिइन्। उनको यै एल्बममी रह्याको लगभग सबै गीतअन संयुक्त अधिराज्यको आधिकारिक चार्ट कम्पनीमी शीर्ष १५ भित्र परेका छन्। "नेभर फरगेट यु" बोलको गीत अमेरिकी [[बिलबोर्ड हट १००]] चार्टको १३अौँ स्थानमी आउन सफल भयाको थ्यो रे त्यस्तैगरि "सेम्फोन" संयुक्त अधिराज्यको चार्टका केही हप्ताका लागि शीर्ष स्थानमी रहेको थ्यो जुन लरसनको शीर्ष स्थानमी आउने पैलो गीत थ्यो।
सन् २०१८ अक्टोबरमी लारसनले "रुयन माइ लाइफ" नामक गीत उनको आउँदै तेस्रो एल्बमको नेतृत्व गीतको रुपमी सार्वजनिक अरेकी थिइन्।
== बाल्यकाल ==
लारसन स्वीडेनको [[स्टकहोम]] स्थित कार्लोन्सकी विश्वविद्यालय अस्पतालमी जन्मिया हुन्।<ref>{{cite web|url=http://fokus.dn.se/zara-larsson/|title=जारा लारसन र डष्टिन बिबर|last=|first=|date=1 April 2016|website=डेगन्स नाइहिटर|accessdate=23 December 2017}}</ref><ref name="Svenska Dagbladet">{{cite web|url=http://www.svd.se/zara-larsson-nar-hatvagen-kom-ville-jag-lamna-sverige|title=जारा लारसन: När hatvågen kom ville jag lämna Sverige|last=एम्ष्टर|first=ह्यारी|website=|accessdate=23 December 2017}}</ref> एक अन्तरबार्तामी उनले बताइनकी उन जन्मिया बेलामी न्युकल कोर्डबठे अक्सिजनका अभावले भया कारण उनलाई मरेको शिशु भनिया थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.spin.com/2016/05/hanna-and-andrea-always-on-my-mind-new-song-zara-larsson-stream/|title=जारा लारसनकी बहिनी|last=क्यार्ली|first=ब्रिनेन|date=26 May 2016|website=Spin|accessdate=27 May 2016}}</ref> लारसनको एक बहिन छन् जो पनि एक गायिका हुन् र एक सङ्गीत समूहको हन्ना र एन्ड्राकी सदस्य हुन्।<ref name="Standard.co.uk">{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/showbiz/celebrity-news/zara-larsson-i-want-people-to-look-at-me-all-the-time-a3207041.html |title=जारा लारसनका केही भनाईहरू |last=स्मिथ|first=डेभिड|date=18 March 2016|website=स्ट्याण्डर्ड|accessdate=8 April 2019}}</ref>
सन् २०१५ को एक अन्तरबार्तामी लारसनले बताइनकी उनलाई एडल्फ फेड्रिम सङ्गीत विद्यालयमी गायिकाको रुपमी आउन आह्वानमा गरियाः थ्यो तर त्याँ भजनमण्डलीसित गीत गाउन पर्ने भएकाले उनले उक्त प्रस्तावलाई अस्वीकार अरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.dn.se/sthlm/zara-larsson-jag-ska-vara-miljardar-innan-jag-ar-25/|title=जारा लारसन: Jag ska vara miljardär innan jag är 2|author=गुस्भटासन|first=मटिल्डा|date=15 May 2015|work=डेगन्स नाइहिटर|language=स्वीडिस|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305220243/http://www.dn.se/sthlm/zara-larsson-jag-ska-vara-miljardar-innan-jag-ar-25/|archive-date=5 March 2016|dead-url=no|accessdate=11 June 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dn.se/sthlm/zara-larsson-jag-ska-vara-miljardar-innan-jag-ar-25/ |title=जारा लारसन |date=15 May 2015|website=डेगन्स नाइहिटर |accessdate=8 April 2019}}</ref>
== कार्यकाल ==
=== सन् २००८-२०११: सुरुवाती कार्यकाल ===
[[File:Zara Larsson Uppträder På Sommarkrysset 2008 By Daniel Åhs Karlsson (2).jpg|thumb|left|सन् २००८ मा लारसन]]
लारसनले सन् २००८ मी दश वर्षको उमेरमी ब्रिटेन गट ट्यालेन्टको स्वीडेली संस्करण जित्दै ५००,००० क्रोनोर हात पार्न सफल भयाकी थिइन्।<ref>{{cite news|url=http://www.stereogum.com/1882400/make-way-for-zara-larsson-swedens-latest-weapons-grade-pop-export/franchises/the-week-in-pop/|title=जारा लारसन गायन क्षेत्रमी उदाउँदै|date=16 June 2016|newspaper=स्टेरियोगन|accessdate=19 January 2017}}</ref> [[सेलिन डियोन]]को "माइ हर्ट विल गो अन" गीत पछा लारसनको पैलो एकल गीतको रुपमी सार्वजनिक भयाको थ्यो।<ref name=tv4>{{cite web | title=जारा लारसन | url=http://www.tv4.se/1.1361927/2009/11/27/zara_larsson | publisher=टिभि ४ | language=स्वीडिस | date=27 November 2009 | accessdate=16 May 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100815065021/http://www.tv4.se/1.1361927/2009/11/27/zara_larsson | archive-date=15 August 2010 | dead-url=yes | df=dmy-all }}</ref><ref>{{Cite news|first=म्याटिस|last=|title=जारा लारसन, ११: "Vill bli en legend"|url=http://www.expressen.se/noje/tvsajten/1.1799542/zara-larsson-11-vill-bli-en-legend|work=एक्सप्रेसेन|language=स्वीडिस|date=1 December 2009|accessdate=16 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100205061714/http://www.expressen.se/noje/tvsajten/1.1799542/zara-larsson-11-vill-bli-en-legend|archive-date=5 February 2010|dead-url=yes|df=dmy-all}}</ref>
=== २०१३-२०१४ थप सफलता ===
[[File:Zara Larsson Uppträder På Sommarkrysset 2013 By Daniel Åhs Karlsson (2).jpg|thumb|right|सन् २०१३ मा लारसन गीत गाउँदै]]
लारसनले सन् २०१२ मी अमेरिकी रेकर्ड लेबल टेन म्युजिक रेकर्ड ग्रुपसित आवद्ध पत्रती हस्ताक्षर अरेकी थिइन्।<ref>{{Cite news|url=http://www.expressen.se/noje/zara-larsson---introducing/|title=जारा लारसन – जानकारी|newspaper=एक्सप्रेसिन|language=स्लोभाकी|accessdate=19 January 2017}}</ref><ref name="SWE">{{cite web|url=http://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson|title=जारा लारसनका साङ्गीतिक सङ्गालो|publisher=स्वीडिस चार्ट/}}</ref> लारसनको एक गीत २१ जनवरी २०१३ मा युट्युब मार्फत सार्वजनिक भयाको थ्यो।<ref name="NOR">{{cite web|url=http://norwegiancharts.com/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson|title=जारा लारसन|publisher=नर्वेजियन चार्ट}}</ref><ref name="den">{{cite web | url=http://danishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson | title=जारा लारसनको साङ्गीतिक सङ्गालो | work=danishcharts.com | publisher=हङ्ग मिडन | accessdate=24 January 2015 | archive-date=9 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160309180552/http://www.danishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson | url-status=dead }}</ref> उनरो पैलो एल्बम २१ जनवरी २०१३ मी सार्वजनिक भयाको थ्यो जसमी ५ गीतअन समावेश गरियाः थ्यो जसमी "अनकभर" नामक गीत एल्बमको नेतृत्व एकलको रुपमी सार्वजनिक भयाको थ्यो।<ref name="UMS Platinum">{{cite web|url=http://www.mynewsdesk.com/se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-saeljer-platina-839859|title=जारा लारसन|publisher=[युनिभर्सल सङ्गीत स्वीडेन|language=स्वीडिस|date=25 February 2013|accessdate=26 February 2013}}</ref> यै गीतले डिजिलिस्टा रे सर्भिजटपलिस्टा चार्टमी शीर्ष स्थानमी आउन सफल भयाको थ्यो भने नर्वे रे डेनमार्कको आधिकारिक चार्टमी लै शीर्ष स्थानमी आया थ्यो। २५ फेब्रुअरी २०१३ मी यै गीतलाई युनिभर्सल म्युजिक स्वीडेन द्वरा प्लेटिनम प्रमाणपत्र प्रदान गरियाः थ्यो। <ref name="Introducing certified triple platinum">{{cite web|url=http://www.aftonkuriren.se/?p=64236|title=Robin Stjernberg och Zara Larsson heta artister på Sommarkrysset|last=होल्मबर्ग|first=जोकिम|work=[[Aftonkuriren]]|date=7 July 2013|accessdate=30 July 2013|language=स्वीडिस|archive-date=31 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331090744/http://www.aftonkuriren.se/?p=64236|url-status=dead}}</ref>
२७ मार्च २०१३ मा लारसनको अर्को गीत "सिज नट मि" सार्वजनिक गरियाः थ्यो।<ref name="Next EP album YouTube">{{cite web|title=जारा लारसन – सिज नट मि |url=https://www.youtube.com/watch?v=DOvI-M6Iw_I|via=[[युट्षुब]]|date=27 March 2013|accessdate=27 March 2013}}</ref> ३ अप्रिल २०१३ मी लारसनले अमेरिकी रेकर्ड लेबल एपिक रेकर्डससित आवद्ध पत्रमी हस्ताक्षर गरेकी कुरा आफ्नो ब्लग मार्फत सार्वजनिक अरेकी थिइन्।<ref name="Allow Me To Reintroduce Myself release date">{{cite web|title=जारा लारसन – ''सिज नट मि''|url=http://www.mynewsdesk.com//se/pressroom/universalmusic/pressrelease/view/zara-larsson-she-s-not-me-880003|publisher=युनिभर्सल सङ्गीत समूह|language=स्वीडिस|date=25 June 2013|accessdate=27 June 2013}}</ref> ११ डिसेम्बर २०१३ मी लारसनले नोबेल शान्ति पुरस्कारमी आयोजना गरियाः यक साङ्गीतिक कार्यक्रममी प्रस्तुति दिया थिइन्।<ref name="Signed with Epic">{{cite web|title=आईएम सो लक्की|url=http://zarish.blogg.se/2013/april/im-so-lucky.html|publisher=ब्लग|language=स्वीडिस|date=3 April 2013|accessdate=27 June 2013}}</ref><ref name="3-year contract with Epic">{{cite web |url=http://www.aftonbladet.se/nojesbladet/article16748824.ab |title=जारा लारसन |work= |last=साल |first=जोना |language=स्वीडिस |date=10 May 2013 |accessdate=11 June 2014}}</ref> १ अक्टोबर २०१४ मी लारसनले उनरो पैलो एल्बम सार्वजनिक अरेकी थिइन् जसमी "अनकभर", "ब्याड ब्वाइज" रे "सिज नट मि" गीतअन समावेश गरियाः थ्यो।<ref>{{Cite news|url=http://www.mynewsdesk.com/se/pressreleases/zara-larsson-medverkar-i-prestigefyllda-the-nobel-peace-prize-concert-11-december-926095|title=जाा लारसनको साङ्गीतिक कार्यक्रम|date=7 November 2013|work=माईन्युनडिस्क|accessdate=12 December 2017|language=}}</ref> उनको पहिलो एल्बम "१"ले स्वीडेनको आधिकारिक चार्ट कम्पनी मार्फत प्लेटिनम प्रमाणपत्र प्राप्त गरेको थियो।<ref name=posh24>{{cite web |url=http://www.posh24.se/heta_nyheter/svenska_zara_larsson_turnerar_i_usa_med_cher_lloyd |title=जारा लारसन र चिएर |work=पोश २४ |language=स्वीडिस |date=27 August 2013 |accessdate=3 December 2016}}</ref>
=== २०१५-२०१७ सो गुड र अन्तर्राष्ट्रिय सफलताहरू ===
[[File:National Day of Sweden 2015 8117.jpg|thumb|left|सन् २०१५ मा लारसन प्रस्तुत दिँदै]]
५ जुन २०१५ मी लारसनले उनको आउँदै दोस्रो एल्बमका लागि "लस्ट लाइफ" नामक गीत सार्वजनिक अरेकी थिइन्। उक्त गीतले स्वीडेनको आधिकारिक चार्टमी शीर्ष स्थानमी आउँदै लारसनको गीतअन मध्ये शीर्ष स्थानमी आउने दोस्रो गीत बन्दै ४× प्लेटिनम प्रमाणपत्र समेत प्राप्त अरेको थ्यो। यै गीत अस्ट्रेलिया, अस्ट्रिया, बेल्जियम, डेनमार्क, जर्मनी, आयरल्यान्ड, नर्वे, नेदरल्यान्डस्, स्वीट्जरल्यान्ड रे संयुक्त अधिराज्यका चार्टअनमी शीर्ष ५ सम्म पुग्या थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/search/singles/never%20forget%20you/|title=नेभर फर्गेट यु {{!}} आधिकारिक चार्टको पूर्ण इतिहास {{!}} आधिकारिक चार्ट कम्पनी|accessdate=20 January 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irishcharts.ie/search/placement |title=द आइरिस चार्ट – अल दिअर इज टु नो |publisher=आइआरएमए |accessdate=20 January 2017 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100105231849/http://www.irishcharts.ie/search/placement |archivedate= 5 January 2010 |df= }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.danishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Lush+Life&cat=s|title=ड्यानीस चार्ट – जारा लारसन – लस लाइफ|last=हङ्ग|first=स्टिफन|website=ड्यानिस चार्ट|accessdate=5 December 2016|archive-date=7 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407170813/http://www.danishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=Lush+Life&cat=s|url-status=dead}}</ref>
२२ जुलाई २०१५ मी लारसनले यक बेलायती गायिकसित साझेदारी गर्दै "नेभर फरगेट यु" नामक गीत सार्वजनिक अरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=38388|title=नेभर फर्गेट यु-
जारा लारसन |website=सनफ्याक्ट|accessdate=20 January 2017}}</ref> यै गीत स्वीडेनमी शीर्ष १ मी, अस्ट्रेलियामी शीर्ष ३ मी रे संयुक्त अधिराज्यमी शीर्ष ५ मी आउन सफल भया थ्यो। यै गीतले स्वीडनको आधिकारिक चार्ट कम्पनी द्वरा प्लेटिनम प्रमाणपत्र प्राप्त अरेको थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/search/singles/never%20forget%20you/|title=नेभर फर्गेट यु {{!}} पूर्ण चार्ट इतिहास {{!}} आधिकारिक चार्ट कम्पनी|accessdate=19 January 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson+&+MNEK&titel=Never+Forget+You&cat=s |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117024355/http://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara%2BLarsson%2B&%2BMNEK&titel=Never%2BForget%2BYou&cat=s |dead-url=yes |archive-date=17 November 2015 |title=स्वीडिस चार्ट – स्वीडिस चार्ट पोर्टल |last=हङ्ग |first=स्टिफन |website=स्वीडिसचार्ट डटकम |accessdate=19 January 2017 |df= }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sverigetopplistan.se/|title= टफ लिष्टा|publisher=सर्भेजटपलिष्टा|language=स्वीडिस|accessdate=23 January 2016}}</ref>
सन् २०१६ फेब्रुअरीमी टिनी टाम्पाले लारसनसित साझेदारी गर्दै "गर्लस् लाइक" नामक गीत सार्वजनिक अर्या थ्यो।<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/au/album/girls-like-feat.-zara-larsson/id1083965394|title=गर्ल्स लाइक (एकल)|publisher=आइट्युन्स अष्ट्रेलिया|accessdate=26 February 2016|archive-date=5 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180905102114/https://itunes.apple.com/au/album/girls-like-feat.-zara-larsson/id1083965394|url-status=dead}}</ref> डेभिड गेट्टाले लारसनसित मिल्दै युइएफए युरो २०१६ को आधिकारिक गीत "दिस वान्स फर यु" नामक गीत सार्वजनिक अरेका थ्याः।<ref>{{cite web|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=40311|title=दिस वान्स फर यु-
डेभिड गेट्टा |website=सङफ्याक्ट|accessdate=20 January 2017}}</ref>
[[File:Zara Larsson Stavernfestivalen (203836).jpg|thumb|right|सन् २०१६ मा लारसन]]
१ सेप्टेम्बर २०१६ मी लारसनले उनको आउँदै दोस्रो एल्बमका लागि तेस्रो एकलका रुपमी "एन्ट माइ फल्ट" नामक गीत सार्वजनिक अरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=जारा लारसन – "आई उड लाइक" (गीत)|url=http://www.swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Zara+Larsson&titel=I+Would+Like&cat=s|website=स्वीडिस चार्ट|accessdate= 18 May 2017}}</ref> २२ अक्टोबर २०१६ मी टाइम्सले उनलाई ३० सब है प्रभावशाली युवाको सूचीमी सूचीकृत अरेको थ्यो। ११ नोभेम्बर २०१६ मी उनले दोस्रो एल्बमका लागि चौँथो एकलका रुपमी "आई उड लाइक" नामक गीत सार्वजनिक अरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=आई उड लाइक|url=http://www.officialcharts.com/search/singles/i%20would%20like/|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|accessdate= 18 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://time.com/4532104/most-influential-teens-2016/|title=सन् २०१६ मा तहल्का मच्चाउन सफल केही युवाहरू|last=स्टाफ|first=टाइम|website=टाइम (पत्रिका)|accessdate=25 October 2016|archive-date=8 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708071040/http://time.com/4532104/most-influential-teens-2016/}}</ref> यै गीतले संयुक्त अधिराज्यमी शीर्ष २ रे स्वीडेनमी शीर्ष ४ मी पर्न सफल भयाको थ्यो।<ref>{{Cite news|url=https://www.digitalspy.com/music/news/a813760/zara-larsson-new-song-2016-i-would-like-listen/|title=आई उड लाइक|date=11 November 2016|newspaper=डिजिटल स्पाई|accessdate=19 January 2017}}</ref><ref>{{cite web|title = जारा लारसनको नयाँ सङ्गीत - 'एण्ट माई फल्ट'|url = http://www.ew.com/article/2016/09/02/zara-larsson-aint-my-fault-new-single|website = इडब्ल्यू डटकम/|accessdate = 1 September 2016|archive-date = 5 September 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160905055125/http://www.ew.com/article/2016/09/02/zara-larsson-aint-my-fault-new-single|url-status = dead}}</ref>
सन् २०१७ जनवरीमी लारसनले अमेरिकी र्यापर टाइ डला साइनसित साझेदारीको गर्दै "सो गुड" बोलको गीत सार्वजनिक अरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lbZ7BG1adGI|title=डण्ट लेट मि बि योर्स" (भिडियो)|via=[[युट्युब]]|accessdate=18 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://celebmix.com/zara-larsson-only-you-remixes-ep/|title=अोन्ली यु को।समायोजन संस्करण सार्वजनिक|date=13 August 2017|work=सेलेबमिक्स|accessdate=15 April 2018|author=क्युरिम, जोनाथन}}</ref> उक्त गीत उनको आउँदै दोस्रो एल्बमको पाँचौ एकल गीतको रुपमी रह्याको थ्यो भने उनको दोस्रो एल्बमको नाम लै सो गुडनै थ्यो जुन १७ मार्च २०१७ मी सार्वजनिक भयाको थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|title=टप ४०/भविष्यमा सार्वजनिक हुने गीतहरू – मेनस्ट्रिम हिट सङ|date=17 January 2017|work=अल एक्सेस म्यूजिक ग्रुप|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117220619/http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|archive-date=17 January 2017|accessdate=20 January 2017}}</ref> यै एल्बममी लारसनले बिज किडसित "सनडाउन" रे क्लिन ब्यानडिटसित "सेम्फोनी" नामक गीतअन सार्वजनिक अरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/so-good/id1201058048|title=जारा लारसनको सो गुड सङ्गीत आइट्युन्स एप्पलमी|publisher=आइट्युन्स स्टोर |accessdate=18 March 2017}}</ref> सो गुड एल्बम स्वीडेनको आधिकारिक एल्बम चार्टमी शीर्ष १ मी रे अस्ट्रेलिया, डेनमार्क, फिनल्याण्ड, नेदरल्यान्डस्, न्युजिल्याण्ड रे नर्वेमी शीर्ष दश भित्र पर्न सफल भयाको थ्यो। <ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/51258/clean-bandit-ft-zara-larsson/|title=क्लिन ब्याण्डिट र जारा लारसन|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|accessdate= 18 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/search/albums/so%20good/|title=''सो गुड''|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|accessdate=18 May 2017}}</ref>
१२ मार्च २०१७ मी लारसनले "डन्ट लेट मि बि योर्स" बोलको गीतको आधिकारिक भिडियो सार्वजनिक अरेकी थिइन् जुन सो गुड एल्बमको छैटौँ एकल गीत थ्यो।<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lbZ7BG1adGI|title=जारा लारसन – "डन्ट लेट मि बि योर्स" (आधिकारिक साङ्गीतिक भिडियो)|via=[[युट्युब]]|accessdate=18 May 2017}}</ref> त्यस पछा "वन्लि यु" नाउँको गीत एल्बमको सातौँ एकल गीतको रुपमी ११ अगस्ट २०१७ मी सार्वजनिक भयाको थ्यो।<ref>{{Cite news|url=http://celebmix.com/zara-larsson-only-you-remixes-ep/|title=जारा लासनले अोन्ली यु गीतको समायोजन संस्करण सार्वजनिक गरिन्|date=13 August 2017|work=सेलबमिक्स|accessdate=15 April 2018|author=क्युरिन, जोाथन}}</ref>
=== २०१७–हाल: आउँदो तेस्रो एल्बम ===
सन् २०१७ सेप्टेम्बरमी लारसनले उन रो आउँदो तेस्रो एल्बमका लागि काज्जे अर्न शुरु अरेको घोषणा अरेकी थिइन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.vg.no/rampelys/musikk/zara-larsson-til-nobelkonserten/a/24160916/|title=जारा
लारसन |last=Østbø|first=स्टिन|date=10 November 2017|work=भिजी|accessdate=12 December 2017|language=}}</ref> उनले एक अन्तरबार्तामी भनिन् कि उनले दुई गीतअन एमएनइकेसित लेखेको जानकारी गराएकी थिइन्। ११ डिसेम्बर २०१७ मी लारसनले नोबेल पुरस्कारको यक साङ्गीतिक कार्यक्रममी अमेरिकी गायक जोन लेजेण्डसित प्रस्तुति दिया थिइन्। जनवरी २०१८ मी लारसनलाई फोब्सले मनोरञ्जनकर्मीको श्रेणीमी सूचीकृत अरेको थ्यो।<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/profile/zara-larsson/|title=जारा लारसन|last=|first=|date=|work=Forbes|access-date=26 January 2018|editor-last=विल्सन|editor-first=अलेक्जेण्डर|language=अङ्ग्रेजी|editor2-first=म्याडलिन|editor2-last=बर्ग}}</ref>
[[File:Zara Larsson - Ilosaarirock 2018 - 08.jpg|thumb|left|सन् २०१८ मा लारसन]]
तेस्रो एल्बममी काज्जे अरेको यक वर्ष पछा सन् २०१८ सेप्टेम्बरमी लारसनले यक ट्विट मार्फत "रुयन माई लाइफ" नामक गीत शीघ्र सार्वजनिक गर्ने घोषणा अरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.it/musica/pop/fedez-zara-larsson-holding-out-for-you/2019/01/0716657/|title=जारा लारसन|last=|first=|date=11 January 2019|website=बिलबोर्ड|archive-url=https://web.archive.org/web/20210111151214/https://www.billboard.it/musica/pop/fedez-zara-larsson-holding-out-for-you/2019/01/0716657/|archive-date=11 January 2021|dead-url=|access-date=|url-status=dead}}</ref> त्यसको यक मैना पछा १८ अक्टोबर २०१८ मी लारसनले उक्त गीत सार्वजनिक अरेकी थिइन्।
== गायन शैली ==
जारा लारिनले मुख्यतया [[पप सङ्गीत|पप]]<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-39293139|title=जारा लारसन: एक पप कलाकार|last=स्याभेज|first=मार्क|date=17 March 2017|work=बीबीसी|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thesun.ie/tvandshowbiz/music/510974/who-is-zara-larsson-swedish-pop-star-and-talent-show-winner-performing-at-the-isle-of-wight-festival-all-you-need-to-know/|title=जारा लारसन को हुन्? लारसनका केही तथ्यहरू|last=हगिन्स|first=माइकल|date=9 May 2017|work=द आइरिस सन|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.mtv.co.uk/zara-larsson/news/zara-larsson-proves-that-shes-a-popstar-to-be-reckoned-with-on-her-first-uk-tour|title=जारा लारसनको पहिलो साङ्गीतिक कार्यक्रम|last=|first=|date=25 October 2017|work=एमटिभी|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref> रे आर एण्ड बी<ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/entertainment/music/zara-larssons-complicated-relationship-with-hiphop-20170801-gxmpkk.html|title=जारा लारसाको हिप हप सङ्गीतसँगको सम्बन्ध|last=|first=ब्रुडि|date=2 August 2017|work=द सिड्नी मर्निङ|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/music/zara-larsson|title=जारा लारसन|last=|first=|date=28 May 2014|work=[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref> किसिमको गीत गाउने गर्छिन्। उनले कहिलेकाँही इलेक्ट्रोपप,<ref>{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/zara-larsson-mn0003105903/biography|title=जारा लारसनको जीवनी|last=मुङ्गर|first=जेम्स|date=|work=अल म्यूजिक|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref> हाउस<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2017/mar/19/zara-larsson-so-good-review|title=जारा लारिन: सो गुड एल्बम|last=क्र्याग|first=माइकल|date=19 March 2017|work=द गार्डेन्स|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref> रे डान्स सङ्गीत लै गाउने गरेकी छिन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jun/08/zara-larsson-review-a-brilliant-blast-of-scandipop-sugar|title=जारा लारसन|last=सुलेभ्यान|first=क्यारोलिन|date=9 June 2017|work=द गार्डेन्स|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.iol.co.za/entertainment/zara-larssons-idol-is-beyonce-12554666|title=जारा लारसनलाई प्रेरण दिने कलाकार बेयोन्से हुन्|last=|first=|date=28 December 2017|work=आइअोडी|accessdate=9 March 2018|language=अङरेजी}}</ref>
== सन्दर्भअन ==
{{reflist|2}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
{{Commons category|Zara Larsson|जारा लारसन}}
*[http://zaralarssonofficial.com अाधिकारिक वेबसाइट]
*{{Allmusic|class=artist|id=mn0003105903}}
*{{IMDb name|3706357}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:गिदारान]]
6qlf0oa289ncr9mggq1rpia6lt5e3un
अल्फ्राइड जेलिनेक
0
14686
268083
260070
2026-09-24T23:55:08Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268083
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
|name = अल्फ्राइड जेलिनेक
| awards = {{Awd|[[नोबेल साहित्य पुरस्कार]]|सन् २००४}}
| image = Elfriede jelinek 2004 small.jpg
| caption = सन् २००४ मी जेलिनेक
| pseudonym =
| birth_name =
| birth_date = {{Birth date and age|1946|10|20|df=y}}
| birth_place = मुएर्चुस्लाक, स्टेरिया, [[अष्ट्रिया]]
| occupation = आख्यानकार, उपन्यासकार
| nationality = अस्ट्रियाली
| years active = सन् १९६३–एेल
| period =
| genre = [[नारीवाद]], [[समाजपरक समालोचना प्रणाली]]
| subject =
| movement =
| notableworks = ''[[द पियानो टिचर (उपन्यास)|द पियानो टिचर]]'', ''[[ग्रिड (जेलिजेकको उपन्यास)|ग्रिड]]'', ''[[लष्ट (उपन्यास)|लष्ट]]''
| signature = Elfriede Jelinek signature.svg}}
'''अल्फ्राइड जेलिनेक''' ({{IPA-de|ɛlˈfʁiːdə ˈjɛlinɛk|lang}}; जनम: २० अक्टोबर १९४६) यक अष्ट्रियाली साहित्यका, नाटककार, लेखक तथा कवयत्री हुन्। उनको जनम सन् १९४६ अक्टोबर २० का दिन [[अष्ट्रिया]]को स्तिरिया प्रदेशको मुएर्चुस्लाक भन्ने ठाउँमी भयाको थ्यो। उनलाई सन् २००४ मी साहित्यमी नोबेल पुरस्कारद्वरा सम्मानित गरियाः थ्यो। <ref>{{cite journal|last=होनिगर|first=जिटा|title=नोबेल पुरस्कार|journal=|volume=३६|issue=२|pages=५–१९|year=२००६|doi=10.1215/01610775-36-2-4}}</ref>
अल्फ्राइड जेलिनेक मुख्यतया कवयत्री हुन् रे त्यसको साथसाथै उन नाटककार रे साहित्यका लै हुन्। यिनलाई गीतिकाव्य स्रष्टाका रुपमी लै चिनिन्छ। जेलिनेक विवहा पछा जर्मन भाषा रे साहित्यको विशिष्ट हस्ती लै बनिन्। यिनका उपन्यासअनमी विषेशगरी पूँजीवादका कमजोरीमाथि प्रहार गर्ने खालको हुन्छ। यिनले समाजका कमजोर मानिसअनको समर्थनमी लै जुटेकी थिइन्।
== बाल्यकाल ==
जेलिनेकको जनम सन् १९४६ अक्टोबर २० का दिन अष्ट्रियाकध स्तिरिया प्रदेशको मुएर्चुस्लाक भन्ने ठाउँमी भयाको थ्यो।<ref name="Notable">{{cite web|url=http://www.notablebiographies.com/newsmakers2/2005-Fo-La/Jelinek-Elfriede.html|title=अल्फ्राइड जेलिनेकको जीवनी|publisher=नोटेभल बायो ग्राफिज|date=23 March 2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.enotes.com/contemporary-literary-criticism/jelinek-elfriede|title=अल्फ्राइड जेलिनेक|publisher=इ नोट्स|date=15 June 2002}}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.poetryfoundation.org/bio/elfriede-jelinek|title=अल्फ्राइड जेलिनेक|publisher=द पोएट्रि फाउण्डेसन वेबसाइट|date=७ सेप्टेम्बर २०१३}}</ref> उनको बुवा यक रसायनशास्त्री थ्याः रे उनले दृतिय विश्व युद्धका बेलामी विभिन्न अौधोगीक सामग्रीअनको उत्पादन गरेका थ्याः। जेलिनेकले भिएना स्थित अल्बेयर जिम्नाजियाम शिक्षालयबठे आफ्नो अौपचारीक अध्यक्ष आरम्भ गरेकी थिइन्। उनले भिएना विश्वविद्यालयमी कला इतिहास अध्यक्ष गर्न सुरुगरेकी थिइन् तर तैबेला उनलाई यक मानसिक समस्य भएका कारण उनले उक्त अध्यक्ष जारी राख्न असमर्थ रहिन् जसका कारण उनी आफैले केही वर्षका लागि घरबठे अन्तै बसिन्। जेलिनेकले भिएना विश्वविद्यालयबठे नाटक अध्यन गर्दै रङ्गमञ्चको महत्त्व थाहा पाएकी थिइन्। उनले इतिहास विषयमी लै उच्च शिक्षा हासिल गरेकी थिइन्।<ref name="Boiter">{{cite book|last=बोडटर|first=भेरा|title=अल्फ्राइड जेलिनेक|publisher=ग्रिनउड प्रेस|series=महिला लेखिकाहरू|year=१९९८|location=वेस्टपोर्ट|pages=१९९–२०७}}</ref> उनको सानै बठे सङ्गीतमी चाख राख्ने भएकाले उनले सानैबठे सङ्गीत सिक्न थालेकी थिइन् रे उनले पछा सङ्गीत विषयमी लै स्नातक गरेकी थिइन्। जेनिलेकलाई सानै उमेरबठे कविता मनपर्थ्यो रे उनले आफ्नो साहित्यीक आरम्भमी कवितालाईनै अभिव्यक्तको माध्यम बनाइन्। २१ वर्षको उमेरमी उनले "लिसास स्याडो बेबी" नामक यक उपन्यास लै सार्वजनिक गरेकी थिइन् भने उनले १९६९ मी साहित्य पुरस्कार लै प्राप्त गरेकी थिइन्। १९६० को दशकमी उन राज्नीतिक रे सामाजिक क्षेत्रमी लै क्रियाशील रहिन्।
== ब्या: ==
जेनिलेकको विवहा यक जर्मनेली कलाकार गटफ्राइड हङ्ग्सबर्गसित १२ जुन १९७४ मी भयाको थ्यो। ब्या पछा यिनले विभिन्न क्षेत्रअनको भ्रमण गर्दै भौगोलिक तथा सांस्कृतिक ज्ञान लै हासिल गरेकी थिइन्।<ref name="nobel">[http://nobelprize.org/mediaplayer/index.php?id=591&view=1 "सन् २००४ साहित्य नोबेल पुरस्कार"], नोभेलप्राइज डट अोआरजी; अन्तिम पहुँच मिती: १३ जुलाई २०१०</ref><ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0406161|title=गडफ्राइड हङ्सबर्ग|publisher=[[इन्टरनेट चलचित्र डाटाबेस|आइ.एम.डि.बी]]|date=१३ जुन २०१०}}</ref>
== कृतिअन ==
जेलिनेकले लिसस स्याडो (सन् १९६७), वीर सिन्ड लोकफेगेल बेबी (सन् १९७०), विमेन एज लभर्स (सन् १९७५), वण्डरफुल वण्डरफुल टाइम्स (सन् १९८०), द पियानो टिचर (सन् १९८३) आदि कृतिअन प्रकाशन गरेकी छिन्। त्यसको साथसाथै उनले क्लारा एस (सन् १९८४), अो वाण्डनेस (सन् १९८५), लष्ट (सन् १९८९), इन आल्पस (सन् २००२), इर्म एण्ड मार्गरेट (सन् २००४) आदि पुस्तकअन लै सार्वजनिक गरिकी छिन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/04/15/books/review/Agee.t.html|title=ग्रिड - अल्फ्राइड जेलिनेक - पुस्तक -|last=एजी|first=जोल|access-date=2018-08-17|language=अङरेजी}}</ref> उनको कृतिअनमी मानवमाथि भएको हिंसा, दुराचार रे उत्पीडिन देखाइन्छ। जेनिलेकले सन् २००४ मी प्रसिद्ध नोबेल पुरस्कार लै प्राप्त गरेकी थिइन्।
== प्रसिद्ध ==
जेलिनेक यक भित्रीआँट दह्रो भएकी सष्टा रे प्रयाप्त कलाक्षमता भएकी प्रतिभा हुन्।<ref name="Theater">{{cite journal|last=होन्गर|first=गेटा|title=कसरी नोबेल पुरस्कार प्राप्त गर्ने|journal=थिएटर|volume=३६|issue=२|pages=५–१९|year=२००६|doi=10.1215/01610775-36-2-4}}</ref> जेलिनेकले सयौं वर्षदेखि कुकृत्य जोगाएर राख्ने आफ्नै मुलुकका अपराधीअन माथि आवाज उठाउन सुरु गरिन्। जनताको चोट रे मर्का नबुझ्ने देशका शासनअनलाई प्रहार गरिन्।<ref>{{cite web|url=http://nobelprize.org/literature/laureates/2004/jelinek-lecture.html|title= अल्फ्राइड जेलिनेक - नोबेल पुरस्कार विजेता|author=|date=|website=नोबेल प्राइड डट अोआरजी|accessdate=March 21, 2018}}</ref> उनले जिम्मेवारी वहन गर्न नसक्ने राष्ट्रिय राजनितीज्ञअन माथि आवाज रे विरोध गर्ने काम गरिन्। अन्तर्राष्ट्रिय समस्याको जरो पहिलयाएर काम गर्ने असमर्थ हुने राष्ट्रसङ्घका महासचिवलाई सतर्क गरिन्।<ref>[http://www.boston.com/ae/books/articles/2005/10/12/members_abrupt_resignation_rocks_nobel_prize_community नोबेल पुरस्कार समिति] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140405035853/http://www.boston.com/ae/books/articles/2005/10/12/members_abrupt_resignation_rocks_nobel_prize_community |date=2014-04-05 }}. ''बोष्टन ग्लोब'', १२ अक्टोबर २००५.</ref> एउटा सर्जक भएर गर्नुपर्ने दायित्व यिनले पूर्णरुपमी निर्वाह गरिन्, जसका कारण जेलिनेक प्रसिद्ध भइन्।<ref>{{Cite web|url=http://www.thestage.co.uk/features/2012/07/elfriede-jelinek-game-on/|title=एकाण्टस्|website=द स्टेज|access-date=2016-08-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://postcardsgods.blogspot.co.uk/2012/07/sports-play-nuffield-theatre-lancaster.html|title=अल्फ्राइड जेलिनेकको विवरण|website=पोष्ट कार्डस्|access-date=2016-08-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/arts/stage/theatre/article3474101.ece|title=द टाइम्स|language=अङ्ग्रेजी|access-date=2016-08-11}}</ref>
== सन्दर्भअन ==
{{टिप्पणीसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
{{Commons category|Elfriede Jelinek|अल्फ्राइड जेलिनेक}}
{{wikiquote}}
* [http://www.elfriedejelinek.com/ आधिकारिक वेबसाइट]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2004/jelinek-lecture.html अल्फ्राइड जेलिनेकको नोबेल पुरस्कार जित्ने कृति]
* [https://web.archive.org/web/20051028020427/http://www.praesens.at/elfriede-jelinek-forschungszentrum/ अल्फ्राइड जेलिनेकको जानकारी]
* [http://nobelprize.org/literature/laureates/2004/jelinek-bibl.html नोबेल पुरस्कार]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3723390.stm बीबीसी]
[[श्रेणी:साहित्यकार]]
[[श्रेणी:नोबेल पुरस्कार विजेता महिलाअन]]
oh4oy1n6jalig2m2plvop7o7lzm41ck
सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग
0
14694
268116
257768
2026-09-25T02:19:17Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268116
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football league
| current_season = सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५
|name = सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग
|country = {{झण्डा|नेपाल}}
| organiser = [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]
|confed = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]]
|founded = २०११
|teams = १४
|domest_cup = विभिन्न
| confed_cup = [[एएफसी कप]]
|levels = १
|top_goalscorer = [[सन्तोष साहुखल]] (९६ गोल)
|champions = [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] (८ अौँ उपाघि)
|season = [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५|२०७५]]
|most_successful_club = [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] (८ अौँ उपाघि)
|tv = [[एपी वान एचडी]](प्रत्यक्ष प्रसारण)<br/>[[माइकोजू]] (अनलाइन मार्फत प्रत्यक्ष प्रसारण)
|sponsor = [[बजाज पल्सर]]
|Marketing_Partner=[[रामसार मिडिया (प्रा) लि]]
|website = {{URL|www.the-anfa.com}}
|current = [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५]]
}}
'''सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग''' (पहिला '''काठमाडौं लिग च्याम्पियनसिप''') नेपालको सर्वाधिक ठूलो रे स्तरीय फुटबल लिग हो रे [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]को शीर्ष विभाजन मध्य यक हो जुन प्रत्येक वर्षमी नेपालको उत्कृष्ट फुटबल क्लबअन बिच प्रतिस्पर्धात्मक रूपमी सञ्चालन हुने गर्दछ। यै लिगको स्थापना वि.स.२०११ सालमी भयाको थ्यो भने यै लिगका सस्थापकका रूपमी नरशमशेर ज.ब.रालाई लिइन्छ। यै लिगमी जम्मा टिमको सङ्ख्या १२-१६ सम्म हुने गर्दछ। यो [[सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग]] भित्र प्रमोसन (पदोन्नति) रे रेलिगेसन प्रणालीमी सञ्चालन हुने गरेको छ। यक सिजनमी टोलीअन यक फेर प्रत्येक टोलीसित भिड्ने गर्दछन्। यो सामान्यतया मङ्सिर बठे माघसम्म हुने गर्याको छ। यसका शीर्ष ६ टोलीअन सुपर ६ राउण्डमी पुग्छन्, जाँ टोलीअन फेरि एक-अर्कासित भिड्छन्। यो हाल बजाज पल्सरद्वारा प्रायोजित गरियाः छ रे यसको आधिकारिक रूपमी पल्सर सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगको रूपमी चिनिन्छ।
सन् २०११ मी एक नयाँ [[नेपाल राष्ट्रिय लिग]], काठमाडौँको उपत्यका बाहिरको क्लबअनलाई यक स्तरीय प्रतियोगितामी प्रतिस्पर्धा गर्न मौका दिएको थ्यो। एेल राष्ट्रिय लिगमी ९ क्लबअन समावेश छन्, जसमध्ये ५ क्लबअन भने [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]का क्लबअन हुन्।<ref>[http://the-anfa.com/article-रेड बुल राष्ट्रिय लिग] एन्फाको आधिकारिक वेबसाइटमी</ref><ref>[https://www.fifa.com/world-match-centre/nationalleagues/nationalleague=nepal-a-division-league-2000001005/standings/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311022655/http://www.fifa.com/world-match-centre/nationalleagues/nationalleague=nepal-a-division-league-2000001005/standings/ |date=2016-03-11 }} फिफाको आधिकारिक वेबसाइटमी, राष्ट्रिय लिगको तालिका २०७२</ref>
सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगको [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५|२०७५]] सालको संस्करण यसको ४१ अौँ संस्करण हो। यसमी १४ शीर्ष बिभाजित टोलीअन प्रतिस्पर्धा गर्दछन्।
सन् २०१३-१४ (२०७०)को संस्करण भने ३० डिसेम्बर २०१३ बाट सुरु गरियाः थ्यो।<ref>[http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=103] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171120040831/http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=103 |date=2017-11-20 }} गोल नेपाल डटकममी जानकारी</ref>
== इतिहास ==
== ट्रफी ==
२०११ आश्विन १७ गते मिति अङ्कित रहेको पुरानो सहिद स्मारक लिगको ट्रफी २०२८ बठे ३० सम्म [[आरसीटि क्लब]]ले लगातार तीन फेर जितेर ट्रफी उचालेको थ्यो। यो नेपाली राष्ट्रिय लिगको इतिहास समेत थ्यो।
अहिलेको सहिद स्मारक ट्रफी भने नयाँ ट्रफी हो। जुन [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]ले प्रदान गर्ने गर्दछ।
=== ट्रफि भ्रमण ===
[[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५]] अगाडी [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ|एन्फा]]ले ट्रफि टुर गरेको थ्यो। जुन असोज १ गतेबठे सुरू भयाको थ्यो । असोज १३ बठे सुरु हुँने सहिद स्मारक ए डिभिजन लिगको पुर्वसन्ध्यामी सुरु भयाको ट्रफी टुर पैलो दिन त्रिपूरेश्वर स्थित [[दशरथ रंगशाला]]मी राखिएको थ्यो। लिग ट्रफीलाई काठमाडौं उपत्यकाको सात स्थानमी भ्रमण गराइने एन्फाले जणाँया छ।`स्कोर अ गोल’ नाउँ दिइएको ट्रफी टूरमी नेपालका अन्तर्रा्ष्ट्रिय खेलाडी, प्रशिक्षक रे सेलिब्रेटीअनको समेत उपस्थिती भयाको थ्याः।
यै भ्रमण काठमाडौंका पाँच विद्यालय तथा ललितपुर रे भक्तपुरको यक–यक स्थानमी सञ्चालन भयाको थ्यो।
वि.स. १९९१ मी राम जानकी ट्रफीको नाउँ दिइएको यै ट्रफी प्रजातन्त्रको स्थापना पछा लगातार तीन फेर [[नेपाल पुलिस क्लब|नेपाल पुलिस फोर्स]]ले जितेको थ्यो।
त्यस पछा प्रजातन्त्र प्राप्तिका लागि जीवन आहुती दिएका सम्पूर्ण सहिदको सम्झनामी यो ट्रफीलाई सहिद स्मारक ए डिभिजन लिग ट्रफी भनिएको हो जुन ट्रफी लिगको विजेतालाई प्रदान गरिनेछ।
== विजेताअन ==
यै लिग एेल सम्म आइपुग्दा १५ फरक-फरक नेपाली फुटबल क्लबअनले उपाधि जित्न सफल भएका छन्।<ref>{{cite web|title=नेपाल - विजेताअनको सूची |url=http://www.rsssf.com/tablesn/nepalchamp.html |publisher=आरएसएसएसएफ |accessdate=२९ मार्च २०१४}}</ref>
{{col-start}}
{{col-2}}
{| class="wikitable"
|-
! सिजन न. !! संस्करण!! वि.स. !! विजेता
|-
| १|| [[१९५४-५५ सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|१९५४-५५]] || २०११ || [[महावीर ११]]
|-
| २|| १९५५-५६ || २०१२ || [[नेपाल पुलिस क्लब|पुलिस फोर्स]]
|-
| ३||१९५६-५७ || २०१३|| [[नेपाल पुलिस क्लब|पुलिस फोर्स]]
|-
| ४||१९५७-५८ || २०१४ || [[नेपाल आर्मी क्लब|आर्मी ११]]
|-
| ५||१९६०-६१ || २०१७ || [[एनआरटी क्लब]]
|-
| ६|| १९६२|| २०१९|| [[एनआरटी क्लब]]
|-
| ७|| १९६३-६४ || २०२० || विद्या बिमा
|-
| ८|| १९६६-६६ || २०२३ || [[महावीर ११]]
|-
| ९|| 1१९६७-६८|| २०२४ || [[फ्रेण्ड्स क्लब]]
|-
| १०|| १९६८-६९ || २०२५|| [[देउराली क्लब]]
|-
| ११|| १९६९-७०|| २०२६|| [[महावीर ११]]
|-
| १२|| १९७०-७१ ||२०२७|| देउराली फुटबल क्लब
|-
| १३|| १९७१-७२|| २०२८ || [[रानीपोखरी कर्नर टिम]]
|-
| १४|| १९७२-७३ ||२०२९|| [[रानीपोखरी कर्नर टिम]]
|-
| १५|| १९७३-३४|| २०३० || [[रानीपोखरी कर्नर टिम]]
|-
| १६||१९७५ || २०३२ || [[ब्वाइज युनियन क्लब]]
|-
| १७|| १९७६ || २०३३|| सुनखरी एथलेटिक क्लब
|-
| १८|| १९७७||२०३४|| अन्नपूर्ण फुटबल क्लब
|-
| १९|| १९७८|| २०३५ || [[एनआरटी क्लब]]
|-
| २०|| १९७९||२०३६ || [[रानीपोखरी कर्नर टिम]]
|-
| २१|| १९८० || २०३७ || [[सङ्कटा क्लब]]
|-
| २२|| १९८१-८२ || २०३८ || [[रानीपोखरी कर्नर टिम]]
|-
| २३|| १९८२ || २०३९ || [[अन्नपूर्ण फुटबल क्लब]]
|-
| २४|| १९८३ || २०४० || [[सङ्कटा क्लब]]
|}
{{col-2}}
{| class="wikitable"
|-
! सिजन न. !! सिजन!! वि.स. !! विजेता
|-
| २५|| १९८४|| २०४१ || [[रानीपोखरी कर्नर टिम]]
|-
| २६|| १९८५ || २०४२ || [[सङ्कटा क्लब]]
|-
| २७|| १९८६ || २०४२-४३ || [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|-
| २८|| १९८७ || २०४३-४४ || [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|-
| २९|| १९८९ || २०४६|| [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|-
| ३०|| १९९५ || २०५५||[[एनआरटी क्लब]]
|-
| ३१|| १९९६-९७ || २०५४ || [[थ्री स्टार क्लब]]
|-
| ३२|| १९९७-९८ || २०५५ || [[थ्री स्टार क्लब]]
|-
| ३३|| २००० || २०५७ || [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|-
| ३४|| २००३-०४ || २०६० || [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|-
| ३५|| २००४ || २०६१ || [[थ्री स्टार क्लब]]
|-
| ३६|| २००५-०६ || २०६२|| [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|-
| ३७|| २००६-०७ || २०६३ || [[नेपाल पुलिस क्लब]]
|-
| ३८|| २०१० || २०६६-६७|| [[नेपाल पुलिस क्लब]]
|-
| ३९|| २०११ || २०६८ ||[[नेपाल पुलिस क्लब]]
|-
| ४०|| २०१२-१३ || २०६९|| [[थ्री स्टार क्लब]]
|-
| ४१|| २०१३-१४ || २०७०|| [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|-
|४२||२०१८-१९||२०७५||[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|}
{{col-end}}
== उत्कृष्ट क्लब नतिजा ==
{| class="wikitable" style="width:80%;"
|-
! क्लब
!विजेता संस्करण
|-
| [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|२०४२-२०४३, २०४३-२०४४, २०४६, २०५७, २०६०, २०६२, २०७०, [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५|२०७५]] साल
|-
|[[आरसीटि क्लब]]
|२०२८, २०२९, २०३०, २०३६, २०३८ र २०४१ साल
|-
|[[नेपाल पुलिस क्लब|पुलिस फोर्स (नेपाल पुलिस क्लब)]]
| २०१२, २०१३, २०६३, २०६६-२०६७ र २०६८ साल
|-
|[[थ्री स्टार क्लब]]
|२०५४, २०५५, २०६१, २०६९ र २०७१ साल
|-
|[[एनआरटी क्लब]]
|२०१७, २०१९, २०३५ र २०५२ साल
|-
|[[महावीर ११|महावीर क्लब]]
|२०११, २०२३ र २०२६ साल
|-
|[[संकटा क्लब]]
|२०३७, २०४० र २०४२ साल
|-
|अन्नपूर्ण फुटबल क्लब
|२०३४ र २०३९ साल
|-
|देउराली क्लब
|२०२५ र २०२७ साल
|-
|[[नेपाल आर्मी क्लब|आर्मी ११]]
|२०१४ साल
|-
|विद्याब्यायाम
| २०२० साल
|-
|[[फ्रेण्ड्स क्लब]]
|२०२४ साल
|-
|[[ब्वाइज युनियन क्लब]]
| २०३२ साल
|-
|सुनाखरी एथलेटिक्स क्लब
|२०३३ साल
|}
=== २०७५ सालको संस्करण ===
[[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग २०७५|२०७५ सालको सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]माी १४ वटा क्लबअनले भाग जणाँया थ्याः।
{| class="wikitable sortable"
!क्लबहरू
!पछिल्लो संस्करणमी स्थान
|-
|[[ब्रिगेड ब्वाइज क्लब]]
|प्रथम ([[सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग २०७०|२०७० सालको बि डिभिजन लिगमी]])
|-
|च्यासल यसथ क्लब
|प्रथम ([[सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग २०७२|२०७२ सालको बि-डिभिजन लिग]])
|-
|[[फ्रेण्ड्स क्लब]]
|८ अौँ
|-
|[[हिमालयन शेर्पा क्लब]]
|७ अौँ
|-
|जावलाखेल युथ क्लब
|११ अौँ
|-
|[[मछिन्द्र फुटबल क्लब]]
|दोस्रा
|-
|[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|प्रथम
|-
|[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]]
|छैटौँ
|-
|[[नेपाल आर्मी क्लब]]
|१० अौँ
|-
|[[नेपाल पुलिस क्लब]]
|चौँथा
|-
|[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]]
|दोस्रा ([[सहिद स्मारक बि-डिभिजन लिग २०७२|२०७२ सालको बि-डिभिजन लिग]])
|-
|[[सङ्कटा क्लब]]
|५ अौँ
|-
|[[सरस्वती युथ क्लब]]
|९ अौँ
|-
|[[थ्री स्टार क्लब]]
|तेस्रा
|}
== एएफसी प्रतियोगिताअनमी ए-डिभिजन लिगका क्लबअनको प्रदर्शनी ==
[[एएफसी प्रेसिडेन्ट कप]] सन् २००५ मी स्थापना बठे सन् २०१४ मी हटाइएता सम्म लै सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगका क्लबअन निरन्तर रूपमी यसमी सहभागीता जनाउँदै आइरहेका थ्याः। २०७२ साल बठे सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिगका विजेताअन [[एएफसी कप]]मी स्वचलित रूपमी छनौट हुन् गरेका छन्। सन् २००४ अघि ए-डिभिजन लिगका क्लबअन एसिया क्लब च्याम्पियनसिपमी छनौट खेल खेल्न पाउँथे।
=== एएफसी प्रेसिडेन्ट कप ===
{| class="wikitable"
!संस्करण
!क्लबअन
!स्थान
|-
|[[२००५ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२००५]]
|[[थ्री स्टार क्लब]]
|सेमिफाइनल
|-
|[[२००६ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२००६]]
|[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|समूह चरणमी तेस्रा
|-
|[[२००७ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२००७]]
|[[नेपाल पुलिस क्लब|महेन्द्र फुटबल क्लब]]
|उप-विजेता
|-
|[[२००८ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२००८]]
|[[नेपाल पुलिस क्लब]]
|सेमिफाइनल
|-
|[[२००९ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२००९]]
|[[नेपाल पुलिस क्लब]]
|समूह चरणमी चौँथा
|-
|[[२०१० एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२०१०]]
|[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]]
|समूह चरणमी तेस्रा
|-
|[[२०११ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२०११]]
|[[नेपाल पुलिस क्लब]]
|समूह चरणमी चौँथा
|-
|[[२०१३ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२०१३]]
|[[थ्री स्टार क्लब]]
|अन्तिम चरणमी तेस्रा
|-
|[[२०१४ एएफसी प्रेसिडेन्ट कप|२०१४]]
|[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|अन्तिम चरणमी दोस्रा
|}
=== एएफसी कप ===
{| class="wikitable"
!संस्करण
!एएफसी कप
!स्थान
|-
|[[२०१५ एएफसी कप|२०१५]]
|[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|''समूह चरण''
|-
|[[२०१९ एएफसी कप|२०१९]]
|[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|निर्णय हुन बाँकी
|}
=== एसिया क्लब च्याम्पियनसिप ===
{| class="wikitable"
!संस्करण
!एएफसी क्लब
!स्थान
|-
|[[१९८५–८६ एसिया क्लब च्याम्पियनसिप|१९८५–८६]]
|[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]]
|छनौटमी ५ अौँ
|-
|[[१९८७ एसिया क्लब च्याम्पियनसिप|१९८७]]
|[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]]
|छनौटमी चौँथा
|-
|[[१९९०–९१ एसिया क्लब च्याम्पियनसिप|१९९०–९१]]
|[[रानीपोखरी कर्नर टिम]]
|छनौट चरणमी तेस्रा
|-
|[[१९९६–९७ एसिया क्लब च्याम्पियनसिप|१९९६–९७]]
|[[एनआरटी क्लब|न्यू रोड टिम]]
|समूह चरण
|-
|[[१९९७–९८ एसिया क्लब च्याम्पियनसिप|१९९७–९८]]
|[[नेपाल पुलिस क्लब|महेन्द्र पुलिस क्लब]]
|पैलो चरण
|-
|[[१९९८–९९ एसिया क्लब च्याम्पियनसिप|१९९८–९९]]
|[[थ्री स्टार क्लब]]
|पैलो चरण
|}
== सन्दर्भअन ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
*[https://web.archive.org/web/20170817203141/http://www.fifa.com/theclub/news/newsid=93201/index.html फिफा डटकम] – हिमालयको मुटुमी फुटबल
[[श्रेणी :नेपाली फुटबल प्रतियोगिताअन]]
[[श्रेणी :सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग]]
iz4ljtms6w4gsd3828z69gc5i92harw
ब्याक टु डिसेम्बर
0
17780
268100
265345
2026-09-25T01:31:51Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268100
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox song
| name = ब्याक टु डिसेम्बर
| cover =
| alt =
| border = yes
| type = एकल
| artist = [[टेलर स्विफ्ट]]
| album = [[स्पिक नाउ]]
| released = {{start date|2010|11|15}}
| format = डिजिटल डाउनलोड
| recorded =
| studio =
| venue =
| genre = *[[पप सङ्गीत]]<ref>{{cite web |url=https://www.billboard.com/music/taylor-swift/chart-history/country-songs/song/669403 |title=Taylor Swift Back To December Chart History |last= |first= |date= |website= |publisher= |accessdate= 10 March 2018 |quote=}}</ref>
| length = {{Duration|m=4|s=53}} <small>(वास्तविक)</small> <BR> {{Duration|m=4|s=11}} <small>(सम्पादित)</small>
| label = [[बिग मेसिन रेकर्डस्|बिग मेसिन]]
| writer = टेलर स्विफ्ट
| producer = {{flatlist|
* नेथन च्यापमेन
* टेलर स्विफ्ट}}
| prev_title = [[माइन (टेलर स्विफ्टको गीत)|माइन]]
| prev_year = २०१०
| next_title = [[मिन (गीत)|मिन]]
| next_year = २०११
| misc = {{External music video|{{YouTube|QUwxKWT6m7U|"ब्याक टु डिसेम्बर"}}}}
}}
'''ब्याक टु डिसेम्बर''' अमेरिकी गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]] को गीत हो जुन उनरो तेस्रो स्टुडियो एल्बम [[स्पिक नाउ]] खिलाइ रेकर्ड गरियाः थ्यध। एल्बमको पाँचौँ एकल रूप माइ यै गीत ३१ अगस्ट २०१५ का दिन बिग मेसिन रेकर्डस् रे रिपब्लिक रेकर्डस् द्वारा रेडियो माइ सार्वजनिक अरियाः थ्यो। स्पिक नाउ साङ्गीतिक सङ्गालोको दोस्रो एकल गीतको रुप माइ यै गीत लाइ १ नोभेम्बर २०१० मी संयुक्त राज्य अमेरिकाको कन्ट्री रेडियो मार्फत सार्वजनिक अरियाः थ्यो। स्विफ्टका अनुसार, "ब्याक टु डिसेम्बर" पल्लो गीत हो जैमी उनले गीत मार्फत कसैसङ्ङ माफी मागेकी थिइन्। विश्लेषकअन अनुमान गर्छन् कि गीत टेलर लुट्नर स्विफ्टको पूर्व प्रेमीको बारे माइ छ जुन पछा लुट्नद्वारा स्वीकार अरियाः थ्यो। ब्याक टु डिसेम्बर डिसेम्बर" यक कण्ट्रि पप सङ्गीत माणिन्छ रे यै गीतका शब्दअनले यक पूर्व प्रेमीसङ्ङ सम्बन्ध विच्छेद खिलाइ क्षमाको मागेको छ।
ब्याक टु डिसेम्बरले विश्लेषकअनद्वारा प्रशंशा समीक्षा प्राप्त गर्या थ्यो जसले यै गीत लाइ स्पिक नाउको मुख्य आकर्षण मान्दछन्। विश्लेषकअनले यै गीत माइ प्रयोग अरियाः स्वर, सङ्गीत रे शब्दको तारिफ गर्या थ्याः। यै गीत अमेरिकी [[बिलबोर्ड हट १००]] माइ शीर्ष ६ माइ रे [[क्यानडा]]को क्यानडेली हट १०० माइ शीर्ष ७ माइ पर्न सफल भयाः थ्यो। यै गीत बिलबोर्ड हट कन्ट्रि सङ्सको तालिका माइ शीर्षक स्थान अोगट्न सफल भयाः थ्यो। गीतले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमी मध्यम सफलता प्राप्त गर्दै न्युजील्याण्डमी २४ औँ स्थान रे अष्ट्रेलियामी २६ औँ स्थानमी पर्न सफल भयाः थ्यो।
अाधिकारिक सङ्गीत श्रव्य दृश्य युअाना लिमोन द्वारा निर्देशित गरियाः थ्यो जैले स्विफ्ट रे उनको प्रेमीको बीच माइ सम्बन्ध विच्छेदन परिणाम लाइ विलाप गर्दछ। साङ्गीतिक श्रब्य दृश्य लाइ विश्लेषकअनले सकारात्मक समीक्षा गर्या थ्याः। स्विफ्टले ब्याक टु डिसेम्बर गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति लै दियाः थिइन् जैमा ४४ अौँ वार्षिक कन्ट्रि सङ्गीत सङ्घ पुरस्कार रे ३८अौँ अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार समावेश छन्।
== पृष्ठभूमि तथा सार्वजनिक ==
स्विफ्टका अनुसार "ब्याक टु डिसेम्बर" गीतले स्विफ्टले कहिल्यै नगरेको कुरा माइ पूर्व प्रेमी समक्ष माफ मागेकी थिइन्।<ref name="People">{{cite magazine|url=http://www.people.com/people/article/0,,20444470,00.html |title=VIDEO: Taylor Swift Explains Apology Song 'Back to December' |magazine=[[People (magazine)|People.com]] |date=2010-11-23 |accessdate=2010-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110107230600/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20444470%2C00.html |archivedate=7 January 2011 |url-status=live }}</ref><ref name="Digitalspy">{{cite web|author=Jennifer Still |url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a281766/swift-back-to-december-is-an-apology.html |title=Swift: 'Back To December is an apology' |publisher=Digitalspy |date=2010-10-13 |accessdate=2010-11-26| archiveurl= https://web.archive.org/web/20101016044404/http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a281766/swift-back-to-december-is-an-apology.html| archivedate= 16 October 2010 | url-status= live}}</ref> उनले भनिन्, "मैले पैल्लो गीत माइ माफी माग्नु पड्ड्या आवश्यकता कहिल्यै महसुस गरेकी थिइन" तर पछिल्लो दुई वर्ष माइ मुइले धेरै किसिमको पाठ सिकेको छु रे यसमी धेरै किसिमका पाठअन लै अनुभव गर्या छु।<ref name="Digitalspy" /> <ref name="People" /><ref name="Lyrics">{{cite magazine|url=http://music-mix.ew.com/2010/10/12/taylor-swift-back-to-december-apologizes-taylor-lautner/ |title=Taylor Swift apologizes (to Taylor Lautner?) in 'Back to December' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=2010-10-12 |accessdate=2010-11-26| archiveurl= https://web.archive.org/web/20101207020124/http://music-mix.ew.com/2010/10/12/taylor-swift-back-to-december-apologizes-taylor-lautner/| archivedate= 7 December 2010 | url-status= live}}</ref> कहिलेकाहि तमी धेरै ढिलो पाठ सिक्छौ रे त्यै बिन्दु माऊ तमीले लापरबाही गर्या कारण तमीले माफ माग्नु पर्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.ew.com/article/2016/08/09/taylor-lautner-taylor-swift-back-december|title=Taylor Lautner confirms Taylor Swift's 'Back to December' is about him|last=Kickham|first=Dylan|date=August 9, 2016|work=Entertainment Weekly|accessdate=August 9, 2016|archive-date=December 23, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161223080035/http://ew.com/article/2016/08/09/taylor-lautner-taylor-swift-back-december/|url-status=dead}}</ref> विश्लेषकअनले अनुमान गर्या छन् कि गीत उनरो पूर्व प्रेमी, द ट्वाइलाइट सागाका अभिनेता टेलर लट्नर हुन्।<ref>{{cite web |url=http://www.taylorswift.com/news/o1287965052241?post=speak-now-3-week-itunes-countdown0.69034700%201287776315#o1287965052241 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110107204440/http://www.taylorswift.com/news/o1287965052241?post=speak-now-3-week-itunes-countdown0.69034700%201287776315 |url-status=dead |archive-date=January 7, 2011 |title=SPEAK NOW 3-WEEK ITUNES COUNTDOWN! |date=September 27, 2010 |work=Taylorswift.com |accessdate=December 15, 2010 }}</ref> ब्याक टु डिसेम्बर पैल्लो पटक १२ अक्टोबर २०१० का दिन आइट्युन्स स्टोर मार्फत स्पिक नाउ साङ्गीतिक सङ्गालोको प्रमुख एकलको रूप माइ सार्वजनिक गरियाः थ्यो। १५ नोभेम्बर २०१० माइ यै गीत स्पिक नाउ एल्बमको दोस्रो एकलको रूपमी गारि गरियाः थ्यो। <ref name="Radio">{{cite web|url=http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=11/15/2010&Format=4 |title=R&R :: Going For Adds :: CHR/Country |publisher=[[Radio & Records]] |work=''Gfa.radioandrecords.com'' |date=November 15, 2010 |accessdate=December 15, 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120316092305/http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=11%2F15%2F2010&Format=4 |archivedate=March 16, 2012 }}</ref>
== तालिका ==
=== साप्ताहिक तालिका ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|-
! तालिका (सन् २०१०–११)
! शीर्ष<br />स्थान
|-
!scope="row"{{singlechart|Australia|२६|artist=Taylor Swift|song=Back to December|refname=australia|accessdate=January 11, 2012}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Canada|७|artist=Taylor Swift|refname=canada|accessdate=January 11, 2012}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardcanadachrtop40|३४|artist=Taylor Swift|accessdate=November 7, 2017}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardcanadacountry|५|artist=Taylor Swift|accessdate=November 7, 2017}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardcanadahotac|२९|artist=Taylor Swift|accessdate=November 7, 2017}}
|-
!scope="row"{{singlechart|New Zealand|२४|artist=Taylor Swift|song=Back to December|refname=newzealand|accessdate=January 11, 2012}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardhot100|६|artist=Taylor Swift|accessdate=January 13, 2011}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardadultcontemporary|१४|artist=Taylor Swift|refname=ac |accessdate=March 28, 2011}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardadultpopsongs|११|artist=Taylor Swift|refname=adultpop |accessdate=January 20, 2011}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardcountrysongs|३|artist=Taylor Swift|refname=country |accessdate=January 13, 2011}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardpopsongs|११|artist=Taylor Swift|refname=pop |accessdate=January 13, 2011}}
|-
|}
===वर्ष-समाप्ति तालिका ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!scope="col"|तालिका (सन् २०११)
!scope="col"|स्थान
|-
| संयुक्त राज्य [[बिलबोर्ड हट १००]]
| style="text-align:center;"| ७४
|-
| संयुक्त राज्य कन्ट्रि सङ्गीत (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')
| style="text-align:center;"| ३८
|-
| संयुक्त राज्य वयस्क समकालीन (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')
| style="text-align:center;"| ३०
|-
| संयुक्त राज्य वयस्क पप सङ्गीत (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')
| style="text-align:center;"| ४२
|-
| संयुक्त राज्य रेडियो सङ्गीत (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')
| style="text-align:center;"| ५८
|}
== प्रमाणपत्र ==
{| class="wikitable"
|-
! देशअन
! प्रमाणपत्र
! बिक्री
|-
| {{झण्डा|क्यानडा}} (क्यानडा म्युजिक)
| गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px]]<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=Back+to+December%20Taylor+Swift|title=टेलर स्विफ्ट ब्याक टु डिसेम्बर|publisher=क्यानडा म्युजिक|date=४ जुलाई २०११}}</ref>
| + ४०,०००
|-
| {{झण्डा|अमेरिका}} (आरआइएए)
| २× प्लेटिनम [[File:Double platinum record icon.svg|30px]]
<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Taylor+Swift&ti=Back+to+December#search_section|title=टेलर स्विफ्टको ब्याक टु डिसेम्बर गीत|publisher=आरआइएए|date=२२ अगष्ट २०१४}}</ref>
| + २,००,००,००
|-
|}
== सार्वजनिक इतिहास ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
|-
! scope="col"| देश
! scope="col"| मिति
! scope="col"| ढाँचा
! scope="col"| रेकर्ड लेबल
|-
! scope="row" rowspan="3"| {{झण्डा|संयुक्त राज्य अमेरिका}}
| १२ अक्टोबर २०१०
| डिजिटल डाउनलोड
| rowspan="3"| [[बिग मेसिन रेकर्डस्]]
|-
| १४ नोभेम्बर २०१०<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/au/album/back-to-december-single/397361196/|title=Back to December - Single by Taylor Swift on Apple Music|date=25 October 2010|publisher=}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| रेडियो
|-
| ३० नोभेम्बर २०१०<ref>{{cite web |url=http://www.fmqb.com/Article.asp?id=69239#210 |title=Radio Industry News, Music Industry Updates, Arbitron Ratings: 11/30 Mainstream |work=[[FMQB]] |publisher= Friday Morning Quarterback Album Report, Inc. and Mediaspan Online Services |accessdate=2010-12-28| archiveurl= https://web.archive.org/web/20101215044351/http://fmqb.com/Article.asp?id=69239| archivedate= 15 December 2010 | url-status= live}}</ref>
| मेनस्ट्रिम रेडियो
|-
! scope="row"| {{झण्डा|बेलायत}}
| २० मार्च २०११<ref>{{cite web|url=https://www.7digital.com/artist/taylor-swift/release/back-to-december|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617045549/https://www.7digital.com/artist/taylor-swift/release/back-to-december|url-status=dead|archive-date=17 June 2012|title=Back To December (2011) - Taylor Swift - MP3 Downloads 7digital United Kingdom|date=17 June 2012}}</ref>
| डिजिटल डाउनलोड
| युनिभर्सल रेकर्डस्
|-
|}
== सन्दर्भ सामग्री ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाह्य सूत्रहरू ==
*{{YouTube|QUwxKWT6m7U|"ब्याक टु डिसेम्बरको आधिकारिक साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य}}
* [https://web.archive.org/web/20121211085648/http://taylorswift.com/releases#release-2832 टेलर स्विफ्टको आधिकारिक जाल स्थलमी गीतको शब्द]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
[[श्रेणी:टेलर स्विफ्टका गीतअन]]
tblipse012jbxxh0hzx1y6ze12oup0d
मिन (टेलर स्विफ्टको गीत)
0
17797
268107
256408
2026-09-25T01:42:19Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268107
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox song
| name = मिन
| cover =
| alt = Taylor Swift is shouting forward with both of her hands tied up with a coil of rope. She is sitting atop a railway line. Above Taylor the words "Taylor Swift" and "Mean" are written in grey color. Next to her is a man with a handlebar moustache wearing a black top hat. He is standing astride with an open clasp and his eyes are looking towards Taylor Swift.
| border = yes
| type = एकल
| artist = [[टेलर स्विफ्ट]]
| album = [[स्पिक नाउ]]
| released = {{start date|2011|03|13}}
| format = * सिडी एकल
* डिजिटल डाउनलोड
| recorded =
| studio =
| venue =
| genre =
| length = {{Duration|m=3|s=57}}
| label = [[बिग मेसिन रेकर्डस्|बिग मेसिन]]
| writer = टेलर स्विफ्ट
| producer = * नेथन च्यापमेन
* टेलर स्विफ्ट
| prev_title = [[ब्याक टु डिसेम्बर]]
| prev_year = २०१०
| next_title = [[द स्टोरी अफ अस (song)|द स्टोरी अफ अस]]
| next_year = २०११
| misc = {{External music video|{{YouTube|jYa1eI1hpDE|"मिन"}}}}
}}
'''"मिन"''' अमेरिकी गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]] द्वारा लेखियाः गीत हो जुन उनरो तेस्रो स्टुडियो एल्बम [[स्पिक नाउ]] खिलाइ रेकर्ड गराइयाः थ्यो। यै गीत १३ मार्च २०११ का दिन स्पिक नाउ साङ्गितीक सङ्गालोको तेस्रो सङ्गीतको रूपमी [[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]]को रेडियोमी सार्वजनिक अरियाः थ्यो। यै गीत माइ प्रयोग गरियाः शब्द खिलाइ यैले विश्लेषकअन द्वारा शकरात्मक समिक्षा प्राप्त गर्या थ्यो। यै गीतले व्यवसायीक रुपमी रामडो सफलता प्राप्त गर्या थ्यो जाँ यै गीत [[बिलबोर्ड हट १००]] को साङ्गीतिक तालिकामी ११ अौँ स्थानमी पर्दापण गर्या थ्यो भणे [[क्यानडा]]को क्यानडेली हट १०० माइ १०अौँ स्थानमी पर्दापण गर्या थ्यो। यै गीत अष्ट्रेलियाली एरिया तालिमी शीर्ष ४५ मी पर्न सफल भयाः थ्यो।
यै गीतको अाधिकारिक सङ्गीत श्रव्य दृश्य डिक्लेन ह्वाइटब्लुम द्वारा निर्देशित गरियाः थ्यो जैले स्विफ्टसङ्ङ दृश्यको अवधारणा विकास गर्या थ्यो। यै गीतले विश्लेषकअन द्वारा मिश्रित समीक्षा प्राप्त गर्या थ्यो। यै गीत लाइ स्विफ्टले पैल्लो फेर ३ अप्रिल २०११ का दिन ४६अौँ वार्षिक एकेडेमी अफ कन्ट्रि म्युजिक पुरस्कार कार्यक्रममी प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्। ५४अौँ ग्र्यामी पुरस्कारको समारोहमी यै सङ्गीतले उत्कृष्ट कन्ट्रि सङ्गीत रे उत्कृष्ट कन्ट्रि एकल प्रस्तुति विधामी ग्र्यामी पुरस्कार हासिल गर्या थ्यो। अमेरिकी पत्रिका रोलिङ स्टेनले यै सङ्गीत लाइ १०० उत्कृष्ट सङ्गीतको सूचीमी २४अौँ स्थान दियाः थ्यो जै कारण यै गीत सन् २०१० को दशकको तेस्रो उत्कृष्ट गीतअन मध्ये यक गीत बन्न सफल भयाः थ्यो।
== व्यवसायीक सफलता ==
सन् २०१० अक्टोबर १९ का दिन यै गीत लाइ स्विफ्टको तेस्रो साङ्गीतिक सङ्गालो स्पिक नाउको तेस्रो एकलको रुपमी आइट्युन्स स्टोरमीलसार्वजनिक गरियाः थियो।<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/podcast/taylor-swift-countdown-to/id396466660|title=Taylor Swift Countdown to Speak Now|work=[[iTunes Store]]|publisher=[[Apple, Inc]]|accessdate=December 19, 2010|archive-date=October 11, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011233828/http://itunes.apple.com/us/podcast/taylor-swift-countdown-to/id396466660|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.taylorswift.com/news/o1287965052241?post=speak-now-3-week-itunes-countdown0.69034700%201287776315#o1287965052241 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110107204440/http://www.taylorswift.com/news/o1287965052241?post=speak-now-3-week-itunes-countdown0.69034700%201287776315 |url-status=dead |archive-date=January 7, 2011 |title=SPEAK NOW 3-WEEK ITUNES COUNTDOWN! |last= |first= |date=September 27, 2010 |work=Taylorswift.com |accessdate=December 19, 2010 }} </ref> सार्वजनिक गरे लगत्तै यै गीतका १६३,००० प्रतिलिटरअन बिक्री भयाः थ्यो जै कारण कारण यै अमेरिकी हट डिजिटल सङको तालिकामी शीर्ष दुई स्थानमी पर्दापण गर्या थ्यो।<ref name="billboard">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/952431/fareast-holds-on-hot-100-swift-makes-another-top-debut|title=Far*East Holds on Hot 100, Swift Makes Another Top Debut|date=October 28, 2010|first=Silvio|last=Pietroluongo|first2=|last2=|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=Nielsen Business Media, Inc|accessdate=December 19, 2010}}</ref> अमेरिकी [[बिलबोर्ड हट १००]]को तालिकामी लै यै गीत ३० अक्टोबर २०१० का दिन तालिकामी प्रवेश गर्या थ्यो। <ref>{{cite web|url=http://acharts.us/song/58218|title=Chart Moves: Taylor Swift, Michael Jackson, Rihanna, Kanye West|publisher=aCharts.us|accessdate=December 19, 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/content_display/industry/news/e3if13877e698a1cce20e466a7d37767515|title=Taylor Swift – Mean – Music Charts|publisher=billboard.biz|accessdate=November 4, 2010}}</ref>यै गीत बिलबोर्ड हट १०० को शीर्ष ११ मी आउन सफल भयाः थ्यो। स्पिक नाउ एल्बम सार्वजनिक हुनु भन्दा अघा सार्वजनिक गरियाः गीतअन खरिद गरेका ग्राहकले त्यै लाइ फिर्ता गरि एल्बम खरिद गरेका कारण यै गीत त्यस पछिका हप्ताअनमी अोरालो लागेको थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://acharts.us/song/58218|title=Chart Moves: Taylor Swift, Michael Jackson, Rihanna, Kanye West|publisher=aCharts.us|accessdate=December 19, 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/content_display/industry/news/e3if13877e698a1cce20e466a7d37767515|title=Taylor Swift – Mean – Music Charts|publisher=billboard.biz|accessdate=November 4, 2010}}</ref> ६ नोभेम्बर २०१० मी यै गीतले हट कन्ट्रि सङको आधिकारिक चार्टमी ५५अौँ स्थान अगट्दै चार्टमी पर्दापण गर्या थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2011-04-09/hot-100?order=gainer|title=Hot 100: Week of April 09, 2011 (Biggest Jump)|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=March 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/news#/column/chartbeat/chart-highlights-adult-contemporary-alternative-1005073232.story|title=Hot Country Songs Chart Week of March 26, 2011}}</ref> स्पिक नाउ एल्बमको आधिकारिक एकलको रुपमी सार्वजनिक भए पछा यै गीत पुन हट १०० चार्टमी ९० अौँ स्थान रे हट कन्ट्रि सङ्गीतको १७अौँ स्थानमी फर्किया थ्यो। १४ मे २०११ मी स्विफ्टले यक कीर्तिमान बनाएकी थिइन् जाँ उनको गीत १२ अौँ स्थान बठेइ ९अौँ स्थानमी आयाः थ्यो। <ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/471711/weekly-chart-notes-taylor-swift-adele-richard-marx |title=Weekly Chart Notes: Taylor Swift, Adele, Richard Marx |last=Trust |first=Gary |date=May 5, 2011 |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=Nielsen Business Media, Inc|accessdate=May 11, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wtma.com/rssItem.asp?feedid=115&itemid=29666780|title=Advertisement Taylor Swift, Carrie Underwood Make Chart History|publisher=[[WTMA]]|accessdate=May 10, 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722153825/http://www.wtma.com/rssItem.asp?feedid=115&itemid=29666780|archivedate=July 22, 2011|df=}}</ref>
यै गीत जुन मैनाका ३ हप्ता सम्म दोस्रो स्थानमी रह्यो भणे तात्कालिक समयमी ब्लेक सेल्टनको हनि बी नामक गीत शीर्ष स्थानमी रयाः थ्यो। <ref>{{cite web|url=http://www.taylorswift.com/news/o1287965052241?month=june&year=2011#57118|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011140830/http://www.taylorswift.com/news/o1287965052241?month=june&year=2011|url-status=dead|archive-date=October 11, 2011|title=Mean Marks Taylor's 8th #1|work=Taylor Swift|date=June 28, 2011|publisher=TaylorSwift.com|accessdate=September 9, 2011}} </ref>सन् २०११ जुलाई २८ माइ यै गीत एयरचेक कन्ट्रि एकल तालिकामी शीर्ष स्थानमी पर्न सफल भयाः थ्यो। १४ अगष्ट २०११ का दिन यै गीतका दश लाख प्रतिलिपीअन बिक्री भयाः थ्यो भणे यै अघा स्विफ्टका १३ गीतअनका लै दश लाख भन्दा बढी प्रतिलिपीअन बिक्री भयाः थ्याः। सन् २०११ को वर्ष समाप्ति तालिकामी यै गीत बिलबोर्ड हट १०० को २४अौँ स्थानमी थ्यो। यै गीतले अमेरिकी रेकर्ड सङ्घ द्वारा तीन प्लाटिनम प्रमाणपत्र प्राप्त गर्या थ्यो। <ref>{{cite web|url=http://new.music.yahoo.com/blogs/chart_watch/74398/week-ending-aug-7-2011-songs-place-your-bets/|title=Week Ending Aug. 7, 2011. Songs: Place Your Bets|date=August 10, 2011|work=[[Yahoo! Music]]|publisher=[[Yahoo!]]|accessdate=August 11, 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111201194444/http://music.yahoo.com/blogs/chart-watch/week-ending-aug-7-2011-songs-place-your-bets.html|archivedate=December 1, 2011|df=}}</ref>सन् २०१९ जुलाईका अनुसार यै गीतका २५ लाख प्रतिलिपीअन बिक्री भयाः छन्।
आधिकारिक एकल सङ्गीतको रुपमी सार्वजनिक हुनु भन्दा अघा यै गीत थुप्रै अन्तर्राष्ट्रिय साङ्गीतिक तालिकाअनमी अटायाः थ्यो। <ref name="year">{{cite web | url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2011/hot-country-songs | title=Best of 2011: Country Songs | work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] | publisher=[[Prometheus Global Media]] | year=2011 | accessdate=December 10, 2011}}</ref><ref name="riaa">{{cite web|url=http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&artist=Taylor%20Swift&format=&go=Search&perPage=50|title=Recording Industry Association of America|publisher=[[Recording Industry Association of America|RIAA]]|date=|accessdate=December 1, 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151226122413/http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&artist=Taylor%20Swift&format=&go=Search&perPage=50|archivedate=December 26, 2015|df=}}</ref>क्यानडामी यै गीत शीर्ष १० मी पर्न सफल भयाः थ्यो। ७ नोभेम्बर २०१० मी यै गीत [[अस्ट्रेलिया]]ली एरिया चार्टमी शीर्ष ४५ मी पर्न सफल भयाः थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2010-11-06/canadian-hot-100?order=gainer|title=Canadian Hot 100: Week of November 6, 2010 (Biggest Jump)|date=November 6, 2010|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=Nielsen Business Media, Inc|accessdate=November 1, 2010}}</ref>
== प्रत्यक्ष प्रस्तुति ==
टेलर स्विफ्टले यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति २०११ अप्रिल ३ का दिन ३६अौँ वार्सिक एकेडेमी अफ कन्ट्रि म्युजिक पुरस्कार कार्यक्रममी दिएकी थिइन्। सन् २०११ मे मैनामी स्विफ्टले यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति द ''एलेन डिजेनेरेस सो''मी लै दिएकी थिइन्। १२ फेब्रुअरी २०१२ का दिन स्विफ्टले यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति ५३अौँ ग्र्यामी पुरस्कारको समारोह कार्यक्रममी लै दिएकी थिइन्। स्विफ्टले यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति स्पिक नाउ विश्व भ्रमणमी लै दिएकी थिइन् भणे उनले १९८९ विश्व भ्रमणका बेलामी लै थुप्रै सहरअनमी यै गीत गाएकी थिइन्। रेपुटेसन विश्व भ्रमणमी [[आयरल्याण्ड]]को डब्लिनमी लै स्विफ्टले यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्।
== साङ्गीतिक तालिका ==
=== साप्ताहि चार्ट ===
{|class="wikitable sortable"
! scope="col" style="width:20em;"|तालिका (सन् २०१०–११)
! scope="col"|शीर्ष<br />स्थान
|-
|{{singlechart|Australia|४५|artist=Taylor Swift|song=Mean|refname=australia|accessdate=January 11, 2012}}
|-
|{{singlechart|Canada|१०|artist=Taylor Swift|accessdate=January 11, 2012}}
|-
|{{singlechart|Billboardcanadacountry|२|artist=Taylor Swift|accessdate=January 11, 2012}}
|-
|{{झण्डा चिन्ह|दक्षिण कोरिया}}दक्षिण कोरिया अन्तर्राष्ट्रिय एकल (गाअोन चार्ट)<ref name="SouthKoreaDebut2">{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/online/download/list.gaon |title=South Korea Gaon International Chart (Week: January 15, 2012 to January 21, 2012) |publisher=[[Gaon Chart]] |date=December 15, 2012 |accessdate=December 21, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121219094524/http://www.gaonchart.co.kr/main/section/online/download/list.gaon |archivedate=December 19, 2012 |df= }}</ref>
| style="text-align:center;"| ९२
|-
|{{singlechart| Billboardhot100 |११|artist=Taylor Swift|accessdate=January 11, 2012}}
|-
|{{singlechart| Billboardcountrysongs |२|artist=Taylor Swift|accessdate=January 11, 2012}}
|-
|}
=== वर्ष-समाप्ति तालिका ===
{| class="wikitable sortable"
|-
!scope="col"| तालिका (सन् २०११)
!scope="col"|स्थान
|-
| {{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} संयुक्त राज्य कन्ट्रि सङ्गीत (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')
| style="text-align:center;"| २४
|-
|}
== प्रमाणपत्र ==
{| class="wikitable"
|-
! देशहरू
! प्रमाणपत्र
! बिक्री
|-
| {{CAN}} (क्यानडा म्युजिक)
| गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|size|30px|place|centre]]<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=Mean%20Taylor+Swift|title=टेलर स्विफ्ट मिन|publisher=क्यानडा म्युजिक|date=४ जुलाई २०११}}</ref>
| + ४०,०००
|-
| {{USA}} (आरआइएए)
| ३× प्लेटिनम [[File:Quadruple platinum record icon.svg|25px|place|right]]
<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Taylor+Swift&ti=Mean#search_section|title=टेलर स्विफ्टको मिन गीत|publisher=आरआइएए|date=२१ अगष्ट २०१४}}</ref>
| + २,५०,००,००
|-
|}
== सार्वजनिक इतिहास ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
|-
! scope="col"| देश
! scope="col"| मिति
! scope="col"| ढाँचा
! scope="col"| रेकर्ड लेबल
|-
! scope="row"| {{USA}}<ref>http://gfa.radioandrecords.com/publishGFA/GFANextPage.asp?sDate=03/13/2011&Format=4{{dead link|date=September 2017 |bot=Jennica |fix-attempted=yes }}</ref>
| १३ मार्च २०११
| कन्ट्रि रेडियो
| [[बिग मेसिन रेकर्डस्]]
|-
|}
== सन्दर्भ सामग्री ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाह्य सूत्रहरू ==
* {{YouTube|jYa1eI1hpDE|"मिन" गीतको आधिकारिक सङ्गीत श्रव्य दृश्य}}
* [https://web.archive.org/web/20120116115255/http://taylorswift.com/releases#release-2832 टेलर स्विफ्टको आधिकारिक जाल स्थलमा "मिन" गीतको शब्द]
* {{MetroLyrics song|taylor-swift|mean}}
[[श्रेणी:टेलर स्विफ्टका गीतअन]]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
g6zw0j62vv3rqpjthzwxz2o5xgncbq7
बिग मेसिन रेकर्डस्
0
17801
268097
265486
2026-09-25T01:27:27Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268097
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox record label
| name = बिग मेसिन रेकर्डस्
| image =
| parent = बिग मेसिन लेबल ग्रुप
| founded = {{Start date|2005|09|01}}
| founder = स्कट ब्रोचेट
| distributor = युनिभर्सल म्युजिक ग्रुप
| genre = {{hlist|[[कन्ट्रि सङ्गीत|कन्ट्रि]]|[[पप सङ्गीत|पप]]}}
| country = संयुक्त राज्य
| location = न्यासभिल, [[टेनेसी]]
| website = {{URL|bigmachinerecords.com}}
}}
'''बिग मिसिन रेकर्डस्''' यक स्वतन्त्र अमेरिकी रेकर्ड लेबल हो जुन विशेष गरि पप कलाकारअन खिलाइ स्थापना गरियाः थ्यो।<ref>{{cite journal|last1=कल्टफिल्ड|first1=केथ|last2=टुकर|first2=केन|title=भ्लोरी|journal=बिलबोर्ड|date=November 10, 2007|volume=११९|issue=४५|page=८}}</ref> बिग मिसिन न्यासभिल, [[टेनेसी]] माइ आधारित छ। यै लेबल सेप्टेम्बर २००५ मा सुरुमी ड्रिमअोर्कस् रेकर्डस् नाँउले स्थापित भयाः थ्यो जसका संथापक स्कट ब्रोचेट थ्याः। रेकर्ड लेबलको स्थापना पछा ब्रोचेटले रे कन्ट्रि गायक टोबी केथसङ्ङ साझेदारी गर्दै लेबलको उत्थान गर्या थ्याः।<ref name="Stark">{{cite journal|last=स्टार्क|first=फेलिस|date=2006-03-11|title=बिग मेसिन रेकर्ड लेबल ग्रुप|journal=बिलबोर्ड|url=https://books.google.com/books?id=1BQEAAAAMBAJ&pg=PA12}}</ref> कम्पनीले ऐल प्रकाशन, व्यवस्थापन रे व्यापारिक सम्बन्धमी ध्यान केन्द्रित गर्दछ रे छापको निरीक्षण गर्दछ, जस्तै भ्लोरी सङ्गीत लै बिग मेसिनको लेबल ग्रुपको यक भाग हो।
==इतिहास==
==केही कार्यअन==
{{Infobox company
| name = बिग मेसिन लेबल ग्रुप
| type = [[निजी कम्पनी|निजी]]<br>[[सिमीत दायित्व कम्पनी]]
| industry = सङ्गीत र मनोरञ्जन
| founded = {{Start date and age|2005|09|01}}
| founder = स्कट ब्रोचेट
| hq_location = म्युजिक र
| hq_location_city = न्यासभिल [[Tennessee]]
| hq_location_country = [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]
| key_people = स्कट ब्रोचेट (प्रमुख अधिकृत)<br>एन्ड्रयु कुट्ज, (प्रबन्धक)
| owner = स्कट ब्रोचेट
| divisions = बिग मेसिन रेकर्डस्<br>भ्लोरी म्युजिक<br> बिएमएलजी
| website = [http://www.bigmachinelabelgroup.com bigmachinelabelgroup.com]
|
}}
===भ्लोरी म्युजिक===
नोभेम्बर २००७ माइ बिग मिसिन रेकर्ड्सले भ्लोरी सङ्गीत कम्पनीको नाउँमी यक सहायक कम्पनीको स्थापना गर्या थ्यो। यै रेकर्डस् ऐल जिम्मी वेन (जसले पहिले बिग मेसिनमी हस्ताक्षर गर्या थ्याः), जोर्ल्स, द म्याभरिक्स, थमस रेहट र जस्टिन मोरे अादि कलाकारअन रयाः छन्।<ref>{{cite web |url=http://www.countrystandardtime.com/news/newsitem.asp?xid=1073&t=Big_Machine_starts_new_label_signs_Jewel_Jimmy_Wayne_Justin_Moore |title=बिग मेसिन लेबलले नयाँ रेकर्ड लेबलको स्थापना गर्यो |accessdate=2007-11-08 |date=2007-11-02 |work=कन्ट्रि स्ट्यान्डर्ड| archiveurl= https://web.archive.org/web/20071111045854/http://www.countrystandardtime.com/news/newsitem.asp?xid=1073&t=Big_Machine_starts_new_label_signs_Jewel_Jimmy_Wayne_Justin_Moore| archivedate= 11 November 2007| deadurl= no}}</ref>
नोभेम्बर २००८ को समाप्तिसङ्ङै भ्लोरी सङ्गीतले अाफुन१ उत्पादनको बिक्री, उत्थान रे रेकर्डस्को प्रचार खिलाइ मिदास रेकर्डस्सङ्ङ साझेदारी पत्रमी हस्ताक्षर गर्या थ्यो जसमी दुई क्यानडेली गायक एडम जर्गोरी रे एमरसन ड्राइभ लै सामेल थ्याः।<ref>{{cite news|title=भ्लोरी सङ्गीत|url=http://nashvillecitypaper.com/content/city-business/music-row-valory-takes-emerson-drive-tow|accessdate=10 January 2015|work=द सिटी पेपर|date=15 September 2008|archive-date=10 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110102052/http://nashvillecitypaper.com/content/city-business/music-row-valory-takes-emerson-drive-tow}}</ref> पछा सन् २००८ नोभेम्बरमा रेबी म्याकइन्ट्रिले लै भ्लोरी सङ्गीतमी अावद्ध भएकी थिइन्। म्याकइन्ट्रिले पैल्लो एकल २००९ खिलाइ अनुसूचित गरिकी थिइन् भणे उनको नौल स्टुडियो एल्बम एकै वर्षको ग्रीष्म खिलाइ तय गरियाः थ्यो।<ref>{{cite web|author1=कृन टुकर|title=रेबा म्याकइन्ट्रि भ्लोरी सङ्गीतमा अावद्ध|url=http://www.billboard.com/articles/news/1043535/reba-mcentire-signs-with-valory-music|website=बिलबोर्ड|publisher=बिलबोर्ड|accessdate=10 January 2015|date=11 November 2008}}</ref>
===बिएमएलजी रेकर्डस्===
जुन २००९ मी यूनिभर्सल रिपब्लिक रिकार्ड्सङ्ङ साझेदारी गर्दै बिग मिसिन रेकर्डस्ले यक नौलो रेकर्डस् लेबल रिपब्लिकन न्यासभिलको स्थापना गर्या थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.countrystandardtime.com/news/newsitem.asp?xid=2955|title=न्यू न्यासभिल रिपब्लिक रेकर्डस्|date=2009-06-05|work=कन्ट्रि स्ट्यान्डर्ड टाइम|accessdate=2009-06-05}}</ref> अगस्ट २०१६ मी बिग मिसिन रेकर्डस् लेबलको पूर्ण स्वामित्व फिर्ता गरे पछा रिपब्लिकन न्यासभिल लाइ बिएमएलजी रेकर्डिङको रूपमी पुनःस्थापित गरियाः थ्यो।
===डट रेकर्डस्===
मार्च २०१४ मी बिग मिसिनले डट रेकर्ड्स को पुनरुत्थानको घोषणा गरे रे सन् २०१५ को फेब्रुअरीमी बिग मेसिन रेकर्डस्ले रिपब्लिक रेकर्डस्सङ्ङ साझेदारी गर्या थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.tennessean.com/story/money/industries/music/2014/03/24/big-machine-resurrects-dot-records-name/6830685/|title=बिग मेसिन रेकर्डस् र डट रेकर्डस्|last=रु|first=नेट|date=24 March 2014|work=द टिसेन्स|accessdate=27 March 2014}}</ref> डट रेकर्डस्मी अावद्ध धेरै कलाकारअन बिग मेसिनको स्वामित्वमी रयाः अन्य रेकर्डस् लेबलमी गए पछा सन् २०१७ डट रेकर्डस् मी बन्द गरियाः थ्यो।
===नाश अाइकन रेकर्डस्===
सन् २०१४ मी बिग मेसिन रेकर्डस्ले कुमुलस मिडियासङ्ङ साझेदारी गर्दै नाश आइकन म्युजिकको स्थापना गर्या थ्यो।<ref name="ajc-nash989">{{cite news|title=नाश अाइकन|url=http://radiotvtalk.blog.ajc.com/2014/08/15/oldies-98-9-becomes-older-skewing-country-nash-icons-98-9/|accessdate=16 August 2014|work=अटलान्टा जर्नल|agency=कक्स मिडिया ग्रुप|date=August 15, 2014|archive-date=19 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819085246/http://radiotvtalk.blog.ajc.com/2014/08/15/oldies-98-9-becomes-older-skewing-country-nash-icons-98-9/}}</ref><ref name="ri-nashicons">{{cite web|title=नाश अाइकन रेकर्डस्|url=http://radioinsight.com/blog/headlines/netgnomes/89681/cumulus-prepping-nash-icons-format-launch/|website=रेडियो इनसाइट|accessdate=August 16, 2014}}</ref> २१ अक्टोबर २०१४ मी रेकर्डस्ले म्याकइन्ट्रि नाश आइकन म्युजिकमी हस्ताक्षर गर्ने पैल्लो कलाकार बनेकी थिइन्। नाश आइकन रेकर्डस् पछा बिग मेसिनमा सामेल भयाः थ्यो।<ref name="billboard-rebanash">{{cite news|title=रेब म्याकइन्ट्रि नाश अाइकन रेकर्डस्मा अावद्ध|url=http://www.billboard.com/articles/columns/the-615/6289326/reba-mcentire-nash-icon-music-label-big-machine-cumulus|accessdate=17 November 2014|work=बिलबोर्ड|date=21 October 2014}}</ref>
==बिग मेसिन रेकर्डसका कार्यसूचीअन==
===ऐलका कन्ट्रि कलाकारअन===
*[[द क्याडलीक थ्री]]<ref name=roster>{{cite web|url=http://www.bigmachinelabelgroup.com/labels/big-machine-records/|title=बिग मेसिन रेकर्डस् – कलाकारहरू|work=बिग मेसिन रेकर्डस्|accessdate=October 26, 2015|archive-date=November 9, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161109221338/http://www.bigmachinelabelgroup.com/labels/big-machine-records/|url-status=dead}}</ref>
*[[रुनी डन]]
*[[ट्रेन्ट हर्मन]]<ref name=roster/>
*लरेन जेन्किन्स <ref>{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/10-new-country-artists-you-need-to-know-july-2016-20160701/lauren-jenkins-20160630|title=१० नयाँ कन्ट्रि कलाकारहरू|work=रेलिङ स्टोन|date=July 1, 2016}}</ref>
*[[मिडल्यान्ड (ब्यान्ड)|मिडल्यान्ड]]<ref name=roster/>
*[[जेनिफर नेटल्स]]<ref>{{cite web|url=http://theboot.com/jennifer-nettles-big-machine-label-group/|title=जेनिफर अब बिग मेसिन रेकर्डस्मा अावद्ध|work=द बुट|date=August 26, 2015}}</ref>
*[[कारली पिर्स]]<ref name=roster/>
*जोस फिलिप्स
*[[रेस्कल फ्ल्याट्स]]<ref name=roster/>
*जेसी रिटर (नाश नेकस्ट)
*डेन स्मेली
*[[सुगरल्यान्ड]] (बिग मेसिन/मर्करी न्यासभिल)
*एलेक्स विलियम्स
*[[हङ्क विलियम जेअार]]
===हालका रक र पप कलाकारहरू===
*[[ब्याडफ्लावर]]<ref name=roster/> (बिग मेसिन/जोन रेकर्डस्)
*[[चिप ट्रिक]]<ref name=roster/>
*भिभान हिक्स
*अाइभोरी ब्लु<ref name=roster/> (बिग मेसिन/जोन रेकर्डस्)
*पोसी
*प्रटि भिस्कस<ref name=roster/> (बिग मेसिन/जोन भार्भाटोस रेकर्डस्)
*द स्टाटिक सिफ्ट<ref name=roster/> (बिग मेसिन/जोन भार्भाटोस)
===पूर्व कलाकारअन===
{{Div col|colwidth=20em}}
*सेथ एली
*[[ट्रुकर बिटहार्ड]]
*[[डेनियल्ले ब्राडबेरी]]
*इला मे बोन
*[[ग्यारेथ ब्रुक्स]] (बिग मेसिन/पेर्ल)
*ब्रेकीङ साउथवेस्ट (नाश नेक्सट)
*[[डस्टि ड्रेक]]
*[[इडेन एज]]
*[[एडम जर्जोरी]] (बिग मेसिन/मिडास/अोपन रोड)
*[[व्याक इन्ग्राम]]
*[[केट एण्ड केसी]]
*[[टिम म्याकग्र]]
*द ''न्यासभिल'' कास्ट
*टोड अो'निल (नाश नेक्स्ट)
*[[डेनियल्ले पिक]]<ref>{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1632443/melissa-peterman-signs-to-big-machine-records/|title=बिग मेसिन रेकर्डस्|work=सिएमटी|date=February 23, 2010|access-date=October 8, 2019|archive-date=July 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013800/http://www.cmt.com/news/1632443/melissa-peterman-signs-to-big-machine-records/|url-status=dead}}</ref>
*रेडियो रोमान्स (नाश नेकस्ट)
*[[स्टिल म्यागोलिया]]
*[[सनी स्विट्नी]] (रिपब्लिक रेकर्डस्मा सरुवा)
*फिसर स्टिभेन्सन
*[[टेलर स्विफ्ट]]
*[[वाटरलो रिभाइभल]]
*[[जिम्मी वेन]] (भ्लोरी सङ्गीतमा सरुवा)
*[[ट्रिसा इयरउड]]
*[[ज्याक ब्राउन ब्यान्ड]]
{{colend}}
===पूर्व नाश अाइकन रेकर्डस् कलाकार===
{{Div col|colwidth=20em}}
*[[रिबा म्याकइन्ट्रि]] (भ्लोरी सङ्गीतमा फिर्ता)
*[[रुनी डन]]
*[[कार्टिना म्याकब्रिड]]
*[[हङ्क विलियम्स जेअार]]
{{colend}}
===पूर्व पप कलाकार===
{{Div col|colwidth=20em}}
*[[मेकेन्जी ब्रुग]]<ref name=roster/>
*[[निक फ्रिडिनी]]<ref name=roster/>
*[[लरा मेकानो]]<ref>{{cite web|url=http://lauramarano.com/?p=381|title=लरा बिग मेसिन रेकर्डस्मा अावद्ध|work=आधिकारिक वेबसाइ|date=March 28, 2015}}</ref>
*[[ला'पोर्सा रिने]]<ref name=roster/> (बिग मेसिन, मोटाउन रेकर्डस्)
*[[टेलर स्विफ्ट]]
*[[हु इज फेन्सी]]<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6531432/who-is-fancy-mystery-coming-out-again|title=हस इज फेन्सी|work=बिलबोर्ड|date=April 10, 2015}}</ref>
{{colend}}
==भ्लोरी सङ्गीत कार्यसूची==
*[[डेल्टा रे]]<ref name=valory/>
*[[इलाई योङ ब्यान्ड]]<ref>{{cite web|url=http://www.bigmachinelabelgroup.com/eli-young-band-make-move-to-the-valory-music-co/|title=इलाइ योङ ब्यान्ड भ्लोरी सङ्गीतमा|date=July 8, 2015|work=भ्लोरी सङ्गीत|accessdate=October 26, 2015|archive-date=September 6, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906060448/http://www.bigmachinelabelgroup.com/eli-young-band-make-move-to-the-valory-music-co/|url-status=dead}}</ref>
*[[ब्रेन्टली गिल्बर्ट]]<ref name=valory>{{cite web|url=http://www.bigmachinelabelgroup.com/labels/valory-music-co/|title=भ्लोरी सङ्गीत – कलाकारहरू|work=भ्लोरी सङ्गीत|access-date=2019-10-08|archive-date=2015-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318063812/http://www.bigmachinelabelgroup.com/labels/valory-music-co/|url-status=dead}}</ref>
*[[एरन लुइज]]<ref name=valory/>
*[[रिबा मेकइन्ट्रि]]
*[[जस्टिन मोरे]]<ref name=valory/>
*[[थोमस रेहट]]<ref name=valory/>
*[[टाइलर रिच]]
===पूर्वी कलाकारअन===
{{Div col|colwidth=18em}}
*द चर्च सिस्टर्स
*[[एमरसन ड्राइभ]]
*लिभि हम्मुन<ref name=valory/>
*[[जोएल्स (गायक)|जोयल्स]]
* जेबी रकेट
*[[द म्याभ्रिक्स]]
*[[रिबा मेकइन्ट्रि]] (नाश अाइकनमा सरुवा)
*[[रेलिच]]<ref name=valory/>
*टारा थम्सन<ref>{{cite web|url=http://www.musicrow.com/2015/10/tara-thompson-joins-bmlgs-valory-music-co-roster/|title=टारा थम्सन|date=October 26, 2015|work=म्युजिक र}}</ref>
*[[जिम्मी वेन]]
{{colend}}
==सन्दर्भ सामग्री==
{{reflist}}
==बाइल्ला सूत्रअन==
* [http://www.bigmachinelabelgroup.com/labels/big-machine-records/ बिग मेसिन रेकर्डस्] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161109221338/http://www.bigmachinelabelgroup.com/labels/big-machine-records/ |date=2016-11-09 }}
* [https://web.archive.org/web/20111018165646/http://www.bigmachinemusic.com/staff बिग मेसिन रेकर्डस् – कर्मचारीको सूची]
[[श्रेणी:रेकर्ड लेबलअन]]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
5eev72d192yrsis8un0pcgz4t3lg6z5
स्पिक नाउ (टेलर स्विफ्टको एल्बम)
0
17806
268118
265120
2026-09-25T02:30:17Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268118
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox album
| name = स्पिक नाउ
| type = studio
| artist = [[टेलर स्विफ्ट]]
| cover =
| border = yes
| alt =
| released = {{start date|2010|10|25}}
| recorded = २००९
| genre =
* [[पप सङ्गीत|कन्ट्रि पप]]<ref>{{cite web|url=https://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2010/10/album-review-taylor-swifts-speak-now.html|title=Album Review: Taylor Swift's 'Speak Now'|work=[[Los Angeles Times]]|first=Ann|last=Powers|date=October 25, 2010|accessdate=September 29, 2019|quote=The musical range of ''Speak Now'' expands beyond country-pop to border both alternative rock and the dirty bubblegum pop}}</ref><ref>{{cite web|url=https://blogs.mcall.com/lehighvalleymusic/2010/10/disc-review-maybe-it-wasnt-time-for-taylor-swift-to-speak-now.html|title=Maybe it wasn't time for Taylor Swift to 'Speak Now'|first=John|last=J. Moser|work=[[The Morning Call]]|date=October 30, 2010|quote=They're country/pop — emphasis on pop|accessdate=September 29, 2019}}</ref>
* [[पप रक]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/music/reviews/gzx2/|title=Taylor Swift: Speak Now|publisher=[[BBC Music]]|first=Matthew|last=Horton|date=October 25, 2010|accessdate=September 29, 2019|quote=... Speak Now plugs a sturdy marker in the pop-rock soil}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sputnikmusic.com/review/39865/Taylor-Swift-Speak-Now/|title=Speak Now Review|publisher=[[Sputnikmusic]]|first=Rudy|last=K|date=October 25, 2010|accessdate=September 29, 2019|quote=... the production is still a glossy pop-rock with only the faintest of country tinge to harken back to her roots}}</ref>
| length = {{duration|m=67|s=29}}
| label = [[बिग मेसिन रेकर्डस्|बिग मेसिन रेकर्डस्]]
| producer =
* नेथन च्यापमेन
* टेलर स्विफ्ट
| prev_title = [[फियरलेस (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|फियरलेस]]
| prev_year = २००८
| next_title = [[स्पिक नाउ विश्व भ्रमण – प्रत्यक्ष]]
| next_year = २०११
| misc = {{Singles
| name = स्पिक नाउ
| type = स्टुडियो
| single1 = [[माइन (टेलर स्विफ्टको गीत)|माइन]]
| single1date = ४ अगष्ट २०१०
| single2 = [[ब्याक टु डिसेम्बर]]
| single2date = १५ नोभेम्बर २०१०
| single3 = [[मिन (टेलर स्विफ्टको गीत)|मिन]]
| single3date = १३ मार्च २०११
| single4 = [[द स्टोरी अफ अस (गीत)|द स्टोरी अफ अस]]
| single4date = १९ अप्रिल २०११
| single5 = [[स्पार्कस् फ्लाई (गीत)|स्पार्कस् फ्लाई]]
| single5date = १८ जुलाई २०११
| single6 = [[आवर्स (गीत)|आवर्स]]
| single6date = २२ नोभेम्बर २०११
}}
}}
'''''स्पिक नाउ''''' अमेरिकी गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]]को तेस्रो स्टुडियो एल्बम हो जुन [[बिग मेसिन रेकर्डस्]] द्वारा २५ अक्टोबर २०१० का दिन सार्वजनिक गरियाः थ्यो। यै एल्बम खिलाइ रेकर्डिङ सन् २००९ बठेइ सन् २०१० सम्म संयुक्त राज्यका विभिन्न रेकर्डिङ स्टुडियोअनमी भयाः थ्यो। यै एल्बमका सम्पूर्ण गीतअन स्विफ्टले लेखेकी हुन्।
स्पिक नाउले सामान्य रूपमी सङ्गीत विश्लेषकअनद्वारा सकारात्मक समीक्षा प्राप्त गर्यो जैले स्विफ्टको गीत लेखन रे क्षमताको प्रशंसा गर्या थ्यो। यै एल्बमले उत्कृष्ट कन्ट्रि एल्बमको विधामी ग्र्यामी पुरस्कारमी नामाङ्कित भयाः थ्यो भणे यै अधि स्विफ्टको फियरलेस एल्बम लै ग्र्यामी पुरस्कार खिलाइ नामाङ्कनमा पर्या थ्यो। थुप्रै सङ्गीत आलोचक रे प्रकाशनअनले स्पिक नाउ लाइ तिनीअनको वर्ष-अन्त सूचीमी समावेश गर्या थ्याः। यै एल्बमका ६ गीतअन सार्वजनिक भयाः थ्यो जसले अमेरिकी रेकर्ड उद्योग सङ्घ मार्फत प्लेटिनम अथवा बहु प्लेटिनम प्रमाणपत्र प्राप्त गर्या थ्याः। स्विफ्टले १२३ मिलियन अमेरिकी डलर कमाई गर्दै स्पिक नाउ वर्ल्ड विश्व भ्रमणका साथ एल्बमको प्रचार गर्या थ्या।
स्पिक नाउले अमेरिकी बिलबोर्ड २०० एल्बम तालिकाको शीर्ष स्थानमी पर्दापण गर्या थ्या जुन बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टको शीर्ष स्थानमी आउने स्विफ्टको दोस्रो एल्बम थ्याो। स्पिक नाउ एल्बम सार्वजनिक भए पछाको पैल्लो हप्तामी यसका १,०४,७०,०० प्रतिलिपीअन बिक्री भयाः थ्या जुन यक महिला कलाकारको सर्वाधिक बिक्री हुने एल्बमको पाँचौँ स्थानमी, तेस्रो सर्वाधिक बिक्री हुने कन्ट्रि सङ्गीत एल्बम (त्यस पछा सन् २०१२ मी स्विफ्टको "रेड" नामक साङ्गीतिक सङ्गालो सर्वाधिक बिक्री हुँदै कीर्तिमान राख्या थ्याः)।
यक महिला देश कलाकार द्वारा यक एल्बम को लागि एल्बमले यक हप्तामी सर्वाधिक बिक्रीको दावी खिलाइ सङ्गीतमी कीर्तिमान बनाएको थ्यो। सन् २०१७ सम्म स्पिक नाउ एल्बम अमेरिकामी सार्वजनिक भयाः पैल्लो हप्तामै दश लाख प्रतिलिपी बिक्री गर्ने एल्बमको सूचीमी १६अौँ स्थानमी पर्न सफल भयाः थ्यो भणे अन्तर्राष्ट्रिय रूपमी यै एल्बम [[अष्ट्रेलिया]], [[क्यानडा]] रे [[बेलायत]]मी शीर्ष दशमी पर्न सफल भयाः थ्यो। सन् २०१९ जुलाई सम्म यै एल्बम लाइ अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घले छैटौँ प्लेटिनम प्रमाणपत्र प्रदान गर्या छ भणे यै एल्बमका अमेरिकामी ४.६८ मिलियन रे विश्वव्यापी रुपमी ६ मिलियन प्रतिलिपीअन बिक्री भयाः थ्याः। यै एल्बम सर्वाधिक प्रतिलिपी बिक्री गराउन सफल भयाः एल्बमको शीर्ष दशमी अवस्थित छ। सन् २०१२ मी यै एल्बम अमेरिकी पत्रिका रोलिङ स्टोनको महिला कलाकारको उत्कृष्ट एल्बमको रुपमी ४५अौँ स्थानमी पर्न सफल भयाः थ्यो।
== पृष्ठभूमि ==
स्विफ्टले सन् २००८ मी उनरो दोस्रो साङ्गीतिक सङ्गालो सार्वजनिक गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web | title='Slumdog' Barks While Taylor Swift Nets 10th Week At No. 1 | url=http://www.billboard.biz/bbbiz/content_display/charts/chart_alert/e3i03e9df1ef7d2112bf801391a4a8ba398 | work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] | publisher=[[Nielsen Business Media]] | date=February 25, 2009 | accessdate=January 3, 2010 | author=Caulfield, Keith}}</ref> यै एल्बमले बिलबोर्ड २०० एल्बम चार्टको शीर्ष स्थान अोगट्न सफल भयाः थ्यो भणे ११ हप्ता सम्म यै एल्बम शीर्ष स्थानमी रयाः थ्यो।<ref>{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/news/960801/taylor-swift-edges-susan-boyle-for-2009s-top-selling-album | title=Taylor Swift Edges Susan Boyle For 2009's Top-Selling Album | work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] | publisher=[[Nielsen Business Media]] | date=January 6, 2010 | accessdate=November 5, 2010 | author=Caulfield, Keith}}</ref> सन् २००९ मी यै एल्बमका सर्वाधिक प्रतिलिपी बिक्री भयाः थ्याः भणे यसले अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ द्वारा छैटौँ प्लेटिनम प्रमाणपत्र समेत प्राप्त गर्या थ्यो।<ref>{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/news/266734/rihannas-roulette-lands-in-hot-100s-top-10 | title=Rihanna's 'Roulette' Lands In Hot 100's Top 10 | work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] | publisher=[[Nielsen Business Media]] | date=November 12, 2009 | accessdate=January 3, 2010 | author=Pietroluongo, Silvio}}</ref> फियसलेस एल्बमका सब्बै गीतअन बिलबोर्ड हट १०० को शीर्ष ५० मी समावेश थ्याः जै कारण यै एल्बमका अधिकांश गीतअन शीर्ष ५० मी पर्न सफल भएकोमा यसले कीर्तिमान बनाएको थ्यो।<ref>{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/news/959594/taylor-swift-swipes-female-download-record-haiti-tracks-chart | title=Taylor Swift Swipes Female Download Record; Haiti Tracks Chart | work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] | publisher=[[Nielsen Business Media]] | date=January 27, 2010 | accessdate=January 30, 2010 | author=Pietroluongo, Silvio}}</ref> फियरलेस एल्बमका पाँच गीतअन सार्वजनिक भयाः थ्या। फियरलेस एल्बमको पैल्लो एकल गीतको रूपमी [[लभ स्टोरी (टेलर स्विफ्टको गीत)|लभ स्टोरी]] सार्वजनिक भया थ्यो जुन अष्ट्रेलियाको एरिया साङ्गीतिक तालिकामी शीर्ष स्थानमी आउन सफल भयाः थ्यो भणे यसले अष्ट्रेलियाली रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ द्वारा तेस्रो प्लेटिनम प्रमाणप्रत्र प्राप्त गर्या थ्यो। फियरलेसको तेस्रो एकल गीतको रुपमी "यु बिलङ विथ मी" गीत सार्वजनिक भयाः थ्यो जुन बिलबोर्ड हट १०० चार्टको दोस्रो स्थानमी पर्न सफल भयाः थ्यो भणे यै गीतले लै अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ द्वारा प्रमाणपत्र प्राप्त गर्या थ्यो। फियरलेस एल्बमको पाँचौँ एकल गीतको रूपमी फियरलेस शीर्षक भयाः गीत सार्वजनिक भयाः थ्यो। अमेरिकी रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ द्वारा गोल्ड प्रमाणपत्र प्राप्त गर्या थ्यो। <ref>{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/news/266432/2009-artists-of-the-year | title=Best of 2009 – Artists of the Year | work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] | publisher=[[Nielsen Business Media]] | accessdate=January 3, 2010 | archivedate=January 4, 2010 | archiveurl=https://www.webcitation.org/5mW9hgHyq?url=http://www.billboard.com/}}</ref>स्विफ्टले सन् २००९ मा बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कारमा वर्षको उत्कृष्ट कलाकारको विधामा पुरस्कार जितेकी थिइन्।<ref>{{cite web | url=http://blog.gactv.com/blog/2009/12/17/taylor-swift-%E2%80%9Cfearless%E2%80%9D-ly-sets-a-new-precedent/ | title=Taylor Swift "Fearless"-ly Sets A New Precedent | work=[[Great American Country]] | publisher=[[Scripps Networks Interactive]] | date=December 17, 2009 | accessdate=January 3, 2010 | author=Roland, Tom}}</ref>
== शीर्षक तथा रेकर्डिङ ==
स्विफ्टले यस एल्बम सार्वजनिक हुन भन्दा दुई वर्ष अघि देखि यसका लागि काम गरेकी थिइन्।<ref name="autogenerated1">{{cite news|last=John |first=Christopher |url=https://blogs.wsj.com/speakeasy/2010/07/21/taylor-swift-sets-release-date-for-new-album-speak-now/ |title=Taylor Swift Sets Release Date for New Album 'Speak Now' – Speakeasy — WSJ |work=The Wall Street Journal |date= July 21, 2010|accessdate=July 22, 2010}}</ref> स्विफ्ट यस एल्बमाा समावेश गरिएका सबै गीतहरू उप लेखकको सहयोगमा लेखेका थिए।<ref name="theboot1">{{cite web|author=Nancy Dunham |url=http://www.theboot.com/2010/07/21/taylor-swift-online-fan-chat/ |title=Taylor Swift on New Album, New Home, Favorite Fan Moments |publisher=The Boot |accessdate=July 22, 2010}}</ref> जुलाई २०, २०१० मा एक प्रत्यक्ष जाल स्थलमा बोल्दै, उनले भनिन्, "मैले वास्तवमा यस रेकर्डका लागि सबै गीतहरू लेखेको थिएँ।<ref>[http://www.oxonianreview.org/wp/taylor-swift-needs-a-gap-year/ Taylor Swift needs a gap year]. ''[[The Oxonian Review]]''. Retrieved November 2, 2010.</ref> यस एल्बमको रेकर्डिङ अमेरिकाका विभिन्न सहरहरूको रेकर्डिङ स्टुडियोमा भएको थियो जसमा एमिल्याण्ड स्टुडियो, ब्ल्याकबर्ड स्टुडियो र हलिउडमा रहेको क्यापिटल स्टुडियो, न्यासभिलमा रहेको पेन इन द आर्ट स्टुडियो, टेनेसीमा रहेको स्टारस्टक स्टुडियो समावेश छन् भने केही गीतहरू प्रत्यक्ष पनि कैद गरिएको थियो।<ref>[https://web.archive.org/web/20121114035539/http://www.webcitation.org/5tzzi5sS3 Product Page: ''Speak Now'']. [[Muze]]. Retrieved November 3, 2010.</ref> बिग मेसिन रेकर्डसका अध्यक्ष स्कट बोरोसेटका अनुसार यस एल्बमको वास्तविक नाम इञ्चेण्टर थियो भने पछि यस एल्बमको नाम स्पिक नाउ राखिएको थियो।<ref name="RollingStone">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/17386/183729|title=Taylor Swift Announces Third Album, 'Speak Now'|work=Rolling Stone|first=Daniel|last=Kreps|date=July 21, 2010|accessdate=August 1, 2010|archive-date=December 3, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101203160604/http://www.rollingstone.com/music/news/17386/183729|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |last=Roland |first=Tom |url=https://www.reuters.com/article/2010/10/15/us-swift-idUSTRE69E5RK20101015?pageNumber=3 |title=Taylor Swift ready to Speak Now with third album |work=Reuters |date=October 15, 2010 |accessdate=March 27, 2011 |archive-date=October 13, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121013195955/http://www.reuters.com/article/2010/10/15/us-swift-idUSTRE69E5RK20101015?pageNumber=3}}</ref>
== सङ्गीत रे शब्द ==
यै एल्बमको पैल्लो एकलको रूपमी "माइन" सार्वजनिक भया थ्यो जुन स्विफ्टको प्रेम जीवनमी आधारित छ।<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a247848/taylor-swift-confirms-new-single-details.html|title=Taylor Swift confirms new single details|date=July 21, 2010 |first=Ryan|last=Love|website=[[Digital Spy]]|accessdate=January 12, 2011}}</ref> सङ्गीत विश्लेषकअनले यै गीतको प्रशंसा गरे यद्यपि कयी-कयीले यस लाइ सूत्र रे यस लाइ उनको अघिल्लो कामको सम्झना गराउँदछन्।<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.ie/music/singlesreviews/a284473/taylor-swift-mine.html|title=Taylor Swift: 'Mine'|last=Levine|first=Nick|date=October 18, 2010 |work=Digital Spy|accessdate=January 12, 2011}}</ref> स्विफ्टले "स्पार्कस् फ्लाई" नामक गीत उन सोह्र वर्षको हुँदा लेखेकी थिइन् जुन यै एल्बममी समावेश गरियाः छ भणे यै गीत सन् २००७ मी स्विफ्टले यक साङ्गीतिक कार्यक्रमी प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=OOPFMrF7v4Q|title= YouTube Presents Taylor Swift|date=September 1, 2011|author=Taylor Swift|work=YouTube|publisher=[[Google|Google Inc.]]|accessdate=September 8, 2011|author-link= Taylor Swift}}</ref> यै गीत लाइ थुप्रैपटक संसोधन गरियो रे तात्कालिक समयमी यै गीत लाइ कैद गरिँदा बेञ्जो बजाइयाः थ्यो जुन पछा हटाइयो। <ref name="Peakcock">{{cite web|url=http://www.roughstock.com/blog/taylor-swift-sparks-fly-single-review|title=Taylor Swift – "Sparks Fly"|publisher=Bobby Peacock. Roughstock|date=August 8, 2011|accessdate=August 8, 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120114032809/http://www.roughstock.com/blog/taylor-swift-sparks-fly-single-review|archivedate=January 14, 2012|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://tasteofcountry.com/taylor-swift-sparks-fly/|title=Taylor Swift, 'Sparks Fly' – Song Review|date=July 4, 2011|work=Taste of Country|publisher=[[Townsquare Media]]|accessdate=August 11, 2011}}</ref>
ब्याक टु डिसेम्बर गीत लै स्पिक नाउ खिलाइ रेकर्ड गराइयाः थ्यो।<ref name="latime">{{cite news|author=Randy Lewis |url=http://articles.latimes.com/2010/oct/24/entertainment/la-ca-taylor-swift-20101024 |title=Taylor Swift: the next chapter |newspaper=[[Los Angeles Times]] |date=October 24, 2010 |accessdate=December 24, 2010 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20101206222125/http://articles.latimes.com/2010/oct/24/entertainment/la-ca-taylor-swift-20101024| archivedate= December 6, 2010 | url-status= live}}</ref> एल्बमको पाँचौँ एकलको रूपमी यै गीत ३१ अगस्ट २०१५ मी [[बिग मेसिन रेकर्डस्]] र [[रिपब्लिक रेकर्डस्]] द्वारा रेडियोमी सार्वजनिक गरियाः थ्यो। स्विफ्टका अनुसार, "[[ब्याक टु डिसेम्बर]]" पैल्लो गीत हो जस माइ उनले गीत मार्फत कसैसङ्ङ माफी मागेकी थिइन्।<ref name="Lyrics">{{cite magazine|url=http://music-mix.ew.com/2010/10/12/taylor-swift-back-to-december-apologizes-taylor-lautner/ |title=Taylor Swift apologizes (to Taylor Lautner?) in 'Back to December' |magazine=[[Entertainment Weekly]] |date=October 12, 2010 |accessdate=November 26, 2010 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20101207020124/http://music-mix.ew.com/2010/10/12/taylor-swift-back-to-december-apologizes-taylor-lautner/| archivedate= December 7, 2010 | url-status= live}}</ref> ब्याक टु डिसेम्बर डिसेम्बर" यक कण्ट्रि पप सङ्गीत माणिन्छ रे यै गीतका शब्दअनले यक पूर्व प्रेमीसङ्ङ सम्बन्ध विच्छेद खिलाइ क्षमा माग्याः छ।<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/podcast/taylor-swift-countdown-to/id396466660|title=Countdown to Speak Now|work=iTunes Store|publisher=Apple, Inc|accessdate=October 14, 2010|archive-date=October 11, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011233828/http://itunes.apple.com/us/podcast/taylor-swift-countdown-to/id396466660|url-status=dead}}</ref> यै एल्बमकै नाउँमी रयाः गीत यै एल्बमको पाँचौँ एकलको रूपमी सार्वजनिक गरियाः थ्यो। उत्साहित कन्ट्री-पप गीत ध्वनिक गितारमी निर्भर गर्दछ।<ref name="Taylor Swift, Angry">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/10/24/arts/music/24swift.html?_r=1 |title=Taylor Swift Is Angry, Darn It |last=Caramanica |first=Jon |work=The New York Times |date=October 20, 2010 |accessdate=October 23, 2010}}</ref><ref name="portraitmagazine">{{cite web|url=http://www.portraitmagazine.net/reviews/albums/speaknow.html|title=Taylor Swift: Speak Now|date=June 6, 2012|work=MySpace.com|publisher=MySpace.com|accessdate=June 6, 2012}}</ref>
"डियर जोन" यै साङ्गीतिक सङ्गालोको पाँचौँ एकल गीत थ्यो जुन ६ मिनेट ४० सेकेण्ड लामो छ भणे यै गीत स्पिक नाउ साङ्गीतिक सङ्गालोको सब है लामो गीत लै बन्या थ्यो।<ref>{{cite web |author=Bill Lamb |url=http://top40.about.com/b/2010/10/19/taylor-swift-calls-out-the-haters-on-mean.htm |title=Taylor Swift Calls Out the Haters On "Mean" |publisher=About.com |date=October 19, 2010 |accessdate=December 19, 2010 |archive-date=November 16, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101116191212/http://top40.about.com/b/2010/10/19/taylor-swift-calls-out-the-haters-on-mean.htm |url-status=dead }}</ref> यै गीतमी बास, ड्रम, पियानो रे टम्बोरिन पछा गिटारको प्रयोग गरियाः छ।<ref>{{cite web|url=http://music-mix.ew.com/2010/10/19/taylor-swift-john-mayer-mean/|title=Taylor Swift takes on a bully (and John Mayer?) on new album|first=Mandi|last=Bierly|accessdate=November 22, 2010|work=EW.com|date=October 19, 2010|archive-date=November 22, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101122220356/http://music-mix.ew.com/2010/10/19/taylor-swift-john-mayer-mean/|url-status=dead}}</ref> "डियर जोन" यक पूर्व प्रेमी लाइ खुला पत्र हो जो जोन मेयर हो भन्ने अनुमान गरियाः छ भणे स्विफ्ट जोनसङ्ङ सन् २००९ बठेइ सन् २०१० को शुरूवात सम्म प्रेम सम्बन्धमी रहेकी थिइन्।<ref>{{cite web |url=http://www.taylorswift.com/music#/speak_now/the_story_of_us |title=Taylor Swift Music and Lyrics |publisher=Taylorswift.com |accessdate=October 25, 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101028083315/http://taylorswift.com/music#/speak_now/the_story_of_us |archivedate=October 28, 2010 |df=mdy-all }}</ref> डियर जोन गीतले हेरफेर रे प्रियजन द्वारा गरियाः विश्वासघात चर्चा गर्दछ। यै एल्बमको छैटौँ एकलको रूपमी [[मिन (टेलर स्विफ्टको गीत)|मिन]] गीत सार्वजनिक गरियाः थ्यो जसले ग्र्यामी पुरस्कार जित्न सफल भयाः थ्यो।<ref name="Caramanica">{{cite news|first=Jon|last= Caramanica|url=https://www.nytimes.com/2010/10/24/arts/music/24swift.html?_r=1&pagewanted=2 |title=Taylor Swift Is Angry, Darn It |work=[[The New York Times]] |date=October 20, 2010 |accessdate=May 31, 2011}}</ref><ref>{{cite web|author=Scott Shetler |url=http://www.aolradioblog.com/2011/04/05/taylor-swift-the-story-of-us/ |title=Taylor Swift, 'The Story of Us' — New Song |publisher=[[AOL LLC]] |date=April 5, 2011 |accessdate=May 31, 2011}}</ref> गीतको शब्दले ती व्यक्तिअन लाइ सम्बोधन गर्दछ जसले स्विफ्टको गाउने क्षमतामाथि प्रश्न खडा गर्दछ। स्विफ्टको पप गीत "द स्टोरी अफ अस" लै इसै गीति सङ्गालो माइ समावेश गरियाः थ्यो। <ref>{{cite web|url=http://www.songfacts.com/detail.php?id=21303|title=Never Grow Up by Taylor Swift}}</ref><ref>{{cite web|url=https://genius.com/Taylor-swift-never-grow-up-lyrics|title=Never Grow Up|website=Genius.com}}</ref>"नेभर ग्रो अप" यक ध्वनिक गितारमी आधारित गीत हो जुन गीतले यक सानो बच्चा लाइ सम्बोधन गरेको थ्यो रे उनले आफुनो पैल्लो रात आफुनै नौलो कोठामी बिताएकी थिइन्।
== साङ्गीतिक तालिका ==
=== साप्ताहिक तालिका ===
=== वर्ष समाप्ति तालिका ===
{| class="wikitable"
|-
!तालिका (सन् २०१०)
!स्थान
|-
|{{झण्डा चिन्ह|अस्ट्रेलिया}} अष्ट्रेलियाली एल्बम तालिका<ref>{{cite web |url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2010.htm|title=ARIA Charts — End Of Year Charts — Top 100 Albums 2010 |accessdate=December 18, 2011 }}</ref>
| style="text-align:center;"|१५
|-
|{{झण्डा चिन्ह|क्यानडा}} क्यानडेली एल्बम तालिका<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2010/top-canadian-albums?begin=11&order=position|work=Billboard |title=Best of 2010 Top Canadian Albums |accessdate=December 18, 2011 }}</ref>
| style="text-align:center;"|१५
|-
|{{झण्डा चिन्ह|न्युजिल्यान्ड}} न्युनिल्याण्ड एकल तालिका<ref name="rianz1">{{cite web|url=http://www.rianz.org.nz/rianz/chart_annual.asp |title=The Official New Zealand Music Chart |publisher=Rianz.org.nz |accessdate=April 20, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100722162159/http://www.rianz.org.nz/rianz/chart_annual.asp |archivedate=July 22, 2010 }}</ref>
| style="text-align:center;"|१५
|-
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त अधिराज्य}} संयुक्त अधिराज्य एल्बम तालिका
| style="text-align:center;"|१६३
|-
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} संयुक्त राज्य ''बिलबोर्ड'' २००<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2010/the-billboard-200 |title=Best of 2010 – Billboard Top 200 |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Nielsen Business Media, Inc]] |accessdate=December 31, 2010}}</ref>
| style="text-align:center;"|९
|-
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} संयुक्त राज्य''बिलबोर्ड'' टप कन्ट्रि एल्बम<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2010/top-country-albums |title=Best of 2010 – Top Country Albums |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Nielsen Business Media, Inc]] |accessdate=December 31, 2010}}</ref>
| style="text-align:center;"|३
|-
!तालिका (सन् २०११)
!स्थान
|-
|{{झण्डा चिन्ह|अस्ट्रेलिया}} अष्ट्रेलियाली एल्बम तालिका<ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-albums-2011.htm|title=ARIA Top 100 Albums 2011|publisher=ARIA|accessdate=January 15, 2015}}</ref>
| style="text-align:center;"|५१
|-
|{{झण्डा चिन्ह|क्यानडा}} क्यानडेली एल्बम तालिका<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2011/top-canadian-albums?begin=11&order=position|work=Billboard |title=Best of 2011 Top Canadian Albums |accessdate=December 18, 2011 }}</ref>
| style="text-align:center;"|९
|-
|{{झण्डा चिन्ह|चीन}} पश्चिम एल्बम तालिका
| style="text-align:center;"|२
|-
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} संयुक्त राज्य ''बिलबोर्ड'' २००<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2011/the-billboard-200 |title=Best of 2011 – Billboard Top 200 |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Nielsen Business Media, Inc]] |accessdate=December 9, 2011 |archive-date=April 1, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401211252/http://www.billboard.com/charts/year-end/2011/the-billboard-200 |url-status=dead}}</ref>
| style="text-align:center;"|२
|-
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} संयुक्त राज्य''बिलबोर्ड'' टप कन्ट्रि एल्बम<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2011/top-country-albums?begin=1&order=position |title=Best of 2011 – Top Country Albums |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Nielsen Business Media, Inc]] |accessdate=December 9, 2011}}</ref>
| style="text-align:center;"|१
|-
!तालिका (सन् २०१२)
!स्थान
|-
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} संयुक्त राज्य ''बिलबोर्ड'' २००
| style="text-align:center;"|४५
|-
!तालिका (सन् २०१३)
!स्थान
|-
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} संयुक्त राज्य क्याटलग एल्बम
| style="text-align:center;"|२५
|}
== सन्दर्भ सामग्री ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
* [https://web.archive.org/web/20121211085648/http://taylorswift.com/releases#release-2832 ''स्पिक नाउ'' टेलर स्विफ्टको आधिकारिक जाल स्थलमी]
* ''[http://www.discogs.com/Taylor-Swift-Speak-Now/master/288143 स्पिक नाउ]''
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
oxtn0pkr4rpv6b70qq13gb9pmhy9khb
२२ (टेलर स्विफ्टको गीत)
0
17817
268124
264698
2026-09-25T02:36:39Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268124
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox song
| name = २२
| cover =
| alt =
| border = yes
| type = एकल
| artist = [[टेलर स्विफ्ट]]
| album = [[रेड (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|रेड]]
| released = {{Start date|2013|03|12}}
| format = {{flatlist|
* सिडी एकल
* डिजिटल डाउनलोड
}}
| recorded =
| studio =
| venue =
| genre = [[पप सङ्गीत|पप]]
| length = {{Duration|m=3|s=52}}
| label = [[बिग मेसिन रेकर्डस्|बिग मेसिन]]
| writer = {{flatlist|
* टेलर स्विफ्ट
* म्याक्स मार्टिन
* सेलब्याक
}}
| producer = {{flatlist|
* म्याक्स मार्टिन
* सेलब्याक
}}
| prev_title = [[आई न्यु यु वेर ट्रबल]]
| prev_year = २०१२
| next_title = [[हाइवे डण्ट केयर]]
| next_year = २०१३
| misc = {{External music video|{{YouTube|AgFeZr5ptV8|"२२"}}}}
}}
'''"२२"''' अमेरिकी गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]]को गीत हो जुन उनरो चौँथो स्टुडियो एल्बम [[रेड (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|रेड]] खिलाइ रेकर्ड गरियाः थ्यो। यै गीत स्विफ्टले मार्टिन रे सेलब्याकसङ्ङको सहकार्यमी लेखेकी थिइन्। यै गीत सन् २०१३ मार्च १२ का दिन रेड एल्बमको चौँथो एकलको रूपमी सार्वजनिक गरियाः थ्यो। यै गीतको शब्दले २२ वर्ष पुग्दा खेरीको खुसी लाइ व्यक्त गर्या छ।
यै गीत अमेरिकी [[बिलबोर्ड हट १००]]को शीर्ष २० मा समावेश भयाः थ्यो ज कारण रेड साङ्गीतिक सङ्गालोको यै गीत शीर्ष २० मी पड्ड्या छैटौँ गीत बन्न सफल भयाः थ्यो।
== पृष्ठभूमि रे सार्वजनिक ==
सन् २०१० माइ स्विफ्टको [[स्पिक नाउ (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|स्पिक नाउ]] नामक तेस्रो साङ्गीतिक सङ्गालो सार्वजनिक भयाः थ्यो<ref>{{cite journal | url=http://www.billboard.com/articles/news/474565/taylor-swift-qa-the-risks-of-red-and-the-joys-of-being-22 | title=Taylor Swift Q&A: The Risks of 'Red' and The Joys of Being 22 | date=October 19, 2012 |accessdate=April 28, 2013 |magazine=Billboard |first=Phil |last=Gallo}}</ref> जसमी समावेश सब्बै गीतअन स्विफ्ट एक्लैले लेखेकी थिइन् तर "रेड" खिलाइ स्विफ्टले विभिन्न गीतकार तथा सङ्गीतकारअनसङ्ङ सहकार्य गर्ने निर्णय गरेकी थिइन् जसका कारण स्विफ्टले उनको साङ्गीतिक सङ्गालोमी काम गर्न खिलाइ दुई गीतकार रे सङ्गीतकार म्याक्स मार्टिन रे सेलब्याक लाइ बोलाएकी थिइन्। [[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड पत्रिका]]सङ्ङको यक अन्तर्वार्तामा उनले भनेनि," "मेरो खिलाइ २२ वर्षको उमेर मेरो जीवनको सब है मनपर्दो वर्ष भयाः छ"। <ref name="us">{{cite web|url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases |title=Top 40/M Future Releases (March 5, 2013) |publisher=All Access Music Group |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Eb1yad7C?url=http://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases |archivedate=February 21, 2013 |accessdate=February 21, 2013 |url-status=live }}</ref>
यै गीतले आधिकारिक रूपमी अमेरिकी समकालीन हिट रेडियो लाइ प्रभाव पार्ने निश्चित भयाः थ्यो। <ref name="uk">{{cite web |url=http://www.digitalspy.co.uk/music/sitecomponent/a28814/singles-release-diary.html |title=Singles Release Diary |work=[[Digital Spy]] |accessdate=April 28, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430100420/http://www.digitalspy.co.uk/music/sitecomponent/a28814/singles-release-diary.html |archivedate=April 30, 2013}}</ref>यक विशेष सीमित संस्करण व्यक्तिगत रूपमी गन्ती गरियाः सीडी एकल १३ मार्च २०१३ मी स्विफ्टको आधिकारिक स्टोरमी विशेष रूपमी सार्वजनिक गरियाः थ्यो भणे सोही दिन यै गीतको साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य लै सार्वजनिक गरियाः थ्यो।<ref name="single%2520cd%25201">{{cite web |url=http://taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-CD/dp/B00BT0PSXE?field_availability=-2&field_browse=3228049011&field_product_site_launch_date_utc=-1y&id=LIMITED+EDITION+22+Single+CD&ie=UTF8&refinementHistory=brandtextbin%2Csubjectbin%2Ccolor_map%2Cprice%2Csize_name&searchNodeID=3228049011&searchPage=1&searchRank=salesrank&searchSize=12 |title=Taylor Swift LIMITED EDITION "22" Single CD |archiveurl=https://www.webcitation.org/6F5lcI345?url=http://store.taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-CD/dp/B00BT0PSXE |archivedate=March 13, 2013 |publisher=TaylorSwift.com |accessdate=March 13, 2013 |url-status=dead }}</ref><ref name="single%2520cd%25202">{{cite web |url=http://taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-Package/dp/B00BT0WAZ8?field_availability=-2&field_browse=3228182011&field_product_site_launch_date_utc=-1y&id=LIMITED+EDITION+22+Single+Package&ie=UTF8&refinementHistory=brandtextbin%2Csubjectbin%2Ccolor_map%2Cprice%2Csize_name&searchNodeID=3228182011&searchPage=1&searchRank=salesrank&searchSize=12 |title=LIMITED EDITION "22" Single Package |archiveurl=https://www.webcitation.org/6F5lxSic8?url=http://store.taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-Package/dp/B00BT0WAZ8 |archivedate=March 13, 2013 |publisher=TaylorSwift.com |accessdate=March 13, 2013 |url-status=dead }}</ref>
== पुरस्कार ==
{| class="wikitable"
|-
! वर्ष
! संस्था
! पुरस्कार/कार्य
! नतिजा
! सन्दर्भ
|-
! scope="row" rowspan="1"| २०१३
| नियोक्स फ्यान पुरस्कार
| वर्षको उत्कृष्ट गीत
| {{nom}}
| <ref name="antena3">{{cite web|url=http://www.antena3.com/neox-fan-awards/2013/nominados/temazo-ano_2013071900091.html |title=Neox Fan Awards 2013: Temazo del a帽o |date=August 10, 2014 |work=Antena3 |language=Spanish |accessdate=January 25, 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141009214428/http://www.antena3.com/neox-fan-awards/2013/nominados/temazo-ano_2013071900091.html |archivedate=October 9, 2014 }}</ref>
|-
! scope="row" rowspan="1"| २०१४
| द भि चार्ट पुरस्कर
|उत्कृष्ट सङ्गीत श्रव्य दृश्य
| {{won}}
| <ref name="antena3" />
|-
! scope="row" rowspan="2"| २०१५
| rowspan=2| बिएमआई पुरस्कार
| पुरस्कार विजेता गीत
| {{won}}
| rowspan="2" style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bmi.com/news/entry/2015_bmi_pop_awards |title=P!nk Receives President’s Award at 63rd Annual BMI Pop Awards |publisher=Broadcast Music, Inc. |accessdate=May 11, 2016 |date=May 13, 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408002639/http://www.bmi.com/news/entry/2015_bmi_pop_awards |archivedate=April 8, 2016 }}</ref>
|-
| वर्षको उत्कृष्ट प्रकाशक
| {{won}}
|}
== संरचना रे सङ्गीत ==
२२ यक पप गीत हो जुन ३ मिनेट ५२ सेकेण्ड लामो छ।<ref name="Idolator">{{cite web | url=http://idolator.com/7438222/taylor-swift-22-single | title=Taylor Swift Announces "22" As Next ‘Red’ Single | publisher=[[Buzz Media]] | work=[[Idolator (website)|Idolator]] | date=February 6, 2013 | accessdate=February 18, 2013 | author=Lansky, Sam | archive-date=November 16, 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171116040430/http://www.idolator.com/7438222/taylor-swift-22-single | url-status=dead }}</ref> यै गीत स्विफ्टले म्याक्स मार्टिन रे सेलब्याकको साथमी लेखेकी थिइन् जसले त्यस पछा "वि अार नेभर एभर गेटिङ ब्याक टुगेदर" रे "आई न्यु यु अोर ट्रबल" नामक दुई बहुचर्चित गीत लेखेका थ्याः।<ref name="sm">{{cite web|url=http://www.musicnotes.com/sheetmusic/mtdFPE.asp?ppn=MN0111214|title=Digital sheet music - Taylor Swift - 22|work=Musicnotes.com|publisher=[[Alfred Publishing]]|date=November 29, 2012|accessdate=March 28, 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://songbpm.com/taylor-swift/22 |title=BPM for '22' by taylor swift |work=songbpm.com |accessdate=April 28, 2013}}</ref> यस गीतको आनन्द र २२ बर्षको भएको खुशीको वर्णन गर्दछ।<ref>{{cite web | url=http://www.savingcountrymusic.com/song-reviews-for-taylor-swifts-red | title=Song Reviews For Taylor Swift’s "Red" | date=October 29, 2012| accessdate=January 29, 2014}}</ref>
== साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य ==
"२२" गीत खिलाइ सङ्गीत श्रव्य दृश्य फेब्रुअरी २०१३ मी कैद गरियाः थ्यो भणे मार्च २०१३ मी यै लाइ पैल्लो फेर सार्वजनिक गरियाः थ्यो। यै गीतको अाधिकारिक सङ्गीत श्रव्य दृश्य एन्थोनी मेण्डलर द्वारा निर्देशित गरियाः थ्यो जसले स्विफ्टसङ्ङ दृश्यको अवधारणा विकास गर्या थ्याः भणे उनले यसअघि स्विफ्टको "आई न्यु यु वेर ट्रबल" गीतको सङ्गीत श्रव्द दृश्यमा लै निर्देशनको काम गर्या थ्याः। यै गीतको श्रव्य दृश्य ४:३ को अनुपातमी खिचियाः छ जसको शुरूवातमी स्विफ्ट साथीअनसङ्ङ धेकिन्छसन्। सन् २०१९ मे का अनुसार यै गीत लाइ [[युट्युब]]मी ५१० मिलियन दर्शकअनले अवलोकन गर्या छन्।<ref name="mv">{{cite web |url=http://www.taylorswift.com/news/135391 |title=TAYLOR TO PREMIERE VIDEO FOR "22" THIS WEDNESDAY |publisher=Taylor Swift |accessdate=March 12, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130315014839/http://taylorswift.com/news/135391 |archive-date=2013-03-15 |url-status=dead }}</ref>
== प्रत्यक्ष प्रस्तुति ==
स्विफ्टले पैल्लो फेर सन् २०१२ अगष्ट १३ का दिन यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Acuna|first=Kristen|title=Taylor Swift's Brilliant '22' Billboard Music Awards Performance|url=http://www.sfgate.com/technology/businessinsider/article/Taylor-Swift-s-Brilliant-22-Billboard-Music-4531752.php|work=[[San Francisco Chronicle]]|accessdate=May 20, 2013|date=May 20, 2013}}</ref> स्विफ्टले सन् २०१३ फेब्रुअरी २२ का दिन [[फ्रान्स]]मी कस्मिक रिफसलमी प्रत्यक्ष प्रस्तुत दिएकी थिइन् जुन अफ.टिभीले प्रत्यक्ष देखाएको थ्यो। स्विफ्टले यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति उनरो तेस्रो साङ्गीतिक भ्रमणका बेला सन् २०१३ मे १९ का दिन बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कारको समारोहमी दिएकी थिइन्।<ref>{{cite web |last1=Iasimone |first1=Ashley |title=All the Surprise Songs Taylor Swift Has Performed On Her Reputation Stadium Tour B-Stage (So Far) |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8458025/taylor-swift-reputation-tour-b-stage-songs-list |website=Billboard |accessdate=19 December 2018}}</ref> यै गीत लाइ स्विफ्टले उनरो छैटौँ एल्बम रेपुटेसनको विश्व भ्रमणका बेला सिकागो, [[इलिनोइ]], म्यासाच्युसेन रे अष्ट्रेलियाको [[सिड्नी]]मी लै प्रत्यक्ष प्रस्तुत दिएकी थिइन्।
== साङ्गीतिक तालिका प्रस्तुति ==
रेड साङ्गीतिक सङ्गालोका अन्य गीतअन जस्तै यै गीतको सार्वजनिक पछा थुप्रै फेर डिजिटल बिक्रीको कारण विभिन्न देशअनमी सङ्गीत तालिकामी यै गीत पर्न सफल भयाः थ्यो।<ref name="US">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/951902/taylor-swift-sells-over-1-million-in-record-billboard-200-debut|title=Taylor Swift Sells Over 1 Million in Record Billboard 200 Debut|date=November 3, 2010|first=Keith|last=Caulfield|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=Nielsen Business Media, Inc|access-date=November 3, 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://music.yahoo.com/blogs/chart-watch/week-ending-oct-28-2012-songs-chris-brown-213026172.html|title=Week Ending Oct. 28, 2012. Songs: Chris Brown’s Comeback|publisher=[[Yahoo!]]|work=[[Yahoo! Music]]|date=October 31, 2012|access-date=January 25, 2013|last=Grein|first=Paul}}</ref> "२२" गीत संयुक्त राज्य [[बिलबोर्ड हट १००]]को सङ्गीत तालिकामी ४४अौँ स्थानमी तालिका पर्दापण गर्या थ्यो रे यै गीत बिलबोर्ड हट डिजिटल सङको तालिकामी शीर्ष ७ मी पर्न सफल भया थ्यो भणे तात्कालिक समयमी यै गीतका १०८००० प्रतिलिपीअन बिक्री भयाः थ्याः।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/2013-01-12/hot-100?order=gainer|title=Hot 100 – Week of January 12, 2013 (Biggest Jump)|publisher=[[Prometheus Global Media]]|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=January 25, 2013}}</ref> सन् २०१३ जनवरी १२ का दिन यो गीतले पछा हट १०० को तालिकामी ८४अौँ स्थान आउँदै पुन तालिकामी प्रवेश गर्या थ्यो। यै गीत लाइ पुन: एकल गीतको रूपमी सार्वजनिक गरे पछा यै गीत ६४अौँ स्थानमी पर्न सफल भया थ्यो।<ref name="UK">{{cite web|title=Chart Log UK: New Entries Update – 3.11.2012 (Week 43)|url=http://www.zobbel.de/cluk/121103cluk.txt|work=zobbel.de|publisher=Tobias Zywietz|access-date=November 5, 2012|last=Zywietz|first=Tobias}}</ref><ref name="CAN">{{Cite news|url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/S/Swift_Taylor/2010/11/03/15941396.html|title=Taylor Swift shakes up charts|date=November 3, 2010|first=John|last=Williams|work=JAM! Music|publisher=[[Canadian Online Explorer|Canoe.ca]]|access-date=November 4, 2010}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यै गीत [[क्यानडा]]को बिलबोर्ड क्यानडेली हट १०० मी शीर्ष २९ मी पर्न सफल भयो भणे पछा यै गीत २० अौँ स्थान सम्म उकालो चड्या थ्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6312267/ask-billboard-all-taylor-swift-edition?page=0%2C1|last=Trust|first=Gary|title=Ask Billboard: All-Taylor Swift Edition|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|publisher=[[Prometheus Global Media]]|date=November 11, 2014|access-date=November 11, 2014}}</ref> यै गीत संयुक्त अधिराज्य सङ्गीत तालिकामी ७अौँ स्थान सम्म आयाः थ्यो। सन् २०१४ सम्म यै गीतका २० लाख प्रतिलिपीअन बिक्री भया थ्याः। सन् २०१७ नोभेम्बर सम्मको तथ्याङ्क अनुसार [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]मी यै गीतका २३ लाख प्रतिलिपीअन बिक्री भया थ्याः।<ref name=sales>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8046939/taylor-swift-career-album-song-sales-ask-billboard|title=Ask Billboard: Taylor Swift's Career Album & Song Sales|date=November 26, 2017|access-date=November 26, 2017|first=Gary|last=Trust}}</ref>
== तालिका ==
=== साप्ताहिक तालिका ===
{|class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center"
|-
!scope="col"|तालिका (सन् २०१३)
!scope="col"|शीर्ष<br/>स्थान
|-
!scope="row"{{singlechart|Australia|२१|artist=Taylor Swift|song=22|accessdate=February 16, 2013|refname="ariasingles"}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Flanders Tip|३|artist=Taylor Swift|song=22}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Wallonia Tip|२८|artist=Taylor Swift|song=22}}
|-
! scope="row" | {{झण्डा|ब्राजिल}} (बिलबोर्ड ब्राजिल हट १००)<ref name="Billboard Brasil 1-13">{{Cite journal |last= |first= |authorlink= |date=September 2013|title=Billboard Brasil Hot 100 Airplay |journal=[[Billboard Brasil]] |issue=44 <!--|isbn=977-217605400-2--> |page=88 |url= |accessdate= |editor=BPP}}</ref>
| style="text-align:center;"|97
|-
! scope="row" | {{झण्डा|ब्राजिल}} (बिलबोर्ड ब्राजिल)<ref name="Billboard Brasil 1-13"/>
| style="text-align:center;"|28
|-
!scope="row"{{singlechart|Canada|२०|song=22|artist=Taylor Swift|artistid={{BillboardID|Taylor Swift}}|accessdate=October 30, 2012|refname="canada"}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardcanadachrtop40|१६|song=22|artist=Taylor Swift|artistid={{BillboardID|Taylor Swift}}|accessdate=November 24, 2013}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardcanadahotac|११|song=22|artist=Taylor Swift|artistid={{BillboardID|Taylor Swift}}|accessdate=November 24, 2013}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Czech Republic|१००|song=22|year=2013|week=22}}
|-
!scope="row"{{singlechart|France|१५५|artist=Taylor Swift|song=22}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Irish|१२|song=22|year=2013|week=14|accessdate=February 15, 2013|refname="ireland"}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Israelairplay|३|artist=Taylor Swift|song=22|week=18|year=2013|accessdate=2013-28-04}}
|-
! scope="row"| {{झण्डा|लेबनान}} (लेबनान टप २०)<ref>http://www.olt20.com/Taylor_Swift#fragment-2&panel1-2</ref>
| style="text-align:center;"| 14
|-
!scope="row"{{singlechart|New Zealand|२३|artist=Taylor Swift|song=22|accessdate=February 18, 2013}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Scotland|९|song=22|date=April 20, 2013}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Slovakia|३६|song=22|year=2013|week=18}}
|-
{{singlechart|South Africa|४|song=22|date=2013-05-21|rowheader=true|accessdate=April 25, 2014}}
|-
!scope="row"{{singlechart|UK|९|song=22|date=January 19, 2012|accessdate=March 24, 2013}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardhot100|२०|song=22|artist=Taylor Swift|artistid={{BillboardID|Taylor Swift}}|accessdate=October 31, 2012|refname="hot100"}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardadultcontemporary|१९|song=22|artist=Taylor Swift|artistid={{BillboardID|Taylor Swift}}|accessdate=June 13, 2013|refname="adultconemporary"}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardadultpopsongs|९|song=22|artist=Taylor Swift|artistid={{BillboardID|Taylor Swift}}|accessdate=May 25, 2013|refname="adultpopsongs"}}
|-
!scope="row"{{singlechart|Billboardpopsongs|१२|song=22|artist=Taylor Swift|artistid={{BillboardID|Taylor Swift}}|accessdate=April 27, 2013|refname="popsongs"}}
|}
===वर्ष-समाप्ति तालिका===
{|class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;"
|-
!तालिका (सन् २०१३)
!स्थान
|-
!scope="row"|{{झण्डा चिन्ह|क्यानडा}} (क्यानडेली हट १००)<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2013/canadian-hot-100?page=7|title=Best of 2013: Canadian Hot 100|work= |publisher=Prometheus Gobal Media|accessdate=December 13, 2013}}</ref>
|align="center"|७८
|-
!scope="row"|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त अधिराज्य}} (संयुक्त अधिराज्य एकल चार्ट)<ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/end-of-year-singles-chart/20130106/37501/|title=End of Year Singles Chart Top 100 – 2013|publisher=Official Charts Company|accessdate=August 30, 2019}}</ref>
| ७६
|-
!scope="row"|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} ''बिलबोर्ड'' हट १००<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2013/hot-100-songs?page=7|title=Best of 2013 – Hot 100 Songs|magazine=Billboard.com|accessdate=2013-12-13}}</ref>
|style="text-align:center;"|७१
|-
!scope="row"|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}} वयस्क उत्कृष्ट ४० (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|title=Adult Pop Songs Year End 2015|url=http://www.billboard.com/charts/year-end/2015/adult-pop-songs|website=Billboard|accessdate=August 30, 2019}}</ref>
| ४८
|}
== सार्वजनिक इतिहास ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
|-
! scope="col"| देश
! scope="col"| मिति
! scope="col"| ढाँचा
! scope="col"| लेबल
|-
! scope="row" rowspan="2"| {{USA}}
| २६ नोभेम्बर २०१२
| समकालीन हिट रेडियो
| rowspan="3"| [[बिग मेसिन रेकर्डस्]]
|-
| २७ नोभेम्बर २०१२<ref name="single cd 1">{{cite web|url=http://store.taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-CD/dp/B00BT0PSXE?field_availability=-2&field_browse=3228049011&field_product_site_launch_date_utc=-1y&id=LIMITED+EDITION+22+Single+CD&ie=UTF8&refinementHistory=brandtextbin%2Csubjectbin%2Ccolor_map%2Cprice%2Csize_name&searchNodeID=3228049011&searchPage=1&searchRank=salesrank&searchSize=12 |title=Taylor Swift LIMITED EDITION "22" Single CD |archiveurl=https://www.webcitation.org/6F5lcI345?url=http://store.taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-CD/dp/B00BT0PSXE |archivedate=March 13, 2013 |publisher=TaylorSwift.com |accessdate=March 13, 2013 |url-status=dead |df= }}</ref><ref name="single cd 2">{{cite web|url=http://store.taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-Package/dp/B00BT0WAZ8?field_availability=-2&field_browse=3228182011&field_product_site_launch_date_utc=-1y&id=LIMITED+EDITION+22+Single+Package&ie=UTF8&refinementHistory=brandtextbin%2Csubjectbin%2Ccolor_map%2Cprice%2Csize_name&searchNodeID=3228182011&searchPage=1&searchRank=salesrank&searchSize=12 |title=LIMITED EDITION "22" Single Package |archiveurl=https://www.webcitation.org/6F5lxSic8?url=http://store.taylorswift.com/LIMITED-EDITION-22-Single-Package/dp/B00BT0WAZ8 |archivedate=March 13, 2013 |publisher=TaylorSwift.com |accessdate=March 13, 2013 |url-status=dead |df= }}</ref>
|सिडी एकल
|-
! scope="row"| {{UK}}
| ३१ मार्च २०१३
| समकालीम्ह हिट रेडियो
|}
== सन्दर्भ सामग्री ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=AgFeZr5ptV8 युट्युबमी आधिकारिक श्रव्य दृश्य]
* [http://taylorswift.com/releases#release-7301 यै गीतको शब्द टेलर स्विफ्टको आधिकारिक जाल स्थलमा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211085648/http://taylorswift.com/releases#release-7301 |date=2012-12-11 }}
* {{MetroLyrics song|taylor-swift|22}}
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
[[श्रेणी:टेलर स्विफ्टका गीतअन]]
kwngbc5pe1gahmxu94hloovnyix1ke5
कल इट ह्वाट यु वाण्ट
0
17831
268085
265704
2026-09-25T00:09:48Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268085
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox song
| name = कल इट ह्वाट यु वाण्ट
| cover =
| alt =
| type = प्रचारक एकल
| artist = [[टेलर स्विफ्ट]]
| album = [[रेपुटेसन (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|रेपेटेसन]]
| released = {{Start date|2017|11|03}}
| format = {{hlist|डिजिटल डाउनलोड|स्ट्रिमिङ सञ्जाल}}
| recorded =
| studio =
| genre = [[पप सङ्गीत|सिन्थ-पप]]
| length = {{duration|m=3|s=24}}
| label = [[बिग मेसिन रेकर्डस्|बिग मेसिन]]
| writer = {{hlist|टेलर स्विफ्ट|ज्याक एण्टोनअफ}}
| producer = {{hlist|ज्याक एण्टोनअफ| टेलर स्विफ्ट}}
| chronology = [[टेलर स्विफ्ट]] promotional singles
| prev_title = [[यु आर इन लभ (टेलर स्विफ्टको गीत)|यु आर इन लभ]]
| prev_year = २०१५
| next_title = [[द आर्चर (गीत)|द आर्चर]]
| next_year = २०१९
| misc = {{External music video
| type = song
| header = शब्द सहितको श्रव्य दृश्य
| 1 = {{YouTube|V54CEElTF_U|"कल इट ह्वाट यु वाण्ट"}}
}}
}}
'''"कल इट ह्याट यु वाण्ट'''" अमेरिकी गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]]को गीत हो जुन उनरो छैटौँ स्टुडियो एल्बम [[रेपुटेसन (टेलर स्विफ्टको एल्बम)|रेपुटेसन]] खिलाइ रेकर्ड गराइयाः थ्यो। यै गीत लाइ रेपुटेसन एल्बमको प्रचारक एकलको गीतको रुपमी सन् ३ नोभेम्बर २०१७ का दिन [[बिग मेसिन रेकर्डस्]]द्वारा सार्वजनिक गरियाः थ्यो।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/8022883/taylor-swift-call-it-what-you-want-song-listen|title=Taylor Swift Debuts 'Call It What You Want': Watch Lyric Video|last=Brandle|first=Lars|date=November 3, 2017|website=[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]|access-date=November 3, 2017}}</ref> टेलर स्विफ्टलले यै गीत लाइ रेकर्ड निर्माताअन ज्याक एण्टोनअफसङ्ङ साझेदारीमी रचना गरेकी हुन्। यै गीतले अमेरिकाको आधिकारिक चार्ट कम्पनी [[बिलबोर्ड हट १००]] माइ २७औँ स्थान रे बेलायती आधिकारिक चार्ट कम्पनीमी २९औँ स्थान ओगट्न सफल भयाः थ्यो। यै गीतले विश्लेषकअन द्वारा मिश्रित समीक्षा प्राप्त गर्या थ्यो।
== सार्वजनिक ==
१३ अक्टोबर २०१७ माइ आयोजना गरियाः यक समारोहमी स्विफ्टले उनरो विभिन्न देश माइ रयाः १००अौँ अनुयायीअन माझ उनको छैटौँ स्टुडियो एल्बम रेपुटेसनका केही गीतअनको प्रस्तुति दिएकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=http://www.elle.com/culture/music/a13021709/taylor-swift-just-hosted-her-first-reputation-listening-party-in-london/|title=Taylor Swift Just Hosted Her First 'Reputation' Listening Party in London|last=Mackleden|first=Amy|date=October 14, 2017|website=[[Elle (magazine)|Elle]]|access-date=October 20, 2017|archive-date=October 20, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171020083914/http://www.elle.com/culture/music/a13021709/taylor-swift-just-hosted-her-first-reputation-listening-party-in-london/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.etonline.com/taylor-swift-holds-first-secret-reputation-listening-party-fans-uk-and-swifties-are-freaking-out|title=Taylor Swift Holds First Secret 'Reputation' Listening Party for Fans in the UK and Swifties Are Freaking Out|last=Drysdale|first=Jennifer|date=October 13, 2017|website=[[Entertainment Weekly#Website|Entertainment Weekly]]|access-date=October 20, 2017}}</ref> १९ अक्टोबरमी स्विफ्टले अाफुनो व्यक्तिगत [[इन्स्टाग्राम]] खाता मार्फत रेपुटेसनको नौलो एकल गीतको रुपमी "गोर्जियस" गीत सार्वजनिक गर्ने घोषणा गरेकी थिइन्। सन् २०१७ स्विफ्टले आफुनो आधिकारिक ट्विटर रे इन्स्टाग्राम खातामी गीतको केही अंश सार्वजनिक गर्दै उनले घोषणा गरिन् कि उनले छैटौँ साङ्गीतिक सङ्गालोको तेस्रो प्रचारक एकलको रूपमी "कल इट ह्याट यु वाण्ट" सार्वजनिक गरिने छ। यै गीत ३ नोभेम्बर २०१७ का दिन आधिकारिक शब्दको श्रव्ण दृश्यका साथ स्विफ्टको आधिकारिक [[युट्युब]] खातामी सार्वजनिक गरियाः थ्यो। यै गीतले आधिकारिक शब्द रयाः श्रव्य दृश्यले लै विश्लेषकअन द्वारा मिश्रित समीक्षा प्राप्त गर्या थ्यो।
== संरचना ==
"कल इट ह्वाट यु वाण्ट" गीत लाइ यक सिन्थ-पप रूपमा वर्णन गरियाः छ।<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/50-best-songs-of-2017-w512456/taylor-swift-call-it-what-you-want-w512477|title=50 Best Songs of 2017|work=[[Rolling Stone]]|author1=Christopher R. Weingarten|author2=Brittany Spanos|author3=Charles Aaron|author4=Simon Vozick-Levinson|author5=Maura Johnston|author6=Will Hermes|author7=Rob Sheffield|date=November 29, 2017}}</ref> टेलर स्विफ्टलले यै गीत लाइ रेकर्ड निर्माताअन ज्याक एण्टोनअफसङ्ङको साझेदारीमी रचना गरेकी हुन्।<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/8023178/-taylor-swift-call-it-what-you-want-jack-antonoff-making-of-song-twitter |title=Jack Antonoff Shares Some Insight Into the Making of Taylor Swift's 'Call It What You Want' |last=Iasimone |first=Ashley |date=November 5, 2017 |website=Billboard |access-date=November 14, 2017 |archive-date=November 9, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171109101826/http://www.billboard.com/articles/columns/pop/8023178/-taylor-swift-call-it-what-you-want-jack-antonoff-making-of-song-twitter |url-status=dead}}</ref> उनरो अनुसार कल इट ह्वाट यु वाण्ट गीत विश्वभर सार्वजनिक गर्नु मेरा खिलाइ सम्मानको विषय हो।<ref>{{Cite web|url=https://www.spin.com/2017/11/taylor-swift-call-it-what-you-want-review/|title=Okay, Sure, Taylor Swift’s “Call It What You Want” Isn’t So Bad|last=Gordon|first=Jeremy|date=November 3, 2017|website=[[Spin (magazine)|Spin]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=November 14, 2017}}</ref> एण्टोनअफले यै गीत लाइ अनुयायीअन माझ सुन्न खिलाइ सिफारिस गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=http://www.spotontrack.com/track/call-it-what-you-want/34664197|title=Spot On Track - The Spotify Tracker|website=www.spotontrack.com|language=en|access-date=2018-02-18}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यै गीत ८२ बिट प्रति मिनेटको अवधिका रचियाः छ जाँ स्विफ्टको स्वर E३ बठेइ C♯५ सम्म फैलियाः छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.musicnotes.com/sheetmusic/mtd.asp?ppn=MN0179411|title=Taylor Swift "Call It What You Want" Sheet Music in A Major (transposable) - Download & Print|last=Swift|first=Taylor|website=Musicnotes.com|access-date=2018-02-18}}</ref>
== प्रशंसा ==
यै गीतले विश्लेषकअन द्वारा मिश्रित समीक्षा प्राप्त गर्या थ्यो।<ref name="1_EW">{{Citation
| date=November 3, 2017
| title=Taylor Swift fans have intense reactions to new love song: 'I'm crying'
| magazine=[[Entertainment Weekly]]
| url=http://ew.com/music/2017/11/03/taylor-swift-fan-reactions-call-it-what-you-want/
| accessdate=February 2, 2018
| archive-date=February 3, 2018
| archive-url=https://web.archive.org/web/20180203005833/http://ew.com/music/2017/11/03/taylor-swift-fan-reactions-call-it-what-you-want/
| url-status=dead
}}</ref> यै गीत लाइ अमेरिकी पत्रिका रोलिङ स्टोनले सन् २०१७ को उत्कृष्ट २० गीतको सूचीमी सूचीकृत गर्या थ्यो।<ref>{{cite web |url=http://www.vulture.com/2017/11/review-taylor-swift-call-it-what-you-want.html |title=The Anesthetic Lift of Taylor Swift’s ‘Call It What You Want’ |last=Guan |first=Frank |date=November 3, 2017 |website=[[Vulture.com|Vulture]] |access-date=November 14, 2017}}</ref> इण्टरटेन्मेण्ट विक्लीका अनुसार यै गीत जसमी स्विफ्टले भनिन् "मुइ पैला भन्दा ऐले रामडो अद्दैछु"।<ref name="1_USAToday">{{Citation
| date=November 3, 2017
| title=Taylor Swift's new song 'Call It What You Want' is the musical equivalent of the heart-eyes emoji
| magazine=[[USA Today]]
| url= https://www.usatoday.com/story/life/entertainthis/2017/11/03/taylor-swifts-call-it-what-you-want/828074001/
| accessdate=February 2, 2018
}}</ref> युएसए टुडेले यै लाइ सकारात्मक समीक्षा दिँदै सार्वजनिक गर्यो यै हालका अन्य एकल भन्दा बढी दबिया छ रे यै गायिकाको नौलो युगको सब है रे अविश्वसनीय प्रेम गीत हो। कम्प्लेक्स पत्रिकाको राय छ कि यै गीत उन बठेइ पैल्लो सार्वजनिक गरियाः थ्यो।<ref name="1_Complex">{{Citation
| date=November 7, 2017
| title=Taylor Swift Finally Made a Great 'Reputation' Song
| magazine=[[Complex (magazine)|Complex]]
| url=http://www.complex.com/music/2017/11/taylor-swift-call-it-what-you-want-is-good
| accessdate=February 2, 2018
| archive-date=February 3, 2018
| archive-url=https://web.archive.org/web/20180203011252/http://www.complex.com/music/2017/11/taylor-swift-call-it-what-you-want-is-good
| url-status=dead
}}</ref> "कल इट ह्याट यु वाण्ट" गीत वास्तवमै रामडो छ रे साथै यसले बदला बयान लाइ ठूलो प्रभाव पुर्यायो।<ref name="1_Spin">{{Citation
| date=November 3, 2017
| title=Okay, Sure, Taylor Swift’s “Call It What You Want” Isn’t So Bad
| magazine=[[Spin Magazine]]
| url=https://www.spin.com/2017/11/taylor-swift-call-it-what-you-want-review/
| accessdate=February 2, 2018
}}</ref> स्पिन म्यागजिनले यसलाई पनि राम्रो समीक्षा दिएर भन्यो कि यो हालका अन्य सामग्रीहरू भन्दा धेरै राम्रो छ।
== व्यवसायीक प्रस्तुति ==
यै गीतले अमेरिकाको आधिकारिक चार्ट कम्पनी [[बिलबोर्ड हट १००]] माइ २७औँ स्थान पर्दै साङ्गीतिक तालिका प्रवेश गर्या थ्यो भणे तात्कालिक समयमी यै गीतका ६८,००० प्रतिलिपीअन बिक्री भयाः थ्यो। यै गीत बिलबोर्ड चार्ट प्रवेश गर्ने रेपुटेसनका अन्य गीत [[लुक ह्वाट यु मेड मि डु]], [[ ...रेडि फर इट?]] रे [[गोर्जियस (टेलर स्विफ्टको गीत)|गोर्जियस]] पछा चार्टमी अटायाः थ्यो।<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8031452/taylor-swift-fourth-digital-song-sales-no-1-reputation-call-it-what-you-want|title=Taylor Swift Notches Fourth Digital Song Sales No. 1 From 'Reputation' With 'Call It What You Want'|magazine=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=November 13, 2017|accessdate=November 14, 2017}}</ref> अष्ट्रेलियाको आधिकारिक चार्ट कम्पनीमी यै गीत १६अौँ स्थानमी रे बेलायती आधिकारिक चार्ट कम्पनीमी २९औँ स्थान ओगट्न सफल भयाः थ्यो।<ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/news/2017/seven-weeks-at-the-top-for-post-malone-s-rockstar|title=Seven weeks at the top for Post Malone's Rockstar|publisher=Australian Recording Industry Association|date=November 11, 2017|accessdate=November 14, 2017}}</ref>
== शब्द समावेश श्रव्य दृश्य ==
"कल इट ह्याट यु वाण्ट" गीतको आधिकारिक शब्द सहितको श्रव्य दृश्य स्विफ्टको आधिकारिक भिभो रे युट्युब खाता मार्फत सन् २०१७ नोभेम्बर २ का दिन सार्वजनिक गरियाः थ्यो। यै श्रव्य दृश्यमी स्विफ्टको घरेलु दृश्यअनको छोटो झलक रे स्विफ्टका तस्वीरअन समावेश गरिया छ। यै गीत सार्वजनिक भयाः २४ घण्टामै ५० लाख पटक हेरियाः थ्यो। सन् २०१९ जुनका अनुसार यै गीतको आधिकारिक शब्द समावेश श्रव्य दृश्य लाइ युट्युबमी ६ करोड पटक अवलोकन गरियाः छ।
== प्रत्यक्ष प्रस्तुति ==
स्विफ्टले १० नोभेम्बर २०१७ का दिन यै गीतको प्रत्यक्ष प्रस्तुति सिरियसएक्सएम फिशबोबल सत्रको समयमी दिएकी थिइन्।<ref name=siriusxm>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8031285/taylor-swift-siriusxm-call-it-what-you-want-new-years-day-american-girl|title=Taylor Swift Treats Lucky Fans to Intimate Acoustic Set at SiriusXM|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Stubblebine|first=Allison|date=November 10, 2017|accessdate=November 21, 2017}}</ref> त्यसको यक दिन पछा स्विफ्टले स्याटर्डे नाइट लाइभको ४३अौँ संस्करणमी रेडि फर इटसङ्ङ यै गीतको लै प्रत्यक्ष प्रस्तुत दिएकी थिइन्।
स्विफ्टले यै गीत उनको रेपुटेसन विश्व भ्रमणका बेला लै विश्वव्यापी रूपमी विभिन्न स्थानअनमी प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिएकी थिइन्।<ref name=snl>{{cite web|url=http://www.nme.com/news/music/taylor-swift-saturday-night-live-reputation-performances-2158643|title=Watch Taylor Swift perform two tracks from ‘Reputation’ on ‘Saturday Night Live’|work=[[NME]]|last=Moore|first=Sam|date=November 12, 2017|accessdate=November 21, 2017}}</ref>
== तालिका ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;"
! तालिका (२०१७–१८)
! शीर्ष<br>स्थान
|-
! scope="row"| {{झण्डा|अस्ट्रेलिया}} (एरिया चार्ट)<ref>{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/charts/singles-chart|title=ARIA Australian Top 50 Singles|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|date=November 11, 2017|accessdate=November 11, 2017}}</ref>
| १६
|-
{{singlechart|Austria|४३|artist=Taylor Swift|song=Call It What You Want|rowheader=true|accessdate=November 15, 2017}}
|-
{{singlechart|Canada|२४|artist=Taylor Swift|rowheader=true|accessdate=November 14, 2017}}
|-
{{singlechart|France|७६|artist=Taylor Swift|song=Call It What You Want|rowheader=true|accessdate=November 11, 2017}}
|-
{{singlechart|Germany2|९९|songid=1706017|artist=Taylor Swift|song=Call It What You Want|rowheader=true|accessdate=November 12, 2017}}
|-
{{singlechart|Hungarysingle|५|year=2017|week=45|artist=Taylor Swift|rowheader=true|accessdate=November 16, 2017}}
|-
! scope="row"| {{झण्डा|आयरल्यान्ड}} (आइरिस रेकर्डेड म्युजिक सङ्घ)<ref>{{cite web|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Singles|title=IRMA – Irish Charts|publisher=[[Irish Recorded Music Association]]|accessdate=November 11, 2017}}</ref>
| ४४
|-
! scope="row"| {{झण्डा|मलेसिया}} (मलेसिया रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ)<ref>{{cite web|url=http://www.rim.org.my/main/images/stories/RIM/chart/45_i_domestic.pdf|title=Top 20 Most Streamed International & Domestic Singles in Malaysia : Week 45 (3/11/2017 – 9/11/2017)|publisher=[[Recording Industry Association of Malaysia]]|accessdate=16 November 2017}}</ref>
| १३
|-
! scope="row"| {{झण्डा|न्युजिल्यान्ड}} (रेकर्डेड म्युजिक एनजेड)<ref>{{cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4413|title=NZ Top 40 Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=October 30, 2017|accessdate=November 11, 2017|archive-date=October 27, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171027131548/https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4413|url-status=dead}}</ref>
| ३४
|-
! scope="row"| {{झण्डा|फिलिपिन्स}} (फिलिपिन्स हट १००)<ref>{{cite web|url=http://billboard.ph/billboardph-hot-100-november-27/|title=BillboardPH Hot 100|work=[[Billboard Philippines]]|accessdate=November 27, 2017}}</ref>
| २७
|-
{{singlechart|Portugal|६५|artist=Taylor Swift|song=Call It What You Want|rowheader=true|accessdate=November 17, 2017}}
|-
{{singlechart|Switzerland|९७|artist=Taylor Swift|song=Call It What You Want|rowheader=true|accessdate=November 13, 2017}}
|-
{{singlechart|UK|२९|date=20171111|rowheader=true|accessdate=November 11, 2017}}
|-
{{singlechart|Billboardhot100|२७|artist=Taylor Swift|rowheader=true|accessdate=November 13, 2017}}
|}
== प्रमाणपत्र ==
{| class="wikitable"
|-
! देशअन
! प्रमाणपत्र
! बिक्री
|-
| {{AUS}} (एरिया)
| गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|place|centre]]<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=http://www.aria.com.au/pages/SinglesAccreds2018.htm|title=टेलर स्विफ्टको कल इट ह्वाट यु वाण्ट|publisher=एरिया|date=३१ डिसेम्बर २०१८}}</ref>
| + ३५,०००
|-
| {{USA}} (आरआइएए)
| गोल्ड [[File:Gold record icon.svg|30px|place|centre]]
<ref>{{cite web|language=अङ्ग्रेजी|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Taylor+Swift&ti=Call+It+What+You+Want#search_section
|title=टेलर स्विफ्टको कल इट ह्वाट यु वाण्ट गीत गीत|publisher=आरआइएए|date=१३ मार्च २०१८}}</ref>
| + ५,००,०००
|-
|}
== सन्दर्भ सामग्री ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
[[श्रेणी:टेलर स्विफ्टका गीतअन]]
pb112zxt6hh4v74qqp260e0ackdxcqp
ठुलो जुनबकुल्ला
0
17921
268092
267945
2026-09-25T00:41:15Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268092
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
| name = ठूला जुनबकुल्ला
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=iucn>{{cite journal | author = बर्डलाइफ इन्टरनेसनल | author-link = बर्डलाइफ इन्टरनेसनल | title = ''Botaurus stellaris'' | journal = अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको असुरक्षित पंक्षीहरूको सूची | volume= २०१२ | page = e.T22697346A40250901 | publisher = [[अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ]] | year = २०१२ | url = http://www.iucnredlist.org/details/22697346/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T22697346A40250901.en | accessdate = २७ अगस्ट २०१६}}</ref>
| image = Bittern - Botaurus stellaris.jpg
| image_caption =
| genus = Botaurus
| species = stellaris
| authority = ([[कार्ल लिनियस|लिनियस]], [[सिस्टेमा नेचुरायको १०अौँ संस्करण|१७५८]])
| subdivision_ranks = [[उपप्रजाति]]
| subdivision =
* ''B. s. stellaris'' <small>Linnaeus, 1758</small><ref>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=97E931B2 |title=''Botaurus stellaris stellaris'' लिनियस १७५८ |work=Avibase |accessdate=११ नोभेम्बर २०१५}}</ref>
* ''B. s. capensis''<small> (Schlegel, १८६३)</small><ref>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=19713F47 |title=''Botaurus stellaris capensis'' (Schlegel, १८६८) |work=Avibase |accessdate=११ नोभेम्बर २०१५}}</ref>
| range_map = Botaurus_stellaris_map.svg
| range_map_caption = Range of ''Botaurus stellaris''
| synonyms = ''Ardea stellaris'' {{small|लिनियस, १७५८}}
}}
'''ठुलो जुनबकुल्ला''' हिलोमी हिड्न सक्या, [[बकुल्लो|बकुल्ला]] प्रजातिको जुनबकुल्ला उपप्रजाति माइ पड्ड्या यक चणो हो। यैका दुईवटा उपप्रजातिअन रयाः छन्, जसमा एउटा दक्षिणी जातिको चणोले भने [[युरोप]], [[एसिया]] रे अफ्रिकाको उत्तरी तटिय क्षेत्रमी प्रजनन अद्दछ भने अर्को उत्तरी जातिको उपप्रजातिले दक्षिण अफ्रिकाको विषेश ठौर माइ मात्तरी प्रजनन अद्दछ। यै पन्छी भौती जसो सिमसार क्षेत्रमी पाइन्नान रे यो प्राकृतिक बासस्थानमी बस्न रूचाउँछ। यो खुला ठौर माइ त्यति देखिदैँन। यैको प्रमुख आहारा [[माछा]], चणोको बच्चा, उभयचर, किरा आदि हुन्।
यैले आफुनो गुँड पानी भयाः क्षेत्र वरिपरि प्राकृतिक बासस्थानमी बनाउन्या अद्दछ। पोथी ठूलो जुनबकुल्लाले अण्डा कोरल्छ रे चल्लाअन लाइ आहारा खुवाउने काम अद्दछ, चल्लाअनले दुई हप्ता पछा छोड्ने अद्दछ। पोथीले उनअन लाइ गुँड बठेइ विदा नगरिञ्जेल उनअनको निको हेरचाह गर्ने अद्दछ रे उनअन ६ हप्ता पछा गुँड छोड्ने अद्दान।
यैको दायरामी रे प्राकृतिक बासस्थान रे सिमसार क्षेत्रमी आयाः कमीका कारण यैको जनसङ्ख्या घट्दै गइरयाः छ। तथापि यसको घट्ने क्रम एकदमै कम छ। [[अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ]]ले यै प्रजातिको जुनबकुल्ला लाइ कम चासोका प्रजातिको रूपमी वर्गीकरण अरियाः छ। यैका केइ स्थानीय जनसङ्ख्या घट्दो क्रममी रयाः छ। सब्बै चणोअनको प्रजाति माइ यो [[संयुक्त अधिराज्य]]मी असुरक्षित चणोको प्रजाति मध्य यक हो।<ref name="RSPB">{{cite web|url=http://www.rspb.org.uk/discoverandenjoynature/discoverandlearn/birdguide/name/b/bittern/index.aspx|title=जुनबकुल्ला|accessdate=२०१५-१२-२६|publisher=आरएसपिबि}}</ref>
==विवरण==
[[File:Eurasian Bittern (Botaurus stellaris) skull at the Royal Veterinary College anatomy museum.JPG|thumb|left|upright=1.2|ठूलो जुनबकुल्लाको खप्पर]]
यो पन्छी हेर्दा खेरी मोटो, चमकिलो, पहेँलो हुन्छ भणे यसको प्वाँख हल्का खैरो खालको हुन्छ रे शरीरमी धर्सा वा रेसा पर्या जस्तो धेकिन्छ। यैको अर्को नाउँ यसै कारण लिइयाः हो। यो जुनबकुल्ला उपप्रजातिको सब है ठूलो चणो हो। यै प्रजातिको पन्छीको भाले पोथी भन्दा ठूला हुनान। <ref name=Hancock1999>{{Cite book |last=हनकक |first=जे ए |year=१९९९ |title=संसारका बकुल्ला र जुनबकुल्लाहरू |url=https://archive.org/details/heronsegretsofwo0000hanc |publisher=एकेडेमीक प्रेस |location=क्यामब्रिज |isbn=978-0-12-322725-6}}</ref>ठूलो जुनबकुल्लाको लम्बाइ ६७-८१ सेमि (२७–३२ इन्च), यसको एउटा पखेटा बठेइ अर्को पखेटासम्मको लम्बाइ १००–१३० सेमि (३९–५१ इन्च) हुन्छ भणे यैको तौल ०.८७–१.९४ किग्रा (१.९–४.३ पाउन्ड) हुन्छ।<ref name=Brazil2009>{{Cite book |last=Brazil |first=Mark |title=पूर्वी एसियाका चणाअन: चीन, ताइवाा, कोरिया, जापान, रे रूस |series=प्रइसटन फिल्ड गाइड |publisher=प्राइसटन युनिभर्सिटी प्रेस |year=२००९ |isbn=978-0-691-13926-5}}</ref>
यसको शिउर रे घाँटी पछाडिको भाग कालो रङ्गको हुन्छ। यसको प्रत्येक प्वाँखअन लामो रे खुकुलोसित मिलेका हुनान। यसको प्वाँखको टुप्पो कालो रे चुच्चो पर्या हुन्छ। यैको घाँटीको छेउको भाग लै कालो नै हुन्छ। यको छाती रे पेटको भाग भणे पहेँलो हुन्छ रे छेउ रे बीचमी खैरो धर्सा हुन्छ। यैको पुच्छर खिया जस्तै धेकिने खैरो रङ्गको हुन्छ रे पुच्छरको फेद माइ कालो रेसा हुन्छ। यसको पखेटा पहेँलो-खैरो रङ्गको हुन्छ।<ref name=Witherby/> यसको शक्तिशाली चुच्चो हरियो-पहेँलो हुन्छ भने चुच्चो अन्तिम भाग भने कालो हुन्छ। यसको आँखाको भित्री भाग पहेँलो रङ्गको हुन्छ।<ref name=Voisin>{{cite book|author=भोइसिन, क्लेर |title=युरोपा बकुल्लाअन |url=https://books.google.com/books?id=wKZRkGnJ9C0C&pg=PT371 |year=२०१० |publisher=ब्लुमस्बरी Publishing |isbn=978-1-4081-3582-2 |pages=३७१–}}</ref> यसको खुट्टा र पञ्जा हरियो हुन्छ। किशोर ठूलो जुनबकुल्लाको प्वाँख वयस्कको जस्तै हुन्छ तर केही पहेँलो देखिन्छ जसले गर्दा छुट्याउन सजिलो हुन्छ।<ref name=Witherby>{{cite book |title=बेलायती चराहरूको हाते पुस्तक, संस्करण ३: बाझ देखि हाँससम्म |editor-last=विदरवाइ |editor-first=एच एफ |year=१९४३ |publisher=एच एफ र जी विदरवाइ लिमिटेड |pages=१५६–१६० }}</ref>
==वितरण रे बासस्थान==
ठूलो जुनबकुल्ला सिमसार क्षेत्र, पानी भयाः क्षेत्र रे प्राकृतिक बासस्थानमी ठूला रे लामा घाँस भयाः क्षेत्रअनमी पाइन्नान। यसको प्रजनन दायरा [[युरोप]], [[एसिया]]का भाग बठेइ स्वीडेन, फिनल्यानण्ड रे पूर्वमी साइवेरिया रे [[जापान]]को होकाइडो टापुसम्म फैलियाः छ। यै पन्छीको उत्तरमी उपस्थिति उराल हिमश्रृङ्खलामी ५७°उत्तर साइबेरियामा ५७°उत्तरसम्म रयाः छ। यैको दक्षिणी सीमा भन्या [[भूमध्य सागर]], [[कृष्ण सागर]], [[इरान]], [[अफगानिस्तान]], कजाखस्तान, [[मङ्गोलिया]] रे उत्तरी चीनको हेबे प्रदेश हो। यैको साना स्थानीय जनसङ्ख्याले [[ट्युनिसिया]], [[मोरक्को]] रे [[अल्जेरिया]] माइ लै प्रजनन अद्दान।<ref name=Voisin/> यसले कहिलेकाहीँ तालको वरिपरि, कृषि गरिन्या क्षेत्रमी लै गुँड बनाउन्या अद्दछ।<ref name=Witherby/> तर रूची माइ यैले ठूलो प्राकृतिक बासस्थान लाइ नै रोज्दछ, कम्तिमी २० हेक्टर वा ४९ एकड जसमी यसले प्रजनन अद्दछ।<ref name=iucn/>
[[File:Botaurus stellaris Gosforth Park.jpg|thumb|upright|यक ठूलो जुनबकुल्ला, प्राकृतिक बासस्थानमी]]
यसको जनसङ्ख्याले बसाइँसराइ नाइ अद्दौ रे १ वर्ष भरि एकै ठौर माइ बस्नान। उत्तर तर्फ गयो भने चणोअन प्रायः न्यानो ठौर माइ तिर बसाइँसराइ अद्दछन् तर केइ चणोअा भने सोही ठौर माइ बस्ने अद्दान। उत्तरी युरोपका चणोअन दक्षिण रे पश्चिम हुँदै दक्षिणी, उत्तरी रे मध्य अफ्रिकामी पुग्ने चेस्टा अद्दान। उत्तरी एसियाली चणोअन भणे अरबी प्रायद्विप, भारतीय उप- महाद्विप, मङ्गोलियाका केइ प्रदेश गरि पूर्वी [[चीन देश|चीन]] तर्फ बसाइँसराइ अद्दान।<ref name=Witherby/>
==व्यवहार==
[[File:Große Rohrdommel, Botaurus stellaris 1b.JPG|thumb|upright|left|रक्षात्मक अवस्थामी]]
यै पन्छीअन प्रायः एकान्त माइ बस्नान, ठूलो जुनबकुल्ला प्राकृतिक बासस्थानमी खाना खाने अद्दछ। यो हलुकासित हिड्छ रे आहारा पाइन्या ठौर माइ पानी माथिनै ढुकेर बस्ने अद्दछ। य पन्छीअन लजालु हुनान। यै लाइ तर्सायो भणे प्रायः यसले चुच्चो माथि फर्काउँछ रे त्यही स्थानमी अढिक बस्नान। यो सोही स्थानमी रहिरहँदा यसको घाँटी रे छातीको वरिपरिको क्षेत्रमी कवचजस्तो बनाउँछ रे घाँटी लाइ लुकाउँछ।
यै पन्छीअन भौती जसो प्राकृतिक बासस्थान रे सिमसार क्षेत्रमी लुकेर बस्नान। कहिलेकाहीँ, विषेशगरि हिउँदमी यो खुला ठौर माइ वा पानीको किनारमी बस्दछ।
उडानको बेलामी, यसको पखेटा चौडा रे गोलाकारको धेकिन्छ। यसले उडान भर्ने बेला माइ आफुनो घाँटी तन्काउने अद्दछ तर गती पकडिए पछा यैले आफुनो घाँटी लाइ खुम्च्याउने अद्दछ। यो त्यति धेरै उड्दैन, तर चल्ला लाय आहार खोज्ने बेलामी भणे सक्रिय रूपमी उडन्छ यो परभार रे उषामी भौती सक्रिय हुने अद्दछ रे आहारा खोज्ने क्रममी दिउँसो लै सक्रिय हुने अद्दछ।<ref name=Witherby/>
[[File:Roerdomp vissend in slootje-4961939.webm|thumb|right|माछा समात्दै]]
[[File:Botaurus stellaris MWNH 0909.JPG|thumb|अण्डाको सङ्कलन]]
यैको प्रमुख आहारा भन्या माछा, भ्यागुता, चेपाकाँडा, साना प्रजातिका स्तनधारी, उभयचर रे ढाड नभयमः जनवरअन हुन्। यैले छिपछिपे पानी माइ शिकार गर्ने अद्दछ। बेलायती प्रतिवेदन अनुसार यैले ३५ सेमि (१४ इन्च) सम्मका बाम माछा, अन्य माछा, मुसा, साना चरा रे चराका चल्लाअन, गँगटो, माकुरो, कीराअा लै खाने अद्दछ। युरोप महादेशमी पाइन्या यै पन्छीले भणे २० विभिन्न प्रजातिका गोब्रे किरा, फट्याङ्ग्रा, गाइनेकिरा खाने अद्दछ। यैले केइ पानी माइ फल्ने तरकारी लै खाने अद्दछ।<ref name=Witherby/>
भालेले फरक फरक पोथीअनसित सम्भोग अद्दछ। यसले ५ वटा पोथीसित मिलन अद्दछ।
यैले पानीको किनारमी वा सिमसार क्षेत्रमी गुँड बनाउने अद्दछ। यैले खर पराल रे ससाना दाउराको प्रयोग गरि गुँड बनाउने अद्दछ। यैको सामान्य अण्डाको लम्बाई ५२ मिमि रे चौडाई ३८ मिमि (२.० रे १.५ इन्च) हुन्छ। अण्डा चमक रहित, खैरो हुन्छ भणे यैले सिमाना माइ कालो चिन्ह हुन्छ। यैले मार्च रे अप्रिल मैना माइ ४ बठेइ ६ वटा सम्म अण्डा पार्दछ रे लगभग २६ दिन माइ पोथीले उक्त अण्डा लाइ कोरल्ने अद्दछ। चल्ला निस्किए पछा, चल्लाअनले २ हप्ता गुँड माइ बिताउने अद्दछन्। पोथीले भालेको मद्दत बिनानै उनअन लाइ पालनपोषण गर्ने अद्दछ। चल्लाअन ८ हप्ता मै निक्कोरी उड्न सकन्छन्।<ref name=Witherby/>
===आवाज===
[[File:Eurasian Bittern (Botaurus stellaris) (W BOTAURUS STELLARIS R1 C1).ogg|thumb|right|भालेको आवाज]]
सम्भोग खिलाइ पोथीले बोलाएको आवाज भन्दा भालेले बोलाएको आवाज चर्को हुन्छ। यैको आवाज यक सुनसान रातमी लगभग ३ माइल वा ४.८ किमी टाढासम्म सुणिन्छ। उक्त आवाज प्रायः सम्भोग खिलाय जनवरी रे अप्रिल मनाको बीच माइ दिने अरिन्छ। विभिन्न भाले जातिका ठूलो जुनबकुल्ला लाइ समावेश गरि यक सर्वेक्षणको सञ्चालन गरियाः त्यो रे उक्त सर्वेक्षणमी निश्चित ठौर माइ भालेअनको आवाज टिपोट गरियाः थ्यो। यति सानो चराले त्यस्तो तीखो आवाज कस्या निकाल्छ भन्ने कुरा ऐल सम्म लै अज्ञात छ। तथापि केइ सामान्य सोचाइ बठेइ हेर्ने हो भणे यसले पराल वा खर माइ आवाज दिन्छ रे सो आवाज सिधा पानी माऊ गयी ठोकियाः कारण आवाज चर्को सुणियाः अनुमान गर्न सकिन्छ।<ref name=BBCRadio4>बिबिसी रेडियो ४, ''दिनको उत्कृष्ट ट्इट'', ८ अप्रिल २०१४: जुनबकुल्ला</ref>
==स्थिति==
[[File:Botaurus stellaris -Minsmere RSPB reserve, Suffolk, England-8.jpg|thumb|left|कम गहिराइ भएको पानीमा]]
ठूलो जुनबकुल्लाको विस्तारित दायरा रयाः छ। यैको विश्वव्यापी जनसङ्ख्या ११०,००० बठेइ ३४०,००० रयाः अनुमान गरियाः छ। [[अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ]]ले यैको जनसङ्ख्या तुलनात्मक रूपमा कम मानिएता लै यै पन्छी लाइ कम चासका प्रजातिको रूपमी वर्गीकरण अरियाः छ। यैको घट्ने क्रम असुरक्षित वर्ग लाइ व्याख्या नगर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले यै लाइ कम चासोका प्रजातिको रूपमी वर्गीकरण अरियाः हो। यै चणोले सिमसार क्षेत्रको कमी, प्राकृतिक बासस्थानको कमी रे विभिन्न समस्याअन भोगिरयाः छ। अफ्रिकी बसाइँसराइ गर्ने पानी चणोको संरक्षण लागू हुने यो प्रजाति मध्ये यक हो।<ref name=AEWA>{{cite web |title= प्रजातिहरू|accessdate=२३ अक्टोबर २०१५ |url=http://www.unep-aewa.org/en/species |publisher=अफ्रिकी बसाइँसराइ गर्ने पानीचरा संरक्षण }}</ref> २०अौँ सताब्दीमा यसको पश्चिमी जातिहरूका चराहरूमा सिमसार क्षेत्रको कमिका कारण भारी गिरावट आएको थियो र यसको विपरीत उत्तरी जाति भने एकदमै सुरक्षा दिइएको थियो।<ref name=Allan1997>{{cite book |last=एलान |first=डिजी |year=१९९७ |title=ठूलो जुनबकुल्ला |work=दक्षिण अफ्रिकी चराहरू |volume=Vol. 1: Non-passerines |editor-first1=जे ए |editor-last1=Harrison |editor-first2=डि जी |editor-last2=Allan |editor-first3=एल जी |editor-last3=Underhill |editor-first4=एम |editor-last4=Herremans |editor-first5=A.J. |editor-last5=Tree |editor-first6=V. |editor-last6=Parker |editor-first7=C.J. |editor-last7=Brown |page=७९ |url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/080.pdf}}</ref>
संयुक्त अधिराज्यमी, सन् २००७ माइ ठूलो जुनबकुल्लाले प्रजनन गर्ने जोडाअन ४४ रयाः थ्यो।<ref name="Avery">{{cite web | url=http://www.rspb.org.uk/joinandhelp/campaignwithus/climate/wildlife/flooding/bitterns.aspx | title=ठूलो जुनबकुल्ला | date=२००९ | accessdate=२ जनवरी २०१५ | author=एभरी, मार्क}}</ref> तथापि, ल्यानकासायर जनसङ्ख्या भने हालैको दशकमी गिरावट आयाः छ।<ref name="IBA">{{cite web | url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=2505 | title=चरा सम्बन्धि महत्त्वपूर्ण तथ्यपान्ना | accessdate=३० डिसेम्बर २०१४| author=बर्डलाइफ इन्टरनेसनल}}</ref> पश्चिम मुलुकअनमी ठूलो जुनबकुल्ला प्राकृतिक बासस्थानमी आकर्षित भयाः छन्। <ref name="WMN">{{cite web | url=http://www.westernmorningnews.co.uk/Booming-bitterns-thriving-Somerset-Levels-survey/story-21029294-detail/story.html | title=सर्वेक्षण | work=वेस्टर्न मर्निङ न्युज | date=अप्रिल २०१४ | accessdate=२ जनवरी २०१५}}</ref> २१अौँ सताब्दीमा चराहरू हिउँदमा [[लन्डन]] आउने गरेको तथ्याङ्क छ।<ref>{{cite web |title=लन्डनको सिमसार क्षेत्रमा ठूलो जुनबकुल्ला |url=http://www.richmondandtwickenhamtimes.co.uk/news/1803723.bittern_sighting_at_wetland_centre/ |publisher=रिचमण्ड & ट्विकेनह्याम टाइम्स |accessdate=११ नोभेम्बर २०१५ |date=१ नोभेम्बर २००७}}</ref>
== सन्दर्भ सामग्रीअन ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
{{Commons category|Botaurus stellaris|ठूलो जुनबकुल्ला}}
{{Wikispecies|Botaurus stellaris|ठूलो जुनबकुल्ला}}
* [http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/34_BitternBstellaris.pdf उमेर र प्रजनन (विडिएफ) जेभिएर ब्लास्को-जुमेता र गर्ड-माइकल हेन्ज] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150716153814/http://aulaenred.ibercaja.es/wp-content/uploads/34_BitternBstellaris.pdf |date=2015-07-16 }}
* {{आर्काइभ|3=Bittern}}
* [https://web.archive.org/web/20101106091554/http://www.bbc.co.uk/nature/species/Eurasian_Bittern बिबिसी वन्यजन्तु – भिडियो र जानकारी]
* [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/080.pdf जुनबकुल्ला] – ''दक्षिण अफ्रिकी चराहरूको विश्वव्यापी परियोजना''
* {{BirdLife|22697346|Botaurus stellaris|ठूलो जुनबकुल्ला}}
* {{Avibase|name=Botaurus stellaris}}
* {{VIREO|great+bittern|Great bittern|ठूलो जुनबकुल्ला}}
* {{IUCN_Map|22697346|Botaurus stellaris|ठूलो जुनबकुल्ला}}
* {{Xeno-canto species|Botaurus|stellaris|ठूलो जुनबकुल्ला}}
[[श्रेणी:नेपालमी पाइन्या चणा]]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
i29gwl52xbhaixybde8cill3om3ie6r
याहु! समाचार
0
17949
268108
266154
2026-09-25T01:45:45Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268108
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = याहु! समाचार
| logo = Yahoo!News Logo.svg
| logo_size = 150px
| screenshot =
| caption =
| url = [https://news.yahoo.com आधिकारिक वेबसाइट]
| commercial = हो
| type = [[समाचार]]
| registration =वैकल्पिक
| owner = [[भरिजोन मिडिया]]<br>([[भरिजोन सञ्चार]])
| Presenter =
| author = याहु!
| editor =
| launch date = अगष्ट १९९६<ref name="Yahoo! Inc. - Company Timeline">{{cite web|url=http://yhoo.client.shareholder.com/press/timeline.cfm |title=याहु! निगम - कम्पनीको समयरेखा |work=[[वेब्याक मेसिन]] |date=2008-07-13 |accessdate=2016-07-19 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080713214826/http://yhoo.client.shareholder.com/press/timeline.cfm |archivedate=२००८-०७-१३ }}</ref>
| current status = चालू
| revenue =
}}
'''याहु! समाचार''' [[याहु!]]द्वारा सञ्चालित यक समाचार वेबसाइट हो जसलाई याहूको इण्टरनेटमा आधारित समाचार एकत्रीकरणकर्ता रूप माइ सृजना गरिया: थ्यो।साइटलाई सन् १९९६ को अगष्ट माइ याहुका सफ्टवेयर अभियान्त्रिकी ब्राड क्लोजीले सृजना गरेका थिए। यैका लेखअन मूल रूप माइ एसोसिएटेड प्रेस, रेउटर्स, फक्स न्यूज, अल जजिरा, एबीसी न्यूज, युएसए टुडे, सिएनएन र बीबीसी समाचार जस्ता समाचार सेवाअन बठेइ आएका हुन्।
सन् २००१ माइ, याहु! समाचारले वेब माइ पैलो "सर्वाधिक ई-डाँक गरिया" पृष्ठको प्रक्षेपण अर्या थ्यो। अनलाइन समाचार स्रोतअनले समाचार उपभोग माइ पार्ने प्रभावको बारे माइ मान्सुअनको बुझ्ने क्षमतालाई विस्तार गर्दै यसले यक नवप्रवर्तन विचारलाई सार्वजनिक रूप माइ प्रस्तुत अर्या थ्यो।<ref name=pamela>{{cite news|last=लिकाल्जी अो कोनेल|first=पामेला|title=New Economy; Yahoo Charts the Spread of the News by E-Mail, and What It Finds Out Is Itself Becoming News.|url=https://www.nytimes.com/2001/01/29/business/new-economy-yahoo-charts-spread-e-mail-what-it-finds-itself-becoming.html|newspaper=न्यू योर्क टाइम्स|date=29 January 2001}}</ref> याहुले १९ डिसेम्बर २००६ सम्म समाचार लेखअन माथि टिप्पणीअन गर्न अनुमति दिया थ्यो रे पछा यसले उक्त सुविधा हटाइया थ्यो। टिप्पणीअन २ मार्च २०१० माइ पुन: सक्षम पारिया थ्यो।<ref>{{cite news|last=टारटेकअफ|first=जोसेफ|date=3 March 2010|url=http://paidcontent.org/article/419-yahoo-news-brings-news-commenting-back-/ |work=PaidContent |title=Yahoo News Brings News Commenting Back|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121013045757/http://paidcontent.org/2010/03/03/419-yahoo-news-brings-news-commenting-back/|archivedate=13 October 2012}}</ref> टिप्पणीअन १० डिसेम्बर २०११ रे १५ डिसेम्बर २०११ को बीच माइ, प्राविधिक समस्याका कारण अस्थायी रूप माइ असक्षम पारिया थिए।
सन् २०११ सम्म, याहु!ले मुख्य सञ्चार माध्यम सङ्गठन बन्ने योजनाको अंशको रूप मअइ मूल सामग्रीअन समावेश अद्द खिलइ आफुनो विचारलाई विस्तार गरेको थ्यो।
वाल्टर सापिरो रे भर्जिनिया हेफर्नन लगायतका दिग्गज पत्रकारअनलाई उक्त काम खिलाइ नियुक्त गरिया थ्यो <ref name="politico1">{{cite news |title=Yahoo News hires Olivier Knox as its first White House correspondent |url=https://www.yahoo.com/news/blogs/cutline/yahoo-news-hires-olivier-knox-first-white-house-114041483.html |publisher=याहु! समाचार |date=2012-02-01 |first=ड्ल्यान |last=ष्टेबलफोर्ड |accessdate=2012-02-03 |archive-date=2021-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218145156/https://www.yahoo.com/news/blogs/cutline/yahoo-news-hires-olivier-knox-first-white-house-114041483.html }}</ref>जबकि वेबसाइटले फेब्रुअरी २०१२ माइ पैलो पटक ह्वाइट हाउस प्रेस माइ संवाददाता खटाया थ्यो।<ref name="politico1"/><ref>{{cite news |title=Yahoo steals NY Times' Virginia Heffernan |url=http://www.politico.com/blogs/media/2012/02/yahoo-steals-ny-times-virginia-heffernan-113321.html |work=[[पोलिटिको]] |date=2 February 2012 |first=ड्ल्यान |last=बायर्स |accessdate=2012-02-03}}</ref> [[अमेजन (कम्पनी)|अमेजन]]को स्वामित्वमा रह्या: बजारशास्त्र आँकडा सङ्कलन कम्पनी ([[अलेक्सा इण्टरनेट|अलेक्सा]]) याहु! यै बिन्दु माइ विश्वको शीर्ष समाचार साइटअन मध्ये यक भया दावी अर्या थ्यो।<ref>{{cite web |url=http://www.alexa.com/topsites/category/Top/News |title=श्रेणीका अनुसार शीर्ष वेबसाइटअन: समाचार |publisher=[[अलेक्सा इण्टरनेट]] |date= |accessdate=2013-07-03 |archive-date=2017-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171227164205/https://www.alexa.com/topsites/category/Top/News |url-status=dead }}</ref> यै माऊ [[ट्विटर|टुइटर]]को सामग्री लै थप्ने योजनाअन बनाइया थ्यो।<ref>{{cite web|last=Rapaport |first=लिजा |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-05-16/yahoo-ceo-mayer-says-streaming-news-will-display-tweets.html |title=Yahoo CEO Mayer Says Streaming News Will Display Tweets |publisher=ब्लुमबर्ग |date=2013-05-16 |accessdate=2013-07-03}}</ref> नोभेम्बर २०१३ माइ, याहुले पूर्व टुडे सो रे सिबीएस इभिनिङ न्यूज माइ कार्यरत केटी क्युरिकलाई याहु! समाचारको विश्वव्यापी संवाददाताको रूप माइ नियुक्त गरेको थ्यो।<ref>{{cite web|last=गोल्ड|first=हडास|authorlink=हडास गोल्ड|title=Yahoo News makes Couric move official|url=http://www.politico.com/blogs/media/2013/11/yahoo-news-makes-couric-move-official-178309.html?hp=l2|publisher=पोलिटिको|accessdate=25 November 2013}}</ref> उनले सन् २०१७ माइ याहु! समाचार छोडेकी थिइन्।
== मोबाइल अनुप्रयोग ==
याहु!ले [[आइओएस]] रे [[एण्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली)|एण्ड्रोइड]] खिलाइ बिभिन्न श्रेणीअन बठेइ सब है पढिया समाचारका लेखअन सङ्कलन अद्दया अनुप्रयोगको विकसित गरेको थ्यो। अनुप्रयोग सन् २०१४ को एप्पल बनावट पुरस्कारको विजेताअन मध्ये यक थ्यो। <ref>{{cite web|url=http://www.gamasutra.com/view/news/218814/Threes_Monument_Valley_and_more_pick_up_Apple_Design_Awards.php|title=Threes, Monument Valley and more pick up Apple Design Awards|last=रोज|first=माइक|date=3 June 2014|publisher=गामासुत्र|accessdate=3 June 2014|archive-date=6 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606045905/http://www.gamasutra.com/view/news/218814/Threes_Monument_Valley_and_more_pick_up_Apple_Design_Awards.php|url-status=dead}}</ref>
== वरियता ==
जनवरी २०१९ सम्म, याहु! समाचार [[अलेक्सा इन्टरनेट|अलेक्सा]]का अनुसार, फक्स न्यूज भन्दा अगाडि रे सिएनएन भन्दा पछा, विश्वव्यापी समाचार साइटअनको बीच छैठौं स्थान माइ रह्या: छ।<ref>[http://www.alexa.com/topsites/category/Top/News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171227164205/https://www.alexa.com/topsites/category/Top/News |date=2017-12-27 }} [[अलेक्सा इण्टरनेट|अलेक्सा]]</ref>
== यिन लै हेर ==
*[[समाचार (एप्पल)|एप्पल समाचार]]
*[[गुगल समाचार]]
== सन्दर्भ सामग्रीअन ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
* [https://news.yahoo.com/ आधिकारिक वेबसाइट]
* {{cite web
| url = http://www.niemanlab.org/encyclo/yahoo
| title = याहु
| publisher = निम्यान फाउण्डेसन फर जर्नालिजम
| display-authors = 0
| first = मार्क |last = कोडिङ्टन
| work = इन्साइक्लो
| accessdate = १ अप्रिल २०१२
}}
{{याहु! निगम}}
[[श्रेणी:याहु! समाचार|समाचार]]
[[श्रेणी:अमेरिकी समाचार वेबसाइटअन]]
[[श्रेणी:याहु!|समाचार]]
[[श्रेणी:याहु!का सामुदायिक वेबसाइटअन]]
[[श्रेणी:आइअोएस सफ्टवेयर]]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
ban0sqzup3o4uc8b74uighblk4xbrcj
फिफा स्वनी विश्व वरियता
0
17957
268096
210997
2026-09-25T01:24:23Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268096
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; float: right; margin-left: 1em;"
|-
| style="text-align:center;" colspan="4"|'''२८ सेप्टेम्बर २०१८ माइ सूचिकृत पैलो २० उत्कृष्ट समूहअन'''<ref name="fifawwrankings">{{cite web |title=फिफा/कोका-कोला विश्व बरियता - स्वनी |url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/women/index.html |date=२२ जून २०१९ |publisher=[[फिफा]] |access-date=२८ सेप्टेम्बर २०१८ |archive-date=2014-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141101115156/http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/women/index.html |url-status=dead}}</ref>
|-
!बरियता!!परिबर्तन!!टोली!!अङ्क
|-
|align=center|१
| style="text-align:center;"| {{steady}} || {{fbw|USA}} || style="text-align:center;"|२११४
|-
| align=center|२
| style="text-align:center;" |{{steady}} ||{{fbw|GER}}|| style="text-align:center;" |२०६०
|-
| align=center|३
| style="text-align:center;" | {{increase}} १ ||{{fbw|ENG}}|| style="text-align:center;" |२०३४
|-
| align=center|४
| style="text-align:center;" |{{down}} १ ||{{fbw|FRA}}|| style="text-align:center;" |२०३३
|-
| align=center|५
| style="text-align:center;" |{{steady}} ||{{fbw|CAN}}|| style="text-align:center;" |२०१४
|-
| align=center|६
| style="text-align:center;" |{{increase}} २ ||{{fbw|AUS}}|| style="text-align:center;" |२०१२
|-
| align=center|७
| style="text-align:center;" |{{down}} १ ||{{fbw|JPN}}|| style="text-align:center;" |१९८१
|-
| align=center|८
| style="text-align:center;" | {{down}} १ ||{{fbw|BRA}}|| style="text-align:center;" |१९७३
|-
| align=center|९
| style="text-align:center;" |{{increase}} २ ||{{fbw|SWE}}|| style="text-align:center;" |१९६४
|-
|align=center|१०
| style="text-align:center;"|{{down}} १||{{fbw|NED}} || style="text-align:center;"|१९६३
|-
| align=center|११
| style="text-align:center;"|{{down}} १||{{fbw|PRK}}|| style="text-align:center;" |१९३८
|-
|align=center|१२
| style="text-align:center;"|{{steady}} ||{{fbw|ESP}} || style="text-align:center;"|१९१६
|-
|align=center|१३
| style="text-align:center;"|{{increase}} १||{{fbw|NOR}} || style="text-align:center;"|१९०७
|-
|align=center|१४
| style="text-align:center;"| {{increase}} १|| {{fbw|KOR}} || style="text-align:center;"|१८८०
|-
| align=center|१५
| style="text-align:center;" |{{increase}} २ ||{{fbw|CHN}}|| style="text-align:center;" |१८७६
|-
| align=center|१६
| style="text-align:center;" |{{down}} ३ ||{{fbw|DEN}}|| style="text-align:center;" |१८६४
|-
|align=center|१७
| style="text-align:center;"|{{down}} १||{{fbw|ITA}} || style="text-align:center;"|१८५५
|-
|align=center |१८
| style="text-align:center;"|{{steady}} ||{{fbw|SUI}} || style="text-align:center;"|१८४०
|-
|align=center|१९
| style="text-align:center;"|{{increase}} २||{{fbw|SCO}} || style="text-align:center;"|१८११
|-
|align=center|२०
| style="text-align:center;"|{{steady}} ||{{fbw|NZL}} || style="text-align:center;"|१८१०
|-
! colspan="4" | <small>*२२ जून २०१८ बठेइ परिवर्तित</small>
|-
|colspan=4|<center><small>[https://web.archive.org/web/20141101115156/http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/women/index.html फिफा डटकम माइ पूर्ण बरियता]</small></center>
|}
[[फुटबल]] माइ, फिफा बैकिनी विश्व वरियता, बैकानअन खिलाइ अवस्थित फिफा विश्व वरियता पछ्याउन्या क्रम माइ सन् २००३ मार्च माइ पैलो पटक प्रकाशित वरियता पेश गरिया थ्यो।<ref name="factsheet" /> [[फिफा]]ले कन्नै निश्चित समय माइ अन्तर्राष्ट्रिय रूप माइ सक्रिय बैकिनी राष्ट्रिय टोलीअनको तुलना अद्द अद्दछ।
== वरियता प्रणालीको विशिष्टता ==
१) फिफा स्वनी विश्व वरियता, टोलीले खेल्याको प्रत्येक अन्तर्राष्ट्रिय खेल माइ आधारित छ। सन् १९७१ माइ फिफाद्वारा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त खेल भण्या [[फ्रान्स स्पनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|फ्रान्स]] रे [[नेदरल्यान्डस् स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेदरल्याण्ड्स]] बिच भया: थ्यो।
१) फिफा स्वनी विश्व वरियताले अच्यालका नतिजाअन माइ जोड दिदैँ आइरह्या छ।
२) फिफा स्वनी विश्व वरियता वर्ष माइ मात्तरै चार पटक प्रकाशित अरिन्छ। सामान्यतया, मार्च, जून, सेप्टेम्बर रे डिसेम्बर माइ वरियताअन प्रकाशन हुँदै आइरह्या छ। ([[फिफा स्वनी विश्वकप|विश्वकप]]का वर्षअन माइ, विश्व कप परिणामअन प्रतिबिम्बित खद्द खिलाइ तिथिअन समायोजन गरिया छ।)
४) फिफा महिला, महिला विश्व वरियता प्रणाली बठेइ पैलो दुई बिन्दुअनको परिणाम फुटबल खिलाइ अनुकूल थरिया एलो दर्जा प्रणाली माइ आधारित छ।
सन् २०१८ माइ, निरन्तर आलोचना पछा एलो प्रणाली माइ आधारित गर्दै [[फिफा]]ले बैकान वरियता प्रणालीलाई परिमार्जन गरेको थ्यो। फिफाले टोलीअनको मूल्याङ्कनलाई सूचीको अन्त्य माइ ५ भन्दा कम खेलसँग सूचीबद्ध गरेको छ। साथै कुनै टोलीले १८ महिना सम्म अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलेन भण्या [[फिफा]]ले उक्त राष्ट्रिय टोलीलाई वरियता माइ समावेश गरेको छैन।
== स्वनी फुटबल नेतृत्वकर्ता ==
अच्याल, फिफा महिलाको श्रेणी माइ नेतृत्व लिन्या [[जर्मनी स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|जर्मनी]] रे [[संयुक्त राज्य अमेरिका स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|संयुक्त राज्य अमेरिका]] मात्तरी दुई टोलीअन हुन्। उनीअनले फिफा स्वनी वरियताको पाँच प्रकाशन माइ शीर्ष दुई स्थानअन ओगटेका थिए। जर्मनी तेस्रो स्थान माइ भया बेला माइ, [[नर्वे स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|नर्वे]] दोस्रो स्थान माइ रह्या: थ्यो। पछा, जर्मनीले [[२००३ फिफा स्वनी विश्वकप]] जित्दै उनीअनलाई पछाडि पार्या थ्यो।
सन् २००९ मार्च माइ [[ब्राजिल स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|ब्राजिल]] दोस्रो स्थान माइ रह्या: थ्यो रे जुन २००९ मइ [[जर्मनी स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|जर्मनी]] २००८ युरो कप जित्दै शीर्ष दुई माइ सामेल भया थ्यो रे मार्च २०१८ माइ, [[इङ्गल्याण्ड स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्गल्याण्ड]] दोस्रो स्थान माइ रह्या: थ्यो।
मार्च २००८ बठेइ डिसेम्बर २०१४, करीव ७ बर्ष सम्म [[संयुक्त राज्य अमेरिका स्वनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|संयुक्त राज्य अमेरिका]] सब है लामो अवधि सम्म शीर्ष स्थान माइ रह्या: थ्यो।
== वरियता प्रक्रिया ==
वरियता निम्नलिखित सूत्रअन माइ आधारित छ:
<ref name=factsheet>{{cite web| url=https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/r&a-wwr/52/00/99/fs-590_06e_wwr-new.pdf| title=तथ्या पाना, फिफा स्वनी विश्व वरियता| accessdate=२०१५-०६-०८| archive-date=2012-04-11| archive-url=https://web.archive.org/web/20120411123156/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/r%26a-wwr/52/00/99/fs-590_06e_wwr-new.pdf| url-status=dead}}</ref>
== वरियता तालिका==
फिफा स्वनी विश्व वरियता १ वर्षको ४ पटक प्रकाशित गरिन्छ रे प्रायः शुक्रबार प्रकाशन गरिँदै आइरह्या: छ<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/procedure/women.html |title=स्वनी विश्व वरियता |work=फिफा/कोका-कोला विश्व वरियता |publisher=[[फिफा]] |access-date=११ जनवरी २०१८ |archive-date=2018-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180111165902/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/procedure/women.html |url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable"
|-
!colspan=2 |सन् २०१८ को वरियता तालिका
|-
!प्रकाशन मिति
|-
|२३ मार्च
|-
|२२ जून
|-
|२८ सेप्टेम्बर
|-
|७ डिसेम्बर
|}
== सन्दर्भ सामग्रीअन ==
{{सन्दर्भसूची}}
==बाइल्ला सूत्रअन==
* [https://web.archive.org/web/20111008164448/http://www.fifa.com/worldranking/rankingtable/women/index.html फिफा स्वनी कोका-कोला विश्व बरियता ]
* [https://web.archive.org/web/20141010164201/http://www.fifa.com/worldranking/procedureandschedule/womenprocedure/index.html फिफा स्वनी विश्व बरियताको प्रक्रिया फिफा डटकममी]
* [https://web.archive.org/web/20120411123156/https://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/r%26a-wwr/52/00/99/fs-590_06e_wwr-new.pdf फिफा स्वनी विश्व बरियताको तथ्य]
[[श्रेणी:स्वनीको व्यवसायीक फुटबल]]
[[श्रेणी:व्यवसायीक फुटबल वरियताअन]]
[[श्रेणी:खेलकुदअनको विश्व वरियताअन]]
[[श्रेणी:फिफा]]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
76m5luzloaw31zihhfg5u35i0f259i9
रोयल रम्बल
0
17964
268109
265118
2026-09-25T01:55:37Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268109
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox wrestling PPV series
|name = रोयल रम्बल
|image =
|caption = सन् २०१७ बठेइ प्रयोग गरियाः रोयल रम्बलको लोगो
|alt = The current Royal Rumble logo, first used in 2015
|createdby = [[प्याट प्याटरसन (कुस्ती खेलाडी)|प्याट प्याटरसन]]
|promotions = [[डब्ल्यूडब्ल्यूई]]
|brands = [[र (डब्ल्यूडब्ल्यूई ब्राण्ड)|र]] (सन् २००३–२०११, २०१७–हाल)<br>[[स्म्याकडाउन (डब्ल्यूडब्ल्यूई ब्राण्ड)|स्म्याकडाउन]] (सन् २००३–२०११, २०१७–हाल)<br>[[इसिडब्ल्यू (डब्ल्यूडब्ल्यूई ब्राण्ड)|इसिडब्ल्यू]] (सन् २००७–२०१०)<br>[[२०५ लाइभ]] (सन् २०१८–हाल)
|firstevent = [[रोयल रम्बल (१९८८)]]
|lastevent =
|featuredmatches = [[रोयल रम्बल खेल]]
}}
'''रोयल रम्बल''' यक व्यवसायीक कुस्ती कार्यक्रम हो जुन हरेक वर्ष मध्य जनवरी बठेइ अन्तिम जनवरीको बीच माइ [[डब्ल्युडब्ल्युई]] द्वारा आयोजना अरिन्छ जुन अमेरिकाको स्ट्याम्पोर्ड स्थित कुस्तीको यक पदोन्नति हो।<ref name=wwematch>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/specialtymatches/royalrumble|title=Specialty Matches: Royal Rumble|publisher=WWE|accessdate=2007-12-03|archive-date=2008-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512230454/http://www.wwe.com/inside/specialtymatches/royalrumble|url-status=dead}}</ref> डब्ल्युडब्ल्युईले यै कार्यक्रम लाइ पैल्लो फेर सन् १९८८ माइ आयोजना गर्या थ्यो रे ऐल सम्म आउँदा यै कार्यक्रमको ३२अौँ संस्करण सम्म पुग्या छ भणे यै कार्यक्रम हालसालै फिनेक्स, एरिजोनामा २७ जनवरी २०१९ का दिन आयोजना अरियाः थ्यो।<ref name=stats>{{cite web|last=Waldman|title=Statistical survival – breaking down the Royal Rumble|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/02/01/917194.html|first=Jon|publisher=SLAM! Wrestling|accessdate=2007-12-09|date=2005-02-02}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यै कार्यक्रमको नाउँ ब्याटल रोयल बठेइ साभारगरी रोयल रम्बल राखियाः हो।
== इतिहास ==
=== कार्यक्रम ===
रोयल रम्बल यक भुक्तान प्रति दृश्य हो जाँ रोयल रम्बल खेल, डब्ल्यूडब्ल्यूका विभिन्न उपाधि खिलाइ खेल रे अन्य अौर खेलअन समावेश अरिन्छ। डब्ल्युडब्ल्युईले रोयल रम्बलको पैल्लो संस्करण २४ जनवरी १९८८ का दिन आयोजना गर्या थ्यो जुन युएसए नेटवर्क द्वारा प्रत्यक्ष प्रसारण गरियाः थ्यो। त्यसको अर्को वर्ष बठेइ कार्यक्रम भुक्तान प्रति दृश्यमी प्रसारित हुन शुरू भयो रे यसरी डब्ल्युडब्ल्युईले चार ठूला वर्षिक कार्यक्रम; रेसलमेनिया, समरस्ल्याम रे सरभाइभर सिरजको साथै यै लाइ लै प्रमुख वार्षिक कार्यक्रमको रुपमी मान्यता दियाः थ्यो।
रोयल रम्बलको अन्तिम खेलमी प्रायः रोयल रम्बल खेल हुने गर्दछ। रोयल रम्बल खेलले अन्य खेलअन भन्दा भौती समय लिने भएकाले यै कार्यक्रममी भौती खेलअन समावेश अरिदैन। सन् २००८ बठेइ रोयल रम्बल कार्यक्रम लाइ डब्ल्युडब्ल्युईले उच्च गुणस्तरमी परिवर्तन गरि प्रत्यक्ष प्रसारण गर्या थ्यो। सन् २०१८ बठेइ स्वनीको रोयल रम्बल खेल लै आयोजना गर्न शुरू गरियाः थ्यो।
== खेल ==
रोयल रम्बल परम्परागत ब्याटल रोयल खेलमी आधारित छ, जैमी भौतश्र खेलाडिअनले (प्रायः ३०) खेलमी भाग लिने अद्दान। यै खेलको शुरूवात दुई जना खेलाडिले अद्दाा भणे समय समयमी एकएक गरी खेलाडिअन रङ प्रवेश अद्दान। खेलाडिले आफुनो प्रतिद्वन्द्वी लाइ रङको माथिल्लो डोरी बठेइ फ्याक्ने रे प्रतिद्वन्द्वीको दुवै खुट्टाले भुइँमी छोयो भने उ खेल बठेइ निस्कासन हुन्छ। यै खेल खेल्ने खेलाडी मध्ये रिङ अन्तिम रहन सफल रहने खेलाडि खेलको विजेता हुन्छ।
== मिति, स्थान रे विजेताअन ==
== सन्दर्भ सामग्रीअन ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
{{कमन्स|Royal Rumble|रोयल रम्बल}}
{{Wikiquote}}
* {{Official website|http://www.wwe.com/shows/royalrumble|रोयल रम्बलको आधिकारिक जाल स्थल}}
* [https://web.archive.org/web/20080512230454/http://www.wwe.com/inside/specialtymatches/royalrumble डब्ल्यूडब्ल्यूई डटकम: रोयल रम्बल खेलको विवरण]
* [http://www.wwe.com/shows/royalrumble/facts/ डब्ल्यूडब्ल्यू डटकम: रोयल रम्बल खेलको तथ्य] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209113027/http://www.wwe.com/shows/royalrumble/facts |date=2010-02-09 }}
* [http://prowrestling.about.com/od/ringresults/a/royalrumble_2.htm रोयल रम्बलको इतिहास] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208114111/http://prowrestling.about.com/od/ringresults/a/royalrumble_2.htm |date=2008-12-08 }}
* [http://www.royalrumble.net/ रोयल रम्बल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031105041/http://royalrumble.net/ |date=2017-10-31 }}
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
[[श्रेणी:रोयल रम्बल]]
o2nk0yfse644bay7wmwu344siu4jbqh
हिउँ चितुवा
0
17979
268120
263732
2026-09-25T02:30:52Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268120
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| color = pink
| name = हिउँ चितुवा
| status = VU
| trend = left
| status_system = iucn3.1
| status_ref = <ref name=iucn>{{IUCN2008|assessors=Durbin, L.S., Hedges, S., Duckworth, J.W., Tyson, M., Lyenga, A. & Venkataraman, A. (IUCN SSC Canid Specialist Group – Dhole Working Group)|year=2008|id=5953|title=Cuon alpinus|downloaded=22 March 2009}} Database entry includes justification for why this species is endangered</ref>
| image = Uncia uncia.jpg
| regnum = [[जनावर|जन्तु]] जगत
| phylum = [[हाड भयाः जीव|हाड भयाः]]
| classis = [[स्तनधारी प्राणी|स्तनधारी]]प्राणी
| ordo = [[मांसाहारी]]
| familia = फेलीडे
| subfamilia = प्यान्थराइने
| genus = ''प्यान्थरा''
| genus_authority = ओ ब्रायन रे जोन्सन २००७
| species = '''''अन्सिया'''''
| binomial = ''प्यान्थरा उन्सिया''
| binomial_authority = ([[जोन्सन क्रिस्टियन ड्यानियल भन स्क्रबर|स्क्रबर]], १७७५)
| range_map=snow leopard range.png
| range_map_caption=क्षेत्र
}}
[[File:Snow leopard in Ladakh.webm|thumb|right|हिउँ चितुवा]]
'''हिउँ चितुवा''' यक ठूलो [[बिल्ला]] प्रजातिको मांसाहारी [[जनावर]] हो जुन दक्षिण एसिया तथा मध्य एसियाका हिमाली क्षेत्रअनमी पाइन्नान। हिउँ चितुवा समुन्द्री सतह बठेइ ३,००० बठेइ ५,५०० मिटर उचाई बीचका चट्टानी हिमाली क्षेत्रमी बसोबास अद्दान। लुकेर रहने स्वभावको कारण यिनअनको सही सङ्ख्या था हुन्या नाइ सक्या, तापनि खुला जङ्गली क्षेत्रमी ३,५०० बठेइ ७,०००को सङ्ख्यामी तथा विश्वका चिडियाघरअनमी ६०० बठेइ ७००को सङ्ख्यामी हिउँ चितुवाअन रयाः अनुमान गरियाः छ।
हिउँ चितुवा अन्य ठूला बिरालो प्रजातिका [[जनावर]] भन्दा सानो हुन्छ, तर यै जनवर बिरालो कै आकारमी धेकिन्छ, सामान्यतया यिनअनको तौल २७ बठेइ ५४ किलोग्राम तथा लम्बाई ७५ बठेइ १३० सेन्टिमिटरको हाराहारी माइ हुन्छ भणे पुच्छर सहितको लम्बाई ७५ बठेइ ९० प्रतिशत बढी हुन्या अद्दछ।
== स्वरूप ==
[[चित्र:Schneeleopard P1040242.jpg|thumb|हिउँ चितुवा]]
यसको मु छोटो हुन्छ रे नाकका प्वाल ठूला हुनान जसले गर्दा हिमाली क्षेत्रमी स्वास फेर्न सजिलो हुन्छ। यसको शरीरमी हल्का खैरो रङ्गको लामा रे बाक्ला भुत्ला हुनान। यसको शरीरभरी काला पहेँला थेग्लाअन हुनान रे छाती सेतो हुन्छ। यसको आँखा निलो वा हरियो रङ्गको हुन्छ रे पञ्जा ठूला हुनान जैले गर्दा यिनअन हिउँ माइ सजिलै हिड्न सक्छन। लामो रे लचकदार पुच्छर हुन्छ जसले गर्दा चट्टानी भू-भागमी हिड्दा शरीर सन्तुलन गर्न सहयोग मिल्छ।
== भौगोलिक वितरण ==
हिउँ चितुवा हिमाली क्षेत्रका जङ्गल तथा पत्थरीला पहाडअनमी बसोबास गर्ने अद्दान। हिउँ चितुवा मध्य तथा दक्षीण एसियाको उबडखाबड परेको हिमाली प्रदेशमी लगभग १,२३०,३०० वर्ग किलोमिटरको क्षेत्र भित्र पाइन्नान, जुन क्षेत्र भित्र [[नेपाल]], [[चीन देश|चीन]], [[भारत]], [[अफगानिस्तान]], [[भूटान|भुटान]], [[कजाखस्तान]], [[किर्गिस्तान]], [[मङ्गोलिया]], [[पाकिस्तान]], [[रूस|रूस]], [[ताजकिस्तान]] रे [[उज्वेकिस्तान]] लगायतका बाह्र वटा देशअन पर्छन।
भौगोलिक वितरण अनुसार हिउँ चितुवा बसोबास गर्ने क्षेत्र पश्चिम अफगानिस्तानको हिन्दुकुस शिर दर्या बठेइ पमिर हिमालय, टियान शान काराकोरम हिमाल,कश्मिर, कुन्लुन, हुदै दक्षिणी साइबेरीया सम्म फैलिएको छ, जाँ रूसको अल्ताइ हिमाल, साजन, तन्नु-ओला हिमाल रे बैकाल तालको पश्चिमी क्षेत्रका हिमलायअन लै पडन्छन्। हिउँ चितुवा मङ्गोलियामी तथा गोवी अल्ताइ रे खाङ्गाई हिमालाम तथा तिब्बत माइ उत्तरमी अल्ताइन-ताह सम्म पाइन्नान।
== सङ्ख्या तथा संरक्षण स्थिति ==
म्याककार्थिले सन् २००३ माइ अरियाः अध्ययनका अनुसार हिउँ चितुवाको कुल सङ्ख्या ४,०८० बठेइ ६,५९०को हाराहारिमी रयाः धेकिन्छ। यो अनुमानित सङ्ख्या माइ हाल फरक पर्न सक्छ। साथै विश्व भरका चिडियाघरअनमी लगभग ६००-७०० को सङ्ख्या माइ हिउँ चितुवाअा रयाः अनुमान गरियाः छ।
सन् १९७२ माइ अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घले हिउँ चितुवा लाइ विश्वव्यापी रूपमी खतरामा परेका प्रजातिको रातो सूची माइ सूचीकृत गर्या थ्यो। सन् २००८ माइ यहि खतराको सूची लाइ कायम नै राखियो।
{| class=wikitable
|- valign=bottom
! देश( क्षेत्र) !! बासस्थानको क्षेत्र<br />(कि मि<sup>२</sup>.) !! अनुमानित<br />सङ्ख्या
|-
| अफगानिस्तान || ५०,००० || १००-२००?
|-
| भुटान || १५,००० || १००-२००?
|-
| चीन || १,१००,००० || २,०००-२,५००
|-
| भारत || ७५,००० || २००-६००
|-
| काजकस्तान || ५०,००० || १८०-२००
|-
| किर्गिस्तान || १०५,००० || १५०-५००
|-
| मङ्गोलिया || १०१,००० || ५००-१,०००
|-
| नेपाल || ३०,००० || ३००-५००
|-
| पाकिस्तान || ८०,००० || २००-४२०
|-
| ताजकिस्तान || १००,००० || १८०-२२०
|-
| उज्वेकिस्तान || १०,०००|| २०-५०
|}
[[चित्र:Lightmatter snowleopard.jpg|thumb|शान डियगो चिडियाघर माइ भयाः हिउँ चितुवा]]
'''संरक्षण क्षेत्रअन:'''
* [[चित्रल राष्ट्रिय निकुञ्ज]], [[खाईबर-पख्तुनख्वा]], पाकिस्तान
* [[:हेमिस राष्ट्रिय निकुञ्ज]], [[लदाख]], भारत
* [[:खुन्जरब राष्ट्रिय निकुञ्ज]], [[गिल्गिट-बाल्तिस्तान]], पाकिस्तान.
* [[नन्दा देवी राष्ट्रिय निकुञ्ज]], [[उत्तराखण्ड]], भारत, ([[विश्व सम्पदा क्षेत्र|युनेस्को विश्वसम्पदा सूची]] माइ सूचीकृत)
* [[क्वामोलाङ्मा राष्ट्रिय प्रकृति आरक्ष]], [[तिब्बत]], चीन
* [[सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज]], नेपाल, ([[विश्व सम्पदा क्षेत्र|युनेस्को विश्वसम्पदा सूची]] माइ सूचीकृत)
* [[तमोर फेङ प्रकृति आरक्ष]], पश्चिमी [[टियाशान हिमाल]], [[शिन्जियाङ]], चीन
* [[भ्यालि अफ फ्लावर राष्ट्रिय निकुञ्ज]], उत्तराञ्चल, भारत, ([[विश्व सम्पदा क्षेत्र|युनेस्को विश्वसम्पदा सूची]]मा सुचीकृत)
* [[शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज]], [[डोल्पा जिल्ला|डोल्पा जिल्ला]], नेपाल
* [[ढोरपाटन शिकार आरक्ष]], [[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]], नेपाल
* [[अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र]], नेपाल
* [[जिग्मे दोर्जि राष्ट्रिय निकुञ्ज]], भुटान
* [[गोबि गुर्भान्सैखान राष्ट्रिय निकुञ्ज]], मंगोलिया
* [[अबसुनुर हलो]], [[मङ्गोलिया]] रे [[टुभा गणतन्त्र]], [[रूस]]को राज्य सिमानामा
* [[दिबाङ बन्यजन्तु आरक्ष]], [[अनिनि]], भारत
== सन्दर्भ सामग्री ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
{{कमन्स|Uncia uncia|हिउँ चितुवा}}
* [https://web.archive.org/web/20171028073427/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Snow_Leopard#p00378k9 हिउँ चितुवा ( [[बिबिसी|बीबीसी]])]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
qlav955p78zs4a94chgchfryl3htcog
२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ
0
17986
268123
260944
2026-09-25T02:33:27Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268123
wikitext
text/x-wiki
[[२०१८ फिफा विश्वकप]]को '''समूह ङ''' अन्तर्गतका खेलअन सन् २०१८ जुन १७ बठेइ जुन २७ सम्म सञ्चालन भयाः थ्यो।<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-match-schedule-2667166.pdf?cloudid=wzuz9z88012mh7hykadr |title=FIFA World Cup Russia 2018 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |access-date=20 December 2017 |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612140402/https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-match-schedule-2667166.pdf?cloudid=wzuz9z88012mh7hykadr |url-status=dead }}</ref> यै समूह माइ [[ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टिम|ब्राजिल]], [[स्विजरल्याण्ड राष्ट्रिय फुटबल टिम|स्विजरल्याण्ड]], [[कोस्टारिका राष्ट्रिय फुटबल टिम|कोस्टारिका]] तथा [[सर्बिया राष्ट्रिय फुटबल टिम|सर्बिया]] रयाः थ्याः। यै समूहका उत्कृष्ट २ टोली ब्राजिल रे स्विजरल्याण्ड, राउन्ड अफ १६ खिलाइ छनौट भयाः थ्याः।<ref name="regulations">{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-regulations-2843519.pdf?cloudid=ejmfg94ac7hypl9zmsys |title=Regulations – 2018 FIFA World Cup Russia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |access-date=16 November 2017 |archive-date=12 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170712134322/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/84/35/19/regulationsfwc2018en_neutral.pdf |url-status=dead }}</ref>
==टोलीअन==
{| class="wikitable sortable"
|-
!rowspan=2| ड्र स्थान
!rowspan=2| टिम
!rowspan=2| स्थान
!rowspan=2| आवद्दता
!rowspan=2| छनौट<br />प्रक्रिया
!rowspan=2| छनौट<br />मिति
!rowspan=2 data-sort-type="number"| मुख्य प्रतियोगिता<br />उपस्थिति
!rowspan=2| अन्तिम<br />उपस्थिति
!rowspan=2| पछिल्लो उत्कृष्ट<br />प्रदर्शन
!colspan=2| [[फिफा विश्व क्रमाङ्क|फिफा क्रमाङ्क]]
|-
! अक्टोबर २०१७ {{refn|group=nb|मुख्य प्रतियोगिता खिलाइ फाइनल ड्र, अक्टोबर २०१७ को क्रम अनुसार गरियाः थ्यो।}}
! जुन २०१८
|-
| E1 || style=white-space:nowrap | {{fb|BRA}} || १ || [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल सङ्घ|कोन्मेबोल]] || कोन्मेबोल राउन्ड रोबिन विजेता || २८ मार्च २०१७ || २१औँ || [[२०१४ फिफा विश्वकप|२०१४]] (चौथौ स्थान) || data-sort-value="8.5" | '''विजेता''' ([[१९५८ फिफा विश्वकप|१९५८]], [[१९६२ फिफा विश्वकप|१९६२]], [[१९७० फिफा विश्वकप|१९७०]], [[१९९४ फिफा विश्वकप|१९९४]], [[२००२ फिफा विश्वकप|२००२]]) || २ || २
|-
| E2 || style=white-space:nowrap | {{fb|SUI}} || २ || [[युइएफए]] || २०१८ युइएफए दोस्रो राउन्ड विजेता || १२ नोभेम्बर २०१७ || ११औँ || [[२०१४ फिफा विश्वकप|२०१४]] (राउन्ड अफ १६) || data-sort-value="4.3" | क्वार्टर-फाइनल ([[1१९३४ फिफा विश्वकप|१९३४]], [[१९३८ फिफा विश्वकप|१९३८]], [[१९५४ फिफा विश्वकप|१९५४]]) || ११ || ६
|-
| E3 || style=white-space:nowrap | {{fb|CRC}} || ३ || [[उत्तर, मध्य अमेरिका र क्यारिबियन फुटबल सङ्घ|कनकाकाफ]] || कनकाकाफ पाँचौं चरण उप-विजेता || ७ अक्टोबर २०१७ || पाँचौं || [[२०१४ फिफा विश्वकप|२०१४]] (क्वार्टर-फाइनल) || data-sort-value="4.1" | क्वार्टर-फाइनल ([[२०१४ फिफा विश्वकप|२०१४]]) || २२ || २३
|-
| E4 || style=white-space:nowrap | {{fb|SRB}} || ४ || [[युइएफए]] || २०१८ युइएफए समूह डि विजेता || ९ अक्टोबर २०१७ || १२औँ {{refn|group=nb|सर्बियाको यो विश्वकपमा दोस्रो उपस्थिति हो । तर, फिफाले ८ पटक उपस्थिति दर्ता गरेको [[युगोस्लाभिया राष्ट्रिय फुटबल टिम|युगोस्लाभिया]] तथा २ पटक उपस्थिति दर्ता गरेको [[सर्बिया र मोन्टेनेग्रो राष्ट्रिय फुटबल टिम|सर्बिया र मोन्टेनेग्रो]] टिमलाई सर्बियाको पूर्ववर्ती टिम मानेको हो ।}} || [[२०१० फिफा विश्वकप|२०१०]] (समूह चरण) || data-sort-value="5.2" | चौथौ स्थान ([[१९३० फिफा विश्वकप|१९३०]], [[१९६२ फिफा विश्वकप|१९६२]]){{refn|group=nb|सर्बियाले [[२०१० फिफा विश्वकप|२०१०]] फिफा विश्वकपमा आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको थियो । तर, फिफाले यसलाई [[युगोस्लाभिया राष्ट्रिय फुटबल टिम|युगोस्लाभिया]]को पूर्ववर्ती टिम मानेको हो ।}} || ३८ || ३४
|}
;टिप्पणी
{{reflist|group=nb}}
==खेल तालिका==
{{२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ तालिका}}
[[२०१८ फिफा विश्वकप नकआउट चरण#राउन्ड अफ १६|राउन्ड अफ १६]]मा:
* 'समूह ङ' को विजेता '[[ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टिम|ब्राजिल]]' '[[२०१८ फिफा विश्वकप समूह च]]'को उप-विजेता '[[मेक्सिको राष्ट्रिय फुटबल टिम|मेक्सिको]]'सित खेल्नेछ।
* 'समूह ङ' को उप-विजेता '[[स्विजरल्याण्ड राष्ट्रिय फुटबल टिम|स्विजरल्याण्ड]]' '[[२०१८ फिफा विश्वकप समूह च]]'को विजेता '[[स्वीडेन राष्ट्रिय फुटबल टिम|स्वीडेन]]' सित खेल्नेछ।
==खेलअन==
सूचीकृत सम्पूर्ण समय [[रूसी प्रमाणिक समय|रूसी]]को स्थानीय समय लाइ जणाँउछ ।<ref name="match schedule"/>
===कोस्टारिका वि सर्बिया===
<section begin=e1 />{{Football box
|date={{Start date|2018|6|17|df=y}}
|time=१६:०० [[समारा समय|एसएएमटि]] ([[युटिसी+०४:००|युटिसी+४]])
|team1={{fb-rt|CRC}}
|score={{score link|२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ#कोस्टारिका वि सर्बिया|०-१}}
|report=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331529/
|team2={{fb|SRB}}
|goals1=
|goals2=
*[[अलेक्जेन्डर कोलारोभ|कोलारोभ]] {{goal|५६}}
|stadium=[[कोसमोस एरिना]], [[समारा]]
|attendance=४१,४३२<ref>{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-10-0617-crc-srb-fulltime-pdf-2959444.pdf?cloudid=op3dxw8ohx2n9rvgc7ka |title=Match report – Group E – Costa Rica v Serbia |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=17 June 2018 |access-date=17 June 2018 |archive-date=19 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619094432/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-10-0617-crc-srb-fulltime-pdf-2959444.pdf?cloudid=op3dxw8ohx2n9rvgc7ka |url-status=dead }}</ref>
|referee=[[मलङ्ग दिधेउ]] ([[सेनेगल]])
}}<section end=e1 />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|
'''म्यान अफ द म्याच:'''
<br />[[अलेक्जेन्डर कोलारोभ]] (सर्बिया)<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331529/#motm |title=Costa Rica v Serbia – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=17 June 2018 |access-date=17 June 2018 |archive-date=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224182130/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331529/#motm |url-status=dead}}</ref>
|}
===ब्राजिल वि स्विजरल्याण्ड===
<section begin=e2 />{{Football box
|date={{Start date|2018|6|17|df=y}}
|time=२१:०० [[मस्को समय|एमएसके]] ([[युटिसी+०३:००|युटिसी+३]])
|team1={{fb-rt|BRA}}
|score={{score link|२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ#ब्राजिल वि स्विजरल्याण्ड|१-१}}
|report=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331525/
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=
*[[फिलिप काउटिन्हो|काउटिन्हो]] {{goal|२०}}
|goals2=
*[[स्टिभन जुबेर|जुबेर]] {{goal|५०}}
|stadium=[[रोस्तोभ एरिना]], [[रोस्तोभ ओन दोन]]
|attendance=४२,१०९<ref>{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-09-0617-bra-sui-fulltime-pdf-2959995.pdf?cloudid=getncykenyfws1fen58f |title=Match report – Group E – Brazil v Switzerland |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=17 June 2018 |access-date=17 June 2018 |archive-date=17 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617220020/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-09-0617-bra-sui-fulltime-pdf-2959995.pdf?cloudid=getncykenyfws1fen58f |url-status=dead }}</ref>
|referee=[[सिजर आर्तुरो रामोस]] ([[मेक्सिको]])
}}<section end=e2 />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|
'''म्यान अफ द म्याच:'''
<br />[[फिलिप काउटिन्हो]] (ब्राजिल)<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331525/#motm |title=Brazil v Switzerland – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=17 June 2018 |access-date=17 June 2018 |archive-date=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224182141/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331525/#motm |url-status=dead}}</ref>
|}
===ब्राजिल वि कोस्टारिका===
<section begin=e3 />{{Football box
|date={{Start date|2018|6|22|df=y}}
|time=१५:०० [[मस्को समय|एमएसके]] ([[युटिसी+०३:००|युटिसी+३]])
|team1={{fb-rt|BRA}}
|score={{score link|२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ#ब्राजिल वि कोस्टारिका|२-०}}
|report=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331540/
|team2={{fb|CRC}}
|goals1=
*[[फिलिप काउटिन्हो|काउटिन्हो]] {{goal|९०+१}}
*[[नेयमार]] {{goal|९०+७}}
|goals2=
|stadium=[[क्रेस्तोभ्सकी स्टेडियम]], [[सेन्ट पिटर्सबर्ग]]
|attendance=६४,४६८<ref>{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-25-0622-bra-crc-fulltime-pdf-2964856.pdf?cloudid=wjscgoxelaxw7jmmd3xj |title=Match report – Group E – Brazil v Costa Rica |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=22 June 2018 |access-date=22 June 2018 |archive-date=24 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624153455/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-25-0622-bra-crc-fulltime-pdf-2964856.pdf?cloudid=wjscgoxelaxw7jmmd3xj |url-status=dead }}</ref>
|referee=[[बोएर्न कुइपर्स]] ([[नेदरल्यान्ड]])
}}<section end=e3 />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|
'''म्यान अफ द म्याच:'''
<br />[[फिलिप काउटिन्हो]] (ब्राजिल)<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331540/#motm |title=Brazil v Costa Rica – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=22 June 2018 |access-date=22 June 2018 |archive-date=30 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180630025128/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331540/#motm |url-status=dead}}</ref>
|}
===सर्बिया वि स्विजरल्याण्ड===
<section begin=e4 />{{Football box
|date={{Start date|2018|6|22|df=y}}
|time=२०:०० [[कालिनिनग्राद समय|केएएलटी]] ([[युटिसी+०२:००|युटिसी+२]])
|team1={{fb-rt|SRB}}
|score={{score link|२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ#सर्बिया वि स्विजरल्याण्ड|१-२}}
|report=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300340183/
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=
*[[अलेक्जेन्डर मित्रोभिच|मित्रोभिच]] {{goal|५}}
|goals2=
*[[ग्रानित जाका|जाका]] {{goal|५२}}
*[[जेद्रान शकिरी|शकिरी]] {{goal|90}}
|stadium=[[कालिनिनग्राद स्टेडियम]], [[कालिनिनग्राद]]
|attendance=३३,१६७<ref>{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-26-0622-srb-sui-fulltime-pdf-2965422.pdf?cloudid=zyqenzopkz1grhakwd1q |title=Match report – Group E – Serbia v Switzerland |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=22 June 2018 |access-date=22 June 2018 |archive-date=24 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624153455/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-26-0622-srb-sui-fulltime-pdf-2965422.pdf?cloudid=zyqenzopkz1grhakwd1q |url-status=dead }}</ref>
|referee=[[फेलिक्स ब्रिच]] ([[जर्मनी]])
}}<section end=e4 />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|
'''म्यान अफ द म्याच:'''
<br />[[जेद्रान शकिरी]] (स्विजरल्याण्ड)<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300340183/#motm |title=Serbia v Switzerland – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=22 June 2018 |access-date=22 June 2018 |archive-date=30 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180630024745/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300340183/#motm |url-status=dead}}</ref>
|}
===सर्बिया वि ब्राजिल===
<section begin=e5 />{{Football box
|date={{Start date|2018|6|27|df=y}}
|time=२१:०० [[मस्को समय|एमएसके]] ([[युटिसी+०३:००|युटिसी+३]])
|team1={{fb-rt|SRB}}
|score={{score link|२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ#सर्बिया वि ब्राजिल|०-२}}
|report=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331521/
|team2={{fb|BRA}}
|goals1=
|goals2=
*[[पाउलिन्हो (फुटबल खेलाडी)|पाउलिन्हो]] {{goal|३६}}
*[[थियागो सिल्भा]] {{goal|६८}}
|stadium=[[ओतक्रिटी एरिना]], [[मस्को]]
|attendance=४४,१९०<ref>{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-41-0627-srb-bra-fulltime-pdf-2971904.pdf?cloudid=cht1mq9imq3gfvd7ulgg |title=Match report – Group E – Serbia v Brazil |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=27 June 2018 |access-date=27 June 2018 |archive-date=27 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627230825/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-41-0627-srb-bra-fulltime-pdf-2971904.pdf?cloudid=cht1mq9imq3gfvd7ulgg |url-status=dead }}</ref>
|referee=[[अलिरेजा फघानी]] ([[इरान]])
}}<section end=e5 />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|
'''म्यान अफ द म्याच:'''
<br />[[पाउलिन्हो (फुटबल खेलाडी)|पाउलिन्हो]] (ब्राजिल)<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331521/#motm |title=Serbia v Brazil – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=27 June 2018 |access-date=27 June 2018 |archive-date=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224182133/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331521/#motm |url-status=dead}}</ref>
|}
===स्विजरल्याण्ड वि कोस्टारिका===
<section begin=e6 />{{Football box
|date={{Start date|2018|6|27|df=y}}
|time=२१:०० [[मस्को समय|एमएसके]] ([[युटिसी+०३:००|युटिसी+३]])
|team1={{fb-rt|SUI}}
|score={{score link|२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ#स्विजरल्याण्ड वि कोस्टारिका|२-२}}
|report=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331534/
|team2={{fb|CRC}}
|goals1=
*[[ब्लेरिम जेरमाइली|जेरमाइली]] {{goal|३१}}
*[[जोसिप दिमिच|दिमिच]] {{goal|८८}}
|goals2=
*[[केन्डल वास्टन|वास्टन]] {{goal|५६}}
*[[यान सोम्मेर|सोम्मेर]] {{goal|९०+३|आ.गो.}}
|stadium=[[निझनी नोभगोरोद स्टेडियम]], [[निझनी नोभगोरोद]]
|attendance=४३,३१९<ref>{{cite web |url=https://resources.fifa.com/image/upload/eng-42-0627-sui-crc-fulltime-pdf-2971923.pdf?cloudid=fjtda2meel6sryckq68r |title=Match report – Group E – Switzerland v Costa Rica |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |format=PDF |date=27 June 2018 |access-date=27 June 2018 |archive-date=27 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627230631/https://resources.fifa.com/image/upload/eng-42-0627-sui-crc-fulltime-pdf-2971923.pdf?cloudid=fjtda2meel6sryckq68r |url-status=dead }}</ref>
|referee=[[क्लिमेन्ट टर्पिन]] ([[फ्रान्स]])
}}<section end=e6 />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|
'''म्यान अफ द म्याच:'''
<br />[[ब्लेरिम जेरमाइली]] (स्विजरल्याण्ड)<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331534/#motm |title=Switzerland v Costa Rica – Man of the Match |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |date=27 June 2018 |access-date=27 June 2018 |archive-date=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224182138/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331534/#motm |url-status=dead}}</ref>
|}
== सन्दर्भ सामग्री ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
{{Commons category|FIFA World Cup 2018 group E|२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ}}
* [https://web.archive.org/web/20180419141616/http://www.fifa.com/worldcup/groups/group=275083/index.html २०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ], फिफा.कम
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
8g73w9gjly9m700xybkmq54n2lkrnx4
टिभीट्याग
0
18069
268090
265181
2026-09-25T00:40:57Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268090
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox website
| name = टिभीट्याग
| logo =
| logo_size = <!-- default 250px -->
| logo_alt =
| logo_caption = <!-- or: | logocaption = -->
| screenshot =
| collapsible = <!-- set as "on", "y", etc, otherwise omit/leave blank -->
| collapsetext = <!-- collapsible area's heading (default "Screenshot"); omit/leave blank if collapsible not set -->
| background = <!-- for collapsetext heading; default grey (gainsboro) -->
| screenshot_size = <!-- default 300px -->
| screenshot_alt =
| caption =
| url = {{URL|tvtag.com}} <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| commercial = हो <!-- "Yes", "No" or leave blank -->
| type = [[सामाजिक सञ्जाल सेवा]]
| registration = चाहिन्छ
| language = अङरेजी
| num_users = ~४० लाख<ref name=press>{{cite web|title=प्रेस विज्ञप्ति|url=http://tvtag.com/press|website=टिभीट्याग डटकम|accessdate=२१ डिसेम्बर २०१४|archive-date=2015-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150221194643/http://tvtag.com/press|url-status=dead}}</ref>
| content_license = <!-- or: | content_licence = -->
| programming_language =
| owner = टेलफाई डटकम <!-- or: | owners = -->
| author = <!-- or: creator / authors / creators -->
| editor = <!-- or: | editors = -->
| launch_date = {{Start date|2010|06}} <small>(गेटग्लुको रूप माइ)</small> <!-- {{start date and age|YYYY|MM|DD|df=yes/no}} -->
| dissolved = {{end date|2015|01|01}} <!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} -->
| revenue =
| alexa = {{IncreaseNegative}} ३२,२३७ डिसेम्बर २०१४<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/tvtag.com |title= टिभीट्याग डटकम, साइटको जानकारी |publisher= [[अलेक्सा इन्टरनेट|अलेक्सा इण्टरनेट]] |accessdate= 2014-12-21 |archive-date= 2016-03-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160305062606/http://www.alexa.com/siteinfo/tvtag.com |url-status= dead }}</ref> <!-- {{increase}} {{steady}} {{decrease}} [http://www.alexa.com/siteinfo/example.com ##] (US/Global MM/YYYY) -->
| ip =
| current_status = निष्क्रिय
| footnotes =
}}
'''टिभीट्याग''' (पैला गेटग्लु)<ref>{{cite web | url=https://thenextweb.com/apps/2014/01/25/tv-social-network-getglue-rebranding-tvtag/ | title=TV social network GetGlue is rebranding to tvtag and will get a major update next week | publisher=द नेक्स्ट वेब | date=जनवरी २५, २०१४ | accessdate=January 25, 2014 | author=विलियम्स, अोवन | archive-date=January 28, 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140128212446/http://thenextweb.com/apps/2014/01/25/tv-social-network-getglue-rebranding-tvtag/ | url-status=dead }}</ref> यक [[सामाजिक सञ्जाल सेवा|सामाजिक सञ्जाल वेबसाइट]] रे दूर्दशन अनुयायीअन खिलाइ समर्पित यक [[मोबाइल अनुप्रयोग]] थ्यो। प्रयोगकर्ताअनले वेबसाइटअन, मोबाइल वेबसाइट , वा मोबाइल अनुप्रयोग प्रयोग अरिवर उनअनले [[कार्यक्रम]], [[चलचित्र]] रे [[खेल]]अन माइ पहुँच अद्द सकन्छन्।<ref>[http://www.inc.com/news/articles/2010/10/getglue-the-foursquare-of-entertainment-checkin.html GetGlue: The Foursquare of Entertainment?<!-- यन्त्रमानवद्वारा निर्मित शिर्षक -->]</ref>
गेटग्लुको सेवा [[न्यूयोर्क]] सहर माइ प्रधान कार्यालय सहित जून २०१० माइ सुरु भया: थ्यो।<ref>{{cite news|title= GetGlue Stares Down the Facebook Behemoth|url= http://gigaom.com/2010/04/26/getglue-stares-down-the-facebook-behemoth/|work= [[गिगाकम]]|date= April 26, 2010|access-date= October 26, 2019|archive-date= October 10, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191010122958/https://gigaom.com/2010/04/26/getglue-stares-down-the-facebook-behemoth/}}</ref> नोभेम्बर २०१० माइ, गेटग्लुलाई आइटिभी नामक कम्पनीद्वारा अधिग्रहण गरिया: थ्यो।<ref>{{cite news |title= i.TV Is Buying GetGlue; Here's What That Means for Social TV |url=http://adage.com/article/the-media-guy/i-tv-buying-getglue-means-social-tv/245137/ |work= [[एडएज]]|date= November 6, 2013}}</ref> म्यासएबलले उक्त समायोजनलाई "दुई मञ्चअन बीच उत्कृष्ट संयोजन" भन्या थ्यो। यैले प्रयोगकर्ताअनलाई सब है रामरो दूर्दशन सामग्रीअन भेट्टाउन रे सङ्कलन अद्द मद्दत अद्दछ।<ref>{{cite news |title= TV Discovery Company i.TV Acquires GetGlue |url=http://mashable.com/2013/11/06/i-tv-acquires-getglue/ |work= म्यासएबल|date= November 6, 2013}}</ref>
जनवरी २०१४ माइ, गेटग्लुले यैको नाउँ टिभीट्याग माइ परिवर्तन अर्या थ्यो। नौलो नाउँको साथ साइटले "नौलो रूप, अनुभूति, रे दिशा" लै प्राप्त अर्या थ्यो। वेबसाइट रे अनुप्रयोगले लै अद्यावधिक प्राप्त अर्या थिए। यैले रङ्ग नीलो बठेइ रातो माइ परिवर्तन अर्या थ्यो। नौलो अनुभवले प्रयोगकर्ताअनलाई "परिक्षण अद्द, अङ्कीय स्टिकरअन खोल्न, टिप्पणी अद्द, डुडल अद्द रे दूर्दशन क्षणअन माइ प्रतिक्रिया व्यक्त अद्द खिलाइ अन्य अनुयायीअन सित तमरो मनपर्ने कार्यक्रमअनको अवलोकन अद्द अनुमति दिया: थ्यो।<ref>{{cite web |author=justinw |url=http://blog.tvtag.com/?p=13334 |title=GetGlue is now tvtag |publisher=टिभीट्यागको ब्लग |date=2014-01-28 |accessdate=2014-04-25 |archive-date=2014-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507201618/http://blog.tvtag.com/?p=13334 |url-status=dead }}</ref>
डिसेम्बर १९ माइ, प्रयोगकर्ताअनलाई यक [http://imgur.com/gallery/FsLkhMB ई-डाँक] रे उनअनको वेबसाइट माइ सन्देशको सार्वजनिक अद्दै, टिभी ट्यागले "अन्य पहलअन माइ प्रयासअनलाई पुनः केन्द्रित अद्द रे टिभीट्याग रे त्यसका सहयोगी अनुप्रयोगअनलाई बन्द अद्दया घोषण अर्या थ्यो। साइटले प्रयोगकर्ताअनलाई [[इमेल|ई डाँक]] मार्फत तिनीअनको प्रयोग भया: डाटा पुनः बहाली अद्द खिलाइ यक तरिका प्रदान अर्या: थ्यो।<ref>{{cite web|last1=रोटगर्स|first1=जङ्को|title=GetGlue successor TVtag is shutting down|url=https://gigaom.com/2014/12/19/getglue-successor-tvtag-is-shutting-down/|website=गिगाकम निगम|accessdate=२१ डिसेम्बर २०१४|archive-date=2014-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221062308/https://gigaom.com/2014/12/19/getglue-successor-tvtag-is-shutting-down/|url-status=dead}}</ref>
== विशेषता ==
परिक्षण गरेपछा, प्रयोगकर्ताअनले अङ्क, आभाषी स्टिकर,<ref>[https://techcrunch.com/2010/07/28/getglue-hbo/ HBO Sinks Its Teeth Into GetGlue To Reward Fans For Checking-In To Hit Shows<!-- Bot generated title -->]</ref> सिफारिसहरू प्राप्त अर्या: थिए<ref>{{cite news|last=क्रिकप्याट्रिक|first=Marshall|title=GetGlue Adds New Releases to Recommendations Made by Human & Machine|url=http://www.readwriteweb.com/archives/getglue_adds_new_music_movie_book_recommendations.php|accessdate=3 November 2011|newspaper=रिड राइट वेब|date=26 April 2010}}</ref> यैका साथै, मनोरञ्जन कम्पनीअन खिलाइ छुट प्राप्त अर्या: थिए।<ref>[http://mashable.com/2010/10/14/getglue-true-blood-discounts/ HBO Offers Discounts for "True Blood" Checkins<!-- Bot generated title -->]</ref>
मार्च २०११ बठेइ, गेटग्लुले फोरस्क्वायर नामक कम्पनीको परिक्षण समावेश अर्या थ्यो, जैले प्रयोगकर्ताअनलाई उनअनले के हेरि रह्या छन् रे कहाँ छन् भण्या बारे माइ सक्षम तुल्याया थ्यो।<ref>{{cite news|last=Chartier|first=David|title=GetGlue for iPhone gets Foursquare, sports check-ins|url=https://www.macworld.com/article/158924/2011/03/getglue_foursquare_sports.html|accessdate=3 November 2011|newspaper=म्याक वर्ल्ड|date=30 March 2011}}</ref>
प्रयोगकर्ताअनले उनीअनले अनलाइन प्राप्त अर्या स्टिकरअनको भौतिक संस्करणअन माइ अनुरोध अद्द सक्दछन्। तथापि, नोभेम्बर २०१३ माइ, यैले यो कार्यक्षमता हटाया: थ्यो।<ref>{{cite web | url=http://getglue.com/faq#stickers | title=गेटग्लु – अच्याल सोधिया प्रश्नअन – ष्टिकर्स | accessdate=अप्रिल ७, २०१२ | archive-date=2012-04-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120405092452/http://getglue.com/faq#stickers | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://blog.getglue.com/?p=13280 | title=A New Direction For Stickers | date=नोभेम्बर २६, २०१३ | accessdate=नोभेम्बर २८, २०१३ | archive-date=2014-12-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141221102357/http://blog.getglue.com/?p=13280 | url-status=dead }}</ref>
== साझेदारी ==
गेटग्लुले, ट्वाण्टिथ सेञ्चुरी फक्स , द सिडब्ल्यू , एएमसी , एबीसी परिवार , डिज्नी थियट्रिकल प्रोडक्शन्स , डिस्कभरी च्यानल , इएसपीएन , फक्स नेटवर्क , फूड नेटवर्क, एचबीओ, एचजीटीभी, एमटीभी , एमएसएनबीसी , पेङ्गुइन बुक्स , पिबिएस , डब्ल्यूडब्ल्यूई , रेण्डम हाउस , सोटाईम , साइमन एण्ड सुष्टर, एसवाएफवाइ , सोनी पिक्चर्स , ट्राभल च्यानल , युएसए नेटवर्क , युनिभर्सल पिक्चर्स रे वार्नर ब्रदर्स थियट्रिकल लगायतका कम्पनीअन सित साझेदारी अर्या थ्यो।<ref>{{cite news| url=http://articles.cnn.com/2010-08-23/tech/entertainment.checkins_1_android-app-gowalla-foursquare?_s=PM:TECH | work=सिएनएन | title=सन् २०१० का शीर्ष १० प्रविधि सम्बन्धित जानकारी | date=डिसेम्बर २७, २०१०}}</ref>
सेप्टेम्बर २०११ माइ, गेटग्लुले प्रत्येक दूर्दशनसित साझेदारी अरिवर प्रयोगकर्ताअनलाई पर्दा नियन्त्रणअन मार्फत जाँच अद्द सक्षम अद्द, यक भुक्तान-दूर्दशन सेवाको साथ पैलो साझेदारी अर्या: थ्यो। प्रयोगकर्ताअनले उनीअनको साथीअनका प्रवाहअन लै अवलोकन अद्द रे उनीअनका च्यानलअन माइ परिवर्तन अद्द सक्षम भया: थिए।<ref>{{cite news|last=नेडेडग|first=जेथ्रो|title=GetGlue and DirecTV Partner for Integrated On-Screen Check-In|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/getglue-directv-partner-integrated-screen-242268|accessdate=३ नोभेम्बर २०११|newspaper=द हलिउड रिपोर्टर|date=२९ सेप्टेम्बर २०११}}</ref>
== कोष सङ्कलन ==
सन् २००७ बठेइ २०१३ माइ यैको प्रारम्भिक चरण बठेइ, गेटग्लुले यूनियन स्क्वायर भेञ्चर्स ( [[ट्विटर|टुइटर]] , फोरस्क्वायर रे अन्य), आरएचअो भेञ्चर्स , आरआरई भेञ्चर्स, र टाइम वार्नर इण्भेष्टमेण्ट लगायतका कम्पनीअन बठेइ उद्यम पूँजी माइ कुल २५ मिलियन अमेरिकी डलर भन्दा बढी सङ्कलन आर्या: थ्यो।<ref name="PE">{{cite news |title= GetGlue Raises $12M From Rho, Union Square, Others |url=http://www.pehub.com/2012/01/11/getglue-raises-12m-from-rho-union-square-others/ |work= पिई हब|date= जनवरी ११, २०१२}}</ref><ref>{{cite news |title= Social Entertainment Network GetGlue Raises $12 Million In New Financing |url=https://techcrunch.com/2012/01/11/social-entertainment-network-getglue-raises-12-million-in-new-financing/ |work= टेक क्रञ्च|date= जनवरी १२, २०१२}}</ref>
== सन्दर्भ सामग्रीअन ==
{{सन्दर्भसूची}}
== बाइल्ला सूत्रअन ==
* [http://tvtag.com/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190215224558/https://tvtag.com/ |date=2019-02-15 }}
* अभिभावक कम्पनी [http://voice.media/ भ्वाइस मिडिया इण्टरटेन्मेण्ट]
* [https://web.archive.org/web/20161011230645/https://itunes.apple.com/us/app/telfie.com/id1077867492?mt=8 आइफोन अनुप्रयोग]
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.voiceoftv.getglue.telfieapp एण्ड्रोइड अनुप्रयोग]
[[श्रेणी:निष्क्रिय सामाजिक सञ्जाल सेवाअन]]
[[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]]
eep0ix9kflcsa5kbw37az85bb3n29co
हरितगृह ग्याँस
0
21102
268119
261552
2026-09-25T02:30:40Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268119
wikitext
text/x-wiki
[[File:Greenhouse-effect-t2.svg|thumb|upright=1.35|पिर्थिबि का सतह मी हरितगृह ग्याँसअन ले सिर्जित सौर्य विकिरण को हरितगृह प्रभाव]]
[[File:Physical Drivers of climate change.svg|thumb|upright=1.35|सन् २०११ मी जलवायु परिवर्तन मी भूमिका खेल्ल्या विभिन्न योगदानकर्ताअन को [[रेडियोधर्मी बल]], [[पाँचवाँ आइपिसिसि मूल्याङ्कन प्रतिवेदन]] का अन्सारअ।.]]
'''हरितगृह ग्याँस''' तसो ग्याँस हो जै ले तापीय इन्फ्रारेड श्रेणि मी पड्ड्या रेडियन्ट शक्ति लाइ अवशोषित रे उत्सर्जन अद्दान। हरितगृह ग्याँस ले [[हरितगृह प्रभाव]] पैदा अद्दान।<ref name="IPCC AR4-SYR">{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr_appendix.pdf|title=IPCC AR4 SYR Appendix Glossary|accessdate=14 December 2008|archive-date=17 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117121314/http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr_appendix.pdf|url-status=dead}}</ref> ग्रह का वातावरण या जलवायु मी परिवर्तन रे अंततः [[भूमण्डलीय ऊष्मीकरण]] कि न्युति उत्तरदायी हनान। प्राथमिक हरितगृह ग्याँस [[कार्बन डाइअक्साइड]] ({{CO2}}), [[नाइट्रस अक्साइड]] ({{N2O}}), [[मिथेन]] ({{CH4}}), क्लोरो-फ्लोरो कार्बन, पानी को बाफ ({{H2O}}), [[ओजोन]] ({{O3}}) हन। यदि हरितगृह ग्याँस नहुन्याहन भँण्या पिर्थिबि का सतह को औषत तापक्रम {{convert|-18|°C|°F}},<ref>{{Cite web|url=http://www.giss.nasa.gov/research/briefs/ma_01/|title=NASA GISS: Science Briefs: Greenhouse Gases: Refining the Role of Carbon Dioxide|website=www.giss.nasa.gov|access-date=2016-04-26|archive-date=2016-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160503215012/http://www.giss.nasa.gov/research/briefs/ma_01/|url-status=dead}}</ref> हुनेइ थ्यो; जो अच्याल {{convert|15|°C|°F}} छ।<ref>{{cite journal|year=2003|title=Modern global climate change|url=https://zenodo.org/record/1230878|journal=Science|volume=302|issue=5651|pages=1719–23|bibcode=2003Sci...302.1719K|doi=10.1126/science.1090228|pmid=14657489|vauthors=Karl TR, Trenberth KE}}</ref><ref>{{cite book|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter1.pdf|title=Historical overview of climate change science.|author1=Le Treut H.|author2=Somerville R.|author3=Cubasch U.|author4=Ding Y.|author5=Mauritzen C.|author6=Mokssit A.|author7=Peterson T.|author8=Prather M.|author5-link=Cecilie Mauritzen|accessdate=14 December 2008|archive-date=26 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181126204443/http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter1.pdf|url-status=dead}} in {{harvnb|IPCC AR4 WG1|2007}}</ref><ref name="h2o">{{cite web|url=http://nasascience.nasa.gov/earth-science/oceanography/ocean-earth-system/ocean-water-cycle|title=NASA Science Mission Directorate article on the water cycle|publisher=Nasascience.nasa.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090117143544/http://nasascience.nasa.gov/earth-science/oceanography/ocean-earth-system/ocean-water-cycle|archivedate=17 January 2009|accessdate=2010-10-16}}</ref> शुक्र, मङ्गल रे टाइटन ग्रह का वायुमण्डल मी लगै हरितगृह ग्याँस पायीनान।
औद्योगिक क्रान्ति (सन् १७५० तिर) पछा का मानवीय कृयाकलापअन ले पिर्थिबि का [[कार्बनडाइअक्साइड को वायुमण्डलीय सान्द्रता|वायुमण्डल मी कार्बनडाइअक्साइड का सान्द्रता]] मी ४५% ले बड़ोत्तरि होइरछ, सन् १७५० मी २८० पिपियम बठेइ सन् २०१९ मी ४१५ पिपियम सम्म।<ref name="techcrunch">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/05/12/co2-in-the-atmosphere-just-exceeded-415-parts-per-million-for-the-first-time-in-human-history/|title=CO2 in the atmosphere just exceeded 415 parts per million for the first time in human history|accessdate=31 August 2019}}</ref> छाड्डीबारः [[कार्बन डाइअक्साइड को वायुमण्डलीय सान्द्रता]] इति जेदा ३० लाख वर्ष है पैली थ्यो।<ref>{{Cite web|url=https://www.climate.gov/news-features/understanding-climate/climate-change-atmospheric-carbon-dioxide|title=Climate Change: Atmospheric Carbon Dioxide {{!}} NOAA Climate.gov|website=www.climate.gov|language=en|access-date=2020-03-02|archive-date=2013-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130624204311/https://www.climate.gov/news-features/understanding-climate/climate-change-atmospheric-carbon-dioxide|url-status=dead}}</ref> उत्सर्जित आधा है जेदा ग्याँस को खपत [[कार्बन चक्र]] मी शामिल विभिन्न प्राकृतिक प्रक्रिया मी हुनाहुनाइ लै यो वृद्धि होइरैछच।<ref name="cdiac">{{cite web|url=http://cdiac.ornl.gov/pns/faq.html|title=Frequently asked global change questions|publisher=[[Carbon Dioxide Information Analysis Center]]|access-date=2020-06-07|archive-date=2011-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110817044713/http://cdiac.ornl.gov/pns/faq.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/trends/|title=Trends in carbon dioxide|author=ESRL Web Team|date=14 January 2008|publisher=Esrl.noaa.gov|accessdate=2011-09-11}}</ref> जेदा जसो [[वातावरण मी मानवीय प्रभाव|मानवजनित]] कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन [[जैविक इन्धन]] का [[दहन]] बठेइ निकलन्छ, खास अरिबर [[कोइला]], [[तेल]] रे [[प्राकृतिक ग्याँस]]; येइ मी वनविनाश, जमीनी प्रयोग मी बदलाव, भूक्षय रे कृषि (पशुधन) को लगै हिस्सा छ।<ref name="EPA_GHGdata">{{cite web|url=https://www.epa.gov/ghgemissions/global-greenhouse-gas-emissions-data|title=Global Greenhouse Gas Emissions Data|publisher=[[United States Environmental Protection Agency|U.S. Environmental Protection Agency]]|accessdate=30 December 2019|quote=The burning of coal, natural gas, and oil for electricity and heat is the largest single source of global greenhouse gas emissions.|archive-date=16 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816140828/https://www.epa.gov/ghgemissions/global-greenhouse-gas-emissions-data|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/syr/en/spms2.html|title=AR4 SYR Synthesis Report Summary for Policymakers – 2 Causes of change|work=ipcc.ch|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180228235005/http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/syr/en/spms2.html|archive-date=28 February 2018|access-date=9 October 2015}}</ref> मानवजनित मिथेन ग्याँस उत्सर्जन का मुख्य स्रोत पशुपालन हो जै पछा ग्याँस, तेल, कोइला रे और उद्योग, ठोस फोहर, फोहर पानि रे धान उत्पादन का बगत लै येइ ग्याँस को उत्सर्जन हन्छ।<ref name="Initiative">https://www.globalmethane.org/documents/gmi-mitigation-factsheet.pdf</ref>
अइल का उत्सर्जन दर ले सन् २०३६ सम्म तापक्रम 2 °C (3.6°F) ले बड़ि सकन्छ जै लाइ [[मौसम परिवर्तन सम्बन्धि संयुक्त राष्ट्र संघ को अन्तर सरकारी प्यानल|मौसम परिवर्तन सम्बन्धि संयुक्त राष्ट्र संघ का अन्तर सरकारी प्यानल]] (IPCC) ले "खतरा" को मल्लो तह भँणिबर घोषणा अरिराइछ।<ref>{{cite magazine|last1=Mann|first1=Michael E.|date=2014-04-01|title=Earth Will Cross the Climate Danger Threshold by 2036|url=http://www.scientificamerican.com/article/earth-will-cross-the-climate-danger-threshold-by-2036|magazine=Scientific American|accessdate=30 August 2016}}</ref>
== सन्दर्भअन ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:हरितगृह ग्याँस]]
[[श्रेणी:विश्व वातावरण दिवस सम्पादनथन २०७७ मी बनायाः लेखअन]]
3gqww2eodmt1y8bptoii9wyehas0jg5
पूजा हेगड़े
0
22327
268095
255281
2026-09-25T01:20:18Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268095
wikitext
text/x-wiki
{{भाषा विस्तार|topic=|langcode=dty|otherarticle=|date=अक्टोबर २०२१}}
{{सफाई पुनर्लेखन|date=अक्टोबर २०२१}}
{{Infobox person
| name = पूजा हेगड़े
| image = Pooja Hegde in 2020.jpg
| caption =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]]
| nationality = भारतीय
| othername =
| education = मास्टर ऑफ़ कॉमर्स
| occupation = मॉडल और अभिनेत्री
| yearsactive = २०१०–वर्तमान
| height = ५ फुट ८ इंच<ref>{{cite web |title=Pooja Hedge |url=http://beautypageants.indiatimes.com/photoshow/5488019.cms?curpg=3 |work=[[The Times of India]] |accessdate=२७ जुलाई २०१६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530120641/http://beautypageants.indiatimes.com/photoshow/5488019.cms?curpg=3 |archive-date=30 मई 2015 |url-status=dead }}</ref>
}}
'''पूजा हेगड़े''' (अंग्रेजी :'''Pooja Hegde''') एक भारतीय फ़िल्म अभिनेत्री तथा मॉडल है जिनका जन्म मुम्बई में हुआ था।पूजा हेगडे का जन्म महाराष्ट्र के मुंबई में हुआ। पूजा का परिवार कर्नाटक के उडुपी जिले से सम्बन्धित है। पूजा को हिंदी भाषा के अलावा तुलु,अंग्रेजी,कन्नड़, तमिल का भी पूर्ण ज्ञान है। पूजा को अपने कॉलेज के दिनों से फैशन और मॉडलिंग का शौक था, इस कारण वह स्कूली और कालेज के दिनों से ही इन सभी प्रतियोगितायोँ में हिस्सा लिया करती थीं।
== करियर ==
पूजा साल 2009 में मिस फेमिना इंडिया के आधे पायदान पर पहुंचकर प्रतियोगिता से बाहर हो गयी थी। इसके बाद उन्होंने दुबारा साल 2010 में मिस यूनिवर्स इंडिया प्रतियोगिता के लिए आवेदन किया। वह इस प्रतियोगिता में सेकंड रनर अप रहीं। इस प्रतियोगिता के बाद उन्हें दक्षिण की फिल्मों में मौका मिला। उन्होंने अपने करियर की शुरुआत तमिल फिल्म मुगमोदो से की थी। इस फिल्म में उनके अभिनेता जीवाथे। उसके बाद वह तेलगु फिल्म ओका लैला कोसम में नाग चैतन्य के साथ दिखाई दीं। अभी हाल में चिरंजीवी के भतीजे वरुण तेज के साथ मुकुंद-''mukunda'' नामक फिल्म में दिखी है। इस फिल्म में अभिनेत्री पर फिल्माया गया ''गोपीकम्मा'' गीत अति सुन्दर बन पड़ा है। '
इन्होंने अपने कैरियर की शुरुआत तमिल भाषा में बनी ''माईस्किन'' नामक फ़िल्म से की थी जो २०१२ में बनी थी। २०१६ में ये [[ऋतिक रोशन]] के साथ मोहनजो दड़ो फ़िल्म में नज़र आई। <ref name="notpaul">{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/aug-11-01/amala-paul-pooja-hegde-05-08-11.html|title=It’s not Amala Paul, a newbie bags it - Amala Paul -Pooja Hegde|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160731102529/http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/aug-11-01/amala-paul-pooja-hegde-05-08-11.html|archive-date=31 जुलाई 2016|accessdate=२७ जुलाई २०१६}}</ref>
== Filmography ==
{| class="wikitable sortable"
! scope="col" |वर्ष
! scope="col" |शीर्षक
! scope="col" |भूमिका
! scope="col" |भाषा
! scope="col" class="unsortable" |Notes
! scope="col" class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|References}}
|-
|2012
|''मुगामूदी''
|शक्ति
|तामिल
|Tamil debut
|<ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/my-dream-debut-pooja-hegde-imagegallery-kollywood-mi4kCrdibegsi.html|title=My dream debut:Pooja Hegde|website=Sify|access-date=29 January 2020|archive-date=11 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211211639/http://www.sify.com/movies/my-dream-debut-pooja-hegde-imagegallery-kollywood-mi4kCrdibegsi.html|url-status=dead}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2014
|''ओका लैला कोसामी''
|Nandana
|Telegu
|Telugu debut
|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Pooja-Hegde-anxious-on-the-sets-of-Oka-Laila-Kosam/articleshow/34116396.cms|title=Pooja Hegde anxious on the sets of Oka Laila Kosam|date=15 January 2017|website=The Times of India|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|''मुकुंद''
|Gopika
|Telugu
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/varun-tej-pooja-hegdes-mukunda-creates-buzz-with-its-first-trailer-distributors-bid-high-for-movie-rights-729728.html|title=Varun Tej, Pooja Hegde's 'Mukunda' creates buzz with its first trailer; distributors bid high for movie rights|date=5 December 2014|website=CNN-News18|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|2016
|''मोहनजो दारो''
|Chaani
|Hindi
|Hindi debut
|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Hollywood-veteran-to-style-Pooja-Hegde-in-Mohenjo-Daro/articleshow/40927326.cms|title=Hollywood veteran to style Pooja Hegde in Mohenjo Daro|date=15 January 2017|website=The Times of India|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|2017
|''दुव्वादा जगन्नाधम''
|Pooja<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Pooja-Hegde-finalised-for-Allu-Arjuns-next/articleshow/54347817.cms "Pooja Hegde finalised for Allu Arjun's next"]. Times of India (15 September 2016)</ref>
|Telugu
|
|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/im-super-thrilled-to-team-up-with-the-stylish-star-pooja-hegde/articleshow/56565002.cms|title=I'm super thrilled to team up with the Stylish Star: Pooja Hegde|date=26 February 2017|website=The Times of India|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2018
|''रंगस्थलम''
|Herself
|Telugu
|Special appearance in the song "Jigelu Rani"
|<ref>{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/pooja-hegde-lands-a-special-song-in-rangasthalam-117100500310_1.html|title=Pooja Hegde lands a special song in 'Rangasthalam'|date=5 October 2017|website=Business Standard|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|''साक्षीम''
|Soundarya Lahari
|Telugu
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/pooja-hegde-on-playing-spiritual-leader-in-saakshyam-ive-always-focused-on-character-than-my-look-4831761.html|title=Pooja Hegde on playing spiritual leader in Saakshyam: I've always focused on character than my look|date=27 July 2018|website=Firstpost|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|''अरविंद समीथा वीरा राघव''
|Aravinda
|Telugu
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2018/sep/11/pooja-hegde-dubs-for-herself-in-aravinda-sametha-veera-raghava-1870244.html|title=Pooja Hegde dubs for herself in 'Aravinda Sametha Veera Raghava'|date=11 September 2018|website=The New Indian Express|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2019
|''महर्षि''
|Pooja
|Telugu
|
|<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/maharshi-pooja-hegde-mahesh-babu-5689125/|title=Maharshi actor Pooja Hegde: Mahesh Babu should become a director|date=6 May 2019|website=Indian Express|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|''गड्डालकोंडा गणेश''
|Sridevi
|Telugu
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/pooja-hegde-as-sridevi-in-new-film-valmiki-director-talks-about-her-role-2102265|title=Pooja Hegde As 'Sridevi' In New Film Valmiki. Director Talks About Her Role|date=17 September 2019|website=NDTV|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|''हाउसफुल 4''
|Rajkumari Mala / Pooja
|Hindi
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/pooja-hegde-s-rajkumari-mala-adds-another-pretty-princess-to-housefull-4-s-roster-see-new-posters/story-PyfNVn0wescg9nKx61d9lJ.html|title=Pooja Hegde's Rajkumari Mala adds another pretty princess to Housefull 4's roster|date=25 September 2019|website=Hindustan Times|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
|2020
|''आला वैकुंठपुरमुलु''
|Amulya
|Telugu
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/pooja-hegde-reveals-interesting-titbit-about-her-role-allu-arjuns-ala-vaikunthapuramulo-808507|title=Pooja Hegde reveals interesting titbit about her role in Allu Arjun's Ala Vaikunthapuramulo|date=12 November 2019|website=International Business Times|access-date=29 January 2020}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2021
|''मोस्ट एलिजिबल बैचलर''
|Vibha
|Telugu
|Releasing on October 15th
|<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/others/pooja-hegde-to-be-a-part-of-akhil-akkineni-starrer.html|title=Pooja Hegde Roped In For Akhil Akkineni Starrer 'Most Eligible Bachelor'|date=4 February 2020|website=Republic World|access-date=14 February 2020}}</ref>
|-
|''आचार्य''
|Neelambari
|Telugu
|Filming
|<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/pooja-hegde-star-opposite-ram-charan-acharya-shooting-start-week-143293|title=Pooja Hegde to star opposite Ram Charan in 'Acharya', shooting to start this week|date=12 February 2021|work=The News Minute|access-date=31 March 2021|language=en}}</ref>
|-
|''सर्कस''
|Ragini Godbole
|Hindi
|Filming
|<ref>{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/news-pooja-hegde-wraps-first-schedule-of-rohit-shetty-s-cirkus-opposite-ranveer-singh-2860881|title=Pooja Hegde wraps first schedule of Rohit Shetty's 'Cirkus' opposite Ranveer Singh|date=9 December 2020|work=Daily News & Analysis|access-date=9 December 2020}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2022
|''राधे श्याम''
| rowspan="2" |Prerana
|Telugu
| rowspan="2" |Filming
| rowspan="2" |<ref name="ndtv">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/radhe-shyam-first-look-prabhas-and-pooja-hegde-paint-the-sky-red-2260312|title=Radhe Shyam First Look: Prabhas And Pooja Hegde Paint The Sky Red|website=NDTV.com|access-date=10 July 2020}}</ref><br /><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/on-pooja-hegdes-birthday-her-first-look-from-prabhas-radhe-shyam-2309321|title=On Pooja Hegde's Birthday, Her First Look From Prabhas' Radhe Shyam|website=NDTV.com|access-date=13 October 2020}}</ref>
|-
|Hindi
|-
|''बीस्ट''
|
|Tamil
|Filming
|<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-s-thalapathy-65-goes-on-floors-in-georgia-sun-pictures-shares-bts-photo-1789365-2021-04-10|title=Vijay's Thalapathy 65 goes on floors in Georgia. Sun Pictures shares BTS photo|last=K|first=Janani|date=10 April 2021|access-date=10 April 2021}}</ref>
|}
== सन्दर्भ सामग्रीअन ==
{{reflist}}
== भाइरा लिङ्कअन ==
{{commonscat|Pooja Hedge|पूजा हेगड़े}}
* {{IMDb name|5249562}}
* {{Instagram|hegdepooja|पूजा हेगड़े}}
== यो लै हेर ==
{{टलिउड अभिनेत्रीअन}}
{{बलिउड अभिनेत्रीअन}}
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:जिउना मान्सु]]
[[श्रेणी:बलिउड अभिनेत्रीअन]]
[[श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीअन]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीअन]]
bgkc4qvh5bjxs2nnw2bop7ow0w2wxxw
चिन्तामणी नागेश रामचन्द्र राव
0
24407
268088
259033
2026-09-25T00:30:26Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268088
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
|name =चिन्तामणी नागेश रामचन्द्र राव
|image =Chintamani Nagesa Ramachandra Rao 03650.JPG
|image_size = 220px
|birth_date = ३० जुन १९३४ (उमेर ८९)
|birth_place = [[बेङ्गलोर]], मैसूर राज्य (वर्त्तमानमा [[कर्नाटक]])
|residence = [[भारत]]
|nationality = भारतीय
|field = रसायन शास्त्र
|alma_mater = काशी हिन्दू विश्वविद्यालय<br />पर्डयु विश्वविद्यालय
|work_institution = भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन<br />आईआईटी कानपुर<br />भारतीय विज्ञान संस्थान<br />अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय<br />क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालय<br />क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय<br />जवाहरलाल नेहरु उन्नत वैज्ञानिक अनुसन्धान केन्द्र
|doctoral_advisor =
|known_for = [[ठोस अवस्था भौतिकी|घन-अवस्था रसायन शास्त्र]],<br />पदार्थ विज्ञान
|prizes = {{nowrap|ह्युजेस मेडल (२०००)<br>भारत विज्ञान पुरस्कार (२००४)<br>([[रोयल सोसायटी|एफआरएस]])(१९८४)<br>अब्दुस सलाम पदक (२००८)<br>डैन डेविड पुरस्कार (२००५)<br>लीजन ओफ ओनर (२००५)<br>[[पद्मश्री]]<br>[[पद्म विभूषण]]}} (२०१३)<br>[[भारत रत्न]] (२०१३)
|religion = हिन्दू
|footnotes =
}}
'''चिन्तामणी नागेश रामचन्द्र राव''' (कन्नड: ಚಿಂತಾಮಣಿ ನಾಗೇಶ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್) जसलाई '''सीएनआर राव''' को नामले पनि चिनिन्छ, एक भारतीय रसायन वैज्ञानिक हुन् । उनले संरचनात्मक रसायन शास्त्रको क्षेत्रमी मुख्य रूपमी काम गरेका छन् । अहिले वहाँ भारतको प्रधानमन्त्रीको वैज्ञानिक सल्लाहकार परिषदको प्रमुखको रूपमी काम गरिरहेका छन्। रावलाई विश्व भरिको ६० विश्वविद्यालयहरूद्वारा मानद डाक्टरेटको उपाधि प्राप्त छ । वहाँले लगभग ४५ वैज्ञानिक पुस्तकहरू लेखेका छन् ।<ref>{{cite web | url=http://www.jncasr.ac.in/cnrrao/profile.html| title=Professor CNR Rao profile| publisher=Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research | year= 2011 | accessdate=16 November 2013}}</ref> २०१३ मी भारत सरकारले वहाँलाई भारतको सबैभन्दा सम्मानित नागरिक पुरस्कार [[भारत रत्न]]ले सम्मानित गर्ने घोषणा गरी ४ फेब्रुअरी २०१४ मी प्रदान गरेको थियो।<ref>{{cite web | url=http://www.thehindu.com/news/national/cnr-rao-sachin-receive-bharat-ratna/article5652196.ece?homepage=true | title=C.N.R. Rao, Sachin conferred Bharat Ratna | publisher=The Hindu | date=4 February 2014 | accessdate=12 February 2014}}</ref><ref>{{cite web | url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Sachin-eminent-scientist-CNR-Rao-get-Bharat-Ratna/articleshow/25892638.cms | title=Sachin, eminent scientist CNR Rao get Bharat Ratna | work=The Times of India | date=16 November 2013 | accessdate=16 November 2013}}</ref><ref name=BR1>{{cite web | url=http://www.hindustantimes.com/india-news/sachinretirement/sachin-first-sportsperson-to-win-country-s-highest-civilian-honour-bharat-ratna/article1-1151983.aspx | title=Sachin first sportsperson to win country's highest civilian honour Bharat Ratna | work=[[Hindustan Times]] | place=New Delhi | date=16 November 2013 | accessdate=16 November 2013 | archive-date=17 January 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140117200437/http://www.hindustantimes.com/india-news/sachinretirement/sachin-first-sportsperson-to-win-country-s-highest-civilian-honour-bharat-ratna/article1-1151983.aspx | url-status=dead }}</ref><ref name=BR2>{{cite web | url=http://pmindia.nic.in/press-details.php?nodeid=1748 | title=Bharat Ratna for Prof CNR Rao and Sachin Tendulkar | publisher=[[Prime Minister's Office (India)|Prime Minister's Office]] | date=16 November 2013 | accessdate=16 November 2013}}</ref>
==प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा==
चिन्तामणी नागेश रामचन्द्र रावको जन्म कन्नड देशस्थ ब्राह्मण परिवारमा [[बेङ्गलोर]] हनुमन्थ नागेसा राव रे नागम्मा नागेसा रावको घरमी भएको थियो।<ref>{{cite news|url=https://www.timesofindia.com/city/bengaluru/Second-Bharat-Ratna-for-Chikkaballapur/articleshow/25911102.cms|title=Second Bharat Ratna for Chikkaballapur|publisher=Times of India|access-date=17 November 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=Chemistry By Othello|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/chemistry-by-othello/288699|publisher=Outlook India|access-date=9 December 2013|archive-date=18 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160318080913/http://www.outlookindia.com/magazine/story/chemistry-by-othello/288699}}</ref><ref>{{cite web| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/kannada/news-interviews/Bangalorean-CNR-Rao-to-get-Bharat-Ratna/articleshow/25896306.cms | title=Bangalorean CNR Rao to get Bharat Ratna | work=The Times of India | date=16 November 2013 | access-date=16 November 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/369562/scientist-wonders-why-nobody-asks.html | title=Scientist wonders why nobody asks him about Dan David prize| work=Deccan Herald | date=18 November 2013 | access-date=18 November 2013}}</ref> उनका बुबा स्कूल निरीक्षक थिए.<ref name=":2">{{Cite journal|last1=Ganguli|first1=A.K.|last2=Ramakrishnan|first2=T.V.|date=2016|title=Living Legends in Indian Science: C.N.R. Rao|url=https://www.currentscience.ac.in/Volumes/111/05/0926.pdf|journal=Current Science|volume=111|issue=5|pages=926–931}}</ref> उहाँ एक्लो सन्तान हुनुहुन्थ्यो रे उहाँका विद्वान अभिभावकहरूले शैक्षिक वातावरण बनाउनुभयो। उनी आफ्नो आमाबाटी हिन्दू साहित्य रे आफ्नो बुबाबाटी सानै उमेरमी अङ्ग्रेजीमी राम्ररी जानकार थिए। उनले प्राथमिक विद्यालयमी पढेका थिएनन् तर उनकी आमाले घरमी पढाउनुभएको थियो, जो विशेष गरी अंकगणित रे हिन्दू साहित्यमी निपुण थिए। उनले छ वर्षको उमेरमी १९४० मी माध्यमिक विद्यालयमी प्रवेश गरे। उहाँ आफ्नो कक्षामी कान्छो भए पनि उहाँ आफ्ना सहपाठीहरूलाई गणित रे अंग्रेजीमी पढाउनुहुन्थ्यो। उनले सन् १९४४ मी तल्लो माध्यमिक परीक्षा (कक्षा सातौं) प्रथम श्रेणीमी उत्तीर्ण गरे। उनले बसवनागुडी को आचार्य पातशाला हाई स्कूलमी पढेका थिए, जसले रसायनशास्त्रमी उनको रुचिमी स्थायी प्रभाव पारेको थियो। उनका बुबाले उनको मातृभाषालाई प्रोत्साहन दिन [[कन्नड]]-मध्यम पाठ्यक्रममी भर्ना गर्नुभयो, तर घरमी सबै कुराकानीका लागि अंग्रेजी प्रयोग गर्नुभयो। उनले १९४७ मी एसएससी प्रमाणपत्र पूरा गरे। उनले सेन्ट्रल कलेज, [[बेङ्गलोर]] मी बीएससी अध्ययन गरे। यहाँ उनले अंग्रेजीमी आफ्नो संचार कौशल विकास गरे रे संस्कृत पनि सिके।
उनले मैसूर विश्वविद्यालय बाटी सन् १९५१ मी प्रथम श्रेणीमी रे १७ वर्षको उमेरमी स्नातक उपाधि हासिल गरे। उनले प्रारम्भमी केमिकल इन्जिनियरिङ् मी डिप्लोमी वा स्नातकोत्तर डिग्रीको लागि भारतीय विज्ञान संस्थान (IISc) मी भर्ना हुने सोचेका थिए, तर एक शिक्षकले उनलाई बनारस हिन्दू विश्वविद्यालय मी पढ्न राजी गरे। उनले दुई वर्षपछि BHU बाटी रसायनशास्त्रमी स्नातकोत्तर गरे। <ref name=":2" /> सन् १९५३ मी उनलाई [[इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी कानपुर| इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी खड़गपुर]] मी पीएचडीको लागि छात्रवृत्ति प्रदान गरिएको थियो। तर चार विदेशी विश्वविद्यालयहरू, [[म्यासाचुसेट्स इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी|एमआईटी]], [[पेन्सिल्भेनिया स्टेट युनिभर्सिटी|पेन स्टेट]], [[कोलम्बिया विश्वविद्यालय|कोलम्बिया]] रे [[पर्ड्यू युनिभर्सिटी|पर्ड्यू]] ले पनि उनलाई आर्थिक सहयोगको प्रस्ताव गरेका थिए। उनको पहिलो शोध पत्र १९५४ मी "आग्रा विश्वविद्यालय जर्नल अफ रिसर्च" मी प्रकाशित भएको थियो। उनले २४ वर्षको उमेरमी मात्र दुई वर्ष नौ महिनापछि सन् १९५८ मी
पी.एच.डी पूरा गरे।
==व्यक्तिगत जीवन==
रावले सन् १९६० मी इन्दुमती रावसँग विवाह गरेका थिए । उनीहरुका दुई सन्तान सञ्जय रे सुचित्रा छन् । संजय बैंगलोर वरपरका स्कूलहरूमी विज्ञान लोकप्रिय बनाउने काम गर्छन्।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/know-bharat-ratna-c-n-r-rao-scientist-par-excellence-30466.html|title=Know Bharat Ratna C.N.R Rao, scientist par excellence|last=Anon.|date=2013-11-16|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2020-03-03}}</ref> सुचित्राको विवाह कृष्ण एन. गणेश, ([[इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ साइन्स एजुकेशन एण्ड रिसर्च, पुणे|इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ साइन्स एजुकेशन एण्ड रिसर्च (IISER), पुणेमा]]) सँग भएको छ।<ref>{{cite news|title=C.N.R Rao, scientist par excellence (Profile)|url=http://www.business-standard.com/article/news-ians/c-n-r-rao-scientist-par-excellence-profile-113111601169_1.html|work=Business Standard News|access-date=18 November 2013|date=16 November 2013}}</ref> राव [[टेक्नोफोबिया|टेक्नोफोबिक]] हुनुहुन्छ रे उनले कहिल्यै आफ्नो इमेल आफैं जाँच गर्दैनन्। उनले श्रीमतीसँग कुरा गर्नका लागि मात्र मोबाइल प्रयोग गर्ने गरेको बताए ।<ref>{{cite web| author =Pallava Bagla | title= Bharat Ratna awardee CNR Rao: the scientist who finds computers 'distracting' |url= http://www.ndtv.com/article/people/bharat-ratna-awardee-cnr-rao-the-scientist-who-finds-computers-distracting-446963|date= 16 November 2013|publisher= NDTV |access-date=23 November 2013}}</ref>
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist|}}
==बाह्य कडीहरू==
{{commonscat|Chintamani Nagesa Ramachandra Rao|सिएनआर राव}}
* [http://www.casinapioiv.va/content/accademia/en/academicians/ordinary/rao.html Academic profile at the Pontifical Academy of Sciences]
* [http://www.dandavidprize.org/index.php/laureates/laureates-2005/66-2005-future-materials-science/105-prof-cnr-rao.html Dan David Prize laureate 2005]
* [http://www.jncasr.ac.in/cnrrao Prof. CNR Rao @ JNCASR]
* [http://www.jncasr.ac.in/ Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research]
* [http://www.jncasr.ac.in/hos C.N.R. Rao Hall of Science]
* [http://sscu.iisc.ernet.in/cnr_rao.html Solid State and Structural Chemistry Unit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130206115243/http://sscu.iisc.ernet.in/cnr_rao.html |date=2013-02-06 }}
==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{भारत रत्न सम्मानित}}
[[श्रेणी:वैज्ञानिकहरू]]
[[श्रेणी:भारत रत्न सम्मान प्राप्तकर्ता]]
[[श्रेणी:जीवनी]]
[[श्रेणी:कन्नड मानिसहरू]]
blrknzqtymz6bmtp9a5nu25mqozpub5
भूपेन हाजरिका
0
24423
268103
261433
2026-09-25T01:33:54Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268103
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = भूपेन हाजरिका
| image = Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg
| caption = हजारिका नोभेम्बर २०११ मी
| birth_date = ८ सेप्टेम्बर १९२६
| birth_place = [[सादिया]], [[आसाम]], [[ब्रिटिश भारत]]
| death_date = {{Death date and age|df=y|2011|11|05|1926|09|08}}
| death_place = [[कोकिलाबेन धीरुभाई अम्बानी अस्पताल]], [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]<ref name=death>{{cite news|title=Acclaimed singer Bhupen Hazarika dies at 85|url=http://ibnlive.in.com/news/acclaimed-singer-bhupen-hazarika-dies-at-85/199577-8-66.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106193926/http://ibnlive.in.com/news/acclaimed-singer-bhupen-hazarika-dies-at-85/199577-8-66.html|url-status=dead|archive-date=6 November 2011|date=5 November 1986|newspaper=[[CNN-IBN]]|access-date=5 November 2011}}</ref>
| other_names = सुधा कोन्थो
| education = [[कटन कलेज, गुवाहाटी|कटन कलेज]], [[बनारस हिन्दू विश्वविद्यालय]], [[कोलम्बिया विश्वविद्यालय]]
| occupation = [[कवि]], [[गीतकार]], [[गीतकार]], [[संगीतकार]], [[गायक]], [[संगीत निर्देशक]], [[फिल्म निर्माता]], [[राजनीतिज्ञ]]
| years_active = १९३९–२०१०
| notable_works = ''[[रुदाली]]''<br />''[[दरमियाँ: बीच में]]''<br />''[[गजगामिनी]]''<br />''[[दमन (२००१) फिल्म)|दमन]]''<br />''[[इन्द्रमालती]]''
| party = [[भारतीय जनता पार्टी]] {{nowrap|(२००४–२०११)}}<ref>{{cite news |title=Bhupen Hazarika joins BJP |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/bhupen-hazarika-joins-bjp/204181 |work=Outlook |date=27 February 2004 |language=en |access-date=3 March 2024 |archive-date=14 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114124644/https://www.outlookindia.com/newswire/story/bhupen-hazarika-joins-bjp/204181}}</ref>
| movement = [[भारतीय जनता थिएटर संघ]]
| spouse = प्रियमवदा पटेल
| children = १
| parents =
| relatives = [[सुदक्षिणा सरमा]] (बहिनी)
[[जयन्त हजारिका]] (भाइ)
| awards = [[भारत रत्न]] (२०१९) (मरणोपरान्त)<br />[[पद्म विभूषण]] (२०१२) (मरणोपरान्त)<br />[[पद्मभूषण]] (२००१)<br />[[पद्मश्री]] (१९७७)<br />[[दादा साहेब फाल्के पुरस्कार]] (१९९२)<br />[[संगीत नाटक अकादमी साथीहरूको सूची|संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप]] (2008)<br />[[असोम रत्न]] (२००९)<br />[[फ़्रेंड्स ऑफ़ लिबरेशन वॉर ऑनर]](२०११)
| website = {{URL|bhupenhazarika.com}}
| module = {{Infobox officeholder | embed = yes
| constituency1 = नाओबोइचा (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
| office1 = [[असम विधान सभा]] का सदस्य
| predecessor1 = 'निर्वाचन क्षेत्र स्थापना'
| successor1 = लिलाकान्त दास
| term_start1 = १९६७
| term_end1 = १९७२
}}
}}
''भूपेन हजारिका'' (८ सेप्टेम्बर १९२६ – ५ नोभेम्बर २०११) एक भारतीय पार्श्व गायक, गीतकार, संगीतकार, कवि, अभिनेता, कलाकार, सम्पादक, फिल्म निर्माता, प्रोफेसर रे राजनीतिज्ञ थिए। उनका गीतहरू मुख्यतया असमिया भाषामी आफैले लेखेका रे गाएका थिए, मानवता रे विश्वव्यापी भ्रातृत्वद्वारा चिन्हित छन् रे धेरै भाषाहरूमी अनुवाद रे गाइएका छन्, विशेष गरी [[बंगाली]] रे [[हिन्दी]]।<ref>{{cite news |title=Bhupen Hazarika: The Bard of Brahmaputra |url=https://www.hindustantimes.com/inspiring-lives/bhupen-hazarika-the-bard-of-brahmaputra/story-8IkggPd3dEu49dZN9D1sHJ.html |work=Hindustan Times |date=17 September 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Who is Bharat Ratna Bhupen Hazarika? Key things to know about him |url=https://www.indiatoday.in/fyi/story/who-is-bharat-ratna-bhupen-hazarika-1439591-2019-01-25 |work=India Today |language=en}}</ref>
साम्प्रदायिक सद्भाव, विश्वव्यापी न्याय रे समानुभूतिको विषयवस्तुमी आधारित उनका गीतहरू विशेष गरी [[आसाम]], [[पश्चिम बंगाल]] रे [[बंगलादेश]]का मानिसहरूमाझ लोकप्रिय छन्। उनले [[आसाम]] रे [[उत्तरपूर्व भारत]] को संस्कृति रे लोक संगीतलाई राष्ट्रिय स्तरमा हिन्दी सिनेमामी परिचय गराएको पनि स्वीकार गरिन्छ। उनले 1975 मी [[सर्वश्रेष्ठ संगीत निर्देशनको लागि राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार]], संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (1987), [[पद्मश्री]] (1977), रे [[पद्मभूषण]] (2001) प्राप्त गरे। ,<ref name="Padma Awards">{{cite web |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |year=2015 |access-date=21 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 }}</ref> [[दादा साहेब फाल्के अवार्ड]] (१९९२), भारतको सिनेमाको लागि सर्वोच्च पुरस्कार रे [[संगीत नाटक अकादमी साथीहरूको सूची|संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप]] (२००८), [[संगीत नाटक अकादमी]] को सर्वोच्च पुरस्कार ।उहाँलाई मरणोपरान्त दुबै [[पद्म विभूषण]], भारतको दोस्रो-सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार, २०१२ मी<ref>{{cite web|url= http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=79881|title= Padma Awards|publisher=pib|date= 27 January 2013 |access-date= 27 January 2013 }}</ref> र [[भारत रत्न]], भारतको सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार, २०१९ मी सम्मानित गरिएको थियो।<ref>{{cite web | url=https://www.timesnownews.com/india/article/bharat-ratna-pranab-mukherjee-bhupen-hazarika-nanaji-deshmukh-ram-nath-kovind-republic-day-2019/354087 | title=Bharat Ratna for Pranab Mukherjee, Nanaji Deshmukh and Bhupen Hazarika | publisher=Times Now | date=25 January 2019 | access-date=25 January 2019 | archive-date=31 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200831133139/https://www.timesnownews.com/india/article/bharat-ratna-pranab-mukherjee-bhupen-hazarika-nanaji-deshmukh-ram-nath-kovind-republic-day/354087 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://risingnortheast.com/assam-celebrates-late-bhupen-hazarika-being-awarded-with-bharat-ratna/|title=Assam Celebrates Late Bhupen Hazarika being awarded with Bharat Ratna " Rising NorthEast|first=Newsdesk Rising|last=Northeast|date=26 January 2019|access-date=11 February 2019|archive-date=12 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212011646/https://risingnortheast.com/assam-celebrates-late-bhupen-hazarika-being-awarded-with-bharat-ratna/|url-status=dead}}</ref> हजारिकाले डिसेम्बर १९९८ देखि डिसेम्बर २००३ सम्म [[संगीत नाटक अकादमी]] को अध्यक्षको पद पनि सम्हालिन्।<ref>[http://www.india-north-east.com/2010/10/dr-bhupen-hazarika-legend-of-assam.html Dr. Bhupen Hazarika – the Legend of Assam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140826120440/http://www.india-north-east.com/2010/10/dr-bhupen-hazarika-legend-of-assam.html |date=26 August 2014 }} ''India-north-east.com''</ref>
==बाल्यकाल==
हजारिकाको जन्म ८ सेप्टेम्बर १९२६ मी नीलकान्त रे शान्तिप्रिया हजारिकाको घरमी [[सदिया]], [[आसाम]] नदीको किनारमा रहेको एउटा भित्री सहर [[ब्रह्मपुत्र]] मी भएको थियो।<ref name="telegraphindia.com">{{cite news| url=http://www.telegraphindia.com/1111112/jsp/northeast/story_14737522.jsp | archive-url=https://archive.today/20130203145357/http://www.telegraphindia.com/1111112/jsp/northeast/story_14737522.jsp | url-status=dead | archive-date=3 February 2013 | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | title=As ashes merge into rivers | date=12 November 2011}}</ref> उनका बुबा मूल रूपमी [[नाजिरा]], [[शिवसागर जिल्ला]] मी अवस्थित सहरका थिए। दश सन्तानमध्ये जेठो, भूपेन हजारिका (साथै उनका भाइबहिनी) आफ्नी आमाको सांगीतिक प्रभावमी परेका थिए।<ref>{{cite news |title=Celebrated Indian singer Bhupen Hazarika dies |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15606150 |work=BBC News |date=5 November 2011 |access-date=25 December 2012}}</ref> उनका बुबा 1929 मी [[गुवाहाटी]] को [[भरालुमुख]] क्षेत्रमी, <ref name="telegraphindia.com" /> राम्रो सम्भावनाको खोजीमी सरे, जहाँ भूपेन हजारिकाले आफ्नो प्रारम्भिक बाल्यकाल बिताए। 1932 मी, उनका बुबा [[धुब्री]] मी सरे,<ref name="Brahmaputra Balladeer">Sushanta Talukdar, ''[http://www.thehindu.com/arts/article2615591.ece Brahmaputra Balladeer]'', The Hindu, 10 November 2011</ref>
==शिक्षा रे जीवनवृति==
हजारिकाले गुवाहाटीको सोनाराम हाई स्कूल, धुबरी सरकारी हाई स्कूल <ref name="telegraphindia.com"/> र १९४० मी तेजपुर हाई स्कूलबाटी म्याट्रिक गरे। उनले १९४२ मी [[कटन कलेज, गुवाहाटी|कटन कलेज]] बाटी आफ्नो इन्टरमिडिएट आर्ट्स, रे [[बनारस हिन्दू विश्वविद्यालय]] बाट राजनीति शास्त्रमी बीए (१९४४) र एमए (१९४६) पूरा गरे। छोटो अवधिको लागि, उनले [[अल इन्डिया रेडियो]], गुवाहाटीमी काम गरे जब उनले [[कोलम्बिया विश्वविद्यालय]] बाटी छात्रवृत्ति प्राप्त गरे रे १९४९ मी न्यूयोर्कको लागि यात्रा गरे। त्यहाँ उनले आफ्नो "वयस्क शिक्षामा श्रव्य-भिजुअल प्रविधिहरू प्रयोग गर्न भारतको आधारभूत शिक्षाको तयारीका लागि प्रस्तावहरू" मी पीएचडी (1952) गरे। न्यूयोर्कमी भूपेन हजारिकाले उहाँलाई प्रभावित गर्ने प्रख्यात नागरिक अधिकार कार्यकर्ता [[पल रोबेसन]] सँग मित्रता राखे।<ref name="Brahmaputra Balladeer"/> उनले संगीतलाई "सामाजिक परिवर्तनको साधन" को रूपमी प्रयोग गरे पल रोबेसनको मार्ग पछ्याउँदै जसले उनलाई एक पटक आफ्नो बारेमी बताउनुभयो।
- “Guitar is not a musical instrument, it is a social instrument.”<ref>{{Cite journal|title=Revolutionary Artist Dr. Bhupen Hazarika: Voicing the Silence of the Subaltern|url=https://ajhss.org/pdfs/Vol2Issue4/6.pdf|journal=Asian Journal of Humanities and Social Sciences|pages=9|access-date=2024-03-03|archive-date=2023-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509022839/https://ajhss.org/pdfs/Vol2Issue4/6.pdf|url-status=dead}}</ref> कोलम्बिया विश्वविद्यालयमी, उनले प्रियमवदा पटेललाई भेटे, जसलाई उनले 1950 मी विवाह गरे। तिनीहरूको एक्लो सन्तान तेज हजारिकाको जन्म सन् १९५२ मी भएको थियो,<ref name="Bhupen Hazarika obituary">Asjad Nazir, [https://www.theguardian.com/world/2011/nov/06/bhupen-hazarika Bhupen Hazarika obituary], ''The Guardian'', 6 November 2011</ref> र उनी १९५३ मी [[भारत]] फर्किए।
==मृत्यु==
हजारिकालाई सन् २०११ मी [[मुम्बई]] कोकिलाबेन धिरुभाई अम्बानी अस्पताल रे मेडिकल रिसर्च इन्स्टिच्युटमी भर्ना गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=ENTEN20110187488&subcatg=MOVIESINDIA&keyword=music&nid=147298 |title=Hazarika's death plunges Kolkata into gloom |publisher=Movies.ndtv.com |date=6 November 2011 |access-date=25 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111107200206/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=ENTEN20110187488&subcatg=MOVIESINDIA&keyword=music&nid=147298 |archive-date=7 November 2011 |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.cathnewsindia.com/2011/11/07/church-condoles-hazarikas-death/{{dead link|date=November 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनलाई ३० जुन २०११ मी [[सघन उपचार इकाई]] मी भर्ना गरिएको थियो। उनको
५ नोभेम्बर २०११ मी बहु-अंग विफलताको कारण मृत्यु भयो।<ref>{{cite web|title=Music Legend Bhupen Hazarika passes away|date=5 November 2011|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/bhupen-hazarika-passes-away|publisher=Bollywood Life|access-date=5 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/245379/bhupen-hazarika-is-no-more|title=Bhupen Hazarika is no more.|date=5 November 2011|publisher=Indiavision news|access-date=5 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107192641/http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/245379/bhupen-hazarika-is-no-more|archive-date=7 November 2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15606150 |work=BBC News |title=Celebrated Indian singer Bhupen Hazarika dies |date=5 November 2011}}</ref> उनको शव गुवाहाटीको जज फिल्डमी राज्यमा राखिएको थियो रे [[गौहाटी विश्वविद्यालय]] द्वारा दान गरिएको जग्गामी [[ब्रह्मपुत्र नदी|ब्रह्मपुत्र नदी]] नजिकै ९ नोभेम्बर २०११ मी दाहसंस्कार गरियो। उनको अन्त्येष्टिमी करिब आधा लाख मानिसको उपस्थिति रहेको थियो ।<ref>{{cite web |url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/Lakhs_Attend_Bhupen_Hazarika_s_Funeral-3175.html |title=Lakhs aend Bhupen Hazarika's funeral |date=9 November 2011 |publisher=indiatv |access-date=13 December 2011 |archive-date=8 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120408191933/http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/Lakhs_Attend_Bhupen_Hazarika_s_Funeral-3175.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=Smitha |url=http://entertainment.oneindia.in/music/indian/2011/bhupen-hazarika-tribute-bollywood-291211.html |title=Bollywood pays tribute to Bhupen Hazarika — Oneindia Entertainment |publisher=Entertainment.oneindia.in |date=29 December 2011 |access-date=25 December 2012 |archive-date=6 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106082731/http://entertainment.oneindia.in/music/indian/2011/bhupen-hazarika-tribute-bollywood-291211.html |url-status=dead }}</ref>
[[File:Bhupen Hazarika 2013 stamp of India.jpg|thumb|डा. भूपेन हजारिकाको सम्झनामी भारतीय हुलाक टिकट]]
==पुरस्कार रे सम्मान==
===राष्ट्रिय रे राज्य सम्मान===
*[[नवौं राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार]] (१९६१) मी [[आसामीमा सर्वश्रेष्ठ फिचर फिल्मको लागि राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कार|असामीमा सर्वश्रेष्ठ फिचर फिल्म]] (''शकुन्तला''; भूपेन हजारिका द्वारा निर्देशित) को लागि पुरस्कार।<ref name="9thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx|title=9th National Film Awards|publisher=[[International Film Festival of India]]|access-date=8 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20161202115652/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx|archive-date=2 December 2016|url-status=dead}}</ref>
* २३ औं [[राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार]] (१९७५) मी "चमेली मेमसाब" (''चमेली मेमसाब''; भूपेन हजारिकाको संगीत) को लागि सर्वश्रेष्ठ संगीत निर्देशक राष्ट्रिय पुरस्कार।<ref>{{cite web|title=NFA archives|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm23rdNFAAward.aspx?PdfName=23NFA.pdf|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|access-date=5 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110526091043/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm23rdNFAAward.aspx?PdfName=23NFA.pdf|archive-date=26 May 2011|url-status=dead}}</ref>
* [[पद्मश्री]] – भारत गणतन्त्रको चौथो सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार (१९७७)
* [[अरुणाचल प्रदेश]] राज्य सरकारबाट स्वर्ण पदक "आदिवासी कल्याणमा उत्कृष्ट योगदान, र सिनेमा र संगीत मार्फत आदिवासी संस्कृतिको उत्थान" को लागी। (१९७९)<ref>{{cite news |title=Arunachal Pradesh mourns Hazarika's death |url=http://www.thehindu.com/arts/music/article2603749.ece |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |date=6 November 2011 |access-date=6 November 2011}}</ref>
* [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार]] (१९८७)
* [[दादा साहेब फाल्के पुरस्कार]] (१९९२)
* [[पद्म भूषण]] – गणतन्त्र भारतको तेस्रो सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार (२००१)
* [[संगीत नाटक अकादमी फेलोहरूको सूची|संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप]] (२००८)
* [[असोम रत्न]] — [[असम]] राज्यको सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार, भारत (२००९)
* [[फ्रेन्ड्स अफ लिबरेशन वार सम्मान]], [[बंगलादेश सरकार]] (२०११)<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/royal-elegy-for-bhupen/cid/327487
|title=Royal elegy for Bhupen|work=The Telegraph |access-date=1 January 2020}}</ref>
* [[पद्म विभूषण]] – गणतन्त्र भारतको दोस्रो सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार (२०१२, मरणोपरान्त)<ref>{{cite web|title=Padma Awards Directory (1954–2009) |publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]] |url=http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510095705/http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf |archive-date=10 May 2013 }}</ref>
* [[भारत रत्न]] [[File:IND Bharat Ratna BAR.png|50px]],भारत गणतन्त्रको सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार (२०१९, मरणोपरान्त)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/pranab-mukherjee-nanaji-deshmukh-bhupen-hazarika-conferred-bharat-ratna/article28905370.ece|title=Pranab Mukherjee, Nanaji Deshmukh, Bhupen Hazarika conferred Bharat Ratna|date=8 August 2019|work=The Hindu|access-date=14 August 2019|issn=0971-751X}}</ref>
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
{{भारत रत्न सम्मानित}}
[[श्रेणी:सम्मान]]
[[श्रेणी:भारत रत्न]]
[[श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित]]
19xas4vgvrm4ncv5oluewt6hzso90gl
नानाजी देशमुख
0
24424
268094
261294
2026-09-25T00:54:29Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268094
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = [[भारत रत्न]] <br/> राष्ट्र ऋषि
| name = नानाजी देशमुख
| image = Nanaji Deshmukh 2017 stamp of India.jpg
| caption = भारतको २०१७ टिकटमी देशमुख
| office = संसद सदस्य, [[लोकसभा]]
| constituency = [[बलरामपुर (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|बलरामपुर]], उत्तर प्रदेश
| term_start = १९७७
| term_end = १९७९<ref>{{cite book|title=Lok Sabha condoles Nanaji Deshmukh's death|url=https://m.hindustantimes.com/delhi-news/lok-sabha-condoles-nanaji-deshmukh-s-death/story-Yv59z9urpxi4Mt9fUfgqaI.html|publisher=The Hindustantimes|access-date=10 March 2010}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| predecessor = चन्द्र भालमणि तिवारी
| successor = चन्द्र भालमणि तिवारी
<!--Nominated Rajyasabha Member-->| office2 = [[संसद सदस्य, राज्यसभा]]
| constituency2 = [[राज्यसभाका मनोनीत सदस्यहरूको सूची| मनोनीत]]
| term_start2 = २२ नोभेम्बर १९९९
| term_end2 = २१ नोभेम्बर २००५
<!-- MLA Naranpura -->| office3 =
| term_start3 =
| term_end3 =
| constituency3 = <!-- MLA Sarkhej -->
| office4 =
| term_start4 =
| term_end4 =
| predecessor4 =
| constituency4 =
| birthname = चण्डिकादास अमृतराव देशमुख
| birth_date = ११ अक्टोबर १९१६ {{birth date |df=yes|1916|10|11}}
| birth_place = कडोली, [[परभणी जिल्ला]], [[हैदराबाद राज्य]], [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश भारत]] <br /> {{small|(हालको कडोली, [[हिंगोली जिल्ला]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]])}}
| nationality = भारतीय
| party = [[भारतीय जनसंघ]]
| awards = [[File:Bharat Ratna Ribbon.svg|35px]] [[भारत रत्न]] (जनवरी २०१९) <br />
[[File:Padma Vibhushan Ribbon.svg|35px]] [[पद्म विभूषण]] (१९९९)
| death_date = {{Death date and age|df=yes|2010|02|27|1916|10|11}}
| death_place = [[चित्रकूट, मध्य प्रदेश|चित्रकूट]], [[सतना जिल्ला]], [[मध्य प्रदेश]], भारत
| children =
| alma_mater = [[बिर्ला इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी एण्ड साइन्स, पिलानी|बिट्स पिलानी]]
}}
चण्डिकादास अमृतराव देशमुख नानाजी देशमुख (११ अक्टोबर १९१६ - २७ फेब्रुअरी २०१०), भारतका एक समाज सुधारक रे राजनीतिज्ञ थिए।उनले शिक्षा, स्वास्थ्य रे ग्रामीण आत्मनिर्भरताका क्षेत्रमी काम गरे । उनलाई मरणोपरान्त भारत सरकारद्वारा २०१९ मी भारतको सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार [[भारत रत्न]] प्रदान गरिएको थियो। उनी भारतीय जनसंघका नेता रे राज्यसभाका सदस्य पनि थिए। <ref>{{cite web |date=25 January 2019 |title=Bharat Ratna for Pranab Mukherjee, Nanaji Deshmukh and Bhupen Hazarika |url=https://www.timesnownews.com/india/article/bharat-ratna-pranab-mukherjee-bhupen-hazarika-nanaji-deshmukh-ram-nath-kovind-republic-day-2019/354087 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200831133139/https://www.timesnownews.com/india/article/bharat-ratna-pranab-mukherjee-bhupen-hazarika-nanaji-deshmukh-ram-nath-kovind-republic-day/354087 |archive-date=31 August 2020 |access-date=25 January 2019 |publisher=Times Now}}</ref><ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/who-is/who-is-nanaji-deshmukh-4884617/|title=Who was Nanaji Deshmukh?|newspaper=The Indian Express|access-date=11 October 2017}}</ref>
== प्रारम्भिक जीवन ==
नानाजीको जन्म ११ अक्टोबर १९१६ मी [[मराठी जन|मराठी]]-भाषी [[देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण]] परिवारमी भएको थियो।<ref>{{cite book|title=New Quest, Issues 25–30|year=1981|url=https://books.google.com/books?id=bpctAAAAIAAJ|publisher=The Indian Association for Cultural Freedom|page=8}}</ref><ref>{{cite book|title=Religion, Caste, and Politics in India|author=Christophe Jaffrelot|url=https://books.google.com/books?id=XAO3i_gS61wC|publisher=Primus Books|year=2010|page=194|isbn=978-1849041386}}</ref>[[कडोली, महाराष्ट्र|कडोली]] मी, जुन [[हिंगोली जिल्ला]] को एउटा सानो सहर हो। पढाइका लागि पैसा जुटाउन उनले तरकारी बेच्ने काम गरे । <ref>{{cite magazine |year=2005 |title=BJP Today, Volume 14 |url=https://books.google.com/books?id=aGmOAAAAMAAJ |publisher=Bhartiya Janata Party |page=459}}</ref>उनी [[सीकर]] मा हाई स्कूल गए, जहाँ [[सीकर]] का रावराजाले उनलाई छात्रवृत्ति दिए। उनले [[पिलानी|बिर्ला कलेज (अहिले बिर्ला स्कूल, पिलानी)]]) मी अध्ययन गरे।सोही वर्ष उहाँ [[राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ]] (RSS) मी पनि सामेल हुनुभयो। <ref>{{cite book|title=Architect of A Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=CYRCDwAAQBAJ|author=Preeti Trivedi|date=December 2017|page=37|publisher=Bhartiya Sahitya Inc|isbn=9781613016381|access-date=1 December 2017}}</ref>
महाराष्ट्रमी जन्मिए पनि उनको गतिविधिको क्षेत्र राजस्थान रे उत्तर प्रदेश थियो। तत्कालीन आरएसएस प्रमुख [[एम. एस गोलवलकर]] ले उनलाई "[[RSS प्रचारक| प्रचारक]]" (पूर्ण-समय कार्यकर्ता) को रूपमी गोरखपुर (यूपी) पठाउनुभयो। उहाँ सम्पूर्ण उत्तर प्रदेशको <nowiki>''</nowiki>सहप्रान्त प्रचारक<nowiki>''</nowiki> बन्नु भयो (जुन अहिले RSS को आठौं <nowiki>''</nowiki>प्रान्त<nowiki>''</nowiki> भएको छ)। <ref>{{cite book|title=Nanaji Deshmukh, Sangh ideologue who established RSS in UP (Profile)|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/nanaji-deshmukh-sangh-ideologue-who-established-rss-in-up--profile/1465754|publisher=Outlook India|access-date=25 January 2019|archive-date=4 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404021942/https://www.outlookindia.com/newsscroll/nanaji-deshmukh-sangh-ideologue-who-established-rss-in-up--profile/1465754|url-status=dead}}</ref>
[[चित्र:The_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi_paying_floral_tributes_to_Nanaji_Deshmukh,_on_the_Birth_Centenary_Celebrations_of_Nanaji_Deshmukh,_at_IARI,_New_Delhi.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|220x220पिक्सेल|11 अक्टोबर 2017 मा, IARI, नयाँ दिल्लीमी नानाजी देशमुखको जन्म शताब्दी समारोहमी नानाजी देशमुखलाई पुष्पहार अर्पण गर्दै प्रधानमन्त्री, श्री नरेन्द्र मोदी]]
== राजनीतिक जीवन ==
जब प्रतिबन्ध हट्यो रे राजनीतिक संगठन बनाउने निर्णय गरियो, [[भारतीय जनसंघ]] अस्तित्वमा आयो। देशमुखलाई गोलवलकरले [[उत्तर प्रदेश]] मी भारतीय जनसंघको महासचिवको जिम्मेवारी लिन आग्रह गरेका थिए। <ref>{{cite book|title=BJP Today, Volume 14|url=https://books.google.com/books?id=aGmOAAAAMAAJ|publisher=Bharatiya Janata Party|year=2005|page=459}}</ref>
उत्तर प्रदेशमी, बीजेएसले उपाध्यायको दृष्टि, [[अटल बिहारी वाजपेयी]] को वक्तृत्व कौशल रे देशमुखको संगठनात्मक कार्यबाट बल प्राप्त गर्यो रे यो राज्यको राजनीतिमी एक महत्त्वपूर्ण खेलाडीको रूपमी उभिय।
देशमुखले आफ्ना पार्टीका सहकर्मीहरूसँग मात्र नभई आफ्ना विरोधीहरूसँग पनि सधैं राम्रो सम्बन्ध राख्थे। देशमुखको हातबाटी धेरै पराजय भोग्नुभएका गुप्ताले उहाँलाई निरन्तर सम्मान दिनुभयो रे उहाँलाई 'नाना फडणविस' भन्नुभयो। डा. [[राम मनोहर लोहिया]]सँगको उनको सम्बन्धले भारतीय राजनीतिको दिशा बदल्यो। एक पटक उनले लोहियालाई बीजेएस ''कार्यकर्ता सम्मेलन'' मी निमन्त्रणा दिए जहाँ उनले उपाध्यायलाई पहिलो पटक भेटे रे यस संघले कांग्रेस रे यसको कुशासनको पर्दाफास गर्न बीजेएसलाई अन्य समाजवादी पार्टीहरूसँग नजिक ल्यायो। लोहिया रे देशमुखको सङ्गठनले १९६७ राज्य विधानसभा चुनाव पछि उत्तर प्रदेशमी पहिलो गैर-कांग्रेस गठबन्धन सरकारको नेतृत्व गर्यो। <ref>{{cite web |date=11 October 2020 |title=Nanaji Deshmukh — key architect of Janata Party, who quit politics to transform rural India |url=https://theprint.in/india/nanaji-deshmukh-key-architect-of-janata-party-who-quit-politics-to-transform-rural-india/521300/}}</ref> [[विनोबा भावे]] द्वारा सुरु गरिएको [[भूदान]] आन्दोलनमी देशमुख सक्रिय रूपमा सहभागी थिए। पछि, नारायण आफै रे [[जनता पार्टी]] सरकारको नेतृत्वमा प्रधानमन्त्री बनेका [[मोरारजी देसाई]] ले उनलाई उद्योगको मन्त्रिपरिषद्को प्रस्ताव गरे, तर देशमुखले त्यसलाई अस्वीकार गरे। इमर्जेन्सी खारेज भएपछि सन् १९७७ मी भएको निर्वाचनमी देशमुख उत्तर प्रदेशको बलरामपुर [[लोकसभा]] निर्वाचन क्षेत्रबाटी सहज मतान्तरले विजयी भएका थिए।
नारायणले "संपूर्ण क्रान्ति" को आह्वान गर्दा देशमुखले यस आन्दोलनलाई पूर्ण समर्थन दिएर प्रतिक्रिया दिए। उहाँलाई [[राज्यसभा]] मी एनडीए सरकार द्वारा १९९९ मी राष्ट्रको लागि उनको सेवाको मान्यतामी मनोनीत गरिएको थियो।
== पुरस्कार र मान्यता ==
उनलाई सन् २०१९ (मरणोपरान्त) मी सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार [[भारत रत्न]] र सन् १९९९ मी दोस्रो सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार [[पद्मविभूषण]] प्रदान गरिएको थियो। <ref>[https://web.archive.org/web/20121023083707/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2001-10-19/lucknow/27225871_1_abdul-kalam-principal-scientific-advisor-human-resources Utilise human resources judiciously: Kalam]. ''Times of India''. 19 October 2001</ref>
== मृत्यु ==
देशमुखको २७ फेब्रुअरी २०१०मी उनले स्थापना गरेको [[महात्मा गान्धी चित्रकूट ग्रामोदय विश्वविद्यालय|चित्रकूट ग्रामोदय विश्वविद्यालय]] को परिसरमी निधन भयो। उनी केही समयदेखि अस्वस्थ थिए रे उपचारका लागि दिल्ली लैजान अस्वीकार गरेका थिए । उनले आफ्नो शरीर नयाँ दिल्लीको दधिची देहदान संस्थालाई दिए जुन स्वीकार गरियो, रे उनको शव [[चिकित्सा अनुसन्धान]] को लागि [[अखिल भारतीय चिकित्सा विज्ञान संस्थान]] पठाइएको थियो।
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
{{भारत रत्न सम्मानित}}
215rdygni7rsnabmratoc0gw6dulv6v
माला सिन्हा
0
24482
268106
265568
2026-09-25T01:42:10Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268106
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = माला सिन्हा
| image = Mala-Sinha_(cropped).jpg
| imagesize = 200px
| caption = माला सिन्हा
| birth_name = अल्दा सिन्हा
| birth_date = ११ नोभेम्बर १९३६ (उमेर ८७)
| birth_place = कलकत्ता, [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश भारत]] (वर्तमान दिन [[कोलकाता]], [[पश्चिम बंगाल]], [[भारत]])
| years_active = १९४६-२०००
| occupation = [[अभिनेत्री]]
| nationality = भारतीय
| spouse = {{marriage|चिदम्बरम प्रसाद लोहनी|1966}}
| children = [[प्रतिभा सिन्हा]]
| parents =
}}
'''अल्दा सिन्हा''' (जन्म ११ नोभेम्बर १९३६), उनको स्टेज नाम माला सिन्हाले परिचित, एक पूर्व भारतीय अभिनेत्री हुन् जसले हिन्दी, बंगाली रे नेपाली चलचित्रहरूमी काम गरिसकेकी छिन्। प्रारम्भिक रूपमी क्षेत्रीय सिनेमाबाटी आफ्नो करियर सुरु गरेकी, उनी १९५० को दशकको उत्तरार्ध, १९६० रे १९७० को शुरुवातमी हिन्दी सिनेमाको शीर्ष प्रमुख अभिनेत्री बनिन्। चार दशक लामो करियरमी, माला सिन्हा गुरु दत्तको प्यासा (१९५७) रे यश चोपडाको धुल का फूल (१९५९) जस्ता फिल्महरूबाटी प्रसिद्धिमी पुगिन्। पछि, उनले फिर सुभा होगी (१९५८), हरियाली और रास्ता, अनपध (दुबै १९६२), दिल तेरा दिवाना (१९६२), गुमराह, बहुरानी (दुबै १९६३), हिमालय कि भगवान मे (१९६५), आसरा (१९६६), आँखे, दो कलियां (दुबै १९६८), मरियम (१९७१) लगायत सय भन्दा बढी चलचित्र निर्माणमी अभिनय गरिन्। ।<ref name="bollywoodhungama.com">{{cite journal |title=Trip down the memory lane with Mala Sinha |url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2007/03/13/2373/index.html |journal=[[Screen (magazine)|Screen]] |publisher=[[Bollywood Hungama]] |date=13 March 2001 |access-date=26 August 2011 |archive-date=31 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111031174125/http://www.bollywoodhungama.com/features/2007/03/13/2373/index.html |url-status=dead}}</ref> उनी "साहसी दिवा" रे "महिला सिनेमाको मशाल वाहक" को रूपमी चिनिन्थे जुन उनीहरूको समय भन्दा अगाडि विचार गरिएका चलचित्रहरूको दायरामी बलियो महिला केन्द्रित रे अपरंपरागत भूमिकाहरू निबन्धको लागि। <ref>{{cite web |url=https://www.firstpost.com/bollywood/guru-dutts-pyaasa-completes-58-years-mala-sinhas-character-in-this-classic-was-ahead-of-her-time-2633122.html |title=Guru Dutt's 'Pyaasa' completes 58 years: Mala Sinha's character in this classic was ahead of her time |date=19 February 2016 |access-date=27 December 2019 |archive-date=23 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200723085058/https://www.firstpost.com/bollywood/guru-dutts-pyaasa-completes-58-years-mala-sinhas-character-in-this-classic-was-ahead-of-her-time-2633122.html |url-status=live}}</ref>
माला सिन्हालाई उत्तम कुमार, किशोर कुमार, देव आनन्द, धर्मेन्द्र, राज कुमार, राजेन्द्र कुमार, विश्वजीत, मनोज कुमार, राजेश खन्नाको विपरित भूमिकामी लगातार जोडी दिइयो। उनी १९५८ देखि १९६५ सम्म वैजयन्तीमालासँग सबैभन्दा धेरै पारिश्रमिक लिने अभिनेत्री थिइन्, १९६६ देखि १९६७ सम्म वैजयन्तीमालासँग दोस्रो, त्यसपछि १९६८ देखि १९७१ सम्म शर्मिला टैगोरसँग दोस्रो स्थानमी, १९७२-७३ मी साधना रे नंदासँग तेस्रो स्थानमी थिइन्।<ref>{{cite web |url=http://www.magtheweekly.com/detail/3357-star-of-the-week-mala-sinha |title=Star of the week - MALA SINHA | Bollywood Buzz - MAG THE WEEKLY |access-date=29 January 2020 |archive-date=29 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129145535/http://www.magtheweekly.com/detail/3357-star-of-the-week-mala-sinha |url-status=live}}</ref>
== प्रारम्भिक जीवन ==
माला सिन्हा नेपाली समतल क्षेत्रबाटी भारतको पश्चिम बंगालमी बसाइँ सरेर क्रिस्चियन नेपाली आमाबुवामा जन्मिएकी थिइन्। उनको बुबाको नाम अल्बर्ट सिन्हा थियो।
मालाको प्रारम्भिक नाम अल्दा थियो रे कलकत्ता (अहिले कोलकाता) को स्कूलमी उनका साथीहरूले उनलाई [[डाल्डा]] (वनस्पतिको तेलको ब्रान्ड) भनेर बोलाएर जिस्काउने गर्थे, त्यसैले पहिलो काम पाएपछि उनले आफ्नो नाम बेबी नाजमा राखिन्। एक बाल कलाकार । पछि, एक अभिनेत्रीको रूपमी, उनले आफ्नो नाम माला सिन्हा राखिन्।<ref name="glamsham.com">{{cite web |url=http://www.glamsham.com/movies/news/13/nov/11-news-do-you-know-mala-sinha-is-christian-111303.asp# |title=Do you know Mala Sinha is Christian? |website=glamsham.com |access-date=2 February 2018 |archive-date=25 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725153257/http://www.glamsham.com/movies/news/13/nov/11-news-do-you-know-mala-sinha-is-christian-111303.asp |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://movies.indiatimes.com/Features-Events/Features/10-less-known-facts-about-Mala-Sinha/articleshow/msid-3696038,curpg-3.cms |title=10 less known facts about Mala Sinha-Features-Features & Events-Indiatimes Movies - Page3 |access-date=24 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504045420/http://movies.indiatimes.com/Features-Events/Features/10-less-known-facts-about-Mala-Sinha/articleshow/msid-3696038,curpg-3.cms |archive-date=4 May 2010 |url-status=dead}}</ref> बाल्यकालमी उनले नाच्न रे गाउन सिके । यद्यपि उनी [[अल इन्डिया रेडियो]] की एक स्वीकृत गायिका थिइन्, उनले फिल्महरूमी प्लेब्याक गायन गरेकी छैनन्। एक गायिकाको रूपमी, उनले १९४७ देखि १९७५ सम्म धेरै भाषाहरूमी स्टेज शो गरिसकेकी छिन्।
== व्यक्तिगत जीवन ==
माला सिन्हा नेपाली मैदानबाटी भारतको पश्चिम बङ्गालमी बसाइसकेपछि नेपाली आमाबुवाको घरमी जन्मिएकी थिइन्। सिन्हाले सन् १९६६ मी कुमाउनी ब्राह्मण जातिका नेपाली अभिनेता चिदम्बर प्रसाद लोहनीसँग विवाह गरेका थिए । लोहनीको एस्टेट एजेन्सीको व्यवसाय थियो ।बिहेपछि उनी फिल्म सुटिङका लागि मुम्बई आएर बस्ने गर्दथिन् भने श्रीमान् नेपालमै बसेर व्यवसाय चलाउन थालिन् । उनको विवाहबाटी एक छोरी छिन्: [[प्रतिभा सिन्हा]], जो पूर्व बलिउड अभिनेत्री हुन्।<ref>{{cite web |url=http://goodtimes.ndtv.com/PhotoDetail.aspx?Page=10&ID=8563&AlbumType=PG#talk |title=Happy Birthday Mala Sinha » - Picture 10 |publisher=Goodtimes.ndtv.com |access-date=24 February 2014 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301174152/http://goodtimes.ndtv.com/PhotoDetail.aspx?Page=10&ID=8563&AlbumType=PG#talk |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/entertai/2002/may/22dinesh.htm |title=rediff.com, Movies: Profiling Mala Sinha |work=Rediff.com |access-date=24 February 2014 |archive-date=13 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121213064953/http://www.rediff.com/entertai/2002/may/22dinesh.htm |url-status=live}}</ref> १९९० को दशकको अन्त्यदेखि, दम्पती रे उनकी छोरी मुम्बईको बान्द्रामा एउटा बंगलामी बस्दै आएका छन्।<ref>{{cite web |url=http://goodtimes.ndtv.com/PhotoDetail.aspx?Page=15&ID=8563&AlbumType=PG#talk |title=Happy Birthday Mala Sinha » - Picture 15 |publisher=Goodtimes.ndtv.com |access-date=24 February 2014 |archive-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301180418/http://goodtimes.ndtv.com/PhotoDetail.aspx?Page=15&ID=8563&AlbumType=PG#talk |url-status=live}}</ref>उनकी आमा अप्रिल २०१७ मी मृत्यु नहुँदासम्म उनको घरमै बसिन् । उनकी छोरीले माला सिन्हाको घरमी आवारा कुकुर रे बिरालोको हेरचाह गर्छिन्।<ref>{{cite web |url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bollywood/mala-sinha-misses-the-camera-1.2154127 |title=Mala Sinha misses the camera |date=9 January 2018 |website=Gulf News |access-date=2 February 2018 |archive-date=3 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180203064122/http://gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bollywood/mala-sinha-misses-the-camera-1.2154127 |url-status=live}}</ref>
== फिल्मोग्राफी ==
== पुरस्कार रे नामांकन ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! वर्ष
! पुरस्कार
! श्रेणी
! चलचित्र
! नतिजा
|-
|1965
|rowspan="2"|[[Bengal Film Journalists' Association Awards]]
|rowspan="2"|[[Bengal Film Journalists' Association Award for Best Actress (Hindi)|Best Actress (Hindi)]]
|''[[Jahan Ara (film)|Jahan Ara]]''
|{{won}}<ref>{{Cite web |url=https://celebstopic.com/mala-sinha/ |title=Mala Sinha Age, Husband, Family, Biography & More |date=2 September 2018 |website=Celebrity biography, Height, Weight, Age, Wiki |language=en-US |access-date=25 May 2019 |archive-date=25 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525150521/https://celebstopic.com/mala-sinha/ |url-status=live}}</ref>
|-
|1967
|''[[Himalay Ki God Mein]]''
|{{won}}{{Citation needed|date=September 2022}}
|-
|1960
|rowspan="5"|[[Filmfare Awards]]
|rowspan="4"|[[Filmfare Award for Best Actress|Best Actress]]
|''[[Dhool Ka Phool]]''
|{{nom}}
|-
|1964
|''[[Bahurani (1963 film)|Bahurani]]''
|{{nom}}
|-
|1965
|''[[Jahan Ara (film)|Jahan Ara]]''
|{{nom}}
|-
|1966
|''[[Himalay Ki God Mein]]''
|{{nom}}
|-
|2018
|[[Filmfare Lifetime Achievement Award|Lifetime Achievement Award]]
|{{N/A|Herself}}
|{{won}}<ref>{{cite web |url=https://www.news18.com/news/movies/filmfare-2018-mala-sinha-awarded-lifetime-achievement-honour-says-awards-dont-matter-1638141.html |title=Filmfare 2018: Mala Sinha Awarded Lifetime Achievement Honour; Says Awards Don't Matter |date=22 January 2018 |access-date=27 December 2019 |archive-date=27 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227092556/https://www.news18.com/news/movies/filmfare-2018-mala-sinha-awarded-lifetime-achievement-honour-says-awards-dont-matter-1638141.html |url-status=live}}</ref>
|-
|2007
|[[Screen Awards]]
|[[Screen Lifetime Achievement Award|Lifetime Achievement Award]]
|{{N/A|Herself}}
|{{won}}<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/hrithik-kareena-clinch-screen-awards/top/30517-8.html |title=Hrithik, Kareena clinch Screen Awards |publisher=Ibnlive.in.com |date=16 June 2007 |access-date=24 February 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014024316/http://ibnlive.in.com/news/hrithik-kareena-clinch-screen-awards/top/30517-8.html |archive-date=14 October 2012}}</ref>
|}
;अन्य सम्मान
*२००४ - सिक्किम सरकार द्वारा सिक्किम सम्मान पुरस्कार<ref>{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1040715/asp/siliguri/story_3496329.asp |location=Calcutta, India |work=The Telegraph |title=Few facts about Bollywood's former heroine |date=15 July 2004 |access-date=25 June 2011 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102091216/http://www.telegraphindia.com/1040715/asp/siliguri/story_3496329.asp |url-status=dead}}</ref>
* २००५ - [[राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार (नेपाल)]] - समीक्षक पुरस्कार - ''[[माइतीघर]]''<ref>{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/2005-lowest-openers-in-u-k/ |title=| Bollywood News | Hindi Movies News |website=[[Bollywood Hungama]] |date=7 January 2006 |access-date=24 February 2014 |archive-date=2 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302211816/http://www.bollywoodhungama.com/news/2005/07/11/5476/index.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/dev-anand-honoured-with-nepals-film-excellence-award/311139|title=Outlook India Magazine Online- Read News India, Latest News Analysis, World, Sports, Entertainment | Best Online Magazine India|access-date=2024-03-17|archive-date=2021-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204090931/https://www.outlookindia.com/newswire/story/dev-anand-honoured-with-nepals-film-excellence-award/311139|url-status=dead }}</ref>
* २०१३ - Kelvinator GR8! महिला पुरस्कार: लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्ड<ref>{{cite web |url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=77 |archive-url=https://archive.today/20130411040344/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=77 |url-status=dead |archive-date=11 April 2013 |title=IndianTelevisionAcademy.com |publisher=IndianTelevisionAcademy.com |access-date=24 February 2014}}</ref>
* 2017 - LG फिल्म अवार्ड - ''[[माइतीघर]]'' को लागि विशेष सम्मान<ref>{{cite web |url=https://xnepali.net/tag/lg-film-award/ |title=Nepal & Nepali |date=19 September 2018 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* २०२१ - दीनानाथ मंगेशकर विशेष पुरस्कार: सिनेमामा योगदान<ref>{{cite web |url=https://zeenews.india.com/people/nana-patekar-mala-sinha-and-others-felicitated-with-master-deenanath-mangeshkar-awards-2413406.html/amp|title=Nana Patekar, Mala Sinha and others felicitated with Master Deenanath Mangeshkar Awards }}</ref>
==सन्दर्भ ==
{{Reflist}}
== बाह्य लिङ्कहरू ==
*{{IMDb name|0802366}}
*[https://web.archive.org/web/20050404054638/http://movies.indiainfo.com/tales/mala_sinha.html A Biography]
*[https://web.archive.org/web/20130929154944/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-09-13/news-interviews/42040369_1_mala-sinha-phir-subah-hogi-hariyali-aur-rasta Mala Sinha's love story-The Times Of India]
*[http://www.rediff.com/entertai/2002/may/22dinesh.htm The Star Power of Mala Sinha]
*[http://cineplot.com/mala-sinha-random-thoughts-on-life-as-an-actress/ Mala Sinha – Random thoughts on life as an actress]
*[http://www.tribuneindia.com/2005/20051126/cth1.htm#6|Trip down the memory lane with Mala Sinha]
{{Authority control}}
j1j3738ed9yk763bso2mk9fwswwrckl
गजे घले
0
25013
268087
260344
2026-09-25T00:20:37Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268087
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person
|name= गजे घले
|birth_date=१ अगस्ट १९१८
|death_date=२८ मार्च २००० (उमेर ८१)
|birth_place= [[वार्पाक]] गाविस, [[गोरखा जिल्ला]], [[नेपाल]]
|death_place=
|placeofburial=
|image= Gaje Ghale (1943, Simon Elwes).jpg
|caption=
|nickname=
|allegiance= {{flagicon|संयुक्त अधिराज्य}} [[संयुक्त अधिराज्य]]
|serviceyears= १९३६-१९६४
|rank=मानार्थ कप्तान
|branch=[[गोर्खा सैनिक]]<br>[[ब्रिटिस भारतीय सैनिक]]
|commands=
|unit=[[५औ शाही गोर्खा राइफल्स]]
|battles=विश्व युद्ध दुई
|awards= [[भिक्टोरिया क्रस]], नेपाल तारादिश पदक
|laterwork=
}}
'''गजे घले''' भिसी (१ अगस्ट १९१८ - २८ मार्च २०००) [[भिक्टोरिया क्रस]] पाउने नेपाली हुन् । यो पदक वीरताको लागि पाइने सबैभन्दा प्रतिष्ठित पुरस्कार हो जसको प्राप्तकर्ता [[संयुक्त अधिराज्य|ब्रिटिश]] रे राष्ट्रमण्डल फौजका सैनिकहरू हुन्छन्।
गजे घले [[गोरखा जिल्ला|गोर्खा जिल्ला]]मी पर्ने [[वार्पाक|बार्पाक]] गाउँमी जन्मिएका हुन्।
==विवरण==
[[File:House of VC Gaje Ghale.JPG|thumb|भिसी गजे घलेको गोरखा जिल्ला, नेपालको घर]]
जब उनी २० वर्षका थिए त्यतिबेला द्वितीय विश्व युद्धको दौरानमी भारतीय सेनामा ५ रोयल गोरखा राइफल्सको २ नम्बर बटालियनमी एक हवलदार थिए । जब निम्नलिखित घटना घट्यो त्यसपछी उनी भिसी द्वारा सम्मानित भए।
२४-२७ मई १९४३ मी बर्मा (हाल म्यानमार)को चिन हिल्स मी हवलदार गजे घले युवा एक मजबूत जापानी फौजहरूमाथि हमला गर्नमी लागे जसका सैनिकहरूको एक पलटनको आरोपमी भएको थियो। हात, छाती रे खुट्टामी घाउ लागेर घाइते भए तापनि उनले हमला को नेतृत्व गर्न छाडेनन् । उनले नेताको अथक इच्छा देखेपछि पलटनमा गए रे स्थिति हो जो हवलदार त आयोजितको रे भारी आगोको अंतर्गत समेकितमी कब्जा गर्यो, रेजिमेंटल सहायता पोस्ट गर्नको लागि जानेको लागि जब सम्म यस्तो गर्ने आदेश दिए गर्नको लागि मना कर.<ref>{{LondonGazette|issue=36190|supp=yes|startpage=4347|date=28 September 1943|accessdate=29 May 2009}}</ref>
त्यस पछि उनले माननीय कप्तानको र्याङ्क हासिल गरे। उनी नेपालको गोर्खा जिल्लामी जन्मिएका थिए।
==टिप्पणीहरू==
{{Reflist}}
{{Refbegin}}
*''[http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article3540886.ece गजे घले, भिसी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080708234202/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article3540886.ece |date=2008-07-08 }}'' , टाइम्स, ३० मार्च २०००. १० अक्टूबर २००९मी प्राप्त गरिएको
{{Refend}}
==बाहिरी लिङ्कहरू==
*[https://web.archive.org/web/20101129145503/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/military-obituaries/gurkha-obituaries/5250930/Captain-Gaje-Ghale-VC.html कप्तान गजे घले, भिसी, डेली टेलीग्राफ, ३० मार्च २००० का मृत्युलेख]
*[http://www.homeusers.prestel.co.uk/stewart/bbghale.htm समाचार आइटम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050103223950/http://www.homeusers.prestel.co.uk/stewart/bbghale.htm |date=2005-01-03 }} ''(मृत्युलेख)''
*[http://haynese.winthrop.edu/india/medals/VC/2GGhale.html गजे घले] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020616032602/http://haynese.winthrop.edu/india/medals/VC/2GGhale.html |date=2002-06-16 }}
{{Persondata <!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. -->
| NAME = Ghale, Gaje
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Recipient of the Victoria Cross
| DATE OF BIRTH = 1 July 1922
| PLACE OF BIRTH = [[Warpak]] VDC, [[Gorkha District]], [[नेपाल|Nepal]]
| DATE OF DEATH = 28 March 2000
| PLACE OF DEATH =
}}
{{DEFAULTSORT:Ghale, Gaje}}
[[श्रेणी:नेपालको इतिहास]]
ho28ihnqmsdxvw3q9xfqcgb4t8iqtp1
अगनसिंह राई
0
25015
268081
265865
2026-09-24T23:50:30Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268081
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military person
| honorific_prefix =
| name = अगनसिंह राई
| honorific_suffix = VC
| native_name =
| native_name_lang =
| image = VCAgansingRai.jpg
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = २४ अप्रेल १९२०
| death_date = {{Death date and age|df=yes|2000|05|27|1920|04|24}}
| birth_place = Amsara, [[ओखलढुङ्गा जिल्ला|ओखलढुङ्गा]], [[नेपाल]]
| death_place = [[काठमाडौँ]], नेपाल
| placeofburial =
| placeofburial_label =
| placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nickname =
| birth_name =
| allegiance =
| branch =[[British Indian Army]]<br>[[Indian Army]]
| serviceyears =
| rank = मानार्थ क्याप्टेन
| servicenumber =
| unit = [[5th Royal Gurkha Rifles]]
| commands =
| battles = [[दोस्रो विश्व युद्ध|द्वितीय विश्व युद्ध]]
| battles_label =
| awards = {{plainlist |
* [[File:UK Victoria Cross ribbon bar.svg|30px]] [[भिक्टोरिया क्रस]]
}}
| relations =
| laterwork =
| signature =
| website = <!-- {{URL|example.com}} -->
}}
'''अगनसिंह राई''' [[भिक्टोरिया क्रस]] ( २४ अप्रिल १९२० - २७ मे २००० ) बेलायत या कमनवेल्थमी युद्धमी बहादुरी देखाउने योद्धाहरूले पाउने उच्चतम सम्मान भिक्टोरिया क्रसद्वारा सम्मानित एक [[नेपाली]] [[गोरखाली|गोर्खाली]] हुन् ।
== पृष्ठभूमि ==
उनको नेपालको ओखलढुङ्गा जिल्लाको, अम्सारा गाउँमी जन्म भएको थियो<ref name="TelObit">{{ढाँचा:Cite news|url = http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/military-obituaries/gurkha-obituaries/1366817/Agansing-Rai-VC.html|title = Telegraph Obituary|accessdate = April 4, 2013|location = London|work = The Daily Telegraph|date = 30 May 2000}}</ref>
== थप जानकारी ==
उनले भारतीय सेनामी काम गर्दा मानार्थ क्याप्टेनको उपाधी पाए रे पछि उनको [[काठमाडौँ|काठमाडौँ]]मी देहान्त भयो।
उनी सन् १९४१ मी ब्रिटिस–इन्डिया सैनिकमी भर्ती भए । १९४४ जुन २६ मी बर्माको बिसेनपुरमी शत्रुको गोलाबारीमाझ लडाइँको नेतृत्व अगनसिंहले गरेका थिए । शत्रुको मोर्चामी आक्रमण गरी पराजित गर्ने अदम्य साहस प्रदर्शन गरेवापत उनी सर्वोच्च पदक भीसीबाटी सम्मानित भएका थिए ।
== सन्दर्भ ==
{{Reflist}}
== बाहिरी लिङ्कहरू ==
* [https://web.archive.org/web/20131025031924/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/military-obituaries/gurkha-obituaries/1366817/Agansing-Rai-VC.html Obituary of Agansing Rai, VC, The Daily Telegraph, 30 May 2000]
* [http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article3540858.ece ''Agansing Rai, VC'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816202040/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article3540858.ece |date=2011-08-16 }}, The Times, 30 May 2000. Retrieved on 10 October 2009.
* [http://haynese.winthrop.edu/india/medals/VC/2ASRai.html Agansingh Rai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020615172459/http://haynese.winthrop.edu/india/medals/vc/2ASRai.html |date=15 June 2002 }}
* [http://www.victoriacross.org.uk/ggnepal.htm Burial location of Agansing Rai] "Nepal"
[[श्रेणी:जीवनी]]
b2oot7niadxhk3938dyav0oqwznrvtn
महादेव देसाई
0
25997
268104
264367
2026-09-25T01:40:40Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268104
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Person
| image = Mahadev Desai and Gandhi 2 1939.jpg
| image_size = 250px
| name = महादेव देसाई
| caption = महादेव देसाईं गान्धी सित
| birth_name =
| birth_date = १ जनवरी १८९२ (आयु ५०)
| death_date = [[१५ अगस्त]] [[१९४२]] (५० वर्ष की आयुमी)
| birth_place = [[सूरत]], [[गुजरात]], [[भारत]]
| nationality = [[भारतीय]]
| known_for =स्वतन्त्रताका सेनानी<br />महात्मा गान्धीका सहयोगी वा निजी सचिव
| education = एल एल बी [[कानून]]
| alma_mater = [[गुजरात]]
}}
महादेव हरिभाई देसाई (१ जनवरी १८९२ - १५ अगस्ट १९४२) एक भारतीय स्वतन्त्रता कार्यकर्ता, विद्वान रे लेखक थ्याः। जैलाई महात्मा गान्धीका निजी सचिवका रूपमी चिनिन्छ। उनलाई भौत रूपमी "गान्धीका बोसवेल, गान्धीका सुकरातको प्लेटो, साथै गान्धीका बुद्धको आनन्द" भणिवर वर्णन गरिया छ।<ref>{{cite news|title=Price of Freedom|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?238154|access-date=30 November 2012|newspaper=Outlook|date=15 August 2008|archive-date=7 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407094911/http://www.outlookindia.com/article.aspx?238154}}</ref><ref name="hindu">{{cite news|last=Guha|first=Ramachandra|title=Mahadev ..|url=http://www.hindu.com/mag/2005/10/23/stories/2005102300210300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20060112191452/http://www.hindu.com/mag/2005/10/23/stories/2005102300210300.htm|url-status=dead|archive-date=12 January 2006|access-date=30 November 2012|newspaper=[[The Hindu]]|date=23 October 2005}}</ref>
==शुरुवाती जीवन==
महादेव देसाईको जन्म १ जनवरी १८९२ मी गुजरातको सुरत जिल्लाका सारस गाउँमी एक अनविल ब्राह्मण परिवारमी भयाः थ्योः। देसाई सात वर्षका हुँन्ज्या जमनाबेहनको मृत्यु भयो। १९०५ मी, १३ वर्षको उमेरमी, महादेवको व्याः दुर्गाबेहनसित भयो। उनले सुरत हाई स्कूल रे मुम्बईको एल्फिन्स्टन कलेजमी शिक्षा हासिल अर्या। देसाईले बीए डिग्री हासिल गर्याः, रे सन् १९१३ मी एल.एल.बी. गरेपछा बम्बईको केन्द्रीय सहकारी बैंकमी निरीक्षकका रूपमी जागिर खायाः।
==गान्धीका सहयोगी==
महादेव देसाईले पहिलो पटक सन् १९१५ मी गान्धीलाई भेट्याः थ्याः जब उन उनरो पुस्तक (जोन मोर्लीको अंग्रेजी पुस्तक अन कम्प्रोमाइसको गुजराती अनुवाद) कस्याः प्रकाशित अद्दा भण्ण्या बारेमी सल्लाह लिन उनलाई भेट्टु गयाः थ्याः। देसाई सन् १९१७ मी गान्धीको आश्रममी सामेल भयाः रे दुर्गाबेहन तसै वर्ष उनसित चम्पारण गयाः। उनले १३ नोभेम्बर १९१७ बठे १४ अगस्ट १९४२ सम्म, आफनो मृत्युको अघिल्लो दिन, गान्धीसितको आफनो जीवनको इतिहास लेख्दै एक डायरी बनायाः। सन् १९१९ मी जब औपनिवेशिक सरकारले पञ्जाबमी गान्धीलाई पक्राउ अर्यो, उनले देसाईलाई आफनो उत्तराधिकारी घोषित अर्याः। देसाईलाई पहिलो पटक १९२१ मा पक्राउ गरिएको थियो र एक वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो। [उद्धरण आवश्यक छ] उनी २५ वर्षसम्म गान्धीको निजी सचिव थिए, तर भेरियर एल्विनले उनको बारेमा लेखेझैं, "उनी त्यो भन्दा धेरै बढति थ्याः। उन वास्तवमी गृह रे विदेश सचिव थ्याः। उन सबै कुराको व्यवस्थापन अरन्थ्याः। उनले सबै व्यवस्था गर्थे। उनी कार्यालय, पाहुना घर र भान्छामा समान रूपमा घरमै थिए। उनले धेरै पाहुनाहरूको हेरचाह अरन्थ्या र अवांछित आगन्तुकअनलाई उनबठे हटाइबर गान्धीको जीवनको १० वर्ष बचाएया हनपडन्छ।" राजमोहन गान्धीले महादेव देसाईको बारेमी यस्याः लेख्दान: "प्रभातपूर्वको अनारामी गान्धीहै आगा उठिबर, रे आफना गुरुको भौत समय पछा सिन गइबर, देसाईले गान्धीका दिन तीन फेर बिताया - पइल्लो येको अनुमान अद्दा प्रयासमी, त्यसपछा गान्धीसित बितायाः, रे अन्तमी यसलाई आफना डायरीमी रेकर्ड अद्दाई।
==सन्दर्भअन==
{{reflist}}
==भाईराकडिअन==
* [http://www.samaylive.com/regional-hindi/mp-hindi/100309.html जर्जर अवस्थामी माहात्मा गान्धीको स्मारक]
[[श्रेणी:महात्मा गान्धी]]
[[श्रेणी:महात्मा गान्धी एडिटाथन २०२५]]
[[श्रेणी:महात्मा गान्धी एडिटाथन २०२५ मी बनाया लेखअन]]
hnv0y9ftrqpfjgp8j2gzfe1cb8r9jjn
सगरमाथा चढ्या क्रममी मर्या मान्सुअनको सूची
0
26263
268115
265016
2026-09-25T02:16:58Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268115
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mount Everest North Face.jpg|thumb|alt=A color photo of a mountain covered in snow|सगरमाथाको उत्तरी भाग]]
'''[[सगरमाथा]]''', ८,८४८ मिटर (२,९०९ फिट) मा अवस्थित विश्वको सबै है अग्लो हिमाल हो रे पर्वतारोहीको लागि विशेष मनमोहक शिखर पनि हो। २९६ है बढति मान्सुअनले ये शिखर चढ्या प्रयास गरन्ज्या मृत्यु भयाः छ। सन् १९७७ माई, ये शिखर चढ्या क्रममाई कसैको लै मृत्यु भयाः पुष्टि भयाः थिएन रे तै वर्ष जम्मा दुई जनाले मात्ररी शिखरमाई पुग्या थ्याः।<ref name=record>{{cite web |url=http://www.everesthistory.com/everestsummits/summitsbyyear.htm |title=वर्षको तथ्याङ्क |publisher=एभरेस्ट हिष्ट्रि डटकम |accessdate=२०१५-०७-१० |archive-date=2015-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150720183726/http://www.everesthistory.com/everestsummits/summitsbyyear.htm |url-status=dead }}</ref>
[[हिमपहिरो|हिम पहिरो]], गिरावटका कारण लागेको चोट, ठूलो बरफ थुप्रो भासिएर भएको दुर्घटना, जाडो, तुशारोपण, वा पर्वतमा भएका स्वास्थ्य समस्याहरू प्रमुख अधिकांश मृत्युका कारण हुन्। शवहरूको अवस्थिति पत्ता लगाउन गार्हो हुने हुँदा, ती मृत्युहरूमा विवरण उपलब्ध छैनन्।
यस शिखरको माथिल्लो क्षेत्र मृत्यु क्षेत्रमा अवस्थित छ। "मृत्यु क्षेत्र" एक पर्वतारोहण शब्द हो जुन निश्चित बिन्दु - ८,००० मीटर (२६,००० फिट), वा वायुमण्डीय चापको ३५६ मिलिबार (५.१६ पीसी) भन्दा कम जहाँ अक्सिजन स्तर मानव जीवनलाई बचाइराख्नको लागि पर्याप्त हुदैन। उच्च हिमाली क्षेत्रमा धेरै मृत्युहरू प्रत्यक्ष रूपमा (शरिरले महत्त्वपूर्ण काम गर्न छोडेकाले) वा अप्रत्यक्ष रूपमा (तनावहरूको बिच विभिन्न गलत निर्णय लिएर वा शारीरिक अशक्तताको कारण दुर्घटनामा परेर) प्राय: मृत्यु क्षेत्रको प्रभावका कारण भएको हुन्छ। मृत्यु क्षेत्रमा, मानव शरिरले नयाँ वातावरण अनुसार चल्न वा [[प्राणवायु|अक्सिजन]]को परिपुर्तिका लागि धेरै भन्दा छिटोछिटो गर्न थाल्छ। अक्सिजनको सिलिण्डर विनानै कोही व्यक्ति उक्त क्षेत्रमा गयो भने उसको शरिरले महत्त्वपूर्ण काम गर्न छोड्छ र चेतना गुमाउन पनि सक्छ जसले गर्दा उसको अकालमै मृत्यु पनि हुन सक्छ।<ref name= "Darack p. 153">{{harvnb|Darack|2002|p=153}}</ref><ref name= "Huey pp. 3115–9">{{harvnb|Huey|२००१|pp=३११५–९}}</ref><ref name= "Grocott pp. 140–9">{{harvnb|Grocott|२००९|पृष्ठ=१४०–९}}</ref>
== पृष्ठभूमि ==
[[File:STS058-101-12 2.JPG|thumb|alt=Satellite view with lines showing routes to Everest Summit|सगरमाथाको चुचुरो सम्म पुग्नको लागि बाटाहरू उत्तर (पहेँलो) र दक्षिण (सुन्तला)]]
सगरमाथा आरोहणको लागि सबैभन्दा बढी लोकप्रिय बाटो भनेको दक्षिण र उत्तरको बाटो हो। दक्षिण जुन चाहिँ नेपालबाट हुँदै सगरमाथा सम्म पुग्छ भने उत्तरबाट चीनको तिब्बत सगरमाथा सम्म पुग्दछ।
हिमालमा पहिलो पटक रेकर्ड गरिएको मृत्युमा ७ जना भरिया परेका थिए जसमा उनीहरू [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]मा परि भयानक मृत्युको सिकार भएका थिए।<ref name= "Ortner p. 49">{{harvnb|Ortner|2001|p=४९}}</ref> तिनिहरू १९९२ बेलायती सगरमाथा अभियानमा समावेश थिए। सन् १९२१ को सामारिक पर्यवेक्षणको सुरू तिर सगरमाथा चढ्ने बाटोमा दुईजनाको मृत्यु भएको थियो जसमा एक अज्ञात भरिया र [[हृदयघात]] पिडित डाक्टर एएम केलास रहेका थिए।<ref name= "Ortner p. 49" /><ref name= "Ortner p. 31">{{harvnb|Ortner|2001|p=३१}}</ref>
सगरमाथा आरोहण गर्नु भनेको सिकारु पर्वतारोहीहरूका लागि खतरनाक मानिन्छ तर यसमा केही चढेका अनुभव पर्वतारोहीहरू पनि मृत्यु भएको तथ्याङ्क रहेको छ। [[बाबु छिरी शेर्पा]]ले दश पटक सगरमाथा चढिसकेका छन्, र सन् १९९९ मा सगरमाथाको शिखरमा २० घण्टा बिताएर त्यतिबेलाको नयाँ किर्तीमानी पनि कायम गरेका थिए।<ref name="Handwerk p.">{{harvnb|Handwerk|2002}}</ref> उनले एक हप्तामै दुई पटक सगरमाथा आरोहण गरी किर्तीमानी कायम गरेका थिए जसमा उनले सगरमाथाको आधार शिविरबाट १६ घण्टा ५६ मिनेटमै शिखरमा पुग्न सफल भएका थिए। <ref name="Handwerk p." />
उनको सन् २००१ मा नजिकैको दोस्रो शिविरबाट खसेर मृत्यु भएको थियो। सन् १९९६ मा अनुभवी सहयोगी रब हलले पनि खसेकै कारण ज्यान गुमाएका थिए। उनी ५ पटक सगरमाथा सफल आरोहण गर्ने पहिलो गैर-शेर्पा थिए।
[[File:Green_Boots.jpg|thumb|हरियो जुत्ताका साथ, सेवाङ्ग पारिजरको मृत शरिर <ref name=Paljor>{{cite web|url=http://www.bbc.com/future/story/20151008-the-tragic-story-of-mt-everests-most-famous-dead-body |title= सगरमाथामा प्रख्यात मृत शरिर |publisher=बिबिसी |accessdate=२०१९-०३-२६}}</ref> |upright=1.25]]
११ मे १९९६ मा सगरमाथामा घटेको प्रकोप प्रख्यात धटना मध्ये एक थियो जसमा उक्त हिमालको आरोहण गर्ने क्रममा ८ जनाले ज्यान गुमाउनु परेको थियो। उक्त वर्ष भरी सगरमाथा चढ्ने क्रममा १५ जनाले ज्यान गुमाएमा थिए जसले गर्दा उक्त वर्ष घातक सावित भएको थियो। उक्त प्रकोपले व्यापक चर्चा पाएको थियो र त्यसको बारेमा धेरै पटक लेखिएको थियो। उक्त घटनाको बारेमा जोन क्राकउरले इण्टु थिन एयर र एनाटोली बौक्रिभले द क्लाइम्ब नामक बेग्लाबेग्लै पुस्तक लेखेका थिए। उनीहरू दुई जनानै सो घटना घटेको बेलामा सगरमाथामै थिए र उक्त पुस्तक मार्फत ती दुई जना पर्वतारोहीहरूले सम्पूर्ण प्रकोपको जानकारी सार्वजनिक गरेका थिए। कौतूहलपुर्वक, सन् १९९६ तथ्याङ्किय रूपमा सगरमाथा आरोहीहरूका लागि सुरक्षित वर्ष मानिएको थियो। सन् १९९६ भन्दा अघि, ४ जना आरोहीहरू मध्ये एक जनाको सगरमाथा चढ्ने क्रममा मृत्यु भएको थियो। सन् १९९६ मा धेरै जनाले सगरमाथा चढ्न प्रयास गरेको एक तथ्याङ्कले देखाएको छ र सन् १९९६ को तथ्याङ्कले ७ जना मध्ये एक जनाको मृत्यु भएको देखाएको छ।<ref name= "Krakauer p. 274">{{harvnb|Krakauer|1997|p=274}}</ref>
सन् २०१४ र २०१५ मा, सगरमाथामा घटेको घटनामा परि एक दर्जन भन्दा बढिले ज्यान गुमाएका थिए। परिणामस्वरूप, दक्षिण वा नेपालको बाटो हुँदै सगरमाथा चढ्नेको सङ्ख्या एकदमै कम थियो र सन् २०१५ मा एकजानले पनि सगरमाथा आरोहण गरेका थिएनन्। १८ अप्रिल २०१४ मा, सगरमाथाको आधार शिविरमा आएको [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]मा परि १६ जना शेर्पाहरूको मृत्यु भएको थियो।<ref>{{Cite news
| title = Everest avalanche kills at least 12 Sherpa guides
| publisher = बीबीसी समाचार
| url = https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-27075638
| date = अप्रिल १८, २०१४ | access-date = अप्रिल १८, २०१४
}}</ref><ref name=NYT>{{Cite news
| title = Deadliest Day: Sherpas Bear Everest's Risks
| author1 = एलेन ब्यारी
| author2 = ग्राम बोउलेट
| newspaper = द न्यू योर्क टाइम्स
| url = https://www.nytimes.com/2014/04/19/world/asia/fatal-avalanche-on-mount-everest.html
| date = अप्रिल १८, २०१४ | access-date = अप्रिल १८, २०१४
}}</ref><ref name=eKantipur>{{Cite news
| title = Everest avalanche: Search mission called off citing 'too much risk'
| publisher = कान्तिपुर प्रकाशन
| url = http://www.ekantipur.com/2014/04/20/fullnews/everest-avalanche-search-mission-called-off-citing-too-much-risk/388536.html
| date = अप्रिल २०, २०१४
| access-date = अप्रिफ २०, २०१४
| archive-date = 2015-04-02
| archive-url = https://web.archive.org/web/20150402174940/http://www.ekantipur.com/2014/04/20/fullnews/everest-avalanche-search-mission-called-off-citing-too-much-risk/388536.html
}}</ref> ठ्याक्कै एक वर्ष पछि, १२ वैशाख २०७२ मा, सगरमाथाको आधार शिविरमा आएको [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]मा परि १९ जनाको मृत्यु भएको थियो। लगत्तै आएको ७.८ रेक्टर स्केलको [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|महाभूकम्प]]मा परि [[नेपाल]] ९,००० जनाको मृत्यु भएको थियो भने २३,००० जना घाइते भएका थिए।<ref name="Reuters 2015">{{Cite news
| title = Quake triggers Everest avalanche, reports say 18 killed
| agency = रोयटर्स
| url = https://www.reuters.com/article/2015/04/25/us-quake-nepal-everest-idUSKBN0NG0AJ20150425
| access-date = मे ६, २०१५
| newspaper = रोयटर्स
| date = अप्रिल २५, २०१५
| archive-date = 2015-04-27
| archive-url = https://web.archive.org/web/20150427235240/http://www.reuters.com/article/2015/04/25/us-quake-nepal-everest-idUSKBN0NG0AJ20150425
}}</ref><ref name="Independent 2015">{{Cite news
| title = Mount Everest casualties reach 17 with unknown number still missing after devastating Nepal earthquake
| newspaper = द इण्डिपेण्डेण्ड
| url = https://www.independent.co.uk/news/world/asia/nepal-earthquake-leaves-eight-everest-climbers-dead-and-unknown-number-missing-10203733.html
| access-date = मे ६, २०१५
}}</ref><ref name="HP EQ">{{Cite web
| title = Avalanche Survivors Recount Terror On Mount Everest After Earthquake Struck
| author = विनाज गुरुवाचार्य
| url = http://www.huffingtonpost.com/2015/04/26/mount-everest-avalanche-survivors_n_7145982.html
| date = अप्रिल २६, २०१५ | access-date = अप्रिल २६, २०१५
}}</ref> यो सगरमाथाकै इतिहासमा एक दुखद क्षण थियो र खराब दिन पनि मानिएको छ।
== पीडितहरू (मृत्यु भएका मानिसहरू) ==
{| class="wikitable sortable"
|-
!'''क्रम सङ्ख्या'''
! नाम
! मिति
!! align="center"| {{abbr|उमेर|Age at time of death}}
!! align="center"| अभियान
! राष्ट्रियता
! मृत्युको कारण
! स्थान
!! align="center" class=unsortable|{{abbr|स्रोतहरू|References}}
|-
|१<!-- १ -->
| दोर्जे
| {{sort|१९२२-०६-०७| जुन ७, १९२२}}
|
| rowspan=7|[[सन् १९२२ को बेलायती सगरमाथा अभियान]]
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलभन्दा तल}}
|<ref name= "Ortner p. 49"/>
|-
|२<!-- २ -->
| लाक्पा
| {{sort|१९२२-०६-०७| जुन ७, १९२२}}
|
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलभन्दा तल}}
|<ref name="Ortner p. 49" />
|-
|३<!-- ३ -->
| नोर्बु
| {{sort|१९२२-०६-०७| जुन ७, १९२२}}
|
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलभन्दा तल}}
|<ref name= "Ortner p. 49" />
|-
|४<!-- ४ -->
| पासाङ
| {{sort|१९२२-०६-०७| जुन ७, १९२२}}
|
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलभन्दा तल}}
|<ref name= "Ortner p. 49" />
|-
|५<!-- ५ -->
| पेमा
| {{sort|१९२२-०६-०७| जुन ७, १९२२}}
|
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलभन्दा तल}}
|<ref name= "Ortner p. 49" />
|-
|६<!-- ६ -->
| सङ्गे
| {{sort|१९२२-०६-०७| जुन ७, १९२२}}
|
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलभन्दा तल}}
|<ref name= "Ortner p. 49" />
|-
|७<!-- ७ -->
| टेम्बा
| {{sort|१९२२-०६-०७| जुन ७, १९२२}}
|
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[हिमपहिरो|हिम पहिरो]]
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलभन्दा तल}}
|<ref name= "Ortner p. 49" />
|-
|८<!-- ८ -->
| {{sortname|मान|बहादुर|nolink=1}}
| {{sort|१९२४-०५-१३| मे १३, १९२४}}
|
| rowspan=4|[[सन् १९२४ को बेलायती सगरमाथा अभियान]]
| {{झण्डा|नेपाल}}
| [[न्युमोनिया|निमोनिया]]
| {{sort|Rongbuk B.C.|Above Rongbuk B.C.}}
|<ref name= "Ortner p. 49" /><ref name= "Unsworth p. ५८६">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=५८६}}</ref>
|-
|९<!-- ९ -->
| style="white-space: nowrap;"| {{sortname|[[Lance-Naik]]|Shamsherpun|nolink=1}}
| {{sort|१९२४-०५-१७| मे १७, १९२४}}
|
| {{झण्डा|नेपाल}}
| Brain hemorrhage
| {{sort|Rongbuk B.C.|Above Rongbuk B.C.}}
|<ref name= "Ortner p. 49" /><ref name= "Unsworth p. ५८६" />
|-
|१०<!-- १० -->
| {{sortname|Andrew|Irvine|Andrew Irvine (mountaineer)}}
| {{sort|१९२४-०६-०९| जुन ९, १९२४}}
| २२
| {{nowrap|{{झण्डा|संयुक्त अधिराज्य}}}}
| Disappeared; body never found; cause of death unknown
| N.E. Ridge
|<ref name= "Ortner p. 49" />
|-
|११<!-- ११ -->
| {{sortname|George|Mallory|George Mallory}}
| {{sort|१९२४-०६-०९| जुन ९, १९२४}}
| ३७
| {{झण्डा|संयुक्त अधिराज्य}}
| Disappeared; body found in १९९९; evidence suggests Mallory died from being accidentally struck by his ice axe following a fall.
| N.E. Ridge
|<ref name= "Ortner p. 49" />
|-
|१२<!-- १२ -->
| {{sortname|Maurice|Wilson|मौरिस विल्सन}}
| {{sort|१९३४-०५-३१| मे ३१, १९३४}}
| ३६
| [[Maurice Wilson#Attempts on Everest|Solo Expedition]]
| {{झण्डा|संयुक्त अधिराज्य}}
| Body found १९३५; cause of death possibly exhaustion, exposure or starvation.
| [[Rongbuk Glacier|East Rongbuk Glacier]]
|<ref name= "Unsworth p. २४४">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=२४४}}</ref>
|-
|१३<!-- १३ -->
| {{sortname|Dorje|Mingma|nolink=1}}
| {{sort|१९५२-१०-३१| अक्टोबर ३१, १९५२}}
|
|[[Swiss Expedition]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| Lhotse Face
|<ref name= "Unsworth p. २९३">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=२९३}}</ref>
|-
|१४<!-- १४ -->
| {{sortname|Wang|Ji|nolink=1}}
| {{sort|१९६०-०४-११| अप्रिल ११, १९६०}}
|
|rowspan=3 |[[१९६० Chinese Mount Everest expedition|Chinese Expedition Northern Slope]]
| {{flagcountry|China}}
| Mountain sickness
|
|<ref name="auto">{{harvnb|Clyde|२००८}}</ref><ref name="everestnews२००४ p.">{{harvnb|everestnews२००४|२००४}}</ref>
|-
|१५<!-- १५ -->
| {{sortname|Shao|Shi-Ching|nolink=1}}
| {{sort|१९६०-०४-२९| २९ अप्रिल १९६०}}
|
| {{flagcountry|China}}
|
| N.E. Ridge
|<ref name="auto" /><ref name="everestnews२००४ p." />
|-
|१६<!-- १६ -->
| {{sortname|Nawang|Tshering|nolink=1}}
| {{sort|१९६२-०४-२८| २८ अप्रिल १९६२}}
|
| {{flagcountry|NEP}}
|
| ल्होत्से मुख
|<ref name= "Kohli p. xvi">{{harvnb|Kohli|२०००|p=xvi}}</ref>
|-
|१७<!-- १७ -->
| {{sortname|Jake|Breitenbach|nolink=1}}
| {{sort|१९६३-०३-२३| २३ मार्च १९६३}}
|२७
| Norman Dyhrenfurth's American Mount Everest Expedition
| {{flagcountry|USA}}
| Crushed under [[serac]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Hornbein p. १२">{{harvnb|Hornbein|१९९८|p=1२}}</ref><ref name= "Fisher p. २६">{{harvnb|Fisher|१९९०|p=2६}}</ref><ref name= "Potterfield-Hornbein p. १४९">{{harvnb|Potterfield|Hornbein|२००३|p=1४९}}</ref>
|-
|१८<!-- १८ -->
| {{sortname|Ma|Gao-shu|nolink=1}}
| {{sort|१९६६-०५-०१| १ मे १९६६}}
|
| Chinese Everest Expedition
| {{flagcountry|China}}
| झर्नु
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="everestnews२००४ p." /><ref name="adventurestats.com p.">{{harvnb|adventurestats.com|२०११}}</ref>
|-
|१९<!-- १९ -->
| {{sortname|Phu|Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९६९-१०-१८| १८ अक्टोबर १९६९}}
|
| Japanese Everest Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु into a [[crevasse]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Unsworth p. ७०१">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=७०१}}</ref>
|-
|२०<!-- २० -->
| {{sortname|Nima|Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९७०-०४-०५| ५ अप्रिल १९७०}}
|
|rowspan=7 |[[१९७० Everest Disaster|Japanese Skiing Expedition]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Unsworth p. ३९८">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=३९८}}</ref>
|-
|२१<!-- २१ -->
| {{sortname|Kunga|Norbu|nolink=1}}
| {{sort|१९७०-०४-०५| ५ अप्रिल १९७०}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
|
|<ref name= "Unsworth p. ३९८" />
|-
|२२<!-- २२ -->
| {{sortname|Mima|Norbu|nolink=1}}
| {{sort|१९७०-०४-०५| ५ अप्रिल १९७०}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Unsworth p. ३९८" />
|-
|२३<!-- २३ -->
| {{sortname||Pasang|nolink=1}}
| {{sort|१९७०-०४-०५| ५ अप्रिल १९७०}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Unsworth p. ३९८" />
|-
|२४<!-- २४ -->
| {{sortname|Kami|Tshering|nolink=1}}
| {{sort|१९७०-०४-०५| ५ अप्रिल १९७०}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Unsworth p. ३९८" />
|-
|२५<!-- २६ -->
| {{sortname|Kyak|Tsering|nolink=1}}
| {{sort|१९७०-०४-०९| ९ अप्रिल १९७०}}
| ३६
| {{flagcountry|Nepal}}
| "by fall of seracs"
| ५५२५ m
|<ref name="Himalayan Club p.">{{harvnb|Himalayan Club|१९७०|p=1०४}}</ref>
|-
|२६<!-- २७ -->
| {{sortname|Kiyoshi|Narita|nolink=1}}
| {{sort|१९७०-०४-२१| २१ अप्रिल १९७०}}
|
| {{flagcountry|Japan}}
| हृदयघात
| ६१५०m
|<ref name= "Chopra p. १२४">{{harvnb|Chopra|१९८८|p=१२४}}</ref>
|-
|२७<!-- २८ -->
| {{sortname|Harsh|Vardhan|Harsh Vardhan Bahuguna}}
| {{sort|१९७१-०४-१८| १८ अप्रिल १९७१}}
|
| International Expedition of १९७१
| {{flagcountry|India}}
| Succumbed after falling and being suspended above a crevasse during a blizzard
| ६९००m
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२८<!-- २९ -->
| {{sortname|Tony|Tighe|nolink=1}}
| {{sort|१९७२-११-१६| १६ नोभेम्बर १९७२}} <!-- Questionable date of death, seems to be date of story -->
|
| Mt. Qomolangma expedition
| {{flagcountry|Australia}}
| Crushed under [[serac]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Yang p.">{{harvnb|Yang|२००९}}</ref><ref name= "McDonald p. ११८">{{harvnb|McDonald|२००५|p=११८}}</ref>
|-
|२९<!-- ३० -->
| {{sortname|Jangbu||nolink=1}}
| {{sort|१९७३-१०-१२| १२ अक्टोबर १९७३}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| S.W. Face
|<ref name="Summit p.">{{harvnb|Summit|१९७३}}</ref>
|-
|३०<!-- ३१ -->
| {{sortname|Gérard|Devouassoux|nolink=1}}
| {{sort|१९७४-०९-०९| सेप्टेम्बर ९, १९७४}}
|
|rowspan=6 | [[१९७४ Everest Disaster|फ्रान्सेली West Ridge Direct expedition]]
| {{flagcountry|France}}
| हिम पहिरो
| ६४००m
|<ref name="everesthistory.com p.">{{harvnb|everesthistory.com|२०११}}</ref>
|-
|३१<!-- ३२ -->
| {{sortname|Pemba|Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९७४-०९-०९| सेप्टेम्बर ९, १९७४}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ६४००m
|<ref name="everesthistory.com p." />
|-
|३२<!-- ३३ -->
| {{sortname|Lhakpa||nolink=1}}
| {{sort|१९७४-०९-०९| सेप्टेम्बर ९, १९७४}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ६४००m
|<ref name="everesthistory.com p." />
|-
|३३<!-- ३४ -->
| {{sortname|Nawang|Lutuk|nolink=1}}
| {{sort|१९७४-०९-०९| सेप्टेम्बर ९, १९७४}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ६४००m
|<ref name="everesthistory.com p." />
|-
|३४<!-- ३५ -->
| {{sortname|Nima|Wangchu|nolink=1}}
| {{sort|१९७४-०९-०९| सेप्टेम्बर ९, १९७४}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ६४००m
|<ref name="everesthistory.com p." />
|-
|३५<!-- ३६ -->
| {{sortname|Sanu|Wongal|nolink=1}}
| {{sort|१९७४-०९-०९| सेप्टेम्बर ९, १९७४}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ६४००m
|<ref name="everesthistory.com p." />
|-
|३६<!-- ३७ -->
| {{sortname|Wu|Zhuong Yue|nolink=1}}
| {{sort|१९७५-०५-०४| मे ४, १९७५}}
|
|
| {{flagcountry|China}}
| Exhaustion, fall
| ८५००m
|<ref name= "Unsworth pp. ६१४-६१५">{{harvnb|Unsworth|१९८९|pp=6१४–६१५}}</ref>
|-
|३७<!-- ३८ -->
| {{sortname|Mick |Burke|Mick Burke (mountaineer)}}
| {{sort|१९७५-०९-२६| सेप्टेम्बर २६, १९७५}}
| ३४
| [[१९७५ British Mount Everest Southwest Face expedition|Bonington's १९७५ Everest expedition]]
| {{flagcountry|UK}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
| शिखर नजिक
|<ref name= "New York Times p. २६">{{harvnb|New York Times|१९७५|p=2६}}</ref><ref>{{Cite web
| title = Mountain Heritage Trust
| url = http://www.mountain-heritage.org/entity.php?ID=1३२
| access-date = मे ६, २०१५
}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|३८<!-- ३९ -->
| {{sortname|Terry|Thompson|nolink=1}}
| {{sort|१९७६-०४-१०| अप्रिल १०, १९७६}}
|
| British-Nepal Army Everest Expedition
| {{flagcountry|UK}}
| हिमनदीको ठुलो चिरोभित्र झर्नु
| दोस्रो आधार शिविर
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|३९<!-- ४० -->
| {{sortname|Dawa|Nuru|nolink=1}}
| {{sort|१९७८-०४-१८| अप्रिल १८, १९७८}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिमनदीको ठुलो चिरोभित्र झर्नु
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|४०<!-- ४१ -->
| {{sortname|Shi|Ming-ji|nolink=1}}
| {{sort|१९७८-०४-१८| अप्रिल १८, १९७८}}
|
| Chinese Iranian Expedition
| {{flagcountry|China}}
| हिमनदीको ठुलो चिरोभित्र झर्नु
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|४१<!-- ४२ -->
| {{sortname|Ang|Phu|nolink=1}}
| {{sort|१९७९-०५-१६| मे १६, १९७९}}
|
| Yugoslavian Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|४२<!-- ४३ -->
| {{sortname|Ray |Genet|Ray Genet}}
| {{sort|१९७९-१०-०२| अक्टोबर २, १९७९}}
| ४८
|rowspan=2 | Gerhard Schmatz German Expedition
| {{flagcountry|US}}
| अनावृति, थकाई
| ८४००m S.E. Ridge
|<ref name= "Wilson p. १">{{harvnb|Wilson|१९७९|p=1}}</ref>
|-
|४३<!-- ४४ -->
| {{sortname|Hannelore |Schmatz|Hannelore Schmatz}}
| {{sort|१९७९-१०-०२| अक्टोबर २, १९७९}}
| ३९
| {{Flag|West Germany}}
| अनावृति, थकाई
| ८४००m S.E. Ridge
|<ref name="Wilson p. १" />
|-
|४४<!-- ४५ -->
| {{sortname|Wang|Hong-bao|nolink=1}}
| {{sort|१९७९-१०-१२| अक्टोबर १२, १९७९}}
|
|rowspan=3 | Japanese Alpine Club reconnaissance expedition
| {{flagcountry|China}}
| हिम पहिरो
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलको मुनी}}
|<ref name= "Unsworth p. Snippet">{{harvnb|Unsworth|१९९१|p=[https://www.google.com/#hl=en&safe=off&q=%22While+6+climbers+were+approaching+the+North+Col+on+12+अक्टोबर%22&gs_sm=e&gs_upl=703l2644l0l3205l3l3l0l0l0l1l1010l1975l6-1.1l2l0&um=1&ie=UTF-8&tbo=u&tbm=bks&source=og&sa=N&tab=wp&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.r_cp.&fp=e746782db1111f91&biw=1280&bih=632 Snippet]}}</ref>
|-
|४५<!-- ४६ -->
| {{sortname|Lou|Lan|nolink=1}}
| {{sort|१९७९-१०-१२| अक्टोबर १२, १९७९}}
|
| {{flagcountry|China}}
| हिम पहिरो
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलको मुनी}}
|<ref name= "Unsworth p. Snippet" />
|-
|४६<!-- ४७ -->
| {{sortname|Nima|Thaxi|nolink=1}}
| {{sort|१९७९-१०-१२| अक्टोबर १२, १९७९}}
|
| {{flagcountry|China}}
| हिम पहिरो
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलको मुनी}}
|<ref name= "Unsworth p. Snippet" />
|-
|४७<!-- ४८ -->
| {{sortname|Akira|Ube|nolink=1}}
| {{sort|१९८०-०५-०२| मे २, १९८०}}
| ३१
| Japanese Alpine Society Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| हिम पहिरो
| ७९००m North Face (Hornbein Couloir)
|<ref name= "Associated Press p. २१">{{harvnb|Associated Press|१९८०|p=२१}}</ref>
|-
|४८<!-- ४९ -->
| {{sortname|Nawang|Kersang|nolink=1}}
| {{sort|१९८०-०९-०६| सेप्टेम्बर ६, १९८०}}
|
|rowspan=2 | Italian Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Unsworth p. ६०७">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६०७}}</ref>
|-
|४९<!-- ५० -->
| {{sortname|Mario|Piana|nolink=1}}
| {{nowrap|{{sort|१९८०-०९-२२| सेप्टेम्बर २२, १९८०}}}}
|
| {{flagcountry|Italy}}
| Crushed under [[serac]]
| Lhotse Face
|<ref name= "Reuter p. ३">{{harvnb|Reuter|१९८०|p=३}}</ref>
|-
|५०<!-- ५१ -->
| {{sortname|Noboru|Takenaka|nolink=1}}
| {{sort|१९८१-०१-१२| जनवरी १२, १९८१}}
| २८
| Japanese Winter Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| झर्नु
| ६९००m W. Cwm
|<ref name= "Wire Service Reports p. २">{{harvnb|Wire Service Reports|१९८१|p=२}}</ref>
|-
|५१<!-- ५२ -->
| {{sortname|Marty |Hoey|Marty Hoey}}
| {{sort|१९८२-०५-१५| मे १५, १९८२}}
| ३०
| Whittaker American Expedition
| {{flagcountry|USA}}
| झर्नु
| ८०००m
|<ref name="TIME p.">{{harvnb|TIME|१९८२}}</ref>
|-
|५२<!-- ५३ -->
| {{sortname|Peter |Boardman|Peter Boardman}}
| {{sort|१९८२-०५-१७| मे १७, १९८२}}
| ३१
|rowspan=2 | British Mount Everest Expedition
| {{flagcountry|UK}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
| North-East Ridge (approx. ८२००m)
|<ref name="Unsworth p. ७०१" /><ref name= "Associated Press १९८२ p. २">{{harvnb|Associated Press|१९८२ जुन|p=२}}</ref>
|-
|५३<!-- ५४ -->
| {{sortname|Joe|Tasker|Joe Tasker}}
| {{sort|१९८२-०५-१७| मे १७, १९८२}}
| ३३
| {{flagcountry|UK}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
| North-East Ridge (approx. ८२००m)
|<ref name= "Associated Press १९८२ p. २" /><ref name= "Associated Press १९८२ p. ५">{{harvnb|Associated Press|१९८२|p=५}}</ref>
|-
|५४<!-- ५५ -->
| {{sortname|Ang|Chuldim|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-०८-३१| अगष्ट ३१, १९८२}}
| २०
|rowspan=4 | Bill मार्च Canadian Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Reuter१९८२ p. ३">{{harvnb|Reuter|१९८२|p=३}}</ref>
|-
|५५<!-- ५६ -->
| {{sortname|Dawa|Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-०८-३१| अगष्ट ३१, १९८२}}
| ४२
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Reuter१९८२ p. ३" />
|-
|५६<!-- ५७ -->
| {{sortname|Pasang|Sona|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-०८-३१| अगष्ट ३१, १९८२}}
| ३८
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Reuter१९८२ p. ३" />
|-
|५७<!-- ५८ -->
| {{sortname|Blair|Griffiths|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-०९-०२| सेप्टेम्बर २, १९८२}}
| ३३
| {{flagcountry|Canada}}
| Crushed under [[serac]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Patterson p. ९४">{{harvnb|Patterson|२००६|p=९४}}</ref>
|-
|५८<!-- ५९ -->
| {{sortname|Lhakpa|Tshering|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-०९-२७| सेप्टेम्बर २७, १९८२}}
|
|rowspan=2 | Spanish Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| Internal hemorrhage
| ६७७०m
|<ref name= "Unsworth pp. ६१४-६१५" />
|-
|५९<!-- ६० -->
| {{sortname|Nima|Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-१०-१४| अक्टोबर १४, १९८२}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ८३००m W ridge
|<ref name= "Youth Hostels Association p. ii">{{harvnb|Youth Hostels Association|१९८३|p=ii}}</ref>
|-
|६०<!-- ६१ -->
| {{sortname|Yasuo|Kato|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-१२-२८| डिसेम्बर २८, १९८२}}
| ३३
|rowspan=2 | Japanese Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| rowspan=2|Disappearance (likely accidental death during climb)
| शिखर नजिक
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" /><ref name= "Associated Press १९८२ p. ५" />
|-
|६१<!-- ६२ -->
| {{sortname|Toshiaki|Kobayashi|nolink=1}}
| {{sort|१९८२-१२-२८| डिसेम्बर २८, १९८२}}
|
| {{flagcountry|Japan}}
| शिखर नजिक
|<ref name="Associated Press १९८२ p. ५" />
|-
|६२<!-- ६३ -->
| {{sortname|Hironobu|Kamuro|nolink=1}}
| {{sort|१९८३-१०-०८| अक्टोबर ८, १९८३}}
|
|rowspan=3 | Japanese Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| झर्नु
| शिखर नजिक
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|६३<!-- ६४ -->
| {{sortname|Pasang|Temba|nolink=1}}
| {{sort|१९८३-१०-०८| अक्टोबर ८, १९८३}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ८६००m SE Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" /><ref name= "Unsworth pp. ६१४-६१५" />
|-
|६४<!-- ६५ -->
| {{sortname|Hiroshi|Yoshino|nolink=1}}
| {{sort|१९८३-१०-०९| अक्टोबर ९, १९८३}}
|
| {{flagcountry|Japan}}
| झर्नु
| शिखर नजिक
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|६५<!-- ६६ -->
| {{sortname|Ang|Rinji|nolink=1}}
| {{sort|१९८४-०३-२६| मार्च २६, १९८४}}
|
| भारतीय पर्वतारोहण दल
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name= "Unsworth pp. ६१४-६१५" />
|-
|६६<!-- ६७ -->
| {{sortname|Tony|Swierzy|nolink=1}}
| {{sort|१९८४-०४-०३| अप्रिल ३, १९८४}}
| २७
| Micheal Lane British North Face Expedition
| {{flagcountry|UK}}
| हिम पहिरो
| ६२३८m
|<ref name= "Associated Press p. ४२">{{harvnb|Associated Press|१९८४|p=4२}}</ref>
|-
|६७<!-- ६८ -->
| {{sortname|Hristo Ivanov |Prodanov|Hristo Prodanov}}
| {{sort|१९८४-०४-२१| अप्रिल २१, १९८४}}
| ४०
| Bulgarian West Face Expedition
| {{flagicon|Bulgaria|१९७१}} [[People's Republic of Bulgaria|Bulgaria]]
| Disappearance (likely accidental death during descent)
| ८५००m West Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|६८<!-- ६९ -->
| {{sortname|Fred|From|nolink=1}}
| {{sort|१९८४-१०-०९| अक्टोबर ९, १९८४}}
| २८
|rowspan=3 | Australian-New Zealand Expedition
| {{flagcountry|Australia}}
| झर्नु
| ८०००m
|<ref name= "Sydney Morning Herald p. १">{{harvnb|Sydney Morning Herald|१९८४|p=1}}</ref><ref name="hillary-ghost">{{Cite book
| title = In the Ghost Country: A Lifetime Spent on the Edge
| last1 = Hillary | first1 = Peter
| last2 = Elder | first2 = John
| publisher = Simon and Schuster
| pages = ३७–३९
| via = Google Books
| url = https://books.google.com/?id=cdNl२T३४vD४C&pg=PA३८&lpg=PA३८&dq=Craig+Nottle#v=onepage&q=Craig%२०Nottle&f=false
| date = २००३ | access-date = मे १, २०१५
| isbn = 9780743243698
}}</ref>
|-
|६९<!-- ७० -->
| {{sortname|Craig|Nottle|nolink=1}}
| {{sort|१९८४-१०-०९| अक्टोबर ९, १९८४}}
| २३
| {{flagcountry|Australia}}
| झर्नु
| ८०००मी
|<ref name= "Sydney Morning Herald p. १" /><ref name="hillary-ghost" />
|-
|७०<!-- ७१ -->
| {{sortname|Jozef |Psotka|Jozef Psotka}}
| {{sort|१९८४-१०-१६| अक्टोबर १६, १९८४}}
| ५०
| {{flagcountry|Czechoslovakia}}
| झर्नु
| शिखर नजिक
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|७१<!-- ७२ -->
| {{sortname|Ang |Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९८४-१०-२४| अक्टोबर २४, १९८४}}
| ३५
|rowspan=2 | Mission to recover body of [[Hannelore Schmatz]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ८४००m S.E. Ridge
|
|-
|७२<!-- ७३ -->
| {{sortname|Yogendra Bahadur |Thapa|nolink=1}}
| {{sort|१९८४-१०-२४| अक्टोबर २४, १९८४}}
| ३६
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ८४००m S.E. Ridge
|
|-
|७३<!-- ७४ -->
| {{sortname|Juanjo|Navarro|nolink=1}}
| {{sort|१९८५-०५-१२| मे १२, १९८५}}
|
| [[Basque people|Basque]] Expedition
| {{flagcountry|Spain}}
| झर्नु
| ७३००m
|<ref name= "Unsworth p. ६९९">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६९९}}</ref>
|-
|७४<!-- ७५ -->
| {{sortname|Shinichi|Ishii|nolink=1}}
| {{sort|१९८५-०९-१७| सेप्टेम्बर १९, १९८५}}
|
| Japanese Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| हिम पहिरो
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलको मुनी}}
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" />
|-
|७५<!-- ७६ -->
| {{sortname|Kiran Inder|Kumar|nolink=1}}
| {{sort|१९८५-१०-०७| अक्टोबर ७, १९८५}}
| ४०
|rowspan=5 | भारतीय पर्वतारोहण दल
| {{flagcountry|India}}
| झर्नु
| ७९८६m
|<ref name= "Thomson Living Media p. ७४">{{harvnb|Thomson Living Media|१९८५|p=7४}}</ref>
|-
|७६<!-- ७७ -->
| {{sortname|Jai|Bahugana|nolink=1}}
| {{sort|१९८५-१०-११| अक्टोबर ११, १९८५}}
|
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| South Col
|<ref name= "Unsworth p. ६२२" />
|-
|७७<!-- ७८ -->
| {{sortname|Ranjeet Singh|Bakshi|nolink=1}}
| {{sort|१९८५-१०-११| अक्टोबर ११, १९८५}}
|
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| South Col
|<ref name= "Unsworth p. ६२२">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६२२}}</ref>
|-
|७८<!-- ७९ -->
| {{sortname|Vijay Pal Singh|Negi|nolink=1}}
| {{sort|१९८५-१०-११| अक्टोबर ११, १९८५}}
| २८
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| South Col
|<ref name= "Thomson Living Media p. ७४" /><ref name= "Unsworth p. ६२२" />
|-
|७९<!-- ८० -->
| {{sortname|M.U. Bhaskar|Rao|nolink=1}}
| {{sort|१९८५-१०-११| अक्टोबर ११, १९८५}}
|
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| South Col
|<ref name= "Unsworth p. ६२२" />
|-
|८०<!-- ८१ -->
| {{sortname|Víctor Hugo|Trujillo|nolink=1}}
| {{sort|१९८६-०८-१६| अगष्ट १६, १९८६}}
| २२
|
| {{flagcountry|Chile}}
| हिम पहिरो
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलको मुनी}}
|<ref name="Bell p.">{{harvnb|Bell|१९८६}}</ref>
|-
|८१<!-- ८२ -->
| Simon Burkhardt
| {{sort|१९८६-०९-२८| सेप्टेम्बर २८, १९८६}}
| ५२
|rowspan=3 | Eiselin Sports Expedition
| {{flagcountry|Switzerland}}
| हिम पहिरो
| ७३१५m
|<ref name= "The Spokesman-Review p. ३७">{{harvnb|The Spokesman-Review|१९८६|p=३७}}</ref>
|-
|८२<!-- ८३ -->
| {{sortname||Gyalu|nolink=1}}
| {{sort|१९८६-१०-०४| अक्टोबर ४, १९८६}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| Crushed under [[serac]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="The Spokesman-Review p. ३७" />
|-
|८३<!-- ८४ -->
| {{sortname|Dawa|Norbu|nolink=1}}
| {{sort|१९८६-१०-१७| अक्टोबर १७, १९८६}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| {{sort|North Col|उत्तरी कोलको मुनी}}
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|८४<!-- ८५ -->
| {{sortname|Tsuttin|Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९८७-०१-३०| जनवरी ३०, १९८७}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ७७००m
|<ref name= "Unsworth p. ६२७">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६२७}}</ref>
|-
|८५<!-- ८६ -->
| {{sortname|Roger|Marshall|nolink=1}}
| {{sort|१९८७-०५-२१| मे २१, १९८७}}
| ४५
|
| {{flagcountry|Canada}}
| Disappearance (likely accidental death during descent)
| Hornbein Couloir, Near Summit
|<ref name= "Davies p. २६४">{{harvnb|Davies|१९९६|p=२६४}}</ref>
|-
|८६<!-- ८७ -->
| {{sortname|Masao|Yokoyama|nolink=1}}
| {{sort|१९८७-०९-०२| सेप्टेम्बर २, १९८७}}
| ४४
| Japanese Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| Drowned
| [[Rongbuk Glacier|East Rongbuk Glacier]]
|<ref name= "Gillman p. २३२">{{harvnb|Gillman|२०००|p=२३२}}</ref><ref name= "Unsworth p. ५९६">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=५९६}}</ref><ref name= "Evening Times p. १३">{{harvnb|Evening Times|१९८७|p=1३}}</ref>
|-
|८७<!-- ८८ -->
| {{sortname|Mangal|Singh|nolink=1}}
| {{sort|१९८७-१०-२०| अक्टोबर २०, १९८७}}
|
| British Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| आधार शिविर
|<ref name= "Unsworth pp. ६१४-६१५" />
|-
|८८<!-- ८९ -->
| {{sortname|Hidetaka|Mizukoshi|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-०४-२१| अप्रिल २१, १९८८}}
|
| ३५th Anniversary climb with Chinese, Japanese and Nepalese nationals
| {{flagcountry|Japan}}
| हृदयघात (at Base camp)
| आधार शिविर
|<ref name= "Associated Press १९८८ p. ३">{{harvnb|Associated Press|१९८८|p=३}}</ref>
|-
|८९<!-- ९० -->
| {{sortname|Michel|Parmentier|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-०९-२०| सेप्टेम्बर २०, १९८८}}
|
| International
| {{flagcountry|France}}
| Exposure
| ७७००m
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" />
|-
|९०<!-- ९१ -->
| {{sortname|Narayan|Shrestha|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-०९-२१| सेप्टेम्बर २१, १९८८}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ७२००m
|<ref name="Reuters १९८८ p.">{{harvnb|Reuters|१९८८}}</ref>
|-
|९१<!-- ९२ -->
| {{sortname|Lhakpa|Sonam|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-१०-१३| अक्टोबर १३, १९८८}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ८२००m
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|९२<!-- ९३ -->
| {{sortname|Pasang|Temba|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-१०-१३| अक्टोबर १३, १९८८}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ८२००m
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|९३<!-- ९४ -->
| {{sortname|Dušan|Becík|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-१०-१७| अक्टोबर १७, १९८८}}
| ३४
|rowspan=4 | IAMES Bratislava Expedition
| {{flagcountry|Czechoslovakia}}
| rowspan=4|Disappearance (likely accidental death during descent after reaching South Summit with Jozef Just rejoining group after he summited Everest solo)<ref name="AJ १९८९ p.२६४-२६५">{{cite web|url=https://www.alpinejournal.org.uk/Contents/Contents_1989-90_files/AJ%201989%20262-266%20Nepal.pdf|title=Alpine Journal १९८९ - Nepal १९८८ - Lhotse and Everest - Success and Tragedy|accessdate=मे २९, २०१७}}</ref><ref name="Everest History">{{cite web|url=http://www.everesthistory.com/everestsummits/summits८८.htm|title=EverestHistory.com: Everest Summits १९८८|accessdate=मे २९, २०१७}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| ८०००m S.W. Ridge
|<ref name= "Child p. १७६">{{harvnb|Child|२०००|p=१७६}}</ref>
|-
|९४<!-- ९५ -->
| {{sortname|Peter|Božík|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-१०-१७| अक्टोबर १७, १९८८}}
| ३४
| {{flagcountry|Czechoslovakia}}
| ८०००m S.W. Ridge
|<ref name= "Child p. १७६" />
|-
|९५<!-- ९६ -->
| {{sortname|Jaroslav|Jaško|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-१०-१७| अक्टोबर १७, १९८८}}
| २६
| {{flagcountry|Czechoslovakia}}
| ८०००m S.W. Ridge
|<ref name= "Child p. १७६" />
|-
|९६<!-- ९७ -->
| {{sortname|Jozef|Just|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-१०-१७| अक्टोबर १७, १९८८}}
| ३३
| {{flagcountry|Czechoslovakia}}
| ८०००m S.W. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|९७<!-- ९८ -->
| {{sortname|Ang|Lhakpa|nolink=1}}
| {{sort|१९८८-१२-२३| डिसेम्बर २३, १९८८}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| Cerebral thrombosis
| South Col
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|९८<!-- ९९ -->
| {{sortname|Dimitar |Ilievski-Murato}}
| {{sort|१९८९-०५-१०| मे १०, १९८९}}
| ३५
|
| {{flagcountry| Yugoslavia}}
| झर्नु
| Descending South Col Route
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|९९<!-- १०० -->
| {{sortname|Phu|Dorje|nolink=1}}
| {{sort|१९८९-०५-१६| मे १६, १९८९}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| Descending South Col Route
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" />
|-
|१००<!-- १०१ -->
| {{sortname|Mirosław|Dąsal|nolink=1}}
| {{sort|१९८९-०५-२७| मे २७, १९८९}}
| ३७
|rowspan=5 | Polish-led expedition that included four U.S. mountaineers
| {{flagcountry|Poland}}
| हिम पहिरो
| ७२००m W ridge
|<ref name="Times Wire Services p.">{{harvnb|Times Wire Services|१९८९}}</ref>
|-
|१०१<!-- १०२ -->
| {{sortname|Mirosław|Gardzielewski|nolink=1}}
| {{sort|१९८९-०५-२७| मे २७, १९८९}}
| ३५
| {{flagcountry|Poland}}
| हिम पहिरो
| ७२००m W ridge
|<ref name="Times Wire Services p." />
|-
|१०२<!-- १०३ -->
| {{sortname|Andrzej|Heinrich}}
| {{sort|१९८९-०५-२७| मे २७, १९८९}}
| ५१
| {{flagcountry|Poland}}
| हिम पहिरो
| ७२००m W ridge
|<ref name="Times Wire Services p." />
|-
|१०३<!-- १०४ -->
| {{sortname|Wacław|Otręba|nolink=1}}
| {{sort|१९८९-०५-२७| मे २७, १९८९}}
| ५०
| {{flagcountry|Poland}}
| हिम पहिरो
| ७२००m W ridge
|<ref name="Times Wire Services p." />
|-
|१०४<!-- १०५ -->
| {{sortname|Eugeniusz|Chrobak|nolink=1}}
| {{sort|१९८९-०५-२८| मे २८, १९८९}}
| ३०
| {{flagcountry|Poland}}
| हिम पहिरो injuries
| Lhola camp
|<ref name= "Unsworth p. ७०१" /><ref name="Times Wire Services p." />
|-
|१०५<!-- १०६ -->
| {{sortname|Ang|Pinjo|nolink=1}}
| {{sort|१९८९-१२-१२| डिसेम्बर १२, १९८९}}
|
| South Korean expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| Altitude sickness, heart attack
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१०६<!-- १०७ -->
| {{sortname|Rafael|Gómez-Menor|nolink=1}}
| {{sort|१९९०-०९-१४| सेप्टेम्बर १४, १९९०}} <!-- Adventurestats.com says Sept १२ -->
|
|
| {{flagcountry|Spain}}
| हिम पहिरो
|
|<ref name= "American Alpine Club p. २८७">{{harvnb|American Alpine Club|१९९१|p=२८७}}</ref>
|-
|१०७<!-- १०८ -->
| {{sortname|Ang|Sona|nolink=1}}
| {{sort|१९९०-०९-१४| सेप्टेम्बर १४, १९९०}} <!-- Adventurestats.com says Sept १२ -->
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
|
|<ref name= "American Alpine Club p. २८७" />
|-
|१०८<!-- १०९ -->
| {{sortname|Badri|Nath|nolink=1}} <!-- Adventurestats.com gives the name Badrinath Ghising -->
| {{sort|१९९०-०९-१४| सेप्टेम्बर १४, १९९०}} <!-- Adventurestats.com says Sept १२ -->
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
|
|<ref name= "American Alpine Club p. २८७" />
|-
|१०९<!-- ११० -->
| {{sortname|Ham|Sang-hun|nolink=1}}
| {{sort|१९९०-१०-०७| अक्टोबर ७, १९९०}}
|
| Japanese Korean expedition
| {{flagcountry|South Korea}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
|
|<ref name= "American Alpine Club p. २२८">{{harvnb|American Alpine Club|१९९१|p=२२८}}</ref>
|-
|११०<!-- १११ -->
| {{sortname|Rüdiger|Lang|nolink=1}}
| {{sort|१९९१-०५-०३| मे ३, १९९१}}
|
| Austrian solo expedition
| {{flagcountry|Germany}}
| Exposure
| ७८५०m N.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth pp. ६१४-६१५" /><ref name= "American Alpine Club p. २६३">{{harvnb|American Alpine Club|१९९१|p=२६३}}</ref>
|-
|१११<!-- ११२ -->
| {{sortname|Junichi|Futagami|nolink=1}}
| {{sort|१९९१-०५-२७| मे २७, १९९१}}
|
| Japanese solo expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| झर्नु
| ८७००m NE
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|११२<!-- ११३ -->
| {{sortname|Deepak|Kulkarni|nolink=1}}
| {{sort|१९९२-०५-०२| मे २, १९९२}}
|
|rowspan=2 | भारतीय पर्वतारोहण दल
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|११३<!-- ११४ -->
| {{sortname|Raymond|Jacob|nolink=1}}
| {{sort|१९९२-०५-०२| मे २, १९९२}}
|
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|११४<!-- ११५ -->
| {{sortname|Subba|Singh|nolink=1}}
| {{sort|१९९२-०५-११| मे ११, १९९२}}
| ४३
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हृदयघात
|
|<ref name= "American Alpine Club p. २१५">{{harvnb|American Alpine Club|१९९७|p=२१५}}</ref>
|-
|११५<!-- ११६ -->
| {{sortname|Sher|Singh|nolink=1}}
| {{sort|१९९२-०५-२३| मे २३, १९९२}}
|
| भारतीय पर्वतारोहण दल
| {{flagcountry|India}}
| झर्नु
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|११६<!-- ११७ -->
| {{sortname|Manabu|Hoshi|nolink=1}}
| {{sort|१९९२-०५-२३| मे २३, १९९२}}
|
| Japanese Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
| ८३५०m NE
|<ref name= "American Alpine Club pp. १७-१८">{{harvnb|American Alpine Club|१९९७|pp=१७–१८}}</ref>
|-
|११७<!-- ११८ -->
| {{sortname|Ang|Tshering|nolink=1}}
| {{sort|१९९३-०१-१५| जनवरी १५, १९९३}}
|
| Spanish Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|११८<!-- ११९ -->
| {{sortname|Pasang Lhamu |Sherpa}}
| {{sort|१९९३-०४-२३| अप्रिल २३, १९९३}}
| ३२
|rowspan=2 | Nepalese Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| rowspan=2|Disappearance (likely accidental death during climb)
| ८७५०m S.E. Ridge
|<ref name= "Adams pp. ३-४">{{harvnb|Adams|१९९६|pp=३–४}}</ref>
|-
|११९<!-- १२० -->
| {{sortname|Sonam|Tshering|nolink=1}}
| {{sort|१९९३-०४-२३| अप्रिल २३, १९९३}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| ८७५०m S.E. Ridge
|<ref name= "Adams pp. ३-४" />
|-
|१२०<!-- १२१ -->
| {{sortname|Lobsang |Tshering Bhutia|Lobsang Tshering}}
| {{sort|१९९३-०५-१०| मे १०, १९९३}}
| ४१
| ४०th anniversary of [[Tenzing Norgay]]'s climb
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| ८७५०m S.E. Ridge
|<ref name="Higbee p.">{{harvnb|Higbee|१९९३}}</ref>
|-
|१२१<!-- १२२ -->
| Nam Won-woo
| {{sort|१९९३-०५-१६| मे १६, १९९३}}
|
|rowspan=2 | South Korean expedition
| {{flagcountry|South Korea}}
| झर्नु
| ८४५०m S.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name= "American Alpine Club p. २०८">{{harvnb|American Alpine Club|१९९४|p=२०८}}</ref>
|-
|१२२<!-- १२३ -->
| A Jin-seob
| {{sort|१९९३-०५-१७| मे १७, १९९३}}
|
| {{flagcountry|South Korea}}
| झर्नु
| ८४५०m S.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name="American Alpine Club p. २०८" />
|-
|१२३<!-- १२४ -->
| {{sortname|Karl |Henize|Karl Gordon Henize}}
| {{sort|१९९३-१०-०५| अक्टोबर ५, १९९३}}
| ६६
| American expedition
| {{flagcountry|USA}}
| [[High-altitude pulmonary edema|HAPE]]
| ६४००m
|<ref name="NASA p.">{{harvnb|NASA|२००७}}</ref>
|-
|१२४<!-- १२५ -->
| {{sortname|Antonio|Miranda|nolink=1}}
| {{sort|१९९३-१०-०७| अक्टोबर ७, १९९३}}
|
|
| {{flagcountry|Spain}}
| झर्नु
|
|<ref name= "Unsworth p. ६५२">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६५२}}</ref>
|-
|१२५<!-- १२६ -->
| {{sortname|Prem|Thapa|nolink=1}}
| {{sort|१९९४-०४-०६| अप्रिल ६, १९९४}}
|
| German Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[Cerebral Edema|Cerebral oedema]]
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१२६<!-- १२७ -->
| {{sortname|Shih|Fang-Fang|nolink=1}} 'Norman'
| {{sort|१९९४-०५-०९| मे ९, १९९४}}
| २७
| Taiwanese
| {{flagcountry|Taiwan}}
| Exhaustion and/or exposure
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१२७<!-- १२८ -->
| {{sortname|Giuseppe|Vigani|nolink=1}}
| {{sort|१९९४-०५-१८| मे १८, १९९४}}
| ४३
| Italian Expedition
| {{flagcountry|Italy}}
| झर्नु
| North Face
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१२८<!-- १२९ -->
| {{sortname|Mike|Rheinberger|nolink=1}}
| {{sort|१९९४-०५-२७| मे २७, १९९४}}
| ५३
| Australian Expedition
| {{flagcountry|Australia}}
|१५०m fall. He showed signs of exhaustion, dehydration, cerebral oedema, retinal hemorrhages and possible blood clots in his upper legs.
| ८५००m NE
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१२९<!-- १३० -->
| {{sortname|Mingma|Norbu|nolink=1}}
| {{sort|१९९४-०९-१२| सेप्टेम्बर १२, १९९४}}
|
| Norwegian Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१३०<!-- १३१ -->
| {{sortname|Kami|Rita|nolink=1}}
| {{sort|१९९५-०५-०६| मे ६, १९९५}}
|
| American Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१३१<!-- १३२ -->
| {{sortname|Lhakpa|Nuru|nolink=1}}
| {{sort|१९९५-०९-१०| सेप्टेम्बर १०, १९९५}}
|
| South Korean Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
|
| ६९००m
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१३२<!-- १३३ -->
| {{sortname|Zangbu||nolink=1}}
| {{sort|१९९५-१०-१४| अक्टोबर १४, १९९५}}
|
| South Korean Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| शिखर नजिक
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१३३<!-- १३४ -->
| {{sortname|Chen|Yu-Nan|nolink=1}}
| {{sort|१९९६-०५-०९| मे ९, १९९६}}
| ३६
| "Makalu" Gau Ming-Ho Taiwanese expedition
| {{flagcountry|Taiwan}}
| Injuries from a fall
|
|<ref name="Bromet p.">{{harvnb|Bromet|२०११}}</ref>
|-
|१३५<!-- १३५ -->
| {{sortname|Scott|Fischer|Scott Fischer}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| ४०
| [[Mountain Madness]]
| {{flagcountry|USA}}
| Suspected [[HACE]] (high-altitude cerebral oddema), exhaustion, frostbite and exposure.
| ८३००m S.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p.">{{harvnb|PBS|२०१२}}</ref>
|-
|१३६<!-- १३६ -->
| {{sortname|Rob |Hall|Rob Hall}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| ३५
|rowspan=4 | [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|New Zealand}}
| Exposure
| [[South Summit (Mount Everest)|South Summit]]
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p." />
|-
|१३७<!-- १३७ -->
| {{sortname|Doug|Hansen|nolink=1}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| ४६
| {{flagcountry|USA}}
| Exposure
| South Summit
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p." />
|-
|१३८<!-- १३८ -->
| {{sortname|Andrew|Harris|Andy Harris (mountain guide)}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| ३१
| {{flagcountry|New Zealand}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
| ८७००m S.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p." />
|-
|१३९<!-- १३९ -->
| {{sortname|Yasuko |Namba|Yasuko Namba}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| ४७
| {{flagcountry|Japan}}
| Exposure
| South Col
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p." />
|-
|१४०<!-- १४० -->
| {{sortname|Dorje| Morup|Dorje Morup}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| ४७
| Indo-Tibetan Border Police
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p." />
|-
|१४१<!-- १४१ -->
| {{sortname|Tsewang |Paljor|Tsewang Paljor}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| २८
| Indo-Tibetan Border Police
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p." />
|-
|१४२<!-- १४२ -->
| {{sortname|Tsewang |Samanla|Tsewang Samanla}}
| {{sort|१९९६-०५-११| मे ११, १९९६}}
| ३८
| Indo-Tibetan Border Police
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="PBS_१९९६ p." />
|-
|१४३<!-- १४३ -->
| {{sortname|Reinhard|Wlasich|nolink=1}}
| {{sort|१९९६-०५-१९| मे १९, १९९६}}
|
| Austrian
| {{flagcountry|Austria}}
| Altitude sickness
| ८३००m North Face, Great Couloir
|<ref name= "Krakauer p. २७६">{{harvnb|Krakauer|१९९७|p=२७६}}</ref>
|-
|१४४<!-- १४४ -->
| {{sortname|Bruce|Herrod|nolink=1}}
| {{sort|१९९६-०५-२५| मे २५, १९९६}}
| ३७
| South African/British
| {{flagcountry|UK}}
| Rope accident
| S.E. Ridge, Hillary Step
|<ref name= "Krakauer p. २७८">{{harvnb|Krakauer|१९९७|p=२७८}}</ref>
|-
|१४५<!-- १४५ -->
| {{sortname|Ngawang|Topche|nolink=1}}
| {{sort|१९९६-०६-६| जुन ६, १९९६}}
|
| American
| {{flagcountry|Nepal}}
| Lapsed into coma on २३ Apr १९९६; later died in hospital
| Camp II
|<ref name= "Krakauer pp. १०८–११४">{{harvnb|Krakauer|१९९७|pp=१०८–११४}}</ref>
|-
|१४६<!-- १४६ -->
| {{sortname|Yves|Bouchon|nolink=1}}
| {{sort|१९९६-०९-२५| सेप्टेम्बर २५, १९९६}}
|
| फ्रान्सेली/Belgian/Swiss
| {{flagcountry|France}}
| हिम पहिरो
| ७४००m Lhotse Face
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="Mountainzone p.">{{harvnb|Mountainzone|१९९६}}</ref>
|-
|१४७<!-- १४७ -->
| {{sortname|Lopsang |Jangbu|Lopsang Jangbu Sherpa}}
| {{sort|१९९६-०९-२५| सेप्टेम्बर २५, १९९६}}
| २३–२५
| Japanese
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ७४००m Lhotse Face
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="Mountainzone p." />
|-
|१४८<!-- १४८ -->
| {{sortname|Dawa||nolink=1}}
| {{sort|१९९६-०९-२५| सेप्टेम्बर २५, १९९६}}
|
| South Korea
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ७४००m Lhotse Face
|<ref name= "Unsworth p. ६९९" /><ref name="Mountainzone p." />
|-
|१४९<!-- १४९ -->
| {{sortname|Malcolm|Duff|nolink=1}}
| {{sort|१९९७-०४-२३| अप्रिल २३, १९९७}}
|
| British
| {{flagcountry|UK}}
| हृदयघात (आधार शिविरमा)
| आधार शिविर
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१५०<!-- १५० -->
| Nima Rinzi
| {{sort|१९९७-०५-०६| मे ६, १९९७}}
|
| Malaysian
| {{flagcountry|UK}}
| झर्नु
| Lhotse Face
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१५१<!-- १५१ -->
| {{sortname|Aleksandr|Torochin|nolink=1}}
| {{sort|१९९७-०५-०७| मे ७, १९९७}}
|
|rowspan=4 | Russian
| {{flagcountry|Russia}}
| झर्नु
| ८४००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name="Clark p.">{{harvnb|Clark|१९९७}}</ref><ref name="everest_fatalities">{{Cite web
| title = Fatalities – Everest
| url = http://www.8000ers.com/cms/en/download.html?func=fileinfo&id=171
| access-date = मार्च २६, २०१३
}}</ref><ref name="old.risk.ru">{{वेब स्रोत|शीर्षक=Risk Online: Results of the season 1997. Himalayan expeditions. Plans for 1997 season|युआरएल=https://old.risk.ru/eng/mount/himalaya/statist/1997/|पहुँचमिति=|अभिलेखयुआरएल=https://archive.today/20120210193949/http://old.risk.ru/eng/mount/himalaya/statist/1997/|अभिलेखमिति=१० फेब्रुअरी २०१२}}</ref><ref name="Risk online">{{Cite web
| title = Climbers from Russia and SIC did not return from the Hymalayas
| website = Risk online
| url = http://old.risk.ru/eng/mount/himalaya/statist/dead/index.html
| access-date = सेप्टेम्बर २७, २०१५
}}</ref>
|-
|१५२<!-- १५२ -->
| {{sortname|Ivan|Plotnikov|nolink=1}}
| {{sort|१९९७-०५-०७| मे ७, १९९७}}
|
| {{flagcountry|Russia}}
| Exhaustion and/or exposure
| ८७००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name="Clark p." /><ref name="everest_fatalities" /><ref name="old.risk.ru" /><ref name="Risk online" />
|-
|१५३<!-- १५३ -->
| {{sortname|Nikolai|Shevtchenko|nolink=1}}
| {{sort|१९९७-०५-०७| मे ७, १९९७}}
|
| {{flagcountry|Russia}}
| Exhaustion and/or exposure
| ८७००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name="Clark p." /><ref name="everest_fatalities" /><ref name="old.risk.ru" /><ref name="Risk online" />
|-
|१५४<!-- १५४ -->
| {{sortname|Mingma||nolink=1}}
| {{sort|१९९७-०५-०७| मे ७, १९९७}}
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| N.E. Ridge
|<ref name="Clark p." />
|-
|१५५<!-- १५५ -->
| Peter Kowalzik
| {{sort|१९९७-०५-०८| मे ८, १९९७}}
|
| Polish
| {{flagcountry|Germany}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
| N.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ६६८">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६६८}}</ref>
|-
|१५६<!-- १५६ -->
| {{sortname|Tenzing|Nuru|nolink=1}}
| {{sort|१९९७-०९-८| सेप्टेम्बर ८, १९९७}}
|
| American
| {{flagcountry|Nepal}}
| Disappearance (likely accidental death during climb)
| S.E. Ridge
|<ref name= "Unsworth p. ६६७">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६६७}}</ref>
|-
|१५७<!-- १५७ -->
| {{sortname|Choi|Byong-soo|nolink=1}}
| {{sort|१९९७-०९-०८| सेप्टेम्बर ८, १९९७}}
|
| South Korean
| {{flagcountry|South Korea}}
| हिम पहिरो
| North Col Flank
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१५८<!-- १५८ -->
| {{sortname|Sergei |Arsentiev|Francys Arsentiev}}
| {{sort|१९९८-०५-२३| मे २४, १९९८}}
|
|rowspan=2 | Russian/फ्रान्सेली
| {{flagcountry|USA}}
| १००m fall
| N.E. Ridge
|<ref name="Tweedie p.">{{harvnb|Tweedie|२००७}}</ref><ref name="everest_fatalities" />
|-
|१५९<!-- १५९ -->
| {{sortname|Francys |Arsentiev|Francys Arsentiev}}
| {{sort|१९९८-०५-२४| मे २४, १९९८}}
| ४०
| {{flagcountry|USA}}
| Exposure and/or cerebral oedema
| N.E. Ridge
|<ref name="Tweedie p." /><ref name="Wostear p.">{{harvnb|Wostear|२००७}}</ref><ref name="everest_fatalities" />
|-
|१६०<!-- १६० -->
| {{sortname|Mark|Jennings|nolink=1}}
| {{sort|१९९८-०५-२५| मे २५, १९९८}}
|
| British
| {{flagcountry|UK}}
| Exhaustion
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१६१<!-- १६१ -->
| {{sortname|Roger|Buick|nolink=1}}
| {{sort|१९९८-०५-२६| मे २६, १९९८}}
|
| New Zealand
| {{flagcountry|New Zealand}}
| Exhaustion
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१६२<!-- १६२ -->
| {{sortname|Vasyl|Kopytko|nolink=1}}
| {{sort|१९९९-०५-८| मे ८, १९९९}}
|
| Ukrainian
| {{flagcountry|Ukraine}}
| Unknown cause
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name= "Unsworth p. ६९६">{{harvnb|Unsworth|२०००|p=६९६}}</ref>
|-
|१६३<!-- १६३ -->
| {{sortname|Michael|Matthews|nolink=1}}
| {{sort|१९९९-०५-१३| मे १३, १९९९}}
| २३
| International
| {{flagcountry|UK}}
|
| S.E. Ridge
|<ref name="Douglas p.">{{harvnb|Douglas|२००१}}</ref>
|-
|१६४<!-- १६४ -->
| {{sortname|Tadeusz|Kudelski|nolink=1}}
| {{sort|१९९९-०५-१८| मे १८, १९९९}}
| ४४
| Polish International
| {{flagcountry|Poland}}
| झर्नु
| N.E. Ridge
|<ref name="Associated Press १९९९ p.">{{harvnb|Associated Press|१९९९}}</ref>
|-
|१६५<!-- १६५ -->
| {{sortname|Pascal|Debrouwer|nolink=1}}
| {{sort|१९९९-०५-१८| मे १८, १९९९}}
| २९
| Belgian International
| {{flagcountry|Belgium}}
| झर्नु
| N.E. Ridge
| <!-- Wrong reporting/encounter:<ref name="Associated Press १९९९ p." /> --><ref>{{Cite web
| title = Everest-beklimmer Pascal Debrouwer stort naar beneden
| trans-title = Everest climber Pascal Debrouwer plunges down
| last = Sabbe | first = Hilde
| language = डच
| publisher = De Morgen
| quote = Pascal Debrouwer, een २९-jarige beroepsmilitair uit het Waalse Hognes
| url = http://www.demorgen.be/plus/everest-beklimmer-pascal-debrouwer-stort-naar-beneden-a-1412199073061/
| date = मे २२, १९९९
}}</ref><ref>{{Cite news
| title = Alain Hubert raconte la mort de l'alpiniste Pascal Debrouwer sur les pentes du toit du monde
| trans-title = Alain Hubert recounts the death of climber Pascal Debrouwer on the slopes of the roof of the world
| last = Borloo | first = Jean-Pierre
| newspaper = Le Soir
| language = फ्रान्सेली
| url = http://archives.lesoir.be/alain-hubert-raconte-la-mort-de-l-alpiniste-pascal-debr_t-१९९९०६०७-Z०GVPD.html
| date = जुलाई ७, १९९९
}}</ref>
|-
|१६६<!-- १६६ -->
| {{sortname|Jeppe|Stoltz|nolink=1}}
| {{sort|२०००-०५-२०| मे २०, २०००}}
| २७
|
| {{flagcountry|Denmark}}
| झर्नु
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१६७<!-- १६७ -->
| {{sortname|Yan|Genghua|nolink=1}}
| {{sort|२०००-०५-२१| मे २१, २०००}}
|
| Chinese
| {{flagcountry|China}}
| Disappeared after reaching the north summit; body found on मे २७, २०००; likely accidental death during descent
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१६८<!-- १६८ -->
| {{sortname|Babu|Chiri Sherpa|Babu Chiri Sherpa}}
| {{sort|२००१-०४-२९| अप्रिल २९, २००१}}
| ३५
| Nepalese
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| N.E. Ridge
|
|-
|१६९<!-- १६९ -->
| {{sortname|Peter|Ganner|nolink=1}}
| {{sort|२००१-०५-२३| मे २३, २००१}}
|
| Austrian
| {{flagcountry|Austria}}
| झर्नु
| ८५००m S.E. Ridge
|<ref name= "Alexander p. १६९">{{harvnb|Alexander|२०१०|p=1६९}}</ref>
|-
|१७०<!-- १७० -->
| {{sortname|Mark|Auricht|nolink=1}}
| {{sort|२००१-०५-२४| मे २४, २००१}}
|
| Australian
| {{flagcountry|Australia}}
| Cerebral oedema
| N.E. Ridge
|<ref name="auto२">{{harvnb|Steffen|२०१०|p=५२३}}</ref>
|-
|१७१<!-- १७१ -->
| {{sortname|Aleksei|Nikiforov|nolink=1}}
| {{sort|२००१-०५-२४| मे २४, २००१}}
|
| Russian
| {{flagcountry|Russia}}
| Pre-existing illness exacerbated by freezing conditions, altitude
| ८५००m N.E. Ridge
|<ref name="Risk online" /><ref name="Warner-Schmincke p.">{{harvnb|Warner|Schmincke|२००८}}</ref>
|-
|१७२<!-- १७२ -->
| {{sortname|Sándor|Gárdos|nolink=1}}
| {{sort|२००१-१०-१७| अक्टोबर १७, २००१}}
|
| Hungarian
| {{flagcountry|Hungary}}
| झर्नु
| ७८००m N.E. Ridge
|<ref name="auto२" />
|-
|१७३<!-- १७३ -->
| {{sortname|Peter|Legate|nolink=1}}
| {{sort|२००२-०४-३०| अप्रिल ३०, २००२}}
| ३८
| British International
| {{flagcountry|UK}}
| हिमनदीको ठुलो चिरोभित्र झर्नु
| तेस्रो आधार शिविर भन्दा तल
|<ref name="Starmer-Smith-Payne p.">{{harvnb|Starmer-Smith|Payne|२००२}}</ref>
|-
|१७४<!-- १७४ -->
| {{sortname|Zoran|Miletić|nolink=1}}
| {{sort|२००२-०५-१९| मे १९, २००२}}
|
| Russian International
| {{flagcountry|FR Yugoslavia}}
| Exact cause and date of death unknown
| ७८००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१७५<!-- १७५ -->
| {{sortname|Marco|Siffredi|Marco Siffredi}}
| {{sort|२००२-०९-०८| सेप्टेम्बर ८, २००२}}
| २३
| International
| {{flagcountry|France}}
| Snowboarding accident
| [[Hornbein Couloir]]
|<ref name="Smith p.">{{harvnb|Smith|२००२}}</ref>
|-
|१७६<!-- १७६ -->
| [[Bhim Bahadur Gurung (Sherpa guide)|Bhim Bahadur Gurung]]
| {{sort|२००३-०५-२७| मे २७, २००३}}
|
| Indo-Nepal
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिमनदीको ठुलो चिरोभित्र झर्नु
| ५९००m Icefall
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१७७<!-- १७७ -->
| {{sortname|Jan Krzysztof|Liszewski|nolink=1}}
| {{sort|२००३-०५-२५| मे २५, २००३}}
| ५५
| Independent
| {{flagcountry|Poland}}
| झर्नु
| ७९००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१७८<!-- १७८ -->
| {{sortname|Arnaud|Saulnier|nolink=1}}
| {{sort|२००३-०५-०८| मे ८, २००३}}
|
| फ्रान्सेली
| {{flagcountry|France}}
| Sickness in tent
| ५५००m S.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१७९<!-- १७९ -->
| {{sortname|Karma|Gyalzen Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२००३-०५-२४| मे २४, २००३}}
|
| International
| {{flagcountry|Nepal}}
| Altitude sickness
| ६०००m S.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१८०<!-- १८० -->
| {{sortname|Joon-ho|Baek|nolink=1}}
| {{sort|२००४-०५-१८| मे १८, २००४}}
| ३८
| South Korean
| {{flagcountry|South Korea}}
| Exposure
| ८५००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name="India Blitz p.">{{harvnb|India Blitz|२००५}}</ref><ref name="Dongailbo"/>
|-
|१८१<!-- १८१ -->
| {{sortname|Min|Jang|nolink=1}}
| {{sort|२००४-०५-१८| मे १८, २००४}}
| २८
| South Korean
| {{flagcountry|South Korea}}
| Exposure
| ८५००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name="India Blitz p." /><ref name="Dongailbo"/>
|-
|१८२<!-- १८२ -->
| {{sortname|Mu-taek|Park|nolink=1}}
| {{sort|२००४-०५-१८| मे १८, २००४}}
| ३६
| South Korean
| {{flagcountry|South Korea}}
| Exposure
| ८५००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." /><ref name="India Blitz p." /><ref name="Dongailbo">{{cite web|url=http://english.donga.com/List/3/all/26/241587/1|title=Mountaineers' Friendship Lasts Beyond Death|last=|first=|date=|work=donga.com|accessdate=मार्च २, २०१७}}</ref>
|-
|१८३<!-- १८३ -->
| {{sortname|Nils|Antezana|nolink=1}}
| {{sort|२००४-०५-१८| मे १८, २००४}}
| ६९
| International
| {{flagcountry|USA}}
| Exposure
| ८६००m S.E. Ridge
|<ref name="Leahy p.">{{harvnb|Leahy|२००४}}</ref>
|-
|१८४<!-- १८४ -->
| {{sortname|Hristo Ganchev|Hristov|nolink=1}}
| {{sort|२००४-०५-२०| मे २०, २००४}}
| २७
| Bulgarian
| {{flagcountry|Bulgaria}}
| Exposure
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१८५<!-- १८५ -->
| {{sortname|Shoko|Ota|nolink=1}}
| {{sort|२००४-०५-२०| मे २०, २००४}}
| ६३
| Japanese
| {{flagcountry|Japan}}
| Exposure
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name="Associated Press २००४ p.">{{harvnb|Associated Press|२००४}}</ref>
|-
|१८६<!-- १८६ -->
| {{sortname|Mariana Prodanova | Maslarova|nolink=1}}
| {{sort|२००४-०५-२३| मे २३, २००४}}
| ४३
| Bulgarian
| {{flagcountry|Bulgaria}}
| Exposure
| ८७००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१८७<!-- १८७ -->
| {{sortname|Sean|Egan|nolink=1}}
| {{sort|२००५-०४-२८| अप्रिल २८, २००५}}
| ६३
| Tim Redpath Expedition
| {{flagcountry|Canada}}
| हृदयघात
| ४६००m S.E. Ridge
|<ref name="CBC News p.">{{harvnb|CBC News|२००५}}</ref>
|-
|१८८<!-- १८८ -->
| {{sortname|Michael Corey|O'Brien|nolink=1}}<ref>{{Cite news|url=https://www.seattletimes.com/seattle-news/seattle-climber-dies-from-fall-on-mount-everest/|title=Seattle climber dies from fall on Mount Everest|last=Green|first=Sara Jean|date=२००५-०५-०३|work=The Seattle Times|access-date=२०१७-१०-२२|language=अङ्ग्रेजी}}</ref>
| {{sort|२००५-०५-२| मे २, २००५}}
| ३९
| Charity run with brother
| {{flagcountry|USA}}
| हिमनदीको ठुलो चिरोभित्र झर्नु
| ५८००m Icefall South
|<ref name="Olsen p.">{{harvnb|Olsen|२००५}}</ref>
|-
|१८९<!-- १८९ -->
| {{sortname|Marko |Lihteneker|Marko Lihteneker}}
| {{sort|२००५-०५-२१| मे २१, २००५}}
| ४५
|
|{{flagcountry|Slovenia}}
| |Oxygen problems
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१९०<!-- १९० -->
| {{sortname|Sirigereshiva |Shankarappa Chaitanya|nolink=1}}
| {{sort|२००५-०५-३०| मे ३०, २००५}}
|
| India
| {{flagcountry|India}}
| Exposure
| ८७००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१९१<!-- १९१ -->
| {{sortname|Dieter|Kramer|nolink=1}}
| {{sort|२००५-०६-०४| जुन ४, २००५}}
|
| German
| {{flagcountry|Germany}}
| Exposure
| ८०००m N.E.
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१९२<!-- १९२ -->
| {{sortname|Robert William|Milne|nolink=1}}
| {{sort|२००५-०६-०५| जुन ५, २००५}}
| ४९
|
| {{flagcountry|UK}}
| Organ failure due to freezing conditions
| ८२००m S.E. Ridge
|<ref name="Sky News p.">{{harvnb|Sky News|२००५}}</ref>
|-
|१९३<!-- १९३ -->
| {{sortname |Tuk Bahadur Thapa Magar| Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२००६-०४-०७| अप्रिल ७, २००६}}
|
| American
| {{flagcountry|Nepal}}
| Altitude
| ५५००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१९४<!-- १९४ -->
| {{sortname|Ang Phinjo|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२००६-०४-२१| अप्रिल २१, २००६}}
| ५०
| American
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ५९००m Icefall
|<ref name="Hahn p.">{{harvnb|Hahn|२००६}}</ref>
|-
|१९५<!-- १९५ -->
| {{sortname|Lhakpa|Tseri|nolink=1}}
| {{sort|२००६-४-२१| अप्रिल २१, २००६}}
|
| American
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ५९००m Icefall
|<ref name="Hahn p." />
|-
|१९६<!-- १९६ -->
| {{sortname|Dawa|Temba|nolink=1}}
| {{sort|२००६-०४-२१| अप्रिल २१, २००६}}
|
| American
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| ५९००m Icefall
|<ref name="Hahn p." />
|-
|१९७<!-- १९७ -->
| {{sortname|Jacques-Hugues|Letrange|nolink=1}}
| {{sort|२००६-०५-०६| मे ६, २००६}}
|
| American
| {{flagcountry|France}}
| Exhaustion
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१९८<!-- १९८ -->
| {{sortname||Srikrishna|nolink=1}}
| {{sort|२००६-०५-१४| मे १४, २००६}}
|
| Indian
| {{flagcountry|India}}
| झर्नु
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|१९९<!-- १९९ -->
| {{sortname|David |Sharp|David Sharp (mountaineer)}}
| {{sort|२००६-०५-१५| मे १५, २००६}}
| ३४
| [[Asian Trekking]]
| {{flagcountry|UK}}
| Exposure and/or exhaustion
| ८६००m N.E. Ridge
|<ref name="Breed-Gurubacharya-Associated Press p.">{{harvnb|Breed|Gurubacharya|Associated Press|२००६}}</ref>
|-
|२००<!-- २०० -->
| {{sortname|Tomas| Olsson|Tomas Olsson}}
| {{sort|२००६-०५-१६| मे १६, २००६}}
| ३०
| International
| {{flagcountry|Sweden}}
| झर्नु
| ८७००m Norton Couloir
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२०१<!-- २०१ -->
| {{sortname|Vitor | Negrete|Vitor Negrete}}
| {{sort|२००६-०५-१९| मे १९, २००६}}
| ३८
| International
| {{flagcountry|Brazil}}
| Exposure and/or exhaustion
| Camp III, ८२००m N.E. Ridge
|<ref name="Staeudtner p.">{{harvnb|Staeudtner|२०१०}}</ref>
|-
|२०२<!-- २०२ -->
| {{sortname|Igor|Plyushkin|nolink=1}}
| {{sort|२००६-०५-२२| मे २२, २००६}}
|
| International
| {{flagcountry|Russia}}
| Altitude sickness
| ७८००m N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२०३<!-- २०३ -->
| {{sortname|Thomas|Weber|nolink=1}}
| {{sort|२००६-०५-२५| मे २५, २००६}}
|
| International
| {{flagcountry|Germany}}
| Altitude sickness
| ८७००m N.E. Ridge
|<ref name="Lauer p.">{{harvnb|Lauer|२००८}}</ref>
|-
|२०४
|Dawa Sherpa
|{{sort|२००७-०४-२६|अप्रिल २६, २००७}}
|
|
|{{flagcountry|Nepal}}
|
|७२००m South Col
|<ref name=":१">{{Cite web|url=http://www.himalayandatabase.com/2007%20Season%20Lists/2007%20Spring%20A18.html|title=Himalayan Database - Deaths Spring २००७|last=|first=|date=|website=|access-date=}}</ref>
|-
|२०५
|Shinichi Ishii
|{{sort|२००७-०५-१७| मे १७, २००७}}
|
|
|{{flagcountry|Japan}}
|
|८६५०m
|<ref name=":१" />
|-
|२०६
|Libor Kozak
|{{sort|२००७-०५-१७| मे १७, २००७}}
|
|
|{{flagcountry|Czech}}
|
|८३००m
|<ref name=":१" />
|-
|२०७<!-- २०४ -->
| {{sortname|Yoshitomi|Okura|nolink=1}}
| {{sort|२००७-०५-१६| मे १६, २००७}}
| ६२
| Japanese
| {{flagcountry|Japan}}
|
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२०८<!-- २०५ -->
| {{sortname|Maurizio|Pierangelo|nolink=1}}
| {{sort|२००७-०५-१७| मे १७, २००७}}
| ४६
| Italian
| {{flagcountry|Italy}}
|
| N.E. Ridge
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२०९<!-- २०६ -->
| {{sortname|Oh|Hee-joon|nolink=1}}
| {{sort|२००७-०५-१७| मे १७, २००७}}
| ३७
| South Korean
| {{flagcountry|South Korea}}
|
| S.W. Face
|<ref name="Philippine Daily Inquirer p. १५">{{harvnb|Philippine Daily Inquirer|२००७|p=1५}}</ref>
|-
|२१०<!-- २०७ -->
| {{sortname|Lee|Hyun-jo|nolink=1}}
| {{sort|२००७-०५-१७| मे १७, २००७}}
| ३४
| South Korean
| {{flagcountry|South Korea}}
|
| S.W. Face
|<ref name= "Philippine Daily Inquirer p. १५" />
|-
|२११<!-- २०८ -->
| {{sortname|Uwe Gianni|Goltz|nolink=1}}
| {{sort|२००८-०५-२१| मे २१, २००८}}
| ४४
| Sherpas documentary team
| {{flagcountry|Switzerland}}
| Exhaustion
| ८०००m South Col
|<ref name="SRG SSR p.">{{harvnb|SRG SSR|२०१०}}</ref>
|-
|२१२<!-- २०९ -->
| {{sortname|Lhakpa|Nuru|nolink=1}}
| {{sort|२००९-०५-९| मे ७, २००९}}
|
| [[Eco Everest Expedition]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिम पहिरो
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Prettyman p.">{{harvnb|Prettyman|२००९}}</ref>
|-
|२१३<!-- २१० -->
| {{sortname|Veslav|Chrzaszcz|nolink=1}}
| {{sort|२००९-०५-१८| मे १८, २००९}}
| ४७
| Eco Everest Expedition
| {{flagcountry|Czech}}
| हृदयघात
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२१४<!-- २११ -->
| {{sortname|Wenhong|Wu|nolink=1}}
| {{sort|२००९-०५-१९| मे १९, २००९}}
|४१
|
| {{flagcountry|China}}
|Altitude sickness
|८७५०m
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२१५<!-- २१२ -->
| {{sortname|Frank|Ziebarth|nolink=1}}
| {{sort|२००९-०५-२१| मे २१, २००९}}
| २९
|
| {{flagcountry|Canada}}
|Hypothermia and lack of oxygen
| ८७००m North Summit
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२१६<!-- २१३ -->
| {{sortname|László|Várkonyi|nolink=1}}
| {{sort|२०१०-०४-२६| अप्रिल २६, २०१०}}
| ५४
|
| {{flagcountry|Hungary}}
| हिम पहिरो crevasse fall
| North Col
|<ref name="Klein p.">{{harvnb|Klein|२०१०}}</ref>
|-
|२१७<!-- २१४ -->
| {{sortname|Tom|Jørgensen|nolink=1}}
| {{sort|२०१०-०५-१९| मे १९, २०१०}}
| ५६
|
| {{flagcountry|Denmark}}
| [[HACE]]
|
|<ref name="adventurestats.com p." />
|-
|२१८<!-- २१५ -->
| {{sortname|Peter|Kinloch|nolink=1}}
| {{sort|२०१०-०५-२६| मे २६, २०१०}}
| २८
| International
| {{flagcountry|UK}}
| Exhaustion
| ८६००m
|<ref name="Davies p.">{{harvnb|Davies|२०१०}}</ref>
|-
|२१९<!-- २१६ -->
| {{sortname|Rick|Hitch|nolink=1}}
| {{sort|२०११-०५-१| मे १, २०११}}
| ५५
| International
| {{flagcountry|USA}}
| हृदयघात
| ७०१०m
|<ref name="Associated Press २०११ p.">{{harvnb|Associated Press|२०११}}</ref>
|-
|२२०<!-- २१७ -->
| {{sortname|Shailendra Kumar | Upadhyaya|Shailendra Kumar Upadhyaya}}
| {{sort|२०११-०५-९| मे ९, २०११}}
| ८२
| Nepal
| {{flagcountry|Nepal}}
| Altitude sickness
| आधार शिविर
|<ref name="Koirala p.">{{harvnb|Koirala|२०११}}</ref>
|-
|२२१<!-- २१८ -->
| {{sortname|Takashi | Ozaki}}
| {{sort|२०११-०५-१२| मे १२, २०११}}
| ५८
| International
| {{flagcountry|Japan}}
| Altitude sickness
| ८४००m बार्दली
|<ref name="Richards p.">{{harvnb|Richards|२०११}}</ref>
|-
|२२२<!-- २१९ -->
| {{sortname|John | Delaney|John Delaney (businessman)}}
| {{sort|२०११-५-२१| मे २१, २०११}}
| ४२
| International
| {{flagcountry|Ireland}}
| Altitude sickness
| ८४००m बार्दली
|<ref name="Creswell p.">{{harvnb|Creswell|२०११}}</ref>
|-
|२२३<!-- -->
| {{sortname|Hiroaki|Kino|nolink=1}}
| {{sort|२०११-०९-१५| सेप्टेम्बर १५, २०११}}
| ४८
|
| {{flagcountry|Japan}}
| [[Apoplexy|Cerebral apoplexy]]
| Lower Icefall
|<ref>{{Cite web
| title = 登山家・栗城史多氏が活動再開 同行カメラマン死因は「くも膜下出血」
| work = ORICON STYLE
| url = http://www.oricon.co.jp/news/२००१९९२/full/
| access-date = डिसेम्बर २०, २०१४
}}</ref><ref>{{Cite web
| title = カメラマン、エベレストで死亡 登山家・栗城史多さんに同行
| work = MSN産経ニュース
| url = http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110916/dst11091623140031-n1.htm
| access-date = डिसेम्बर २०, २०१४
| archive-url = https://web.archive.org/web/20140917105250/http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110916
| archive-date = 2014-09-17
| df = mdy-all
| url-status = dead
}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140917105250/http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110916/dst11091623140031-n1.htm |date=2014-09-17 }}</ref>
|-
|२२४<!-- २२० -->
| {{sortname|Dawa|Tenzing|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-०४-०५| अप्रिल ५, २०१२}}
|
| [[Himex]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| Stroke (CVA)
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Bierling p.">{{harvnb|Bierling|२०१२}}</ref><ref name="Arnette २०१२ p.">{{harvnb|Arnette|२०१२}}</ref>
|-
|२२५<!-- २२१ -->
| {{sortname|Karsang|Namgyal Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-०४-१९| अप्रिल १९, २०१२}}
|
| Prestige Adventures
| {{flagcountry|Nepal}}
| Altitude sickness
| आधार शिविर
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="Schaffer p.">{{harvnb|Schaffer|२०१२}}</ref>
|-
|२२६<!-- २२२ -->
| {{sortname|Ramesh|Gulve|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-०४-२०| अप्रिल २०, २०१२}}
| ३३
| Pune team
| {{flagcountry|India}}
| Stroke
| आधार शिविर
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="Express news service p.">{{harvnb|Express news service|२०१२}}</ref>
|-
|२२७<!-- २२३ -->
| {{sortname|Namgyal|Tshering Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-४-२१| अप्रिल २१, २०१२}}
| २८
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| हिमनदीको ठुलो चिरोभित्र झर्नु
| Camp १
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="Nepal News p.">{{harvnb|Nepal News|२०१२}}</ref>
|-
|२२८<!-- २२४ -->
| {{sortname|Shriya|Shah-Klorfine}}
| {{sort|२०१२-०५-१९| मे १९, २०१२}}
| ३३
| Utmost Adventures
| {{flagcountry|Canada}}
| Exhaustion
| Below Balcony ८३००m
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="Sky News २०१२ p." />
|-
|२२९<!-- २२५ -->
| {{sortname|Eberhard|Schaaf|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-०५-१९| मे १९, २०१२}}
| ६१
| [[Asian Trekking]]
| {{flagcountry|Germany}}
| Cerebral oedema
| Hillary Step
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="Sky News २०१२ p.">{{harvnb|Sky News|२०१२}}</ref>
|-
|२३०<!-- २२६ -->
| {{sortname|Song|Won-bin|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-०५-१९| मे १९, २०१२}}
| ४४
| Korean Everest & Lhotse Expedition
| {{flagcountry|South Korea}}
| झर्नु
| Balcony
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="Sky News २०१२ p." />
|-
|२३१<!-- २२७ -->
| {{sortname|Ha|Wenyi|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-५-२०| मे २०, २०१२}}
| ५५
| Mountain Experience
| {{flagcountry|China}}
| Suspected altitude sickness
| Balcony
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="Gurubacharya p.">{{harvnb|Gurubacharya|२०१२}}</ref>
|-
|२३२<!-- २२८ -->
| {{sortname|Juan|José Polo Carbayo|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-०५-२०| मे २०, २०१२}}
| ४३
| Himalayan Guides
| {{flagcountry|Spain}}
| Exhaustion
| ८३००m N.E. Ridge
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="auto१">{{harvnb|EFE|२०१२}}</ref>
|-
|२३३<!-- २२९ -->
| {{sortname|Ralf D.|Arnold|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-०५-२०| मे २०, २०१२}}
| ४३
| Monterosa
| {{flagcountry|Germany}}
| Exhaustion and related complications after breaking leg at Second Step
| ८३००m N.E. Ridge
|<ref name="Arnette २०१२ p." /><ref name="auto१" />
|-
|२३४<!-- २३० -->
| {{sortname|Piseth|Lim|nolink=1}}
| {{sort|२०१२-१०-१९| अक्टोबर १९, २०१२}}
| २७
| International
| {{flagcountry|Cambodia}}
| Encountered inclement weather
| Around ४,००० meter high point
|<ref>{{Cite web
| title = Khmer Man Dies Trying to Conquer Mount Everest
| url = http://www.khmer440.com/k/2012/10/khmer-man-dies-trying-to-conquer-mount-everest/
| access-date = मे ६, २०१५
}}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|२३५<!-- २३१ -->
| {{sortname|Mingma|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०४-०७| अप्रिल ७, २०१३}}
| ४५
| Destination Himalaya
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु into a crevasse
| Between Camps १ and २ in the Western Cwm
|<ref name="THT ONLINE p.">{{harvnb|THT ONLINE|२०१३}}</ref>
|-
|२३६<!-- २३१ -->
| {{sortname|DaRita|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-०५| मे ५, २०१३}}
| ३७
| International Mountain Guides
| {{flagcountry|Nepal}}
| Suspected cardiac arrest
| Camp ३ on south side
|<ref name="Hansman p.">{{harvnb|Hansman|२०१३}}</ref>
|-
|२३७<!-- २३२ -->
| {{sortname|Sergey|Ponomarev|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-०५| मे ५, २०१३}}
|
| ७ Summits Club Everest expedition
| {{flagcountry|Russia}}
| Suspected cardiac arrest
| At १००m above ABC on north side (at about ६५००m)
|<ref>{{Cite web
| title = Sergey Ponomarev, member of the expedition of ७ Summits Club, died near the camp ABC
| url = http://7summits-club.com/newssections/all_1/newssection_163_1/item_3956/
| access-date = डिसेम्बर २०, २०१४
}}</ref>
|-
|२३८<!-- २३४ -->
| {{sortname|Lobsang|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-०७| मे ७, २०१३}}
| २२
| Chinese expedition team
| {{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| Between Camp २ and Camp ३ on descent from Camp ४ (on south side)
|<ref>[http://www.nst.com.my/latest/young-sherpa-plunges-to-his-death-on-everest-१.२७४४६३ Young Sherpa plunges to his death on Everest] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615141146/http://www.nst.com.my/latest/young-sherpa-plunges-to-his-death-on-everest-1.274463 |date=जुन १५, २०१३ }}</ref>
|-
|२३९<!-- २३३ -->
| {{sortname|Alexey|Bolotov|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-१५| मे १५, २०१३}}
| ५०
| Russian South-West Face expedition
| {{flagcountry|Russia}}
| झर्नु
| ५६००m Icefall
|<ref>{{Cite web
| title = Russian climber Alex Bolotov dies on Mount Everest
| url = http://www.rawstory.com/rs/2013/05/15/russian-climber-alex-bolotov-dies-on-mount-everest/
| access-date = डिसेम्बर २०, २०१४
| archive-date = 2014-05-02
| archive-url = https://web.archive.org/web/20140502004232/http://www.rawstory.com/rs/2013/05/15/russian-climber-alex-bolotov-dies-on-mount-everest/
| url-status = dead
}}</ref><ref>{{Cite web
| title = Alexey Bolotov died in Khumbu Icefall
| url = http://www.explorersweb.com/everest_k२/news.php?id=21489
| access-date = मे १५, २०१३
}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|२४०<!-- २३४ -->
| {{sortname|Namgyal|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-१७| मे १७, २०१३}}
| ३५
|
| {{flagcountry|Nepal}}
|
| ८३००m N.E. Ridge
|<ref>{{Cite web
| title = ४th Sherpa Death on Everest in २०१३
| url = http://www.alanarnette.com/blog/2013/05/17/everest-2013-summit-wave-3/
| access-date = मे १७, २०१३
| date = मे १७, २०१३
| archive-date = 2013-07-27
| archive-url = https://web.archive.org/web/20130727235706/http://www.alanarnette.com/blog/2013/05/17/everest-2013-summit-wave-3/
| url-status = dead
}}</ref>
|-
|२४१<!-- २३५ -->
| {{sortname|Seo|Sung-ho|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-२१| मे २१, २०१३}}
| ३३
| Zero to ८८४८ expedition
| {{flagcountry|South Korea}}
| Suspected altitude sickness
| On descent (south side)
|<ref name="everest_kangchenjunga_deaths_२०१३.०५" />
|-
|२४२<!-- २३६ -->
| {{sortname|Sajal |Khaled (Mohammed Khaled Hossain)|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-२१| मे २१, २०१३}}
| ३५
|
| {{BAN}}
| Suspected altitude sickness
| South Col Camp
|<ref name="everest_kangchenjunga_deaths_२०१३.०५">{{Cite web
| title = Situation Critical on Kangchenjunga, Bad News from Everest
| url = http://www.explorersweb.com/everest_k२/news.php?url=situation-critical-on-kangchenjunga-bad-_136916136
| access-date = मे २१, २०१३
}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|२४३<!-- २३५ -->
| {{sortname|Unknown|climber|nolink=1}}
| {{sort|२०१३-०५-२२| मे २२, २०१३}}
|
|
| {{flagcountry|Nepal}}
| Suspected altitude sickness
| Camp ४ (south side) in tent
|<ref name="ZDF-Docu min. २८">{{Cite web
| title = Risiko Mount Everest
| website = ZDF Mediathek
| publisher = ZDF
| url = http://www.zdf.de/ZDFmediathek/beitrag/video/2403778/Risiko-Mount-Everest#/beitrag/video/2403778/Risiko-Mount-Everest
| access-date = फेब्रुअरी २९, २०१६
}}</ref>
|-
|२४४<!-- २३७ -->
| {{sortname|Mingma Tenzing|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-२| अप्रिल २, २०१४}}
|
| Peak Freaks Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[High-altitude pulmonary edema|HAPE]]
| Everest Base Camp
|<ref name="Alan Arnette.p.">{{Cite web
| title = Everest २०१४ Coverage Archives -
| work = The Blog on alanarnette.com
| url = http://www.alanarnette.com/blog/everest/2014-coverage/
| access-date = डिसेम्बर २०, २०१४
| archive-date = 2014-04-23
| archive-url = https://web.archive.org/web/20140423042343/http://www.alanarnette.com/blog/everest/2014-coverage/
| url-status = dead
}}</ref>
|-
|२४५<!-- २३८ -->
| {{sortname|Mingma Nuru|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
| ४६
| NBC Everest Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p.">{{harvnb|Payne|Shrestha|२०१४}}</ref><ref name="dailymail">{{Cite news
| title = Mount Everest avalanche death toll rises in mountain's worst-ever tragedy
| newspaper = Daily Mail
| url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-2608478/Death-toll-climbs-worst-tragedy-Mount-Everest-avalanche-wipes-13-Nepalese-Sherpas.html
| access-date = डिसेम्बर २०, २०१४
}}</ref>
|-
|२४६<!-- २३८ -->
| {{sortname|Dorji|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| NBC Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२४७<!-- २३९ -->
| {{sortname|Ang Tshiri|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| AAI Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२४८<!-- २४० -->
| {{sortname|Nima|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| AAI Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२४९<!-- २४१ -->
| {{sortname|Phurba Ongyal|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५०<!-- २४२ -->
| {{sortname|Lapka Tenjing|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५१<!-- २४३ -->
| {{sortname|Chhiring Ongchu|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५२<!-- २४३ -->
| {{sortname|Dorjee|Khatri|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Adventurist Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५३<!-- २४४ -->
| {{sortname|Then Dorjee|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Adventurist Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५४<!-- २४५ -->
| {{sortname|Phur Temba|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Adventurist Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५५<!-- २४६ -->
| {{sortname|Pasang Karma|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Jagged Globe Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५६<!-- २४७ -->
| {{sortname|Asman|Tamang|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Himalayan Ecstasy Lhotse Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५७<!-- २४८ -->
| {{sortname|Tenzing Chottar|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| AAI Everest Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]] (missing)
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५८<!-- २४९ -->
| {{sortname|Ankaji|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Everest Chinese Dream Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]]
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२५९<!-- २५० -->
| {{sortname|PemTenji|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Everest Chinese Dream Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]] (missing)
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२६०<!-- २५१ -->
| {{sortname|Aash Bahadur|Gurung|nolink=1}}
| {{sort|२०१४-०४-१८| अप्रिल १८, २०१४}}
|
| Everest Chinese Dream Expedition २०१४
| {{flagcountry|Nepal}}
| [[२०१४ Mount Everest avalanche|Avalanche]] (missing)
| [[खुम्बु हिम पहिरो|हिम पहिरो]]
|<ref name="Payne-Shrestha p." /><ref name="dailymail" />
|-
|२६१<!-- २५२ -->
| {{sortname|Daniel Paul|Fredinburg|link=Dan Fredinburg}}
| {{sort|२०१५-०४-१८| अप्रिल २५, २०१५}}
| ३३
| २०१५ Jagged Globe Everest Expedition
| {{flagcountry|USA}}
| rowspan=17|[[२०१५ Mount Everest avalanches|आधार शिविर avalanche]] following the [[अप्रिल २०१५ Nepal earthquake]]
| आधार शिविर
|<ref>{{Cite web
| title = JG News :: Everest
| url = http://www.jagged-globe.co.uk/news/item.php?id=2767
| access-date = मे ६, २०१५
}}</ref><ref name="cnn २०१५">{{Cite web
| title = Mount Everest avalanches threaten hikers - CNN.com
| author = Greg Botelho, CNN
| publisher = CNN
| url = http://edition.cnn.com/२०१५/०४/२५/asia/nepal-earthquake-everest/index.html
| date = अप्रिल २५, २०१५
| access-date = मे ६, २०१५
}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=WPost२०१५>{{Cite news
| title = Before the Everest avalanche, four Americans were exactly where they wanted to be
| author = Peter Holley
| newspaper = The Washington Post
| url = https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2015/04/28/four-americans-killed-in-everest-avalanche-were-exactly-where-they-wanted-to-be/
| date = अप्रिल २८, २०१५ | access-date = अप्रिल २९, २०१५
}}</ref><ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९">{{Cite web
| title = Name List of १५ identified dead body among १९ dead body found at Mt. Everest
| publisher = Nepal Mountaineering Association
| url = http://www.nepalmountaineering.org/newspage-225-Name%20List%20of%2015%20identified%20dead%20body%20among%2019%20dead%20body%20found%20at%20Mt.%20Everest
| date = अप्रिल २८, २०१५
| access-date = मे ३, २०१५
| archive-date = 2015-05-05
| archive-url = https://web.archive.org/web/20150505100836/http://www.nepalmountaineering.org/newspage-225-Name%20List%20of%2015%20identified%20dead%20body%20among%2019%20dead%20body%20found%20at%20Mt.%20Everest
| url-status = dead
}}</ref>
|-
|२६२<!-- २५३ -->
| {{sortname|Marisa Eve|Girawong|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| २८
| H.G. Nuptse Expedition २०१५
| {{flagcountry|USA}}
| आधार शिविर
|<ref name="cnn २०१५" /><ref name=WPost२०१५ /><ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" />
|-
|२६३<!-- २५४ -->
| {{sortname|Thomas Ely|Taplin|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| ६१
| TET Films & Photography
| {{flagcountry|USA}}
| आधार शिविर
|<ref name=WPost२०१५ /><ref>{{Cite news
| title = Nepal Earthquake: Three Americans Killed on Mount Everest
| publisher = NBC News
| url = http://www.nbcnews.com/storyline/nepal-earthquake/nepal-earthquake-american-killed-mount-everest-died-doing-what-he-n348446
| access-date = मे ६, २०१५
}}</ref>
|-
|२६४<!-- २५५ -->
| {{sortname|Pemba|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| १९
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="adventureconsultants २०१५">{{cite web|url=http://www.adventureconsultants.com/adventure/Everest_Dispatch2015/|title=Adventure Consultants Everest २०१५ Expedition Dispatches|work=adventureconsultants.com|accessdate=मार्च २, २०१७|archive-date=2015-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150428231516/http://www.adventureconsultants.com/adventure/Everest%5FDispatch2015/|url-status=dead}}</ref><ref name="advc-everest" />
|-
|२६५<!-- २५६ -->
| {{sortname|Dawa Tsering|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| ३३
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="advc-everest">{{Cite web
| title = Adventure Consultants Everest २०१५ - Dispatches - By CONTACT५.०
| author = Human Edge Tech, Explorersweb
| url = http://www.humanedgetech.com/expedition/ac१११/
| access-date = मे ६, २०१५
}}</ref>
|-
|२६६<!-- २५७ -->
| {{sortname|Maila (Milan)|Rai||Rai, Mila|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| ४१
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="adventureconsultants २०१५" />
|-
|२६७<!-- २५८ -->
| {{sortname|Chhimi Dawa|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| २७
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="advc-everest" />
|-
|२६८<!-- २५९ -->
| {{sortname|Pema Yishi (Hissi)|Sherpa||Sherpa, Pema Hissi|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
|
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="adventureconsultants २०१५" /><ref name="advc-everest" />
|-
|२६९<!-- २६० -->
| {{sortname|Pasang Temba|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
|
| Tim Mosedale Everest Expedition (or H.G. Everest Expedition २०१५)
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="ESPN-ChineseMedia">{{Cite web
| title = Mount Everest climbers among dead in Nepal earthquake
| work = ESPN.com
| url = http://espn.go.com/sports/endurance/story/_/id/12765063/mount-everest-climbers-dead-nepal-earthquake
| access-date = मे ६, २०१५
| date = अप्रिल २५, २०१५
}}</ref>
|-
|२७०<!-- २६१ -->
| {{sortname|Krishna Kumar|Rai|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
|
| Tim Mosedale Everest Expedition (or H.G. Everest Expedition २०१५)
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="ESPN-ChineseMedia" />
|-
|२७१<!-- २६२ -->
| {{sortname|Zhenfang|Ge|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| ४३
| Dreamers Destination Track Lhotse Expedition २०१५
| {{flagcountry|China}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="ESPN-ChineseMedia" />
|-
|२७२<!-- २६३ -->
| {{sortname|Renu|Fotedar|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| ४९
| First Chinese Women Everest Expedition
| {{flagcountry|Australia}}<br />{{flagcountry|India}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="ESPN-ChineseMedia" />
|-
|२७३<!-- २६४ -->
| {{sortname|Tenzing (Tengien)|Bhote||Bhote, Ten|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
|
| Tim Mosedale Everest Expedition (or H.G. Everest Expedition २०१५)
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" /><ref name="MoHA">{{Cite web
| title = EarthquakeNepal-MoHA on
| work = Twitter
| url = https://twitter.com/NEoCOfficial/status/50८m92924857886738192
| access-date = मे ६, २०१५
}}</ref>
|-
|२७४<!-- २६५ -->
| {{sortname|Vinh B|Truong|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| ४८
| Trekker
| {{flagcountry|USA}}<br />{{flagcountry|Vietnam}}
| आधार शिविर
|<ref name=WPost२०१५ /><ref name="ExWeb" />
|-
|२७५<!-- २६६ -->
| {{sortname|Lhakpa Chhiring|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| ३३
| First Chinese Women Everest Expedition
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" />
|-
|२७६<!-- २६७ -->
| {{sortname|Shiva Kumar|Shrestha|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२५| अप्रिल २५, २०१५}}
| २५
| Step Up Campaign Everest
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="NMA१५of१९" />
|-
|२७७<!-- २६८ -->
| {{sortname|Unknown|climber|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-४-२५|अप्रिल २५, २०१५}}
| ?
| ?
| ?
| आधार शिविर
| <ref name="MoHA"/><ref name="ExWeb"/>
|-
|२७८<!-- २६९ -->
| {{sortname|Hiroshi|Yamagata|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०४-२७| अप्रिल २७, २०१५}}
| ५६
| Dreamers Destination Lhotse Expedition
| {{flagcountry|Japan}}
| rowspan=2|Died in Kathmandu due to injuries sustained in the [[२०१५ Mount Everest avalanches|आधार शिविर avalanche]] following the [[अप्रिल २०१५ Nepal earthquake]]
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb">{{Cite web
| title = Everest K२ News ExplorersWeb - Everest: List of Avalanche Victims
| url = http://www.explorersweb.com/everest_k2/news.php?url=everest-names-of-avalanche-victims_1430306452
| access-date = मे ६, २०१५
| archive-date = 2018-12-15
| archive-url = https://web.archive.org/web/20181215022401/https://www.explorersweb.com/everest_k2/news.php?url=everest-names-of-avalanche-victims_1430306452
| url-status = dead
}}</ref><ref name="NMA१५of१९" />
|-
|२७९<!-- २७० -->
| {{sortname|Jangbu|Sherpa|nolink=1}}
| {{sort|२०१५-०५-१| मे १, २०१५}}
|
| [[Adventure Consultants]]
| {{flagcountry|Nepal}}
| आधार शिविर
|<ref name="ExWeb" /><ref name="adventureconsultants २०१५" /><ref name="advc-everest" />
|-
|२८०<!-- २७१ -->
|Charles MacAdams
|मे ११, २०१६
|६२
|
|{{flagcountry|Canada}}
|Cardiac event
|आधार शिविर North Side
| <ref name="calgaryherald२०१६">{{Cite web|url=https://calgaryherald.com/news/local-news/calgarian-doctor-dies-at-everest-base-camp|title=Calgary doctor dies at Everest base camp|access-date=२०१६-०६-०४|date=जुन ३, २०१६}}</ref><ref name="legacycalgary२०१६">{{Cite web|url=http://www.legacy.com/obituaries/calgaryherald/obituary.aspx?pid=180050674|title=Charles MacADAMS Obituary|access-date=२०१६-०६-०४}}</ref><ref name="abentoutdoor२०१६">{{Cite web|url=http://www.abenteuer-outdoor.eu/expeditionen/2016-tibet-everest/blog/|title=Abenteuer Outdoor - Blog|access-date=२०१६-०६-०४}}</ref>
|-
|२८१<!-- २७२ -->
|Phurba Sherpa
|मे १९, २०१६
|२५
|
|{{flagcountry|Nepal}}
| झर्नु
| शिखर नजिक
|<ref name="cnn_मे_२०१६">{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2016/05/22/asia/everest-climbing-deaths/index.html|title=4 climbers die in ४ days on Mount Everest|publisher=CNN|author=Phurba Sherpa and Madison Park|access-date=२०१६-०५-२३}}</ref>
|-
|२८२<!-- २७३ -->
| {{sortname|Eric|Arnold|nolink=1}}
| {{sort|२०१६-०५-२१| मे २१, २०१६}}
| ३५
| [[Arnold Coster]] Expeditions
| {{flagcountry|Netherlands}}
| Altitude sickness
|South Col / Camp ४
|<ref name="cnn_मे_२०१६"/><ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/foreign-climber-who-perished-on-nepal-mt-everest-is-dutch-eric-arnold/|title=Foreign climber who perished on Mt Everest is डच|date=२०१६-०५-२१|website=The Himalayan Times|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१६-०५-२३}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://bigstory.ap.org/article/c1d38f41d4a544c189da०ea19e1bf703/dutch-climber-dies-way-back-everest-summit|title=Australian climbers die after reaching Everest summit|website=The Big Story|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१६-०५-२३}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":०">{{Cite web|url=http://www.arnoldcosterexpeditions.com/blog/tragedy-struck-our-team|title=Arnold Coster Expeditions|website=www.arnoldcosterexpeditions.com|access-date=२०१६-०६-०२|archive-date=2019-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190916062302/http://www.arnoldcosterexpeditions.com/blog/tragedy-struck-our-team|url-status=dead}}</ref>
|-
|२८३<!-- २७४ -->
| Maria Elizabeth Strydom
| मे २२, २०१६
| ३४
| Arnold Coster Expeditions
| {{flagcountry|Australia}}
| Snow blindness, stroke
| Near Camp IV
|<ref name="cnn_मे_२०१६"/><ref name=":०" /><ref>{{Cite web|url=http://thehimalayantimes.com/nepal/another-death-mt-everest-australias/|title=Another death on Mt Everest, Australian lecturer dies near Camp IV - The Himalayan Times|date=२०१६-०५-२१|website=The Himalayan Times|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१६-०५-२३}}</ref>
|-
|२८४<!-- २७५ -->
|[[Subhash Pal]]
|मे २२, २०१६
|४४
|Trekking Camp Nepal
|{{flagcountry|India}}
| Altitude sickness
| Around Camp ३
|<ref>{{Cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/indian-climber-3rd-to-die-on-mount-everest-in-recent-days-1409004|title=Indian Mountaineer Subhash Pal Dies, २ Others Missing On Mount Everest|website=NDTV.com|access-date=२०१६-०५-२३}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/२०१६/०५/२२/asia/everest-climbing-deaths/index.html|title=4 climbers die in ४ days on Mount Everest|last=CNN|first=Phurba Sherpa and Madison Park|website=CNN|access-date=२०१६-०५-२३}}</ref>
|-
|२८५<!-- २७६ -->
|Paresh Chandra Nath
|मे २२, २०१६
|५८
|Trekking Camp Nepal
|{{झण्डा चिन्ह|भारत}}
|Exposure
|बार्दली
| <ref name="tel२०१६">{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/२०१६/०५/२५/mount-everest-climbers-death-toll-rises-to-five/|title=Mount Everest climbers: Death toll rises to five|website=telegraph.co.uk|access-date=२०१६-०५-२५}}</ref>
|-
|२८६<!-- २७७ + ३ added in between (can't be bothered to change all numbers) = २८० -->
|Goutam Ghosh
|मे २२, २०१७
|५०
|Trekking Camp Nepal
|{{झण्डा चिन्ह|भारत}}
|Exposure
|बार्दली
| <ref name="tel२०१६"/>
|-
|२८७ <!-- २८७ -->
|[[मिन बहादुर शेरचन]]
|मे ५, २०१७
|८५
|?
|{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}}
|ह्रिदय घाच
|आधार शिविर
| <ref>{{Cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/२०१७-०५-०६/octogenarian-mountaineer-sherchan-dies-on-everest.html|title=Octogenarian mountaineer Sherchan dies on Everest|access-date=२०१७-०५-०६}}</ref>
|-
|२८८<!-- २८८ -->
|Roland Yearwood
|मे २१, २०१७
|५१
|Everest Parivar Treks
|{{झण्डन चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}}
|Altitude sickness
|Balcony
| <ref>{{Cite web|url=https://english.onlinekhabar.com/२०१७/०५/२१/४००५९५|title=२०१५ Nepal quake survivor US medic dies on Everest|access-date=२०१७-०५-२१}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.nationmultimedia.com/news/aec/asean_plus/३०३१५९१८|title=Mt Everest claims ४th victim this year - The Nation|work=The Nation|access-date=२०१७-०५-२२|language=अङ्ग्रेजी}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|२८९<!-- २८९ -->
|Vladimír Štrba
|मे २१, २०१७
|४८
|Everest Hard Way Slovak Expedition २०१७
|{{झण्डा चिन्ह|स्लोभाकिया}}
|Altitude sickness
|Camp ४, in the tent
| <ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/१५६७८०६३४६८३५८८८/photos/a.१६०८२०६०७२७९५९१५.१०७३७४१८२८.१५६७८०६३४६८३५८८८/१९३०६४१३८३८८५७१४/|title=Expedition Facebook post|access-date=२०१७-०५-२१}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://svet.sme.sk/c/२०५३८३२५/na-evereste-zahynul-horozelec-vladimir-strba.html#axzz४hnwTD८gY|title=Na Evereste zahynul horolezec Vladimír Štrba|last=a.s.|first=Petit Press|work=svet.sme.sk|access-date=२०१७-०५-२२|language=स्लोभाकियाली}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|२९०<!-- २९०-->
|Francesco Enrico मार्चetti
|मे २१, २०१७
|५४
|Expedition Himalaya
|{{झण्डा चिन्ह|अष्ट्रेलिया}}
|Altitude sickness
|Camp ४
| <ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/australian-climber-dies-descending-mt-everest/|title=Australian climber dies descending Mt Everest|access-date=२०१७-०५-२१}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.news.com.au/travel/travel-updates/australian-climber-francesco-enrico-मार्चetti-५४-dies-while-descending-mt-everest/news-story/५c७eb९७८०e१११c२४८f८२ea४३af०ffa३३|title=Aussie climber dies on Mt Everest|work=न्युज कम एयु|access-date=२०१७-०५-२२|language=अङ्ग्रेजी}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|२९१
|रभी कुमार
|मे २१, २०१७
|२७
|Arun Treks and Expedition
|{{झण्डा चिन्ह|भारत}}
|Fall into a २००m crevasse
|Balcony
|<ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/indian-climber-goes-missing-in-everest/story-kENsRDJezQud८tiPpBXhSJ.html|title=Indian climber goes missing in Everest|last=|first=|date=२०१७-०५-२१|work=हिन्दुस्तान टाइम्स डटकम|access-date=२०१७-०५-२१|language=अङ्ग्रेजी}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/chances-of-survival-slim-for-missing-indian-mountaineer-ravi-kumar-official/story-tUU५l1X50WNtQX9iWcQGSP.html|title=Missing Indian climber Ravi Kumar’s body spotted on Mount Everest|last=|first=|date=२०१७-००५-२२|work=हिन्दुस्तान टाइम्स|access-date=२०१७-०५-२२|language=अङ्ग्रेजी}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|२९२
|लाम बाबु शेर्पा
|मे १४, २०१८
|४५
|Seven Summit Treks
|{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}}
|Disappearance (reportedly suffered from snow blindness)
|Above South Col
|<ref>{{Cite web|url=http://www.alanarnette.com/blog/2018/05/16/everest-2018-summit-wave-3-recap-sherpa-death-on-everest/|title=Everest २०१८: Summit Wave ३ Recap – Sherpa Death on Everest|last=|first=|date=२०१८-०५-१६|work=alanarnette.com|access-date=२०१८-०५-१८|language=अङ्ग्रेजी|archive-date=2019-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506014305/http://www.alanarnette.com/blog/2018/05/16/everest-2018-summit-wave-3-recap-sherpa-death-on-everest/|url-status=dead}}</ref><ref name="Himalayan Times २०१८०५२२-१">{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/sherpa-climber-dies-while-ascending-mt-everest-from-north-col/|title=Sherpa climber dies while ascending Mt Everest from North Col|work=द हिमालयन टाइम्स|date=२०१८-०५-२२|accessdate=२०१८-०५-२२|language=अङ्ग्रेजी}}</ref>
|-
|२९३
|पासाङ नोर्बु शेर्पा
|मे १८, २०१८
|४१
|७ Summits Club Expedition
|{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}}
|Stroke
|८५५०m N.E. Ridge
|<ref name="Himalayan Times २०१८०५२२-१"/>
|-
|२९४
|Gjeorgi Petkov
|मे २०, २०१८
|६३
|Tim Mosedale Everest Expedition Spring २०१८
|{{झण्डा चिन्ह|म्यासेडोनिया}}
|Cardiac arrest
|Above Camp III
|<ref>https://thehimalayantimes.com/nepal/macedonian-climber-dies-on-mt-everest-sherpa-climber-evacuated/</ref>
|-
|२९५
|[[Nobukazu Kuriki]]
|मे २१, २०१८
|३६
|Solo
|{{झण्डा चिन्ह|जापान}}
|Hypothermia, had previously reported "persistent cough and pain" during attempt
|Camp २
|<ref>{{cite news |url = https://thehimalayantimes.com/nepal/japanese-climber-nobukazu-kuriki-found-dead-on-mt-everest/ |title=Japanese alpinist Kuriki dies while descending from Camp III to Camp II|work=द हिमालयन टाइम्स|date=२०१८-०५-२१|access-date=२०१८-०५-२१|language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20180521_32/|title=Climber Nobukazu Kuriki dies on Mt. Everest|last=|first=|date=२०१८-०५-२१|work=NHK World - Japan|access-date=२०१८-०५-२१|language=अङ्ग्रेजी|archive-date=2018-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180522042102/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20180521_32/}}</ref>
|-
|२९६
|दमाई सार्की शेर्पा
|मे २१, २०१८
|३७
|Himalayan Ascent, Seven Summit Treks
|{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}}
|Fall into a crevasse
|Camp २
|<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ifmga-guide-damai-sarki-sherpa-dies-everest-death-toll-now-five/|title=IFMGA guide Damai Sarki Sherpa dies; Everest death toll reaches five|date=२०१८-०५-२२|work=The Himalayan Times|access-date=२०१८-०५-२२|language=अङ्ग्रेजी}}</ref>
|-
|२९७
|Chris Daly
|अप्रिल २०, २०१९
|३५
|Solo
|{{झण्डा चिन्ह|संयुक्त राज्य अमेरिका}}
|Died after a fall while trekking down from base camp
|आधार शिविर
|<ref>{{Cite news|url=https://wtvr.com/2019/04/25/chris-daly-obit/|title=Chesterfield man killed on Mount Everest: ‘We miss him terribly’|date=२०१९-०४-२५|work=CBS ६, WTVR-TV|access-date=२०१९-०४-२५|language=अङ्ग्रेजी}}</ref>
|}
== सन्दर्भ सामग्रीअन ==
{{reflist|2}}
por1d2fk11yspbmfprl2zay08u9gen2
करण सिंह
0
26336
268084
265432
2026-09-25T00:08:56Z
InternetArchiveBot
4668
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
268084
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|भारतीय राजनीतिज्ञ (जन्म १९३१)}}
{{Use dmy dates|date=July 2020}}
{{Infobox officeholder
| name = करण सिंह
| image = Dr. Karan Singh - Jaipur Literature Festival 2026.jpg
| caption = डा. करण सिंह जयपुर लिटरेचर फेस्टिवल २०२६
| office2 = [[Jammu and Kashmir (princely state)#Rulers|जम्मू अँ कश्मीर का प्रिन्स रीजेन्ट]]
| monarch2 = [[Hari Singh|सर हरी सिंह]]
| term_start2 = 20 जून 1949
| term_end2 = 17 नोभेम्बर 1952
| office = जम्मू अँ कश्मीर का पहिला [[Governor of Jammu and Kashmir|राज्यपाल]]
| term_start = 30 मार्च 1965
| term_end = 15 मे 1967
| predecessor = ''पद स्थापना''<br> आफैं [[Sadr-i-Riyasat]] को रूप में
| successor = [[Bhagwan Sahay]]
| office1 = [[Sadr-i-Riyasat]] जम्मू अँ कश्मीर को
| primeminister1 = [[Sheikh Abdullah]]<br /> [[Bakshi Ghulam Mohammad]] <br /> [[Khwaja Shamsuddin]] <br /> [[Ghulam Mohammed Sadiq]]
| term_start1 = 17 नोभेम्बर 1952
| term_end1 = 30 मार्च 1965
| predecessor1 = ''पद स्थापना''
| successor1 = ''पद हटायो''<br> आफैं [[Governor of Jammu & Kashmir|राज्यपाल]] को रूप में
| office3 = [[Indian Ambassador to the United States|भारत का अमेरिका राजदूत]]
| term_start3 = 1989
| term_end3 = 1990
| predecessor3 = [[P. K. Kaul]]
| successor3 = [[Abid Hussain]]
| office4 = [[Minister of Education (India)|केंद्रीय शिक्षा अँ संस्कृति मन्त्री]]
| primeminister4 = [[Charan Singh]]
| term_start4 = 30 जुलाई 1979
| term_end4 = 14 जनवरी 1980
| predecessor4 = [[Pratap Chandra Chunder]]
| successor4 = [[B. Shankaranand]]
| office5 = [[Minister of Health and Family Welfare (India)|केंद्रीय स्वास्थ्य अँ परिवार कल्याण मन्त्री]]
| primeminister5 = [[Indira Gandhi]]
| term_start5 = 9 नोभेम्बर 1973
| term_end5 = 24 मार्च 1977
| predecessor5 = [[Uma Shankar Dikshit]]
| successor5 = [[Raj Narain]]
| office6 = [[Ministry of Tourism (India)|केंद्रीय पर्यटन मन्त्री]] अँ [[Ministry of Civil Aviation (India)|नागरिक उड्डयन मन्त्री]]
| primeminister6 = [[Indira Gandhi]]
| term_start6 = 13 मार्च 1967
| term_end6 = 9 नोभेम्बर 1973
| predecessor6 = ''मन्त्रालय स्थापना''
| successor6 = R. Bahadur
| office7 = [[Member of Parliament, Rajya Sabha]]
| term_start7 = 28 जनवरी 2000
| term_end7 = 27 जनवरी 2018
| constituency7 = [[New Delhi|राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र, दिल्ली]]
| successor7 = [[Sanjay Singh (AAP politician)|सञ्जय सिंह]]
| office8 = [[Member of Parliament, Lok Sabha]]
| term_start8 = 1971
| term_end8 = 1984
| predecessor8 = G. S. Brigadier
| constituency8 = [[Udhampur (Lok Sabha constituency)|उधमपुर]]
| successor8 = [[Girdhari Lal Dogra]]
| term_start9 = 1967
| term_end9 = 1968
| predecessor9 = ''निर्वाचन क्षेत्र स्थापना''
| successor9 = G. S. Brigadier
| party = [[Indian National Congress]] (1947–1979; 2000–हालसम्म)
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1931|3|9}}
| birth_place = [[Cannes]], [[France]]
| spouse = यशो राज्य लक्ष्मी
| children = [[Vikramaditya Singh (politician, born 1964)|विक्रमादित्य सिंह]], [[Ajatshatru Singh]], ज्योत्स्ना सिंह
| awards = [[File:Padma Vibhushan Ribbon.svg|50x50px]] [[Padma Vibhushan]]
| relations = [[Dogra dynasty]]<br />[[Chitrangada Singh (princess)|चित्रांगदा सिंह]] (ज्वाइँकी पत्नी)<br />
[[Bhim Singh (politician)|भीम सिंह]] (सगे सम्बन्धी)<br> [[Dhian Singh]] (पूर्वज सम्बन्धी)
| alma_mater = [[University of Kashmir]] ([[Bachelor of Arts|स्नातक]])<br />[[University of Delhi]] ([[Master of Arts|स्नातकोत्तर]], [[PhD]])
| parents = [[Maharaja]] [[Hari Singh|सर हरी सिंह]]<br />[[Tara Devi of Jammu and Kashmir|महारानी तारा देवी]]
| website = {{URL|http://www.karansingh.com|karansingh.com}}
| signature = Karan Singh Autograph.jpg
| residence = मानसरोवर ३, न्याय मार्ग, [[Chanakyapuri]], [[New Delhi]]
| otherparty = [[Jammu & Kashmir National Conference]] (1996–1999)<br/>[[Independent politician|स्वतन्त्र]] (1984)<br/>[[Indian National Congress (U)]] (1979–1984)
}}
'''करण सिंह''' (जन्म: ९ मार्च १९३१) भारतीय राजनीतिज्ञ अँ दार्शनिक रहिन।<ref>{{Cite web|url=http://www.karansingh.com|title=Dr. Karan Singh|website=karansingh.com|language=en-US|access-date=2017-06-19}}</ref> उनि [[Titular ruler|शीर्षकाधिकारी महाराजा]] रहिन जम्मू अँ कश्मीरको [[princely state|शाही राज्य]]का। १९५२ त १९६५ सम्म उनि जम्मू–कश्मीरको ''[[Sadr-i-Riyasat]]'' (राज्य अध्यक्ष) रहिन।<ref name="auto">{{Cite news|url=http://www.outlookindia.com/newswire/story/karan-singh-on-accession-of-kashmir-to-india/735445|title=भारतमा कश्मीरको मिलनबारे करण सिंह|date=2017-07-19|work=[[Outlook India]] magazine|access-date=2017-06-19|archive-date=4 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171004034655/https://www.outlookindia.com/newswire/story/karan-singh-on-accession-of-kashmir-to-india/735445}}</ref> उनि [[Dharmarth Trust|धर्मार्थ ट्रस्ट, जम्मू–कश्मीर]] का अध्यक्ष अँ ट्रस्टी रहिन, जिकि उत्तर भारतमा १७५ मन्दिरको संरक्षण करदा अँ अरु क्षेत्रहरुमा ऐतिहासिक संरक्षण, सांस्कृतिक काम करदा।<ref>{{Cite web|date=9 March 2021|title=PM releases Manuscript with commentaries by 21 scholars on shlokas of Srimad Bhagavadgita|url=https://pib.gov.in/pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1703587|access-date=2022-01-29|website=Press Information Bureau, Government of India}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020|title=Working Group Report on Improving Heritage Management in India|url=https://www.niti.gov.in/sites/default/files/2020-06/Improving-HeritageManagement-in-India.pdf|publisher=[[NITI Aayog]]|page=43}}</ref>
सिंह भारतको संसदको माथिल्लो सदन, [[Rajya Sabha]] का सदस्य रहिन, जिकि [[Delhi]] को राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र प्रतिनिधित्व करदा। उनि [[Indian National Congress]] का वरिष्ठ सदस्य रहिन जसले लगातार ''[[Sadr-i-Riyasat]]''<ref name="auto"/> अँ [[List of governors of Jammu and Kashmir|जम्मू–कश्मीर राज्यपाल]] पदमा सेवा करदा। उनि [[India International Centre]] का जीवनभरका ट्रस्टी अँ अध्यक्ष भी रहिन। उनि [[Banaras Hindu University]] का तीन कार्यकालसम्म च्यान्सलर चयन भए<ref>{{Cite web|last1=|first1=|date=24 June 2010|title=Karan Singh elected BHU chancellor for 3rd time|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/varanasi/Karan-Singh-elected-BHU-chancellor-for-3rd-time/articleshow/6087983.cms |access-date=2020-02-22|website=The Times of India|language=en}}</ref> जब सम्म २०१८ मा [[Giridhar Malaviya]] ले पद ग्रहण करे।<ref>{{Cite news|agency=Press Trust of India|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/madan-mohan-malaviya-s-grandson-next-bhu-chancellor-118112701006_1.html|title=मदन मोहन मालवीयको नाति BHU च्यान्सलर|date=2018-11-27|work=Business Standard India|access-date=2020-02-22}}</ref> उनि विगतमा सम्भावित राष्ट्रपति उम्मेदवार भी रहिसके।<ref>{{Cite web|date=2007-06-14 |title=म प्रमुख पदको लागि उपलब्ध छु: करण सिंह|url=https://www.hindustantimes.com/india/i-m-available-for-the-top-job-karan-singh/story-Kov6Y1uWErEEaTuniaZogO.html |access-date=2021-11-13|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=23 June 2021|title=अंकित लभले डा. करण सिंह अँ भीम सिंहको भारतका राष्ट्रपति अँ उपराष्ट्रपति उम्मेदवारी चाहन्छ|url=https://www.crosstownnews.in/post/65562/-ankit-love-wants-nomination-of-dr-karan-singh-a-bhim-singh-for-president-and-vice-president-of-india.html |access-date=2021-10-16|website=Cross Town News|language=en-US}}</ref><ref>{{Citation|title=भीम सिंहले डा. करण सिंहलाई अर्को राष्ट्रपति बनाउने प्रस्ताव करदा|date=2017-06-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=i7D7C4KXKl0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211219/i7D7C4KXKl0 |archive-date=2021-12-19 |url-status=live|work=Daily Excelsior|access-date=2017-06-18}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://jkmonitor.org/index.php/local/24487-propose-dr-karan-singh-as-next-president-prof-bhim|title=डा. करण सिंहलाई अर्को राष्ट्रपति बनाउने प्रस्ताव: प्रो. भीम|website=JK Monitor|language=en-gb|access-date=2017-06-18|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905003200/http://jkmonitor.org/index.php/local/24487-propose-dr-karan-singh-as-next-president-prof-bhim|url-status=dead}}</ref>
==पहिलो अँ व्यक्तिगत जीवन==
''[[Yuvaraja|युवराज]]'' करण सिंह [[Martinez hotel|मार्टिनेज होटल]],<ref>{{Cite web|last=|first=|title=Karan Singh recalls his French Connection|url=https://www.netindian.in/news/people/karan-singh-recalls-his-french-connection|access-date=2021-05-22|website=NetIndian|date=20 March 2010|language=en|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522135218/https://www.netindian.in/news/people/karan-singh-recalls-his-french-connection|url-status=dead}}</ref> [[Cannes]], [[France]] मा जन्मेका, [[Dogra dynasty]] परिवारका। उनि [[Hari Singh|सर हरी सिंह]], [[Maharaja of Jammu and Kashmir]] का एकमात्र छोरा थिए।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/rajya-sabha-mp-karan-singh-slams-attempts-to-brand-hari-singh-as-communal-4495865/|title=राज्यसभा सांसद करण सिंहले हरी सिंहलाई साम्प्रदायिक भनेर चिनाउने प्रयासको आलोचना|date=28 January 2017}}</ref> उनकी आमा, [[Tara Devi of Jammu and Kashmir|महारानी तारा देवी]], जो उनका पिताको चौथो पत्नी थिइन्, एक जमिनदार [[Katoch]] [[राजपूत]] परिवारकी छोरी थिइन् अँ [[Himachal Pradesh]] को [[Kangra district|कांगड़ा जिल्ला]] मा (विजयपुर, [[Bilaspur, Himachal Pradesh|बिलासपुर]] नजिक)बाट आएकी थिइन्।{{dubious|date=January 2020|reason=Bijapur is in Karnataka, not Himachal Pradesh, and not in Kangra District.}}{{citation needed|date=January 2020}}
सिंहलाई [[Doon School]], [[Dehradun]] मा बोर्डिङ स्कूलबाट शिक्षा दिइयो, जुन परम्परागत रूपमा राजकुमारहरुलाई घरमै ट्यूटरबाट पढाउने अभ्यासबाट फरक थियो। स्कूल धेरै प्रतिष्ठित थियो, तर यसले करण सिंहलाई गैर-शाही पृष्ठभूमिका केटाहरूसँग कक्षामा (होस्टेलमा होइन) समय बिताउन मौका दियो, र उनले सामान्य शिक्षा पाए। भारतीय शाही परिवारको सन्तानको रूपमा अनौठो रूपमा, उनले स्नातकको लागि कलेजमा भर्ना भए, पहिले [[University of Kashmir|जम्मू अँ कश्मीर विश्वविद्यालय]], [[Srinagar]] बाट [[Bachelor of Arts|B.A.]] डिग्री पाए, र त्यसपछि [[University of Delhi]] बाट राजनीतिक विज्ञानमा [[Master of Arts|M.A.]] अँ [[Doctor of Philosophy|PhD]] प्राप्त गरे।<ref>{{cite web |url=http://www.doononline.net/pages/info_features/features_spotlights/spotlights/ksingh/index.htm |title=डा. करण सिंह प्रोफाइल |publisher=Doon School |archive-url=https://web.archive.org/web/20090918194945/http://www.doononline.net/pages/info_features/features_spotlights/spotlights/ksingh/index.htm |archive-date=2009-09-18}}</ref>
सन् १९५० मा, १९ वर्षका करण सिंह १३ वर्षकी यशो राज्य लक्ष्मीसँग विवाह गरेकी, जो [[Mohan Shumsher Jung Bahadur Rana|मोहन शम्शेर राणा, नेपालको महाराजा]] की नातिनी थिइन्, [[Nepal]] को [[Rana dynasty]] परिवारकी। उनको पिता, जनरल महाराजकुमार शारदा शम्शेर जंगबहादुर राणा, मोहन शम्शेरका छोरा थिए।<ref>{{cite web| url = http://www.jkdharmarthtrust.org/maharani.html| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20100924170621/http://jkdharmarthtrust.org/maharani.html| archive-date = 2010-09-24| title = जम्मू अँ कश्मीर धर्मार्थ ट्रस्ट - महारानी यशो राज्य लक्ष्मी}}</ref> विवाह, पारिवारिक परम्परागत तरिकाले मिलाइएको, जीवनभर टिक्यो। दम्पतीका तीन सन्तान थिए:
*''[[Yuvaraja|युवराज]]'' [[Vikramaditya Singh (politician, born 1964)|विक्रमादित्य सिंह]], जेठो छोरा अँ युवराज; १९८७ मा [[Chitrangada Singh (Princess)|चित्रांगदा सिन्डिया]] सँग विवाह गरेकी, जो [[Madhavrao Scindia]] को छोरी हुन्, ग्वालियरकी।<ref>[https://www.indiatoday.in/magazine/living/story/19871231-history-came-to-life-at-the-wedding-of-chitrangada-raje-scindia-and-vikramaditya-singh-799642-1987-12-30 ग्वालियर शाही विवाह] India Today मा समेटिएको घटना</ref>
*[[Ajatshatru Singh]], दोस्रो छोरा; राजनीतिमा लागे, नागरोटा निर्वाचन क्षेत्रबाट विधानसभामा निर्वाचित भए अँ राज्य सरकारमा मन्त्री बने। उनकी पत्नी सेना अधिकारीकी छोरी हुन्।
* ज्योत्स्ना सिंह, एक मात्र छोरी, [[Uttar Pradesh]]को [[Mainpuri]] निवासी धिरेन्द्र सिंह चौहानसँग विवाह गरेकी।<ref>{{cite web| url= https://www.theweek.in/theweek/cover/unlike-father-a-son.html| title=बाबा जस्तै होइन, छोरा| website= The Week| date= }}</ref>
१९६० को शुरुवातमा, उनले श्री [[Madhava Ashish]], श्री [[Krishna Prem]]को [[Mirtola]] आश्रमका शिष्यबाट [[diksha|दीक्षा]] लिए।<ref>{{cite book |last1=Chapple |first1=Jon |title=Sri Krishna Prem: A wing and a Prayer |date=2024 |publisher=Blazing Sapphire Press |location=Kirksville, Missouri |isbn=9781952232886 |page=140}}</ref>
==राजनीतिक जिन्दगी==
सन् १९४९ मा, अठार वर्षको उमेरमा, सिंहलाई [[Jammu and Kashmir (state)|जम्मू अँ कश्मीर]] राज्यको प्रिन्स रीजेन्ट नियुक्त गरियो, जब उनका पिता राज्यको शासकको रूपमा पदबाट पछि हटे र राज्य भारत सँग मिल्यो।<ref>[http://jkrajbhawan.nic.in/His%20Excellency/present5.htm Dr. Karan Singh] राज भवन, जम्मू अँ कश्मीर आधिकारिक वेबसाइट।</ref> त्यसपछि उनले लगातार रीजेन्ट, ''[[Sadr-i-Riyasat]]'' (राज्य अध्यक्ष) र १९६५–१९६७ सम्म जम्मू–कश्मीर राज्यका पहिलो राज्यपालको रूपमा सेवा गरे।
८ अगस्त १९५३ मा, जम्मू र कश्मीरका [[Sadr-i-Riyasat|राज्याध्यक्ष]]का रूपमा, करण सिंहले निर्वाचित प्रधानमन्त्री [[Sheikh Abdullah]] विरुद्ध [[Coup d'état|कु]]को समर्थन गरे{{CN|date=September 2023}}, कथित रूपमा कश्मीरको स्वतन्त्र महत्वाकांक्षा राखेको आरोपमा, जसले [[Kashmir Conspiracy Case]] पछि ११ वर्षको लागि अब्दुल्लालाई जेलमा राख्न लगायो।
सन् १९६७ मा, उनले [[Governor of Jammu and Kashmir|राज्यपाल]] पदबाट राजीनामा दिए र सन् १९६७–१९७३ सम्म पर्यटन र नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका पोर्टफोलियो सम्हाल्दै संघीय मन्त्रिपरिषद्को सबैभन्दा युवा सदस्य बने।<ref>{{cite web|title=COUNCIL OF MINISTERS: GANDHI 2|url=http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/gandhi2.htm|publisher=kolumbus.fi|access-date=10 March 2018|archive-date=27 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927203121/http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/gandhi2.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=COUNCIL OF MINISTERS: GANDHI 3|url=http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/gandhi3.htm|publisher=kolumbus.fi|access-date=10 March 2018|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818194002/http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/gandhi3.htm|url-status=dead}}</ref> दुई वर्षपछि, उनले आफ्नो [[Privy Purse in India|प्राइभी पर्स]] स्वेच्छाले त्यागे, जुन उनको पिता सन् १९६१ मा निधन भएपछि प्राप्त हुने अधिकार थियो। उनले सम्पूर्ण रकम आफ्ना पिता–आमाको नाममा स्थापना गरिएको च्यारिटी ट्रस्टमा राखे।
सन् १९७१ मा, [[Constitution of India]]मा २६ औं संशोधन<ref>{{Citation|title=The Constitution (26 Amendment) Act, 1971|url=http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend26.htm|work=indiacode.nic.in|year=1971|publisher=Government of India|access-date=9 November 2011}}</ref> पारित हुँदा, जसको समयमा करण सिंह [[Union cabinet]] का मन्त्री थिए, भारतीय सरकारले [[princely state|राजघरानाका भारत]]का सबै आधिकारिक प्रतीक, उपाधि, विशेषाधिकार र प्राइभी पर्सहरू समाप्त गर्यो।<ref>'''1.''' {{cite book|last=Ramusack|first=Barbara N.|url=https://books.google.com/books?id=Kz1-mtazYqEC&pg=PA278|title=The Indian princes and their states|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-26727-4|page=278|author-link=Barbara Ramusack}}</ref>
कोल्ड वारको अन्त्यतिर, उनी भारतका [[United States|अमेरिका]]का राजदूत भए। सिंहले २००५ मा [[Padma Vibhushan]] प्राप्त गरे।[[File:Pratibha Devisingh Patil confers Jawaharlal Nehru Award for International Understanding for the year 2009 to the German Chancellor, Ms. Angela Merkel, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi. The President.jpg|thumb|203x203px|करण सिंह र भारतकी राष्ट्रपति [[Pratibha Patil]] ले २००९ मा जर्मनीकी चान्सलर [[Angela Merkel]]लाई [[Jawaharlal Nehru Award for International Understanding]] प्रदान गर्दै।|left]]
सन् १९७१ मा, उनलाई भारतको स्थिति बुझाउन पूर्वी पाकिस्तानसँगको गृहयुद्धमा संलग्न पूर्वी ब्लक राष्ट्रहरूमा विशेष दूत पठाइयो।<ref>{{Cite web|url=http://www.karansingh.com/|title=Dr. Karan Singh}}</ref> १९७३ मा विमान दुर्घटना पछि उनले राजीनामा दिने प्रयास गरे, तर स्वीकार गरिएन। सोही वर्ष, उनी स्वास्थ्य र परिवार कल्याण मन्त्री बने र १९७७ सम्म कार्यरत रहे।
आपतकालीन अवस्थापछि, करण सिंह सन् १९७७ मा कांग्रेसको टिकटमा [[Udhampur (Lok Sabha constituency)|उधमपुर]]बाट लोकसभा निर्वाचित भए, र सन् १९७९ मा [[Charan Singh]]को मन्त्रिपरिषदमा [[Minister of Education (India)|शिक्षा र संस्कृति मन्त्री]] बने, [[Indian National Congress (U)|कांग्रेस(U)]]को प्रतिनिधित्व गर्दै। १९८० को लोकसभा निर्वाचनमा उनले कांग्रेस(U)को टिकटमा प्रतिस्पर्धा गरे र जिते। सन् १९८९–१९९० मा उनी भारतका अमेरिका राजदूत भए, र यस अनुभवमा आधारित पुस्तक ''Brief Sojourn'' लेखे।<ref>[http://www.indianexpress.com/news/karan-echoes-omar-but-j&k-part-of-india/701340/ Karan echoes Omar, but ‘J&K part of India’], Arun Sharma, The Indian Express Limited, 23 October 2010</ref>
सन् १९६७–१९८४ सम्म, करण सिंह लोकसभाका सदस्य थिए। १९८४ मा, उनले जम्मूबाट स्वतन्त्र उम्मेदवारको रूपमा निर्वाचन लडे तर हारे। सन् १९९६–१९९९ मा, उनी [[Jammu & Kashmir National Conference|नेशनल कन्फरेन्स]]को प्रतिनिधित्व गर्दै [[Rajya Sabha]] सदस्य भए। पछि ३० जनवरी २०००–२७ जनवरी २०१८ सम्म [[Indian National Congress|INC]]बाट राजसभा सदस्य बने। उनी बारम्बार पार्टी परिवर्तन गर्ने कारण प्रसिद्ध छन्।
उनी [[Banaras Hindu University]], [[Jammu and Kashmir University]], [[Jawaharlal Nehru University]], र [[NIIT University]] का च्यान्सलर पनि रहिसकेका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.niituniversity.in/|title=NIIT University: Best University in India for B Tech, Integrated MBA, Ph. D Courses|website=niituniversity.in}}</ref>
<gallery class=center mode=nolines widths=160 heights=160>
File:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh addressing at the launch of a film - "I Believe Universal Values for a Global Society", by Raja Choudhury based on the beliefs of Dr. Karan Singh, in New Delhi on March 09, 2011.jpg|प्रधानमन्त्री [[Manmohan Singh]] ले २०११ मा डा. करण सिंहको विचारमा आधारित ''I Believe Universal Values for a Global Society'' फिल्मको उद्घाटनमा सम्बोधन गर्दै।
File:Manmohan Singh presenting the “Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award” to Dr. Kiran Seth of SPIC MACAY, at a function, in New Delhi. The President of ICCR, Dr. Karan Singh and the Member of Parliament.jpg|करण सिंह, प्रधानमन्त्री [[Manmohan Singh]] र [[Rahul Gandhi]]सँगै २०११ मा [[Rajiv Gandhi National Sadbhavana Award]] प्रदान गर्दै।
File:Hillary Clinton with Sonia and Rahul Gandhi.jpg|करण सिंह कांग्रेस पार्टीकी अध्यक्ष [[Sonia Gandhi]] र [[Rahul Gandhi]]सँग भेट गर्दै, जुलाई २००९
</gallery>
===पछिल्लो जीवन===
सिंह [[Sansad TV]] ([[Lok Sabha TV]] र [[Rajya Sabha TV]]को संयुक्त ग्लोबल च्यानल) मा अतिथि एंकरका रूपमा अन्य वरिष्ठ विशेषज्ञहरूसँग, जस्तै [[Bibek Debroy]], [[Amitabh Kant]], [[Shashi Tharoor]], [[Hemant Batra]], [[Maroof Raza]] र [[Sanjeev Sanyal]]का साथ केही प्रमुख कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै आएका छन्।<ref>{{Cite web|title=All set for Sansad TV launch; Karan Singh, Tharoor, Kant, Sanyal to host special shows|url=https://www.tribuneindia.com/news/nation/all-set-for-sansad-tv-launch-karan-singh-tharoor-kant-sanyal-to-host-special-shows-311049|website=[[Tribune India]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=10 September 2021|title=PM Narendra Modi to launch Sansad TV on September 15: Report|newspaper=Business Standard India|agency=Press Trust of India|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/pm-narendra-modi-to-launch-sansad-tv-on-september-15-report-121091000907_1.html|via=Press Trust of India}}</ref><ref>{{Cite news|title=PM Modi to launch Sansad TV on September 15, say sources|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/pm-modi-to-launch-sansad-tv-on-september-15-say-sources/articleshow/86096208.cms|website=The Times of India|date=10 September 2021 }}</ref>
==सन्दर्भ==
{{Reflist}}
==बाह्य लिङ्क==
{{commons category}}
* [https://web.archive.org/web/20121009004439/http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=82 विस्तृत प्रोफाइल: डा. करण सिंह] ''[[भारत सरकार]]'' पोर्टल
* [http://www.karansingh.com/ डा. करण सिंहको आधिकारिक वेबसाइट]
* [http://www.cultureunplugged.com/play/8001/I-Believe--Universal-Values-for-a-Global-Society/ चलचित्र: I Believe: Universal Values for a Global Society] डा. सिंहसँग र [[Raja Choudhury]] द्वारा।
* [https://web.archive.org/web/20100612114256/http://jammukashmir.nic.in/govt/cntit1.htm#1 जम्मू अँ कश्मीरको संविधान सभा, मे १, १९५१ को घोषणा, युवराज (कृउन प्रिन्स) करण सिंहबाट, जम्मू र कश्मीर सरकारको आधिकारिक वेबसाइट, भारत]
{{s-start}}
{{s-off}}
{{succession box|title=जम्मू अँ कश्मीरका प्रिन्स रीजेन्ट|before=पद सिर्जना (सर हरी सिंहको पद त्यागपछि)|after=जम्मू अँ कश्मीरका राज्य प्रमुख (Sadr-i-Riyasat)|years=1949–1952}}
{{succession box|title=जम्मू अँ कश्मीरका राज्य प्रमुख (Sadr-i-Riyasat)|before=जम्मू अँ कश्मीरका प्रिन्स रीजेन्ट|after=राज्यपालबाट उत्तराधिकारी|years=1952–1965}}
{{succession box|title=[[जम्मू अँ कश्मीरका राज्यपाल]]|before=राज्य प्रमुख (Sadr-i-Riyasat)|after=[[भगवान सहाय]]|years=1965–1967}}
{{succession box|title=पर्यटन अँ नागरिक उड्डयन मन्त्री|before=''मन्त्रालय स्थापना''|after=R. Bahadur|years=13 March 1967 – 9 November 1973}}
{{succession box|title=स्वास्थ्य र परिवार कल्याण मन्त्री|before=[[Uma Shankar Dikshit]]|after=[[Raj Narain]]|years=9 November 1973 – 24 March 1977}}
{{succession box|title=शिक्षा अँ संस्कृति मन्त्री|before=|after=|years=1979–1980}}
{{succession box|title=[[भारतका अमेरिका राजदूत]]|before=[[P.K. Kaul]]|after=[[Abid Hussain]]|years=1989–1990}}
{{end}}
{{Ministry of Civil Aviation (India)}}
{{Jammu and Kashmir (princely state)}}
{{Padma Vibhushan Awards}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Singh, Karan}}
[[Category:1931 जन्म]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरका विद्वान]]
[[Category:भारतीय धार्मिक लेखक]]
[[Category:जिन्दा व्यक्तित्व]]
[[Category:The Doon School का पूर्वविद्यार्थी]]
[[Category:दिल्ली विश्वविद्यालय का पूर्वविद्यार्थी]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरका राज्यपाल]]
[[Category:Jawaharlal Nehru University का शिक्षक]]
[[Category:Padma Vibhushan प्राप्तकर्ता (सार्वजनिक कार्य)]]
[[Category:भारतका अमेरिका राजदूत]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरका महाराजा (शाही राज्य)]]
[[Category:भारतीय हिन्दू]]
[[Category:डोगरा जाति]]
[[Category:भारतीय आत्मकथाकार]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरबाट भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस राजनीतिज्ञ]]
[[Category:दिल्लीबाट राज्यसभा सदस्य]]
[[Category:भारत संसद सदस्य 1967–1970]]
[[Category:भारत संसद सदस्य 1971–1977]]
[[Category:भारत संसद सदस्य 1977–1979]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरबाट लोकसभा सदस्य]]
[[Category:भारतका स्वास्थ्य मन्त्री]]
[[Category:भारतका नागरिक उड्डयन मन्त्री]]
[[Category:भारतका शिक्षा मन्त्री]]
[[Category:२० औं शताब्दीका भारतीय इतिहासकार]]
[[Category:भारतीय राजनीतिक लेखक]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरका लेखक]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरबाट राज्यसभा सदस्य]]
[[Category:भारत संसद सदस्य 1980–1984]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीर विश्वविद्यालयका पूर्वविद्यार्थी]]
[[Category:भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस (U) राजनीतिज्ञ]]
[[Category:जम्मू & कश्मीर नेशनल कन्फरेन्स राजनीतिज्ञ]]
[[Category:जम्मू अँ कश्मीरका स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ]]
oblasp4ae8aoetlxblwycbpjk1os3ll
रोबर्ट कियोसाकी
0
26661
268079
268014
2026-09-24T20:01:42Z
InternetArchiveBot
4668
Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260924)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
268079
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = रोबर्ट कियोसाकी
| image = Robert Kiyosaki (53864555330) (cropped).jpg
| caption = कियोसाकी सन् २०२४ मा
| birth_name = रोबर्ट तोरु कियोसाकी
| birth_date = {{birth date and age|1947|4|8}}
| birth_place = [[Hilo, Hawaii|हिलो]], [[Territory of Hawaii|हवाई क्षेत्र]], संयुक्त राज्य अमेरिका
| death_date =
| death_place =
| occupation = व्यवसायी, लेखक
| education = <!-- {{Indented plainlist|
*[[United States Merchant Marine Academy]] ([[Bachelor of Science|BS]])
}} -->
| subject = व्यक्तिगत वित्त, व्यवसाय तथा लगानी
| years_active = 1973–1994<br>1997–हालसम्म
| notable_works = ''[[Rich Dad Poor Dad|रिच ड्याड पुअर ड्याड]]''
| spouse = {{marriage|किम मेयर|1986|2017|end=div}}
| module = <!-- {{Infobox military person
| embed = yes
| allegiance = {{flag|United States of America}}
| branch = {{flag|United States Marine Corps}}
| serviceyears = 1970–1974
| rank = [[File:US-O2 insignia.svg|10px]] [[First Lieutenant (United States)|First Lieutenant]]
| unit =
| commands =
| battles = [[Vietnam War]]
| awards =
}} -->
| website = {{URL|www.richdad.com}}
| signature = <!--Robert Kiyosaki Signature.jpg This Commons file lacks any citation that would allow verification that this is indeed the signature of the title subject of this article.-->
}}
'''रोबर्ट तोरु कियोसाकी''' (जन्म: अप्रिल ८, १९४७) अमेरिकी व्यवसायी, उद्यमी तथा लेखक हुन्। उनी ''रिच ड्याड पुअर ड्याड'' शृङ्खलाका व्यक्तिगत वित्त सम्बन्धी पुस्तकहरूका लागि परिचित छन्। उनले रिच ड्याड कम्पनी स्थापना गरेका हुन्, जसले पुस्तक तथा भिडियोमार्फत व्यक्तिगत वित्त रे व्यवसायसम्बन्धी शिक्षा प्रदान गर्छ। उनले Rich Global LLC पनि स्थापना गरेका थिए, जसले सन् २०१२ मी दिवालियापन का लागि आवेदन दिएको थियो।<ref>{{cite news|last1=Kim |first1=Susanna |date=12 October 2012 |title='Rich Dad, Poor Dad' Author Files for Bankruptcy for His Company |url=https://abcnews.go.com/Business/rich-dad-poor-dad-author-files-bankruptcy/story?id=17463158 |access-date=18 July 2018 |website=ABC News}}</ref>
कियोसाकीका सेमिनारमी सहभागी व्यक्तिहरूले दायर गरेको सामूहिक मुद्दा मी उनीविरुद्ध मुद्दा चलाइएको थियो।<ref>{{cite news|last1=Olen |first1=Helaine |title=This Legal Dispute Says Everything About the Shadiness of Personal Finance Gurus |url=http://www.slate.com/blogs/moneybox/2016/02/11/robert_kiyosaki_s_ongoing_legal_dispute_says_everything_about_the_shadiness.html |access-date=18 July 2018 |website=[[स्लेट]] |date=11 February 2016}}</ref><!--The following is an apparently self-published source, which is inappropriate here as a citation. Moreover, it suggests it is published by CBC/MarketWatch, a reputable source, when it is not. (It appears in a user created YouTube channel.)<ref name=":1">{{cite web|title=Marketwatch – Rich dad's seminar's deceptive marketplace | date=February 24, 2010 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dv6feHB0AE4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/dv6feHB0AE4| archive-date=2021-12-12 |url-status=live|publisher=[[क्यानेडियन ब्रोडकास्टिङ कर्पोरेशन|सीबीसी]]|access-date=13 November 2017|via=[[युट्युब]]}}{{cbignore}}</ref>--> साथै, उनी क्यानेडियन ब्रोडकास्टिङ कर्पोरेशन,<ref name="Road To Rich Dad CBC"/> [[डब्ल्यूटीएई–टीभी]]<ref name=":0" /> रे सीबीएस न्युज<ref name="cbs" /> द्वारा तयार गरिएका खोजमूलक वृत्तचित्रहरूको विषयसमेत बनेका छन्।
== प्रारम्भिक जीवन तथा शिक्षा ==
कियोसाकीको जन्म सन् १९४७ मी हिलो, हवाई क्षेत्र मी भएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/culture/2018/01/18/books/rich-dad-poor-dad-author-robert-kiyosaki-appeals-financial-literacy/|title='Rich Dad Poor Dad' Author Robert Kiyosaki Appeals for Financial Literacy|first=Mai|last=Yoshikawa|date=January 18, 2018|website=The Japan Times|agency=Kyodo}}</ref> उनका पिता राल्फ (निधन: सन् १९९१)<ref name="Tan">{{cite news | title=Lunch With Sumiko: I Was a Late Bloomer, Says Rich Dad Poor Dad Author Robert Kiyosaki| url=https://www.straitstimes.com/business/invest/lunchwithsumiko-i-was-a-late-bloomer-says-rich-dad-poor-dad-author|last=Tan|first=Sumiko |date=January 12, 2020 |newspaper=The Straits Times|url-access=subscription}}</ref> रे आमा मजोरी कियोसाकी नर्स थिइन्। उनी जापानी मूल भएको परिवारका सबैभन्दा जेठा सन्तान हुन्। उनका बहिनीहरूमध्ये एक, तेन्जिन काचो, [[दलाई लामा]]बाटी धार्मिक दीक्षा प्राप्त गरेकी भिक्षुणी हुन्, जसले लङ बिच, क्यालिफोर्निया स्थित एक बौद्ध केन्द्रमी काम गरेकी थिइन्।<ref>{{cite news|title=Blending Her Spirituality and His Materialism|newspaper=Los Angeles Times|last=Sahagun|first=Louis | date=February 9, 2009|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2009-feb-09-me-beliefs9-story.html}}</ref> उनकी अर्की बहिनी ग्राफिक डिजाइनर हुन् भने उनका भाइ सम्पत्ति व्यवस्थापनको क्षेत्रमी कार्यरत छन्।<ref name="Tan"/>
कियोसाकीका पिता शिक्षाविद् थिए रे एक समय हवाईका विद्यालयहरूको अधीक्षकका रूपमी नियुक्त भएका थिए। उनले [[संयुक्त राज्य अमेरिकाको रिपब्लिकन पार्टी|रिपब्लिकन पार्टी]]को तर्फबाटी [[सन् १९७० को हवाई गभर्नर निर्वाचन]]मी उपराज्यपाल पदका लागि उम्मेदवारी दिए पनि सफल हुन सकेनन्।<ref>{{cite magazine |last= Zia |first= Hoyt|date=April 2006|title=Rich Son, Poor Son|url=https://www.thefreelibrary.com/Rich+son%2c+poor+son.-a0144403343|magazine=[[हवाई बिजनेस]] | via=The Free Library | location=Hawaii |publisher= |access-date=}}</ref><ref name="moneymag">{{cite magazine |last1=Carbonara |first1= Peter |last2=Caplin|first2=Joan|date=January 1, 2003 |title=Poor Man's Prophet Robert Kiyosaki, Author of Rich Dad, Poor Dad Says That Everything You've Been Told About Money is a Lie. Is His Vision Setting Us on the Right Track—Or Is It Just More Financial Snake Oil?| magazine = [[मनी (वित्तीय वेबसाइट)|मनी]] | via = [[सीएनएन डटकम]] | url= https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070311003527/https://money.cnn.com/magazines/moneymag/moneymag_archive/2003/01/01/334706/index.htm | archive-date = 2007-03-11 | access-date = 6 August 2025 }}</ref> निर्वाचनपछि उनले आफ्नो जागिर गुमाए रे आफ्नो बचत रकम प्रयोग गरेर आइसक्रिम व्यवसायको फ्रेन्चाइज लिए, तर उक्त व्यवसाय अन्ततः असफल भयो। त्यसपछि उनले श्रमिक सङ्घहरूका लागि काम गरे।<ref name="Tan"/>
कियोसाकीले [[मनाओआ प्राथमिक विद्यालय]]मी अध्ययन गरेपछि [[हिलो, हवाई|हिलो]]मी बसाइँ सरे।<ref name="Magin">{{cite magazine | title='Rich Dad' Author Returning to Hawaii to Speak, But Not Invest | url=https://www.bizjournals.com/pacific/news/2019/10/02/rich-dad-author-returning-to-hawaii-to-speak-but.html | magazine=Pacific Business News | last=Magin | first=Janis | date = October 2, 2019}}</ref> त्यसपछि उनले [[हिलो उच्च विद्यालय]]बाटी स्नातक गरे।<ref>{{cite news|url=https://www.sacbee.com/news/business/real-estate-news/article263819453.html|work=The Sacramento Bee|title=Investor, Author of 'Rich Dad, Poor Dad' Lists Hawaii Home on Edge of Ocean for $7.35M|last=Caraccio|first=David|date=July 25, 2022}}</ref> कमजोर शैक्षिक प्रदर्शनका कारण उनलाई उक्त विद्यालयबाटी लगभग निष्कासन गरिएको थियो।<ref name="moneymag"/> सन् १९६५ मी उनले [[संयुक्त राज्य अमेरिका मर्चेन्ट मरीन एकेडेमी]]मी अध्ययन सुरु गरे रे चार वर्षपछि डेक अधिकृतका रूपमी स्नातक गरे।<ref name="Tan"/> [[म्याट्सन इन्कर्पोरेटेड]]का जहाजहरूमी मिडसिपम्यानका रूपमी यात्रा गरेपछि<ref name="Magin"/> उनी [[संयुक्त राज्य अमेरिका मरीन कोर]]मी अधिकृतका रूपमी भर्ती भए। कियोसाकीले [[भियतनाम युद्ध]]का क्रममी हेलिकप्टर [[गनशिप|युद्धक हेलिकप्टर]] पाइलटका रूपमी सेवा गरे रे एक समय [[कानेओहे बे]]मी तैनाथ थिए।<ref name="Youn, Jacy"/><ref name="Magin"/>
=== प्रारम्भिक व्यवसाय ===
सन् १९७७ मी कियोसाकीले नाइलन तथा भेल्क्रोबाटी बनेका वालेटहरूको बजारीकरण गर्ने “रिपर्स” नामक कम्पनी स्थापना गरे।<ref name="Youn, Jacy"/> उक्त कम्पनी दिवालिया भएपछि उनी सन् १९७८ को जुन महिनासम्म [[जेरोक्स]]मी बिक्री सहायकका रूपमी कार्यरत रहे।<ref name="Youn, Jacy" />
सन् १९८० को दशकमी कियोसाकी [[सान डिएगो]]मी [[प्रेरणादायी वक्ता]] बने, जहाँ उनले [[एरहार्ड सेमिनार्स ट्रेनिङ]]का प्रविधिमी आधारित “मनी एन्ड यू” नामक पाठ्यक्रम सञ्चालन गर्थे। उनले सन् १९७४ मी उक्त पाठ्यक्रमका निर्माता मार्सल थर्बरबाटी यो प्रशिक्षण लिएका थिए। सन् १९८४ मी थर्बरले उक्त व्यवसाय कियोसाकी रे डी.सी. कोर्डोभालाई हस्तान्तरण गरे। त्यसपछि उनीहरूले उक्त पाठ्यक्रमलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाबाहिर पनि विस्तार गरे।<ref name="moneymag"/> एक समय उक्त पाठ्यक्रममी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमी दशौँ हजार विद्यार्थी सहभागी भएका थिए।<ref name="Youn, Jacy" />
सन् १९९३ को अक्टोबरमी [[अष्ट्रेलियाली प्रसारण निगम]]को ''[[फोर कर्नर्स (अष्ट्रेलियाली टेलिभिजन कार्यक्रम)|फोर कर्नर्स]]'' कार्यक्रमले उक्त पाठ्यक्रममी हुने भावनात्मक दुर्व्यवहारबारे एउटा वृत्तचित्र प्रसारण गरेपछि अष्ट्रेलियामी Insecurity व्यवसाय लगभग धराशायी भयो। उक्त वृत्तचित्रमी विगतमी पाठ्यक्रममी सहभागी भएका केही व्यक्तिहरूसँग अन्तर्वार्ता लिइएको थियो, जसले आफूहरूलाई “मस्तिष्क धुलाई गरिँदैछ जस्तो लागेको” बताएका थिए। एक सहभागीले पाठ्यक्रममी सहभागी भएपछि आफू “अवसादग्रस्त तथा मानसिक रे शारीरिक रूपमी पूर्ण रूपमी कमजोर भएको रे निको हुन दुई हप्ता लागेको” बताए।<ref>{{cite news |last1=Date |first1=Margot |title=Fire alarm at 'cult training |url=https://www.newspapers.com/article/the-sydney-morning-herald/204703919/ |access-date=27 August 2026 |work=The Sydney Morning Herald |date=4 October 1993 |pages=4}}</ref>
कार्यक्रममी मनी एन्ड यूको एउटा पाठ्यक्रमको दृश्यसमेत समावेश गरिएको थियो, जसमी मानिसहरूलाई “निराशाको चरम सीमासम्म वा लगभग उन्मादको अवस्थासम्म” पुर्याइएको देखाइएको थियो। [[पन्थ विशेषज्ञ]]ले कियोसाकीको पाठ्यक्रम रे [[सायन्टोलोजी]]का विधिहरूबीच समानता रहेको बताए।<ref>{{cite news |last1=Date |first1=Margot |title=Fire and new-age fright |url=https://www.newspapers.com/article/the-sydney-morning-herald/204704258/ |access-date=27 August 2026 |work=The Sydney Morning Herald |date=4 October 1993 |pages=45}}</ref> कियोसाकीले उक्त कार्यक्रमलाई “अन्यायपूर्ण” बताए रे अष्ट्रेलियाली प्रसारण निगम विरुद्ध मुद्दा हाल्ने विचार गरे, तर अन्ततः त्यसो नगर्ने निर्णय गरे। उनले सन् १९९४ मी उक्त व्यवसायबाटी अलग भए।<ref name="moneymag"/>
=== वित्तीय शिक्षा सम्बन्धी प्रयास ===
सन् १९९३ मी कियोसाकीले आफ्नो पहिलो पुस्तक, ''यदि तपाईं धनी रे खुसी बन्न चाहनुहुन्छ भने, विद्यालय नजानुहोस्?'' प्रकाशित गरे। उक्त पुस्तकमी उनले अभिभावकहरूलाई आफ्ना छोराछोरीलाई कलेज नपठाई बरु [[घरजग्गा]] व्यवसायमी प्रवेश गर्न प्रोत्साहित गरे।{{cite book|last1=Kiyosaki|first1=Robert|title=If You Want to Be Rich & Happy Don't Go to School: Ensuring Lifetime Security for Yourself and Your Children|url=https://archive.org/details/ifyouwanttoberic00kiyo|url-access=registration|date=1 April 1993|publisher=Aslan publications|isbn=978-0-944031-38-4|edition=2}}
कियोसाकीले सन् १९९७ मी{{cn|date=August 2025}} [[होल्डिङ कम्पनी]] क्यासफ्लो टेक्नोलोजिज स्थापना गरे। सन् २००२ सम्म यस कम्पनीको स्वामित्वमी ''रिच ड्याड'' ब्रान्डका साथै ''क्यासफ्लो'' ब्रान्ड{{cn|date=August 2025}} रहेको रे तिनको सञ्चालनसमेत यही कम्पनीले गर्दै आएको थियो। त्यस वर्ष कियोसाकी उक्त कम्पनीबाटी “बिस्तारै आफूलाई अलग गर्ने तयारी” गरिरहेका थिए।{{cite magazine| date= June 2002 | title=Robert Kiyosaki | magazine=Hawaii Business | access-date=April 22, 2016 | last=Youn | first=Jacy L. | url = http://www.hawaiibusiness.com/robert-kiyosaki/ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160923003402/http://www.hawaiibusiness.com/robert-kiyosaki/ | archive-date=September 23, 2016 | quote = Currently preparing to phase himself out of Cashflow Technologies (the holding company for the Rich Dad brand), while still collecting royalties on its product line–and at the same time attempting to take another company public–Kiyosaki has made a sport of building and selling companies worldwide. }}{{update after|2025|8|6}}{{cite web|url=http://nvsos.gov/sosentitysearch/CorpDetails.aspx?lx8nvq=nXAVB9lnW1D8CQvtuPXg%252bA%253d%253d&nt7=0 |title=Entity Details—Secretary of State, Nevada |website=Nevada Secretary of State |access-date=2014-07-10}}{{primary source inline|date=August 2025}}{{cite web |url=http://tess2.uspto.gov/bin/showfield?f=doc&state=4002:hagh71.2.6 |title=Trademark Electronic Search System: RICH DAD |website=[[अमेरिकी पेटेन्ट तथा ट्रेडमार्क कार्यालय]] [[ट्रेडमार्क इलेक्ट्रोनिक सर्च सिस्टम]] |access-date=2014-07-10 |archive-date=July 25, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130725031104/http://tess2.uspto.gov/bin/showfield?f=doc&state=4002:hagh71.2.6 |url-status=dead}}{{primary source inline|date=August 2025}}
कियोसाकीले व्यवसाय तथा वित्तीय अवधारणाबारे वयस्क रे बालबालिकालाई शिक्षा दिन क्यासफ्लो बोर्ड तथा भिडियो खेलहरू सिर्जना गरे।{{full|date=August 2025}}
सन् २००८ मी कियोसाकीले आफ्नी पूर्व व्यवसायिक साझेदार शेरोन लेक्टरले दायर गरेको मुद्दा अज्ञात रकम तिरेर मिलापत्रमार्फत समाधान गरे। लेक्टरले कियोसाकी रे उनकी पत्नीले आफूलाई फाइदा हुने गरी व्यवसायबाटी सम्पत्ति स्थानान्तरण गरेको रे व्यक्तिगत रूपमा लाभ उठाएको आरोप लगाएकी थिइन्, जसलाई कियोसाकी दम्पतीले अस्वीकार गरेका थिए। मुद्दा मिलापत्र भएपछि उनले [[रिच ड्याड कम्पनी]]मी आफ्नो हिस्सेदारी कियोसाकी दम्पतीलाई बिक्री गरिन् रे करिब १० वर्षसम्म चलेको उनीहरूको साझेदारी अन्त्य भयो।<ref>{{cite news|archive-date=2008-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080906224930/http://www.azcentral.com/business/articles/2008/09/04/20080904biz-richdad0904.html?&wired|url=http://www.azcentral.com/business/articles/2008/09/04/20080904biz-richdad0904.html?&wired|url-status=dead|title='Rich Dad' Partners Settle Suit, Call It Quits|website=The Arizona Republic|last=Harris|first=Craig|date=2008-09-04}}</ref>
== व्यक्तिगत जीवन ==
कियोसाकीले ३२ वर्षको उमेरमी आफ्नी पहिलो पत्नीसँग सम्बन्धविच्छेद गरे।<ref name="rich&happy">{{cite book |last1=Kiyosaki |first1=Robert T. |title=If You Want to Be Rich and Happy Don't Go to School |url=https://archive.org/details/ifyouwanttoberic0000kiyo |date=1992 |publisher=Excellerated Learning Publishing |isbn=9780646079370}}</ref>{{rp|181}}{{third-party inline|date=August 2025}}
कियोसाकीले सन् १९८४ मी आफ्नी दोस्रो पत्नी तथा व्यवसायिक साझेदार किम्बर्ली “किम” कियोसाकी (पूर्व थर मेयर)लाई भेटे रे उनीहरूले सन् १९८६ मी विवाह गरे।<ref name="rich&happy"/>{{rp|114}}<ref name="moneymag"/> उनीहरूले सन् २०१७ मी सौहार्दपूर्ण रूपमी सम्बन्धविच्छेद गरे।<ref>{{Cite news |last=Byrne |first=Brendan |date=2024-06-10 |title=Robert Kiyosaki Net Worth: A Comprehensive Overview of The Rich Dad, Poor Dad Author's Wealth |work=Value Walk |language=en-US}}</ref>
आफ्नो कुल सम्पत्तिबारे सोधिँदा कियोसाकीले आफू १ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी ऋणमी रहेको दाबी गरे रे यस्तो अवस्था हुनु आफ्नो दृष्टिकोणमी “आफ्नो समस्या नभएको” बताए।<ref>{{Cite web | author = Royle, Orianna Rosa | date = 2024-01-04 | title='Rich Dad, Poor Dad' Author Reveals He's $1 billion in Debt—But Says Going Bust Would 'Not Be His Problem' |url=https://fortune.com/2024/01/04/robert-kiyosaki-rich-dad-poor-dad-author-debt/ |access-date=2024-06-20 |website=[[फर्च्युन डटकम]] |language=en}}</ref>
== थप अध्ययन ==
<!--कृपया प्रकाशन मितिका आधारमा उल्टो क्रममा प्रविष्टिहरू थप्नुहोस्।-->* {{cite web | author= Garner, Dwight |date= October 30, 2005 | title= सूचीभित्र | work= [[द न्यूयोर्क टाइम्स बुक रिभ्यु]] | url= https://www.nytimes.com/2005/10/30/books/review/30tbr.html | access-date = 6 August 2025}}
* {{cite web |author= Cannane, Steve |author-link= Steve Cannane |date = June 4, 2004 | title = वित्तीय प्रचारकहरू र उनीहरूका झूटा नाफाबाट हामीलाई जोगाउनुहोस् | work = [[द सिड्नी मर्निङ हेराल्ड]] | url = http://www.smh.com.au/articles/2004/06/03/1086203560484.html?from=storyrhs | access-date = 6 August 2025}}
== सन्दर्भ ==
{{reflist}}
== बाह्य कडी ==
* {{commons category-inline}}
* {{Official website|http://www.richdad.com}}
* {{IMDb name | id= 3371485 | name= रोबर्ट कियोसाकी }}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:कियोसाकी, रोबर्ट}}
pq0rk4xh2bhts1n7mcn0xo9p23ki6gj