विकिपिडिया dtywiki https://dty.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter मिडिया बिशेष कुरणि प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता कुरणि विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र कुरणि मिडियाविकि मिडियाविकि कुरणि ढाँचा ढाँचा कुरणि मद्दत मद्दत कुरणि श्रेणी श्रेणी कुरणि TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल कुरणि Event Event talk 0 17861 268304 264639 2026-10-15T00:44:08Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268304 wikitext text/x-wiki {{Infobox Bangladesh district | name = चाँपाइ नबाबगञ्ज | native_name = চাঁপাইনবাবগঞ্জ | image_skyline = Chapai landmarks.jpg | image_caption = चाँपाइ नबाबगञ्जका एेतिहाँसिक स्थलअन ''(माथि बठेइ घडिको सुइको दिशा तर्फ)'': गोनो कबार (चिहान), सोना मस्जिद (छड्के दृश्य), युद्ध स्मारक, तोहाखाना मस्जिद, कप्टान जँहागिर पुल, अाँप, सोना मस्जिद | image_map = BD Chapai Nawabganj District locator map.svg | nickname = नबाबगञ्ज | motto = | imagesize = 280px | map_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | pushpin_map = | pushpin_label_position = centre | pushpin_map_caption = Location of Dhaka, Bangladesh | pushpin_mapsize = 280 | coordinates = {{coord|24.73|88.20|region:BD|display=inline,title}} | division_name = [[राजशाही विभाग|राजशाही]] | established_title = स्थापना | established_date = १९८४ सिइ | seat_type = | seat = | leader_party = | leader_title = संसद | leader_name = चाँपाइ नबाबगञ्ज-१, चाँपाइ नबाबगञ्ज-२, चाँपाइ नबाबगञ्ज-३ | area_footnotes = | area_total_km2 = 1702.55 | area_metro_km2 = | area_note = | elevation_m = | population_total = 1,647,521 | population_as_of = २०११ | population_rank = | population_demonym = चाँपाइ नबाबगञ्जी , नबाबगञ्जी, राजशनहीयो | population_note = | literacy_rate = | postal_code_type = '''हुलाक अङ्क''' | postal_code = ६३०० | area_code = ७८१ | blank_name = राष्ट्रिय सम्पर्क अङ्क | blank_info = +८०० | blank1_name = सम्पर्क कोड | blank1_info = ७८१ | coast_km = | maplink = | website = }} '''चाँपाइ नबाबगञ्ज''' ({{भाषा-बङ्गाली|চাঁপাইনবাবগঞ্জ জেলা}}) [[बङ्गलादेश|बङ्गलादेशा]] उत्तर पश्चिममी अवस्थित यक जिल्ला हो। यै जिल्ला [[राजशाही विभाग|राजशाही]] विभागमा अन्तर्गत पडन्छ। यै जिल्ला ब्रिटिस भारतको [[मालदह जिल्ला|मालदह]] जिल्ला उपविभागको रुपमी रयाः थ्यो भणे सन् १९८४ माइ यै यक छुट्टै जिल्लाको रुपमी स्थापित भयाः थ्यो। <ref>{{cite web |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Nawabganj_District |title=चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्लाको जानकारी |publisher=बाङ्लापिडिया |date=}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == शब्दको उत्पत्ति == चाँपाइनवाबगञ्को नाउँ भौती पुरानो छैन। सन् २००१ अघि यो केवल नवाबगञ्जको रूपमी परिचित थ्यो। पूर्व-ब्रिटिस वा ब्रिटिस-राज युगमी यै ठौर मुर्शिदाबादका नवाबअन खिलाइ छुट्टीको ठौर थ्यो रे दौडपुर मौजा उनअन खिलाइ यक पर्यटकीय स्थल थ्यो। नवाबअन मुख्यतया याँ शिकार खेल्या खिलाइ आउँने गर्थे। इसै कारण यै ठौर लाइ नबाबगञ्जको नाउँ दिइयाः थ्यो। बङ्गालका यक नवाब ( बाङ्ला-बिहार रे उडिसा) सरफराज खान (सन् १७३९-१७४०) यक फेर याँ शिकार खेल्या खिलाइ आयाः थ्याः रे यै ठौर माइ पाल बनाएर बस्या थ्याः भन्ने जनविश्वास रयाः छ। त्यै बेला बठेइ यै ठौर नबाबगञ्ज भनि पछेण्या। तर भौती जसो अन्वेषकअन विश्वास गर्छन् कि आलिबर्दी खान (सन् १७४०-५६) को शासनकालमी यै ठौर लाइ नबाबगञ्ज भन्ने नाउँ दिइयो। १८ औँ शताब्दीको शुरू रे मध्यमी मान्सुअन बेलाइती शासकअनको डरले कोलकाता बठेइ यै ठौर माइ बसाइँसराइ गर्‍या थ्याः जै कारण यै ठौर माइ मान्सुअनको जनसङ्ख्या वृद्धि भया थ्यो। याँ यक हुलाक कार्यालय थ्यो जुन "चाँपाइ" गाउँमी अवस्थित थ्यो। यै बसाइँसराइका कारण गाउँ चाँपाइमी विस्तार भयो रे यै ठौर लाइ व्यापक रूपमी चाँपाइनबाबगञ्ज भनि पछेण्या थालियाः थ्यो। == इतिहास == बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिन बठेइ देश व्यापी रुपमी शुरू भयाः थ्यो भणे ६ अक्टोबर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेना रे बङ्गलादेशको मुक्ति खिलाइ लडिरयाः लडाकु बीच कानसाट सङ्घ परिषद् अन्तर्गत शिकारपुर भन्ने ठौर माइ युद्ध भयाः थ्यो जाँ २०० बङ्गलादेशी लडाकुको मृत्यु भयाः थ्यो। १० अक्टोबर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेनाले यै जिल्ला अन्तर्गतको दोरसिया, मोलातोला, लालपत र शिवगञ्ज उपजिल्लाको राधाकान्तापुरका जस्ता ठौरअनका ४७ सर्वसाधारणअनको हत्या गर्‍या थ्याः। भोलाहाट उपजिल्लामी पाकिस्तानी सेना रे बङ्गलादेशा मुक्ति खिलाइ लडिरयाः लडाकु बीच प्रत्यक्ष गोली हानाहान हुँदा १ लडाकुको ज्यान गयाः थ्यो। १४ डिसेम्बर १९७१ का दिन पाकिस्तानी सेना रे बङ्गलादेशी लडाकु बीच नवावगञ्ज सदर उपजिल्लामी युद्ध तथा प्रत्यक्ष गोली हानाहान भयाः थ्यो जाँ वीरश्रेष्ठ महियद्दिन जहाँगीरको मृत्यु भयाः थ्यो।<ref>{{cite web|url= http://www.thefullwiki.org/Nawabganj_District|title= चाँपाइ नवावगञ्ज जिल्ला|publisher= द फुल विकि|date= |access-date= 2019-10-09|archive-date= 2019-08-27|archive-url= https://web.archive.org/web/20190827075020/http://www.thefullwiki.org/Nawabganj_District|url-status= dead}}</ref> ==भूगोल== === अवस्थिति === चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्ला बङ्गलादेशा सुदर पश्चिममी पर्छ भणे यै जिल्ला २५°२५' बठेइ २४°५८' उत्तर अक्षांश रे ८९°०१' बठेइ ८८°३०' पुर्व देशान्तरणमी अवस्थित छ। चाँपाइन बाबगञ्ज जिल्लाले बङ्गलादेशा कुल क्षेत्रफल मध्ये १७०२.५६ वर्ग किलोमिटर अोगट्या छ। यै जिल्ला लाइ [[भारत]]को [[पश्चिम बङ्गाल]] राज्यले उत्तर, दक्षिण रे पश्चिम बठेइ घेर्‍या छ भणे यै जिल्लाको पूर्वमी [[राजशाही जिल्ला|राजशाही]] रे [[नउगाँ जिल्ला|नउगाँ]] जिल्ला रयाः छन्।<ref>{{cite web|url= http://www.chapai.net/|title= चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्लाको जानकारी|publisher= चाँपाइ डटनेट|date= |access-date= 2019-10-09|archive-date= 2019-10-19|archive-url= https://web.archive.org/web/20191019180859/http://www.chapai.net/|url-status= dead}}</ref> === भौगोलिक अवस्था === चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्ला राजशाही विभागमी पडन्छ रे यै जिल्लामा भौती नदिअन रयाः छन् जसमध्ये गङ्गा रे महानन्दा याँका प्रमुख नदिअन हुन्।<ref name="Consensus 2011">{{cite web |url=http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Rajshahi/ChapaiNawabganj/Chapai%20Nawabganj%20at%20a%20glance.pdf |title=नबाबगञ्ज बङ्गलादेश राष्ट्रिय तथ्याङ्क विभाग |access-date=17 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150412045410/http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Rajshahi/ChapaiNawabganj/Chapai%20Nawabganj%20at%20a%20glance.pdf# |archive-date=12 April 2015 |dead-url=yes |df=dmy-all }}</ref> यै क्षेत्रका अधिकतम जमीन समथल छन् भणे याँ भौती मात्रमी ससाना तालाबअन रे जल भण्डारअन रयाः छन्। तर भर्खरै, भूगोल पद्मा (गङ्गा) नदीमी आयाः बाढीका कारण यै क्षेत्रको जमिनअा परिवर्तन भयाः छन्। मद्मा नदीको किनारमी बालुवा भारीमात्रामी रयाः हुँदा झिक्क क्षेत्र बनायाः छ जुन लगभग यक नानो मरुभूमि जस्तो धेकिन्छ। नरेन्द्रनगर, जोहूरपुर, सुन्दूरपुर, बाघदङ्गम जस्ता चार बठेइ पाँचवटा नानो सङ्घीय परिसदअा पद्मा नदीको अर्को किनारमी सारियाः थ्यो। === नदीअन === ==== पद्मा नदी ==== गङ्गा नदी हिमालय बठेइ उत्पत्ति हुँदै उत्तरी रे पूर्वी [[भारत]]मी बग्दछ। यै नदी त्यै पछा [[बङ्गलादेश]]को शिवगञ्जमी प्रवेश गर्छ रे पद्मा नाउँ लिन्छ। फाराक्का बाँध १० माइलको माथिल्लो भागमश्र निर्माण गरियाः छ जाँ पद्मा बङ्गलादेश प्रवेश हुन्छ जसले पद्मा नदीको पानीको स्तर तथा बहाव लाइ कम गर्दछ तर वर्षा ऋतुमी पानीको सतह तथ बहाव बढ्ने भएकाले यो नदी अत्याधिक खतरनाक हुन्छ जसले गर्दा यै नदी वरपरको क्षेत्रअन डुबानमी पर्दछन्। ==== महानन्दा नदी ==== महानन्दा नदी भोलाहट उपजिल्ला हुँदै यै जिल्लामी प्रवेश अद्दछ रे यै जिल्ला बठेइ बग्दै राजशाही जिल्लाको गोदावरीको भन्ने ठौर माइ पद्मा नदीमी मिसिन्छ। नवावगञ्ज सहर यै खोलाको किनारमी अवस्थित छ भणे यै जिल्लाको अर्थतन्त्र यै नदीले झिक्क टेवा पुर्‍याः छ। [[File:MahanandaRiver.jpg|thumbnail|महानन्द नदीको एक दृश्य|left|300x300px]] ==== पुनर्भाबा नदी ==== पुनर्भाबा नदी [[बङ्गलादेश]] रे भारतको [[पश्चिम बङ्गाल]] राज्यको यक प्रमुख नदी हो। यै नदीको कुल लम्बाई १६० किलोमिटर (९९ माइल), चौडाई ३ बठेइ ८ किलोमिटर (१.९ देखि ५.० माइल) रे अौषत गहिराई १.९ मिटर (६.४ फिट) रया छ। यै नदी बङ्गलादेशा [[ठाकुरगाँउ जिल्ला|ठाकुरगाँउ]] जिल्लाको तल्लो भूभाग बठेइ उत्पत्ति भयाः हो। यस नदीको माथिल्लो भाग अत्राई बठेइ केही किलोमिटर पश्चिममी पडन्छ। बङ्गलादेशको दिनजपुर सहर यै नदीको पूर्वी किनारमी अवस्थित छ। यै नदी पश्चिम बङ्गालको दक्षिण दिनाजपुर जिल्लाको गङ्गारामपुर रे तपन समुदाय विकास खण्ड हुँदै बग्दछ। दक्षिणी भागमी बगेर यो नदीले ढेपा नदीमी गई मिसिन्छ रे अन्तत: यो गङ्गा नदीमी मिसिन्छ।<ref>{{cite web |url= https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0925857419301739|title=पुनर्भाबा नदी |publisher=साइन्स डाइरेक्ट|date=}}</ref> === मौसम === चाँपाइ नबाबगञ्ज राजशाही सहर सित जोडियाः छ रे दुई क्षेत्रमी इकै किसिमको मौसम छ। कोपेन जलवायु वर्गीकरणका अनुसार यै जिल्लाको मौसम उष्ण रे सुख्खा खालको छ। यै जिल्लामा वार्सिक कम वर्षा हुने रे अत्याधिक गर्मीहुने गरेको छ। यस जिल्लामा गृष्म ऋतु मार्च मैना बठेइ मध्य जुलाई सम्म चल्छ। हिउँद ऋतुमी यै जिल्लाको तापक्रम ७ बठेइ १६ डिग्री मापन अरिन्छ भणे यै जिल्लामी वार्सिक १,४४८ मिलिमिटर वर्षा हुने गर्‍या छ। <ref>{{cite web |url=http://www.getamap.net/maps/bangladesh/rajshahi/_chapainawabganjdistrict/ |title=चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्लाको मौसमी जानकारी |publisher=गेट अ म्याप|date=}}</ref> == जनशाङ्खिकि == सन् २०११ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यै जिल्ला कुल जनसङ्ख्या १४,२५३,२२ रयाः छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ७,२५३,५४ छ भणे महिलाको जनसङ्ख्या ६,९९९,६८ रयाः छ। यै जिल्लाको जनधनत्व ९४८ प्रति वर्ग किलोमिटर रयाः छ। धर्मका अाधारमी यै जिल्लामा इस्लाम धर्मका मान्सअनको जनसङ्ख्या १३,५७५,२४ रयाः छ भने हिन्दु धर्मको जनसङ्ख्या ६०,८०९ छ। त्यस्तै गरि बुद्ध धर्मको जनसङ्ख्या ४,४९३, इसाई धर्मको ९८ रे अन्य धर्मका मान्सुअनको जनसङ्ख्या ३,३९८ रयाः छ। यै जिल्लामा सन्थल, मुण्डा, मुसहर, राजवंशी अादि जनजातिअन बसोबास गर्ने गर्छन्।<ref>{{cite web |url= http://dictionary.sensagent.com/nawabganj%20district/en-en/ |title=चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्लाको सम्पूर्ण जानकारी |publisher=सेनसेगेण्ट|date=}}</ref> == अर्थतन्त्र == यै जिल्लामी मुख्यतया समथल जमिन रे विभिन्न नदिअन छन्। यै जिल्लाको लगभग सब्बै क्षेत्रमी सिंचाई सुविधाको भयाः कारण याँ जमिन एकदमै उर्वर छ रे यहि करण यै जिल्लाको अर्थतन्त्र कृषिमी पूर्णतया निर्भर छ। यै जिल्लामी थुप्रै नदिअन रयाः छन् जसका कारण भौती मान्सुअन माछा रे अन्य सम्बन्धित क्रियाकलापमी निर्भर छन्। चाँपाईनबाबगञ्ज जिल्ला लाइ जै लाइ देश भरिकै अाँप उत्पादक रुपमी लिइन्छ। किनकि यै गर्मीमी फल्ने फल हो जुन यै जिल्लाको अर्थव्यवस्था लाइ निरन्तरता दिने मुख्य उत्पादन हो। आँप उत्पादनको मुख्य भाग शिबिगञ्ज, भोलाहाट रे गेस्टोस्टापुर उप-जिल्ला हुन्। यै जिल्लाको मुख्य अाय श्रोतको बाटो भन्या कृषि रे खेती जसमी जिल्लाकै ५७.१३% मान्सुअन संलग्न छन्। यै जिल्लाका मान्सुअन अन्य जस्तै ५.१६% मजदुरी, व्यापार रे उद्योगमी १.३५%, वाणिज्यमी १७.०५%, सञ्चार रे यातायातमी १.७६%, रेमिटेन्समी ०.६९%, सरकारी कार्यलयअनमी ४.४५% ,धर्म सेवामी ०.१७% रे अन्यमी ९.१५% रया छन् । == शिक्षा == [[File:এক্সিম ব্যাংক কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়.JPG|thumb|এক্সিম ব্যাংক কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়]] यै जिल्लाको कुल साक्षरता दर ३५.९% रयाः छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता दर ३७.४% छ भणे महिलाको साक्षरता दर ३४.४% रयाः छ। यै जिल्ला उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाअन यै प्रकार छन्: आदिना फजलुल हक क्याम्पस (सन् १९३८), नवावगञ्ज सरकारी क्याम्पस (सन् १९५५), नवावगञ्ज सरकारी महिला क्याम्पस (सन् १९६६), रोहनपुर युसुफ आली क्याम्पस (सन् १९६७), कानसात सोलेमान डिग्री क्याम्पस (सन् १९६८), नाचोल डिग्री क्याम्पस (सन् १९७२), भोलाहाट मोहेरउल्लाह डिग्री क्याम्पस (सन् १९८६), गोमस्तपुर सोलेमान मिया क्याम्पस, शाह नेयामतुल्लाह क्याम्पसमा, हरिमोहन सरकारी उच्च विद्यालय (सन् १८९५), कानसाट उच्च विद्यालय (सन् १९१७), दाननाचल एचएम उच्च विद्यालय (सन् १९१९), नाचोल पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९५७), भोलाशाट रामेश्वरी पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९११), नयानभाङ्गा सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १८७०), चाँदलाइ सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १९१९), नाचोल प्राथमिक विद्यालय, नवावगञ्ज आलिया कामिल मदरसा (सन् १९६४), छत्राजितपुर सिनियर मदरसा (सन् १९४४), राधाकान्तपुर सिनियर मदरसा (सन् १९५०) आदि।<ref>{{cite web |url= https://enacademic.com/dic.nsf/enwiki/1081590 |title=चाँपाइ नवावगञ्ज जिल्लाको शिक्षा प्रणाली |publisher=इएनएकेडेमिक|date=}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.dcchapainawabganj.gov.bd/ |title= चाँपाइ नवावगञ्ज जिल्ला |publisher= डिसि चाँपाइनवावगञ्ज डट जिअोभी डट बिडी |date= |access-date= 2019-10-09 |archive-date= 2019-08-24 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190824233939/http://www.dcchapainawabganj.gov.bd/ |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite web |url= https://edunoticebd.blogspot.com/2013/11/list-of-colleges-in-nawabgonj-district.html?m=1 |title=चाँपान नवावगञ्ज जिल्लाका शिक्षण संस्थाहरू |publisher=इडियु नोटिसबिडी|date=}}</ref> == यातायात == [[File:Auto vehicle.JPG|thumb||left|400x400px]] यै जिल्ला बङ्गलादेशा सब है पश्चिममी अवस्थित जिल्ला हो जुन छिमेकी देश भारत सित सीमा जोडियाः छ। यै जिल्लामी आयात तथा निर्यात खिलाइ यै जिल्लाका भूभाग तथा बन्दरगाहअन प्रयोग हुँदै आयाः छन् जुन भणे जिल्ला लाय छिमेकी देश सित सञ्चार खिलाइ महत्वपूर्ण मार्ग बनाउँदछ। सिराजगञ्जमी जमुना पुलको निर्माणले देशभरको यातायात प्रणालीमी महत्त्वपूर्ण सहयोग गर्दै आया छ जै कारण जिल्लामी भौती राजमार्गअन निर्माण गरियाः थ्याः। यै जिल्ला भित्र मटरसाइकल, रिक्सा, अटो रिक्शा, गाडी तथा अन्य यातायातका साधनअन प्रयोग हुँदै आयाः छ। === गाडी === यै जिल्लाको प्रमुख यातायात प्रणाली विभिन्न जिल्ला रे सहरअनमी गाडी सेवा हो। यै जिल्लाको मुख्य यातायात मार्ग नवाबगञ्ज बठेइ राजशाही हो। गाडी यातायात सेवामा तीन प्रकारका गेट-लक, प्रत्यक्ष रे स्थानीय सेवा छन्। अन्य गाडी मार्गअन नवाबगञ्ज बठेइ शिवगञ्ज, नवाबगञ्ज बठेइ नउगाँ, नवाबगञ्ज देखि नाचोल, नवाबगञ्ज बठेइ रोहनपुर हुन्। बङ्गलादेश सडक यातायात निगमले बङ्गलादेशसा सब्बै महत्त्वपूर्ण जिल्लाअनका लामो सडक मार्गअनमी सेवा प्रदान गर्दछ। सब है महत्त्वपूर्ण लामो मार्ग नवाबगञ्ज बठेइ ढाका सडक खण्ड हो। यै मार्गमी पर्याप्त बस सेवा छ। यै सडक खण्डमी दुई प्रमुम सवारीसाधन बिसौनी रयाः छन्। सब है झिक्क भन्या चापाई नवाबगञ्ज बिसौनी हो रे अर्को ढाका बिसौनी हो। === रेल यातायात === [[File:Nawabganj railway.JPG|left|thumb|नवावगञ्ज रेल्वे स्टेसन|300x300px]] यै जिल्लाका रोहनपुर रे राजशाहीमी सीमित रेल सेवाअन छन्। यै जिल्लाको यक अन्तर्राष्ट्रिय रेल सेवा जिल्ला बठेइ [[इङलिस बजार]], पश्चिम बङ्गाल, भारतमी जान्छ। त्याँ चाँपाइनवावगञ्ज विभिन्न स्टेसनअन जस्तै नवाबगञ्ज सदर, अम्नुरा, नाचोल, निजमपुर, रहानपुर बठेइ राजशाही रे बङ्गलादेशका अन्य ठौरअन बठेइ केही स्थानीय रेल सेवाअन छन् भणे नवाबगञ्ज बठेइ राजशाहीसम्म सटल सेवाका साथै राजशाही बठेइ अन्तराष्ट्रिय रेल सेवाअन छन्। === जलमार्ग === विगतमी यै जिल्लाको प्रमुख यातायात प्रणाली जल मार्गमी आधारित थ्यो। अन्तर जिल्ला यातायात प्रणाली खिलाइ पद्म (गङ्गा), महानन्दा नदी, पगला, मोरागङ्गा रे केही साना नदीअन प्रयोग अरिन्छ। पानीको सतह पद्मा (गङ्गा) नदीमी फारक्का बाधको प्रतिकूल प्रभावका कारण कम भयाः छ जै कारण जलयात्राको लोकप्रियता हराउँदै गयाः छ तर त्यका बाबजुद लै नदीअन जिल्लाको विभिन्न भाग बठेइ दैनिक सामान ढुवानी खिलाइ प्रयोग अरिन्छ। अझै लै यै जिल्लाको यातायात प्रणाली डुङ्गाअनमी निर्भर छ। शिवगञ्ज उपजिल्लामी पालग नामक यक नदी छ। == प्रशासन == प्रशासकीय चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्ला सन् १९४७ सम्म [[मालदह जिल्ला|मालदह]] जिल्लाको नबाबगञ्ज थानाको रुपमी रयाः थ्यो रे त्यसको केही वर्ष पछा बङ्गालको विभाजनमी यै राजशाही जिल्लाको उपजिल्लाको रुपमी स्थापित भयाः थ्यो। सन् १९८४ मी यै क्षेत्र लाइ छुट्टै जिल्लाको रुपमी पुन स्थापित गरियाः थ्यो। यै जिल्लामी हाल पाँचवटा उपजिल्लाअन रयाः छन् जसमध्ये शिवगञ्ज जिल्ला सब है झिक्क (५२५.४३ वर्ग किलोमिटर) उपजिल्ला हो जसले चाँपाइ नबाबगञ्जको कुल क्षेत्रफलको ३०.८६% अोगट्या छ भणे भोलाहाट सब है सानो (१२३.५२ वर्ग किलोमिटर) उपजिल्ला हो। ऐल यै जिल्लामी ५ उपजिल्ला, ४५ सङ्घ परिषद् रे ११३६ गाउँअा रयाः छन्। यै जिल्लाका उपजिल्लाअन यस प्रकार छन्: * [[गोमस्तपुर उपजिल्ला]] * [[भोलाहाट उपजिल्ला]] * [[नाचोल उपजिल्ला]] * [[शिवगञ्ज उपजिल्ला]] * [[नबाबगञ्ज सदर उपजिल्ला]]<ref>{{cite web |url= http://www.kabirhat.com/bangladesh-district/chapainawabganj.html|title=चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्लाका उपजिल्लाहरू |publisher=काबिरहाट डटकम|date=}}</ref> == केइ प्रसिद्ध स्थलअन == [[File:Sona Masjid.jpg|thumb|314x314px]] छोट सोना मस्जिद बङ्गलादेशा चापाई नवाबगञ्ज जिल्लामी अवस्थित छ। यै मस्जिद कोतवाली प्रवेश द्वरा बठेइ दक्षिणमी करिब ३ किलोमिटर (१.९ माइल) रे फिरोजपुर क्वार्टरको मुगल तहखाने परिसरको दक्षिण-पूर्वमा ०.५ किलोमिटरमी (०.३१ माइल) अवस्थित छ। यै मस्जिद सन् १४९३ बठेइ १५१९ बीचको सुल्तान हुसेन शाहको शासनकालमी बनिइयाः थ्यो। मस्जिदमी पन्ध्र अण्डाकार छानो रहेको छ जै माइ सुनको जलप लगाइयाः छ रे यै मस्जिदमी सुनको जलप लगायाः कारण यै लाइ छोट सोना मस्जिद भनियाः हो। बङ्गलादेश सरकारको पुरातत्व रे सङ्ग्रहालय विभागको संरक्षण अन्तर्गत मस्जिद यक उत्तम संरक्षित सुल्ताना स्मारक हो। उत्तर बठेइ दक्षिणमी ४२ मिटर पूर्व बठेइ पश्चिम बठेइ ४३.५ मिटर क्षेत्र ढाक्ने मस्जिदको आधार भणे पूर्वपट्टि बीचको प्रवेश द्वरा बाहिरी पर्खाल (अहिले पुनर्स्थापित) द्वारा घेरियाः छ।<ref>{{cite web |url= https://www.touristplaces.com.bd/chapainawabganj/ |title= चाँपाइनबाबगञ्ज जिल्लामा रहेका लोकप्रिय पर्यटकीय स्थलहरू|publisher=टुरिष्ट प्लेसेस|date=}}</ref> === दारसाबाडि मस्जिद === दारसाबाडि मस्जिद यक ऐतिहासिक मस्जिद हो जुन सन् १४७९ निर्माण भयाः हो भणे यै मस्जिद बङ्गलादेशा चाँपाइ नवाबगञ्ज जिल्लाको शिवगञ्ज उपजिल्लामी अवस्थित छ। यै कोतवाली प्रवेश द्वारको दक्षिण-पश्चिममी करिव यक किलोमिटर रे छोट सोना मस्जिदको पश्चिममी करिब आधा किलोमिटरको दुरीमी अवस्थित छ।<ref>{{cite web|url= http://en.banglapedia.org/index.php?title=Darasbari_Mosque|title= दारसाबाडि मस्जिद|publisher= बाङ्लापिडिया|date= |access-date= 2019-10-09|archive-date= 2020-06-11|archive-url= https://web.archive.org/web/20200611195330/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Darasbari_Mosque|url-status= dead}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} == बाइल्ला सूत्रअन == {{commonscat|Chapai Nawabganj District|चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्ला}} *[http://chapainawabganj.gov.bd/ अाधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181206153844/http://www.chapainawabganj.gov.bd/ |date=2018-12-06 }} *[http://www.chapai.net/ जिल्लाको जानकारी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191019180859/http://www.chapai.net/ |date=2019-10-19 }} [[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]] [[श्रेणी:बङ्गलादेशा जिल्लाअन]] ewvucub7somtbsqbhqtptzr4as21198 0 17880 268302 263778 2026-10-15T00:25:05Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268302 wikitext text/x-wiki {{Infobox Bangladesh district | name = कुडिग्राम | native_name = কুড়িগ্রাম | image_skyline = Bangladesh Kurigram District.png | image_alt = | image_caption = बङ्गलादेशा नक्शामी कुडिग्राम जिल्लाको अवस्थिति | division_name = [[रङ्पुर विभाग|रङ्पुर]] | established_title = | established_date =1 February 1984 | seat_type = | seat = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | area_footnotes = | area_total_km2 = 2,245.04 | area_metro_km2 = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 2,069,273 | population_as_of = २०११ | population_rank = | population_demonym = | population_note = | literacy_rate = ५६% | postal_code = ५६०० | coast_km = | maplink = | website = [http://kurigram.gov.bd अाधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''कुडिग्राम''' ({{lang-bn|কুড়িগ্রাম}}) [[बङ्गलादेश|बङ्गलादेशा]] उत्तरी क्षेत्रमी पड्ड्या यक जिल्ला हो। यै जिल्ला रङ्पुर विभाग माइ पडन्छ। ब्रिटिश सरकार पैल्लो फेर २२ अप्रिल १९७५ माइ कुडिग्राम महाकामा स्थापना भयाः थ्यो। सर विलियम हन्टरले कुडिग्रामको वणन गर्ने क्रममी यै लाइ कुडिगञ्ज भन्या थ्याः। यै जिल्ला अाठ थानाअन रयाः छन् जस्तै- कुडिग्राम, लालमुनिरहट, उलीपुर, चलमारी, राउमारी, फुलबारी, नगेशवार रे भुरुनगमाडि छन्। यै सन् १९८४ फेब्रुअरी १ का दिन जिल्लामा परिणत भयाः थ्यो। यै जिल्लामी हाल ९ वटा उपजिल्लाअन रयाः छन्। <ref>{{cite web |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Kurigram_District |title=कुडिग्राम जिल्लाको जानकारी |publisher=बाङ्लापिडिया |date=}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == भूगोल == यै जिल्ला २५°२३' बठेइ २६°१४' उत्तर अक्षांश रे ८९°२७' बठेइ ८९°५४' पूर्व देशान्तरणमी अवस्थित छ। कुडिग्राम जिल्लाले बङ्गलादेशा कुल क्षेत्रफल मध्ये २२९६.१० वर्ग किलोमिटर अोगट्या छ। यै जिल्ला लाइ भारतको पश्चिम बङ्गाले राज्यले उत्तर बठेइ घेर्‍या छ भणे यै जिल्लाको दक्षिणमी गाईबान्धा रे जामलपुर जिल्ला रयाः छन्। त्यस्तै गरि भारतको असाम राज्यले पूर्वमी, रङ्पुर रे लालमनिरहाट जिल्लाले पश्चिम बठेइ घेर्‍या छ। यै जिल्लामी जमुना, ब्रह्मपुत्र, टिस्टा, अादि जस्ता देशकै प्रमुख नदिअन रैयान। == अर्थतन्त्र == यै जिल्लाको प्रमुख आर्थिक उत्पादन चामल, जुट, गँहु, खैनी, आलु आदि हन्। जाडो मौसमको समयमी जब पानीको स्तर सामान्यतया वर्षाको मौसम भन्दा कम हुन्छ मान्सुअन धान भौती उच्च उपज खेती गर्न सिंचाई प्रणालीको प्रयोग अद्दछन्। यै जिल्लामी रयाः चिस्यान केन्द्र भण्डारणले कृषि उत्पादनमी विशेष गरी आलु लाइ गर्मी मौसमको समयमी संरक्षित गरेर यै जिल्लाको अर्थव्यवस्था धानेको छ। यै जिल्लाको मुख्य अाय श्रोतको बाटो भन्या कृषि रे खेती हो जसमी जिल्लाकै ७०.४१% मान्सुअन संलग्न छन्। यै जिल्लाका मान्सुअन अन्य जस्तै ४.३७% मजदुरी, व्यापार रे उद्योगमी ०.५१%, वाणिज्यमी ९.४५%, सञ्चार रे यातायातमी २.०२%, वैदेशिक रोजगारमी ०.२१%, सरकारी कार्यलयअनमी ६.५८% ,धर्म सेवामी ०.२१% रे अन्यमी ६.७६% रयाः छन्। ==शिक्षा== यै जिल्लाको कुल साक्षरता दर ३३.४५% रयाः छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता दर ३९.४२% छ भणे महिलाको साक्षरता दर २७.५५% रयाः छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.kurigram.gov.bd/site/page/6f251866-18fd-11e7-9461-286ed488c766/%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%A8%E0%A6%9C%E0%A6%B0%E0%A7%87%20%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%A1%E0%A6%BC%E0%A6%BF%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%20%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE|title=कुडिग्राम जिल्ला|last=|first=|date=|website=बङ्गलादेश राष्ट्रिय वेबसाइट पेर्टल|archive-url=https://web.archive.org/web/20180919095141/http://www.kurigram.gov.bd/site/page/6f251866-18fd-11e7-9461-286ed488c766/%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%A8%E0%A6%9C%E0%A6%B0%E0%A7%87%20%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%A1%E0%A6%BC%E0%A6%BF%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%AE%20%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE|archive-date=2018-09-19|dead-url=|access-date=|url-status=dead}}</ref> यै जिल्लामी १ कानुन विषयको क्याम्पस, ४३ क्याम्पस, २५७ उच्च माध्यमिक विद्यालय, ५६३ सरकारी मान्यता रे ५५२ दर्ता नगरियाः विद्यालय अादि रयाः छन्। यै उपजिल्लाका केइ उत्कृष्ट शिक्षण संस्थाअन यस प्रकार छन्; उलिपुर महारानी उच्च विद्यालय र क्याम्पस (१८६८), कुदिग्राम सरकारी क्याम्पस (१९६१), उलिपुर जिल्ला डिग्री क्याम्पस (१९६४), बरुणगमारी डिग्री क्याम्पस (१९६७), मिर इस्माइल हुसेन डिग्री क्याम्पस (१९७३), फुलबारी डिग्री क्याम्पस (१९७३), राजिवपुर डिग्री क्याम्पस (१९८७) अादि। == यातायात == गाडी लामो दूरीको यात्रा खिलाइ यै जिल्लाको सब है सस्तो रे प्रमुख यातायात प्रणाली रुपमी रयाः छ। यै जिल्लाको पश्चिम भागमी निको रेलको सुविधा छ जसले पश्चिममी रजरहाट रे दक्षिणमी चिलमारी रे उलीपुर सम्म जोड्या छ। यै जिल्ला राजीवपुर रे फुलबारीका जनजातिअनले मुख्य बजारमी अाउन खिलाइ विषेश गरि यातायातको साधनको रुपाी डुङ्गाको प्रयोग गर्दै आयाः छन्। यै सहरमी सस्तो रे भौती मात्रामी रयाः कारण रिक्साअनको लै जिल्लै भरि प्रयोग गरिँदै आयाः छ। अन्तर जिल्ला रे अन्तर उपजिल्लाअनमी बस छिनछिनमी कुडिग्राम बस टर्मिनल बठेइ सहरको पश्चिमी भागमी छुट्छ। यै जिल्लामी रेल लै नजिकका जिल्लाअन सित जोडियाः छ उदाहरण खिलाइ लालमुनिरहट, रङ्गपुर अादि तर बसअन भन्दा कम मात्रामी रयाः छ। ==सन्दर्भ सामग्री== {{सन्दर्भसूची}} == बाइल्ला सूत्रअन == {{commonscat|Kurigram District|कुडिग्राम जिल्ला}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/8419493 कुडिग्राम जिल्लाको नक्शा] *[http://www.kurigram.gov.bd/ कुडिग्राम वेब पोर्टल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191009125104/http://kurigram.gov.bd/ |date=2019-10-09 }} [[श्रेणी:बङ्गलादेशा जिल्लाअन]] [[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]] ba74osstmwifmdpth0i6gr9ujoolygi 0 17889 268305 259865 2026-10-15T01:55:20Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268305 wikitext text/x-wiki {{Infobox Bangladesh district | name = सातखीरा | native_name = সাতক্ষীরা | image_skyline = | image_caption = | nickname = | motto = | image_map = BD Satkhira District locator map.svg | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|22.35|89.08|region:BD|display=inline,title}} | division_name = [[खुल्ना विभाग|खुल्ना]] | established_title = | established_date = | seat_type = | seat = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | area_total_km2 = 3817.29 | area_metro_km2 = | area_note = | elevation_m = | population_total = 2079884 | population_as_of = २०१३ | population_rank = | population_demonym = | population_note = | postal_code = ९४०० | coast_km = | maplink = }} '''सातखीरा''' [[बङ्गलादेश|बङ्गलादेशा]] दक्षिण-पश्चिम भूभागमी रयाः यक जिल्ला हो। यै जिल्ला खुल्ना विभागमी अवस्थित छ। यै जिल्लाले भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्यसित सिमान जोडियाः छ। यै जिल्ला बेतना नदिको किनारमी अवस्थित छ।<ref>{{cite web |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Satkhira_District |title=सातखीरा जिल्लाको जानकारी |publisher=बाङ्लापिडिया |date=}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == भूगोल == === अवस्थिति === यै जिल्ला २१°३६' बठेइ २२°५४' उत्तर अक्षांश रे ८९°५४' बठेइ ८९°२०' पूर्व देशान्तरणमी अवस्थित छ। सातखीरा जिल्लाले बङ्गलादेशा कुल क्षेत्रफल मध्य ३८५८.३३ वर्ग किलोमिटर अोगट्याः छ। यै जिल्ला लाइ जशोर जिल्लाले उत्तर बठेइ घेर्‍या छ भणे यै जिल्लाको दक्षिणमी बङ्गालको खाडी रयाः छ। त्यस्तै गरि खुल्ना जिल्लाले पूर्वमी रे भारतको पश्चिम बङ्गाल रे चौबीस परगन जिल्लाले पश्चिम बठेइ घेर्‍या छ। यै जिल्लामा बेतना, इकमती, रायमङ्गल, बेतराबती अादि देशकै प्रमुख नदिअन रयाः छन्। ===मौसम=== यै जिल्लामी वार्सिक अधिकतम तापक्रम ३५.५ डिग्री पुगन्छ भणे न्युनतम तापक्रम १२.५ डिग्री मापन गरियाः छ। यै जिल्लामी वार्सिक १७१० मिलिमिटर पानी पर्ने गर्‍या छ। उष्णकटिबन्धीय मौसमअनमी वर्षको हरेक मैना तापक्रम १८ डिग्री माथि पुगन्छ भणे मासिक अर्थको तापमान रे सामान्यतया यक सुख्खा मौसम हुन्छ जसमी वर्षको ६० मिलिमिटर पानी पर्ने गर्‍या छ। <ref>{{Cite web |url=http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=419460&cityname=Satkhira%2C+Khulna%2C+Bangladesh&units= |title=मौसमी विवरण |access-date=2019-10-09 |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427072912/http://www.weatherbase.com/weather/weather-summary.php3?s=419460&cityname=Satkhira%2C+Khulna%2C+Bangladesh&units= |url-status=dead }}</ref> {{Weather box |location =सातखीरा |single line = Yes |metric first = Yes |Jan high F = 77 |Feb high F = 82 |Mar high F = 91 |Apr high F = 93 |May high F = 93 |Jun high F = 91 |Jul high F = 87 |Aug high F = 87 |Sep high F = 89 |Oct high F = 87 |Nov high F = 84 |Dec high F = 78 |year high F = 86 |Jan low F = 53 |Feb low F = 59 |Mar low F = 68 |Apr low F = 75 |May low F = 77 |Jun low F = 78 |Jul low F = 78 |Aug low F = 77 |Sep low F = 77 |Oct low F = 73 |Nov low F = 64 |Dec low F = 55 |year low F = 69 |Jan precipitation inch = 0.3 |Feb precipitation inch = 0.9 |Mar precipitation inch = 1.2 |Apr precipitation inch = 2.8 |May precipitation inch = 5.7 |Jun precipitation inch = 11.6 |Jul precipitation inch = 13.9 |Aug precipitation inch = 12.8 |Sep precipitation inch = 10.5 |Oct precipitation inch = 5.6 |Nov precipitation inch = 1 |Dec precipitation inch = 0.3 | year precipitation inch = 66.5 |source = वेदरबेस<ref name=Weatherbase>{{cite web |url =http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=419460&cityname=Satkhira- |title =वेदरबेस डट कम |publisher =वेदरबेस |year =२०१३ |access-date =2019-10-09 |archive-date =2021-02-18 |archive-url =https://web.archive.org/web/20210218061915/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=419460&cityname=Satkhira- |url-status =dead }} ३० मे २०१३</ref> |date=मे २०१३}} == अर्थतन्त्र == सातखीरा जिल्लाको दक्षिण क्षेत्रमी बसोबास गर्ने जनसमुदायको प्रमुख पेशा माछापालन व्यवसाय हो। यै जिल्लामी विशेष गरि अाँप, कटर, कपास, लिची, नरिवल, अम्बा, केरा अादि फलफूलअनको उत्पादन हुने गर्‍या छ। यै जिल्लामी ८६ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र, ३२२ पोल्ट्रि फारम, ३०४६ माछा पालन गर्ने पोखरी, ६६ चल्ला उत्पादन केन्द्र, ३६५० झिङ्गे माछा पालन पोखर रे यक गाईबस्तु पालन केन्द्र रयाः छ। यै जिल्लाले दैनिक झिङ्गे माछा, गँहु, धान, जुट, लेदर समाग्री, कोदो अादिको निर्यात गर्दै आयाः छ। यै जिल्लाले बङ्गलादेशा अर्थतन्त्रमी १८.५% योगदान दिँदै अाएको छ। यै जिल्लाको मुख्य अाय श्रोतको बाटो भन्या कृषि रे खेती जसमी जिल्लाकै ६२.५६% मान्सुअन संलग्न छन्। यै जिल्लाका मान्सुअन अन्य जस्तै ४.३३% मजदुरी, व्यापार रे उद्योगमी १.५१%, वाणिाज्यमी १६.२३%, सञ्चार रे यातायातमी ३.०३%, रेमिटेन्समी ०.३४%, सरकारी कार्यलयअनमी ७.३२% ,धर्म सेवामी ०.१९% रे अन्यमी ५.९४% रयाः छन्। ==रुचिको विषय== [[File:Tetulia Jami Mosque.jpg|thumb|left|alt=A pretty mosque built in the mid-19th century in rural Bangladesh.|जामे मस्जिद (१८५८-५९)]] [[सुन्दरवन]] यै जिल्लाको सब है ठूलो कच्चा भूमिमा उव्जाउ हुने दलदलको जङ्गल हो जुन ५,७४७ वर्ग किलोमिटरमी फैलियाः छ। यै क्षेत्रमी विभिन्न प्राचीन धरोहर रे पुराना मठमन्दिर, मस्जिद, गुम्बा अादि रयाः छन् जस्तै-सुल्तानपुर साहि मस्जिद (५०० वर्ष पुरानो)। ऐल यै क्षेत्रमी सब है लोकप्रिय म्याङ्ग्रुफ वन कालीगञ्ज उपजिल्लामी रयाः बसजहर जोहयोर वन हो। यै लोकप्रिय रूपमी बडाको वनको रूपमी चिनिन्छ। जोकर बान बङ्गलादेश रे भारतीय सीमाको बीच घर्षणको कारण उत्पत्ति भयाः थ्यो। यो प्राय यसको प्राकृतिक सौन्दर्य खिलाइ लोकप्रिय छ। ==शिक्षा== यै जिल्ला कुल साक्षरता दर ४८.६८% रयाः छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ४५.५२% छ भणे महिलाको साक्षरता दर ५१.८४% रयाः छ। यै जिल्लामी यक मेडिकल कलेज, ७९ क्याम्पस, १ प्रथमीक शिक्षण विद्यालय, ४२१ उच्च माध्यमिक विद्यालय, ४१ माध्यमिक विद्यालय रे ८२२ सरकारी प्रथमीक विद्यालयअन रयाः छन् जसमध्ये सतखीरा सारकारी क्यामस, खान बहादुर क्याम्पस (१९९५), सतखीरा दिवा-रात्री क्याम्पस, सतखीरा सहर क्याम्पस अादी यहाँका उत्कृष्ट विद्यालयअन हुन्। ==प्रशासनिक विभाजनअन== प्रशासनकी सतखीरा उपविभाग सन् १८५१ मी जशोर जिल्लामा स्थापना गरियाः थ्यो। यै जिल्ला सन् १८८२ मी खुल्ना जिल्लामी सामेल थ्यो। सन् १९८४ मी सतखीरा उपविभाग लाइ छुट्टै जिल्लाको रूपमी परिणत गरियाः थ्यो। त्यस पछा सतखीरा नगरपालिकाको सन् १८८९ मा स्थापना भया थ्यो। यै जिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण-पश्चिमी पडन्छ। यै जिल्लामी सातवटा उपजिल्लाअन रयाः छन् जसमध्ये श्यामनगर (१९६८.२४ वर्ग किलोमिटर) सब है ठूलो उपजिल्ला हो भणे देबहाट (१७६.३३ वर्ग किलोमिटर) सब है नानो उपजिल्ला रुपमी रयाः छ। सतखीरा जिल्लामी ऐल दुई नगरपालिका, सात उपजिल्ला, ७९ सङ्घ परिषद्, ८ प्रहरी चौकी रे १४३६ गाउँअन रयाः छन्। <ref>[http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/PopCen2011/Com_Satkhira.pdf बङ्गलादेश राष्ट्रिय तथ्याङ्क विभाग, २०११ सतखीरा]</ref> ==डिजिटल सातखीरा== सन् १९९४ मी यै जिल्लाका केइ युवाअनले व्यवसायीक हिसावले कम्प्युटर विषयमी तालीम केन्द्रको स्थापना गरे रे त्याँ बठेइ केइ प्रतिभा तयार पारे जसले पछा अर्को कम्प्युटर व्यवसाय शुरु भयो रे अन्ततः सातखीरा जिल्ला सञ्चार क्षेत्रमी यक ठूलो मञ्चको स्थापना भयाः थ्यो। विस्तारै कम्प्युटरले सरकारी कार्यालय रे बैंकमी अन्य मेसिनअनको काम गर्न थाल्यो। त्यसको लगत्तै विभिन्न विद्यालय रे क्याम्पसअनमी कम्प्युटर विषयमी पठनपाठन सुरु भयाः थ्यो। ऐल यै जिल्लामी अधिक युवाअन कम्प्युटरको व्यवसाय सुरु गर्‍या छन्। == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} == बाइल्ला सूत्रअन == {{commonscat|Satkhira District|सातखीरा जिल्ला}} [https://www.openstreetmap.org/node/5858569062 सातखीरा जिल्लाको नक्शा] [[श्रेणी:विकिथन-१ माइ बनाइया वा सुधारिया लेखअन]] [[श्रेणी:बङ्गलादेशा जिल्लाअन]] 5zmi46uy1vrsuu6zy83hemeoj3vikfh 0 26634 268303 267880 2026-10-15T00:33:00Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 268303 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = केलाऽ पकौँडा | image = Banana Fritters and tea.jpg | caption = [[भारत]]का [[केरला]]माइ चाहाऽ सित खानाइ राकियाः केलाऽ पकौँडा | alternate_name = | country = | region = [[दक्षिणपूर्व एसिया]], [[माडागास्कर]], [[क्यारिबियाली]] रे [[भारतीय उपमहाद्वीप]] | creator = | type = [[पकौडा]] | served = | main_ingredient = [[केरा]] वा प्लान्टेन, ब्याटर | variations = | calories = | other = }} '''केलाऽ पकौँडा''' भनेको [[केरा]] वा प्लान्टेनलाई ब्याटरमा डुबाएर तातो खाना पकाउने तेलमा गहिरो गरी तारेर बनाइने [[पकौडा]] हो। यो [[दक्षिणपूर्वी एसिया]], [[माडागास्कर]] र [[दक्षिण भारत]]मा प्रचलित परिकार हो। ==प्रकारअन== === ब्रुनाई === [[ब्रुनाई]]मा केलाऽ पकौँडा परम्परागत खाजा हो, जहाँ येलाई ''{{lang|ms|cucur pisang}}'' भनिन्छ।<ref name="Ng 5.8.2019">{{cite news |author=Grace Ng |title=6 must-try dishes in Brunei for the adventurous |date=5 August 2019 |work=[[Free Malaysia Today]] |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2019/08/05/6-must-try-dishes-in-brunei-for-the-adventurous/ |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120060258/https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2019/08/05/6-must-try-dishes-in-brunei-for-the-adventurous/ |archive-date=20 November 2021 }}</ref><ref name="escape Brunei">{{cite magazine |author=<!-- not stated --> |date=<!-- not stated --> |title=BRUNEI Kekayaan Alam, sejarah dan budaya |magazine=escape! |page=11 |language=id |via=PDFSLIDE.NET |url=https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120061312/https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |archive-date=20 November 2021 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211120061312/https://pdfslide.net/documents/ecape-indonesia-magazine-brunei-supplement.html |date=20 November 2021 }}</ref> यो इन्डोनेसिया र मलेसियामा पाइने ''पिसाङ गोरेङ''सँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ। [[मह]] मिसाइएको ''{{lang|ms|cucur pisang}}'' को एक प्रकार ''{{lang|ms|cucur pisang madu}}'' हल्का दिउँसोको खाजा (''{{lang|ms|minum petang}}'') का रूपमा लोकप्रिय छ।<ref name="Brudirect 8.8.2020">{{cite news |author=<!-- not stated --> |title=Cucur Pisang Madu C-Pyan : Sambutan Amat Menggalakkan |date=8 August 2020 |work=Brudirect.com |language=ms |url=https://brudirect.com/news.php?id=99346 |access-date=20 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120054852/https://brudirect.com/news.php?id=99346 |archive-date=20 November 2021 }}</ref> ===भारत=== ====दक्षिण भारत==== [[File:Pazhampori.jpg|thumb|right|[[भारत]]को [[केरला]]मा ''वाझक्कप्पम'']] ''वाझक्कप्पम'' वा ''पझम पोरी'', जैलाई ''एथक्का अप्पम'' लै भणिन्छ। पाक्याः केला वा प्लान्टेन रे [[मैदा]]बठे बनाइने एक प्रकारको पकौडा हो। यो दक्षिण भारतीय खानामा, विशेष गरी [[केरला]]मा, लोकप्रिय परिकार हो र यसलाई सामान्यतया बिहानको नास्ता वा खाजाको रूपमा खाइन्छ।<ref name="Fodors 2015"/><ref>{{cite news|last1=Sathyendran|first1=Nithya|title=Kerala on the menu|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/food/Kerala-on-the-menu/article16700614.ece|accessdate=2 December 2017|work=[[The Hindu]]|date=25 November 2016}}</ref> यसलाई [[कन्नड भाषा|कन्नड]]मा ''बालेकायी बज्जी'' ({{lang|kn|ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿ}}), [[तमिल भाषा|तमिल]]मा ''वाझक्काय बज्जी'' र [[तेलगु भाषा|तेलुगु]]मा ''अरटिकाया बज्जी'' ({{lang|te|అరటికాయ బజ్జి}}) भनिन्छ। ''पझम पोरी'' मुख्य रूपमा [[केरा]] वा प्लान्टेनबाट बनाइन्छ। बोक्रा हटाएपछि प्लान्टेनलाई लामो रूपमा चिरिन्छ र मैदाको पिठो, नुन, [[बेसार|बेसारको धुलो]] र चिनीबाट बनाइएको घोलमा डुबाइन्छ। त्यसपछि यसलाई तेलमा सुनौलो खैरो रङ नआएसम्म गहिरो गरी तारिन्छ।<ref>{{Cite web|url=http://www.tastycircle.com/recipe/pazham-pori/|title=Pazham Pori / Ethakka appam - Kerala Recipes|date=2013-11-02|website=Tasty Circle|language=en-US|access-date=2019-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318232151/https://www.tastycircle.com/recipe/pazham-pori/|archive-date=2024-03-18|url-status=dead}}</ref> तर दक्षिण भारतका अन्य राज्यहरू [[कर्नाटक]] र [[तमिलनाडु]]मा भने यसलाई [[बेसन]]को पिठो प्रयोग गरेर तयार गरिन्छ। [[केरला]] राज्यमा केराको पकौडाले विशेष सांस्कृतिक र पाक महत्त्व राख्छ र यसलाई सामान्यतया ''पझम पोरी'' वा ''एथक्का अप्पम'' भनिन्छ। यसलाई प्रायः पाकेको ''नेन्द्रन'' केराबाट तयार गरिन्छ, जसले पकौडालाई विशिष्ट स्वाद र बनावट प्रदान गर्छ। अन्य धेरै प्रकारका पकौडाभन्दा फरक रूपमा, यसलाई परम्परागत रूपमा आफैं मात्र परोसिन्छ, प्रायः चियासँग साँझको खाजाका रूपमा खाइन्छ, र यसलाई सामान्यतया करी वा अन्य सहायक परिकारसँग खाइँदैन।<ref name="Ng 5.8.2019" /> ''पझम पोरी'' सामान्यतया साँझको खाजाका रूपमा चाहाऽसित परोसिन्छ। [[केरला]]का केही रेस्टुरेन्टहरूमा पझम पोरीलाई बीफसँग पनि परोसिन्छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/Kerala-on-the-menu/article16700614.ece|title=Kerala on the menu|last=Sathyendran|first=Nita|date=2016-11-25|work=The Hindu|access-date=2019-02-22|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ==यो लै हेर== * [[केलाऽ चिप्स]] ==सन्दर्भ सामग्रीअन== {{reflist}} ==भाइरा लिङ्कअन== [[श्रेणी:केलाऽ परिकारअन]] dhccjnt6ygh4s20qchprjawtrwz9w4r