ތުނބުޅި

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="dv">
  <siteinfo>
    <sitename>ވިކިޕީޑިއާ</sitename>
    <dbname>dvwiki</dbname>
    <base>https://dv.wikipedia.org/wiki/%DE%89%DE%A6%DE%87%DE%A8_%DE%9E%DE%A6%DE%8A%DE%B0%DE%99%DE%A7</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">މީޑިއާ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ޚާއްސަ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">މެމްބަރު</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">މެމްބަރުގެ ވާހަކަ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ވިކިޕީޑިއާ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ވިކިޕީޑިއާ ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ފައިލު</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ފައިލުގެ ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">މީޑިއާވިކީ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">މިޑިއާވިކީ ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ފަންވަތް</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ފަންވަތުގެ ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">އެހީ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">އެހީގެ ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ޤިސްމު</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ޤިސްމުގެ ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ނެރު</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ނެރު ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">މޮޑިއުލް</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">މޮޑިއުލް ޚިޔާލު</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ތުނބުޅި</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2272</id>
    <revision>
      <id>137881</id>
      <parentid>137320</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T19:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21776</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>137881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2020" sha1="0ueajfm9in3fcrbf1nysi8m5f4596to" xml:space="preserve">[[ފައިލް:Swedish beard.jpg|thumb|250px|ތުނބުޅި ލާފައި ހުރި މީހެއް]]
'''ތުނބުޅި''' އަކީ ފިރިހެނުންގެ ދަތްދޮޅިއާއި ކޯތާފަތާއި ކަރާއި މަތީތުންފަތުގެ މަތީގައިވާ ސަރަޙައްދުގައި ފަޅާ އިސްތަށިތަކެވެ. މަތީތުންފަތުގެ މަތީގައިވާ އިސްތަށިތަކަށް ޚާއްޞަ ވެފައިވާ ނަމަކީ '''[[މަތިމަސް]]''' އެވެ.


== އިތުރު ފާލަންތައް ==
* [http://rogerjnorton.com/Lincoln50.html އަބްރަހަމް ލިންކޯންގެ ތުނބުޅި: އެންމެ އެގާރަ އަހަރުގެ ކުއްޖެއްގެ ޚިޔާލު]
* [https://web.archive.org/web/20070717232109/http://zubazpants.com/articles/current/valentine28.html އެޑްވެންޗަރސް އިން ބެއަރޑް ގްރޮވިންގ]
* [http://www.beards.org/ އޯލް އަބައުޓް ބެއަރޑްސް]
* [https://web.archive.org/web/20150713231001/http://www.goatee.org/ ގޯޓީ.އޯރގް]
* [https://web.archive.org/web/20090621234452/http://thistlehaven.net/J3/FacialHairStyles.htm ފޭޝަލް ހެއަރ ސްޓައިލްސް]
* [http://www.ftmguide.org/facialhair.html ހަޑްސަންސް ގައިޑް: ފޭޝަލް ހެއަ]
* [https://web.archive.org/web/20070929001555/http://www.mybeard.org/ މައި ބިއަރޑް ކޮމިޔުނިޓީ ސައިޓް]
* [http://www.beardcommunity.com/ ދަ ބެއަރޑް ކޮމިއުނިޓީ]
* [http://theworldofbeards.wordpress.com/ ދަ ވޯލްޑް އޮފް ބެއަރޑްސް]
* [https://web.archive.org/web/20070928081355/http://www.whiskerino2005.com/ ވިސްކެރީނޯ 2005: ނޯތް އެމެރިކަން ފްރީ ބެއަރޑް އެގްރިމެންޓް]
* [https://web.archive.org/web/20070929003202/http://www.worldbeardchampionships.com/ ތުނބުޅި އާއި މަތިމަސް ދިގު ކުރުމުގައި: ދުނިޔޭގެ ޗެމްޕިއަނުން]

[[ޤިސްމު:އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑު]]</text>
      <sha1>0ueajfm9in3fcrbf1nysi8m5f4596to</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6003</id>
    <revision>
      <id>137873</id>
      <parentid>137800</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T12:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Memberuser</username>
        <id>25611</id>
      </contributor>
      <origin>137873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10955" sha1="q8qlp2msqfapjlyu1s00hldrpv27i2a" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| death_date          = 22 މޭ 2018 (55 އަހަރުގައި)
| image               = Abdul Majeed Abdul Bari (cropped) 2011.jpg
| death_place         = [[ކޮޅުނބު]], ސްރީލަންކާ
| office              = އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު (މިނިސްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް)
| term_start          = 12 ނޮވެންބަރު 2008
| term_end            = 12 ފެބުރުވަރީ 2012
| name                = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| president           = [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]
| successor           = [[މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު]]
| otherparty          = [[ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ]] (2013–2015)
| party               = [[ޢަދާލަތު ޕާޓީ]] (2005–2013; 2015–2018)
| alma_mater          = އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް [[މަދީނާ]]
| children            = 5
| parents             = ބައްޕާފުޅު: އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީ&lt;br/&gt;މަންމާފުޅު: މަރްޔަމް ވަދީފާ
| caption             = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| birth_date          = 27 އެޕްރީލް 1963
| birth_place         = [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]]، [[ދިވެހިރާއްޖެ]]
}}

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1936ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހުގެ 27ވަނަ ދުވަހު [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]] ކަނީރުމާގެއަށެވެ. އެ މަނިކުފާނުގެ ބައްޕާފުޅަކީ އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. މަންމާފުޅަކީ މަރްޔަމް ވަދީފާއެވެ. 

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވީ، އެ މަނިކުފާނުގެ އުފަން ރަށް [[އައްޑުއަތޮޅު|އައްޑު އަތޮޅު]] [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ހުޅުދޫ]] މަދަރުސާއިންނާއި، އެ އަތޮޅު [[ފޭދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ފޭދޫ]] ސްކޫލުންނެވެ. އެއަށްފަހު، [[މާލެ]] ވަޑައިގެން އީ.ޕީ.އެސް ސްކޫލުން ތައުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. އިތުރަށް ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށް [[ޕާކިސްތާން|ޕާކިސްތާނު]]ގެ ޖާމިޢާ ސަލަފިއްޔާއަށާއި، ޖާމިޢާ ތަޢުލީމާތަށް ވަޑައިގެންނެވީ 1979ވަނަ އަހަރުއެވެ. އޭރު ވެސް ޢަރަބި އިސްލާމީ ތަޢުލީމަށް ލޯބިކުރެއްވި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގެ މަދީނާ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީއަށް ވަދެވަޑައިގަތީ 1982ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޘާނަވީ ތަޢުލީމުން ފެށިގެން ޕީ.އެޗް.ޑީ.އާ ހަމަޔަށް ކިޔަވައިވިދާޅުވީ އެ ޔުނިވަރސިޓީގައެވެ. އެގޮތުން، އެ ޔުނިވަރސިޓީން ދަޢުވާ، އުޞޫލުއްދީން [ތިއޮލޮޖީ] އިން 1989ވަނަ އަހަރު ބެޗްލަރސް ޑިގްރީ ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. ބެޗްލަރސް ޑިގްރީގައި އެ މަނިކުފާނު ޑިސަރޓޭޝަން ލިޔުއްވައިފައިވަނީ [ރާއްޖެ އިސްލާމްވުން] މި މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެފަހުން އެ ޔުނިވަރސިޓީގައި މާސްޓަރސް ހެއްދެވުމުގެ ފުރުޞަތު ވެސް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މާސްޓަރސް ހެއްދެވީ ތަފްސީރު، [އިންޓަރޕްރިޓޭޝަން އޮފް ޤުރްއާން] ޢުލޫމުލްޤުރްއާނުން 1993ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވީ 1997ވަނަ އަހަރުއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއަކީ މަދީނާ ޔުނިވަރސިޓީން ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވި ފުރަތަމަ ދިވެހި ޢިލްމުވެރިޔާއެވެ. އެ މަނިކުފާނު ލިޔުއްވި ތީސީސް، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގައި  ވަނީ ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ޗާޕުކޮށް، ލައިބްރަރީތަކުގައްޔާއި، ތަޢުލީމު ދޭ އެކިއެކި މަރުކަޒުތަކުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ފޮތަކަށްވެފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމުން ފުރަތަމަ ހަމަޖެއްސެވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ޝިޢާރުތަކާ ބެހޭ ބައިގެ ޑިރެކްޓަރުކަމުގެ މަޤާމަށެވެ. އެއީ 1999 ނޮވެންބަރު 1 ގައެވެ. ފުރަތަމަ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ މުދީރުގެ މަޤާމުގައެވެ. އެއަށްފަހު، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒު އުފެއްދެވުމާ ގުޅިގެން، އެ ތަނުގެ މުދީރަކަށް 2000ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު ޢައްޔަންކުރެއްވިއެވެ. މަޢުހަދުއްދިރާސާތިލްއިސްލާމިއްޔާގެ މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފަށްޓަވައިފައިވަނީ 2001ވަނަ އަހަރުއެވެ. 2006ވަނަ އަހަރު އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ހޭލުންތެރިކުރުމާ ބެހޭ ބައިގެ އެންމެ އިސް ބޭފުޅަކަށް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ހަމަޖެއްސެވިއެވެ.
[[ފައިލު:Abdul Majeed Abdul Bari signing letter of appointment.jpg|thumb|253x253px|ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ، ވަޒީރުކަމުގެ ހުވައިގެ އިޤްރާރުގައި ސޮއިކުރައްވަނީ]]
މިހާރު ޢަމަލުކުރަމުންގެންދާ [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީ|ޤާނޫނުއަސާސީ]]ގެ ދަށުން އަލަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވެވަޑައިގެންނެވި ރައީސް [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]، 2008ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު އެކުލަވައިލެއްވި ކެބިނެޓްގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރަކީ ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. އޭގެފަހުން، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ޝަރީޢާ އެންޑް ލޯގައި ސީނިއަރ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި 6 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތްކުރައްވައިފައިވެއެވެ. އޭގެއިތުރުން، [[ވިލާ ކޮލެޖު]]ގެ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް 7 އަހަރު ޚިދުމަތް ކުރެއްވިއެވެ. 

[[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގައި ފެށި މާސްޓަރ އޮފް ޝަރީޢާ ކޯހުގެ މުޤައްރަރު އެކުލަވައިލައްވައި، އެ ކޯހުގައި ކިޔަވައިދެއްވިއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ ތެރޭގައި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ|ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ|އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި،  [[ވިލާ ކޮލެޖު|ވިލާ ކޮލެޖާއި]]، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒުގައި ކިޔެވި ދަރިވަރުންނަށް، އެ ދަރިވަރުންގެ ކިޔެވުމުގެ ދާއިރާގައި އެސައިންމަންޓް ހެދުން ފަދަ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދެއްވުމަކީ ވަރަށްބޮޑު އަހަންމިއްޔަތު ކަމެއް ދެއްވައިގެން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅެކެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަކީ، ތަފާތު އެކިއެކި މައުޟޫޢުތަކަށް ފޮތްތައް ލިޔުއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭގެތެރެއިން 6 ފޮތެއް ވަނީ ޝާއިޢުކުރެވިފައެވެ. އޭރު ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒުން ޝާއިޢު ކުރެއްވި [ހިދާޔަތުގެ އަލި] މި ނޫހަށް ޢިލްމީ މަޒުމޫނުތައް ލިޔުއްވިއެވެ. އަދި ތަފާތު އެތައް މައުޟޫޢަކަށް ހުކުރު ޚުޠުބާ ވެސް ހައްދަވައިދެއްވިއެވެ. ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން ޓީ.ވީ އާއި ރޭޑިޔޯ މެދުވެރިކޮށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ތަފާތު ޕުރޮގްރާމްތަކުގައި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީގެ ހަނދާނަށް 2019ވަނަ އަހަރު ވަނީ އިސްލާމްދީނަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ޚިދުމަތް ކުރުމާއި، ދީނީ ޢިލްމު އުނގަންނައިދިނުމުގެ ދާއިރާއިން؛ ޝަރަފުވެރިކަމުގެ ޤައުމީ އިނާމު އަރުވައިފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ އަވަހާރަވީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގައި އޮތް ބައްދަލުވުމަކަށް ވަޑައިގެން އުޅުއްވަނިކޮށް ކުއްލި އާލާސްކަންފުޅެއް ޖެހިވަޑައިގެން، ފަރުވާދެމުން ގެންދަނިކޮށް 2018ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ 22ވަނަ ދުވަހު ޢުމުރުފުޅުން 56 އަހަރުފުޅުގައެވެ. ފަސްދާނުލައިފައިވަނީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގެ [[ކޮޅުނބު|ކޮލަމްބޯ]] 4 ގެ ޖާވައްތަ މުސްލިމް ސަހަރާގައެވެ.

[[ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން]]
[[ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ]]
[[ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރީން]]</text>
      <sha1>q8qlp2msqfapjlyu1s00hldrpv27i2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>137874</id>
      <parentid>137873</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Memberuser</username>
        <id>25611</id>
      </contributor>
      <origin>137874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10955" sha1="2lp8803rqkd6t6usmahn3iv29g75qln" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| death_date          = 22 މޭ 2018 (55 އަހަރުގައި)
| image               = Abdul Majeed Abdul Bari (cropped) 2011.jpg
| death_place         = [[ކޮޅުނބު]], ސްރީލަންކާ
| office              = އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު (މިނިސްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް)
| term_start          = 12 ނޮވެންބަރު 2008
| term_end            = 12 ފެބުރުވަރީ 2012
| name                = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| president           = [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]
| successor           = [[މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު]]
| otherparty          = [[ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ]] (2013–2015)
| party               = [[ޢަދާލަތު ޕާޓީ]] (2005–2013; 2015–2018)
| alma_mater          = އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް [[މަދީނާ]]
| children            = 5
| parents             = ބައްޕާފުޅު: އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީ&lt;br/&gt;މަންމާފުޅު: މަރްޔަމް ވަދީފާ
| caption             = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| birth_date          = 27 އެޕްރީލް 1963
| birth_place         = [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]]، [[ދިވެހިރާއްޖެ]]
}}

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1963ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހުގެ 27ވަނަ ދުވަހު [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]] ކަނީރުމާގެއަށެވެ. އެ މަނިކުފާނުގެ ބައްޕާފުޅަކީ އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. މަންމާފުޅަކީ މަރްޔަމް ވަދީފާއެވެ. 

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވީ، އެ މަނިކުފާނުގެ އުފަން ރަށް [[އައްޑުއަތޮޅު|އައްޑު އަތޮޅު]] [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ހުޅުދޫ]] މަދަރުސާއިންނާއި، އެ އަތޮޅު [[ފޭދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ފޭދޫ]] ސްކޫލުންނެވެ. އެއަށްފަހު، [[މާލެ]] ވަޑައިގެން އީ.ޕީ.އެސް ސްކޫލުން ތައުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. އިތުރަށް ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށް [[ޕާކިސްތާން|ޕާކިސްތާނު]]ގެ ޖާމިޢާ ސަލަފިއްޔާއަށާއި، ޖާމިޢާ ތަޢުލީމާތަށް ވަޑައިގެންނެވީ 1979ވަނަ އަހަރުއެވެ. އޭރު ވެސް ޢަރަބި އިސްލާމީ ތަޢުލީމަށް ލޯބިކުރެއްވި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގެ މަދީނާ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީއަށް ވަދެވަޑައިގަތީ 1982ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޘާނަވީ ތަޢުލީމުން ފެށިގެން ޕީ.އެޗް.ޑީ.އާ ހަމަޔަށް ކިޔަވައިވިދާޅުވީ އެ ޔުނިވަރސިޓީގައެވެ. އެގޮތުން، އެ ޔުނިވަރސިޓީން ދަޢުވާ، އުޞޫލުއްދީން [ތިއޮލޮޖީ] އިން 1989ވަނަ އަހަރު ބެޗްލަރސް ޑިގްރީ ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. ބެޗްލަރސް ޑިގްރީގައި އެ މަނިކުފާނު ޑިސަރޓޭޝަން ލިޔުއްވައިފައިވަނީ [ރާއްޖެ އިސްލާމްވުން] މި މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެފަހުން އެ ޔުނިވަރސިޓީގައި މާސްޓަރސް ހެއްދެވުމުގެ ފުރުޞަތު ވެސް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މާސްޓަރސް ހެއްދެވީ ތަފްސީރު، [އިންޓަރޕްރިޓޭޝަން އޮފް ޤުރްއާން] ޢުލޫމުލްޤުރްއާނުން 1993ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވީ 1997ވަނަ އަހަރުއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއަކީ މަދީނާ ޔުނިވަރސިޓީން ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވި ފުރަތަމަ ދިވެހި ޢިލްމުވެރިޔާއެވެ. އެ މަނިކުފާނު ލިޔުއްވި ތީސީސް، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގައި  ވަނީ ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ޗާޕުކޮށް، ލައިބްރަރީތަކުގައްޔާއި، ތަޢުލީމު ދޭ އެކިއެކި މަރުކަޒުތަކުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ފޮތަކަށްވެފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމުން ފުރަތަމަ ހަމަޖެއްސެވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ޝިޢާރުތަކާ ބެހޭ ބައިގެ ޑިރެކްޓަރުކަމުގެ މަޤާމަށެވެ. އެއީ 1999 ނޮވެންބަރު 1 ގައެވެ. ފުރަތަމަ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ މުދީރުގެ މަޤާމުގައެވެ. އެއަށްފަހު، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒު އުފެއްދެވުމާ ގުޅިގެން، އެ ތަނުގެ މުދީރަކަށް 2000ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު ޢައްޔަންކުރެއްވިއެވެ. މަޢުހަދުއްދިރާސާތިލްއިސްލާމިއްޔާގެ މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފަށްޓަވައިފައިވަނީ 2001ވަނަ އަހަރުއެވެ. 2006ވަނަ އަހަރު އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ހޭލުންތެރިކުރުމާ ބެހޭ ބައިގެ އެންމެ އިސް ބޭފުޅަކަށް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ހަމަޖެއްސެވިއެވެ.
[[ފައިލު:Abdul Majeed Abdul Bari signing letter of appointment.jpg|thumb|253x253px|ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ، ވަޒީރުކަމުގެ ހުވައިގެ އިޤްރާރުގައި ސޮއިކުރައްވަނީ]]
މިހާރު ޢަމަލުކުރަމުންގެންދާ [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީ|ޤާނޫނުއަސާސީ]]ގެ ދަށުން އަލަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވެވަޑައިގެންނެވި ރައީސް [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]، 2008ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު އެކުލަވައިލެއްވި ކެބިނެޓްގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރަކީ ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. އޭގެފަހުން، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ޝަރީޢާ އެންޑް ލޯގައި ސީނިއަރ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި 6 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތްކުރައްވައިފައިވެއެވެ. އޭގެއިތުރުން، [[ވިލާ ކޮލެޖު]]ގެ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް 7 އަހަރު ޚިދުމަތް ކުރެއްވިއެވެ. 

[[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގައި ފެށި މާސްޓަރ އޮފް ޝަރީޢާ ކޯހުގެ މުޤައްރަރު އެކުލަވައިލައްވައި، އެ ކޯހުގައި ކިޔަވައިދެއްވިއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ ތެރޭގައި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ|ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ|އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި،  [[ވިލާ ކޮލެޖު|ވިލާ ކޮލެޖާއި]]، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒުގައި ކިޔެވި ދަރިވަރުންނަށް، އެ ދަރިވަރުންގެ ކިޔެވުމުގެ ދާއިރާގައި އެސައިންމަންޓް ހެދުން ފަދަ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދެއްވުމަކީ ވަރަށްބޮޑު އަހަންމިއްޔަތު ކަމެއް ދެއްވައިގެން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅެކެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަކީ، ތަފާތު އެކިއެކި މައުޟޫޢުތަކަށް ފޮތްތައް ލިޔުއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭގެތެރެއިން 6 ފޮތެއް ވަނީ ޝާއިޢުކުރެވިފައެވެ. އޭރު ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒުން ޝާއިޢު ކުރެއްވި [ހިދާޔަތުގެ އަލި] މި ނޫހަށް ޢިލްމީ މަޒުމޫނުތައް ލިޔުއްވިއެވެ. އަދި ތަފާތު އެތައް މައުޟޫޢަކަށް ހުކުރު ޚުޠުބާ ވެސް ހައްދަވައިދެއްވިއެވެ. ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން ޓީ.ވީ އާއި ރޭޑިޔޯ މެދުވެރިކޮށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ތަފާތު ޕުރޮގްރާމްތަކުގައި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީގެ ހަނދާނަށް 2019ވަނަ އަހަރު ވަނީ އިސްލާމްދީނަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ޚިދުމަތް ކުރުމާއި، ދީނީ ޢިލްމު އުނގަންނައިދިނުމުގެ ދާއިރާއިން؛ ޝަރަފުވެރިކަމުގެ ޤައުމީ އިނާމު އަރުވައިފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ އަވަހާރަވީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގައި އޮތް ބައްދަލުވުމަކަށް ވަޑައިގެން އުޅުއްވަނިކޮށް ކުއްލި އާލާސްކަންފުޅެއް ޖެހިވަޑައިގެން، ފަރުވާދެމުން ގެންދަނިކޮށް 2018ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ 22ވަނަ ދުވަހު ޢުމުރުފުޅުން 56 އަހަރުފުޅުގައެވެ. ފަސްދާނުލައިފައިވަނީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގެ [[ކޮޅުނބު|ކޮލަމްބޯ]] 4 ގެ ޖާވައްތަ މުސްލިމް ސަހަރާގައެވެ.

[[ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން]]
[[ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ]]
[[ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރީން]]</text>
      <sha1>2lp8803rqkd6t6usmahn3iv29g75qln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>137875</id>
      <parentid>137874</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Memberuser</username>
        <id>25611</id>
      </contributor>
      <origin>137875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10989" sha1="6mb1ndgac844ia3fsgaxyllsa4sqd0v" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| death_date          = 22 މޭ 2018 (55 އަހަރުފުޅުގައި)
| image               = Abdul Majeed Abdul Bari (cropped) 2011.jpg
| death_place         = [[ކޮޅުނބު]]، [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]
| office              = އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު (މިނިސްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް)
| term_start          = 12 ނޮވެންބަރު 2008
| term_end            = 12 ފެބުރުވަރީ 2012
| name                = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| president           = [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]
| successor           = [[މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު]]
| otherparty          = [[ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ]] (2013–2015)
| party               = [[ޢަދާލަތު ޕާޓީ]] (2005–2013; 2015–2018)
| alma_mater          = އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް [[މަދީނާ]]
| children            = 5
| parents             = ބައްޕާފުޅު: އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީ&lt;br/&gt;މަންމާފުޅު: މަރްޔަމް ވަދީފާ
| caption             = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| birth_date          = 27 އެޕްރީލް 1963
| birth_place         = [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]]، [[ދިވެހިރާއްޖެ]]
}}

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1963ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހުގެ 27ވަނަ ދުވަހު [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]] ކަނީރުމާގެއަށެވެ. އެ މަނިކުފާނުގެ ބައްޕާފުޅަކީ އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. މަންމާފުޅަކީ މަރްޔަމް ވަދީފާއެވެ. 

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވީ، އެ މަނިކުފާނުގެ އުފަން ރަށް [[އައްޑުއަތޮޅު|އައްޑު އަތޮޅު]] [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ހުޅުދޫ]] މަދަރުސާއިންނާއި، އެ އަތޮޅު [[ފޭދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ފޭދޫ]] ސްކޫލުންނެވެ. އެއަށްފަހު، [[މާލެ]] ވަޑައިގެން އީ.ޕީ.އެސް ސްކޫލުން ތައުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. އިތުރަށް ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށް [[ޕާކިސްތާން|ޕާކިސްތާނު]]ގެ ޖާމިޢާ ސަލަފިއްޔާއަށާއި، ޖާމިޢާ ތަޢުލީމާތަށް ވަޑައިގެންނެވީ 1979ވަނަ އަހަރުއެވެ. އޭރު ވެސް ޢަރަބި އިސްލާމީ ތަޢުލީމަށް ލޯބިކުރެއްވި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގެ މަދީނާ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީއަށް ވަދެވަޑައިގަތީ 1982ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޘާނަވީ ތަޢުލީމުން ފެށިގެން ޕީ.އެޗް.ޑީ.އާ ހަމަޔަށް ކިޔަވައިވިދާޅުވީ އެ ޔުނިވަރސިޓީގައެވެ. އެގޮތުން، އެ ޔުނިވަރސިޓީން ދަޢުވާ، އުޞޫލުއްދީން [ތިއޮލޮޖީ] އިން 1989ވަނަ އަހަރު ބެޗްލަރސް ޑިގްރީ ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. ބެޗްލަރސް ޑިގްރީގައި އެ މަނިކުފާނު ޑިސަރޓޭޝަން ލިޔުއްވައިފައިވަނީ [ރާއްޖެ އިސްލާމްވުން] މި މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެފަހުން އެ ޔުނިވަރސިޓީގައި މާސްޓަރސް ހެއްދެވުމުގެ ފުރުޞަތު ވެސް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މާސްޓަރސް ހެއްދެވީ ތަފްސީރު، [އިންޓަރޕްރިޓޭޝަން އޮފް ޤުރްއާން] ޢުލޫމުލްޤުރްއާނުން 1993ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވީ 1997ވަނަ އަހަރުއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއަކީ މަދީނާ ޔުނިވަރސިޓީން ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވި ފުރަތަމަ ދިވެހި ޢިލްމުވެރިޔާއެވެ. އެ މަނިކުފާނު ލިޔުއްވި ތީސީސް، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގައި  ވަނީ ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ޗާޕުކޮށް، ލައިބްރަރީތަކުގައްޔާއި، ތަޢުލީމު ދޭ އެކިއެކި މަރުކަޒުތަކުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ފޮތަކަށްވެފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމުން ފުރަތަމަ ހަމަޖެއްސެވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ޝިޢާރުތަކާ ބެހޭ ބައިގެ ޑިރެކްޓަރުކަމުގެ މަޤާމަށެވެ. އެއީ 1999 ނޮވެންބަރު 1 ގައެވެ. ފުރަތަމަ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ މުދީރުގެ މަޤާމުގައެވެ. އެއަށްފަހު، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒު އުފެއްދެވުމާ ގުޅިގެން، އެ ތަނުގެ މުދީރަކަށް 2000ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު ޢައްޔަންކުރެއްވިއެވެ. މަޢުހަދުއްދިރާސާތިލްއިސްލާމިއްޔާގެ މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފަށްޓަވައިފައިވަނީ 2001ވަނަ އަހަރުއެވެ. 2006ވަނަ އަހަރު އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ހޭލުންތެރިކުރުމާ ބެހޭ ބައިގެ އެންމެ އިސް ބޭފުޅަކަށް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ހަމަޖެއްސެވިއެވެ.
[[ފައިލު:Abdul Majeed Abdul Bari signing letter of appointment.jpg|thumb|253x253px|ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ، ވަޒީރުކަމުގެ ހުވައިގެ އިޤްރާރުގައި ސޮއިކުރައްވަނީ]]
މިހާރު ޢަމަލުކުރަމުންގެންދާ [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީ|ޤާނޫނުއަސާސީ]]ގެ ދަށުން އަލަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވެވަޑައިގެންނެވި ރައީސް [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]، 2008ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު އެކުލަވައިލެއްވި ކެބިނެޓްގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރަކީ ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. އޭގެފަހުން، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ޝަރީޢާ އެންޑް ލޯގައި ސީނިއަރ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި 6 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތްކުރައްވައިފައިވެއެވެ. އޭގެއިތުރުން، [[ވިލާ ކޮލެޖު]]ގެ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް 7 އަހަރު ޚިދުމަތް ކުރެއްވިއެވެ. 

[[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގައި ފެށި މާސްޓަރ އޮފް ޝަރީޢާ ކޯހުގެ މުޤައްރަރު އެކުލަވައިލައްވައި، އެ ކޯހުގައި ކިޔަވައިދެއްވިއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ ތެރޭގައި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ|ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ|އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި،  [[ވިލާ ކޮލެޖު|ވިލާ ކޮލެޖާއި]]، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒުގައި ކިޔެވި ދަރިވަރުންނަށް، އެ ދަރިވަރުންގެ ކިޔެވުމުގެ ދާއިރާގައި އެސައިންމަންޓް ހެދުން ފަދަ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދެއްވުމަކީ ވަރަށްބޮޑު އަހަންމިއްޔަތު ކަމެއް ދެއްވައިގެން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅެކެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަކީ، ތަފާތު އެކިއެކި މައުޟޫޢުތަކަށް ފޮތްތައް ލިޔުއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭގެތެރެއިން 6 ފޮތެއް ވަނީ ޝާއިޢުކުރެވިފައެވެ. އޭރު ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒުން ޝާއިޢު ކުރެއްވި [ހިދާޔަތުގެ އަލި] މި ނޫހަށް ޢިލްމީ މަޒުމޫނުތައް ލިޔުއްވިއެވެ. އަދި ތަފާތު އެތައް މައުޟޫޢަކަށް ހުކުރު ޚުޠުބާ ވެސް ހައްދަވައިދެއްވިއެވެ. ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން ޓީ.ވީ އާއި ރޭޑިޔޯ މެދުވެރިކޮށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ތަފާތު ޕުރޮގްރާމްތަކުގައި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީގެ ހަނދާނަށް 2019ވަނަ އަހަރު ވަނީ އިސްލާމްދީނަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ޚިދުމަތް ކުރުމާއި، ދީނީ ޢިލްމު އުނގަންނައިދިނުމުގެ ދާއިރާއިން؛ ޝަރަފުވެރިކަމުގެ ޤައުމީ އިނާމު އަރުވައިފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ އަވަހާރަވީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގައި އޮތް ބައްދަލުވުމަކަށް ވަޑައިގެން އުޅުއްވަނިކޮށް ކުއްލި އާލާސްކަންފުޅެއް ޖެހިވަޑައިގެން، ފަރުވާދެމުން ގެންދަނިކޮށް 2018ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ 22ވަނަ ދުވަހު ޢުމުރުފުޅުން 56 އަހަރުފުޅުގައެވެ. ފަސްދާނުލައިފައިވަނީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގެ [[ކޮޅުނބު|ކޮލަމްބޯ]] 4 ގެ ޖާވައްތަ މުސްލިމް ސަހަރާގައެވެ.

[[ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން]]
[[ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ]]
[[ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރީން]]</text>
      <sha1>6mb1ndgac844ia3fsgaxyllsa4sqd0v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>137876</id>
      <parentid>137875</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T13:17:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Memberuser</username>
        <id>25611</id>
      </contributor>
      <origin>137876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10989" sha1="4zs2algy444fb3m1r7nwqbjmjhiamvb" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| death_date          = 22 މޭ 2018 (55 އަހަރުފުޅުގައި)
| image               = Abdul Majeed Abdul Bari (cropped) 2011.jpg
| death_place         = [[ކޮޅުނބު]]، [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]
| office              = އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު (މިނިސްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް)
| term_start          = 12 ނޮވެންބަރު 2008
| term_end            = 12 ފެބުރުވަރީ 2012
| name                = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| president           = [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]
| successor           = [[މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު]]
| otherparty          = [[ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ]] (2013–2015)
| party               = [[ޢަދާލަތު ޕާޓީ]] (2005–2013; 2015–2018)
| alma_mater          = އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް [[މަދީނާ]]
| children            = 5
| parents             = ބައްޕާފުޅު: އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީ&lt;br/&gt;މަންމާފުޅު: މަރްޔަމް ވަދީފާ
| caption             = ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ
| birth_date          = 27 އެޕްރީލް 1963
| birth_place         = [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]]، [[ދިވެހިރާއްޖެ]]
}}

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 1963ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހުގެ 27ވަނަ ދުވަހު [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ސ. ހުޅުދޫ]] ކަނީރުމާގެއަށެވެ. އެ މަނިކުފާނުގެ ބައްޕާފުޅަކީ އައްޝައިޚު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. މަންމާފުޅަކީ މަރްޔަމް ވަދީފާއެވެ. 

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ފުރަތަމަ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވީ، އެ މަނިކުފާނުގެ އުފަން ރަށް [[އައްޑުއަތޮޅު|އައްޑު އަތޮޅު]] [[ހުޅުދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ހުޅުދޫ]] މަދަރުސާއިންނާއި، އެ އަތޮޅު [[ފޭދޫ (އައްޑުއަތޮޅު)|ފޭދޫ]] ސްކޫލުންނެވެ. އެއަށްފަހު، [[މާލެ]] ވަޑައިގެން އީ.ޕީ.އެސް ސްކޫލުން ތައުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. އިތުރަށް ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމަށް [[ޕާކިސްތާން|ޕާކިސްތާނު]]ގެ ޖާމިޢާ ސަލަފިއްޔާއަށާއި، ޖާމިޢާ ތަޢުލީމާތަށް ވަޑައިގެންނެވީ 1979ވަނަ އަހަރުއެވެ. އޭރު ވެސް ޢަރަބި އިސްލާމީ ތަޢުލީމަށް ލޯބިކުރެއްވި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގެ މަދީނާ އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީއަށް ވަދެވަޑައިގަތީ 1982ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޘާނަވީ ތަޢުލީމުން ފެށިގެން ޕީ.އެޗް.ޑީ.އާ ހަމަޔަށް ކިޔަވައިވިދާޅުވީ އެ ޔުނިވަރސިޓީގައެވެ. އެގޮތުން، އެ ޔުނިވަރސިޓީން ދަޢުވާ، އުޞޫލުއްދީން [ތިއޮލޮޖީ] އިން 1989ވަނަ އަހަރު ބެޗްލަރސް ޑިގްރީ ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. ބެޗްލަރސް ޑިގްރީގައި އެ މަނިކުފާނު ޑިސަރޓޭޝަން ލިޔުއްވައިފައިވަނީ [ރާއްޖެ އިސްލާމްވުން] މި މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެފަހުން އެ ޔުނިވަރސިޓީގައި މާސްޓަރސް ހެއްދެވުމުގެ ފުރުޞަތު ވެސް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މާސްޓަރސް ހެއްދެވީ ތަފްސީރު، [އިންޓަރޕްރިޓޭޝަން އޮފް ޤުރްއާން] ޢުލޫމުލްޤުރްއާނުން 1993ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވީ 1997ވަނަ އަހަރުއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއަކީ މަދީނާ ޔުނިވަރސިޓީން ޕީ.އެޗް.ޑީ ޙާޞިލުކުރެއްވި ފުރަތަމަ ދިވެހި ޢިލްމުވެރިޔާއެވެ. އެ މަނިކުފާނު ލިޔުއްވި ތީސީސް، [[ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ|ސަޢޫދީ އަރަބިއްޔާ]]ގައި  ވަނީ ތިން ފަހަރެއްގެ މަތިން ޗާޕުކޮށް، ލައިބްރަރީތަކުގައްޔާއި، ތަޢުލީމު ދޭ އެކިއެކި މަރުކަޒުތަކުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ފޮތަކަށްވެފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ ރާއްޖެ ވަޑައިގަތުމުން ފުރަތަމަ ހަމަޖެއްސެވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ޝިޢާރުތަކާ ބެހޭ ބައިގެ ޑިރެކްޓަރުކަމުގެ މަޤާމަށެވެ. އެއީ 1999 ނޮވެންބަރު 1 ގައެވެ. ފުރަތަމަ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވީ އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ މުދީރުގެ މަޤާމުގައެވެ. އެއަށްފަހު، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒު އުފެއްދެވުމާ ގުޅިގެން، އެ ތަނުގެ މުދީރަކަށް 2000ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު ޢައްޔަންކުރެއްވިއެވެ. މަޢުހަދުއްދިރާސާތިލްއިސްލާމިއްޔާގެ މުދައްރިސެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފަށްޓަވައިފައިވަނީ 2001ވަނަ އަހަރުއެވެ. 2006ވަނަ އަހަރު އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ އެންމެ މަތީ މަޖިލީހުގެ ދީނީ ހޭލުންތެރިކުރުމާ ބެހޭ ބައިގެ އެންމެ އިސް ބޭފުޅަކަށް ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ހަމަޖެއްސެވިއެވެ.
[[ފައިލު:Abdul Majeed Abdul Bari signing letter of appointment.jpg|thumb|253x253px|ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ، ވަޒީރުކަމުގެ ހުވައިގެ އިޤްރާރުގައި ސޮއިކުރައްވަނީ]]
މިހާރު ޢަމަލުކުރަމުންގެންދާ [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނު އަސާސީ|ޤާނޫނުއަސާސީ]]ގެ ދަށުން އަލަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވެވަޑައިގެންނެވި ރައީސް [[މުޙައްމަދު ނަޝީދު]]، 2008ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 11ވަނަ ދުވަހު އެކުލަވައިލެއްވި ކެބިނެޓްގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރަކީ ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީއެވެ. އޭގެފަހުން، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގެ ފެކަލްޓީ އޮފް ޝަރީޢާ އެންޑް ލޯގައި ސީނިއަރ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި 6 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު ޚިދުމަތްކުރައްވައިފައިވެއެވެ. އޭގެއިތުރުން، [[ވިލާ ކޮލެޖު]]ގެ ލެކްޗަރަރއެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް 7 އަހަރު ޚިދުމަތް ކުރެއްވިއެވެ. 

[[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]ގައި ފެށި މާސްޓަރ އޮފް ޝަރީޢާ ކޯހުގެ މުޤައްރަރު އެކުލަވައިލައްވައި، އެ ކޯހުގައި ކިޔަވައިދެއްވިއެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ ތެރޭގައި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ|ޤައުމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި، [[ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ|އިސްލާމީ ޔުނިވަރސިޓީ]]އާއި،  [[ވިލާ ކޮލެޖު|ވިލާ ކޮލެޖާއި]]، ކީރިތި ޤުރްއާނާ ބެހޭ މަރުކަޒުގައި ކިޔެވި ދަރިވަރުންނަށް، އެ ދަރިވަރުންގެ ކިޔެވުމުގެ ދާއިރާގައި އެސައިންމަންޓް ހެދުން ފަދަ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދެއްވުމަކީ ވަރަށްބޮޑު އަހަންމިއްޔަތު ކަމެއް ދެއްވައިގެން ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅެކެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދަކީ، ތަފާތު އެކިއެކި މައުޟޫޢުތަކަށް ފޮތްތައް ލިޔުއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭގެތެރެއިން 6 ފޮތެއް ވަނީ ޝާއިޢުކުރެވިފައެވެ. އޭރު ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހަކު މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒުން ޝާއިޢު ކުރެއްވި [ހިދާޔަތުގެ އަލި] މި ނޫހަށް ޢިލްމީ މަޒުމޫނުތައް ލިޔުއްވިއެވެ. އަދި ތަފާތު އެތައް މައުޟޫޢަކަށް ހުކުރު ޚުޠުބާ ވެސް ހައްދަވައިދެއްވިއެވެ. ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން ޓީ.ވީ އާއި ރޭޑިޔޯ މެދުވެރިކޮށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ތަފާތު ޕުރޮގްރާމްތަކުގައި ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީގެ ހަނދާނަށް 2019ވަނަ އަހަރު ވަނީ އިސްލާމްދީނަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ޚިދުމަތް ކުރުމާއި، ދީނީ ޢިލްމު އުނގަންނައިދިނުމުގެ ދާއިރާއިން؛ ޝަރަފުވެރިކަމުގެ ޤައުމީ އިނާމު އަރުވައިފައެވެ.

ޑރ. ޢަބްދުލްމަޖީދު ޢަބްދުލްބާރީ އަވަހާރަވީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގައި އޮތް ބައްދަލުވުމަކަށް ވަޑައިގެން އުޅުއްވަނިކޮށް ކުއްލި އާލާސްކަންފުޅެއް ޖެހިވަޑައިގެން، ފަރުވާދެމުން ގެންދަނިކޮށް 2018ވަނަ އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ 22ވަނަ ދުވަހު ޢުމުރުފުޅުން 55 އަހަރުފުޅުގައެވެ. ފަސްދާނުލައިފައިވަނީ [[އޮޅުދޫކަރަ|ސްރީލަންކާ]]ގެ [[ކޮޅުނބު|ކޮލަމްބޯ]] 4 ގެ ޖާވައްތަ މުސްލިމް ސަހަރާގައެވެ.

[[ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން]]
[[ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ]]
[[ޤިސްމު:ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރީން]]</text>
      <sha1>4zs2algy444fb3m1r7nwqbjmjhiamvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ހައުލަތު މުޙައްމަދުދީދީ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8691</id>
    <revision>
      <id>137880</id>
      <parentid>130170</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T18:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>21776</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>137880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8930" sha1="7kdp9ss1qao0xgt5dyfbtlm6zljph01" xml:space="preserve">[[Image:Khalutha_didi.jpg|thumb|200px|މުޙައްމަދުދީދީ 2008 ވަނަ އަހަރު]]
ޑރ '''ހައުލަތު މުޙައްމަދުދީދީ''' (އާޒާދުގެ / ޏ.ފުވައްމުލައް )އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީގައި ފޮލިޓިކަލް ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން  ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ހައްދަވާފައިވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. މިހާރު ވެސް ދިރިއުޅުއްވަނީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ މެންޗެސްޓަރ ސިޓީގައެވެ. ޕީއެޗްޑީ ޙާޞިލް ކުރައްވާފައިވަނީ 2003 ން 2007 އަށެވެ. 2004ން ފެށިގެން ހައުލަތު ދިރިއުޅެމުން ގެންދަނީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ މެންޗެސްޓަރ ގައެވެ. އޭނާ އަކީ އިގިރޭސި ވިލާތުގެ ރަށްވެހިކަން ލިބިފައިވާ ފަރާތެއް ވެސް މެއެވެ. ހައުލަތު މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ސެކަންޑަރީ ޓީޗިންގ އެސިސްޓެންޓެއްގެ ގޮތުންނެވެ.

===ތަޢުލީމީ ކާމިޔާބީތައް===
* [[2007]] - ޕީއެޗްޑީ - ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސް އިން - މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީ - އިގިރޭސި ވިލާތް
* [[2001]] - މާސްޓަރސް އިން އެޑިޔުކޭޝަން މެނޭޖްމަންޓް - ލާޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީ - އޮސްޓްރޭލިޔާ 
* [[2000]] - ބެޗްލާރސް އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން ވިތު އޮނަރސް - ލާޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީ - އޮސްޓްރޭލިޔާ 
* [[1999]] - ބެޗްލާރސް އޮފް ޓީޗިންގ ވިތު ޑިސްޓިންކްޝަން - ލާޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީ - އޮސްޓްރޭލިޔާ
* [[1996]] - ޑިޕްލޮމާ އިން މިޑްލް ސްކޫލް ޓީޗިންގ - ފެކަލްޓީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން - މޯލްޑިވްސް ކޮލެޖް ފޮރ ހަޔަ އެޑިޔުކޭޝަން - ދިވެހިރާއްޖެ
* ސާނަވީ ތައުލީމް - މާލޭ އިންގްލިޝް ސްކޫލް - ދިވެހިރާއްޖެ
ޏ. ފުވައްމުލަކު ދަނޑިމަގު އަވަށު އާޒާދުގޭ ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދު ދީދީ އަކީ މިހާރު މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީގައި ބިޒިނަސް ކޮމިޔުނިކޭޝަން ލެކްޗަރަރ އެއްގެ ގޮތުން މަސައްކަތްކުރައްވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. އާއިލާ އާއި އެކު އިގިރޭސިވިލާތުގެ މެންޗެސްޓަރ ސިޓީ ގައި ދުވަސްތައް ހޭދަކުރަމުން ގެންދާ ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދުވަނީ ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސްގެ ދާއިރާއިން 2005 ން 2008 އަށް މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީ ގައި ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައެވެ. ޑރ ހައުލަތު ގެ ފިރިކަލަކީ ޢަބުދުﷲ ސަމީރު އެވެ.

ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދު ތަޢުލީމީ ޙަޔާތް ފެށިގެންއައީ މާލޭ އިންގްލިޝް ސުކޫލުންނެވެ. އާދެ ސާނަވީ ތަޢުލީމު މާލޭ އިންގްލިޝް ސުކޫލުން ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު 1991 ވަނަ އަހަރު އިންސްޓިޓިއުޓް ފޮރ ޓީޗަރ ޓްރޭނިންގ ގައި ސެޓްފިކެޓް އޮފް އިންގްލިޝް ޓީޗިންގ ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ. އޭގެ ފަހުން 1996 ވަނަ އަހަރު ފެކަލްޓީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން ގައި ޑިޕްލޮމާ އިން މިޑްލް ސްކޫލް ޓީޗިންގ ( އިގިރޭސި ބަސް، ސޯޝަލް ސްޓަޑީޒް ) ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ.

1999 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ވިކްޓޯރިޔާގައި ހުންނަ ލާ ޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީގައި ބެޗްލާރސް އޮފް ޓީޗިންގ ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ. މިއީ ޕްރައިމަރީ އަދި ސެކަންޑަރީ އިންގްލިޝް ލޭންގްއޭޖް އަދި ސޯޝިއޮލޮޖީ ޓީޗިިންގ އިން ޑިސްޓިންކްޝަން އާއެކު ފުރިހަމަ ކުރެއްވި ޑުއަލް ޑިގްރީ އެކެވެ. މިކޯހުން ހޯދި ފުރިހަމަ ނަތީޖާ އާއި ގުޅިގެން ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދު ދީދީ އަށް ލާޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީ އިން 2 އެވޯޑެއް ލިބިފައި ވެއެވެ. އެއީ ''ސްޕެޝަލް ކޮމެންޑޭޝަން އެވޯޑް ފޮރ އެކަޑަމިކް އެކްސެލެންސް'' އަދި '' ބެސްޓް ފީމޭލް އިންޓަނޭޝަނަލް ސްޓޫޑެންޓް އެވޯޑް'' އެވެ.

2000 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ލާޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީގައި ސުކޫލް ބޭސްޑް މެނޭޖްމަންޓް އިން ބެޗްލާރސް އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން ''އަޕަރ ފަސްޓް ކްލާސް އޮނަރ'' އާއި އެކު ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ. ހަމަ އެއަހަރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ނޭޝަނަލް ގޯލްޑަން ކީ އޮނަރސް ސޮސައިޓީގެ މެންބަރުކަން ޑރ ޙައުލަތު އަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. 2001 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ލާޓްރޯބް ޔުނިވަސިޓީގައި ޕަބްލިކް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަންގެ ދާއިރާއިން މާސްޓާރސް އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން ފުރިހަމަ ކުރެއްވި އެވެ.

2005 ން 2008 އަށް އިގިރޭސިވިލާތުގެ މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީގައި ޕޮލިޓިކަލް ސައިންސްގެ ރޮނގުން ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދުދީދީ ޑޮކްޓަރ އޮފް ފިލޯސަފީ ޙާޞިލް ކުރެއްވި އެވެ. 2007 ވަނަ އަހަރު ގަވަރނެންސް، ރިޕްރެޒެންޓޭޝަން އެންޑް ޕޮލިސީ (ޖީއާރުޕީ) ރިސާރޗް މެންބަރު ކަން މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީ އިން ލިބިވަޑައިގެންނެވި އެވެ.

ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދު ދީދީގެ އެހެން ކާމިޔާބީތަކަށް ބަލާއިރު 1997 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިޔާ ސަރުކާރުން ދިވެހި ސަރުކާރަށް ދެއްވި ސްކޮލަރޝިޕް ކާމިޔާބު ކުރެއްވުމުގެ އިތުރުން، މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަނުގެ ފަރާތުން އިއުލާންކުރި ސެކަންޑަރީ އެޑިޔުކޭޝަން ޕްރޮޖެކްޓް ސްކޮލަރޝިޕް ކާމިޔާބުކުރުން ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ. އަދި ވިލާ ފައުންޑޭޝަން ގެ ފަރާތުން ޕީއެޗްޑީ ހެދުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައި ވެއެވެ.

ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދު ދީދީގެ މަސައްކަތު ތަޖުރިބާއަށް ބަލާއިރު 1990 ން 2004 ވަނަ އަހަރާއި ދެމެދު ރާއްޖޭގެ ސުކޫލްތަކުގައި މެދުމަދަރުސީ އިގިރޭސި އަދި ސޯޝަލް ސްޓަޑީޒް ކިޔަވައި ދިނުމުގެ އިތުރުން ، ސާނަވީ ގްރޭޑް ތަކަށް އިގިރޭސި ބަސް އުގަންނައި ދީފައި ވެއެވެ. އަދި ސުކޫލް ބޯޑްގެ މެންބަރުކަމާއި، އިގިރޭސި ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ހެޑްކަން ކޮށްފައި ވެއެވެ.

2000 ވަނަ އަހަރު އޮސްޓްރޭލިޔާގެ ބެންޑިގޯ ސީނިއަރ ސެކަންޑަރީ ސްކޫލްގައި ހިސްޓްރީ ރިސޯސް ޓީޗަރެއްގެ މަގާމް ފުރުއްވާފައި ވެއެވެ. 2004 ން 2009 އަށް އިގިރޭސި ވިލާތުގެ މެންޗެސްޓަރ ސިޓީގެ ހައި ސްޓްރީޓް ގައި ހުންނަ މާރކްސް އެންޑް ސްޕެންސަރ ގެ ސޭލްސް އެޑްވައިޒަރ އަދި ޓީމް ކޯޑިނޭޓަރެއްގެ ގޮތުން މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. 2005 ވަނަ އަހަރު ޓީޗިންގ އެސިސްޓެންޓް ޓްރޭނީ އެއްގެ ގޮތުން މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަދި މިހާރު 2009 ވަނަ އަހަރު ޑރ ޙައުލަތު މުޙައްމަދު ދީދީ މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ބިޒިނަސް ކޮމިޔުނިކޭޝަން ލެކްޗަރަރ އެއްގެ ގޮތުން މެންޗެސްޓަރ ޔުނިވަސިޓީގައެވެ.

== އިތުރު ފާލަންތައް ==
*[https://web.archive.org/web/20231112194631/https://www.nbcnews.com/?more=About ޙައުލަތުގެ ޕްރޮފައިލް]

[[ޤިސްމު:ޕީއެޗްޑީ ހަދާފައިވާ ދިވެހިން]]
[[ޤިސްމު:ޙަޔާތުނާމާ]]</text>
      <sha1>7kdp9ss1qao0xgt5dyfbtlm6zljph01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>މެމްބަރުގެ ވާހަކަ:Revi C.</title>
    <ns>3</ns>
    <id>12197</id>
    <revision>
      <id>137877</id>
      <parentid>137867</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pathoschild</username>
        <id>302</id>
      </contributor>
      <comment>global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])</comment>
      <origin>137877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1122" sha1="5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8" xml:space="preserve">__NOINDEX__&lt;div class=&quot;mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!&lt;/span&gt;]]

'''&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt; BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX &lt;/span&gt;''(Script)''&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.&lt;/span&gt;'''

Instead, please leave your message following site:
&lt;br /&gt;
[[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff &lt;!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there)
&lt;br /&gt;
[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...)

Messages left on this page may be reverted or moved without any response.&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>މެމްބަރުގެ ވާހަކަ:-revi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>16140</id>
    <redirect title="މެމްބަރުގެ ވާހަކަ:Revi C." />
    <revision>
      <id>137879</id>
      <parentid>135558</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T15:34:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pathoschild</username>
        <id>302</id>
      </contributor>
      <comment>global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])</comment>
      <origin>137879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o" xml:space="preserve">#REDIRECT [[User talk:Revi C.]]</text>
      <sha1>o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>މެމްބަރު:-revi</title>
    <ns>2</ns>
    <id>16141</id>
    <redirect title="މެމްބަރު:Revi C." />
    <revision>
      <id>137878</id>
      <parentid>135559</parentid>
      <timestamp>2026-08-02T14:54:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pathoschild</username>
        <id>302</id>
      </contributor>
      <comment>global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])</comment>
      <origin>137878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut" xml:space="preserve">#REDIRECT [[User:Revi C.]]</text>
      <sha1>88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>