विकिपिडिया dtywiki https://dty.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter मिडिया बिशेष कुरणि प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता कुरणि विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र कुरणि मिडियाविकि मिडियाविकि कुरणि ढाँचा ढाँचा कुरणि मद्दत मद्दत कुरणि श्रेणी श्रेणी कुरणि TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल कुरणि Event Event talk 0 1856 268198 265012 2026-10-04T00:17:57Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268198 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = बुटवल |native_name = बटौली<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/bttauliidekhi-buttvlsmm-97400 |title=बटौलीदेखि बुटवलसम्म |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10}}</ref><br/>बुटवल खस्यौली<ref>{{Cite web |url=https://nagarikkhabar.com/2021/12/237526/ |title=घिउसँग नुन साट्ने ‘बटौली बजार’मा सम्भावनाको खोजी गरिँदै |date=2021-12-26 |website=नागरिक खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-date=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210033028/https://nagarikkhabar.com/2021/12/237526/ |url-status=dead }}</ref> |nickname = |settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = Butwal.jpg |imagesize = 300px |image_caption = बुटवल उपमहानगरपालिका |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = Nepal Lumbini Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = नक्सामा बुटवलको अवस्थिति |coordinates = {{coord|27.70|N|83.466|E|region:NP_type:city_source:enwiki-GNS|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[रुपन्देही जिल्ला]] |<!-- Politics --> |government_footnotes = |government_type = बुटवल उपमहानगरपालिका |leader_title = [[मेयर]] |leader_name = शिवराज सुवेदी |leader_title1 = [[उपमेयर|उप मेयर]] |leader_name1 = गुमादेवी आचार्य |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०१६ कार्तिक १२<ref name="नगरपालिका">{{cite news|title=बुटवल इलाका नगरपालिका भएको र ४ किल्ला नगरपालिकाको इलाका तोकेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=1511|date=वि.सं. २०१६ कार्तिक १२ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५ |agency=नेपाल सरकार|publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> |established_title1 = समावेश इलाका |established_date1 = बुटवल खस्यौली |established_title2 = उपमहानगरपालिका |established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="नगर">{{cite news|title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |accessdate=फेब्रुअरी २०२२|agency=नेपाल सरकार|publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> |established_title3 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[सेमलाल]] तथा [[मोतिपुर, रुपन्देही|मोतिपुर]] |established_title4 = सम्मिलित (मिति) |established_date4 = वि.सं. २०७१ पुस २८ <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: nepal --> |area_footnotes = |area_total_km2 = 101.61 |population_as_of = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं. २०६८]] |population_footnotes = |population_note = |population_total = १,३८,७४२ |population_density_km2 = auto |population_blank1_title= Ethnicities <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाक कोड |postal_code = ३२९०७ |area_code = +०७१ |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.butwalmun.org.np बुटवल उपमहानगरपालिका] |footnotes = }} '''बुटवल''' (पुरानो नाम: बटौली, बुटवल खस्यौली) [[नेपाल]]को [[लुम्बिनी]] प्रदेशको [[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] जिल्लाको एक उपमहानगरपालिका हो।<ref name="नगर"/> यो सहर [[तिनाउ नदी|तिनाउ]] अथवा तिलोत्तमा नदीका किनारमाई अवस्थित रयाः छ। रुपन्देही जिल्लाको तत्कालिन बुटवल खस्यौली इलाकाका क्षेत्रअनलाई समेटिवरि वि.सं. २०१६ कार्तिक १२ गते नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन, २००९ लाई आधार बनाइबर यो नगरपालिका घोषणा गरिया थ्योः।<ref name="नगरपालिका"/> तत्कालिन राजा [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले वि.सं. २०१७ पुस २२ गते<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/pnycaaytle-choddeko-ligesii-116096 |title=पञ्‍चायतले छोडेको लिगेसी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10}}</ref> नेपालमा [[पञ्चायती व्यवस्था]] लागु गरेपछि बुटवल खस्यौली नगरपालिकाको नाम स्वतः परिवर्तन भई 'बुटवल खस्यौली नगरपञ्चायत' भएको थियो।<ref>{{Cite book |url=https://ecommons.cornell.edu/bitstream/handle/1813/24342/189.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title=सामाजिक शिक्षा पञ्चायत, कक्षा ८ |publisher=जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र |language=नेपाली |type=pdf |page=१५ |accessdate=2022-02-10}}</ref> वि.सं. २०३५ माघ ८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनसार यइको नामबठे खस्यौली झिकिबर 'बुटवल नगरपञ्चायत' कायम गरिया थ्योः।<ref name="नाम">{{cite news|title=बुटवल खस्यौली नगर पञ्चायतलाई बुटवल नगर पञ्चायत नामाकरण गरी हेरफेर गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=9917 |type=pdf |date=वि.सं. २०३५ माघ ८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५ |agency=नेपाल सरकार|publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref> ==नगर प्रशासन== वि.सं. २०१६ माई बुटवल खस्यौली नगरपालिका स्थापना भया पछा हालसम्म १३ जनाले येइ नगरपालिकाको नेतृत्व प्रदान गरिसक्या छन्। वि.सं. २०१७ माई बहुदलीय व्यवस्था विघटन भएयापछा यो इलाका बुटवल खस्यौली नगर पञ्चायतको रूपमाई रयाः थ्योः। [[बहुदलीय प्रणाली|बहुदलीय व्यवस्था]] पुनःस्थापना भया पछा यइको नाउ बुटवल नगरपालिका राखिया थ्योः। वर्तमान नेपालको प्रशासनिक व्यवस्था अनसार यो उपमहानगरपालिका सहर हो। {| class="wikitable" |+बुटवल नगरका नगर प्रमुखअन !क्र.सं. !नाम !राजनीतिक दल !कार्यकाल !पद !कैफियत |- |१ |मुन्नीलाल शाक्य<ref name="नगर प्रमुख">{{Cite news |url=https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2020/06/combinepdf_compressed-1.pdf |title=दैनिक लुम्बिनी |publisher=सिद्धार्थ पब्लिकेसन प्रालि |language=नेपाली |type=pdf |page=४ |date=2020-06-06 |accessdate=2022-02-10 |archive-date=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041420/https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2020/06/combinepdf_compressed-1.pdf }}</ref> | - |वि.सं. २०१६-२०१७ |चेयरम्यान | |- |२ |ओमशङ्कर श्रेष्ठ<ref name="इतिहास"/> | - |वि.सं. २०१९-२०२३ |प्रधानपञ्च | |- |३ |परीक्षितप्रसाद लाकौल | - |वि.सं. २०२४-२०२६ |प्रधानपञ्च | |- |४ |सरस्वतीप्रसाद शेरचन | - |वि.सं. २०२६-२०२८ |प्रधानपञ्च | |- |५ |हरिबहादुर सिंह | - |वि.सं. २०२८ |प्रधानपञ्च |चार पटकसम्म निर्वाचित भएका थिए। |- |६ |पत्रकार सूर्यलाल | - |वि.सं. २०३० |प्रधानपञ्च | |- |७ |सरस्वतीप्रसाद शेरचन | - |वि.सं. २०३३-२०३६ |प्रधानपञ्च | |- |८ |बृजमान श्रेष्ठ | - |वि.सं. २०३६-२०३९ |प्रधानपञ्च | |- |९ |सू्र्यप्रसाद प्रधान<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/-34279.html |title=बुटवल उपमहानगरको मेयरमा राज : खेलराज कि शिवराज? |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041420/https://pahilopost.com/content/-34279.html |archive-date=2022-02-10 |url-status=dead}}</ref> |[[नेपाली कांग्रेस]] |वि.सं. २०४९-२०५३ |मेयर | |- |१० |भोज प्रसाद श्रेष्ठ<ref>{{Cite web |url=https://www.ukeraa.com/news/2021/10/11/10224 |title=लुम्बिनी प्रदेशका लोभी सांसद : अर्बौँका मालिकले छाडेनन् सामान्य उपचार खर्च |website=युकेरा |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-date=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041421/https://www.ukeraa.com/news/2021/10/11/10224 |url-status=dead }}</ref> |[[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |वि.सं. २०५४-२०५९ |मेयर | |- |११ |पुनाराम पोखरेल<ref>{{Cite news |url=https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2022/01/combinepdf-4_compressed.pdf |title=दैनिक लुम्बिनी |publisher=सिद्धार्थ पब्लिकेसन |language=नेपाली |type=pdf |page=१ |accessdate=2022-02-10 |archive-date=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041419/https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2022/01/combinepdf-4_compressed.pdf }}</ref> | - |वि.सं. २०६० |मेयर |तत्कालिन सरकारद्वारा मनोनित |- |१२ |रुपसिंह थापा<ref>{{Cite web |url=https://www.lumbinitimes.com/special/4992/ |title=बुटवलका ६१ वर्ष: फैलिदै बजार, थपिंदै पूर्वाधार |website=लुम्बिनी टाइम्स |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-date=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210042140/https://www.lumbinitimes.com/special/4992 |url-status=dead }}</ref> | - |वि.सं. २०६० |मेयर |तत्कालिन शाही सरकारद्वारा गरिएको स्थानीय निर्वाचनमा निर्वाचित |- |१३ |शिवराज सुबेदी<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/74645-74645 |title=बुटवल उपमहानगरपालिकामा कांग्रेस-माओवादी गठबन्धनलाई हराउँदै एमाले विजयी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |वि.सं. २०७४-वर्तमान |मेयर |सङ्घीयता स्थापनापछि पहिलो निर्वाचित मेयर |} == उल्लेखनीय व्यक्तित्वअन == * [[कुल पोखरेल]] * [[विष्णुप्रसाद पौडेल]] * [[वसन्त थापा]] * [[सुरक्षा पन्त]] * [[कुशल भुर्तेल]] ==सन्दर्भअन== {{reflist}} ==बाह्य कडीअन== {{Commonscat|Butwal|बुटवल}} [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाअन]] mbt89jfm868eq841cxkz4m9livk8le7 0 2588 268201 255980 2026-10-04T00:29:40Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268201 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह | succession = [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालको राजा]] | image = Birendra Bir Bikram Shah c. 1967 (restoration).jpg | caption = राजा वीरेन्द्र | reign = २०२८ माघ १७ - १९ जेठ २०५८ | coronation = | predecessor =[[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]] | successor =[[दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह|दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह]] | spouse =[[रानी ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह]] | spouse-type = पत्नी | issue =[[दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह|दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह]]<br>[[अधिराजकुमारी श्रुति|श्रुती राज्यलक्ष्मी शाह]]<br>[[निराजन वीर विक्रम शाह]] | house =[[शाह वंश]] | royal anthem = श्रीमान् गम्भिर नेपाली | father =[[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]] | mother =[[इन्द्र राज्यलक्ष्मी देवी शाह|इन्द्रराज्यलक्ष्मी देवी शाह]] | birth_date = २००२ पुस १४ | birth_place =[[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरवार]], [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] | death_date =१९ जेठ २०५८ | death_place =[[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरवार]], [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] | religion =[[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] |}} [[File:Birendra Bir Bikram Shah.jpg|thumb|250px|(राजा वीरेन्द्र)]] '''वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह''' (वि.सं. २००२-२०५८) नेपालका दशौं शाहवंशीय [[नेपालका राजाहरू|राजा]] थिए ।राजा वीरेन्द्र [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह|राजा महेन्द्र ]] का जेष्ठ सुपुत्र हुन। वीरेन्द्रको जन्म बि.सं. २००२ साल पुष १४ (सन् १९४५ डिसेम्बर २८) गते भयाको थियो भने, विवाह २०२२ सालमा [[ऐश्वर्य राज्यलक्ष्मी शाह|ऐश्वर्य शाह]] का साथ भयाको थियो । बि.सं. २०५८ साल जेठ १९ गतेको शुक्रवार नारायणहिटी दरवारभित्र हत्या गरियाको थियो । जइलाई नारायणहिटी दरवार हत्याकाण्डको रूपमि चिनिन्छ । उनका तीन जना सन्तान[[दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह| युवराज दिपेन्द्र शाह]], अधिराजकुमारी श्रुती शाह तथा अधिराजकुमार निराजन शाहको रूपमा जन्मियाका थिए । वीरेन्द्रका दुई भाइ थिए धिरेन्द्र शाह र [[ज्ञानेन्द्र शाह|ज्ञानेन्द्र शाह]]। धिरेन्द्रको राजदरवार हत्याकाण्डमा मृत्यु भयाको थियो । राजा बीरेन्द्रकै समयमा २०३७ सालमि जनमत संग्रह रे जनआन्दोलन २०४६ बाट नेपालमा प्रजातन्त्रको पुनर्वहाली भयाको थियो । पहिलो पटक बि.सं. २०३६ सालमा पञ्चायत वा बहुदल के रोज्ने भनेर जनतालाई व्यवस्था रोज्न जनमत संग्रहको घोषणा गरियाको थियो। नेपाललाई शान्ति क्षेत्र बनाउने प्रस्ताव विश्व सामु राखेर शान्तिवादी राजाको छवी बनाउनुभयाका उहाँको मृत्यु भने रहस्यमय ढंगले एउटा कहालीलाग्दो शुक्रवारे पारिवारिक जमघटका बेलामा भयो । == प्रारम्भिक जीवन रे शिक्षा == तत्कालीन युवराज [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह|महेन्द्र वीर विक्रम शाह देव]] रे उनरि जेठी पुतारी राजकुमारी [[इन्द्र राज्यलक्ष्मी देवी शाह|इन्द्रराज्यलक्ष्मी देवी]]का जेठा चेलाका रूपमी वि.सं. २००२ पुष १४ मा काठमाडौँको [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी राजदरबार]]मी वीरेन्द्रको जन्म भया थ्योः।<ref>{{Cite web|url=https://pahilopost.com/content/-1678.html|title=सन्दर्भ पुस १४ : सम्झनामा राजा वीरेन्द्र|date=१४ पुष २०७१|website=पहिलो पोस्ट|accessdate=१५ जेष्ठ २०७९}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> वीरेन्द्रले उनरा भाइ [[ज्ञानेन्द्र शाह|ज्ञानेन्द्र]]सँग दार्जिलिङका सेन्ट जोसेफ स्कुलमी आठ वर्ष अध्ययन गरयाः थ्याः। वि.सं. २०११ फागुन ३० मी उनरा बज्याः [[त्रिभुवन शाह|राजा त्रिभुवन]]को निधन भयाः थ्यो रे उनरा पिता [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह|महेन्द्र]]ले नेपाली राजगद्दी सम्हाल्याः थ्याः। बाको स्वर्गारोहणसँगै वीरेन्द्र नेपालका युवराज बन्याः थ्याः। == प्रारम्भिक शासनकाल == वीरेन्द्रले पिता [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह|महेन्द्र]]को निधन भया पछा वि.सं. २०२८ माघ १७ मी २७ वर्षका उमेरमी नेपाली राजगद्दी सम्हाल्या थ्याः। आरोहणका क्रममी उन प्रभावकारी ढङ्गले निरपेक्ष राजा थ्याः। राजनीतिक दलअनमी प्रतिबन्ध लगाइया देशलाई उनले वंशाणुगत रूपमी प्राप्त गरयाः थ्याः। उनले [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] भणवर चिनिन्या स्थानीय रे क्षेत्रीय परिषद्कोअन प्रणालीमार्फत शासन गरयाः थ्याः।<ref name="NYT">{{cite news |last=Crossette |first=Barbara |title=Birendra, 55, Ruler of Nepal's the Hindu Kingdom |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CEEDD143FF930A35755C0A9679C8B63 |work=द न्युयोर्क टाइम्स |date=3 June 2001 |access-date=21 July 2008 }}</ref> राजाका हैसियतमी उनरो पल्लो विदेश यात्रा वि.सं. २०३० असोज २६ मी [[भारत]] रे त्यइका दुई महिना पछा [[चीन]]को भ्रमण गरयाः थ्याः।<ref>{{cite web|url=http://peoplesreview.com.np/index.php/articles/item/2446-king-birendra-s-historic-china-visit|title=King Birendra's Historic China Visit|access-date=23 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723230223/http://peoplesreview.com.np/index.php/articles/item/2446-king-birendra-s-historic-china-visit|archive-date=23 July 2015}}</ref> राजा बीरेन्द्रको राज्याभिषेकका अवसरमी आयोजित रात्रीभोजमी उनले नेपाललाई [[शान्तिक्षेत्रको प्रस्ताव|शान्तिक्षेत्र]] घोषित गरियोस् भणी प्रस्ताव राख्याः थ्याः। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{सन्दर्भसूची}} {{बाकस-सुरू}} {{पदक्रम| पहिले=[[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]| पद=[[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालको राजा]]| अवधि=२०२८-२०५८| पछि=[[दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह]]| }} {{Commonscat|Birendra Bir Bikram Shah Dev|वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह देव}} {{नेपालका शाहवंशी राजाअन}} [[श्रेणी:नेपालका राजा]] 45fsvw5n2qmhc5z029z740nfipzdrck 0 6680 268204 268019 2026-10-04T00:34:18Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268204 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = सुमन पोखरेल | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = नेपाली | image = Suman Pokhrel434.jpg|thumb]]| image_size | caption = कवि पोखरेल सन् २०१० मा नयाँ दिल्लीमा भएको सार्क साहित्य सम्मेलनमा आफ्नो रचना वाचन गर्दै | birth_name = | birth_date = वि.सं २०२४ असोज ५ गते <!-- {{Birth date and age|२०२४|०६|०५}} --> | birth_place = मिल्स एरिया, [[विराटनगर]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = {{flagicon|Nepal}}[[नेपाली]] | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = बी.एस्सी, बी.एल, एम.बी.ए. | alma_mater = | occupation = लेखन | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = [[कविता]], [[गीत]], अनुवाद | notable_works = [[जीवनको छेउबाट]] <br /> [[हजार आँखा यी आँखामा]] | style = | influences = | influenced = | home_town = [[विराटनगर]] | salary = | height = ५ फिट ११ इन्च | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | television = | title = | term = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = गोमा ढुङ्गेल पोखरेल | partner = | children = ओजस्वी पोखरेल, मनसुन पोखरेल | parents = मुकुन्दप्रसाद पोख्रेल, भक्तादेवी (इन्दु) पोख्रेल | relatives = | callsign = | awards = [[सार्क साहित्य पुरस्कार]] २०१५ <br /> [[सार्क साहित्य पुरस्कार]] २०१३ <br /> परिकल्पना सम्मान २०१३ | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = }} '''सुमन पोखरेल''' ({{lang-en|Suman Pokhrel}}), जनम [[विक्रम सम्वत्]] २०२४, [[असोज]] ०५; नेपाली कवि, गीतकार, नाटककार, अनुवादक तथा कलाकार हुन्।<ref name="satchidanandna1">{{cite|title=द सङ् वी शेयर|first=|last=|editor=के. सच्चिदानन्दन तथा अजीत कौर |date=2011|pages=८८, १७९, २५५|publisher=फाउन्डेसन अफ सार्क राइटर्स एण्ड लिटरेचर, ISBN 8188703214}}</ref><ref name="prachyareview.com">{{cite web|url=http://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel|2=|first=सुमन|last=पोखरेल|title=Two Poems by Suman Pokhrel|trans-title=सुमन पोखरेलका दुई कविता|translator=[[अभि सुवेदी]]|editor=शाफिनुर शाफिन|publisher=प्राच्या रिभ्यू|date=१२ सेप्टेम्बर २०१५|accessdate=2017-08-09|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401230912/https://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel/|url-status=dead}}</ref> <ref>[https://www.everipedia.com/suman-pokhrel/ Suman Pokhrel]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनका रचनाहरू विभिन्न भाषामा अनुदित भई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रकाशित भएका छन् ।<ref name="satchidanandna1"/> <ref name="blurb.com1">{{cite web|url=http://www.blurb.com/b/5120236-the-art-of-being-human-volume-9|title= इन्ट्याङ्गलमेन्ट |journal=द आर्ट अफ बिइङ् ह्यूमन |volume=९|page=१४४-१४५|publisher=ब्लर्ब बुक्स |first=सुमन|last=पोखरेल|translator=मनु मन्जिल|editor=डानियाला भिकु तथा ब्रायन रिक्सन|website=blurb.com |date=2014 |accessdate=2017-08-10, ISBN 9781927682777}}</ref> <ref name="lifeandlegends1">{{cite web|url=http://lifeandlegends.com/suman-pokhrel-translated-dr-abhi-subedi|title=Suman Pokhrel Translated by Dr Abhi Subedi|trans-title=सुमन पोखरेलका अभि सुवेदीद्वारा अनुदित दुई कविता||first=सुमन|last=पोखरेल|translator=अभि सुवेदी|editor=कल्पना सिँह-चिटनिस|publisher=लाइफ एण्ड लिजेन्ड्स|accessdate=2017-08-09}}</ref> <br/> {{डोटेली नाइहो|नेपाली|सुमन पोखरेल लेख}} सुमन पोखरेल एक महत्वपूर्ण दक्षिण एसियाली कविका रूपमी चिनिनान् । उन सन् २०१३ रे सन् २०१५ का [[सार्क साहित्य पुरस्कार]]बठे विभूषित भया थ्या:। तैइ पुरस्कार दुई फेर पाउन्या प्राप्त उन मात्रै एक मात्र कवि\लेखक हन।<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/SAARC_Literary_Award |title=SAARC Literary Award :: |publisher=en.wikipedia.org |date= |accessdate=2017-08-10}}</ref><ref name="ReferenceA">हिन्दुस्तान टाइम्स, नयाँ दिल्ली, शनिबार, फ्रेब्रुवरी १४, २०१५</ref> ==प्रारम्भिक जीवन== सुमन पोखरेलको जन्म वि.सं. २०२४ असोज ५ गते मिल्स एरिया, विराटनगरमी बा मुकुन्दप्रसाद पोखरेल रे इज्या भक्तादेवीको कोखबठे भया हो। एक शिक्षित रे सम्बृद्ध परिवारमी जन्म्या पोखरेलले नानाइ बठे जीवन अनुकुल वातावरण प्राप्त अरी रखिथ्यो। <ref name="DahirajSubedi1">{{cite book | last = सुवेदी |first= दधिराज |title = नेपाली साहित्यका मुस्कानहरू |date = 2013 |publisher = पूर्वाञ्चल साहित्य प्रतिष्ठान, ISBN 978 9937248266|location = विराटनगर}}</ref> [[चित्र:Kachide.jpg|अङ्गुठाकार| पोखरेलको पुर्ख्यौली गाउँ कचिडेको एक दृष्य]] कवि सुमन पोखरेल पाँच वर्षका उमेरसम्म विराटनगरका बाल मन्दिरमी प्रारम्भिक बालविकासका लागि भर्ना भए। सात वर्षको उमेरबठे पुर्खौली थलो धनकुटा नगरपालिकाका कचिडेमी बज्यैको रेखदेखमी उनको पालनपोषण भया: हो। उनका बुबु विद्यानाथ पोखरेल एक कवि रे राजनितिज्ञ रया: हुनाले [[नेपाली]], [[हिन्दी]] रे पौराणिक संस्कृत साहित्यले भरिभराउ बुबुको पुस्तकालयको कारण उन नानाइ उमेरबठे साहित्यसँग परिचित भया:। बाह्र वर्षको उमेरमा उनी पुनः विराटनगर फर्किवर आफ्ना बा आमाका साथमी रन पस्या:। शिक्षित रे अध्यनशील बा आमाका छोरा पोखरेललाई घरको वातावरणले नै अध्ययन रे साहित्यतिर आकर्षित अर्‌यो:।<ref>{{cite web|url=http://www.nagariknews.com/nagarik-sanibar/story/46121.html |title=मेरो दोस्रो अम्मल कविता - सुमन पोखरेल|trans-title=Poetry is My Second Passion – Suman Pokhrel |first=प्रवीण |last=बानियाँ |website=nagariknews.com|date=26 Sep 2015|accessdate=2017-08-09}}</ref><ref name="AbhiSubedi1">{{cite book |last=सुवदेी |first=अभि|date= 2013|title= साहित्य र आमवृत्त |page=१८९ |language= |location=काठमान्डु |publisher=मदर पब्लिकेशन, ISBN 978 9937 852531, OCLC 867694631}}</ref> ==शिक्षा== पोखरेलले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबठे बी.एस्सी., एम.बी.ए. रे बी.एल को उपाधी हासिल अरी राखिछ।<ref name="autogenerated2">{{cite web|url=|title=सुमन एक : सुवास अनेक |first=गण्डकी |last=पुत्र |publisher= नागरिक राष्ट्रिय दैनिक|website=nagariknews.com|date=26 April 2013}}</ref> ==सिर्जनशीलता== सन् १९९५ मी शाखा अधिकृतका रुपमी नेपाल सरकारको निजामती सेवामी प्रवेश गर्या पोखरेलले सेवा त्याग अरी: सन् १९९८ बठे अन्तर्राष्ट्रीय संस्था प्लान इन्टरनेशनलमी सम्बद्ध भई विकासकर्मीको रूपमी काम् अद्दु लाग्या। उनरो कामको प्रकृति भौत दुर्गम क्षेत्रअनको भ्रमण रया: थ्यो। विकट पहाडको बसाइताका विकासबठे वञ्चित दुर्गम गाउँअन घुम्दै जाँदा ताका बालबालिका, महिला रे पुरुषअनको कठोर जीवनले उनको अन्त:स्करण लाई भौती गहीरोसँग छोयो। उनले दृष्टीगत गरया जीवनका विविध रूपहरूको फलस्वरूप उनको आन्तरिक कवि अझ बढी संवेदनशील भयो। भोजपुर जिल्लाको एक गाउँको भ्रमणका बखत नै उनले गाउँको चरम विकटताको चित्रण गरिया एक कविता <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/खोरम्पा_*_/_सुमन_पोखरेल खोरम्पा]</span> लेख्या। उनले तै कवितामी जीवनका कठोरतम् भोगाइलाई सुन्दर ढङ्गले सुन्दर शव्दअनले सुसज्जित अरी: पोख्या छन्।<ref name="autogenerated2"/> नेपालीका अतिरिक्त [[अङ्ग्रेजी]], [[मैथिली]], [[हिन्दी]], [[उर्दू]] रे [[बङ्गाली]] भाषाहरूमी पकड भया: पोखरेलले बहुभाषामा कलम चलाया छन् । उनका नेपालीमी दुईवटा कवितासङ्ग्रह रे एक गीत सङ्ग्रह प्रकाशित छन्। उनका गीतअन विभिन्न गायकका एल्बममी समावेश भया: छन्। पोखरेलका अनुवाद रे केही निबन्ध विविध सङ्कलनअनमी समाविष्ट रहेका रे विभिन्न पत्रिकाअनमी प्रकाशित भया छन्। पोखरेलद्वारा लिखित नाटक नेपाल भाइर प्रदर्शित भइसकिया छ। उनी चित्रकारमा रूपमी लै सकृय रया: छन्। <ref name="kavitakosh1">{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/सुमन_पोखरेल |title=सुमन पोखरेल :: कविता कोश |publisher=Kavita Kosh |date= |accessdate=2017-08-04}}</ref><ref name="parsian1">{{cite web|url=http://kabulnath.de/Sale-e-Iejazdaoum/Shoumare-257/nazi%20karim.html|title=تو خودت هستی|trans-title=You are, as You are |first=Suman|last=Pokhrel|translator=Nazi Karim|editor= |language=Parsian|publisher=Kabulnath|website=|date=2015 |accessdate=2017-08-07}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=kD4AlJGAu00|title=Musafir by Lakshmi Prasad Devkota مسافر - شاعر عظیم لکشمی پرساد دےوكوٹا|first=Lakshmi Prasad|last=Devkota||language=Urdu|translator=Suman Pokhrel |date=2015|publisher=Creative Point|via=YouTube|accessdate=2017-08-04}}</ref> <ref name="DahirajSubedi1"/> पोखरेलका कविताका अङ्ग्रेजी अनुवादहरू स्नो जेवल, सङ् वी शेयर,<ref name="satchidanandna1"/> स्वीट एण्ड सावर ड्रीम्स,<ref>{{cite|title=स्वीट एण्ड सावर ड्रीम्स|first=|last=|editor=के. सच्चिदानन्दन तथा अजीत कौर |date=2011|pages=१२७|publisher=फाउन्डेसन अफ सार्क राइटर्स एण्ड लिटरेचर, ISBN 8188703206}}</ref> ग्लोबल पोयट्री,<ref>{{cite web|url=http://www.globalpoetry.net/blog/2015/04/01/fever/|title=Fever|first=Suman|last=Pokhrel||publisher=Global Poetry}}</ref> <span class="plainlinks">[http://learningandcreativity.com/i-shall-bid-no-farewell-poetry-month-special/ लर्निङ एण्ड क्रिएटिभिटी],</span> <ref>{{cite web|url=http://learningandcreativity.com/i-shall-bid-no-farewell-poetry-month-special/|title=I Shall Bid No Farewell (Poetry Month Special)|first=Suman|last= Pokhrel|translator=[[Abhi Subedi]]|editor=Lopa Banerjee|publisher=Learning & Creativity|accessdate=2017-08-09}}</ref> ग्रे स्प्यारो,<ref name="GreySparrow1">{{cite web|url=https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx|title=Before Making Decisions|first=Suman|last=Pokhrel|translator=[[Abhi Subedi]]|editor=Diane Smith|7=|journal=Grey Sparrow|publisher=Grey Sparrow Press|accessdate=2017-08-05|archive-date=2017-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803171723/https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx|url-status=dead}}</ref> <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20190401230912/https://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel/ प्राच्य रिभ्यू]</span>,<ref name="prachyareview.com"/> <span class="plainlinks">[http://www.californiastatepoetrysociety.org/our-archives क्यालिफोर्निया क्वाटर्ली]</span>, <ref>{{cite web|url=http://www.californiastatepoetrysociety.org/our-archives|title=Before Buddha's Statue in The Rain|volume=41|issue=3|date=2015|editor=Margaret Saine|first=Suman|last=Pokhrel|translator=[[Abhi Subedi]]|publisher=California Quarterly|accessdate=2017-08-09}}</ref> <span class="plainlinks">[http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ एसियन सिग्नेचर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803172302/http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ |date=2017-08-03 }}</span><ref>{{cite web|url=http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/|title=Heat|editor=Surabhi Bhattacharjee|first=Suman|last=Pokhrel|translator=Mukul Dahal|publisher=Asian Signature|accessdate=2017-08-09|archive-date=2017-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803172302/http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/|url-status=dead}}</ref> लगायतका विभिन्न अन्तर्राष्ट्रीय साहित्यिक पत्रिकाहरूमा प्रकाशित छन् ।<ref>{{cite web|url=http://foundationsaarcwriters.com/add_journals_des.php?jou_id=3|title=Various Issues of Beyond Boarders|publisher=Foundation of SAARC Writers and Literature|first=|last=|editor=K. Satchidanandan|website=foundationsaarcwriters.com|accessdate=2017-08-10|archive-date=2019-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190213152715/http://www.foundationsaarcwriters.com/add_journals_des.php?jou_id=3|url-status=dead}}</ref> <ref name="blurb.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.blurb.com/b/4372832-the-art-of-being-human-volume-4-an-anthology-of-in |title=The Art of Being Human Volume 4 An Anthology of International Poetry|page=50-55 |publisher=Blurb Books |first=Suman|last=Pokhrel|translator=Abhi Subedi and Mukul Dahal|editor=Daniela Voicu & Brian Wrixon |website=blurb.com |date=7 June 2013 |accessdate=2017-08-09, ISBN 9781927682432}}</ref> कवि पोखरेलले सार्क साहित्य सम्मेलन, सार्क चार्टर दिवस रे और नेपालको प्रतिनिधित्व अदद्याइ भौती अन्तर्राष्ट्रीय साहित्यिक सङ्गोष्ठीहरूमि आफ्ना रचनाअन प्रस्तुत अरया: छन्।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Suman_Pokhrel</ref></br> कवि पोखरेलका कविताको भौती जसा अङ्ग्रेजी अनुवाद [[अभि सुवेदी]]द्वारा गरिएका छन् ।<ref name="lifeandlegends1"/><ref name="prachyareview.com"/><ref>{{cite web|url=http://learningandcreativity.com/may-i-not-see-dreams-poetry-month-special/|title=May I Not See Dreams|date=April 29, 2015|first=Suman|last=Pokhrel|publisher=Learning and Creativity|accessdate=2017-08-05}}</ref><ref name="GreySparrow1"/> उनका केही कविताहरू उनी आफैँले अनुवाद गरेका छन्<ref>{{cite web|url=http://allpoetry.com/poem/12334714-A-Reminiscent-Candlelight-by-Suman-Pokhrel/|title=A Reminiscent Candlelight |first=Suman|last=Pokhrel|publisher=}}</ref> भने केही मुकुल दाहाल,<ref>{{cite web|url=http://www.poemhunter.com/poem/children-82//|title=Children|first=Suman|last=Pokhrel|5=|publisher=|access-date=2017-11-01|archive-date=2017-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170814181051/https://www.poemhunter.com/poem/children-82/|url-status=dead}}</ref> लगायतका अनुवादकहरूले अनुवाद गरेका छन् । <ref name="parsian1"/> सुमन पोखरेलका कविता अङ्ग्रेजीका अतिरिक्त बङ्गाली, फ्रेन्च, जर्मन,<ref>{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/13677267-sehnsucht-german-translation-of-suman-pokhrel-s-poem-desire/fever/|title=Sehnsucht|trans-title=Desire|language=German|first=Suman|last=Pokhrel|translator=Margaret Sain|publisher=Godreads|date=24 July 2016 |accessdate=2017-08-09}}</ref> हिन्दी, इटालियन, पर्सियन <ref name="parsian1"/> तथा स्पेनिश<ref>{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/13668472-tu-eres-como-tu-eres-spanish-translation-of-suman-pokhrel-s-poem-you|title=TU ERES, COMO TU ERES|first=Suman|last=Pokhrel|translator=Malu Pademelon|publisher=Godreads|date=22 July 2016 |accessdate=2017-08-07}}</ref> भाषाहरूमा अनुदित भई विभिन्न स्थानबाट प्रकाशन हुने प्रिन्ट तथा अनलाइन पत्रिकाहरूमा प्रकाशित भएका छन् । उनका कविताका ती अनुवादहरू विभिन्न देशका विभिन्न अनुवादकहरूका साथै उनी आफैँले पनि गरेका छन् । <ref name="lokantar.com1">{{cite web |url=http://archive.lokaantar.com/sahitya/42451 |title=दुईपटक ‘सार्क पुरस्कार’ पाएका कवि पोखरेल भन्छन् : ट्रेन्डबाहिरको आविष्कार हो कविता |publisher=लोकान्तर |date=शनिवार २७ कात्तिक २०७३ |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2017-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171028155630/http://archive.lokaantar.com/sahitya/42451 |url-status=dead }}</ref> अनुवादकका रूपमा पोखरेलले विभिन्न देशका अनेका कविका कवितालाई नेपालीमा अनुवाद गरेका छन् । उनले अनुवाद गरेका केही प्रसिद्ध कविहरूमा [[:en:Anna Akhmatova|अन्ना आख्मातोभा]],<ref name="AnnaAkhmatova"/> [[:en:Anna Świrszczyńska|अन्ना स्वीर]],<ref name="AnnaSwir"/> [[:en:Allen Ginsberg|एलेन गिन्सबर्ग]],<ref name="AllenGinsberg"/> [[:en:Delmira Agustini|डेलमिरा अगस्टिनी]],<ref name="DelmiraAgustini"/> [[:en:Faiz Ahmad Faiz|फैज अहमद फैज]],<ref name="FaizAhmadFaiz"/> [[:en:Forough Farrokhzad|फरोग फारूखजाद]],<ref name="ForoughFarrokhzad"/> [[:en:Gabriela Mistral|गाब्रिएला मिस्ट्रल]],<ref name="Gabriela Mistral"/> [[:en:Gulzar|गुलजार]],<ref name="Gulzar"/> [[:en:Jacques Prévert|ज्याक प्रेभर]], [[:en:Mahmoud Darwish|मोहमुद दरविस]],<ref name="MahmoudDarwish"/>[[:en:Nazik Al-Malaika|नाजिक अल मलाइका]],<ref name="Setopati.com1"/> <ref name="Nepalikalasahitya3"/> [[:en:Nâzım Hikmet|नाजिम हिकमत]], [[:en:Nizar Qabbani|निजार कब्बानी]],<ref name="Setopati.com3"/> [[:en:Octavio Paz|ओक्टाभियो पाज]], <ref name="Setopati.com4"/> [[:en:Pablo Neruda|पाब्लो नेरुदा]], <ref name="PabloNeruda"/> [[:en:Sahir Ludhianvi|साहिर लुधियानवी]],<ref name="SahirLudhiyanvi"/> [[:en:Sylvia Plath|सिल्भिया प्लाथ]],<ref name="SylviaPlath"/> [[:en:Yehuda Amichai|यहुदा अमिसाई]],<ref name="YehudaAmichai"/> रहेका छन् । उनले विभिन्न मुलुक तथा भाषाका समकालिन कविका कवितालाई नेपालीमा अनुवाद गरेका छन् । <ref name="AbhiSubedi1"/><ref name="autogenerated2"/> पोखरेलले महाकवि [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]],<ref>{{cite web|url= http://kavitakosh.org/kk/राही_/_लक्ष्मीप्रसाद_देवकोटा_/_सुमन_पोखरेल |title=राही (यात्री) |first= लक्ष्मीप्रसाद |last= देवकोटा |अनुवादक=सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-10}}</ref> तथा [[गोपालप्रसाद रिमाल]],<ref>{{cite web|url= http://kavitakosh.org/kk/माँ_का_ख्वाब_/_गोपालप्रसाद_रिमाल_/_सुमन_पोखरेल |title=माँ का ख्वाब (आमाको सपना) | गोपालप्रसाद = Gopal Prasad |last= रिमाल |अनुवादक=सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-10}}</ref> [[भूपी शेरचन]],<ref>{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/घूमनेवाली_कुर्सी_पे_एक_अंधा_/_भूपी_शेरचन_/_सुमन_पोखरेल |title=घूमनेवाली कुर्सी पे एक अंधा (घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे) |first= भूपी |last= शेरचन |अनुवादक=सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-10}}</ref> [[हरिभक्त कटुवाल]], [[ईश्वरवल्लभ]],<ref>{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/धूवेँ_का_जंगल_/_ईश्वरवल्लभ_/_सुमन_पोखरेल |title= धूवेँ का जंगल (धुँवाको जंगल) |first= ईश्वरवल्लभ |last= |translator=सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date= 2 July 2017 |accessdate=2017-08-10}}</ref> [[अभि सुवेदी]],<ref>{{cite web|url= http://kavitakosh.org/kk/आजकल_मुझे_/_अभि_सुवेदी_/_सुमन_पोखरेल |title= आजकल मुझे (मलाई अचेल) |first= अभि |last= सुवेदी |अनुवादक=सुमन पोखरेल|publisher=कविताकोश |website=kavitakosh.org |date=12 November 2016 |accessdate=2017-08-06}}</ref> [[कृष्णभूषण बल]],<ref>{{cite web |url= http://kavitakosh.org/kk/दिल_की_जख्म_/_कृष्णभूषण_ _/_सुमन_पोखरेल |title= दिल की जख्म (मनको घाउ) |first= कृष्णभूषण |last= बल |अनुवादक= सुमन पोखरेल |publisher= कविताकोश |website= kavitakosh.org |date= 12 November 2016 |accessdate= 2017-08-10 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[दिनेश अधिकारी]], ज्योति जङ्गल, मुकुल दाहाल, मुकुन्द प्रयास, धिरज राई, दिपक सम्चु, अर्जुन ढुङ्गाना, विराट अनुपम, शुभलक्ष्मी लम्साल, गीता त्रिपाठी, भूपिनलगायत कविहरूका कविता अङ्ग्रेजी, हिन्दी तथा उर्दु भाषामा अनुवाद गरेका छन् । <ref name="kavitakosh1"/> <ref>{{cite web|url=http://asiansignature.com/focus|title=Focus|volume=4|issue=April|date=2017|editor=Surabhi Bhattacharjee|first=various|last=-|translator=[[Suman Pokhrel]]|publisher=Asian Signature|accessdate=2017-08-09|archive-date=2019-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702013424/http://asiansignature.com/focus/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|http://www.prachyareview.com/nepali-poems-by-dhiraj-rai|title=Nepali Poems by Dhiraj Rai|volume=4|issue=April|date=29 October 2016|editor=Shafinur Shafin|first=Dhiraj|last=Rai|translator=[[Suman Pokhrel]]|publisher=Prachya Review|accessdate=2017-08-09}}</ref> [[महाभारत]]की पात्र [[द्रौपदी]]मा आधारित सुमन पोखरेलको नाटक [[याज्ञसेनी]] सन् २०१६ देखि अमेरिका तथा भारतका विभिन्न शहरहरूमा [[सुनिल पोखरेल]]को निर्देशनमा प्रदर्शन हुँदै आएको छ । <ref>{{cite news|author= <!--Staff writer(s); no by-line.-->|title= छुट्टाछुट्टै ‘सोलो’ नाटक लिएर अमेरिका जाँदै सुनील-निशा दम्पती|url= http://kala.setopati.com/news/4437/|publisher= सेतोपाटी|location= काठमान्डु|date= 15 September 2016|access-date= 2017-08-07|archive-date= 2017-08-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20170805014918/http://kala.setopati.com/news/4437/}}</ref> चित्रकारका रूपमा पोखरेलले अनेकौँ पुस्तकहरूलाई आवरण कला दिएका छन् । उनले [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]को कथा [[तीन_घुम्ती_(उपन्यास)|तीन घुम्ती]]माथि बनाएको चित्र गुराँस पुस्तकालय, विराटनगरमा सङ्ग्रहित छ । ==लेखनशैली== सुमन पोखरेललाई आफ्ना पाठकलाई काव्यात्मक चमत्कारले उठाएर नयाँ उचाइमा पुर्याiउने र जीवनका आम विषयवस्तु प्रति संवेदनशील हुन वाध्य पार्ने सशक्त कोमल स्वरका कविका रूपमा व्याख्या गरिएको छ । "उनका (सुमनका) कविताहरू जीवन र जगतका अनेक विचित्रताहरू बीच छिर्दछन् र तिनका लुकेका पक्षहरूको उद्घाटन गर्दछन् । उनका शब्द चयनको खेलले पाठकको मष्तिस्कमा मायवी चित्रहरू कोरिदिन्छन् ।" भनेर पोखरेलका कविताको समीक्षा गरिएको छ । <ref name="blurb.com">{{cite web|url=http://www.blurb.com/books/6060206-the-art-of-being-human-volume-13 |title=द आर्ट अफ बिइङ् ह्यूमन |volume=१३|page=१८-२३|publisher=ब्लर्ब बुक्स |first=सुमन|last=पोखरेल|translator=[[अभि सुवेदी]]|editor=डानियाला भिकु तथा ब्रायन रिक्सन|website=blurb.com |date=१३ मार्च २०१५ |accessdate=2017-08-10, ISBN 9781772350111}}</ref> लाइफ एन्ड लिजेन्डले पोखरेलका कविताको समिक्षा गर्दै,'पोखरेलका कविताहरू जीवन र जगतका अनेक विचित्रताहरू बीच छिर्दछन् र तिनका लुकेका पक्षहरूको उद्घाटन गर्दछन् । उनका शव्द चयनको खेलले पाठकको मष्तिस्कमा मायवी चित्रहरू कोरिदिन्छन् ।' भनेको छ । <ref name="lifeandlegends1"/> पोखरेलको <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/आगाले_भिजेको_आकाश_/_सुमन_पोखरेल आगाले भिजेको आकाश]</span> शीर्षकको कविताको व्याख्यामा [[अभि सुवेदी]] लेख्छन्,- 'त्यो कविपात्रको उक्ति सामर्थ्य नै सिर्जनाले बनिएको छ । उसको खोजीमा जेन चित्रकार र कविका जस्ता सहज र वोधगम्य बिम्बहरूका नाटकीय खेलहरू हुन्छन् । त्यो खोजमा परमआनन्द बुझाउने क्षणहरूका आभाष पाइन्छन् । यस्ता क्षणहरू जसको प्रयोग गर्दा कविपात्र विचलनमा परेको छैन । त्यहाँ निजत्व छ तर त्यो निजत्व एक खोजीको रूपक भएकोछ । त्यसको पछिल्तिर एउटा चाहनाको आकाश छ ।'<ref name="AbhiSubedi1"/> उनको अर्को कविता <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/केटाकेटी_/_सुमन_पोखरेल/ केटाकेटी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231180925/http://kavitakosh.org/kk/%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%9F%E0%A5%80_/_%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A8_%E0%A4%AA%E0%A5%8B%E0%A4%96%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B2 |date=2017-12-31 }}</span>को समीक्षा गर्दै भरतीय लेखिका अनुजा घोष लेख्छिन्, "सुमन पोखरेलको कविता 'केटाकेटी'ले पाठकको चेतनामा कोमलता भरिदिन्छ । कविले बालकको निश्छलतालाई प्राकृतिक विम्वहरूका माध्यमबाट व्याख्यातीत चित्रण गरेका छन् । कविताको अन्त्यमा छोडिएको आलङ्कारिक प्रश्नले पाठकको मष्तिस्कमा एउटा अमिट छाप छोड्दछ ।" कवि पोखरेल पुराना मान्यतालाई भत्काएर नयाँ मान्यता स्थापित गर्ने कविका रूपमा देखिन्छन् । उनको कविता <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/ताजमहल_र_मेरो_प्रेम/_सुमन_पोखरेल ताजमहल र मेरो प्रेम]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span> यसको एक सशक्त दृष्टान्त हो । सो कवितामा उनले [[ताजमहल]]को विशालता र हालसम्म रही आएको मान्यतालाई कलात्मक तरिकाले चुनौती दिएका छन् । समीक्षक तथा समकालिन कविहरूले उनको सो कवितालाई [[ताजमहल]] जतिक्कै कलात्मक भनेर व्याख्या गरेका छन् । <ref name="autogenerated2"/> पोखरेलका कविताको समालोचना गर्दै दधिराज सुवेदीले आफ्नो पुस्तक ‘नेपाली साहित्यका मुस्कानहरू’मा “’कवितामा मानव प्रेमको उत्कर्ष चाहिन्छ, कविता अभिव्यक्तिको उच्चतम माध्यम बन्नुपर्दछ, कविता स्वतन्त्रताका लागि लेखिनुपर्दछ । कविता न्याय, प्रेम र जीवनका वारेमा लेखिएको हुनुपर्दछ' भन्ने विचारका धनी सुमन पोखरेलका सिर्जनामा शालीनता छ । उनी शिल्प र कथ्य दुवै प्रकारले व्यक्ति वा समाजका पीडालाई पारदर्शी ढङ्गले प्रस्तुत गर्दै समाजलाई सुख, शान्ति एवम् आनन्दको अनुभूति दिलाउँछन् ।“ भनेका छन् । <ref name="DahirajSubedi1"/> पोखरेलका गीतहरू साङ्गीतिक तथा काव्यिक विशेषताका कारणले विशिष्ट मानिएका छन् । कथाकार परशु प्रधानले पोखरेलको गीत सङ्ग्रह [[हजार आँखा यी आँखामा]]को प्रकाशकीयमा लेखेका छन्, "सुमनका कविताहरू ओखर जस्ता पनि छन् । तर यसभित्रका गीतहरू भने ललिपप लाग्छन् । यी गीतहरूमा कोमल र सरल अनुभूतिहरूले कल्पनाको आकाशमा राम्ररी उडान भर्न पाएका छन् । ... सुमन पोखरेलका गीतहरू साहित्यिक गीत हुन् र यिनका साहित्यिक मूल्य उल्लेखनीय छन् ।" पोखरेलका गीतबारे कवि [[कृष्णभूषण बल]]ले आफ्नो भनाइ यसरी व्यक्त गरेका छन्- 'गीतको बोटमा फुलेको फूलको नाम नै सुमन पोखरेल हो ।' कवि तथा गीतकार [[दिनेश अधिकारी]]ले [[हजार आँखा यी आँखामा]] पोखरेलको आगमनलाई 'तपाईं मनबाट गीतको दुनियाँमा आउनु भएको छ । म, अलि अगाडिदेखि यो दुनियाँ भोगिरहेछु । तपाईंको आगमन त्यसैले पनि मलाई प्यारो लागिरहेछ, न्यानो लागिरहेछ । म तपाईंलाई गीतको यो दुनियाँमा स्वागत गर्छु। तपाईंको यो आगमनलाई मैले आफ्नै अर्थमा ग्रहण गरेको छु । तपाईं आउनु भएकोले- आफू आएको अवस्थालाई सार्थक ठानिरहेको छु।' भनेर स्वागत गरेका छन् । आफ्ना मनका भावनाहरू माया र प्रणयका स्वरहरूमा सुरुचिपूर्ण ढङ्गले व्यक्त गर्ने कवि सुमनका सम्प्रेषणीय भावनाहरूप्रति पूर्ण सहमत हुँदै साहित्यकार [[शिव रेग्मी]] भन्छन्,-"[[हजार आँखा यी आँखामा]]भित्रका एकसट्ठी गीतहरू नेपाली गीति फाँटका एकसट्ठी सुन्दर गेय फूलहरू हुन् जसले हाम्रो इतिहासमा नयाँ मोडहरूको उद्घाटन गर्ने छन् ।<ref name="HajarAankha"/> उनले अन्य भाषाबाट नेपालीमा गरेका अनुवादहरू सशक्त अनुवाद मानिएका छन्।<ref name="AbhiSubedi1"/> ==मुख्य कृतिअन== ===कविता=== *"शून्य मुटुको धडकनभित्र", २०५६, वाणी प्रकाशन, विराटनगर<ref name="madanpuraskar1">{{cite web|url=http://www.madanpuraskar.org/search/monographsview.php?showdetail=&ID=16020|title=सुमन पोखरेल : शून्य मुटुको धड्कनभित्र|first=सुमन |last=पोखरेल|date=|publisher=मदन पुरस्कार पुस्तकालय|accessdate=2017-08-१०}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q23702056|title=Shoonya Mutuko Dhadkanbhitra - Wikidata|publisher=}}</ref> *[[हजार आँखा यी आँखामा]] २०५९, वाणी प्रकाशन, विराटनगर, ISBN ९७८९९९३३६५६३७<ref>{{cite web|url=http://www.madanpuraskar.org/search/monographslist.php?cmd=search&t=monographs&psearch=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A5%8B%E0%A4%96%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B2&psearchtype= |title=हजार आँखा यी आँखामा |publisher=मदन पुरस्कार पुस्तकालय |date= |accessdate=2017-08-10}}</ref><ref name="HajarAankha">{{cite web|url=https://archive.org/details/HazaarAankhaaYeeAankhaamaa|title=हजार आँखा यी आँखामा |first=सुमन|last=पोखरेल|publisher=वाणी प्रकाशन|accessdate=2017-08-06}}</ref><ref name="HajarAankha1">{{cite web |url=http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3681&dsID=SumanPokhrel2059BS_HazaarAankhaaYeeAankhaamaa.pdf |title=हजार आँखा यी आँखामा (कवितासङ्ग्रह) |publisher=साझा शिक्षा ई-पाटीको ई-पुस्तकालय |format=PDF |date= |accessdate=2017-08-11 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714200848/http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3681&dsID=SumanPokhrel2059BS_HazaarAankhaaYeeAankhaamaa.pdf |url-status=dead }}</ref> *[[जीवनको छेउबाट]], २०६६, वाणी प्रकाशन, विराटनगर, ISBN ९७८९९९४६२६५५६ <ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/JeevankoChheubaata|title=जीवनको छेउबाट|first=सुमन|last=पोख्रेल|publisher=वाणी प्रकाशन|accessdate=2017-08-10}}</ref><ref name="Publication2">{{cite web |url=http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3679&dsID=SumanPokhrel2066BS_JeevankoChheubaata.pdf |title=जीवनको छेउबाट (कवितासङ्ग्रह) |publisher=साझा शिक्षा ई-पाटीको ई-पुस्तकालय |format=PDF |date= |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714150626/http://pustakalaya.org/eserv.php?pid=Pustakalaya:3679&dsID=SumanPokhrel2066BS_JeevankoChheubaata.pdf |url-status=dead }}</ref> ===नाटक=== * [[याज्ञसेनी]]<ref>{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=छुट्टाछुट्टै ‘सोलो’ नाटक लिएर अमेरिका जाँदै सुनील-निशा दम्पती|trans-title=Sunil and Nisha are bringing two Solo Plays to USA|url=http://kala.setopati.com/news/4437/|work=|publisher=कला सेतोपाटी|location=काठमाडौं|date=बिहीबार, भाद्र ३०, २०७३|accessdate=2017-08-10|archive-date=2017-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805014918/http://kala.setopati.com/news/4437/}}</ref> ===अनुवाद=== ====कविता==== * नेपालीमा अनुवादः [[:en:Anna Akhmatova|अन्ना आख्मातोभा]]<ref name="AnnaAkhmatova">{{cite web|url=http://www.nepalikalasahitya.com/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3132373531&lang=np&pgg=1&asc=3132776c3531&PHPSESSID=0a31f15f8dab0668fc571b98e1bef6f2|title=त्यस्ती ठानेछौ तिमीले मलाई|language=Nepali|trans-title=You Thought I Was That Type|first=Anna|last=Akhmatova|author-link=Anna Akhmatova|translator=Suman Pokhrel|publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान|website=nepalikalasahitya.com|accessdate=2017-08-10|archive-date=2015-06-08|archive-url=https://archive.ph/20150608035150/www.nepalikalasahitya.com/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3132373531&lang=np&pgg=1&asc=3132776c3531&PHPSESSID=0a31f15f8dab0668fc571b98e1bef6f2|url-status=dead}}</ref>, [[:en:Anna Świrszczyńska|अन्ना स्वीर]] <ref name="AnnaSwir">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724485-nepali-translation-of-anna-swir-s-poem-myself-and-my-person|title=म र मेरो म |language=Nepali|trans-title=Myself and My Person|first= Anna|last= Swir|author-link=Anna Swir|translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=14 August 2014 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Allen Ginsberg|एलेन गिन्सबर्ग]] <ref name="AllenGinsberg">{{cite web|url= https://www.youtube.com/watch?v=KfpEkjUZGNc&t=68s|title=अमेरिका |language=Nepali|trans-title=America|first=Allen |last=Ginsberg |author-link=Allen Ginsberg|translator=Suman Pokhrel|website=|publisher=सिर्जनविन्दु via youtube |accessdate=2017-08-10}}</ref> , [[:en:Delmira Agustini|डेलमिरा अगस्टिनी]] <ref name="DelmiraAgustini">{{cite web |url=http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438383234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |title=निशागान |language=Nepali |trans-title=Nocturno |first=Delmira |last=Agustini |author-link=Delmira Agustini |translator=Suman Pokhrel |publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान |website=nepalikalasahitya.com |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2017-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806181158/http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438383234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |url-status=dead }}</ref>, [[:en:Faiz Ahmad Faiz|फैज अहमद फैज]] <ref name="FaizAhmadFaiz">{{cite web |url=http://archive.setopati.com/sahityapati/57901/ |title=फैज अहमद फैजका दुई कविता |language=Nepali |trans-title=Two Poems of Faiz Ahmad Faiz |first=Faiz Ahmad |last=Faiz |author-link=Faiz Ahmad Faiz |translator=Suman Pokhrel |website=setopati.com |publisher=सेतोपाटी |date=3 December 2016 |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2018-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419232452/http://archive.setopati.com/sahityapati/57901/ |url-status=dead }}</ref>, [[:en:Forough Farrokhzad|फरोग फारूखजाद]] <ref name="ForoughFarrokhzad">{{cite web |url=http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438393234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |title=पाप |language=Nepali |trans-title=The Sin |first=Forough |last=Farrokhzad |author-link=Forough Farrokhzad |translator=Suman Pokhrel |publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान |website=nepalikalasahitya.com |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2017-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806182251/http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=3438393234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |url-status=dead }}</ref>, [[:en:Gabriela Mistral|गाब्रिएला मिस्ट्रल]] <ref name="Gabriela Mistral">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724951-nepali-translation-of-gabriela-mistral-s-poem-the-rose|title=गुलाफ |language=Nepali|trans-title=The Rose |first= Gabriela |last= Mistral|author-link=Gabriela Mistral |translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=10 November 2012 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Gulzar|गुलजार]] <ref name="Gulzar">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/8861425-nepali-translation-of-gulzar-s-poem-kitaben-jhankt|title=चिहाउँछन्‌ किताबहरू |language=Nepali|trans-title=The Books Peep|first= Gulzar |last= -|author-link=Gulzar |translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=11 August 2015 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Jacques Prévert|ज्याक प्रेभर]], [[:en:Mahmoud Darwish|मोहमुद दरविस]] <ref name="MahmoudDarwish">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724828-nepali-translation-of-mahmoud-darwish-s-poem-identity-card|title=परिचयपत्र |language=Nepali|trans-title=Identity Card |first=Mahmoud |last= Darwish|author-link=Mahmoud Darwish |translator=Suman Pokhrel |website=goodreads.com |date=17 December 2012 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Nazik Al-Malaika|नाजिक अल मलाइका]] <ref name="Setopati.com1">{{cite web |url=http://archive.setopati.com/sahityapati/55917 |title=पीडाको वन्दना |language=Nepali |trans-title=Hymns to Pain |first=Nazik |last=Al Malaika |author-link=Nazik Al Malaika |translator=Suman Pokhrel |website=setopati.com |date=29 October 2016 |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2018-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180418175036/http://archive.setopati.com/sahityapati/55917/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Nepalikalasahitya3">{{cite web |url=http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=343831303234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |title=नयाँ वर्ष |language=Nepali |trans-title=New Year |first=Nazik |last=Al Malaika |author-link=Nazik Al Malaika |translator=Suman Pokhrel |publisher=नेपाली कलासाहित्य डट कम प्रतिष्ठान |website=nepalikalasahitya.com |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2017-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806181220/http://www.nepalikalasahitya.com/vol8/vol7/vol6/vol5/?option=art&page=artdetail&aid=343831303234&lang=np&pgg=1&asc=3438776c3234 |url-status=dead }}</ref>, [[:en:Nâzım Hikmet|नाजिम हिकमत]]><ref name="Setopati.com2">{{cite web|url=http://archive.setopati.com/sahityapati/55546/|title=मैले थाहा नपाएका मलाई मनपर्ने चिजहरू|language=Nepali|trans-title=Things I Didn'T Know I Loved|first=Nazim|last=Hikmet|author-link=Nazim Hikmet|translator=Suman Pokhrel|publisher=सेतोपाटी|website=setopati.com|date=22 October 2016|accessdate=2017-08-10|archive-date=2018-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418174714/http://archive.setopati.com/sahityapati/55546/|url-status=dead}}</ref>, [[:en:Nizar Qabbani|निजार कब्बानी]] <ref name="Setopati.com3">{{cite web|url=http://archive.setopati.com/sahityapati/61493/|title=दु:खको महाकाव्य|language=Nepali|trans-title=The Epic Of Sadness|first=Nizar|last=Qabbani|author-link=Nizar Qabbani|translator=Suman Pokhrel|publisher=सेतोपाटी|website=setopati.com|date=12 November 2016|accessdate=2017-08-10|archive-date=2018-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180419231917/http://archive.setopati.com/sahityapati/61493/|url-status=dead}}</ref>, [[:en:Octavio Paz|ओक्टाभियो पाज]] <ref name="Setopati.com4">{{cite web|url=http://archive.setopati.com/sahityapati/56177/|title=मैथुन|language=Nepali|trans-title=Maithuna|first=Octavio|last=Paz|author-link=Octavio Paz|translator=Suman Pokhrel|publisher=सेतोपाटी|website=setopati.com|date=12 November 2016|accessdate=2017-08-10|archive-date=2018-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418175101/http://archive.setopati.com/sahityapati/56177/|url-status=dead}}</ref>, [[:en:Pablo Neruda|पाब्लो नेरुदा]] <ref name="PabloNeruda">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/8749738-nepali-translation-of-pablo-n |title=आजको रात सर्वाधिक दुःखद पङ्ति लेख्न सक्छु |language=Nepali|trans-title=Tonight I Can Write The Saddest Lines|first= Pablo |last= Neruda|author-link=Pablo Neruda|translator=Suman Pokhrel|website=goodreads.com |date=11 September 2013 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Sahir Ludhianvi|साहिर लुधियानवी]] <ref name="SahirLudhiyanvi">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4721921-nepali-translation-of-sahir-ludhiyanvi-s-poem-tajmahal |title=ताजमहल |language=Nepali|trans-title=The Tajmahal|first=Sahir |last= Ludhiyanvi|author-link=Sahir Ludhiyanvi |translator=Suman Pokhrel|website=goodreads.com |date=20 August 2011 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Sylvia Plath|सिल्भिया प्लाथ]] <ref name="SylviaPlath">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4724600-nepali-translation-of-sylvia-plath-slady-poem--lazarus |title=लेडी लेजरस |language=Nepali|trans-title=Lady Lazarus|first=Sylvia |last= Plath|author-link=Sylvia Plath|translator=Suman Pokhrel|website=goodreads.com |date=19 May 2013 |accessdate=2017-08-10}}</ref>, [[:en:Yehuda Amichai|यहुदा अमिसाई]] <ref name="YehudaAmichai">{{cite web|url=https://www.goodreads.com/author/show/7160731.Suman_Pokhrel/blog/tag/i-b-%E0%A4%B8-%E0%A4%AE%E0%A4%A8-%E0%A4%AA-%E0%A4%96%E0%A4%B0-%E0%A4%B2-i-b |title=थाह छैन, दोहोरिन्छ-दोहोरिन्न इतिहास |language=Nepali|trans-title=I Don'T Know If History Repeats Itself|first=Yehuda |last= Amichai|author-link=Yehuda Amichai|translator=Suman Pokhrel |date=29 August 2015 |accessdate=2017-08-06}}</ref> लगायत विभिन्न विदेशी कविहरूका कविताहरू नेपालीमा अनुवाद। * हिन्दीमा अनुवाद: महाकवि [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]]; तथा कविहरू [[गोपालप्रसाद रीमाल]], [[भूपी शेरचन]], [[अभि सुवेदी]], [[कृष्णभूषण बल]] आदिका कविता । <ref>{{cite web|url=http://kavitakosh.org/kk/सुमन_पोखरेल |title=सुमन पोखरेल :: कविताकोश |publisher=कविताकोश |date= |accessdate=2017-08-10}}</ref> ====नाटक==== *"आँधीबेहरी" विलियम शेक्सपियरको नाटक 'द टेम्पेस्ट' को नेपालीमा अनुवाद । [[चित्र:SAARC Literary Award Suman Pokhrel 231.jpg|अङ्गुठाकार|सन्‌ २०१३ को सार्क साहित्य एवार्ड ग्रहण गर्दै सुमन पोखरेल]] [[चित्र:SAARC Literary Award 2015 Suman Pokhrel001.JPG|अङ्गुठाकार|सन्‌ २०१५ को सार्क साहित्य एवार्ड ग्रहण गर्दै सुमन पोखरेल]] ==पुरस्कार रे सम्मान== ===अन्तर्राष्ट्रिय=== * [[सार्क साहित्य पुरस्कार|सार्क साहित्य पुरस्कार २०१५]], [[:en:Foundation of SAARC Writers and Literature|फाउन्डेशन अफ् सार्क राइटर्स एन्ड लिटरेचर]] <ref name="ReferenceA"/> * [[सार्क साहित्य पुरस्कार|सार्क साहित्य पुरस्कार २०१३]], [[:en:Foundation of SAARC Writers and Literature|फाउन्डेशन अफ् सार्क राइटर्स एन्ड लिटरेचर]]<ref name="ReferenceB">'Five writers honoured at SAARC Literature Festival', Hindustan Times, New Delhi, Monday, 11 March, 2013</ref> <ref>http://en.wikipedia.org/wiki/SAARC_Literary_Award</ref> * परिकल्पना अवार्ड, २०१३, परिकल्पना समय, भारत <ref>{{cite web |url=http://parikalpnakosh.org/index.php |title=Parikalpna_Award |publisher=परिकल्पना कोश |website=parikalpnakosh.org |date=2013-09-13 |accessdate=2017-08-10 |archive-date=2022-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204035219/http://parikalpnakosh.org/index.php |url-status=dead }}</ref> ===राष्ट्रिय=== * विराटनगर जेसिसद्वारा साहित्यका लागि जेसिस सम्मान २०१५<ref>{{cite news| author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=बिराटनगर जेसिसको पोखरेल र सिग्देललाई सम्मान|trans-title=Biratnagar Jeycee Felicitats Pokhrel and Sigdel| url = http://ourbiratnagar.net/बिराटनगर-जेसिसको-पोखरेल|work=|location= Biratnagar|date= 8 November 2015|access-date=2017-08-10}}</ref> * व्यक्ति वर्ष (साहित्य) २०१५ - [[:en:Youth for Blood|युथ फर ब्लड]] <ref>{{cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=“यूथ फर ब्लड”को सम्मान|trans-title=Youth for Blood Felicitats|url=http://onlinepatrika.com/59881/|work=|location=Biratnagar|date=18 October 2015|access-date=2017-08-07|archive-date=2017-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806225930/http://onlinepatrika.com/59881/}}</ref> * आरोहण गुरुकुलद्वारा आरोहण विशेष सम्मान २०१३<ref>{{cite web|url=|title=सुमनलाई सम्मान|publisher= Kantipur National Daily |page= 11 |date=24 March 2013}}</ref> * जयेन्द्र वर्षको उत्कृष्ट पुस्तक अवार्ड, जयेन्द्र प्रसाई एकाडेमी २०१० .<ref>{{cite web |url=http://pratinidhibelgium.com/new/?p=613 |title=जयेन्द्र प्रसाई साहित्य पुरस्कार कवि पोखरेललाई |publisher=Pratinidhibelgium.com |date=2010-09-06 |accessdate=2014-05-25 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714144130/http://pratinidhibelgium.com/new/?p=613 |url-status=dead }}</ref> ==तस्बिरअन== <gallery></gallery> <gallery> Patience (धैर्य).jpg|20.32 X 27.94&nbsp;cm, सुमन पोखरेल को 'नारी' शृङ्खला को एक कलाकृति Nareedeep (नारीदीप).jpg|20.32 X 27.94&nbsp;cm, 1994 सुमन पोखरेल को 'नारी' शृङ्खला को एक कलाकृति Mother and Child 08.jpg|20.32 X 27.94&nbsp;cm, सुमन पोखरेल को 'आमा र सन्तान' शृङ्खला को एक कलाकृति Mother and Child 07.jpg|20.32 X 27.94&nbsp;cm, सुमन पोखरेल को आमा र सन्तान' शृङ्खला को एक कलाकृति Yewati 04.jpg|20.32 X 27.94&nbsp;cm, सुमन पोखरेल को 'नारी' शृङ्खला को एक कलाकृति </gallery> ==रेकर्ड भएका गीत== {| class="wikitable" |- ! गीतको बोल ! सङ्गीतकार ! गायक ! रिलिज भएको वर्ष ! एल्बम |- | [https://soundcloud.com/paijazu/kati-mithaa-debesh-rai कति मीठा कति न्याना] | वेदनिधि पौडेल | देवेश राई | २०७२ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/dharti-aakashbhanda-para धर्ती आकाशभन्दा पर] | वेदनिधि पौडेल | सिजन दाहाल | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/timi-ra-ma-ani-yo-madhumas तिमी र म अनि यो मधुमास] | वेदनिधि पौडेल | सिजन दाहाल | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/sangai-bitaune-yo-raatlai सँगै बिताउने यो रातलाई] | वेदनिधि पौडेल | सिजन दाहाल | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/alikati-ma-banchunla अलिकति म बाँचुँला] | वेदनिधि पौडेल | देवेश राई | २०६९ | ''मधुमास'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/na-ta-din-bhayo-na-ta-raat न त दिन भयो, न त रात भयो] | वेदनिधि पौडेल | दिपेन राई | २०६८ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/raatabhari-royen-ma-ta रातभरि रोएँ म त] | रामकुमार राजधामी | मनोज मगर | २०६७ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/aaja-yo-andhyarole-female आज यो अँध्यारोले] | वेदनिधि पौडेल | सम्झना राई | २०६७ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/satte-hola-unisanga सत्ते होला उनीसँग] | वेदनिधि पौडेल | शीला राई | २०६७ | |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/pagliyera-pokhiun-jhain पग्लिएर पोखिऊँझै] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०६७ | |- | [https://archive.org/details/KatiMithaaKatiNyanaa कति मीठा कति न्याना] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०६६ | |- | [https://archive.org/details/Dubera_Yo_Sansar_Talaauma डुबेर यो संसार तलाउमा] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०६० | ''मधुरस'' |- | [https://soundcloud.com/sumanpokhrel/aaja-yo-andhyarole-male आज यो अँध्यारोले] | वेदनिधि पौडेल | वेदनिधि पौडेल | २०५७ | ''छड्के नजर'' |- |} ==सन्दर्भ सूचीअन== {{reflist|colwidth=25em}} ==भाइरा लिङ्कअन== * <span class="plainlinks"> [https://www.everipedia.com/suman-pokhrel/ एभ्रिपिडीया]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </span> * <span class="plainlinks">[http://catalog.loc.gov/vwebv/search?searchType=7&searchId=4879&maxResultsPerPage=100&recCount=100&recPointer=0&resultPointer=0&/ लाइब्रेरी अब् कङ्ग्रेस]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.foundationsaarcwriters.com/literature/saarc-writers-intellectual/poets/nepal/186-suman-pokhrel-nepal/ फाउन्डेसन अब् सार्क राइटर्स एण्ड लिटरेचर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113164753/http://www.foundationsaarcwriters.com/literature/saarc-writers-intellectual/poets/nepal/186-suman-pokhrel-nepal |date=2014-11-13 }}</span> * <span class="plainlinks"> [http://www.nagariknews.com/nagarik-sanibar/story/46121.html/ मेरो दोस्रो अम्मल कविता] </span> * <span class="plainlinks"> [https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4725224/ ताजमहल र मेरो प्रेम] </span> * <span class="plainlinks"> [https://www.goodreads.com/author_blog_posts/4490587/ मैले लेखेको नै स्वतन्त्र रहनका लागि हो] </span> * <span class="plainlinks">[http://www.pw.org/content/suman_pokhrel पोयटस् एण्ड राइटर्स]</span> * <span class="plainlinks">[https://soundcloud.com/sumanpokhrel/ साउण्ड क्लाउड]</span> * <span class="plainlinks">[https://www.goodreads.com/author/show/7160731.Suman_Pokhrel/ गुडरिड्स]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.globalpoetry.net/blog/2015/04/01/fever/ ग्लोबल पोयट्री]</span> * <span class="plainlinks">[http://lifeandlegends.com/suman-pokhrel-translated-dr-abhi-subedi/ लाइफ एण्ड लिजेण्ड्स]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.poemhunter.com/suman-pokhrel/ पोयम हण्टर]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.dailymotion.com/video/x1zl7d7_suman-pokhrel-a-story-of-the-setting-sun-and-the-moon_music/डेली मोसन]</span> * <span class="plainlinks">[http://allpoetry.com/Suman_Pokhrel/ अल पोयट्री]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.poemzoom.com/poem/you_are,_as_you_are_540867/ पोयम जोन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417000459/http://www.poemzoom.com/poem/you_are,_as_you_are_540867/ |date=2016-04-17 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.occupypoetry.net/suman_pokhrel/ अकुपाई पोयट्री] * <span class="plainlinks">[http://kavitakosh.org/kk/सुमन_पोखरेल कविता कोश]</span> * <span class="plainlinks">[http://quotesmom.com/authors/suman-pokhrel/quotes-1.html क्वोटेसन्स] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303204555/http://quotesmom.com/authors/suman-pokhrel/quotes-1.html |date=2016-03-03 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://learningandcreativity.com/i-shall-bid-no-farewell-poetry-month-special/ लर्निंङ एण्ड क्रिएटिभिटी]</span> * <span class="plainlinks">[https://archive.org/search.php?query=Suman%20Pokhrel&and/ इन्टरनेट आर्काइभ]</span> * <span class="plainlinks">[https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx ग्रे स्प्यारो प्रेस] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803171723/https://greysparrowpress.sharepoint.com/Pages/Fall2015Pokhrel.aspx |date=2017-08-03 }}</span> * <span class="plainlinks">[https://web.archive.org/web/20190401230912/https://www.prachyareview.com/poems-by-suman-pokhrel/ प्राच्य रिभ्यू]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.californiastatepoetrysociety.org/our-archives क्वालिफोर्निया क्वाटर्ली]</span> * <span class="plainlinks">[http://www.foundationsaarcwriters.com/images/News_Section_New/The_Songs_We_Share.pdf द सङ् वी शेयर]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.uberquotes.net/quotes/authors/suman-pokhrel क्वोट्स]</span> * <span class="plainlinks">[http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ एसियन सिग्नेचर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803172302/http://asiansignature.com/contemporary-poets/suman-pokhrel/ |date=2017-08-03 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://kabulnath.de/Sale-e-Iejazdaoum/Shoumare-257/nazi%20karim.html काबुलनात]</span> * <span class="plainlinks">[http://asuvidha.blogspot.com/2016/02/blog-post_25.html असुविधा]</span> * <span class="plainlinks">[http://swayamsiddhaa.blogspot.com/2016/06/1.html स्वयम्‌सिद्दा]</span> * <span class="plainlinks">[http://setopati.com/sahityapati/55546/ सेतोपाटी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025071318/http://setopati.com/sahityapati/55546 |date=2016-10-25 }}</span> * <span class="plainlinks">[http://www.social-peek.com/Keywords/मनपरेका%20केही%20कविता/ नेपाली अनुवाद] </span> * <span class="plainlinks">[https://www.youtube.com/watch?v=ABjhv40G39g&feature=youtu.be/ मुक्त अनुभूतिमा कवि सुमन पोखरेल] </span> {{ढाँचा:नेपाली_भाषाका_साहित्यकारअन}} {{Authority control|VIAF=31535672}} [[श्रेणी:साहित्यकार]] [[श्रेणी:साहित्य]] [[श्रेणी:कवि]] [[श्रेणी:लेखक]] [[श्रेणी:गीतकार]] [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारअन]] gwgyqdwycnswv2ws7b5c6ba1t4a3ro6 0 13845 268203 257791 2026-10-04T00:33:32Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268203 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = सुनिल बल | image = | caption = | fullname = सुनिल बल | birth_date = १९९८ जनवरी १ | height = | position = आक्रमक मीडफिल्डर | currentclub = [[थ्री स्टार क्लब]] | clubnumber = | youthyears1 = २०१२-२०१६ | youthclubs1 = [[अखिल नेपाल फुटबल संघ|एन्फा]] | years1 = वि.स.२०७५- | clubs1 = [[थ्री स्टार क्लब]] | caps1 = | goals1 = | years2 = | clubs2 = | caps2 = | goals2 = | nationalyears1 = २०१३-२०१४ | nationalteam1 = [[नेपाल|नेपाल यू-१७]] | nationalcaps1 = ६ | nationalgoals1 = १ | nationalyears2 = २०१५-२०१७ | nationalteam2 = [[नेपाल|नेपाल यू-१९]] | nationalcaps2 = | nationalgoals2 = | nationalyears3 = २०१८ | nationalteam3 = [[नेपाल|नेपाल यू-२३]] | nationalcaps3 = ० | nationalgoals3 = ० | nationalyears4 = २०१६– | nationalteam4 = [[नेपाल]] | nationalcaps4 = ४ | nationalgoals4 = १ | pcupdate = | ntupdate = | medaltemplates = {{Medal|W|[[साफ यू-१९ च्याम्पियनसिप]]|[[२०१५ साफ यू-१९ च्याम्पियनसिप|२०१५]]}}}} '''सुनिल बल''' यक नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिमका सदस्य हुन् । मुख्य गरि उनी मैदानमी आक्रामक मीडफिल्डरका रूपमा उत्रन्या छन<ref>[http://pahilopost.com/content/20180921175312.html ए डिभिजन लिग : थ्री स्टारको टोली घोषणा, हेर्नुस् को-को छन् खेलाडी]</ref> । उनी [[एन्फा एकेडेमी]] का उत्पादन हुन। २०१५ सालमी नेपालै १९ वर्ष मुनिको राष्ट्रिय फुटबल टिमले साफ च्याम्पियनसिप यू-१८ को उपाधि जितदा उनी टोलीका एक महत्त्वपूर्ण सदस्य रह्या थ्यो।<ref>{{Cite web |url=http://www.pahilopost.com/content/20180906222702.html |title=नेपालको लागि आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्दा एकदमै खुशी छु : सुनिल बल ( पहिलोपोस्ट) 6th September 2018, 10:25 pm {{!}} २१ भदौ २०७५ |access-date=2019-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323142601/http://www.pahilopost.com/content/20180906222702.html |archive-date=2019-03-23 |url-status=dead}}</ref> । ==अन्तर्राष्ट्रिय गोलअन== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" ! नम्बर. !! मिति !! स्थान !! विपक्ष !! गोल अवस्था !! अन्तिम नतिजा !! प्रतियोगिता |- | १.<ref>{{Cite web |url=http://www.onlinetvnepal.com/2018/09/199569 |title=नेपालको फुटबलमा तहल्का पिट्दै आइरहेका सुनिल बल को हुन् ? |access-date=2019-04-19 |archive-date=2018-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181125051118/http://www.onlinetvnepal.com/2018/09/199569 |url-status=dead }}</ref> || ६ सेप्टेम्बर २०१८ || [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]], [[बङ्गलादेश]] || {{fb|BHU}} || align=center | '''२'''–० || align=center | ४–० || [[२०१८ साफ च्याम्पियनसिप]] |} ==उपाधि तथा सम्मानअन== ===उपाधिअन=== *[[File:Cup Winner.png]] [[साफ यू-१९ च्याम्पियनसिप]] (१) :२०१५ *[[File:Cup Finalist.png]] [[साफ यू-१६ च्याम्पियनसिप]] उपविजेता (१) : २०१३ ===सम्मान=== *म्यान अफ दि म्याच : साफ च्याम्पियनसिप(२०१८ ६ सेप्टेम्बर, भुटान विरूद्व समूह चरण) ==व्यक्तिगत जीवन== ==सन्दर्भ सामाग्रीअन== {{reflist}} ==बाह्य कडीअन== [[श्रेणी:जीवनी]] [[श्रेणी:नेपाली फुटबल खेलाडीइन]] g1pkrxzp43pxv1asru8ka8yl5ytiv2j 0 14721 268202 261661 2026-10-04T00:32:56Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268202 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | current = [[सिमरा गोल्डकप २०७५]] | logo = | founded = २०६६ | region = {{झण्डा|नेपाल}} | number of teams = १२ | current champions = [[थ्री स्टार क्लब]] (१ अौँ उपाधि)<ref>{{cite web|url=http://esimana.com/detail/2078/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%B0-%E0%A4%97%E0%A4%B2%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%AA%E0%A4%95-%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A7-%E0%A4%9C%E0%A4%A4%E0%A4%A6-%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%9F%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%AC%E0%A4%B2-%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%AF-%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%B9%E0%A4%B8|title=सिमरा गोल्डकपको उपाधी जित्दै थ्रिस्टार क्लबले रच्यो इतिहास|author=|date=|work=इ सिमाना|accessdate=२०७५ माघ २२|archive-date=2019-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20190218231335/http://esimana.com/detail/2078/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%B0-%E0%A4%97%E0%A4%B2%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%AA%E0%A4%95-%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A7-%E0%A4%9C%E0%A4%A4%E0%A4%A6-%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%9F%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%AC%E0%A4%B2-%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%AF-%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%B9%E0%A4%B8|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kharibot.com/news-details/27873/2019-01-26|title=रुस्लान दशौँ सिमरा गोल्डकपको उपाधी थ्री स्टारले उचाल्यो |author=श्याम गुप्ता|date=२o७५ माघ १२ शनिबार|work=खरीबोट|accessdate=७ फागुन २०७५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/01/737293|title=सिमरा गोल्डकपको उपाधि थ्रीस्टारलाई |author=कृष्ण सिग्देल|date=२०७५ माघ १२ गते|work=अनलाइन खबर|accessdate=६ फागुन २०७५}}</ref> | most successful club = [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] <br> [[नेपाल आर्मी क्लब]] (२ अौँ उपाघि) | broadcasters = | song = | website = }} '''सिमरा गोल्डकप''' नेपालको [[पिपरा सिमरा|सिमरा]]मी आयोजित यक वार्षिक फुटबल प्रतियोगिता हो। यै सिमरा फुटबल क्लब (पहिला नव जनजागृति युवा फुटबल क्लब) द्वारा व्यवस्थित गरियाको छ।<ref>{{cite web|title=५अौँ सिमरा गोल्डकप २०७०|url=http://njjycsimara.com/index.php/latest-news/122-ruslan-5th-simara-gold-cup-2070|website=एनजेनेवाइसि सिमरा|accessdate=२ सेप्टेम्बर २०१४|archive-date=2014-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140905131648/http://njjycsimara.com/index.php/latest-news/122-ruslan-5th-simara-gold-cup-2070|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=नव जन जागृति युवा क्लब, सिमरा फुटबल क्लब बन्ने भएको छ|url=http://www.goalnepal.com/news.php?id=9686|website=[[गोल नेपाल डटकम]]|accessdate=२ सेप्टेम्बर २०१४|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041700/http://www.goalnepal.com/news.php?id=9686|url-status=dead}}</ref> हाल यै प्रतियोगितालाई रूस्लान भोड्काले प्रायोजन गर्‍याको छ। यस प्रतियोगिताका विजेताले ट्रफी सहित ६ लाख नगद पुरस्कार र उप-विजेताले ३ लाख नगद, विधागततर्फ उत्कृष्ट हुनेले २०/२० हजार र खेलका उत्कृष्ट खेलाडीलाई १० हजार नगद रूपैयाँ प्रदान गरिँदै आइ रयाको छ। ==संस्करण अनुसार विजेताअन== {| class="wikitable" border="1" |- ! संस्करण ! वर्ष ! विजेता ! उप-विजेता |- | पहिलो | २०६६ | मजदुर सहिद स्मृति क्लब | गोर्खा ब्वाइज स्पोर्ट्स क्लब (बुटवल) |- | दोस्रो | २०६७ | [[हिमालयन शेर्पा क्लब]] | [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] |- | तेस्रो <ref>{{cite web|url=http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=64|title=प्रतियोगिताको विवरण|author=|date=|work=[[गोल नेपाल डटकम|गोल नेपाल]]|accessdate=|archive-date=2017-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20171118091329/http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=64|url-status=dead}}</ref> | २०६८ | [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] | [[सहारा क्लब पोखरा]] |- | चौथो <ref>{{cite web|url=http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=83|title=प्रतियोगिताको विवरण|author=|date=|work=[[गोल नेपाल डटकम|गोल नेपाल]]|accessdate=|archive-date=2017-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171123052751/http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=83|url-status=dead}}</ref> | २०६९ | [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] | हिमालयन शेर्पा क्लब |- | पाँचौ <ref>{{cite web|url=http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=106|title=प्रतियोगिताको विवरण|author=|date=|work=[[गोल नेपाल डटकम|गोल नेपाल]]|accessdate=|archive-date=2017-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20171120040836/http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=106|url-status=dead}}</ref> | २०७० | [[नव जनजागृति युवा क्लब]] | [[विरगञ्ज युनाइटेड]] |- | छैटौँ <ref>{{cite web|url=http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=127|title=प्रतियोगिताको विवरण|author=|date=|work=[[गोल नेपाल डटकम|गोल नेपाल]]|accessdate=|archive-date=2017-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20171118091208/http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=127|url-status=dead}}</ref> | २०७१ | [[नेपाल आर्मी क्लब]] | [[नेपाल पुलिस क्लब]] |- | सातौँ <ref>{{cite web|url=http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=149|title=प्रतियोगिताको विवरण|author=|date=|work=[[गोल नेपाल डटकम|गोल नेपाल]]|accessdate=|archive-date=2017-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20171118092844/http://www.goalnepal.com/tournament_details.php?tid=149|url-status=dead}}</ref> | २०७२ | [[विजय युथ क्लब]] | [[रूपन्देही ११]] |- |[[२०७३ रूस्लान सिमरा गोल्डकप कप|आठौँ]] |२०७३ |[[सङ्कटा क्लब]]<ref>{{cite web|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/15194|title=आर्मीलाई हराउँदै सङ्कटा रुस्लान सिमरा गोल्डकप च्याम्पियन|author=|date=शनिबार, माघ २९, २०७३|work=हाम्रो खेलकुद|accessdate=८ फागुन २०७५|archive-date=2017-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705145341/http://www.hamrokhelkud.com/football/15194|url-status=dead}}</ref> |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |- |नवौँ |२०७४ |[[नेपाल आर्मी क्लब]]<ref>{{cite web|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/33003|title=सिमरा गोल्डकपमा थ्रीस्टारलाई हराउँदै आर्मीलाई सिजनको पाँचौं उपाधि|author=|date=फाल्गुन ५, २०७४|work=हाम्रो खेलकुद|accessdate=फागुन ५, २०७५|archive-date=2018-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180325024221/http://www.hamrokhelkud.com/football/33003|url-status=dead}}</ref> |[[थ्री स्टार क्लब]] |- |दशौँ |२०७५ |[[थ्री स्टार क्लब]]<ref>{{cite web|url=http://www.pariwartankhabar.com/2019/01/27/71476/|title=सिमरा गोल्डकप : थ्री स्टार च्याम्पियन|author=धनवल राई|date=१० फागुन २०७५|work=परिवर्तन खवर|accessdate=१३ माघ २०७५, काठमाडौं|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525144346/https://www.pariwartankhabar.com/2019/01/27/71476/|url-status=dead}}</ref> |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |} ==उच्च प्रदर्शनीका क्लबअन== {|class="wikitable sortable" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; font-size: 95%; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" |-bgcolor="#efefef" !क्लबहरू !विजेता !उप-विजेता |- |[[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]] || २|| ० |- |[[नेपाल आर्मी क्लब]] || २|| १ |- |[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] || १ || १ |- |-[[विजय युथ क्लब]] || १ || ० |- |[[नव जन जागृति युवा क्लब]] || १|| ० |- |[[विजय युथ क्लब]] || १ || ० |- |[[सङ्कटा क्लब]] || १ || ० |- |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] || ० || १ |- |[[विरगञ्ज युनाइटेड]] || ० || १ |- |[[गोर्खा ब्वाइज स्पोर्ट्स क्लब (बुटवल)]]|| ० || १ |- |[[नेपाल पुलिस क्लब]] || ० ||१ |- |[[रूपन्देही ११]] || ०||१ |- |[[सहारा क्लब पोखरा]] || ० || १ |- |[[थ्री स्टार क्लब]] |१<ref>{{cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/4404/2019-01-27|title=थ्री स्टारलाई सिमरा गोल्डकपकाे उपाधि|author=|date=२०७५ माघ १३ आइतबार|work=नयाँ पत्रिका|accessdate=वि.सं २०७५ फाल्गुण ७ मङ्गलबार}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |१ |} == यिन लै हेर == * [[इटहरी गोल्डकप]] * [[फाल्गुनन्द गोल्डकप]] * [[बुढासुब्बा गोल्डकप]] * [[विराट गोल्डकप]] * [[तिलोत्तमा गोल्डकप]] == सन्दर्भ सामग्रीअन == {{सन्दर्भसूची}} ==बाइल्ला सुत्रअन== {{नेपाली फुटबल प्रतियोगिताअन}} [[श्रेणी:सिमरा गोल्डकप]] [[श्रेणी:नेपाली फुटबल प्रतियोगिताअन]] ktaq4re7tk8ne83cjqucrvdrst6cmnv 0 23519 268199 268058 2026-10-04T00:20:55Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268199 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> | name = मधेश प्रदेश | type = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | image_skyline = {{ Photomontage | photo2a = Ram Janaki Temple, Dhanusha.jpg | photo3a = Kankalini Temple 5983.jpg | photo3b = Shankharacharya Gate, Birgunj.jpg | photo4a = Chinnamasta Temple Rajbiraj Saptari NPSAP01 (13).jpg | photo4b = Gadhimai temple.jpg | spacing = 1 | position = centre | size = 288 | foot_montage = घडीको दिशामा शीर्षबाट<br /> [[जानकी मन्दिर]], [[कङ्कालिनी मन्दिर]], नेपालको प्रवेशद्वार [[वीरगंज महानगरपालिका|वीरगञ्ज महानगरपालिका]], [[छिन्नमस्ता भगवती|छिन्नमस्ता मन्दिर]] र [[गढीमाई]] मन्दिर }} | imagesize = | image_caption = | image_map = Madhesh in Nepal.svg | image_map1 = Nepal Madhesh adm location map.svg | mapsize = 300px | mapsize1 = 300px | map_caption1 = मधेश प्रदेशको नक्सा | map_caption = नेपालमा मधेश प्रदेशको अवस्थिति | subdivision_type = [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|राष्ट्र]] | subdivision_name = {{flag|नेपाल}} | parts_type = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | parts_style = para | p1 = [[मधेश प्रदेश#जिल्लाहरू|८]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = | seat_type = [[राजधानी]] | seat = [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] | seat1_type = ठूलो सहर | seat1 = [[वीरगंज महानगरपालिका|वीरगञ्ज महानगरपालिका]] | governing_body = [[मधेश प्रदेश सरकार]] | leader_title = [[राज्यपाल|प्रदेश प्रमुख]] | leader_name = [[हरि शंकर मिश्र]]<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2021/08/16/254572/ |title=प्रदेश २ को प्रदेश प्रमुखमा हरि शंकर मिश्र नियुक्त |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17}}</ref> | leader_title1 = मुख्यमन्त्री | leader_name1 = [[सरोज कुमार यादव]] | leader_title2 = उच्च अदालत | leader_name2 = जनकपुर उच्च अदालत | leader_title3 = [[मधेश प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]] | leader_name3 = [[एकसदनीयता|एकसदनीय]] (१०७ सिट) | leader_title4 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|संसदीय निर्वाचन क्षेत्र]] | leader_name4 = ३२ | government_footnotes = | established_title = स्थापना | established_date = सन् २०१५ सेप्टेम्बर २० | area_footnotes = | area_total_km2 = 9661 | area_rank = [[नेपालका प्रदेशहरू#प्रदेशहरूको सूची|७औँ]] | population_as_of = सन् २०११ | population_footnotes = | population_note = | population_total = 5404145 | population_rank = [[नेपालका प्रदेशहरू#प्रदेशहरूको सूची|दोस्रो]] | population_density_km2 = auto | population_density_rank = [[नेपालका प्रदेशहरू#प्रदेशहरूको सूची|प्रथम]] | population_demonym = [[मधेसी|मधेशी]] | blank_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|आधिकारिक भाषाहरू]] | blank_info_sec1 = [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]] र [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | blank1_name_sec1 = [[नेपालमा बोलिने भाषाहरू|अन्य भाषाहरू]] | blank1_info_sec1 = [[बज्जिका]], [[थारु भाषा|थारु]] र [[उर्दु भाषा|उर्दु]] | blank_name_sec2 = [[मानव विकास सूचकाङ्क|माविसू]] | blank_info_sec2 = ०.४८५ ({{color|#900|न्यून}}) | blank1_name_sec2 = | blank1_info_sec2 = | blank2_name_sec2 = [[साक्षरता]] | blank2_info_sec2 = ४९.५४% | blank3_name_sec2 = [[मानव लिङ्गानुपात|लैङ्गिक अनुपात]] | blank3_info_sec2 = १०१.१८ [[पुरुष|♂]] /१०० [[महिला|♀]] (२०११) | timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset = +५:४५ | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = | postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''मधेश प्रदेश'''<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/01/1066744 |title=प्रदेश २ को नाम मधेश, स्थायी राजधानी जनकपुर |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/c9zvr2nmknko |title=प्रदेश नं २: प्रादेशिक राजधानी जनकपुरधाम राख्ने प्रस्ताव पारित, अब प्रदेशको नामबारे छलफल |date=2022-01-17 |website=बिबिसी नेपाली |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17}}</ref> [[नेपाल]]को दक्षिणपूर्वी क्षेत्रमा अवस्थित एक [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] हो। [[नेपालको संविधान २०७२]] लागू भएपछि यो प्रदेशको स्थापना भएको थियो। यो नेपालको दोस्रो सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको र क्षेत्रफलको आधारमा सबैभन्दा सानो प्रदेश हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/588 |title=मधेश राजनीति: भविष्यको आकलन |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/pradesh-2/2020/01/11/1578715878883441.html |title=साढे ७ लाख जनसंख्या वृद्धि |website=कान्तिपुर |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17}}</ref> यो प्रदेशको पूर्व दिशामा [[कोशी प्रदेश]], उत्तर दिशामा [[कोशी प्रदेश]] र [[बागमती प्रदेश]], पश्चिम दिशामा बागमती प्रदेश र दक्षिणमा [[भारत]]को अन्तर्राष्ट्रिय सीमा छ। यो प्रदेशको क्षेत्रफल {{Convert|9661|km2|sqmi|abbr=on}} रहेको छ। वि.सं. २०६८ को [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना]] अनुसार यो प्रदेशको जनसङ्ख्या ५४,०४,१४५ रहेको छ जुन यसलाई नेपालको सबैभन्दा बढी मानव जनघनत्व भएको प्रदेश बनाएको छ।<ref name="Nepal Census Report">{{Cite web|url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2014/04/15%20Saptari_VDCLevelReport.pdf|title=National Population and Housing Census 2011|publisher=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग, नेपाल|accessdate=1 March 2014|archive-date=1 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140801192402/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2014/04/15%20Saptari_VDCLevelReport.pdf|url-status=dead}}</ref> पूर्वमा [[सप्तरी जिल्ला]]देखि पश्चिममा [[पर्सा जिल्ला]]सम्म फैलिएको यो प्रदेशमा जम्मा ८ जिल्ला रहेको छ। यो प्रदेशको अधिकांश मानिस [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]] र [[नेपाली भाषा|नेपाली]] बोल्ने गर्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.kharibot.com/news-details/47195/2020-01-18 |title=प्रदेश २ को भाषा, नाम र स्थायी राजधानीमा यस्तो छ विवाद |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/opinion/2021/03/04/161486077996656119.html |title=प्रदेश २ मा भाषाको बहस |website=कान्तिपुर |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17}}</ref> धार्मिक र सांस्कृतिक धरोहरको केन्द्रको रूपमा रहेको [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]], यो प्रदेशको राजधानीको रूपमा रहेको छ। प्राचीन किम्बदन्ती अनुसार यो विश्वास गरिन्छ कि यो क्षेत्र विदेह वंशको राजधानी थियो जसले [[मिथिला|प्राचीन मिथिला]]माथि राज्य गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://ejanakpurtoday.com/39886/ |title=जनकपुर कति पुरानो? |date=2021-10-19 |website=जनकपुर टुडे |language=नेपाली |accessdate=2022-01-17 |archive-date=2022-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118182410/https://ejanakpurtoday.com/39886/ |url-status=dead }}</ref> संघिय [[नेपाल]] को विभाजन मी पूर्वी तराईका ८ जिल्लाअन मिलाईभर प्रदेश २ बनाईया हो । यई प्रदेशको राजधानी [[जनकपुर]] हो। यो नेपालको दोस्रो सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भैय रे क्षेत्रफलको आधारमी सबैभन्दा सानो प्रदेश हो।[https://www.himalkhabar.com/news/588][https://ekantipur.com/pradesh-2/2020/01/11/1578715878883441.html] यो प्रदेशको पूर्व दिशामी कोशी प्रदेश, उत्तर दिशामी कोशी प्रदेश रे बागमती प्रदेश, पश्चिम दिशामी बागमती प्रदेश र दक्षिणमी भारतको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा छ। यो प्रदेशको क्षेत्रफल ९,६६१ किमी२ (३,७३० वर्ग माइल) रहेको छ। वि.सं. २०६८ को एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यो प्रदेशको जनसङ्ख्या ५४,०४,१४५ रहेको छ जुन यो नेपालको सबैभन्दा बढी मानव जनघनत्व भएको प्रदेश बनाएको छ।[https://cbs.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130731124937/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2013-07-31 }} ==व्युत्पत्ति== संस्कृत भाषाको मध्यदेश शब्दको सङ्क्षिप्त रूप मधेश हो।[http://today.annapurnapost.com/tipani/230] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118182714/http://today.annapurnapost.com/tipani/230 |date=2022-01-18 }} ऐतिहासिक रूपमा नेपालमी मधेश नामक भूभाग नभएता[http://nepalihimal.com/] पनि वि.सं. २०६३/०६४ मी नेपालको पूर्वी तराईदेखि पश्चिमी तराईसम्म भएको जनआन्दोलनपछि यो शब्दले नेपालभरि व्यापकता पाएको हो।[https://web.archive.org/web/20220118183028/https://pahilopost.com/content/-42525.html]वि.सं. १९६८ मी गरिएको नेपालको पहिलो जनगणनामा समेत झापादेखि पर्सासम्मको भूभागलाई पूर्वी तराई, पाल्ही, माजखन्ड, खजनी, शिवराज (वर्तमान कपिलवस्तु, नवलपरासी रे रूपन्देही)को भूभागलाई मध्यपश्चिम तराई रे बाँकेदेखि कञ्चनपुरसम्मको भूभागलाई सुदूर पश्चिम तराई उल्लेख गरिएको छ।[https://ekantipur.com/ampnews/2015-03-11/405187.html?is%20ifooter=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230315080826/https://ekantipur.com/ampnews/2015-03-11/405187.html?is%20ifooter=1 |date=2023-03-15 }} ==जिल्लाअन== [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान २०७२]] ले प्रदेश नं. २ मि इसा उल्लेखित जिल्लाहरुअन रहन्या व्यवस्था गरेको छ। # [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] # [[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] # [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] # [[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] # [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] # [[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] # [[बारा जिल्ला|बारा]] # [[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] == यि लै हेरिदिय == * [[प्रदेश नं. १|कोशी प्रदेश]] * [[प्रदेश नं. ३|बागमती प्रदेश]] * [[प्रदेश नं. ४|गण्डकी प्रदेश]] * [[प्रदेश नं. ५|लुम्बिनी प्रदेश]] * [[प्रदेश नं. ६|कर्णाली प्रदेश]] * [[प्रदेश नं. ७|सुदूरपश्चिम प्रदेश]] [[Category:नेपालका प्रदेशअन]] [[Category:नेपालको संविधान २०७२]] ==सन्दर्भ== {{Reflist}} [[Category:नेपाल]] [[Ne:मधेश प्रदेश]] 1b0l15kfteb4nqgokvlm8psuhxpqsrf 3 25472 268205 261183 2026-10-04T09:42:32Z Itti 3216 Itti द्वारा [[प्रयोगकर्ता कुरणि:Ruffi lo]] पृष्ठलाई [[प्रयोगकर्ता कुरणि:Prpl flare]] मि सारियो: प्रयोगकर्तालाई पुन: नामाकरण गर्दा "[[Special:CentralAuth/Ruffi lo|Ruffi lo]]" लाई "[[Special:CentralAuth/Prpl flare|Prpl flare]]"मा स्वचालित रूपमा सारियो 261183 wikitext text/x-wiki {{ढाँचा:स्वागतम|realName=|name=Ruffi lo}} -- [[प्रयोगकर्ता:डोटेली विकिपिडिया स्वागतम|डोटेली विकिपिडिया स्वागतम]] ([[प्रयोगकर्ता कुरणि:डोटेली विकिपिडिया स्वागतम|कुरडी]]) १९:५८, ८ अप्रिल २०२५ (+0545) lg92r042xru59evy6iezabqlc92t9h4 0 26641 268200 267901 2026-10-04T00:26:38Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268200 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1955|07|12|df=y}}<ref>{{cite news |title=राकेश झुनझुनवालाका गुरु भेट्नुहोस्—मुकेश अम्बानीपछि भारतका दोस्रो धनी व्यक्ति|url=https://www.businesstoday.in/markets/stocks/rakesh-jhunjunwala-guru-radhakishan-damani-second-richest-mukesh-ambani/story/396422.html |access-date=11 May 2020 |work=Business Today}}</ref> | birth_place = [[बिकानेर]], [[राजस्थान]], भारत | occupation = व्यवसायी, लगानीकर्ता<ref name="rich">{{cite news |title=डी-मार्टका राधाकिशन दमानी अब आरआईएलका मुकेश अम्बानीपछि दोस्रो धनी भारतीय|url=https://www.financialexpress.com/industry/d-marts-radhakishan-damani-now-2nd-richest-indian-after-rils-mukesh-ambani/1868150/ |work=Financial Express|access-date=11 May 2020}}</ref> | known_for = [[डीमार्ट]]का संस्थापक तथा अध्यक्ष | alma_mater = | parents = | children = ३<ref>{{cite web |title=राधाकिशन दमानी र परिवार |url=https://www.forbes.com/profile/radhakishan-damani/#68b2ef440de3 |work=Forbes |access-date=11 May 2020}}</ref> | awards = | website = | footnotes = | spouse = श्रीकान्तादेवी राधाकिशन दमानी }} '''राधाकिशन शिवकिशन दमानी''' एक भारतीय अरबपति व्यवसायी रे लगानीकर्ता हुन्।<ref>{{Cite web|date=14 July 2020|title=राधाकिशन दमानीले आफ्नो पोर्टफोलियमा थप दुई कम्पनीका शेयर थपे|url=https://www.thehindubusinessline.com/markets/stock-markets/radhakishan-damani-adds-shares-of-two-more-companies-to-portfolio/article32077482.ece|access-date=2021-05-20|website=The Hindu BusinessLine|language=en}}</ref> उनी [[खुद्रा व्यापार शृङ्खला]] [[डीमार्ट]]का संस्थापक रे अध्यक्ष हुन्। दमानीलाई भारतका "खुद्रा व्यापारका राजा" का रूपमी सम्बोधन गरिन्छ।<ref>{{cite news |title=खुद्रा व्यापारका राजा राधाकिशन दमानीसँग यस क्षेत्रको ७७% सम्पत्ति |url=https://www.fortuneindia.com/infographics/retail-king-radhakishan-damani-owns-77-of-sector-wealth/114078 |access-date=8 June 2024 |work=Fortune India |date=5 September 2023 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=राधाकिशन दमानी: धैर्य र स्थिरताका खुद्रा व्यापारका राजा |url=https://www.outlookbusiness.com/the-big-story-1/lead-story-8/radhakishan-damani-the-slow-and-steady-retail-king-6675 |access-date=8 June 2024 |work=Outlook Business}}</ref> उनको अनुमानित कुल सम्पत्ति डिसेम्बर २०२४ सम्ममी [[फोर्ब्स]] का अनुसार १५.५ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको छ।<ref>{{Cite web |title=Radhakishan Damani |url=https://www.forbes.com/profile/radhakishan-damani-1/ |access-date=2024-12-19 |website=Forbes |language=en}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन रे करियर == राधाकिशन शिवकिशन दमानी<ref>[https://www.sebi.gov.in/sebi_data/commondocs/ganondraft_p.pdf#page=8 प्रस्तावित प्रस्तावपत्र – SEBI]</ref> [[महेश्वरी]] [[मारवाडी समुदाय|मारवाडी हिन्दू]] परिवारमी [[मुम्बई]]स्थित एक कोठे अपार्टमेन्टमी हुर्किएका थिए। उनले [[मुम्बई विश्वविद्यालय]]मी वाणिज्य विषयको अध्ययन गरे, तर एक वर्षपछि पढाइ छाडे। [[दलाल स्ट्रीट]]मी कार्यरत उनका बुबाको निधन भएपछि दमानीले बल बेयरिङको आफ्नो व्यवसाय छाडेर शेयर बजारका दलाल तथा लगानीकर्ता बने।<ref>{{cite news |title=Radhakishan Damani quiet as ever after stellar D-Mart listing |url=https://www.livemint.com/Money/pEpN3GZCX10SAj2vi1h26L/Radhakishan-Damani-quiet-as-ever-after-stellar-DMart-listin.html |access-date=11 May 2020 |work=Mint}}</ref><ref>{{cite news |title=The rise of DMart's Radhakishan Damani, who got richer during lockdown |url=https://www.business-standard.com/article/markets/the-rise-of-dmart-s-radhakishan-damani-who-got-richer-during-lockdown-120042401376_1.html |work=Business Standard|access-date=11 May 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Radhakishan Damani, the only Indian tycoon to get richer under lockdown |url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/radhakishan-damani-the-only-indian-tycoon-to-get-richer-under-lockdown/articleshow/75038712.cms |work=Economic Times|access-date=11 May 2020}}</ref> सन् १९९० को दशकको प्रारम्भमी उनले [[हर्षद मेहता]]द्वारा [[१९९२ भारतीय शेयर बजार घोटाला|कृत्रिम रूपमी बढाइएका]] शेयरहरू [[short-selling|शर्ट सेलिङ]] गरेर ठूलो नाफा कमाए।<ref>{{cite news |last1=Vijayraghavan |first1=Kala |last2=Malviya |first2=Sagar |title=Radhakishan Damani: Man with the Midas touch in the stock markets |url=https://economictimes.indiatimes.com/radhakishan-damani-man-with-the-midas-touch-in-the-stock-markets/articleshow/32630959.cms |access-date=8 June 2024 |work=The Economic Times |date=25 March 2014}}</ref><ref>{{cite news |title=Of D-Mart's IPO and the legend of Radhakishan Damani |url=https://www.business-standard.com/article/markets/of-dmart-s-ipo-and-the-legend-of-radhakishan-damani-117030100035_1.html |access-date=11 May 2020 |work=Business Standard}}</ref> सन् १९९५ मी [[HDFC Bank]] सार्वजनिक भएपछि दमानी त्यस बैंकका सबैभन्दा ठूलो व्यक्तिगत शेयरधनी रहेको बताइएको थियो।<ref name="rediff1" /> सन् १९९९ मी उनले [[नेरुल]]मी सहकारी [[डिपार्टमेन्ट स्टोर]] [[अपना बजार]]को एउटा फ्रेन्चाइज सञ्चालन गरे, तर यसको व्यवसायिक मोडलप्रति उनी "विश्वस्त हुन सकेनन्"।<ref>{{cite web |title=Make Way For The New King of Retail |url=https://www.magzter.com/article/Business/Outlook-Business/Make-Way-For-The-New-King-of-Retail |website=Outlook Business |access-date=11 May 2020 |archive-date=7 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607045040/https://www.magzter.com/article/Business/Outlook-Business/Make-Way-For-The-New-King-of-Retail |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Exiting a business one has nurtured is always painful, says former DMart co-promoter Ashok Maheshwari |url=https://economictimes.indiatimes.com/opinion/interviews/exiting-a-business-one-has-nurtured-is-always-painful-ashok-maheshwari-entrepreneur/articleshow/58583839.cms |work=Economic Times|access-date=11 May 2020}}</ref> सन् २००० मी उनले शेयर बजारबाटी बाहिरिएर आफ्नै [[हाइपरमार्केट]] शृङ्खला [[DMart]] सुरु गर्ने निर्णय गरे रे सन् २००२ मी [[पवई]]मी पहिलो स्टोर स्थापना गरे। सन् २०१० सम्ममी यस शृङ्खलाका २५ वटा स्टोर भइसकेका थिए। त्यसपछि कम्पनीले तीव्र गतिमी विस्तार गर्दै सन् २०१७ मी [[प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन|सार्वजनिक शेयर निष्कासन]] गर्‍यो।<ref name="rediff1">{{cite news |title=The silent giant of the stock market |url=https://www.rediff.com/business/special/how-well-do-you-know-d-marts-damani/20170405.htm |work=Rediff|access-date=11 May 2020}}</ref><ref name="rediff2">{{cite news |title=The businessman who got richer during the lockdown |url=https://www.rediff.com/business/special/the-businessman-who-got-richer-during-the-lockdown/20200508.htm |work=Rediff}}</ref><ref>{{cite news |title=This is how Radhakishan Damani became India's second richest person |url=https://www.gqindia.com/get-smart/content/5-facts-about-radhakishan-damani-how-he-became-second-richest-person-in-india |work=GQ India |access-date=11 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607103635/https://www.gqindia.com/get-smart/content/5-facts-about-radhakishan-damani-how-he-became-second-richest-person-in-india |archive-date=7 June 2020}}</ref> सन् २०२० मी उनी १६.५ अर्ब अमेरिकी डलरको अनुमानित कुल सम्पत्तिसहित भारतका चौथो धनी व्यक्ति बने। विश्वका अर्बपतिहरूको सूचीमा उनी ११७औँ स्थानमा परेका थिए।<ref>{{cite news |title=Forbes' richest list: India ranks third among countries with most billionaires |url=https://indianexpress.com/article/business/india-top-richest-billionaires-mukesh-ambani-gautam-adani-shiv-nadar-radhakishan-damani-uday-kotak-7264167/ |work=The Indian Express |date=2021-04-08 |language=en}}</ref><ref name="forbes">{{cite news |title=Radhakishan Damani & family |url=https://www.forbes.com/profile/radhakishan-damani/?sh=2d096bc840de |work=Forbes |language=en}}</ref> सन् २०२२ मी १८.९ अर्ब अमेरिकी डलरको अनुमानित कुल सम्पत्तिसहित उनी विश्वका अर्बपतिहरूको [[फोर्ब्स]] सूचीमी ८७औँ स्थानमी परेका थिए।<ref>{{cite web |title=Radhakishan Forbes Billionaires 2022: The Richest People In The World. |url=https://www.forbes.com/billionaires/ |website=Forbes |access-date=January 25, 2023}}</ref> सन् २०२४ को अक्टोबरमी, दमानी रे उनको परिवार ३१.५ अर्ब अमेरिकी डलरको कुल सम्पत्तिसहित [[फोर्ब्स]]द्वारा प्रकाशित भारतका १०० सर्वाधिक धनी उद्योगपतिहरूको सूचीमी छैटौँ स्थानमी परेका थिए।<ref>{{Cite web |date=October 9, 2024 |title=India's 100 Richest |url=https://www.forbes.com/lists/india-billionaires/ |website=India’s 100 Richest}}</ref> == लगानी == दमानीले [[भीएसटी इन्डस्ट्रिज]] रे [[इन्डिया सिमेन्ट्स]] लगायतका विभिन्न कम्पनीहरूमी समेत शेयर स्वामित्व राखेका छन्। दमानीले सार्वजनिक रूपमी १४ वटा कम्पनीमी शेयर स्वामित्व राखेका छन्; सन् २०२४ को जुन महिनामी उनको शेयर स्वामित्वको कुल मूल्य लगभग {{INRconvert|2140.49|b|lk=r}} रहेको थियो।<ref>{{Cite web |title=Latest Radhakishan Damani shareholdings and portfolio |url=https://trendlyne.com/portfolio/superstar-shareholders/178317/latest/radhakishan-damani-portfolio/ |access-date=2023-10-15 |website=Trendlyne.com |language=en}}</ref> सन् २०२० मी दमानीले [[आन्ध्र पेपर]]मी १% शेयर स्वामित्व खरिद गरे।<ref>{{Cite news|date=2020-06-30|title=Debt free! Andhra Paper in focus as SBI MF, Damani take stakes|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/sbi-mf-damani-take-stakes-in-andhra-paper/articleshow/76701437.cms|access-date=2020-07-04}}</ref> त्यस्तै, सन् २०२० को मे महिनामी दमानीले [[इन्डिया सिमेन्ट्स]]मी १५% शेयर स्वामित्व खरिद गरे, जससँगै इन्डिया सिमेन्ट्समी उनको कुल शेयर स्वामित्व १९.८९% पुगेको थियो।<ref>{{Cite news|date=2020-05-15|title=Damanis pick over 15% stake in India Cements in March quarter; shares jump 16%|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/damanis-pick-over-15-stake-in-india-cements-in-march-quarter-shares-jump-16/articleshow/75757573.cms|access-date=2020-07-04}}</ref> सन् २०२३ मी दमानीले विलासी अपार्टमेन्ट परिसर [[थ्री सिक्स्टी वेस्ट]]मी २८ वटा आवासीय एकाइ {{INRconvert|12.38|b|year=2023}} मी खरिद गरे।<ref>{{cite news |title=D'Mart's Damani seals country's largest real estate deal at Rs 1,238 cr for 28 luxury apartments |url=https://www.moneycontrol.com/news/business/real-estate/dmarts-damani-buys-28-luxury-apartments-for-rs-129938-cr-in-countrys-largest-real-estate-deal-10009641.html |access-date=8 June 2024 |work=Moneycontrol}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == उनको श्रीकान्तादेवीसँग विवाह भएको छ रे उनीहरूका तीन छोरी छन्।<ref>{{Cite news |date=5 April 2024 |title=Radhakishan Damani is richer by over ₹2,600 crore as DMart shares rally |url=https://www.hindustantimes.com/business/radhakishan-damani-is-richer-by-over-rs-2-600-crore-as-dmart-shares-rally-101712219903099.html |access-date=27 February 2025 |work=[[हिन्दुस्तान टाइम्स]]}}</ref> == सन्दर्भहरू == {{reflist|2}} ajvmdiw65h10jmtg3zs4cm2u6xwkzng 0 26680 268195 268148 2026-10-04T00:04:25Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268195 wikitext text/x-wiki '''गान्धी जयन्ती''' भारतमी प्रत्येक वर्ष अक्टुबर २ मी मनाइन्याः राष्ट्रिय दिवस हो। यो [[महात्मा गान्धी]]का जन्मजयन्तीका अवसरमी मनाइन्छ। गान्धी [[भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलन]]का प्रमुख नेतामध्ये एक तथा अहिंसाका दर्शन रे रणनीतिका प्रवर्तक थ्याः। यो भारतका तीन [[भारतका राष्ट्रिय दिवस मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web |author=SA News |date=2021-10-01|title=Gandhi Jayanti: Who Is the Real Father of the World? |url=https://news.jagatgururampalji.org/gandhi-jayanti/|access-date=2021-10-02|website=SA News Channel |publisher=[[Satlok Ashram]] |language=en-US}}</ref> सन् २००७ मी संयुक्त राष्ट्र सङ्घको महासभाले ये दिनलाई [[अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस]]का रूपमी घोषणा अर्या थ्योः। गान्धीलाई [[सुभाषचन्द्र बोस]]ले "राष्ट्रपिता" भणिबर सम्बोधन गर्या थ्याः। गान्धीका अहिंसात्मक प्रतिरोधका सिद्धान्तअनले ब्रिटिस शासनबाठे भारतलाई स्वतन्त्र गराउन सफल आन्दोलनमी महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्याः।<ref name=TimesofIndia /><ref>{{Cite news |title=Gandhi Jayanti 2024: History, Significance, Facts, Celebration and All You Need to Know |url=http://timesofindia.indiatimes.com/Articleshow/113812859.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002125903/https://gum.criteo.com/syncframe?origin=publishertagids&topUrl=timesofindia.indiatimes.com |archive-date=2 October 2024 |work=[[The Times of India]] |date=2 October 2024 |location=Mumbai |access-date=2 October 2024 |quote=His philosophy of peace protest and civil disobedience brought millions of Indians into action and weakened British control over India to a great extent. Non-violence and the efforts in which he introduced communal harmony and social reforms made him a legendary figure in Indian history.}}</ref> == स्मरण तथा समारोह == गान्धी जयन्ती भारतका सबै राज्य तथा केन्द्र शासित प्रदेशअनमी मनाइन्छ। येका अवसरमी भारतभर प्रार्थना सभा तथा श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम आयोजना गरिनान्। नयाँ दिल्लीस्थित राजघाटमी लै यिसा कार्यक्रम आयोजना गरिनान्, जाँ महात्मा गान्धीको अन्त्येष्टि गरियाः थ्यो। विभिन्न सहरका कलेज, स्थानीय सरकारी निकाय तथा सामाजिक-राजनीतिक संस्थाअनले प्रार्थना सभा रे स्मृति समारोह आयोजना अद्दान्।<ref name=TimesofIndia /> ये दिन विद्यालय तथा समुदायमी अहिंसात्मक जीवनशैलीलाई प्रोत्साहन अद्दे परियोजनाअन तथा भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनमी गान्धीको योगदानको सम्मान अद्दे कार्यक्रमअनका लागि पुरस्कार प्रदान गरिन्छ।<ref>{{cite web |url=http://www.gandhijayanti.com |title=Gandhi Jayanti |publisher=Simon Fraser University |access-date=15 April 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210309174158/http://gandhijayanti.com/ |archive-date=9 March 2021 |url-status=dead}}</ref> महात्मा गान्धीको प्रिय भजन “रघुपति राघव राजा राम” सामान्यतया उनको स्मृतिमी गाइन्छ।<ref>{{cite news |date=2005-10-03 |title=Several programmes mark Gandhi Jayanti celebrations in Mysore |work=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/2005/10/03/stories/2005100311220300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060217213403/http://www.hindu.com/2005/10/03/stories/2005100311220300.htm |url-status=dead |archive-date=17 February 2006 |access-date=16 November 2006}}</ref> देशभर रयाः महात्मा गान्धीका प्रतिमाअनमा फूल तथा माला अर्पण गरी सजाइन्छ। केई मान्सअनले ये दिन मदिरा सेवन वा मांसाहार अद्दानन्। ये अवसरमी सार्वजनिक भवन, बैंक तथा हुलाक कार्यालयअन बन्द रन्याः अद्दान्।<ref name="TimeandDate" /> Public buildings, banks and post offices are closed.<ref name="TimeandDate">{{cite web |url=https://www.timeanddate.com/holidays/india/mahatma-gandhi-jayanti |title=Mahatma Gandhi Jayanti in India |publisher=Time and Date |access-date=1 October 2017}}</ref> सन् २०१४ को गान्धी जयन्तीको अवसरमी प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले स्वच्छ भारत अभियान सुरु गर्या थ्याः। येका दोसरा चरण सन् २०२१ का गान्धी जयन्तीका दिन सुरु गरियाः थ्योः।<ref>{{Cite web|title=Towards a Swachh Bharat {{!}} Prime Minister of India|url=https://www.pmindia.gov.in/en/government_tr_rec/swachh-bharat-abhiyan-2/|access-date=2021-10-02|website=www.pmindia.gov.in}}</ref> == यो लै हेर == * [[महात्मा गान्धी]] ==सन्दर्भ सामग्रीअन== {{reflist}} ==भाइरा लिङ्कअन== [[श्रेणी:महात्मा गान्धी एडिटाथन २०२६ मी बनाया लेखअन]] [[श्रेणी:जयन्ती]] nkre1c49drxaok9ob59ams53pld4c0q 0 26684 268197 268152 2026-10-04T00:06:05Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268197 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = चोलेन्द्र शमशेर जंगबहादुर राणा | honorific_suffix = | image = | alt = | caption = | office = नेपालको २७औँ [[प्रधानन्यायाधीश]] | term_start = २ जनवरी २०१९ | term_end = १३ डिसेम्बर २०२२ | appointer = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | predecessor = ओमप्रकाश मिश्र | successor = हरिकृष्ण कार्की | pronunciation = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1957|12|13|df=y}} | birth_place = काठमाडौं महानगरपालिका वडा नं. ३२, कालिकास्थान | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | party = | country = [[नेपाल]] | other_party = <!-- थप राजनीतिक सम्बद्धताका लागि --> | height = <!-- "X cm", "X m" वा "X ft Y in" साथै वैकल्पिक सन्दर्भ (रूपान्तरण स्वतः हुन्छ) --> | spouse = | partner = <!-- विवाहित नभएका घरेलु जीवनसाथीका लागि --> | relations = | children = | education = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] ([[कानुन स्नातक|एलएलबी]]) }} '''चोलेन्द्र शमशेर जंगबहादुर राणा''' [[नेपाल]]का पूर्व प्रधानन्यायाधीश हुन्। उनी [[सर्वोच्च अदालत (नेपाल)|सर्वोच्च अदालत]]का २९औँ [[नेपालका प्रधानन्यायाधीश|प्रधानन्यायाधीश]] हुन्।<ref>{{Cite web |url=http://supremecourt.gov.np/pages/cv_justices/cv_CholendraSamserJBR.html |title=Right Honorable Mr. CHOLENDRA SHUMSHER JBR |website=supremecourt.gov.np |access-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181205145031/http://supremecourt.gov.np/pages/cv_justices/cv_CholendraSamserJBR.html |archive-date=5 December 2018 |url-status=dead}}</ref> [[नेपालको संविधान|नेपालको संवैधानिक परिषद्]]को सिफारिसमी [[विद्यादेवी भण्डारी|राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी]]द्वारा २ जनवरी २०१९ मी नियुक्त तथा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेका थिए।<ref>{{cite web |title=Cholendra Shumsher JB Rana confirmed as Chief Justice |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/cholendra-shumsher-jb-rana-confirmed-as-chief-justice/ |website=The Himalayan Times |accessdate=27 January 2019 |date=1 January 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=PHC endorses Cholendra Shumsher as next Chief Justice |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/phc-endorses-cholendra-shumsher-as-next-chief-justice/ |website=My Republica |accessdate=27 January 2019 |language=en}}</ref> ==वृत्ति== उनले कानूनमी स्नातक (डीएल) सम्म अध्ययन गरेका छन्। उनले सन् २०१३ मी कोरियामी न्यायालयको विकाससम्बन्धी तालिमसमेत लिएका छन्।<ref name=Chole/> वकालत गर्दागर्दै चोलेन्द्र विक्रम सम्वत २०५३ बैशाख १ गते तत्कालीन पुनरावेदन अदालतको अस्थायी न्यायाधीश नियुक्त भएका थिए।<ref>[https://www.onlinekhabar.com/2018/12/726587 ‘बर्थ डे’कै दिन वीरसमशेरका पनातिलाई सर्वोच्चको साँचो]</ref> चोलेन्द्र २०७१ जेठमी सर्वोच्च अदालतको स्थायी न्यायाधीश बनेका थिए । त्यसबेला संसदीय सुनुवाई समितिमी तत्कालीन एमाले रे माओवादीले राणाको विपक्षमी मत दिएका थिए। == प्रधानन्यायाधीशको रूपमी कार्यकाल == प्रधानन्यायाधीशको रूपमी ज.ब.राले आक्रामक सुरुवात गरेका छन् । न्यायपालिका शुद्धीकरणका लागि आक्रामक अभियान थालेका प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमसेर राणाले न्याय सम्पादानमी कैफियत देखिएका विभन्न न्यायाधीशहरूलाई निलम्बन गरे ।<ref>[https://www.onlinekhabar.com/2019/01/738465 जिल्ला न्यायाधीशमाथि निलम्बन र स्पष्टीकरण, एनसेलको सुनुवाइ बृहत पूर्ण इजलासमा]</ref><ref>[https://www.onlinekhabar.com/2019/01/735485 बिचौलियालाई अदालतको अवहेलनामा कारवाही हुन्छ : प्रधानन्यायाधीश]</ref><ref>[https://www.onlinekhabar.com/2019/01/735810 उच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीश भुर्तेल पनि कारबाहीमा]</ref> उनले अजयराज सुमार्गीको सम्पत्ति पुन: रोक्का गर्ने आदेश दिएका थिए । [[एनसेल]] बिक्रीमी पूँजीगत लाभकर उठाउने बारे आजिएटा कम्पनी रे [[एनसेल]]बाटी पुँजीगत लाभकर उठाउन आदेश दिएका थिए ।<ref>एनसेलबाटै पूँजीगत लाभकर असुल गर्न सर्वोच्चको परमादेश</ref> पार्टी भित्रको गुटगत राजनीतिमी कमजोर बन्दै गएपछि प्रधानमन्त्री [[खड्गप्रसाद ओली|केपी ओली]]ले २०७७ मंसिर ३० मी संवैधानिक परिषद सम्बन्धी अध्यादेश जारी गरेका थिए।<ref>[https://www.presidentofnepal.gov.np/wp-content/uploads/2020/12/IMG_0001-724x1024.jpg ३० मंसिर २०७७, मंगलवार १३:५२ आज मिति २०७७ साल मङ्‌सिर ३० गते मंगलबारका दिन सम्माननीय राष्ट्रपति श्रीमती विद्यादेवी भण्डारीज्यूले नेपालको संविधानको धारा ११४ को उपधारा (१) बमोजिम मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा देहाय बमोजिमको अध्यादेश जारी गर्नु भएको छः]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> अध्यादेश जारी भएपछि त्यही दिनको साँझ बसेको संवैधानिक परिषद्को बैठकमी सहभागी भएका प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणाले समेत नियुक्तिसम्बन्धी प्रधानमन्त्री ओलीको कदमलाई साथ नदिने संकेत गरे । उनले ऐनको प्रावधान अनुसार नै संवैधानिक परिषद्का अध्यक्षले बोलाएको स्थान रे समयमी बैठकमी उपस्थित भए पनि कार्यपालिका, व्यवस्थापिका रे न्यायपालिकामध्ये एउटा सिंगो ‘अंग’ व्यवस्थापिकाका प्रमुख नभएको बैठकले गर्ने निर्णयमी प्रश्न उठ्न सक्ने बताएका थिए ।<ref>[https://ekantipur.com/news/2020/12/17/160816835718126085.html यसरी बाध्य भए अध्यादेश फिर्ता लिन ओली]</ref> ===प्रतिनिधिसभा विघटन, २०७७ === २०७७ पुस ५ मी प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रतिनिधि सभा विघटन गरे। सो कदमविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमी परेका रिटमा सुनुवाइ गर्दै चोलेन्द्रशमशेर राणा सम्मिलित संवैधानिक इजलासले फागुन ११ मी संसद विघटनलाई बदर गरेको थियो। ===प्रतिनिधिसभा विघटन, २०७८ === २०७८ जेठ ८ मी प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नै दोस्रोपटक प्रतिनिधि सभा विघटन गरे। सो कदम पनि चोलेन्द्रशमशेर राणा सम्मिलित संवैधानिक इजलासले नै असार २८ मी उल्टाएर प्रतिनिधि सभा पुनर्स्थापना गर्नुका साथै तत्कालीन विपक्षी दलका नेता एवं नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवालाई प्रधानमन्त्रीमी नियुक्त गर्न राष्ट्रपतिका नाममी परमादेश जारी गरेको थियो। उक्त इजलासमी प्रधानन्यायाधीश राणाका अतिरिक्त अन्य न्यायाधीशहरु दीपककुमार कार्की, मीरा खड्का, ईश्वरप्रसाद खतिवडा रे आनन्दमोहन भट्टराई थिए।<ref>https://supremecourt.gov.np/web/assets/downloads/faisala_supreme_0071.pdf</ref> ==महत्वपूर्ण फैसलाहरू == {| class="wikitable sortable" |+ !फैसला !फैसला मिति !विपक्षी !सन्दर्भ |- |[[सुशीला कार्की|सुशिला कार्की]]विरुद्धको महाभियोगलाई रद्द | | | |- |[[दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्|दोस्रो ओली मन्त्रिमण्डलद्वारा गरिएको]] [[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद|प्रतिनिधिसभा]] विघटन बदर |२०७७ फागुन ११ |प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषदको कार्यालय [[दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्|(दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद)]] | |- |नागरिकता अध्यादेश कार्यान्वयन नगर्न आदेश |२०७८ जेष्ठ २७, |प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषदको कार्यालय ([[तेस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्|तेस्रो ओली मन्त्रिपरिषद )]] |<ref>[https://ekantipur.com/news/2021/06/10/162332600443861300.html <nowiki>नागरिकता अध्यादेश कार्यान्वयन नगर्न सर्वोच्चको आदेश [पूर्णपाठ]</nowiki>]</ref> |- |[[तेस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्|तेस्रो ओली मन्त्रिपरिषद]] मी सहभागी भएका पदमुक्त गर्न आदेश |२०७८ असार ८ |राष्ट्रपतिको कार्यालय ([[विद्यादेवी भण्डारी]]) |<ref name=":02">{{Cite news|url=https://www.setopati.com/politics/241209|title=२० जना मन्त्री पदमुक्त गर्न सर्वोच्चको अन्तरिम आदेश*|last=|first=सेतोपाटी संवाददाता|date=२०७८ असार ८|work=सेतोपाटी|access-date=२०७८ असार ८|archive-url=|archive-date=|language=ne|issn=|url-status=}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} # ==खानदान== नेपालको खानदानी राणा परिवारका सदस्य चोलेन्द्रशमशेर राणा प्रधानमन्त्री [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीरसमशेर]]का चौथो पुस्ताका सन्तान हुन्। उनी वीरशमशेरका पनाति हुन्। चोलेन्द्रशमशेर राणा वीरशमशेरका छोरा इन्द्रशमशेरका नाति हुन्। चोलेन्द्रका पिता युवराजशमशेर [[राजसभा स्थायी समिति]]का सदस्य थिए। तर, चोलेन्द्र राजनीतिमी लागेनन्। ==शिक्षा== राणाले कानूनमी स्नातक (डिएल) सम्म अध्ययन गरेका छन्। उनले सन् २०१३ मी कोरियामी न्यायालयको विकास सम्बन्धी ट्रेनिङसमेत लिएका छन् राणाले कानूनमी स्नातक (डीएल) सम्म अध्ययन गरेका छन्। उनले सन् २०१३ मी कोरियामी न्यायालयको विकास सम्बन्धी ट्रेनिङसमेत लिएका छन्।<ref name=Chole/> ==पुरस्कार तथा सम्मान== * २०२१ मी [[नेपालका राष्ट्रपति|नेपालका राष्ट्रपतिबाटी]] [[महाउज्ज्वल राष्ट्रदीप]] विभूषण<ref>{{Cite web| title = राष्ट्रपतिबाट विभिन्न विभूषण, अलङ्कार र पदकको घोषणा {{!}} रेडियो नेपाल | accessdate = 2021-12-26| url = https://onlineradionepal.gov.np/2021/09/19/206962.html}}</ref> ==सन्दर्भ== {{reflist}} ==बाह्य कडी== * [https://web.archive.org/web/20210724235850/https://www.supremecourt.gov.np/web/index नेपालको सर्वोच्च अदालत] {{Authority control}} pg1o42wlapxvtv7567rnk8f9g6gkzp7 0 26685 268196 268159 2026-10-04T00:05:24Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268196 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = घनश्याम दास बिड्ला | honorific_suffix = | image = GDBIRLAUCOBANK.jpg | caption = बिड्ला सन् १९८० सेप्टेम्बरमी | birth_name = | birth_date = २ अप्रेल १८९४ | birth_place = पिलानी, राजपुतना एजेन्सी, [[ब्रिटीस भारत]] | death_date = {{death date and age|1983|6|11|1894|4|2|df=y}} | spouse = {{plainlist| * Durga Devi * Mahadevi Birla }} | children = लक्ष्मी निवास बिड्ला/>कृष्ण कुमार बिड्ला<br />बसन्त कुमार बिड्ला | father = बलदेव दास बिड्ला | relatives = हेर [[बिड्ला परिवार]] }} घनश्याम दास बिड्ला (२ अप्रिल १८९४ – ११ जुन १९८३) भारतीय व्यवसायी तथा बिड्ला परिवारका सदस्य थ्याः। == बिड्ला परिवारको इतिहास == घनश्याम दास बिड्लाको जनम १० अप्रिल १८९४ मी राजपुताना भणिबर चिनिन्याः क्षेत्रमी पड्डे झुन्झुनु जिल्लाको पिलानी सहरमा मारवाडी राजस्थानी समुदायमा भयाः थ्योः।<ref name="ODNB">{{ODNBweb|id=52776|title=Birla, Ghanshyam Das (1894–1983), businessman and politician in India}}</ref> उनका पिता राजा बलदेवदास बिड्ला थ्याः। सन् १८८४ मा बलदेवदास बिड्ला व्यापारका नयाँ अवसरहरूको खोजीमा बम्बई गएका थिए। उनले सन् १८८४ मा बम्बईमा शिव नारायण बलदेव दास नामक व्यापारिक फर्म र सन् १८९७ मा कलकत्तामा बलदेव दास जुगल किशोर नामक फर्म स्थापना गरे। यी फर्महरूले चाँदी, कपास, अन्न तथा अन्य वस्तुहरूको व्यापार गर्न थाले। बलदेवदास बिड्लाका चार छोरा थिए—जुगल किशोर, रामेश्वर दास, घनश्याम दास र ब्रज मोहन। यी चार भाइमध्ये घनश्याम दास सबैभन्दा सफल व्यवसायी बन्याः। == बिड्ला परिवारको व्यवसाय == जी. डी. बिड्लाले पारिवारिक व्यवसाय विरासतमा प्राप्त गरे रे तैलाई अन्य क्षेत्रमा विविधीकरण गर्दै विस्तार गरे। यीमध्ये कम्तीमा तीनवटा समकालीन भारतीय पारिवारिक व्यवसाय समूहहरूले आफ्नो वंशपरम्परा उनीसम्म पुर्‍याउन सक्छन्। ती व्यवसायहरूमध्ये उनले ऋण दिने व्यवसायलाई उत्पादनमूलक उद्योगमा रूपान्तरण गर्न चाहेका थिए। त्यसैले उनी बंगाल प्रेसिडेन्सीको कलकत्ता गए, जुन त्यतिबेला विश्वकै सबैभन्दा ठूलो जुट उत्पादन क्षेत्र थियो। त्यहाँ उनले ‘स्वतन्त्र रूपमा जुट दलालका रूपमा’ काम गर्न सुरु गरे।<ref>{{cite magazine|last1=Purie|first1=Aroon|last2=Dubashi|first2=Jay|date=5 March 2014|title=I am not a businessman|url=https://www.indiatoday.in/magazine/interview/story/19790430-i-have-been-a-student-all-my-life-gd-birla-821984-2014-03-05|magazine=India Today|access-date=28 January 2017}}</ref> सन् १९१८ मा उनले बिड्ला जुट मिल्स स्थापना गरे। यसबाट स्थापित युरोपेली व्यापारीहरू निकै चिन्तित भए, किनभने बेलायती सरकारका पक्षपाती नीतिहरूले स्थानीय बंगाली व्यापारीहरूको तुलनामा उनीहरूलाई बढी प्राथमिकता दिएका थिए। बेलायती तथा स्कटिस व्यापारीहरूले उनको व्यवसाय बन्द गराउने प्रयास गरेकाले उनले अनेकौँ अवरोधहरू पार गर्नुपर्‍यो, तर उनी निरन्तर अघि बढ्न सफल भए। प्रथम विश्वयुद्धका कारण सम्पूर्ण ब्रिटिस साम्राज्यभर आपूर्तिमा कमी आएपछि बिड्लाको व्यवसाय तीव्र रूपमी विस्तार भयो। ==सन्दर्भ सामग्रीअन== {{reflist}} ==भाइरा लिङ्कअन== {{commons category}} * [http://www.newswiretoday.com/news/17338/ Rs 2.80 Billion BITS Pilani Hyderabad Campus Foundation Laid] *[https://web.archive.org/web/20090503081424/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/education/200704282735.htm AP CM Readies BITS Pilani Hyderabad Campus] *[https://web.archive.org/web/20070927220126/http://mangalorean.com/news.php?newstype=broadcast&broadcastid=42869 Milestone for BITS Pilani Hyderabad] *[http://www.prlog.org/10015165-chief-minister-ap-lays-the-bits-pilani-hyderabad-campus-foundation-stone.html Chief Minister AP Lays the BITS Pilani Hyderabad Campus Foundation] *[https://web.archive.org/web/20090906024933/http://www.openpr.com/news/19598/BITS-Pilani-Makes-the-Right-Move-at-the-Right-Time.html BITS Pilani Makes the Right Move at the Right Time] *[https://web.archive.org/web/20090218234426/http://www.india-today.com/itoday/millennium/100people/birla.html People who shaped India] *[http://www.gandhiheritageportal.org/fundamental_workdetail/MzktNzY=#page/1/mode/2up In the Shadow of the Mahatma] by Ghanshyam Das Birla *[https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/86383/jsmuk_1.pdf Hungry Bengal] by Janam Mukherjee [[श्रेणी:भारतीय व्यवसायीअन]] [[श्रेणी:भारतीय उद्योगपति]] [[श्रेणी:महात्मा गान्धी एडिटाथन २०२६ मी बनाया लेखअन]] dvuev6lrx0814oinrspegppop1clumb 3 26693 268206 2026-10-04T09:42:32Z Itti 3216 Itti द्वारा [[प्रयोगकर्ता कुरणि:Ruffi lo]] पृष्ठलाई [[प्रयोगकर्ता कुरणि:Prpl flare]] मि सारियो: प्रयोगकर्तालाई पुन: नामाकरण गर्दा "[[Special:CentralAuth/Ruffi lo|Ruffi lo]]" लाई "[[Special:CentralAuth/Prpl flare|Prpl flare]]"मा स्वचालित रूपमा सारियो 268206 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[प्रयोगकर्ता कुरणि:Prpl flare]] gh0t7szwhougjih8hgub5j7ws14gstl