ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="dz">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>dzwiki</dbname>
    <base>https://dz.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Special</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talk</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">User</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">User talk</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talk</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">File</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">File talk</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talk</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Template</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Template talk</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Help talk</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Category</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Category talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2242</id>
    <revision>
      <id>40138</id>
      <parentid>38546</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T20:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47613-61</username>
        <id>13934</id>
      </contributor>
      <comment>/* འབྲེལ་མཐུད */</comment>
      <origin>40138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25634" sha1="26rlfr201lzs5hh6d46c8bn1ioxvk84" xml:space="preserve">[[File:Shabdrung rubin.png|thumb|right|200px|ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ]]
[[ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།]] (1594-1651)

༈ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད།

ལོ་བསྟར་རང་ཟླ་༣ པའི་ཚེས་བཅུའི་དུས་བཟང་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་ཞབས་དྲུང་སྐུ་མཆོད་ཟེར་ བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ལུ་ སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ལས་ སྨོན་ལམ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་ནི་དང་འདྲེས་ཏེ་ སླབ་སྲོལ་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ།

གཏམ་ཐག་ཐུང་ན་ཉན་གོ་བདེ། །
ཡབ་ཐག་ཐུང་ན་བཞོན་གོ་བདེ། །

ཟེར་བཅུད་བསྡུ་སྟེ་ཞུ་བ་ཅིན་ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ར་ལུང་འབྲུག་པའི་གདུང་རབས་འཛིན་མཁན་ ཡབ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་གདུང་བརྒྱུད་པ་རྗེ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་ ཡུམ་མཁའ་འགྲོའི་རིགས་བཟང་བསོད་ནམས་དཔལ་གྱི་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ འབྲུག་བྱང་ཆུབ་གླིང་གི་གཞིས་ཀ་མགར་གྲོང་ལུ་ སྤྱི་ལོ་༡༥༩༤ རབ་བྱུང་༡༠པའི་ གནམ་ལོ་ཤིང་རྟ་ ཟླཝ་༡༡པའི་ཚེས་༡༡་ རེས་གཟའ་མིག་དམར་ སྐར་མ་ཐ་སྐར་འཛོམས་པའི་ གྲུབ་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་དང་བསྟུན་ ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་གི་གཟུགས་སྔགས་དང་བཅས་སྐུ་འཁྲུངས། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་མཆོག་ ཡབ་མེས་ཀྱི་མཚན་ལས་གྲས་ཏེ་མི་ཕམ་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཟེར་ མཚན་ཡང་དེ་སྦེ་གསོལ་གནང་ནུག །

གདུང་རབས་དང་སྐུ་འཕྲེང་འཁྲུངས་རབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུམ་གྱི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞུ་ན། བདེ་ལྡན་སྣང་མཐའི་སྤྱན་སྔ་ལུ་ འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག ། ཤམྦྷ་ལའི་སེང་ཁྲི་གུ་ རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོ། ལྷ་ལྡན་ཡུལ་དུ་ ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ན་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་ཏ་པ། གཉལ་སྨད་སྙི་བའི་རིགས་སུ་ཆོས་རྗེ་བདག་པོ་ལྷ་རྗེ། མྱང་སྟོད་རྒྱའི་གྲོང་ན་འགྲོ་མགོན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། མངོན་དགའི་ཞིང་དུ་སྣང་བ་རྡུལ་བྲལ་སེམས་དཔའ། གངས་ཅན་ཕུལ་ལ་ཧ་རི་ལུ་རྒྱལ་དབང་ཀུན་དགའ་དཔལ་འབྱོར། བྱ་ཡུལ་གོང་མའི་སྲས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཀོང་པོའི་ཡུལ་དུ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ་བཅས་པའི་སྐུ་ཕྲེང་ནོར་བུའི་དངོས་གྲུབ་གཡོ་མེད་རིམ་སྒྲིམ་བཟུམ་སྦེ་བྱོན་པའི་མཐའ་མ། ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་མངའ་བདག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྦེ་འབྱོན། ཀུན་མཁྱེན་འཁྲུངས་རབས་ལས།

སྔོན་བྱོན་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་གཞི།།
མ་བྱོན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་པ།།
ད་ལྟའི་སྐྱོབ་པ་དག་དང་དབྱེར་མེད་པའི།།
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་པད་བརྟན་གྱུར་ཅིག།

ཅེས་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་གསལ་ཏོག་ཏོ་བསྟན་ནུག ། དགུང་གྲངས་བཞི་ལྔ་ཙམ་ལས་ བྲི་ལྷག་མཁྱེན་པ་མ་ཚད་ ཐུགས་དམ་ལྗགས་བཟླས་ཚུ་ཡང་ རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་མཛད། དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ལུ་ མི་ཕམ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྤྱན་སྔ་ལས་ གཙུག་ཕུད་ཕུལ་ཏེ་ དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། ཀུན་མཁྱེན་འབྲུག་པའི་ལུང་གིས་བསྔགས་དོ་བཟུམ་སྦེ་ར་ ངག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཟེར་བའི་ མཚན་གྱི་ཅོད་པན་བཅིངས་གནང་ནུག ། དེ་ལས་བཟུང་ཡབ་མེས་གཉིས་དང་ ཡོངས་འཛིན་ལྷ་དབང་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ལས། ཐུན་མོང་ཐུན་མིན་གྱི་གཞུང་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་བཤད་པ་དང་ སྨིན་གྲོལ་གདམས་པའི་བདུད་རྩི་ཚུ་བཞེས། ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཐུན་མིན་གྱི་སྐོར། ལྟ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། སྒོམ་པ་བསྲེ་འཕོ་ཆོས་དྲུག སྤྱོད་པ་རོ་སྙོམས་སྐོར་དྲུག འབྲས་བུ་རྟེན་འབྲེལ་རབས་བདུན། ཀུན་ལ་གཅེས་པ་ལམ་བཟང་བླ་མ་སྒྲུབ་པའི་གདམས་པའི་གཞུང་ཤིང་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ གསན་ལོ་ཙམ་མེན་པར་རབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སད་ མཁྱེན་རབ་ཀྱི་པདྨོ་རྒྱས་ནུག །

རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་སྦེ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལས་རང་ སྐུ་གོང་མ་ཀུན་མཁྱེན་པད་མ་དཀར་པོའི་མཛད་ཚུལ་ཚུ་ གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཁྱེན་གསལ་ཆེ་རུང་། སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ ཆ་བཞག་མ་བཏུབ་པར་ འབྲུགཔ་ནང་དོགས་རྩོད་གཞི་ལུ་འགྱུར་བཅུག ། ནང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་བསུན་ཏེ་འབད་རུང་ རྗེ་མི་ཕམ་ཆོས་རྒྱལ་དང་ ཡབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ གཞན་བླ་སློབ་དང་ ཆེ་མཐོའི་དཔོན་ཁག་ཚུ་འཛོམས་ཐོགས་ལས་ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ དགུང་ལོ་༡༣ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༠༦ གནམ་ལོ་མེ་རྟ་ལོར་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་གོང་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ འབྲུག་ར་ལུང་གི་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔ་གིས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕངས་མཐོན་པོ་གུ་ གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟེ་ རྗེ་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཕྱག་མཚན་ཕྱག་ལུ་ཕུལ་ཏེ་ འབྲུག་པ་དཀར་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་ལུ་ རྟེན་འབྲེལ་རྒྱས་ཤིང་རྒྱསཔ་རྩིས་ཐོགས་ལས་ཞབས་པད་བཀོད་ མངའ་གསོལ་མཛད་ནུག ། དེ་ལས་འབདན་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་འཇིགས་མེད་གྲགས་པའི་སྡེ་ཟེར་བའི་ མཚན་གྱི་དར་དཔྱངས་ལྷུགས་པར་གསོལ་གནང་ནུག །

སྐྱབས་མགོན་དམ་པ་དགུང་ལོ་༢༣ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༡༦ གནམ་ལོ་མེ་འབྲུག་ལོར་ ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཙན་དན་ནགས་མོའི་ལྗོངས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། སྤྱིར་ལྟར་སྣང་དུ་ འབྲུག་པ་ནང་ཕན་ཚུན་གྱི་རྩོད་གཞི་དང་ གཙང་པའི་སྡེ་འཁྲུག་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་སྣང་རུང་ དོན་ལུ་ཆོས་རྗེ་གཙང་པའི་ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་དུས་ལུ་བབས། སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ། དམ་ཅན་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྟོངས་གྲོགས་མཛད་དེ་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོས་ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་གདུལ་བྱའི་ཞིང་དུ་ཕུལ་བའི་ཉེར་ལེན། ལྷོ་མོན་ཁ་བཞིའི་མི་སེར་སྤྱི་མཐུན་ཁ་རྗེ་བསོད་ནམས།

ལྷག་པར་དུ་ཨྱོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ལུང་སྟག་ཤམ་དགོངས་འདུས་ཁོག་དབུབ་ལས།
ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་རང་འོད་འབྲུག་གི་མཚན༔
ངག་གི་མིང་ཅན་ལྷོ་རོང་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་༔
ཞེས་དང་།

ངག་གི་མིང་ཅན་དྲག་སྔགས་གྲུབ་པ་འདིས༔
མོན་ཁྲི་བཟུང་ནས་བོད་འབྲུག་གསོས་སུ་འགྱུར༔
ཞེས་དང་།

བདུད་འདུལ་གཏེར་ལུང་ལས།
ནཱ་རོའི་སྤྲུལ་པ་ངག་གི་མིང་ཅན་འབྱུང་༔
ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་འགྲོ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད༔

ཟེར་ལུང་བསྟན་པའི་གཏེར་ལུང་ཚུ་ལས་ ལན་གཅིག་མེན་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྔགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུས་སུ་བབས་པ་ལས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལྷོ་ཁྲིམས་མེད་ས་ཁྲིམས་དང་ རྫ་ལུང་མེད་ས་ལུང་བཏགས་ཏེ་ དེ་ལས་རྫོང་གཞིས་ཁག་མང་རབས་ཅིག་བཞེངས་གནངམ་མ་ཚད་ ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བསྟན་སྲིད་གཅིག་གིས་ ལྷོ་མོན་ཡོངས་རྫོགས་ལུ་དབང་བསྒྱུར་བའི་གཞུང་འདི་ལུ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར་བའི་ནད་དོན་དེ་ཡང་ དེ་ལས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་ནུག།

ཨྱོན་ཆེན་པོས།
བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ༔
གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་འབྱུང་༔
ཞེས་དང་།

མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ལས།
འཁོར་བའི་བདུད་རྣམས་འཇོམས་པ་པོ།།
རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེ།།

སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཞབས་ལས་ རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཚད་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མཛད་ནི་དང་ ཆོས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་ ཆོས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་རྗེ་མཁནམ་གྱིས་མཛད་དགོ་པའི་བདག་རྐྱེན་གནང་སྟེ་འབད་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ལུ་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཚུ་ ལྷན་རྒྱས་དཔོན་ཁག་ཚུ་འཛོམས་ཏེ་གསུང་གྲོས་གནང་ཞིནམ་ལས་ གཞུང་སྡེ་སྲིད་ལུ་སྙན་འབུལ་ཞུ་སྟེ་ ཐག་བཅད་དགོཔ་མ་ཚད་ གཞུང་ལྷན་རྒྱས་དང་ཆེ་མཐོའི་གོ་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ཚུ་ མ་བཏུབ་བཏུབ་སྦེ་བཟོ་གནང་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ལྷ་ཡུལ་ས་ཁར་བབ་བབ་བཟུམ་སྦེ་བཟོ་གནང་ནུག །

སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་འགྲོ་དོན་མཛད་བྱ་མཇུག་བཟུམ་ཅི་ སྐུ་མཐའ་མའི་མཛད་པ་ཨིན། དེ་ཡང་ཨུ་རྒྱན་མཧཱ་གུ་རུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་མཆོག་གིས་ སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ རིམ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་ལུ་བཞུགས་པ་ཅིན་ དམག་མཐའ་མཇུག་ལས་བཟློག་སྟེ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གོང་དུ་འཕེལ་འོང་ཟེར་བའི་ལུང་གིས་བསྐུལ། དཔལ་མགོན་ལྕམ་དྲལ་ཆོས་སྲུང་དྲེགས་པ་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཡང་ དེ་བཟུམ་གྱི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་བརྟེན་ ཐུགས་དམ་ལུ་བཞུགས་དགོཔ་ངེས་བརྟན་ཨིནམ་དགོངས་ཏེ། དགུང་ལོ་༥༨ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༥༡ དང་རབ་བྱུང་༡༡ པའི་ལྕགས་ཡོས་ ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཡར་ངོ་ཚེས་བཅུའི་དུས་ཆེན་ལུ། བདག་ཅག་གི་སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ཐུགས་དམ་ལུ་བཞུགས་ནམ་དུས་ཞལ་སྔ་ནས། ད་རེས་ཁམས་ཅིག་ཕྱི་ནང་གི་བཀའ་བློན་ལས་འཛིན་རྣམས་དང༌། གྲྭ་ཚང་གི་གནས་བརྟན་དབུ་མཛད་ཆོས་ཁྲིམས་སོགས་ རྒན་གཞོན་སྐུ་བགྲེས་ཚུ་དང༌། གྲྭ་པ་དམངས་མང་སོགས་ སྤྱི་སྒེར་ཐམས་ཅད་ལུ་ ངེའི་ངོ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཅིག་གྲོས་བསྟུན་འབད་དགོཔ་ཨིན་རུང་ ཁམས་མ་དྭངས་བ་ལས་ དབུ་མཛད་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་ལུ་ དེ་ལུགས་བཀོད་རྒྱ་ ཀུན་ལུ་ཁྱབ་དགོ་ཟེར་ བསྟན་པའི་བྱ་བ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ལུ་ བསླབ་སྟོན་ཞིབ་དཔྱད་ཀྱི་བཅད་དོན་རྒྱས་དགོཔ་དང༌། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཐའ་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་ཞིབ་ཞིབ་བསྩལ་སྟེ་ སྐུ་མཚམས་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལུ་རིམ་གྱིས་བཞུགས་ནུག །

དེ་ལས་ཚུར་ལོ་ངོ་མང་རབས་ཅིག་ སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མཚམས་བཞུགས་པའི་ཚུལ་སྦེ་ དགོངས་རྫོགས་མ་སྒྲུབ་རུང་ རྒྱལ་སྲས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་འབྱོན་དགོ་པའི་གསོལཝ་བཏབ་ད་ ཐུགས་དམ་གྲོས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ ལོ་བསྟར་ཟླཝ་༣ པའི་ཚེས་༡༠ ལུ་ སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད་བཟུང་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག ། ཧེ་མའི་སྐབས་ཅིག་ལུ་ སྐུ་མཆོད་ཉིནམ་གསུམ་ར་ཨིན་རུང་། མཁན་རབས་༦༩ པ་སྐྱབས་རྗེ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན་མཆོག་གི་སྐུ་ཐོག་ལུ་ ཉིན་གྲངས་ཡར་སེང་གནང་སྟེ་ ད་རེས་སྐུ་མཆོད་ཟླཝ་༣ པའི་ཚེས་༡༥ ཚུན་ སྔར་ལས་རྒྱས་རྒྱས་སྦེ་བཟུང་སྲོལ་ཡོད། ལགས་སོ།།

== འབྲེལ་གཏུགས ==
* མཛད་པ་པོ: [[གཙང་མཁན་ཆེན|གཙང་མཁན་ཆེན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་]] (1610-1684); མིང: དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས། 
* མཛད་པ་པོ: [[རྗེ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན]] (1926-1997) (འབྲུག་རྗེ་མཁན་པོ 69); མིང: དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་གདུལ་ཞིང་ལྷོ་ཕྱོགས་ནགས་མོའི་ལྗོངས་ཆོས་འབྱུང་བློ་གསར་རྣ་བའི་རྒྱན། (ལྷོ་ཡི་ཆོས་འབྱུང་བློ་གསར་རྣ་རྒྱན།). 
* མཛད་པ་པོ: [[སློབ་དཔོན་པདྨ་ཚེ་དབང]] (b. ); མིང: འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབས། འབྲུག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།. [ISBN 99936-631-2-3] p.120-192 
* མཛད་པ་པོ: [[དྲུང་ཆེན་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ]]་ (b. ) ; མིང: དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར། [ISBN ???] 
* མཛད་པ་པོ: Ardussi, John ; མིང: [https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/pdf/JBS_11_02.pdf Formation of the State of Bhutan ('Brug gzhung) in the 17th Century and its Tibetan Antecedents] ''in'' [http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/index.php Journal of Bhutan Studies], Vol 11 2004, [https://web.archive.org/web/20070408180318/http://www.bhutanstudies.org.bt/ Centre for Bhutan Studies], Thimphu. [https://web.archive.org/web/20081031105036/http://www.thdl.org/texts/reprints/jbs/JBS_11_02.pdf],[https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.bhutanstudies.org.bt/admin/pubFiles/v11-2.pdf], [https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/pdf/JBS_11_02.pdf] - དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ&lt;br /&gt;
* མཛད་པ་པོ: Sewala Trulku Ngawang Pekar; མིང:[http://www.bhutanstudies.org.bt/admin/pubFiles/mono-zsbdrung.pdf The Introductory Biography of the Hereditary Prince Incarnation (The First Zhabdrung, Ngawang Namgyel)] - དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ 2004.

== འབྲེལ་མཐུད ==
* [http://rywiki.tsadra.org/index.php/Shabdrung_Ngawang_Namgyal ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - རང་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་ཝི་ཀི&lt;br /&gt;
* [http://www.bhutan.ethno-museum.ac.at/ahtcde00/c-viex/j-02/start.html ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - འབྲུག་ གངས་ལྡན་ལྷའི་ གཞལ་ཁང་གི་ འགྲེམ་སྟོན།&lt;br /&gt;
* [http://tbrc.org/link?RID=P509 TBRC P509 ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོཊ་ལྟེ་གནས&lt;br /&gt;
* [http://www.himalayanart.org/search/set.cfm?setID=1138 ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] 
* [https://orefinder.io/ minecraft ore]

{{stub}}

[[Category:མི་མང་ : ནང་པ]]
[[Category:མི་མང་ : འབྲུག་མི]]
[[Category:བླ་མ།]]</text>
      <sha1>26rlfr201lzs5hh6d46c8bn1ioxvk84</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>40139</id>
      <parentid>40138</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T23:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>An empty bliss beyond</username>
        <id>13935</id>
      </contributor>
      <comment>Undid revision [[Special:Diff/40138|40138]] by [[Special:Contributions/~2026-47613-61|~2026-47613-61]] ([[User talk:~2026-47613-61|talk]]) cross-wiki spam</comment>
      <origin>40139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25699" sha1="4hpgk8rmcjbhkmc2z2krvkoxl71fq0k" xml:space="preserve">[[File:Shabdrung rubin.png|thumb|right|200px|ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ]]
[[ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།]] (1594-1651)

༈ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད།

ལོ་བསྟར་རང་ཟླ་༣ པའི་ཚེས་བཅུའི་དུས་བཟང་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་ཞབས་དྲུང་སྐུ་མཆོད་ཟེར་ བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ལུ་ སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ལས་ སྨོན་ལམ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་ནི་དང་འདྲེས་ཏེ་ སླབ་སྲོལ་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ།

གཏམ་ཐག་ཐུང་ན་ཉན་གོ་བདེ། །
ཡབ་ཐག་ཐུང་ན་བཞོན་གོ་བདེ། །

ཟེར་བཅུད་བསྡུ་སྟེ་ཞུ་བ་ཅིན་ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ར་ལུང་འབྲུག་པའི་གདུང་རབས་འཛིན་མཁན་ ཡབ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་གདུང་བརྒྱུད་པ་རྗེ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་ ཡུམ་མཁའ་འགྲོའི་རིགས་བཟང་བསོད་ནམས་དཔལ་གྱི་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ འབྲུག་བྱང་ཆུབ་གླིང་གི་གཞིས་ཀ་མགར་གྲོང་ལུ་ སྤྱི་ལོ་༡༥༩༤ རབ་བྱུང་༡༠པའི་ གནམ་ལོ་ཤིང་རྟ་ ཟླཝ་༡༡པའི་ཚེས་༡༡་ རེས་གཟའ་མིག་དམར་ སྐར་མ་ཐ་སྐར་འཛོམས་པའི་ གྲུབ་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་དང་བསྟུན་ ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་གི་གཟུགས་སྔགས་དང་བཅས་སྐུ་འཁྲུངས། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་མཆོག་ ཡབ་མེས་ཀྱི་མཚན་ལས་གྲས་ཏེ་མི་ཕམ་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཟེར་ མཚན་ཡང་དེ་སྦེ་གསོལ་གནང་ནུག །

གདུང་རབས་དང་སྐུ་འཕྲེང་འཁྲུངས་རབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུམ་གྱི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞུ་ན། བདེ་ལྡན་སྣང་མཐའི་སྤྱན་སྔ་ལུ་ འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག ། ཤམྦྷ་ལའི་སེང་ཁྲི་གུ་ རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོ། ལྷ་ལྡན་ཡུལ་དུ་ ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ན་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་ཏ་པ། གཉལ་སྨད་སྙི་བའི་རིགས་སུ་ཆོས་རྗེ་བདག་པོ་ལྷ་རྗེ། མྱང་སྟོད་རྒྱའི་གྲོང་ན་འགྲོ་མགོན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། མངོན་དགའི་ཞིང་དུ་སྣང་བ་རྡུལ་བྲལ་སེམས་དཔའ། གངས་ཅན་ཕུལ་ལ་ཧ་རི་ལུ་རྒྱལ་དབང་ཀུན་དགའ་དཔལ་འབྱོར། བྱ་ཡུལ་གོང་མའི་སྲས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཀོང་པོའི་ཡུལ་དུ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ་བཅས་པའི་སྐུ་ཕྲེང་ནོར་བུའི་དངོས་གྲུབ་གཡོ་མེད་རིམ་སྒྲིམ་བཟུམ་སྦེ་བྱོན་པའི་མཐའ་མ། ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་མངའ་བདག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྦེ་འབྱོན། ཀུན་མཁྱེན་འཁྲུངས་རབས་ལས།

སྔོན་བྱོན་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་གཞི།།
མ་བྱོན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་པ།།
ད་ལྟའི་སྐྱོབ་པ་དག་དང་དབྱེར་མེད་པའི།།
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་པད་བརྟན་གྱུར་ཅིག།

ཅེས་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་གསལ་ཏོག་ཏོ་བསྟན་ནུག ། དགུང་གྲངས་བཞི་ལྔ་ཙམ་ལས་ བྲི་ལྷག་མཁྱེན་པ་མ་ཚད་ ཐུགས་དམ་ལྗགས་བཟླས་ཚུ་ཡང་ རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་མཛད། དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ལུ་ མི་ཕམ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྤྱན་སྔ་ལས་ གཙུག་ཕུད་ཕུལ་ཏེ་ དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། ཀུན་མཁྱེན་འབྲུག་པའི་ལུང་གིས་བསྔགས་དོ་བཟུམ་སྦེ་ར་ ངག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཟེར་བའི་ མཚན་གྱི་ཅོད་པན་བཅིངས་གནང་ནུག ། དེ་ལས་བཟུང་ཡབ་མེས་གཉིས་དང་ ཡོངས་འཛིན་ལྷ་དབང་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ལས། ཐུན་མོང་ཐུན་མིན་གྱི་གཞུང་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་བཤད་པ་དང་ སྨིན་གྲོལ་གདམས་པའི་བདུད་རྩི་ཚུ་བཞེས། ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཐུན་མིན་གྱི་སྐོར། ལྟ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། སྒོམ་པ་བསྲེ་འཕོ་ཆོས་དྲུག སྤྱོད་པ་རོ་སྙོམས་སྐོར་དྲུག འབྲས་བུ་རྟེན་འབྲེལ་རབས་བདུན། ཀུན་ལ་གཅེས་པ་ལམ་བཟང་བླ་མ་སྒྲུབ་པའི་གདམས་པའི་གཞུང་ཤིང་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ གསན་ལོ་ཙམ་མེན་པར་རབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སད་ མཁྱེན་རབ་ཀྱི་པདྨོ་རྒྱས་ནུག །

རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་སྦེ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལས་རང་ སྐུ་གོང་མ་ཀུན་མཁྱེན་པད་མ་དཀར་པོའི་མཛད་ཚུལ་ཚུ་ གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཁྱེན་གསལ་ཆེ་རུང་། སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ ཆ་བཞག་མ་བཏུབ་པར་ འབྲུགཔ་ནང་དོགས་རྩོད་གཞི་ལུ་འགྱུར་བཅུག ། ནང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་བསུན་ཏེ་འབད་རུང་ རྗེ་མི་ཕམ་ཆོས་རྒྱལ་དང་ ཡབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ གཞན་བླ་སློབ་དང་ ཆེ་མཐོའི་དཔོན་ཁག་ཚུ་འཛོམས་ཐོགས་ལས་ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ དགུང་ལོ་༡༣ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༠༦ གནམ་ལོ་མེ་རྟ་ལོར་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་གོང་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ འབྲུག་ར་ལུང་གི་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔ་གིས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕངས་མཐོན་པོ་གུ་ གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟེ་ རྗེ་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཕྱག་མཚན་ཕྱག་ལུ་ཕུལ་ཏེ་ འབྲུག་པ་དཀར་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་ལུ་ རྟེན་འབྲེལ་རྒྱས་ཤིང་རྒྱསཔ་རྩིས་ཐོགས་ལས་ཞབས་པད་བཀོད་ མངའ་གསོལ་མཛད་ནུག ། དེ་ལས་འབདན་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་འཇིགས་མེད་གྲགས་པའི་སྡེ་ཟེར་བའི་ མཚན་གྱི་དར་དཔྱངས་ལྷུགས་པར་གསོལ་གནང་ནུག །

སྐྱབས་མགོན་དམ་པ་དགུང་ལོ་༢༣ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༡༦ གནམ་ལོ་མེ་འབྲུག་ལོར་ ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཙན་དན་ནགས་མོའི་ལྗོངས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། སྤྱིར་ལྟར་སྣང་དུ་ འབྲུག་པ་ནང་ཕན་ཚུན་གྱི་རྩོད་གཞི་དང་ གཙང་པའི་སྡེ་འཁྲུག་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་སྣང་རུང་ དོན་ལུ་ཆོས་རྗེ་གཙང་པའི་ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་དུས་ལུ་བབས། སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ། དམ་ཅན་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྟོངས་གྲོགས་མཛད་དེ་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོས་ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་གདུལ་བྱའི་ཞིང་དུ་ཕུལ་བའི་ཉེར་ལེན། ལྷོ་མོན་ཁ་བཞིའི་མི་སེར་སྤྱི་མཐུན་ཁ་རྗེ་བསོད་ནམས།

ལྷག་པར་དུ་ཨྱོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ལུང་སྟག་ཤམ་དགོངས་འདུས་ཁོག་དབུབ་ལས།
ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་རང་འོད་འབྲུག་གི་མཚན༔
ངག་གི་མིང་ཅན་ལྷོ་རོང་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་༔
ཞེས་དང་།

ངག་གི་མིང་ཅན་དྲག་སྔགས་གྲུབ་པ་འདིས༔
མོན་ཁྲི་བཟུང་ནས་བོད་འབྲུག་གསོས་སུ་འགྱུར༔
ཞེས་དང་།

བདུད་འདུལ་གཏེར་ལུང་ལས།
ནཱ་རོའི་སྤྲུལ་པ་ངག་གི་མིང་ཅན་འབྱུང་༔
ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་འགྲོ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད༔

ཟེར་ལུང་བསྟན་པའི་གཏེར་ལུང་ཚུ་ལས་ ལན་གཅིག་མེན་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྔགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུས་སུ་བབས་པ་ལས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལྷོ་ཁྲིམས་མེད་ས་ཁྲིམས་དང་ རྫ་ལུང་མེད་ས་ལུང་བཏགས་ཏེ་ དེ་ལས་རྫོང་གཞིས་ཁག་མང་རབས་ཅིག་བཞེངས་གནངམ་མ་ཚད་ ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བསྟན་སྲིད་གཅིག་གིས་ ལྷོ་མོན་ཡོངས་རྫོགས་ལུ་དབང་བསྒྱུར་བའི་གཞུང་འདི་ལུ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར་བའི་ནད་དོན་དེ་ཡང་ དེ་ལས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་ནུག།

ཨྱོན་ཆེན་པོས།
བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ༔
གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་འབྱུང་༔
ཞེས་དང་།

མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ལས།
འཁོར་བའི་བདུད་རྣམས་འཇོམས་པ་པོ།།
རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེ།།

སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཞབས་ལས་ རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཚད་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མཛད་ནི་དང་ ཆོས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་ ཆོས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་རྗེ་མཁནམ་གྱིས་མཛད་དགོ་པའི་བདག་རྐྱེན་གནང་སྟེ་འབད་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ལུ་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཚུ་ ལྷན་རྒྱས་དཔོན་ཁག་ཚུ་འཛོམས་ཏེ་གསུང་གྲོས་གནང་ཞིནམ་ལས་ གཞུང་སྡེ་སྲིད་ལུ་སྙན་འབུལ་ཞུ་སྟེ་ ཐག་བཅད་དགོཔ་མ་ཚད་ གཞུང་ལྷན་རྒྱས་དང་ཆེ་མཐོའི་གོ་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ཚུ་ མ་བཏུབ་བཏུབ་སྦེ་བཟོ་གནང་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ལྷ་ཡུལ་ས་ཁར་བབ་བབ་བཟུམ་སྦེ་བཟོ་གནང་ནུག །

སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་འགྲོ་དོན་མཛད་བྱ་མཇུག་བཟུམ་ཅི་ སྐུ་མཐའ་མའི་མཛད་པ་ཨིན། དེ་ཡང་ཨུ་རྒྱན་མཧཱ་གུ་རུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་མཆོག་གིས་ སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ རིམ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་ལུ་བཞུགས་པ་ཅིན་ དམག་མཐའ་མཇུག་ལས་བཟློག་སྟེ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གོང་དུ་འཕེལ་འོང་ཟེར་བའི་ལུང་གིས་བསྐུལ། དཔལ་མགོན་ལྕམ་དྲལ་ཆོས་སྲུང་དྲེགས་པ་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཡང་ དེ་བཟུམ་གྱི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་བརྟེན་ ཐུགས་དམ་ལུ་བཞུགས་དགོཔ་ངེས་བརྟན་ཨིནམ་དགོངས་ཏེ། དགུང་ལོ་༥༨ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༥༡ དང་རབ་བྱུང་༡༡ པའི་ལྕགས་ཡོས་ ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཡར་ངོ་ཚེས་བཅུའི་དུས་ཆེན་ལུ། བདག་ཅག་གི་སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ཐུགས་དམ་ལུ་བཞུགས་ནམ་དུས་ཞལ་སྔ་ནས། ད་རེས་ཁམས་ཅིག་ཕྱི་ནང་གི་བཀའ་བློན་ལས་འཛིན་རྣམས་དང༌། གྲྭ་ཚང་གི་གནས་བརྟན་དབུ་མཛད་ཆོས་ཁྲིམས་སོགས་ རྒན་གཞོན་སྐུ་བགྲེས་ཚུ་དང༌། གྲྭ་པ་དམངས་མང་སོགས་ སྤྱི་སྒེར་ཐམས་ཅད་ལུ་ ངེའི་ངོ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཅིག་གྲོས་བསྟུན་འབད་དགོཔ་ཨིན་རུང་ ཁམས་མ་དྭངས་བ་ལས་ དབུ་མཛད་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་ལུ་ དེ་ལུགས་བཀོད་རྒྱ་ ཀུན་ལུ་ཁྱབ་དགོ་ཟེར་ བསྟན་པའི་བྱ་བ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ལུ་ བསླབ་སྟོན་ཞིབ་དཔྱད་ཀྱི་བཅད་དོན་རྒྱས་དགོཔ་དང༌། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཐའ་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་ཞིབ་ཞིབ་བསྩལ་སྟེ་ སྐུ་མཚམས་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལུ་རིམ་གྱིས་བཞུགས་ནུག །

དེ་ལས་ཚུར་ལོ་ངོ་མང་རབས་ཅིག་ སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མཚམས་བཞུགས་པའི་ཚུལ་སྦེ་ དགོངས་རྫོགས་མ་སྒྲུབ་རུང་ རྒྱལ་སྲས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་འབྱོན་དགོ་པའི་གསོལཝ་བཏབ་ད་ ཐུགས་དམ་གྲོས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ ལོ་བསྟར་ཟླཝ་༣ པའི་ཚེས་༡༠ ལུ་ སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད་བཟུང་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག ། ཧེ་མའི་སྐབས་ཅིག་ལུ་ སྐུ་མཆོད་ཉིནམ་གསུམ་ར་ཨིན་རུང་། མཁན་རབས་༦༩ པ་སྐྱབས་རྗེ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན་མཆོག་གི་སྐུ་ཐོག་ལུ་ ཉིན་གྲངས་ཡར་སེང་གནང་སྟེ་ ད་རེས་སྐུ་མཆོད་ཟླཝ་༣ པའི་ཚེས་༡༥ ཚུན་ སྔར་ལས་རྒྱས་རྒྱས་སྦེ་བཟུང་སྲོལ་ཡོད། ལགས་སོ།།

== འབྲེལ་གཏུགས ==
* མཛད་པ་པོ: [[གཙང་མཁན་ཆེན|གཙང་མཁན་ཆེན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་]] (1610-1684); མིང: དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས། 
* མཛད་པ་པོ: [[རྗེ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན]] (1926-1997) (འབྲུག་རྗེ་མཁན་པོ 69); མིང: དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་གདུལ་ཞིང་ལྷོ་ཕྱོགས་ནགས་མོའི་ལྗོངས་ཆོས་འབྱུང་བློ་གསར་རྣ་བའི་རྒྱན། (ལྷོ་ཡི་ཆོས་འབྱུང་བློ་གསར་རྣ་རྒྱན།). 
* མཛད་པ་པོ: [[སློབ་དཔོན་པདྨ་ཚེ་དབང]] (b. ); མིང: འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབས། འབྲུག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།. [ISBN 99936-631-2-3] p.120-192 
* མཛད་པ་པོ: [[དྲུང་ཆེན་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ]]་ (b. ) ; མིང: དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར། [ISBN ???] 
* མཛད་པ་པོ: Ardussi, John ; མིང: [https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/pdf/JBS_11_02.pdf Formation of the State of Bhutan ('Brug gzhung) in the 17th Century and its Tibetan Antecedents] ''in'' [http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/index.php Journal of Bhutan Studies], Vol 11 2004, [https://web.archive.org/web/20070408180318/http://www.bhutanstudies.org.bt/ Centre for Bhutan Studies], Thimphu. [https://web.archive.org/web/20081031105036/http://www.thdl.org/texts/reprints/jbs/JBS_11_02.pdf],[https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.bhutanstudies.org.bt/admin/pubFiles/v11-2.pdf], [https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/pdf/JBS_11_02.pdf] - དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ&lt;br /&gt;
* མཛད་པ་པོ: Sewala Trulku Ngawang Pekar; མིང:[http://www.bhutanstudies.org.bt/admin/pubFiles/mono-zsbdrung.pdf The Introductory Biography of the Hereditary Prince Incarnation (The First Zhabdrung, Ngawang Namgyel)] - དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ 2004.

== འབྲེལ་མཐུད ==
* [http://rywiki.tsadra.org/index.php/Shabdrung_Ngawang_Namgyal ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - རང་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་ཝི་ཀི&lt;br /&gt;
* [http://www.bhutan.ethno-museum.ac.at/ahtcde00/c-viex/j-02/start.html ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - འབྲུག་ གངས་ལྡན་ལྷའི་ གཞལ་ཁང་གི་ འགྲེམ་སྟོན།&lt;br /&gt;
* [http://tbrc.org/link?RID=P509 TBRC P509 ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོཊ་ལྟེ་གནས&lt;br /&gt;
* [http://www.himalayanart.org/search/set.cfm?setID=1138 ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] 
* [https://web.archive.org/web/20240925134131/https://www.hilelipc.com/tag/minecraft-apk/ minecraft apk]

{{stub}}

[[Category:མི་མང་ : ནང་པ]]
[[Category:མི་མང་ : འབྲུག་མི]]
[[Category:བླ་མ།]]</text>
      <sha1>4hpgk8rmcjbhkmc2z2krvkoxl71fq0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>40140</id>
      <parentid>40139</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T23:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>An empty bliss beyond</username>
        <id>13935</id>
      </contributor>
      <comment>not needed</comment>
      <origin>40140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25594" sha1="r7447nqxi5b0b2bii68j1b16nr8jd22" xml:space="preserve">[[File:Shabdrung rubin.png|thumb|right|200px|ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ]]
[[ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།]] (1594-1651)

༈ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད།

ལོ་བསྟར་རང་ཟླ་༣ པའི་ཚེས་བཅུའི་དུས་བཟང་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་ཞབས་དྲུང་སྐུ་མཆོད་ཟེར་ བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ལུ་ སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ལས་ སྨོན་ལམ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་ནི་དང་འདྲེས་ཏེ་ སླབ་སྲོལ་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ།

གཏམ་ཐག་ཐུང་ན་ཉན་གོ་བདེ། །
ཡབ་ཐག་ཐུང་ན་བཞོན་གོ་བདེ། །

ཟེར་བཅུད་བསྡུ་སྟེ་ཞུ་བ་ཅིན་ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ར་ལུང་འབྲུག་པའི་གདུང་རབས་འཛིན་མཁན་ ཡབ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་གདུང་བརྒྱུད་པ་རྗེ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་ ཡུམ་མཁའ་འགྲོའི་རིགས་བཟང་བསོད་ནམས་དཔལ་གྱི་བུ་ཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ འབྲུག་བྱང་ཆུབ་གླིང་གི་གཞིས་ཀ་མགར་གྲོང་ལུ་ སྤྱི་ལོ་༡༥༩༤ རབ་བྱུང་༡༠པའི་ གནམ་ལོ་ཤིང་རྟ་ ཟླཝ་༡༡པའི་ཚེས་༡༡་ རེས་གཟའ་མིག་དམར་ སྐར་མ་ཐ་སྐར་འཛོམས་པའི་ གྲུབ་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་དང་བསྟུན་ ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་གི་གཟུགས་སྔགས་དང་བཅས་སྐུ་འཁྲུངས། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་མཆོག་ ཡབ་མེས་ཀྱི་མཚན་ལས་གྲས་ཏེ་མི་ཕམ་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཟེར་ མཚན་ཡང་དེ་སྦེ་གསོལ་གནང་ནུག །

གདུང་རབས་དང་སྐུ་འཕྲེང་འཁྲུངས་རབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུམ་གྱི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞུ་ན། བདེ་ལྡན་སྣང་མཐའི་སྤྱན་སྔ་ལུ་ འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག ། ཤམྦྷ་ལའི་སེང་ཁྲི་གུ་ རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོ། ལྷ་ལྡན་ཡུལ་དུ་ ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ན་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་ཏ་པ། གཉལ་སྨད་སྙི་བའི་རིགས་སུ་ཆོས་རྗེ་བདག་པོ་ལྷ་རྗེ། མྱང་སྟོད་རྒྱའི་གྲོང་ན་འགྲོ་མགོན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། མངོན་དགའི་ཞིང་དུ་སྣང་བ་རྡུལ་བྲལ་སེམས་དཔའ། གངས་ཅན་ཕུལ་ལ་ཧ་རི་ལུ་རྒྱལ་དབང་ཀུན་དགའ་དཔལ་འབྱོར། བྱ་ཡུལ་གོང་མའི་སྲས་སུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཀོང་པོའི་ཡུལ་དུ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ་བཅས་པའི་སྐུ་ཕྲེང་ནོར་བུའི་དངོས་གྲུབ་གཡོ་མེད་རིམ་སྒྲིམ་བཟུམ་སྦེ་བྱོན་པའི་མཐའ་མ། ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་མངའ་བདག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྦེ་འབྱོན། ཀུན་མཁྱེན་འཁྲུངས་རབས་ལས།

སྔོན་བྱོན་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་གཞི།།
མ་བྱོན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་པ།།
ད་ལྟའི་སྐྱོབ་པ་དག་དང་དབྱེར་མེད་པའི།།
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་པད་བརྟན་གྱུར་ཅིག།

ཅེས་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་གསལ་ཏོག་ཏོ་བསྟན་ནུག ། དགུང་གྲངས་བཞི་ལྔ་ཙམ་ལས་ བྲི་ལྷག་མཁྱེན་པ་མ་ཚད་ ཐུགས་དམ་ལྗགས་བཟླས་ཚུ་ཡང་ རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་མཛད། དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ལུ་ མི་ཕམ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྤྱན་སྔ་ལས་ གཙུག་ཕུད་ཕུལ་ཏེ་ དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། ཀུན་མཁྱེན་འབྲུག་པའི་ལུང་གིས་བསྔགས་དོ་བཟུམ་སྦེ་ར་ ངག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཟེར་བའི་ མཚན་གྱི་ཅོད་པན་བཅིངས་གནང་ནུག ། དེ་ལས་བཟུང་ཡབ་མེས་གཉིས་དང་ ཡོངས་འཛིན་ལྷ་དབང་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ལས། ཐུན་མོང་ཐུན་མིན་གྱི་གཞུང་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་བཤད་པ་དང་ སྨིན་གྲོལ་གདམས་པའི་བདུད་རྩི་ཚུ་བཞེས། ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཐུན་མིན་གྱི་སྐོར། ལྟ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། སྒོམ་པ་བསྲེ་འཕོ་ཆོས་དྲུག སྤྱོད་པ་རོ་སྙོམས་སྐོར་དྲུག འབྲས་བུ་རྟེན་འབྲེལ་རབས་བདུན། ཀུན་ལ་གཅེས་པ་ལམ་བཟང་བླ་མ་སྒྲུབ་པའི་གདམས་པའི་གཞུང་ཤིང་ཆེན་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ གསན་ལོ་ཙམ་མེན་པར་རབ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སད་ མཁྱེན་རབ་ཀྱི་པདྨོ་རྒྱས་ནུག །

རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་སྦེ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལས་རང་ སྐུ་གོང་མ་ཀུན་མཁྱེན་པད་མ་དཀར་པོའི་མཛད་ཚུལ་ཚུ་ གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཁྱེན་གསལ་ཆེ་རུང་། སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ ཆ་བཞག་མ་བཏུབ་པར་ འབྲུགཔ་ནང་དོགས་རྩོད་གཞི་ལུ་འགྱུར་བཅུག ། ནང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་བསུན་ཏེ་འབད་རུང་ རྗེ་མི་ཕམ་ཆོས་རྒྱལ་དང་ ཡབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ གཞན་བླ་སློབ་དང་ ཆེ་མཐོའི་དཔོན་ཁག་ཚུ་འཛོམས་ཐོགས་ལས་ སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ དགུང་ལོ་༡༣ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༠༦ གནམ་ལོ་མེ་རྟ་ལོར་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་གོང་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ འབྲུག་ར་ལུང་གི་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔ་གིས་བཏེགས་པའི་ཁྲི་འཕངས་མཐོན་པོ་གུ་ གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟེ་ རྗེ་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཕྱག་མཚན་ཕྱག་ལུ་ཕུལ་ཏེ་ འབྲུག་པ་དཀར་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་ལུ་ རྟེན་འབྲེལ་རྒྱས་ཤིང་རྒྱསཔ་རྩིས་ཐོགས་ལས་ཞབས་པད་བཀོད་ མངའ་གསོལ་མཛད་ནུག ། དེ་ལས་འབདན་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་འཇིགས་མེད་གྲགས་པའི་སྡེ་ཟེར་བའི་ མཚན་གྱི་དར་དཔྱངས་ལྷུགས་པར་གསོལ་གནང་ནུག །

སྐྱབས་མགོན་དམ་པ་དགུང་ལོ་༢༣ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༡༦ གནམ་ལོ་མེ་འབྲུག་ལོར་ ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཙན་དན་ནགས་མོའི་ལྗོངས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། སྤྱིར་ལྟར་སྣང་དུ་ འབྲུག་པ་ནང་ཕན་ཚུན་གྱི་རྩོད་གཞི་དང་ གཙང་པའི་སྡེ་འཁྲུག་ཡོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་སྣང་རུང་ དོན་ལུ་ཆོས་རྗེ་གཙང་པའི་ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་དུས་ལུ་བབས། སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ། དམ་ཅན་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྟོངས་གྲོགས་མཛད་དེ་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོས་ཁ་བཞི་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་གདུལ་བྱའི་ཞིང་དུ་ཕུལ་བའི་ཉེར་ལེན། ལྷོ་མོན་ཁ་བཞིའི་མི་སེར་སྤྱི་མཐུན་ཁ་རྗེ་བསོད་ནམས།

ལྷག་པར་དུ་ཨྱོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ལུང་སྟག་ཤམ་དགོངས་འདུས་ཁོག་དབུབ་ལས།
ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་རང་འོད་འབྲུག་གི་མཚན༔
ངག་གི་མིང་ཅན་ལྷོ་རོང་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་༔
ཞེས་དང་།

ངག་གི་མིང་ཅན་དྲག་སྔགས་གྲུབ་པ་འདིས༔
མོན་ཁྲི་བཟུང་ནས་བོད་འབྲུག་གསོས་སུ་འགྱུར༔
ཞེས་དང་།

བདུད་འདུལ་གཏེར་ལུང་ལས།
ནཱ་རོའི་སྤྲུལ་པ་ངག་གི་མིང་ཅན་འབྱུང་༔
ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་འགྲོ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད༔

ཟེར་ལུང་བསྟན་པའི་གཏེར་ལུང་ཚུ་ལས་ ལན་གཅིག་མེན་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྔགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུས་སུ་བབས་པ་ལས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལྷོ་ཁྲིམས་མེད་ས་ཁྲིམས་དང་ རྫ་ལུང་མེད་ས་ལུང་བཏགས་ཏེ་ དེ་ལས་རྫོང་གཞིས་ཁག་མང་རབས་ཅིག་བཞེངས་གནངམ་མ་ཚད་ ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བསྟན་སྲིད་གཅིག་གིས་ ལྷོ་མོན་ཡོངས་རྫོགས་ལུ་དབང་བསྒྱུར་བའི་གཞུང་འདི་ལུ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར་བའི་ནད་དོན་དེ་ཡང་ དེ་ལས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་ནུག།

ཨྱོན་ཆེན་པོས།
བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ༔
གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་འབྱུང་༔
ཞེས་དང་།

མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ལས།
འཁོར་བའི་བདུད་རྣམས་འཇོམས་པ་པོ།།
རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེ།།

སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཞབས་ལས་ རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཚད་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མཛད་ནི་དང་ ཆོས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་ ཆོས་ཀྱི་དབུ་འཁྲིད་རྗེ་མཁནམ་གྱིས་མཛད་དགོ་པའི་བདག་རྐྱེན་གནང་སྟེ་འབད་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ལུ་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ཚུ་ ལྷན་རྒྱས་དཔོན་ཁག་ཚུ་འཛོམས་ཏེ་གསུང་གྲོས་གནང་ཞིནམ་ལས་ གཞུང་སྡེ་སྲིད་ལུ་སྙན་འབུལ་ཞུ་སྟེ་ ཐག་བཅད་དགོཔ་མ་ཚད་ གཞུང་ལྷན་རྒྱས་དང་ཆེ་མཐོའི་གོ་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ཚུ་ མ་བཏུབ་བཏུབ་སྦེ་བཟོ་གནང་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ལྷ་ཡུལ་ས་ཁར་བབ་བབ་བཟུམ་སྦེ་བཟོ་གནང་ནུག །

སྐྱབས་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་འགྲོ་དོན་མཛད་བྱ་མཇུག་བཟུམ་ཅི་ སྐུ་མཐའ་མའི་མཛད་པ་ཨིན། དེ་ཡང་ཨུ་རྒྱན་མཧཱ་གུ་རུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་མཆོག་གིས་ སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ རིམ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་ལུ་བཞུགས་པ་ཅིན་ དམག་མཐའ་མཇུག་ལས་བཟློག་སྟེ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གོང་དུ་འཕེལ་འོང་ཟེར་བའི་ལུང་གིས་བསྐུལ། དཔལ་མགོན་ལྕམ་དྲལ་ཆོས་སྲུང་དྲེགས་པ་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཡང་ དེ་བཟུམ་གྱི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་བརྟེན་ ཐུགས་དམ་ལུ་བཞུགས་དགོཔ་ངེས་བརྟན་ཨིནམ་དགོངས་ཏེ། དགུང་ལོ་༥༨ བཞེས་པའི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༥༡ དང་རབ་བྱུང་༡༡ པའི་ལྕགས་ཡོས་ ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཡར་ངོ་ཚེས་བཅུའི་དུས་ཆེན་ལུ། བདག་ཅག་གི་སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་ ཐུགས་དམ་ལུ་བཞུགས་ནམ་དུས་ཞལ་སྔ་ནས། ད་རེས་ཁམས་ཅིག་ཕྱི་ནང་གི་བཀའ་བློན་ལས་འཛིན་རྣམས་དང༌། གྲྭ་ཚང་གི་གནས་བརྟན་དབུ་མཛད་ཆོས་ཁྲིམས་སོགས་ རྒན་གཞོན་སྐུ་བགྲེས་ཚུ་དང༌། གྲྭ་པ་དམངས་མང་སོགས་ སྤྱི་སྒེར་ཐམས་ཅད་ལུ་ ངེའི་ངོ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཅིག་གྲོས་བསྟུན་འབད་དགོཔ་ཨིན་རུང་ ཁམས་མ་དྭངས་བ་ལས་ དབུ་མཛད་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་ལུ་ དེ་ལུགས་བཀོད་རྒྱ་ ཀུན་ལུ་ཁྱབ་དགོ་ཟེར་ བསྟན་པའི་བྱ་བ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ལུ་ བསླབ་སྟོན་ཞིབ་དཔྱད་ཀྱི་བཅད་དོན་རྒྱས་དགོཔ་དང༌། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཐའ་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་ཞིབ་ཞིབ་བསྩལ་སྟེ་ སྐུ་མཚམས་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལུ་རིམ་གྱིས་བཞུགས་ནུག །

དེ་ལས་ཚུར་ལོ་ངོ་མང་རབས་ཅིག་ སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མཚམས་བཞུགས་པའི་ཚུལ་སྦེ་ དགོངས་རྫོགས་མ་སྒྲུབ་རུང་ རྒྱལ་སྲས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་འབྱོན་དགོ་པའི་གསོལཝ་བཏབ་ད་ ཐུགས་དམ་གྲོས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ ལོ་བསྟར་ཟླཝ་༣ པའི་ཚེས་༡༠ ལུ་ སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐུ་མཆོད་བཟུང་ནི་འགོ་བཙུགས་ནུག ། ཧེ་མའི་སྐབས་ཅིག་ལུ་ སྐུ་མཆོད་ཉིནམ་གསུམ་ར་ཨིན་རུང་། མཁན་རབས་༦༩ པ་སྐྱབས་རྗེ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན་མཆོག་གི་སྐུ་ཐོག་ལུ་ ཉིན་གྲངས་ཡར་སེང་གནང་སྟེ་ ད་རེས་སྐུ་མཆོད་ཟླཝ་༣ པའི་ཚེས་༡༥ ཚུན་ སྔར་ལས་རྒྱས་རྒྱས་སྦེ་བཟུང་སྲོལ་ཡོད། ལགས་སོ།།

== འབྲེལ་གཏུགས ==
* མཛད་པ་པོ: [[གཙང་མཁན་ཆེན|གཙང་མཁན་ཆེན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་]] (1610-1684); མིང: དཔལ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས། 
* མཛད་པ་པོ: [[རྗེ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན]] (1926-1997) (འབྲུག་རྗེ་མཁན་པོ 69); མིང: དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་གདུལ་ཞིང་ལྷོ་ཕྱོགས་ནགས་མོའི་ལྗོངས་ཆོས་འབྱུང་བློ་གསར་རྣ་བའི་རྒྱན། (ལྷོ་ཡི་ཆོས་འབྱུང་བློ་གསར་རྣ་རྒྱན།). 
* མཛད་པ་པོ: [[སློབ་དཔོན་པདྨ་ཚེ་དབང]] (b. ); མིང: འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབས། འབྲུག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།. [ISBN 99936-631-2-3] p.120-192 
* མཛད་པ་པོ: [[དྲུང་ཆེན་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ]]་ (b. ) ; མིང: དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར། [ISBN ???] 
* མཛད་པ་པོ: Ardussi, John ; མིང: [https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/pdf/JBS_11_02.pdf Formation of the State of Bhutan ('Brug gzhung) in the 17th Century and its Tibetan Antecedents] ''in'' [http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/index.php Journal of Bhutan Studies], Vol 11 2004, [https://web.archive.org/web/20070408180318/http://www.bhutanstudies.org.bt/ Centre for Bhutan Studies], Thimphu. [https://web.archive.org/web/20081031105036/http://www.thdl.org/texts/reprints/jbs/JBS_11_02.pdf],[https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.bhutanstudies.org.bt/admin/pubFiles/v11-2.pdf], [https://web.archive.org/web/20080819210747/http://www.digitalhimalaya.com/collections/journals/jbs/pdf/JBS_11_02.pdf] - དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ&lt;br /&gt;
* མཛད་པ་པོ: Sewala Trulku Ngawang Pekar; མིང:[http://www.bhutanstudies.org.bt/admin/pubFiles/mono-zsbdrung.pdf The Introductory Biography of the Hereditary Prince Incarnation (The First Zhabdrung, Ngawang Namgyel)] - དཔལ་འབྲུག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་བ 2004.

== འབྲེལ་མཐུད ==
* [http://rywiki.tsadra.org/index.php/Shabdrung_Ngawang_Namgyal ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - རང་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་ཝི་ཀི&lt;br /&gt;
* [http://www.bhutan.ethno-museum.ac.at/ahtcde00/c-viex/j-02/start.html ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - འབྲུག་ གངས་ལྡན་ལྷའི་ གཞལ་ཁང་གི་ འགྲེམ་སྟོན།&lt;br /&gt;
* [http://tbrc.org/link?RID=P509 TBRC P509 ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] - ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོཊ་ལྟེ་གནས&lt;br /&gt;
* [http://www.himalayanart.org/search/set.cfm?setID=1138 ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ] 

{{stub}}

[[Category:མི་མང་ : ནང་པ]]
[[Category:མི་མང་ : འབྲུག་མི]]
[[Category:བླ་མ།]]</text>
      <sha1>r7447nqxi5b0b2bii68j1b16nr8jd22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>འབྲུག་ཟ་ཁང་མཐུན་ཚོགས།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4780</id>
    <revision>
      <id>40141</id>
      <parentid>37729</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8206</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 10 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>40141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10495" sha1="sqym8ucjyh4ovbqcr33qcc0az8g50i9" xml:space="preserve">&lt;big&gt;༉   འབྲུག་ཟ་ཁང་མཐུན་ཚོགས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་ག་ར་གི་ཟ་ཁང་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པ་ཅིག་ཨིན་མས། ལས་ཁུངས་དེ་ནང་གི་འཐུས་མིའི་ཚད་ཡང་ བཟའ་ཚང་ཆུང་ཀུ་གིས་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་མིའི་ཟ་ཁང་ལས་འགོ་བཟུང་ ཟ་ཁང་སྦོམ་ཚུན་ཚོད་ཨིན་མས། མཐུན་ཚོགས་དེ་ སྤྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཟ་ཁང་འཆང་མི་སྡེ་ཚན་ཅིག་གིས་ ཁེ་མིན་དང་སྲིད་དོན་འབྲེལ་མེད། དེ་ལས་ ཕན་ཚུན་ཕན་ཐོགས་པའི་ལས་ཚོགས་ཅིག་སྦེ་  སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ སྤྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ལྟ་བཤལ་པའི་སྡོད་གནས་དང་ཟ་ཁང་ཚུ་ག་ར་ གཅིག་སྦེ་གནས་ཐབས་དང་ ལྟ་བཤལ་གྱི་ཚོང་ལཱ་འདི་ ཡུན་བརྟན་སྦེ་ཡར་རྒྱས་གཏང་ཐབས་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་སྐྱེདཔ་ཨིན།&lt;/big&gt;  [https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/ Hotel and Restaurant Association of Bhutan] &lt;big&gt;མཐུན་ཚོགས་དེ་ནང་གི་འཐུས་མི་ཚུ་ལུ་ ཁེ་ཕན་ག་ཅི་ར་ཡོདཔ་སྨོ་ཟེར་བ་ཅིན། གཞུང་དང་ཁེ་རྒུད་ཡོད་མི་གཞན་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ གྲོས་ཐག་གཅད་ནིའི་བྱ་རིམ་གྱི་ཞལ་འཛོམས་འཚོག་པའི་སྐབས་ལུ་ མགྲོན་བརྡ་འབད་ནི་དང་། དེ་བཟུམ་སྦེ་ གཞན་ཞལ་འཛོམས་དང་གྲོས་ཚོགས། དེ་ལས་ གཅིག་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་སྟོན་ལས་རིམ་ཚུ་ནང་ཡང་ མགྲོན་བརྡ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་ མཐུན་ཚོགས་དེ་གི་འཐུས་མི་ཚུ་ལུ་ སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དང་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་གི་སྐོར་ལས་ དུས་མཐུན་གྱི་གོ་བརྡ་སྤེལ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།&lt;/big&gt; [https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/ Hotel and Restaurant Association of Bhutan]&lt;br&gt;
&lt;big&gt;འབྲུག་ཟ་ཁང་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་འདི་ ཡར་རྒྱས་གཏང་ནིའི་ནང་ འཐུས་མི་ཚུ་ངེས་པར་དུ་སྡོད་ཚུགས་པའི་གཞི་སྟེགས་ཀྱི་ཞབས་ཏོག་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་དང་ ལས་ཁུངས་དེ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ལྟ་བཤལ་ཚོང་ལཱ་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད་དེ་ ཟ་ཁང་ཚོང་ལཱ་གི་བརྩི་མཐོང་ཡང་སྲུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལྟ་བཤལ་ཚོང་ལཱ་དེ་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་གཏང་ནིའི་ནང་ གྲོགས་རམ་འབད་ནི་དང་ ཟ་ཁང་གི་གནས་ཚད་ཡར་སྐྱེད་གཏང་ནི་ལུ་དམིགས་པ་སྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འཐུས་མི་ཚུ་གི་སྤྲོ་བ་དང་ དཔལ་འབྱོར་རྒྱུན་སྐྱོང་འབད་ནི། དེ་ལས་ ཁྱད་རིག་གི་ལཱ་ ཡར་རྒྱས་གཏང་ནི་ལུ་ ངོ་ཚབ་འབད་ནི་ལུ་ཡང་ དམིགས་པ་སྐྱེདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཚོང་ལཱ་དེ་གི་ཁེ་ཕན་བསྲུང་ནི་དང་ གོང་འཕེལ་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ ལས་ཁུངས་དེ་གིས་བསམ་ལེན་དང་འཁྲིལ་ལཱ་འབད་ནིའི་འཆར་གཞི་ཡོདཔ་ཨིན་མས།&lt;/big&gt; [https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/ Hotel and Restaurant Association of Bhutan] &lt;br&gt;
&lt;big&gt;ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལོ་ཨ་རྟག་ར་མགྲོན་སྐྱོང་འགྲེམས་སྟོན་འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འགྲེམས་སྟོན་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ར་ ཚོང་ལཱ་ལྟ་སྐོརཔ་ཚུ་ལུ་དམིགས་ཏེ་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་། ཐེངས་ ༥ པའི་མགྲོན་སྐྱོང་འགྲེམས་སྟོན་དེ་ཡང་ ༢༠༡༩ སྤྱི་ཟླ་ ༨ པའི་སྤྱི་ཚེས་ ༢༣ ལས ༢༥ ཚུན་ ཉིནམ་གསུམ་གྱི་རིང་ལུ་ ཐིམ་ཕུག་ལྕང་གླིང་མའི་ཐང་ སྣུམ་འཁོར་བཞག་ས་ལུསྦེ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བསྒང་ མགྲོན་སྐྱོང་ངོ་ཚབ་འཐུས་མི་ལྟ་སྐོརཔ་ ༢༥༠ དེ་ཅིག་འོངས་ཡོདཔ་དང་ མི་མང་ལྟ་སྐོརཔ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་སྟེ་འོངས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཐེངས་ ༦ པའི་མགྲོན་སྐྱོང་འགྲེམས་སྟོན་དེ་ཡང་ ཧེ་མ་ཐེངས་ལྔ་པའི་འགྲེམས་སྟོན་འབད་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་སྦེ་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ གི་ལོ་ལུ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་མའི་འགྲེམས་སྟོན་འགོ་འདྲེན་འཐབ་དགོ་པའི་དམིགས་དོན་དེ་ཡང་ མགྲོན་སྐྱོང་ཚོང་ལས་དང་ཁྱད་རིག་གི་ལཱ། དེ་ལས་ ལཱ་འབད་མི་དང་མཁོ་ཆས་སྤྲོད་མི་ སྤྱིར་བཏང་སྤྱོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་གཞི་སྟེགས་བཟོ་ནི་དེ་ཨིན། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ འགྲེམས་སྟོན་འདི་གི་མགྲོན་སྐྱོང་ཞབས་ཏོག་བྱིན་མི་ལུ་ ད་རེས་ནངས་པ་ གསརཔ་འཐོན་མི་དང་ནུས་ཤུགས་ཅན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ཚོང་ལམ་ནང་ལུ་འགྲེམས་སྟོན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཅིག་ཡང་བྱིནམ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ ང་བཅས་རའི་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཚོང་སྡེ་དེ་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་སྡེ་དང་གཅིག་ཁར་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མཐུན་འབྲེལ་བཞག་ཐབས་ལུ་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་གོ་སྐབས་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།&lt;/big&gt; [https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/ Hotel and Restaurant Association of Bhutan]&lt;br&gt;
&lt;big&gt;ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ འབྲུག་ཟ་ཁང་མཐུན་ཚོགས་གི་འོག་ལུ་ སྐར་རྟགས་ཅན་གྱི་ཟ་ཁང་ ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་ཡོད་པའི་འཐུས་མིའི་གྱངས་ཁ་ཚུ་ཡང། སྐར་རྟགས་ཅན་གྱི་ཟ་ཁང་མེན་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ ༨༢ དང་། སྐར་རྟགས་གསུམ་ཡོད་མི་ཟ་ཁང་ ༧༨ ། སྐར་རྟགས་བཞི་ཡོད་མི་ཟ་ཁང་ ༧ ། དེ་ལས་ སྐར་རྟགས་ལྔ་ཡོད་མི་ཟ་ཁང་ ༦ ཡོདཔ་ཨིན།&lt;/big&gt; [https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/ HARB]

=== ཁུངས་གཏུག། ===
# HARB. (n.d.). Members. Retrieved from Registered Members: https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/
# Hotel and Restaurant Association of Bhutan. (2007). About Us - HRAB. Retrieved from Members Benefits: https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/
# Hotel and Restaurant Association of Bhutan. (n.d.). About Us. Retrieved from About HRAB: https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/
# Hotel And Restaurent Association of Bhutan. (2007). About Us - HRAB. Retrieved from Vision and Mission: https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/
# Hotel and Restaurent Association of Bhutan. (2020). About HARB. Retrieved from Hospitality Expo: https://web.archive.org/web/20220528104431/https://www.hab.org.bt/
[[Category:འབྲུག་ཡུལ་]]</text>
      <sha1>sqym8ucjyh4ovbqcr33qcc0az8g50i9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགས།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4786</id>
    <revision>
      <id>40142</id>
      <parentid>30938</parentid>
      <timestamp>2026-09-03T00:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>8206</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>40142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11931" sha1="iwnlc0n1krokswc50f9gf5yq3smtrw5" xml:space="preserve">&lt;big&gt;༉    སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་ཟུར་ལས་ཕར་སྡོད་མི་ མི་སེར་མཉམ་ཆུང་དགོས་མཁོ་ཚུ་འགྲུབ་ནི་ལུ་གཙོ་བོར་བཏོན་ནི་དང་དེ་ཚུ་ལུ་གྲོགས་རམའབད་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་ལཱ་འབད་མིཁེ་མིན་ལས་ཚོགས་ཅིག་ཨིན་མས། གཞི་ཚོགས་འདི་གི་ལཱ་ཡང་ཁེབ་ས་གི་དོན་ལུ་དམིགས་ཏེ་མེན་པར་ སྦྱིན་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ལཱ་འབད་ནི་དང་གཅིག་ཁར་བྱམས་སྙིང་ཅན་གྱི་རྒྱུད་སྐུལ་དང་ ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་མི་མང་ལུ་ཞབས་ཏོག་ཞུ་ནི་འདི་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གོང་འཕེལ་འགྱོ་དགོ་པ་ཅིན་ རྒྱལ་ཡོངས་དགའ་སྐྱིད་དཔལ་འཛོམས་ཀྱི་ལྟ་བ་འགྲུབ་ནི་འདི་གལ་ཆེ་བའི་དགོས་དོན་ཅིག་ཨིན་ཟེར་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་གིས་སྦེ་ སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགསཀྱིས་ ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དགོངས་བཞེད་ རྒྱལ་ཡོངས་དགའ་སྐྱིད་དཔལ་འཛོམས་འདི་འགྲུབ་ཐབས་ལུ་ དེའི་ཀ་ཆེན་བཞིཔོ་འདི་ལུ་ལྷན་ཐབས་འབད་ནིའི་དམིགས་པ་བསྐྱེད་དེ་་མཉམ་རུབ་ཀྱི་འགན་ཁུར་འབག་སྟེ་ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གཞུང་གིས་མི་མཉམ་ཆུང་གོང་འཕེལ་གཏང་ནིའི་འཆར་གཞི་དང་གཞི་ཚོགས་མ་འདྲཝ་ག་དེམ་ཅིག་གཞི་ཚོགས་འབད་དེ་འབད་རུང་ མཐའ་ཟུར་གྱི་གཡུས་སྒོ་་ཚུ་ནང་གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་དང་སློབ་གྲྭ་ལུ་མཁོ་བའི་མཁོ་ཆས་ དེ་ལས་མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་ཚུ་ད་ལྟོ་ཡང་དཀོན་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔཨིན་མས། གནད་དོན་དེ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགསའདི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ གི་ལོ་ལུ་ མི་སྡེ་དང་མི་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་མི་ཚེའི་ཡར་དྲག་བཟོ་ཐབས་ལུ་དང་ འདྲ་མཉམ་དང་ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་ དེ་ལས་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད་ནི་དང་། དེ་མ་ཚད་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་ལུགས་དང་ལམ་སྲོལ། དེ་ལས་རང་བཞིན་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཚུ་མི་ཉམས་རྒྱུན་སྐྱོང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགས་འདི་འགོ་བཙུགས་གནང་ཡོདཔ་ཨིན་མས།  སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགས། ༢༠༡༧
གཞི་ཚོགས་འདི་གི་འཆར་གཞི་ཡང་ གཞན་དོན་ལུ་གཅིག་རུབ་ཀྱི་ཐོག་ལས་རྒྱུད་སྐུལ་བཟང་པོ་འབད་དེ་ དོན་ཁུངས་ཡོད་པའི་ལཱ་འབད་ནི་དང་། སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་འགྱོ་ནི་ལུ་འདྲ་མཉམ་སྦེ་གྲོགས་རམ་འབད་ཐབས་ལུ་ཐོབ་ལམ་ཉུང་བའི་ཨ་ལུ་དང་མི་སྡེ་ཚུ་ལུ་ཞབས་ཏོག་ཚུ་འདྲ་མཉམ་སྦེ་བྱིན་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་ནིའི་དམིགས་གཏད་སྐྱེདཔ་ཨིན་མས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ གཞི་ཚོགས་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་ བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་ ཐོག་ལས་ སྤྱིར་བཏང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཨ་ལུ་ཚུ་དང་མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཕན་བདེ་ལུ་སྤྲོ་སྣང་བསྐྱེད་བཅུག་ནིའི་ཐབས་ལུ་ཤེས་རིག་དང་འབྲེལ་བའིརྒྱབ་སྐྱོར། ལས་རིམ་དང་ལས་སྣ་ཚུ་ནང་བཅའ་མར་གཏོགས་བཅུག་ནི་ལ་སོགས་པ་ཚུ་འགོ་བཙུགས་ནི་འདི་ཨིན་མས། &lt;br&gt;
གཞི་ཚོགས་འདི་གི་ལས་རྟགས་ཀྱི་བརྡ་མཚོན་དེ་ཡང་ ལགཔ་གཉིས་གཅིག་བཟོ་བའི་སྦུག་ལས་སངས་རྒྱས་སྨན་བླ་ལས་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་འདི་གིས་ དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་བཞི་ལུ་ཡོད་མི་ མི་ག་ར་ལུ་ཁྱབ་པའི་བརྡ་དང་། ཕྱག་མེ་ཏོག་པདྨ་བཟུམ་སྦེ་ཡོད་མིའི་ སྦུག་་ལས་ སྨན་ཤིང་འཁྲུང་མི་འདི་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་སྙིང་རྗེ་གི་བརྡ་མཚོན་སྟོནམ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གིས་གང་བའི་སྨན་ཤིང་ འདི་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལུང་ཕྱོགས་ག་རའི་ནང་དར་ཁྱབ་འགྱོ་བའི་བརྡ་ཨིན་མས། ལས་རྟགས་འདི་ནང་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་ཕྱག་གི་ཚོས་གཞི་་སེརཔོ་དང་ལི་ཝང་སྦེ་ཡོད་པའི་བརྡ་མཚོན་འདི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་བརྡ་སྟོནམ་ཨིནམ་དང་ དེ་འབྲུག་མི་ཁོ་ན་ལུ་དམིགས་ཏེ་  སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་ཐུགས་རྗེ་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ མི་ཚུ་གི་རྒྱུད་ལུ་ཡོད་པའི་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཚུ་ག་ར་སངས་ཚུགས་པའི་ཚུལ་སྟོནམ་ཨིན་མས།&lt;br&gt;
ད་ལྟོ་ཚུན་ཚོད་ཀྱི་བར་ན་ སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགས་ཀྱིས་ མི་སྡེ་ལུ་ཕན་པའི་ལས་རིམ་བརྩམས་ཏེ་ ལཱ་ལེ་ཤ་ར་འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ཡོད་རུང་དག་པ་ཅིག་བཀོད་པ་ཅིན་ དེ་ཡང་ ཅན་དན་སྦྱིས་འདི་ མོ་བཏབ་ལས་རིམ་གྱི་ས་ཁོངས་ཅིག་ནང་ཚུད་དེ་འབདཝ་ལས་ ལས་ འགུལ་གསརཔ་ཚུ་ཡང་ས་ཁོངས་དེ་ནང་ལས་སྦེའགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ལས་ གཡུས་དེ་ཁར་འཐུང་ཆུའི་རྐ་གསརཔ་ཅིག་བཏོན་ཡོདཔ་དང་ ཆུའི་རྫིང་གཅིག་ཡང་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་ གཡུས་སྒོ་འདི་ནང་གི་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ཚུ་ལུ་ཡང་ སློབ་གྲྭ་ནང་ལུ་མཁོ་ཆེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་དང་ཉིན་མའི་ལྟོ་ཚུ་ཡང་གྲོགས་རམ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གཞན་ཡང་ རང་བཞིན་གནས་སྟངས་སྔོ་ལྗང་དང་ལྡནམ་སྦེ་བཞག་ཐབས་ལུ་དང་ ལྷག་པར་དུ་ སློབ་གྲྭའི་ས་ཁོངས་ནང་ལས་ཤིང་འབྲས་ཚུ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུགསཔ་བཟོ་སྟེ་ རང་གི་གཟུགས་ཁམས་བདེ་ཏོག་ཏོ་བཞག་ནིའི་དོན་ལུ་ སྨན་ལྗོངས་གཞི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐིམ་ཕུག་གཟི་ལུང་ཁ་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་བར་མའི་ནང་ལུ་ ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཤིང་གི་ལྕངམ་ལྷམ་པ་མ་འདྲཝ་ཚུ་བཀྲམ་སྟེ་ སློབ་གྲྭའི་མཐའ་འཁོར་ལུ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གནས་སྟངས་སྲུང་སྐྱོབ་་ལུ་ མི་སྡེའི་ནང་ཕྱགས་སྙིགས་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ནིའི་ཤེས་ཡོན་སྤེལ་ཏེ་ ཕྱགས་སྙིགས་བཀོ་སའི་ཧོད་བཟོ་ནི་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།&lt;/big&gt;

=== ཁུངས་གཏུག། ===
# Menjong Foundation . (n.d.). Our Impact. Retrieved from Activities carried out by Menjong Foundation: https://web.archive.org/web/20220402080711/http://menjongfoundation.org.bt/
# Menjong Foundation. (2017). About Menjong Foundation. Retrieved from About Us- Menjong Foundation: https://web.archive.org/web/20220402080711/http://menjongfoundation.org.bt/
# Menjong Foundation. (2017). About Us- Menjong Foundation. Retrieved from Menjong Foundation: https://web.archive.org/web/20220402080711/http://menjongfoundation.org.bt/

[[Category: འབྲུག་གི་ལས་སྡེ་དང་ཡིག་ཚང་།]]</text>
      <sha1>iwnlc0n1krokswc50f9gf5yq3smtrw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་རྫོང་། Wangdue Phodrang dzong</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6364</id>
    <revision>
      <id>40136</id>
      <parentid>35351</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T13:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>কল্কি</username>
        <id>13178</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>40136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14717" sha1="3nipzhxp3ovihj3n31vl3qe9a6gf9wj" xml:space="preserve">&lt;nowiki&gt;{{merge|གཞལམ་སྒང་རྫོང་ཁག།}}&lt;/nowiki&gt;

[[File:Wangdue pho3.jpg|thumb|Wangdue Phodrang]]

== '''ངོ་སྤྲོད།''' ==
དེ་བསྒང་བླམ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་འདི་སྤུ་ན་ཁ་འཆི་མེད་ལྷ་ཁང་ལུ་བཞུགསཔ་ད་ལུ་ ཨཔ་རྒན་རྒས་ཅིག་དང་ཕྱད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨཔ་དེ་གིས་དེ་བསྒང་ད་ལྟོ་དབང་འདུས་རྫོང་ཆགས་ཡོད་པའི་སྤོ་ཏོ་འདི་ གླངམོ་ཆེ་ཉལ་ཡོདཔ་བཟུམ་སྦེ་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཞིནམ་ལས་ ཁོ་གིས་རི་འདི་གི་ཨོལ་ལྐོག་གུར་ཟམ་ཅིག་རྐྱབ་ཞིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཁར་བསྡོམ་ནི་ཨིན་ཟེར་སླབ་ཡོདཔ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན་མས། ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ཨཔ་རྒན་རྒས་འདི་ཆོས་སྐྱོང་མགོན་པོ་མཧཱ་ཀ་ལ་ཨིནམ་སྦེ་ཆ་བཞག་སྟེ་ མི་ཡ་རབས་རིག་པ་སྤྱང་དྲགས་ཅིག་འབད་མི་ཅིག་ས་གོ་འདི་བརྟག་ཞིང་དཔྱད་པར་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མི་འདི་ས་གནས་ཀྱི་སྦོ་ལོགས་ཁར་ལྷོདཔ་ད་ བྱ་ཨོ་རོག་བཞི་འབད་མི་ཅིག་སྤོ་ཏོ་འདི་གུར་བསྐོར་ར་རྐྱབ་སྟེ་འཕུར་སྡོད་ས་མཐོང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁོ་སྤོ་ཏོ་དེ་གུར་ལྷོད་པའི་བསྒང་ལས་བྱ་བཞིཔོ་འདི་ཕྱོགས་བཞི་ལུ་འཕུར་འགྱོ་ས་མཐོང་ཞིན་ན་ དེ་ལས་ཁོ་འཆི་མེད་ལྷ་ཁང་ལོག་ལྷོད་དེ་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ལུ་སྙན་ཞུ་འདི་ཕུལ་ནུག། ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་གིས་བྱ་ཨ་རོག་ཕྱོགས་བཞི་ལུ་འཕུར་འགྱོ་ས་མཐོང་མི་འདི་རྟགས་མཚན་བཟང་པོ་ཅིག་ཨིནམ་མཁྱེན་ཞིན་ན་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༣༨ ལུ་ས་གནས་དེ་ཁར་དར་དཀར་ཆུ་དང་སྤུ་ན་གཙང་ཆུ་གཉིས་འཛོམས་ས་མཐོང་ཚུགས་པའི་ས་ཁར་ རྫོང་འདི་བཞེངས་ནི་འགོ་བཙུགས་གནང་ནུག། 

== '''བྱུང་རབས།''' ==
[[File:Wangdue pho.jpg|thumb|629x629px|'''དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་རྫོང་།''']]
རྫོང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ལཱ་ཚུ་ཝང་དང་ཤར་དར་བརྒྱད་ཀྱི་མི་སེར་ཚུ་གིས་འབད་ནུག། རིན་ཆེན་སྒང་གི་མི་སེར་ཚུ་ལུ་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་རྡོ་བཟོ་ལེ་ཤ་ཡོད་ནི་དེ་གིས་རྫོང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ལཱ་ལུ་ཞབས་ཏོག་ལེ་ཤ་ཞུ་ནུག། རྫོང་འདི་ནང་ལུ་སྒོ་ལམ་གསུམ་དང་རྡོ་ཆལ་གསུམ་ཡོདཔ་ཨིན། སྒོ་དང་པའི་སྒོ་ར་གིས་འཛུལ་སྒོ་དང་དེ་ལས་སྒོ་གཉིས་པ་གིས་རྫོང་གི་མཚམས་ཁང་ནང་ལུ་ལྷོདཔ་ཨིནམ་དང་ གསུམ་པ་གིས་རྫོང་ནང་ན་གི་རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་བཟོ་བཀོད་ཡོད་ས་ལུ་ལྷོདཔ་ཨིན་མས། (འབྲུག་རྒྱལ་རབས་དང་པར་རྟགས། གནམ་ལོ་མེད། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧)

རྫོང་འདི་ནུབ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་སྤུ་ན་གཙང་ཆུ་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ དར་དཀར་ཆུ་ཆུང་ཀུ་འདི་སྤུ་ན་གཙང་ཆུ་ནང་འབབ་མི་མཐོང་ཚུགས་པའི་ རི་སྣ་གུར་ཆགསཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྫོང་འདི་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་གིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༣༨ ལུ་བཞེངས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་སྤུ་ན་ཁ་ལུ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་དག་པ་ཅིག་ས་གོ་ཁར་བཞེངས་མི་སྤུ་ན་རྫོང་བཞེངས་ནི་དང་ཁ་ཐུག་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ད་ལྟོ་དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་ཆགས་ཡོད་སའི་ས་གོ་འདི་གནམ་མེད་ས་མེད་ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ས་གནས་ཅིག་སྦེ་གཟིགས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཁར་ཧེ་མ་དུས་རབས་ ༡༢ པའི་ནང་ལུ་ཞང་གཡུ་སྒྲ་གྲགས་པ་གིས་ས་གོ་འདི་བརྟག་ཞིབ་མཛད་པའི་ཐ་མར་ ཆུ་གཉིས་འཛོམས་ས་ལུ་རི་གླང་ཆེན་ཉལ་ཉལཝ་བཟུམ་གྱི་སྤོ་ཏོ་གུར་ ཤུལ་ལས་ནཱ་རོ་པའི་རྣམ་སྤྲུལ་གྱིས་ཕོ་བྲང་བཞེངས་ཏེ་ ལྷོ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ཟེར་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བདེ་སྐྱིད་སྤེལ་འོང་ཟེར་བའི་ལུང་བསྟན་གནང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བླམ་ཞང་གི་གཟིམ་ཆུང་ནང་ལས་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་ཕོགཔ་ཨིན་མས། 

དབང་འདུས་རྫོང་འདི་ལོ་དག་པ་ཅིག་གི་རྒྱབ་ལས་ སྡེ་སྲིད་བཞི་པ་རྒྱལ་སྲས་བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་གནང་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ཐོག་བཞི་འབད་མི་དབུ་རྩེ་བཞེངས་ཡོད་མི་གུར་ སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་དོ་རུང་དབུ་རྩེ་ཐོག་གཉིས་བཀལ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྫོང་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལཱ་འདི་ཡང་རྫོང་དཔོན་དདགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ལྟ་རྟོག་འབད་ཡོད་པའི་ཁར་ དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་གི་རྫོང་དཔོན་ ༦ པ་བསོད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་རྫོང་འདི་ནང་གཞི་བཀོད་གསརཔ་བཀལ་ཏེ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ སྐུ་འདྲ་ཅིག་ཡང་བཞེངས་ཏེ་གཞི་བཙུགས་གནང་ནུག། དུས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ས་གནས་ཀྱི་སྐུ་དྲག་ཅིག་གིས་རྫོང་འདི་ད་ལྟོ་ཁྲོམ་ཡོད་ས་ལུ་རྒྱ་བསྐྱེད་འབད་ནུག། དོ་རུང་ཝང་བཟོཔ་ཨ་ལྕོ་བོདཔ་ཟེར་མི་གིས་རྫོང་འདི་དོ་རུང་སྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ ད་ལྟོའི་བཟོ་བཀོད་ཁར་བཞེངས་ཡོད་མི་འདི་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༣༧ ལུ་མེ་རྐྱེན་སྦོམ་ཤོར་མི་དེ་གིས་མེདཔ་བཏང་ཡོད་པའི་ཤུལ་ལས་ལོག་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། བླམ་གནས་བརྟན་དཔལ་ལྡན་སེངྒེ་གི་སྐབས་ལུ་ ས་ཡོམ་ཚབས་ཆེན་ཅིག་གིས་མེདཔ་བཏང་བའི་ཤུལ་ལུ་ལོག་བཞེངས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སྤྱི་ལོ་དང་སྤྱི་ཚེས་འདི་ཁ་གསལ་སྦེ་མ་ཤེས་རུང་རྫོང་ཉམས་གསོའི་ལཱ་ལུ་དམ་ཆུང་དེ་ཡང་གྲལ་གཏོགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་སྐབས་ལུ་ རྫོང་འདི་མགྲོན་གཉེར་པདྨ་དབང་འདུས་གིས་ལྟ་རྟོག་འོག་ལུ་ཉམས་གསོ་ཞུ་ནུག། རབ་སྡེ་འདི་རྫོང་བཞེངས་ཚརཝ་ཅིག་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ཁོ་ར་གིས་གཞི་བཙུགས་མཛད་དེ་ ཤུལ་ལས་རྗེ་མཁན་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༠ པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཞལ་གྲངས་འདི་ཡར་སེང་མཛད་གནང་ནུག། 

རྫོང་དང་ཟམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྤྲོ་བ་ཆེ་ཏོག་ཏོ་འདི་ཡང་ཟམ་པ་འདི་རྫོང་བཞེངས་ཚར་བའི་ཤུལ་ལས་ རིན་ཆེན་སྒང་གི་གཡུས་ཚན་ལས་རྡོ་བཟོ་ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྲགས་པ་གིས་ལམ་སྟོན་ཐོག་ལུ་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཆུ་རུད་ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ཟམ་པ་གི་རྨང་གཞི་སྦེ་ནང་ན་ལུ་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ་མཎ་ཌལ་སྦེ་བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝང་ཟོཔ་ ༢༠ པ་དམ་ཆུང་གི་གནས་ཡུན་སྐབས་ལུ་ཟམ་པ་འདི་ཆུ་རུད་སྦོམ་ཅིག་གིས་ཆ་ཚང་སྦེ་འཕྱག་བདའ་ཡོད་རུང་ མཎ་ཌ་ལ་ཡོད་སའི་ས་གོ་འདི་ལུ་གནོད་རྐྱེན་ག་ནི་ཡང་མ་བྱུང་པར་ལུས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་རྫོང་དཔོན་དམ་ཆུང་གིས་ཚེས་བཅུ་ལུ་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ལུ་མཛེས་ཆ་ནང་ལུ་ཡོངས་གྲགས་ཡོད་པའི་ རཀྴ་འཆམ་འདི་གིས་ཟམ་པའི་ཉམས་གསོའི་ལཱ་ལུ་བར་ཆད་མེད་པར་སྒྲུབ་ཚུགས་ནིའི་དོན་ལུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཆུའི་གདོན་འདི་འཆམ་འདི་དགའ་སྟོན་བརྩི་སྲུང་ལྟ་སྟེ་སེམས་ཡེངས་སྡོདཔ་ད་ལུ་ དམ་ཆོས་དང་ཕོ་སྐྱེས་བརྒྱ་ལྷགཔ་ཅིག་གཙང་ཆུ་ཁ་ཐུག་གཡིབ་སོང་ཞིན་ན་ ཟམ་པ་འདི་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨིན་རུང་ཡང་ཆུའི་གདོན་དེ་གིས་ཤེས་ཞིནམ་ལས་ཆུ་སྦོམ་ག་དེ་ཅིག་བཏང་རུང་ཡང་ ཝང་ཟོཔ་དེ་གིས་རྨང་གཞི་འདི་སྒྲིང་སྒྲི་རྐྱབ་མི་འདི་རྩ་ལས་བརླག་འཁེལ་མ་ཚུགས་པས།

'''༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽'''

==Gallery==
&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=160px heights=200px&gt;
File:wangdue_pho1.jpg|
File:wangdue_pho.jpg|
File:wangdue_pho2.jpg|
File:wangdue_pho3.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།''' ==
༡. རྩོམ་པ་པོ་མེད། གནམ་ལོ་མེད། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡། ཡོངས་འབྲེལ་ཁ་བྱང་། https://www.drukasia.com/bhutan/wangdue-phodrang/wangdue-dzong/
[[Category:རྫོང]]
[[Category:འབྲུག་གི་རྫོང༌གཞིས།]]
[[Category:རྫོང་ཁག་ཚུ་གི་བཅུད་བསྡུས།]]</text>
      <sha1>3nipzhxp3ovihj3n31vl3qe9a6gf9wj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>སོ་མཱ་ལི</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7424</id>
    <revision>
      <id>40137</id>
      <parentid>39266</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T13:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>কল্কি</username>
        <id>13178</id>
      </contributor>
      <comment>/* ཁུངས་གཏུགས། */ not a stub</comment>
      <origin>40137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22523" sha1="qb3w0dkhqapbyk1ggn5ql6c9gnx5hop" xml:space="preserve">[[File:Somali map.jpg|thumb|སོ་མཱ་ལི་ཡའི་ས་ཁྲ།[[File:Flag of Somalia.svg|thumb|285x285px|སོ་མ་ལི་ཡ་གི་རྒྱལ་དར།]]]]

'''ས་གནས་དང་ས་ཁོངས།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་འདི་ ཨཕ་རི་ཀའི་རྭཝ་ནང་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ ཨི་ཐོ་པི་ཡ་དང་ བྱང་ནུབ་ལུ་ ཇི་བོ་ཊི་ ལྷོ་ནུབ་ལུ་ ཀེ་ནི་ཡ་ བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ ཨེ་ཌེན་མཚོ་ཁུག་ དེ་ལས་ ཤར་ཕྱོགས་ལུ་ རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ཚུ་དང་ ས་མཚམས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྒྱ་ཁྱོན་ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་༦༣༧༦༥༧ ཡོད་པའི་ ཨཕ་རི་ཀའི་ས་ཆ་གཙོ་བོ་ནང་ མཚོ་འགྲམ་རིང་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པས།

'''གནམ་གཤིས་དང་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་ལུ་ གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་དང་ལྡནམ་འབད་ཡོདཔ་ད་ ཆརཔ་ཡང་ཉུང་སུ་ཅིག་འབད་ རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ མཚོ་མཐའི་ཐང་ (the coastal plain) དང་ དབུས་མཐོ་སྒང་ (the central plateau) དེ་ལས་ བྱང་ཕྱོགས་མཐོ་སྒང་ (the northern highlands) ཚུ་ གནམ་གཤིས་ས་ཁོངས་གསུམ་ལུ་ དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མཚོ་འགྲམ་གྱི་ཐང་འདི་ཚ་དྲོད་དང་རློན་གཤེར་ཅན་དང་ དབུས་ཀྱི་ཐང་འདི་ཕྱེད་ཀ་སྐམ་ས་དང་ བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐོ་སྒང་འདི་ བསིལ་དྲགས་དང་ དྲོད་ཤུགས་ཅན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

'''འབྱུང་རབས་དང་མི་རིགས།'''

སོ་མཱ་ལི་མི་འདི་ ལོ་རྒྱུས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ སོ་མཱ་ལི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ སུལ་ཊ་ནེཊ་(sultanates) མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་སྡོད་ས་ཨིན་པས། དུས་རབས་༡༩པའི་མཇུག་ལུ་ སོ་མ་ལི་ཡ་འདི་ བིརི་ཊིཤ་དང་ཨི་ཊ་ལི་གཉིས་ཆ་རའི་དབང་འོག་ལུ་འགྱུར་ནུག། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ ཟླ་༧ པའི་ཚེས་༡ ལུ་ བིརི་ཊིཤ་སོ་མ་ལི་ལེནཌ་ (British Somaliland) དང་ ཨི་ཊ་ལི་ཡན་སོ་མ་ལི་ལེནཌ་ (Italian Somaliland) གཉིས་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཏེ་ སོ་མཱ་ལི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ གཞི་བཙུགས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ རང་དབང་ཐོབ་ནུག། མི་རིགས་ཀྱི་ཐད་ལུ་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་ འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་རང་ སོ་མཱ་ལི་ བརྒྱ་ཆ་༨༥ ཡོདཔ་ད་ དེ་ནང་ བཱན་ཏུ་ དང་ ཨ་རབ་ དེ་ལས་ གཞན་མི་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ མི་རིགས་ ཉུང་སུ་འབད་ མི་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

'''མི་རློབས།'''

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལུ་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་མི་རློབས་ས་ཡ་༡༨.༡ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ ཧ་ལམ་ས་ཡ་༢.༧ དེ་ཅིག་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ མོ་ག་ཌི་ཤུ་ (Mogadishu) ལུ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''མོ་ག་དི་ཤུ། Mogadishu. The Capital City of Somalia'''.

སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ཁྲོམ་སྦོམ་ཤོས་ མོ་ག་ཌི་ཤུ་འདི་ ཤར་ལྷོའི་ བཱ་ནཱ་ཌིར་ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་མར་ ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་༩༡ དེ་ཅིག་ཁྱབ་སྟེ་ཡོད་མི་ གྲུ་ཁ་དང་ ཚོང་འབྲེལ་ལྟེ་བ་གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་ ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ར་ སྡོད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། བྱུང་རབས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ མོ་གཱ་དི་ཤུ་འདི་ དུས་རབས་བར་མའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཡོངས་འབྲེལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་སྦེ་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་ཡོདཔ་དང་ དུས་རབས་༡༠ པའི་ནང་ ཨ་རབ་དང་པར་ཤི་ཡན་ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ ཤན་ཞུགས་འབད་ནུག། 

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལུ་ མི་རློབས་ས་ཡ་༢.༧ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ ཚོད་དཔག་འབད་ནུག། གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་མི་མང་ཆེ་བ་ སུ་ནི་མུ་སི་ལིམ་ (Sunni Muslims) ཨིན་མས། སོ་མཱ་ལི་དང་ཨ་ར་བིག་གཉིས་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཨིནམ་ད་ ཤེས་རིག་ནང་ ཨིང་སྐད་དེ་ལེན་ ཨི་ཊ་ལི་ཡན་ཡང་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༤ ལུ་ ལོག་སྟེ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ སོ་མཱ་ལི་རྒྱལ་ཡོངས་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་རྩིས་ཏེ་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ མོ་གཱ་དི་ཤུ་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མོ་གཱ་དི་ཤུ་ལུ་ཚུད་མི་ བཱ་ནཱ་ཌིར་ (Banaadir) འདི་ ད་རུང་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་མེད་རུང་ སྤྱི་གཞུང་གིས་ ཐད་ཀར་དུ་ བདག་སྐྱོང་འབདཝ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་འདི་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་ སྤྱི་གཞུང་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་འོག་ལུ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་མས། 

བཟོ་གྲྭ་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ བཟོ་བསྐྲུན་དང་ཚོང་འབྲེལ་ བརྒྱུད་འཕྲིན་ དེ་ལས་ ཞབས་ཏོག་ཚུ་ཨིན་པས། རང་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ (macawis) དང་ (dirac) ཚུ་ ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ངོ་རྟགས་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་མས།

'''ཆོས་ལུགས།'''

ཨིསི་ལམ་འདི་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་ ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིནམ་ད་ མི་རློབས་ཧ་ལམ་ཅིག་གིས་ སུ་ནི་ཨིསི་ལམ་ལུ་ དད་པ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིསི་ལམ་གྱིས་ སོ་མཱ་ལི་མི་ཚུ་གི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་དང་ ལམ་སྲོལ་བདག་འཛིན་ནང་ ཕན་ཐོག་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

'''རིག་རྩལ་དང་རིག་གནས།'''

སོ་མཱ་ལི་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་ སྙན་རྩོམ་དང་ སྲུང་བཤད་ དེ་ལས་ སྙན་ཆ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ངག་ཐོག་ལས་ ལམ་སྲོལ་ཚུ་ནང་ རྩ་བ་བཙུགས་ཏེ་ ཡོདཔ་ ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྙན་རྩོམ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་ཡོདཔ་ལས་ མིང་གཞན་ “སྙན་ངག་མཁནམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ Nation of Poets ཟེར་སླབ་ཨིན་མས། སོ་མཱ་ལི་གི་སྔར་སྲོལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནང་ རྫ་ཆས་དང་ པ་ཀྲ་ དེ་ལས་ བགོ་ལ་བཟོ་བསྐྲུན་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་མས། ཧེན་ན་ Henna ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འདི་ཡང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལག་ལེན་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ད་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ དུས་སྟོན་སྐབས་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་གི་ ནང་འཁོད་ལུ་ ཨིན་མས།

'''གྱོན༌ཆས།'''

རང་ལུགས་སོ་མཱ་ལི་གི་གྱོན་ཆས་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་མས། ཨམ་སྲུ་ཚུ་གིས་ &quot;dirac&quot; ཟེར་མི་ གྱོན་ཆས་འཇམ་པོ་དང་ ཕོ་སྐྱེས་ཚུ་གིས་” macawis&quot; ཟེར་མི་ གྱོན་ཆས་འདི་ གྱོནམ་ཨིན་མས། གྱོན་ཆས་འདི་ཚུ་ མང་ཤོས་ཅིག་རང་ ཚོས་གཞི་ འོད་མདངས་ལྡནམ་སྦེ་གྱོནམ་ཨིནམ་ད་ ཉིན་བསྟར་གྱི་ལཱ་དང་ དམིགས་བསལ་གྱི་དུས་སྟོན་ཚུ་ནང་ གྱོནམ་ཨིན་མས།

'''རྩེད་རིགས།'''

རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ (soccer) འདི་ སོ་མཱ་ལི་ཡའི་ནང་ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་མོ་ཅིག་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་རྐང་རྩེད་སྡེ་ཚན་དང་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གདོང་ལེན་ག་དེ་འབད་བྱུང་རུང་ སོ་མཱ་ལི་གི་རྩེད་འགྲན་པ་ཚུ་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ འགྲན་ བསྡུར་ཚུ་ནང་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ བཅའ་མར་གཏོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''སྐད་ཡིག་དང་ཤེས་རིག།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་དང་ཨ་ར་བིཀ་གཉིས་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ལུ་ སོ་མ་ལི་སྐད་ཡིག་འདི་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་དོ་ ཡོདཔ་ད་ ཨ་ར་བིག་སྐད་ཡིག་འདི་ གཙོ་བོ་ར་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཤེས་རིག་ལམ་ལུགས་ལུ་ གཞི་རྟེན་ མཐུན་རྐྱེན་དང་ ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ ཚད་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེད་པའི་ གདོང་ལེན་ཚུ་ བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ འབྲི་ལྷག་ཤེས་ཡོན་གྱི་ གནས་ ཚད་དང་ ཤེས་ཡོན་ཐོབ་ཐངས་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

'''ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དང་གཞུང་སྐྱོང་།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྤྱི་མཐུན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་མས། སོ་མཱ་ལི་ཡའི་སྤྱི་མཐུན་གཞུང་འདི་ བཀོད་ཁྱབ་ དང་ཁྲིམས་བཟོ་ དེ་ལས་ ཁྲིམས་འདུན་གྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སྲིད་འཛིན་གྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིདཔ་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ ཡོདཔ་ད་ བློན་ཆེན་གྱིས་ གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིདཔ་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ཚོགས་འདི་ མི་སེར་གྱི་ཚོགས་ཁང་དང་ ཚོགས་ཁང་ གོང་མ་འབད་ གཉིས་ཡོདཔ་ཨིན་མས།

'''འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན།'''

རྒྱལ་ཁབ་འདི་ བདག་སྐྱོང་ལུང་ཕྱོགས་༡༨ ལུ་དབྱེ་སྟེ་ &quot;gobollo&quot; ཟེར་སླབ་ཨིན་མས། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ཚུ་ ད་རུང་རང་ རྫོང་ཁག་སྦེ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ཡང་ ཨའུ་ཌལ་(Awdal)། བཱ་ཀུལ་(Bakool)། བཱ་ན་ཌིར་(Banaadir)། བཱ་རི་(Bari)། བེ་(Bay)། གཱལ་གུ་ཌུཌ་(Galguduud)། གེ་ཌོ་ (Gedo)། ཧི་རཱན་(Hiiraan)། བར་མའི་ཇུ་བཱ་(Jubbada Dhexe) (Middle Jubba)། ཇུ་བཱ་དམའ་བ་(Jubbada Hoose) (Lower Jubba)། མུ་དུག་(Mudug)། ནུ་གཱལ་(Nugaal)། ས་ནག་ (Sanaag)། ཤ་བེལ་བར་མ་(Shabeellaha Dhexe) (Middle Shabeelle)། ཤ་བེལ་དམའ་བ་(Shabeellaha Hoose) (Lower Shabeelle)། སོལ་(Sool)། ཏོག་དྷིར་(Togdheer དེ་ལས་ ཝོ་ཀོ་ཡི་གཱལ་བིཌ་(Woqooyi Galbeed) ཚུ་ཨིན་མས།

'''ཕྱི་འབྲེལ།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཚུ་མཉམ་ མཐུན་ལམ་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་དང་ ཨཕ་རི་ཀའི་མཐུན་ཚོགས་ དེ་ལས་ ཨ་རབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན་མས། འདས་པའི་ལོ་ཚུ་ནང་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་གིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་ལམ་ བསྐྱར་བཟོ་འབད་ནི་དང་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མ་རྩ་བཙུགས་ནིའི་དོན་ལུ་ ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''དཔལ་འབྱོར།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ གཙོ་བོ་ར་ སོ་ནམ་དང་ སྒོ་ནོར་ དེ་ལས་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་ ཕྱི་མི་ཚུ་ལས་ དངུལ་བཏང་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ རྒྱལ་ཡོངས་ནང་འོང་འབབ་འདི་ ཧ་ལམ་ དྲོ་ལར་ཐེར་འབུམ་༡༢.༨ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ མི་རེ་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ནང་ འོང་འབབ་འདི་ དྲོ་ལར་༧༧༥ ཨིན་པས། སོ་མཱ་ལི་ཤི་ལིང་ (SOS) འདི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དངུལ་ལོར་ཨིན་མས། དཔལ་འབྱོར་ལུ་ གཞི་རྟེན་ མཐུན་རྐྱེན་ཚད་འཛིན་དང་ སྲིད་དོན་གཏན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་ དེ་ལས་ གནམ་གཤིས་འགྱུར་བ་ལས་བརྟེན་ གདོང་ལེན་ཚུ་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''དམག་སྡེ།'''

སོ་མཱ་ལིའི་རྒྱལ་ཡོངས་དམག་སྡེ་གིས་འགན་ཁུར་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནི་འདི་ཨིན་མས། དམག་སྡེ་གིས་ ཊར་ཀི་རྩིས་ཏེ་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ མཉམ་འབྲེལ་པ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལས་ རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ སྦྱོང་བརྡར་ཚུ་ ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ (Camp TURKSOM) གིས་ སོ་མཱ་ལི་གི་དམག་མི་ཚུ་ སྦྱོང་བརྡར་བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ མོ་ག་ཌི་ཤུ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཊར་ཀི་གི་དམག་སྡེ་དང་ སྲུང་སྐྱོབ་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ཅིག་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''ལྟ་བཤལ།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་གི་ ལྟ་བཤལ་ལས་སྡེ་འདི་ ཉེན་སྲུང་གི་ ཚ་གྱང་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ གདོང་ལེན་ལུ་བརྟེན་ གོང་འཕེལ་མ་འགྱོ་བར་ ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ མཚོའི་མཐའ་མ་ མཛེས་ཏོག་ཏོ་དང་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ ས་ཁོངས་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་ཚུ་ཡོདཔ་ལས་ མ་འོངས་པ་ལུ་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་ འོང་ནི་གི་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''མཇུག༌དོན།'''

སོ་མཱ་ལི་ཡ་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་གི་ རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་དང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ ཐོ་ཕོག་མི་ དེ་ལས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལ་སོགས་པའི་ གདོང་ལེན་ཚུ་ བྱུང་སྟེ་ཡོད་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ གོང་འཕེལ་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ ལཱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གཞུང་སྐྱོང་དང་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱི་ ལཱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ འབད་བའི་བསྒང་ཡོདཔ་ལས་ སོ་མཱ་ལི་ཡ་ལུ་ མ་འོངས་པའི་ ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''རྒྱབ་རྟེན་ཐོ།'''

&lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Somalia&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Mogadishu&lt;/nowiki&gt;


==ཁུངས་གཏུགས།==
{{reflist}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨཕ་རི་ཀ།]]</text>
      <sha1>qb3w0dkhqapbyk1ggn5ql6c9gnx5hop</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>