Wikipedia eewiki https://ee.wikipedia.org/wiki/Axa_do_%C5%8Ag%C9%94 MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Dominique Baudis 0 10031 62303 61376 2026-11-16T00:02:55Z Dostojewskij 5292 + Category:2014 kuwo 62303 wikitext text/x-wiki [[File:Dominique Baudis.jpg|thumb|Dominique Baudis (2008)]] '''Dominique Baudis''' (Fransegbe me: [bodi]; 14 Afɔfiɛ 1947 – 10 [[Afɔfiɛ]] 2014) nye Franseawo ƒe nyadrɔ̃la, nyadzɔdzɔŋlɔla kple dunyahela. Enye Toulouse, Haute- Garonne ƒe Dumegã tso Tedoxe 1983 vaseɖe Dzove 2001. Enye DL hã me tɔ eye emegbe wònye titina ɖusime Union for a Popular Movement si xɔ ŋgɔ la me tɔ. Wodzii le Paris. Baudis ku le kansa ta le Afɔfiɛ 10, 2014 dzi le Paris. Exɔ ƒe 66. ==Nyatakakatsoƒewo== {{DEFAULTSORT:Baudis, Dominique}} [[Category:Ame siwo wodzi le ƒe 1947 me|Baudis, Dominique]] [[Category:2014 kuwo]] m4q3bdg17lhemq3xk2rbe2jic03cdxq Grace d'Almeida 0 11226 62302 61244 2026-11-16T00:00:52Z Dostojewskij 5292 + Category:Ame siwo wodzi le ƒe 1951 me + Category:2005 kuwo 62302 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Grâce d'Almeida Adamon''' (ƒe 1951–2005) nye Benintɔ senyala, nyɔnuwo ƒe nyaʋiʋlila, kple amegbetɔ ƒe gomenɔamesi taʋlila. Wotsɔe de nyɔnu 1,000 siwo tso xexeame ƒe akpa vovovowo ƒe ƒuƒoƒo aɖe si woɖo be woanye ƒuƒoƒo be woaxɔ ƒe 2005 ƒe Nobel Ŋutifafa Nunana la me. == Agbemeŋutinya == Wodzi '''Grace Antonia Almeida Benoite Adamon''' le March 21, 1951 dzi le [[:en:Dakar|Dakar]], [[Senegal]]. Ede gɔmedzesuku le Sisters of Porto-Novo eye emegbe wòʋu yi [[:en:Dahomey|Dahomey]] (si nye [[:en:Benin|Benin]] fifia) kple eƒe ƒomea afisi wòde sekɛndrisuku le. Eŋlɔ ŋkɔ ɖe Míaƒe Aƒenɔ Apostolowo ƒe Kɔledzi le [[:en:Cotonou|Cotonou]] eye le ƒe 1972 me la, exɔ baccalaureate series A le [[:en:Guebwiller|Guebwiller]], France. Exɔ eƒe ɖaseɖigbalẽ kple master ƒe ɖaseɖigbalẽ le [[:en:Panthéon-Assas_University|Panthéon-Assas Yunivɛsiti]] le Paris. Esrɔ̃ senyawo le [[:en:Pantheon-Sorbonne_University|Pantheon-Sorbonne Yunivɛsiti]], eye wòbi ɖe ƒudzisenyawo kple dɔwɔlawo ƒe dukɔmeviwo kple asitsatsa ƒe gomenɔamesiwo me. Esi wòxɔ eƒe [[:en:Diplôme_d'études_approfondies|DEA]] le sukunuwuwu megbe la, etrɔ yi Pantheon-Assas, afisi wòxɔ eƒe CAPA senyawo ŋuti ɖaseɖigbalẽ le.<ref name=":0">Gleason, Tiffany (2 February 2012). "[https://books.google.com/books?id=39JMAgAAQBAJ&dq=Grace%20d%27Almeida&pg=RA1-PA160 D'Almeida Adamon, Grace]". In Gates, Henry Louis; Akyeampong, Emmanuel Kwaku (eds.). ''Dictionary of African Biography''. OUP USA. pp. 160–161. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-0-19-538207-5|<bdi>978-0-19-538207-5</bdi>]].</ref> D’Almeida Adamon dze senyala ƒe dɔwɔwɔ gɔme le Paris le ƒe 1977. Etrɔ yi Cotonou le ƒe si kplɔe ɖo me. Enye senyawo ŋuti nufialagã le [[:en:National_University_of_Benin|Benin Dukɔa ƒe Yunivɛsiti]] eye wonyae le nyɔnuwo ƒe gomenɔamesiwo taʋiʋli ta.<ref name=":0" /> Le ƒe 1990 me la, woti D’Almeida Adamon be wòanye se teƒenɔla wuietɔ̃ siwo aɖo Benintɔwo ƒe dukplɔse yeye si me demokrasi le abe Dukɔa ƒe Takpekpea ƒe akpa aɖe ene la dometɔ ɖeka. Eya koe nye nyɔnu si nye hamevi. Le ƒe ma me la, eɖo Benin ƒe Senyalawo ƒe Habɔbɔ (AFJB) hã. Amegbetɔ ƒe gomenɔamesiwo taʋliha do nyɔnuwo ƒe senyawo gbɔ kpɔkpɔ ɖe ŋgɔ eye wòʋli ɖeviwo kple nyɔnuwo ƒe gomenɔamesiwo ta. Ewɔ ɖeka kple Afrikatɔwo ƒe Amegbetɔ ƒe Gomenɔamesiwo Ŋuti Nusrɔ̃ƒe kple Demokrasi Dodoɖeŋgɔ ƒe Dɔwɔƒe hã. D’Almeida Adamon wɔ dɔ na [[:en:United_Nations|United Nations]] (UN) ƒe ɖoɖowo kple habɔbɔ siwo menye dziɖuɖu tɔ o. Ewɔ akpa vevi aɖe le Dukɔ Ƒoƒuawo ƒe ɖoɖo si nɔ [[:en:Burkina_Faso|Burkina Faso]] ƒe Demokrasi Dɔwɔƒe si Kpɔa Aƒeme Dziɖuɖu Gbɔ dzi le ƒe 1990-awo me la me. Ekpɔ gome le [[:en:Independent_International_Commission_on_Kosovo|Independent International Commission on Kosovo]].<ref name=":0" /> D’Almeida Adamon nye Association des Femmes Juristes du Bénin (Association of Women Lawyers of Benin) ƒe gɔmeɖoanyila kple eƒe zimenɔla. Le eƒe ɖoɖo nu la, habɔbɔa wɔ axa 114 ƒe agbalẽvi si nye Guide juridique de la femme béninoise. Woɖe Fransegbe me mɔfiamegbalẽ si ku ɖe nyɔnuwo ƒe gomenɔamesi siwo le se nu ŋu gɔme ɖe [[:en:Fon_language|Fon]] kple Batonou.<ref>[[:en:Irène_Assiba_d'Almeida|D'Almeida, Irène Assiba]] (1994). ''[https://books.google.com/books?id=3RNl8RlQLZ8C&dq=Grace%20d%27Almeida&pg=PA183 Francophone African Women Writers: Destroying the Emptiness of Silence]'' (2nd ed.). Gainesville, Florida: University Press of Florida. pp. 183–184. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-0-8130-1302-2|978-0-8130-1302-2]]</bdi>.</ref> Egblɔ be, "le afɔɖeɖe si wowɔ be woana ʋɔnudrɔ̃ƒe ƒe mɔfiamegbalẽa nasu nyɔnuwo si me la, Nyɔnu Senyalawo ƒe Habɔbɔ ƒe taɖodzinue nye be yeana Benin nyɔnuwo nakpɔ senyawo ŋuti ɖoɖo vevi ʋee aɖewo siwo wotu ɖe senyawo ŋuti nuŋlɔɖi siwo kpɔa dukɔa dzi dzi be woakpe ɖe wo ŋu woƒe agbenɔnɔ nanyo ɖe edzi to senyawo dzi."<ref name=":0" /> D'Almeida Adamon de [[:en:Fourth_World_Conference_on_Women|Xexeame ƒe Nyɔnuwo ƒe Takpekpe Enelia]] le ƒe 1995 me.<ref>Shiner, Cindy (October 5, 1995). "[https://www.csmonitor.com/1995/1005/05061.html Benin's Ex-Amazons Hold Purse Strings]". ''Christian Science Monitor''.</ref> Tso November 22, 1995 va ɖo April 9, 1996 dzi la, enye [[:en:Government_of_Benin|Benin dziɖuɖua]] ƒe Nutrenuwo Dzikpɔla kple Ʋɔnudrɔ̃nyawo ƒe Senyawo Gbɔkpɔla. Eƒe agbagbadzedzewo na woʋu Nyɔnuwo le Senyawo Kple Ŋgɔyiyidɔwo me le Afrika ƒe Benin ƒe akpaa le June 1999 me. Enye [[:en:United_Nations_Development_Programme|United Nations Development Programme]] ƒe Mɔ̃ɖaŋununya Ŋuti Aɖaŋuɖolagã eye wònye Dukɔ Ƒoƒuawo ƒe Dzɔdzɔenyenye Dɔwɔha ƒe tatɔ le [[:en:Haiti|Haiti]] tso ƒe 2000 va ɖo ƒe 2003 me. Ewɔ dɔ le dukɔwo dome amegbetɔ ƒe gomenɔamesiwo ŋuti kɔmiti geɖe me le eƒe agbenɔɣi. Enye Dukɔwo Dome Dzilanyenye Ŋuti Ðoɖowɔha me tɔ eye wòkpe asi ɖe Amegbetɔ ƒe [[:en:Human_rights_in_Benin|Gomenɔamesiwo Ŋuti Habɔbɔ ƒe Dɔwɔƒe si le Benin]] dzi kpɔkpɔ ŋu. Enye dukɔwo dome aɖaŋuɖola le demokrasi, kpekpeɖeŋunana le tiatiawɔwɔ me, amegbetɔ ƒe gomenɔamesiwo, dziɖuɖu nyui, kple dzɔdzɔenyenye, amegbetɔ ƒe gomenɔamesiwo, demokrasi, dziɖuɖu nyui kple kpekpeɖeŋunana le tiatiawɔblɔɖe me. Tso October 2004 me la, enye Benin ƒe Nyɔnu Subɔlawo kple Sewɔtakpekpe me tɔwo ƒe Habɔbɔ ƒe zimenɔla ƒe kpeɖeŋutɔ.<ref name=":0" /> Le ƒe 2005 me la, enye ame eve pɛ siwo tso Benin (kple [[:en:Grace_Aboh|Grace Aboh]]) siwo woɖo abe nyɔnu 1,000 siwo tso xexeame ƒe akpa vovovowo ƒe ƒuƒoƒo ene hena [[:en:Nobel_Peace_Prize|Nobel Peace Prize]] la dometɔ ɖeka.<ref>"[https://1000peacewomen.org/en/network/1000-peacewomen/ PeaceWomen Across the Globe]". ''PeaceWomen Across the Globe''. Retrieved 2025-01-27.</ref> D'Almeida Adamon ku le May 12, 2005 dzi le Paris.<ref name=":0" /> Egbe srɔ̃a eye vi etɔ̃ nɔ esi. == Nusiwo ŋu woke ɖo == <references /> == External links == * [http://fondationgracedalmeida.org/ Fondation Grâce d'Almeida] [https://web.archive.org/web/20221018121834/http://fondationgracedalmeida.org/ Archived] 2022-10-18 at the [[:en:Wayback_Machine|Wayback Machine]] {{DEFAULTSORT:Almeida Adamon, Grace d}} [[Category:Ame siwo wodzi le ƒe 1951 me]] [[Category:2005 kuwo]] k42q7syk8kmvsqj90uyt0219ta30sqy Category:2014 kuwo 14 11519 62304 2026-11-16T00:03:30Z Dostojewskij 5292 Creating Category:2014 kuwo 62304 wikitext text/x-wiki [[Category:Kuwo]] mtmhmnadtusnuf4sw0vrl17ufiv298d