Μαθηματικά για όλους/Γενικό τυπολόγιο

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="el">
  <siteinfo>
    <sitename>Βικιβιβλία</sitename>
    <dbname>elwikibooks</dbname>
    <base>https://el.wikibooks.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Μέσο</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ειδικό</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Συζήτηση</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Χρήστης</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Συζήτηση χρήστη</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Βικιβιβλία</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Συζήτηση Βικιβιβλία</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Αρχείο</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Συζήτηση αρχείου</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Συζήτηση MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Πρότυπο</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Συζήτηση προτύπου</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Βοήθεια</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Συζήτηση βοήθειας</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Κατηγορία</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Συζήτηση κατηγορίας</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Μαθηματικά για όλους/Γενικό τυπολόγιο</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4725</id>
    <revision>
      <id>57515</id>
      <parentid>57514</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μαθηματικές σταθερές */</comment>
      <origin>57515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202764" sha1="eelu5fax4onrfc4kayn94u3sagxky80" xml:space="preserve">= Μαθηματικές σταθερές =

&lt;math&gt;\pi = \sigma \upsilon \nu^{-1} \begin{pmatrix} -1 \end{pmatrix} \simeq 3,141592653589793238462643...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;e = \lim_{n \to \infty} \begin{pmatrix} 1 + \frac{1}{n} \end{pmatrix}^n \simeq 2,718281828459045235360287...&lt;/math&gt;
* e: βάση των φυσικών λογαρίθμων.

&lt;math&gt; \sqrt{2} = 2^{\frac{1}{2}} \simeq 1,4142135623730950488...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt{3} = 3^{\frac{1}{2}} \simeq 1,7320508075688772935...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt{5} = 5^{\frac{1}{2}} \simeq 2,2360679774997896964...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[3]{2} = 2^{\frac{1}{3}} \simeq 1,259921050...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[3]{3} = 3^{\frac{1}{3}} \simeq 1,442249570...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[5]{2} = 2^{\frac{1}{5}} \simeq 1,148698355...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[5]{3} = 3^{\frac{1}{5}} \simeq 1,245730940...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;e^\pi \simeq 23,140692632779269006... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\pi^\mbox{e} \simeq 22,45915771836104547342715... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;e^\mbox{e} \simeq 15,154262241479264190...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}2 = \frac{ln2}{ln10} \simeq 0,3010299956639811952137389...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}3 = \frac{ln3}{ln10} \simeq 0,4771212547196624372950279...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}e = \frac{lne}{ln10} = \frac{1}{ln10} \simeq 0,43429448190325182765...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}\pi = \frac{ln \pi}{ln10} \simeq 0,4971498726941338543512683...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; ln10  \simeq 2,302585092994045684017991...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;ln2  \simeq 0,693147180559945309417232...&lt;/math&gt;

'''DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: ΙΛΕΞ Από το όνομα του εκφωνητή από τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:'''

''[[Όταν ο χώρος χρειάζεται να λάμψει: Τότε... ΙΛΕΞ. Δωδωνέα θάμνος 3 lt - δωδωναία φυτό Βατόμουρο φυτό μαύρο - BLACKBERRY - Rubus idaeus fruticossus 12,00 € / Τεμάχιο Φ|Όταν ο χώρος χρειάζεται να λάμψει: Τότε... ΙΛΕΞ. Δωδωνέα θάμνος 3 lt - δωδωναία φυτό Βατόμουρο φυτό μαύρο - BLACKBERRY - Rubus idaeus fruticossus 12,00 € / Τεμάχιο Φραγκοστάφυλλο μαύρο φυτό - GOOSEBERRY 12,00 Μύρτιλλο Θάμνος - Μπλούμπερυ φυτό – BLUEBERRY Γκότζι μπέρι φυτό - Lycium barbarum chineze0 € / Τεμάχιο Λιγούστρο ιαπωνικό κοινό δένδρο - Ligustrum japonicum tree 15,00 € / Τεμάχιο Σολάνουμ μπλέ θάμνος - Solanum rantonnetii 12,00 € / Τεμάχιο Σολάνουμ μεγανθές φυτό | Solanum laciniatum 10,00 € / Τεμάχιο 12,00 € / Τεμάχιο € / Τεμάχιο 9,00 € / Τεμάχιο Γκάουρα φυτό | Gaura 5,00 € / Τεμάχιο Ανθοροδιά - καλλωπιστική ροδιά | Punica granatum flore pleno 25,00 € / Τεμάχιο Βουκαμβίλια νάνα θάμνος - Bougainvillea purple dwarf 9,00 € / Τεμάχιο Φωτίνια φυτό προσφορά - Photinia fraseri red robin από 4,00 € / Τεμάχιο Κύτισσος φυτό - Citisus scoparius 14,00 € / Τεμάχιο Σπάρτο φυτό - Spartium jungceum 5,00 € / Τεμάχιο Κάννα φυτό - Canna intica 10,00 € / Τεμάχιο Μαγνόλια Στελλάτα - Μανώλια φυλλοβόλα | Magnolia stellata 17,00 € / Τεμάχιο Σχίνος]] φυτό - θάμνος αειθαλής - Pistacia lentiscus από 3,50 € / Τεμάχιο Φορσύθια κίτρινη φυτό- Forsythia intermedia 11,00 € / Τεμάχιο Εσκαλόνια φυτό | Escallonia rubra 12,00 € / Τεμάχιο Βιβούρνο χιονόσφαιρα - χιονόμπαλα | Viburnum opulus 15,00 € / Τεμάχιο Τσιτόνια - Σινδόνια φυτό | Cydonia Japonica 12,00 € / Τεμάχιο Σπειραία άσπρη φυτό - Spiraea japonica 12,00 € / Τεμάχιο Αμπέλια μεγανθής θάμνος - Abelia grandiflora 9,00 € / Τεμάχιο Νυχτολούλουδο φυτό - γλ. 3 lt | Cestrum nocturnum 5,00 € / Τεμάχιο Τριανταφυλλιά μίνι-νάνα φυτό - Rosa sp. Mini 7,50 € / Τεμάχιο Ιπποφαές θάμνος φυτό - Hippophae rhamnoides από 10,00 € / Τεμάχιο Κάσσια φυτό | Cassia floribunda 15,00 € / Τεμάχιο Πάπυρος φυτό 8,00 € / Τεμάχιο Μαώνια φυτό - Mahonia sp. 28,00 € / Τεμάχιο Αγάπανθος άσπρο/μπλέ χρωμα 5 λίτρα - Agapanthus umbellatus 12,00 € / Τεμάχιο Ακανθος φυτό - Acanthus mollis 8,00 € / Τεμάχιο Βερονίκη πράσινη - Βερόνικα πανασέ | Hebe speciosa 6,00 € / Τεμάχιο Φειγιόα φυτό - Feijoa sellowiana - 3 lt 12,00 € / Τεμάχιο Πολύγαλα φυτό - Polygala myrtifolia 10,00 € / Τεμάχιο Πασχαλιά μώβ θάμνος - Syringa vulgaris 15,00 € / Τεμάχιο Στρελίτζια φυτό - Πουλί του παραδείσου 12 LT - Strelitzia Reginae 45,00 € / ΤεμάχιοΜετροσίδηρος φυτό 4 ΛΙΤ - Metrosideros excelsa 12,00 € / Τεμάχιο Φιλάδελφος - Σύριγγα | Philadelphus coronarius 12,00 € / Τεμάχιο Λαντάνα θάμνος - Lantana camara 3,50 € / Τεμάχιο Λιγουστρίνι πανασέ θάμνος - Ligustrum ovalifolium 3,50 € / Τεμάχιο Ευγενία μυρτιδόφυλλη θάμνος - Eugenia myrtifolia 12,00 € / Τεμάχιο Αγγελική ψιλόφυλλη - μικρόφυλλη - Pittosporum heterophyllum από 3,00 € / Τεμάχιο Γκρεβιλλέα γιουνιπερίνα - Grevillea juniperina rodo 12,00 € / Τεμάχιο Καλλιστήμονας - Κόκκινη βούρτσα - Προσφορά | Callistemon laevis από 4,50 € / Τεμάχιο Μπαμπού φυτό - θάμνος - Bambusa aurea 24,00 € / Τεμάχιο Λιγούστρο κοινό θάμνος - Λιγούστρο Ιαπωνικό φυτό - Ligustrum japonicum από 1,10 € / Τεμάχιο Λιγούστρο ιαπωνικό θάμνος - Ligustrum japonicum 2,50 € / Τεμάχιο Ευώνυμο Ιαπωνικό πανασέ | Euonymus japonicus 3,80 € / Τεμάχιο Ράμνος θάμνος- φυτό - Rhamnus alaternus από 2,70 € / Τεμάχιο Καρίσσα θάμνος - Carissa grandiflora 12,00 € / Τεμάχιο Λαγκερστρέμια φυτό - Στρατηγός θάμνος - Lagerstroemia indica 9,50 € / Τεμάχιο Πυράκανθος φυτό - θάμνος - Pyracantha coccinea από 3,00 € / Τεμάχιο Ναντίνα θάμνος | Nandina Domestica 9,00 € / Τεμάχιο Βερβερίδα κόκκινη φυτό - Berberis thunbergii 8,00 € / Τεμάχιο Αρμιρίκι δέντρο - θάμνος | Tamarix parviflora 10,00 € / Τεμάχιο Ιλεξ ού φυτό - Ημερο πουρνάρι δεντρίλιο | Ilex aquifolium 28,00 € / Τεμάχιο Λυγαριά θάμνος - 9 ΛΙΤ - Vitex agnus castus 15,00 € / Τεμάχιο Κυδωνίαστρο οριζοντιόκλαδο φυτό - Cotoneaster 9,00 € / Τεμάχιο Μυρτιά φυτό - Σμύρτο - Myrtus communis 3,50 € / Τεμάχιο Ελαίαγνος Πράσινος φυτό - Elaegnus pungens sp. από 3,50 € / Τεμάχιο Αβούτιλο θάμνος - Αβούτιλον φυτό - Abutilon striatum 10,00 € / Τεμάχιο Δάφνη Απόλλωνα - Βάγια φυτό - Laurus nobilis από 3,50 € / Τεμάχιο Φωτίνια κόκκινη φυτό - Photinia fraseri red robin από 10,00 € / Τεμάχιο Αζαλέα | Azalea japonica 9,00 € / Τεμάχιο Γαρδένια | Gardenia jasminoides 10,00 € / Τεμάχιο Κουμαριά θάμνος φυτό - Arbutus unedo - 5-7 λίτρα 12,00 € / Τεμάχιο Βιβούρνο λουσίντουμ - Βιβούρνο φωτεινό - Viburnum lucidum από 5,00 € / Τεμάχιο Βιβούρνο τίνους - βιβούρνο κοινό - Viburnum tinus από 3,00 € / Τεμάχιο Μυόπορο Ισπανικό φυτό - Myoporum laetum sp. 8,00 € / Τεμάχιο Πυξάρι φυτό - Μπόξους θάμνος - Buxus sempervirens από 2,50 € / Τεμάχιο Αγγελική κοινή φυτό- Πιττόσπορο θάμνος - Pittosporum tobira από 2,70 € / Τεμάχιο Ορτανσία φυτό οξύφυλλο - Hydrangea sp. 12,00 € / Τεμάχιο Καμέλια φυτό - Camelia japonica 10,00 € / Τεμάχιο Ιβίσκος Συριακός φυτό - Hibiscus syriacus 10,00 € / Τεμάχιο Ιβίσκος Σινικός κόκκινος φυτό 9 ΛΙΤΡΑ - Hibiscus sinensis 15,00 € / Τεμάχιο Φωτίνια δένδρο μπάλα 1,2 m - Photinia tree 45,00 € / Τεμάχιο Τριανταφυλλιά φυτό θάμνος - Rosa sp. από 8,00 € / Τεμάχιο Αγγελική νάνα φυτό - Αγγελική μπάλα - Pittosporum tobira nana 6,00 € / Τεμάχιο Καλλιστήμονας Φυτό - Καλλιστήμων δέντρο - Callistemon laevis 8,00 € / Τεμάχιο Πικροδάφνη φυτό- Σακούλα 0,5-0,7 m - Nerium oleander από 3,00 € / Τεμάχιο Οι επιστήμονες διευκρινίζουν: Αυτό που στολίζετε είναι αρκουδοπούρναρο, όχι γκι Με αρκουδοπούρναρο στολίζουμε τα Χριστούγεννα και όχι με γκι που είναι παράσιτο! Με αρκουδοπούρναρο και όχι με γκι που είναι …ημιπαράσιτο και φύεται πάνω στα έλατα, στολίζουμε τα Χριστούγεννα, όπως διευκρινίζουν επιστήμονες, ξεκαθαρίζοντας ότι έτσι λέγεται το συγκεκριμένο φυτό με το έντονο πράσινο χρώμα και τον κόκκινο καρπό που χρησιμοποιούμε για διακόσμηση στις γιορτές. “Το αρκουδοπούρναρο (Ilex aquifolium) είναι από τα πιο σημαντικά φυτά του χειμώνα,κατηγορίες προιόντων Προσφορές Νέα Προϊόντα Επίκαιρα Προϊόντα Θάμνοι Ανθοφόροι θάμνοι Θάμνοι μπορντούρας - Φυτά Φράχτες Καρποφόροι θάμνοι - Superfoods Θάμνοι σκιάς - Οξύφυλλα φυτά Θάμνοι φυτά παραθαλάσσιων περιοχών Προσφορές Θάμνων - Φυτών Δέντρα Ανθόφυτα - Αρωματικά - Ετήσια Αναρριχώμενα φυτά Φοίνικες - Χαμαίρωπες Κακτοειδή Φυτά Σχήματα Σπορόφυτα - Αρωματικά Σπόροι Φυτών Βολβοί - Ριζώματα Φυτών Γκαζόν φυσικό - Συνθετικό Αυτόματο Πότισμα Φυτοφάρμακα Βιολογικά φάρμακα - Παγίδες Λιπάσματα - Ορμόνες Βιοκτόνα - Ποντικοφάρμακα - Απωθητικά Είδη προστασίας εργαζομένων Είδη Φυτωρίου - Ανθοπωλείου Οικολογικά σκεύη- Πυρίμαχα - Inox Μηχανήματα Κήπου Ψεκαστικά - Αντλίες Ψεκαστήρες Μηχανήματα Ελαιοκομίας Μουσαμάδες - Νάυλον - Δίχτυα - Πανιά Γλάστρες - Φερ Φορζέ Εργαλεία κήπου - Λάστιχα - Ελαιοκομικά - Σπορείς Χώματα - Τύρφες - Βελτιωτικά Εμποτισμένη ξυλεία - φράχτες Βιβλία Διακοσμητικά Κήπου Θάμνοι Θάμνοι διάφοροι, κατάλληλοι για όλους τους κήπους της ελληνικής επικράτειας. Τα μεγέθη των γλαστρών ή τα τελικά ύψη των διαθέσιμων φυτών, μπορεί να ποικίλουν ανάλογα με τη διαθεσιμότητα, την εποχή ή τον προμηθευτή και τη χώρα προέλευσης. hibiscus7 Ανθοφόροι θάμνοι fraxtis1 Θάμνοι μπορντούρας - Φυτά Φράχτες hippo27 Καρποφόροι θάμνοι - Superfoods ortansia Θάμνοι σκιάς - Οξύφυλλα φυτά 000219-11 Θάμνοι φυτά παραθαλάσσιων περιοχών buxus-bol-75-cm29 Προσφορές Θάμνων - Φυτών Απεικόνιση προϊόντων 1 - 16 από 112ανά σελίδα 16 Πρώτη&lt;1234567&gt;Τελευταία Σελίδα 1 από 7 008168-01 Πλουμέρια θάμνος 18 lt - Ινδικό φούλι - Φραντζιπάνι 90,00 € / Τεμάχιο 008161-01 Λιγούστρο Τεξάνουμ Θάμνος - Ligustrum japonicum Texanum 17,00 € / Τεμάχιο 008136-05 Αλόη Έσπερ / Hesperaloe parviflora 12,00 € / Τεμάχιο 008118-01 Εκουιζέτο Χειμερινό γλ.3 lt- Εκουιζέτουμ - Equisetum hyemale από 12,00 € / Τεμάχιο 008101-01 Κοράλι κρεμοκλαδές - Ρουσέλια φυτό 3 lt 6,00 € / Τεμάχιο 008084-12 Πικροδάφνη πανασέ 3 lt -δίχρωμο φύλλο 7,00 € / Τεμάχιο 008061-03 Μουλεμπέργια φυτό - θάμνος - Muhlenbergia capillaris 3 lt 10,00 € / Τεμάχιο 008059-04 Κάρεξ κίτρινο - Carex t.Prairie fire 3 lt 8,00 € / Τεμάχιο 008058-11 Φεστούκα πράσινη αγροστώδης - Festuca ovina gauthierii 3 lt 6,00 € / Τεμάχιο 008057-25 Φιλλυρέα θάμνος - φιλλύκι φυτό - 60 cm 9,00 € / Τεμάχιο 007962-01 Τεύκριο θάμνος - Φυτό γκρί αειθαλές 4,00 € / Τεμάχιο 007758-02 Πεννισέτουμ κόκκινο - Pennisetum setaceum 'Rubrum'- φυτό 10,00 € / Τεμάχιο 007757-11 Πενισσέτουμ άσπρο - Pennisetum alopecuroides - φυτό 10,00 € / Τεμάχιο 007647-01 Στίπα αγροστώδης - Στύπα φυτό - 1,5 LT 3,50 € / Τεμάχιο 007425-29 Σαμπούκος φυτό - Κουφοξυλιά θάμνος 10,00 € / Τεμάχιο 007182-015 Βάγια δέντρο 1 m - Δάφνη Απόλλωνα 20,00 € / Τεμάχιο μαζί με τα έλατα, έχει συνήθως θαμνώδη μορφή και φύεται σε μεγάλο υψόμετρο μέσα σε δάση. Χρησιμοποιείται συχνά, ως καλλωπιστικό, σε πάρκα και κήπους αλλά πολλοί το αποκαλούν γκι (ή ου που είναι η γαλλική του ονομασία), που όμως είναι λανθασμένο, καθώς το γκι (Viscum album) είναι ένα ημιπαράσιτο, που φύεται πάνω στα έλατα!”, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Γεώργιος Φωτιάδης, δασολόγος – φυτοκοινωνιολόγος. Όπως προσθέτει, επειδή το αρκουδοπούρναρο δεν ρίχνει τα φύλλα του κατά τη διάρκεια του χειμώνα και ο καρπός του είναι ώριμος την εποχή των Χριστουγέννων, αποτελούσε ένα από τα πιο “χρωματιστά” στολίδια κατά τη διάρκεια των εορτών τις εποχές που δεν υπήρχαν πολύχρωμα λαμπάκια και ηλεκτρικό ρεύμα. “Οι καρποί του πάντως”, σημειώνει, “δεν είναι δηλητηριώδεις, αλλά τα σπέρματα που έχουν μέσα τους (οι σπόροι) είναι”. Διώχνει τα μάγια και φέρνει τύχη! Τους αρχαίους χρόνους, σύμφωνα με τον Πυθαγόρα, το αρκουδοπούρναρο έφερνε γούρι, έδιωχνε τα μάγια και έφερνε ευτυχία στα νεόνυμφα ζευγάρια. Το λιόπρινο (όπως το ονομάζουν σε μερικές περιοχές), είναι ένα από τα πιο γνωστά νεραϊδόδεντρα: για τις νεράιδες ο καρπός του είναι από τους αγαπημένους και σαν φυτό τις προσελκύει, “τις αρέσει να στολίζονται με τα κόκκινα “μηλαράκια” και με τους άσπρους ανθούς του στολίζουν τα μαλλιά τους”. Ο Πλίνιος το περιγράφει με το όνομα Aquifolius και αναφέρει ότι αν το φυτό φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το δηλητήριο, το προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει και το ξύλο του, αν το πετάξεις σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα του. Στις παραδόσεις και τους μύθους των διάφορων λαών, το αρκουδοπούρναρο συμβολίζει την αειθαλή πτυχή ολόκληρης της ζωής. Για άλλους φέρνει καλή τύχη και προστατεύει από τις αρνητικές δυνάμεις και σε άλλες παραδόσεις, συμβολίζει τη μακροβιότητα της ζωής. Οι διακοσμήσεις τον Δεκέμβριο με αρκουδοπούρναρο, πιθανότατα προέρχονται από ένα έθιμο των Ρωμαίων οι οποίοι συνήθιζαν να στέλνουν κλαδιά δέντρων μαζί με άλλα δώρα στους φίλους τους κατά τη διάρκεια του εορτασμού των Σατουρνάλια, της γιορτής αφιερωμένης στο θεό Σατούρνους , ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο. “Το αρκουδοπούρναρο το εντοπίζεις αμέσως στα βουνά, λόγω των έντονων χρωμάτων του και συνδέεται επίσης και με τον συμβολικό στολισμό που γινόταν παλαιότερα την μικρότερη μέρα του χρόνου που είναι η σημερινή, 21η Δεκεμβρίου”, καταλήγει ο κ. Φωτιάδης. gr.dreamstime.com) Επιμέλεια: Σόφη Παυλάκη, Δικηγόρος, M.Sc. Με γκι και ου στολίζουμε αυτές τις εορταστικές ημέρες τα σπίτια μας, έθιμο που μεταφέρθηκε στην πατρίδα μας από τη Δύση. Ποια όμως είναι αυτά τα δύο φυτά που τα γνωρίζουμε από την ξενική, γαλλική ονομασία τους, gui και houx; Και πρώτα, το Γκι (ή και γκυ), στα ελληνικά: ιξός. Ο ἰξὸς είναι ημιπαρασιτικό επίφυτο ξυλώδες φυτό, που φύεται επάνω σε άλλα δέντρα, κυρίως στα έλατα, αλλά και στις δρύες, στις καστανιές, στις μηλιές κ.ά. Είναι ενδημικό φυτό της Ευρώπης και κάποιων περιοχών της Ασίας και ανήκει στην οικογένεια των Λωρανθίδων (Loranthaceae) (γένος: Viscum) (είδος: Viscum album ή Βίσκον το λευκόν ή μελάς ή ιξός ή γκι ή Mistletoe). (laspistasteria.wordpress.com) Τα κλαδιά του ιξού είναι πράσινα και φτάνουν περίπου μέχρι 60 εκ. Είναι αειθαλές φυτό με επιμήκη δερματώδη φύλλα, χρώματος πράσινου ή ελαφρά κιτρινωπού. Τα άνθη του βγαίνουν την άνοιξη και είναι μικρά και πράσινα. Οι καρποί του ιξού είναι μονόσπερμοι, στρογγυλοί, σχεδόν διάφανοι, γεμάτοι με μια κολλώδη ουσία. Εμφανίζονται με κιτρινωπή απόχρωση στα πλατύφυλλα δέντρα και με λευκή απόχρωση στα κωνοφόρα. Είναι αγαπημένη τροφή των ζώων το χειμώνα και το τιμούν, όταν καταφέρνουν να το βρουν ή να το φτάσουν. Στους αρχαίους και παλαιότερους χρόνους, με την κολλώδη ουσία του καρπού του, την οποία ανακάτευαν με μέλι ή λάδι, παρασκεύαζαν μία ουσία την οποία άλειφαν στα κλαδιά των δέντρων και κατασκεύαζαν έτσι τις λεγόμενες «ξόβεργες» [(ι)ξόβεργες (ιξός + βέργα)], με τις οποίες θήρευαν τα πουλιά. Σε μία από τις αγροτικές επιστολές του αρχαίου Έλληνα επιστολογράφου Αλκίφρονα, ο αποστολέας Αμπελίων γράφει στον Εύεργο: «Έπεσε βαρύς χειμώνας και τα πάντα σκεπάστηκαν από χιόνι∙ILEX AQUIFOLIUM MEZZO FUSTO ARGEO MARGINATA (ΙΛΕΞ Ή ΟΥ Ή ΑΡΚΟΥΔΟΠΟΥΡΝΑΡΟ 1/2 ΚΟΡΜΟΣ) Λατινική ονομασία: Ilex aquifolium Ανθοφορία: Μάιος- Ιούνιος Διαστάσεις: Μέγιστο ύψος 5- 8μ./ Μέγιστη διάμετρος 3- 5μ. Το διαμορφωμένο ίλεξ ή ου ή αρκουδοπούρναρο είναι φυτό με γυαλιστερό, αγκαθωτό φύλλωμα πρασινοκίτρινου (πανασέ) ή πράσινου χρώματος. Είναι αργής ανάπτυξης, κατάλληλο για δροσερά και αλκαλικά εδάφη. Προτιμά θέσεις με σκιά κάτω από δένδρα και είναι πολύ ανθεκτικό είδος. Τα θηλυκά φυτά ανθοφορούν και καρποφορούν με κόκκινους καρπούς. Πινακας Τιμών καθόμαστε γιατί δεν έχουμε δουλειά∙ άνοιξα την πορτούλα της καλύβας και βλέπω μαζί με το χιόνι που έπεφτε, ολόκληρο πλήθος από όρνια να πετάνε και κοτσύφια και τσίχλες και.. εὐθέως οὖν ἀπὸ τῆς λεκάνης ἀνασπάσας ἰξὸν ἐπαλείφω τῶν ἀχράδων τοὺς κλάδους …» (μετάφραση: «αμέσως βγάζω ιξό από τη λεκάνη, αλείφω τα κλαδιά απ’ τις αγριαπιδιές ..»). Και συνεχίζει: «Και σε λίγο ήρθαν και στάθηκαν πάνω τους σύννεφο τα σπουργιτάκια και κρέμονταν απ’ τα κλαριά …». Και ένας μύθος του Αισώπου λέει πως η σοφή κουκουβάγια, όταν πρωτοφύτρωσε η βελανιδιά, συμβούλευε τα πουλιά να μην την αφήσουν ν’ αναπτυχθεί, αλλά να την καταστρέψουν με κάθε τρόπο· γιατί απ’ αυτήν θα βγει ένα ακατανίκητο βοτάνι, ο ιξός, που μ’ αυτό θα πιάνονται. (laspistasteria.wordpress.com) Ο ιξός ονομάζεται «ημιπαράσιτο», επειδή ναι μεν φυτρώνει πάνω σε άλλα δέντρα, αλλά το κάνει μόνο και μόνο για ν’ απορροφά από τον ξενιστή τους χυμούς του και τα θρεπτικά συστατικά του. Τη λειτουργία του και την ανάπτυξή του τη ρυθμίζει μόνο του, δηλ. φωτοσυνθέτει κανονικά. Ο τρόπος που φυτρώνει ο ιξός είναι μια ακόμη παραξενιά του.. Τα πουλιά τρώνε τον καρπό του και τον σπόρο τον αφήνουν να φύγει με τις κουτσουλιές τους. Και επειδή συνήθως τα πουλιά κουτσουλάνε όταν κάθονται πάνω στα κλαδιά των δέντρων, παρατηρούμε συχνά ο ιξός να φυτρώνει σε κλαδιά που βρίσκονται ακόμη και προς την κορυφή των δέντρων. Ενώ συνήθως οι σπόροι των φυτών θέλουν σκοτάδι για να βλαστήσουν, ο σπόρος του ιξού φυτρώνει με το φως της ημέρας και μόλις φυτρώσει θα δώσει ένα βλαστίδιο που δεν θ’ αναπτυχθεί προς τα πάνω και προς την πλευρά του ήλιου, αλλά θ’ αναπτύξει τη βάση του για να προσκολληθεί στο κλαδί του δέντρου και αμέσως θ’ αρχίσει να δημιουργεί μυζητήρες που θα τρυπήσουν την φλούδα του κλαδιού και θα εισχωρήσουν στο εσωτερικό του, ώστε να ξεκινήσει να τρέφεται και σιγά – σιγά με τη φωτοσύνθεση να δημιουργήσει τα πρώτα του φύλλα. Βλέποντας τον ιξό πάνω στο δέντρο, μοιάζει σαν να έχει φυτρώσει από το δέντρο ξενιστή. Ο ιξός μπορεί να καταστρέψει ένα δέντρο που θα προσβάλλει. Πέρα από τη ζημία που προκαλεί με την κλοπή των χυμών και των θρεπτικών στοιχείων των δέντρων, επί των οποίων παρασιτεί, τα προσβεβλημένα από αυτόν δέντρα καθίστανται περισσότερο ευάλωτα σε άλλους εχθρούς, όπως φλοιοφάγα έντομα, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται συντριπτικά περισσότερες νεκρώσεις δέντρων με έντονη προσβολή από ιξό σε σχέση με τα υγιή δέντρα. Ο ιξός είναι γνωστός από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Σε ορισμένα μέρη χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα κατά της αρτηριακής υπέρτασης ή ως κατάπλασμα για τους αρθριτικούς πόνους. Θεωρείται επίσης διουρητικό, καρδιοτονωτικό και περιφερειακά αγγειοδιασταλτικό. Έχει παρατηρηθεί ότι εξωτερικά μπορεί να καταστρέψει ορισμένους όγκους. Το αναφέρουν οι Ιπποκράτης, Διοσκουρίδης, ο Πλίνιος, ο Θεόφραστος ο Παράκελσος και άλλοι. Θεωρείται ακόμα ως ιερό φυτό στην ιστορία πολλών ευρωπαϊκών λαών. Το εκχύλισμα του ιξού θεωρείται επίσης ότι έχει ευεργετικές επιδράσεις ως συμπληρωματική θεραπεία κυρίως για τους γυναικολογικούς καρκίνους. Ο ιξός είναι ισχυρά δηλητηριώδες φυτό και κυρίως είναι τοξικός για την καρδιά. Αρκεί η κατανάλωση λίγων καρπών ή φύλλων για να προκαλέσουν τοξικά συμπτώματα, ακόμη και θάνατο. Kαλλιέργεια Ίλεξ | Καλλιεργητικές Τεχνικές Μεταξύ άλλων ο καρπός του περιέχει ουσίες, όπως βισκόλες, βισκοτοξίνη, ένα γλυκοσίδιο της σαπωνίνης, λεκτίνες κ.ά. Το ου (Ilex aquifolium, ίλεξ ο οξύφυλλος) είναι το γνωστό αρκουδοπούρναρο ή λιόπρινο ή λιόπουρνο της κοινής ελληνικής. Έχει φύλλα καταπράσινα, δερματώδη, λαμπερά και αγκαθωτά στην περίμετρό τους, οι δε καρποί του είναι σφαιρικοί με το χαρακτηριστικό ζωηρό κόκκινο χρώμα που το κάνει ιδιαίτερα δημοφιλές τις ημέρες των Χριστουγέννων για την γιορτινή διακόσμηση. Ο στολισμός της εισόδου και των χώρων των σπιτιών αλλά και των ναών με ου ανατρέχει στα ρωμαϊκά Saturnalia, εορτή αφιερωμένη στον Κρόνο που διαρκούσε από τις 17 έως και τις 23 Δεκεμβρίου. Σε παλαιά εκκλησιαστικά ημερολόγια αναφέρεται η παραμονή των Χριστουγέννων ως η ημέρα, κατά την οποία οι εκκλησίες ήταν στολισμένες με τα κλαδιά της δάφνης και του ου και το έθιμο είναι ριζωμένο το ίδιο βαθιά στη σύγχρονη εποχή, όπως και στους ειδωλολάτρες αλλά και τους πρώτους Χριστιανούς. (helppost.gr) Ένας παλιός μύθος λέει ότι το ου φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού, όταν αυτός βάδιζε στη γη και τα αγκαθωτά φύλλα του, αλλά και οι κόκκινοι καρποί του, συμβολίζουν τα μαρτύρια του Σωτήρα, λόγος για τον οποίο το ου λέγεται και το «αγκάθι του Χριστού» σε πολλές γλώσσες της Βόρειας Ευρώπης. Πιθανότητα η σχέση με αυτούς τους μύθους ήταν και ο λόγος που το ου ονομάστηκε και «Άγιο Δέντρο», όπως αναφέρεται γενικότερα από τους παλαιότερους συγγραφείς.Το αρκουδοπούρναρο ή ίλεξ είναι ένας αειθαλής δίοικος θάμνος. Eίναι ένα χαρακτηριστικό φυτό των Χριστουγέννων, καθώς κατά την διάρκεια εκείνων των ημερών, είθισται κομμένα κλαδιά ίλεξ γεμάτα με κόκκινους καρπούς να κοσμούν και να στολίζουν χώρους τις ημέρες των γιορτών.| Tα Φυτά των Χριστουγέννων | Μορφολογικά Χαρακτηριστικά
To φυτό “ου” ή ίλεξ, ένα από τα πιο αγαπημένα και δημοφιλή χριστουγεννιάτικα φυτά σε ολόκληρο τον κόσμο. Είναι ένας θάμνος με κόκκινους καρπούς που εμφανίζονται την περίοδο του χειμώνα μέσα από τα γυαλιστερά δερματώδη και αγκαθωτά φύλλα του. Στο γένος Ilex ταξινομούνται τουλάχιστον 300 είδη φυλλοβόλων και αειθαλών δέντρων και θάμνων που κατάγονται από τις χώρες της Ευρώπης, της Β. Αφρικής και της Δυτικής Ασίας. Σε ορισμένες περιοχές, το ύψος του φυτού μπορεί να φτάσει τα 10 μέτρα. Χαρακτηρίζεται από πολύ αργό ρυθμό ανάπτυξης. Στη χώρα μας, το ίλεξ διαμορφώνεται συνήθως ως θάμνος. Το ύψος του φτάνει περίπου τα 3 μέτρα, ενώ το πλάτος του είναι περίπου ίσο με το 1/3 του ύψους του. Το σχήμα της κόμης του φυτού είναι πυραμιδοειδές και το φύλλωμα πυκνό, ενώ τα άνθη είναι μικρά και αρωματικά. Εδαφοκλιματικές Απαιτήσεις Έδαφος Μπορεί να αναπτυχθεί στα περισσότερα είδη εδαφών, εκτός από τα ασβεστώδη εδάφη. Εμφανίζει πλουσιότερη βλάστηση και καρποφορία σε γόνιμα εδάφη που περιέχουν αρκετή οργανική ουσία και παράλληλα διαθέτουν καλή αποστράγγιση. Κλίμα Το ίλεξ αναπτύσσεται καλύτερα σε ηλιόλουστα ή ημισκιερά σημεία και θέλει δροσερό περιβάλλον. Είναι φυτό αρκετά ανθεκτικό στην παγωνιά του χειμώνα και στις χαμηλές θερμοκρασίες, ωστόσο είναι σχετικά ευαίσθητο στη ζέστη και τον καύσωνα του καλοκαιριού. Καλλιεργητικές Τεχνικές Φύτευση Σε περίπτωση που το φυτεύσουμε στο έδαφος, επειδή είναι ένα πολύ ανθεκτικό φυτό, δεν χρειάζεται ιδιαίτερους καλλιεργητικούς χειρισμούς. Για να φυτέψουμε ίλεξ σε γλάστρα στο μπαλκόνι, προτιμάμε σημεία με βορεινό ή ανατολικό προσανατολισμό. Η επιλογή της κατάλληλης γλάστρας παίζει σημαντικό ρόλο. Συνήθως, επιλέγουμε γλάστρα με τρύπες, διαμέτρου και ύψους τουλάχιστον 30 εκατοστών. Γεμίζουμε με φυτόχωμα γενικής χρήσης που διαθέτει περλίτη για να απομακρύνεται καλύτερα το νερό. Λίπανση Επειδή το ίλεξ αναπτύσσεται αργά, έχει μικρές ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά. Πιο συγκεκριμένα: για φυτά ίλεξ που έχουμε φυτέψει στον κήπο μας, αρκεί να βάζουμε πλήρες λίπασμα σε κόκκους, μία φορά κάθε χρόνο, μέσα στην άνοιξη. για φυτά σε γλάστρα, προτιμούμε υγρό λίπασμα για ανθοφόρα φυτά και το προσθέτουμε τρεις φορές το χρόνο, στις αρχές της άνοιξης, στις αρχές του καλοκαιριού και στις αρχές φθινοπώρου. Άρδευση Τα νεαρά φυτά ίλεξ χρειάζονται τακτικό πότισμα, περίπου 2 φορές την εβδομάδα την περίοδο της άνοιξης και 3 φορές την εβδομάδα την ζεστή περίοδο του καλοκαιριού. Με την πάροδο των χρόνων, (περίπου στα 2 χρόνια), αφού μεγαλώσουν τα φυτά, το πότισμα γίνεται αραιότερο αν και πάντα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί τους καλοκαιρινούς μήνες, ειδικά όταν επικρατούν συνθήκες καύσωνα. Εχθροί και Ασθένειες Το ίλεξ δεν προσβάλλεται συχνά από εχθρούς και ασθένειες. Σπάνια μπορεί να προσβληθεί από κάμπιες λεπιδοπτέρων(φυλλοδέτες) και αφίδες. Για την αντιμετώπιση τους, ψεκάζουμε το φύλλωμα τους με βιολογικά εντομοκτόνα που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα, όπως ο θερινός πολτός και τα άλατα καλίου. Ο Πλίνιος το περιγράφει με το όνομα Ακουϊφόλιους Aquifolius (λατινική ονομασία) και πρόκειται για το ίδιο δέντρο που ο Θεόφραστος αποκαλούσε Κράταιγο, Crataegus (λατινική ονομασία), αλλά οι μεταγενέστεροι σχολιαστές διαφωνούν. Ο Πλίνιος αναφέρει ότι αν το ου φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το δηλητήριο, το προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει και το ξύλο του (ο κορμός του), αν το πετάξεις σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα του. (mistikakipou.gr) Στο σημείο αυτό, η αναφορά μας στην δρυ (βελανιδιά) και στο κόκκινο χρώμα μας δίνει την ευκαιρία να μιλήσουμε για τη λέξη «κόκκινος» και την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ετυμολογική της σχέση με ένα άλλο είδος δρυός, την Δρυν την κοκκοφόρο (Quercus coccifera), την πρῖνον της αρχαίας ελληνικής, κοινώς πουρνάρι.Πινακας Τιμών Διάμετρος Κόμης Φυτού (cm)	Ύψος Φυτού (cm)	Λίτρα Γλάστρας	Τιμή	Τιμή Έκπτωσης 40/50	140/150	18	€106.00	 Το κόκκινο, ένα από τα πιο περιζήτητα χρώματα, οι αρχαίοι το έβγαζαν από τις ρίζες διαφόρων φυτών και από το μαλάκιο, την πορφύρα, από τη βαθυκόκκινη ουσία του, που έδινε το πορφυρό χρώμα. Το έπαιρναν όμως και από το θηλυκό ενός ημίπτερου εντόμου, που σχηματίζει κόκκινα εξογκώματα (κηκίδια) επάνω σε φύλλα πουρναριού. Το έντομο αυτό λέγεται «Κόκκος ο βαφικός» και από αυτόν προέρχεται η λέξη «κόκκινος» (κόκκος = ο ελάχιστου μεγέθους καρπός, όπως του ροδιού, του πεύκου κ.λπ., το σπυρί, το κουκούτσι). Συγκεκριμένα, το έντομο προσβάλλει τα φύλλα της βελανιδιάς, πάνω στα οποία κάνει ένα μικρό εξοίδημα σαν κόκκινη φούσκα, μέσα στο οποίο εναποθέτει περίπου 2.000 αυγά και μια χρωστική ουσία. Από την αρχαιότητα συγκέντρωναν τους κόκκους, πριν εκκολαφθούν τα αυγά, τους ξέραιναν και οι κόκκοι αποκτούσαν ένα κόκκινο βαθύ χρωματισμό, προς το πορφυρό που χρησιμοποιούσαν ευρύτατα ως βαφή. Όπως γράφει ο Θεόφραστος: «ἡ πρῖνος τὸν φοινικοῦν κόκκον …», δηλ. «το πουρνάρι παράγει τον κόκκινο κόκκο». Στον Θησέα του Πλουτάρχου συναντούμε τη μαρτυρία του Σιμωνίδη του Κείου ότι το πανί του πλοίου που έδωσε στον Θησέα ο πατέρας του, ο Αιγέας, πριν ξεκινήσει το ταξίδι του για την Κρήτη, και με το οποίο θα ανήγγελλε επιστρέφοντας τη σωτηρία του, δεν ήταν λευκό, αλλά «βαθυκόκκινο, βαμμένο στον υγρό ανθό του ἐριθαλοῦς πρίνου», του φουντωμένου πουρναριού. Αργότερα, στους μεσαιωνικούς χρόνους, με αυτό το χρώμα που ήταν γνωστό ως «κρεμέζι» (από την αραβική ονομασία του εντόμου κιρμίζ ή κερμέζ∙ άλλως πρινοκόκκιον, πρινοκούκκι) έβαφαν εκτός από μαλλί και δέρματα και τα υφάσματα από μετάξι. Μάλιστα, στην ευρύτερη περιοχή του Μυστρά διετίθετο ακατέργαστο μετάξι και η εν λόγω χρωστική ουσία, που ήταν από τις καλύτερες και ακριβότερες. Συνεπώς, το φυτό των Χριστουγέννων με τους λευκούς καρπούς είναι το γκι και με τους κόκκινους το ου. Η παράδοση του φιλιού κάτω από το γκι Οι βόρειοι λαοί, και κυρίως οι Άγγλοι, πιστεύουν ότι το γκι είναι το σύμβολο της αγάπης, της ειρήνης και της ευημερίας, γι’ αυτό άλλωστε και το επιλέγουν για να στολίσουν με αυτό τα σπίτια τους τα Χριστούγεννα και το νέο έτος. Σε ό,τι αφορά στις παραδόσεις που σχετίζονται με το φιλί κάτω από τον ιξό, αυτές προέρχονται από τον ρωμαϊκό εορτασμό των Saturnalia, οπότε και οι άνθρωποι πίστευαν ότι το φιλί κάτω από το γκι προήγε τη γονιμότητα. Σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, όπως οι Κέλτες, αναφέρεται ότι ο ιξός είχε μαγικές ιδιότητες και εχρησιμοποιείτο ως αντίδοτο του δηλητηρίου, ενώ εθεωρείτο ιερό φυτό και στις τελετές των Δρυίδων. Αυτό που πιθανότατα προσέθετε στη γοητεία και το μυστήριο του φυτού είναι ο τρόπος πολλαπλασιασμού του. Οι καρποί του, που μοιάζουν με κερασάκια, τρώγονται από τα πουλιά και οι σπόροι τους μπορούν να γονιμοποιηθούν, μόνο αφού περάσουν από το πεπτικό σύστημα των πουλιών. (periou.gr) Σύμφωνα ακόμα με την μυθολογία των Σκανδιναβών, ο γιος της θεάς της αγάπης, Frigga, ο Balder δεν μπορούσε να πληγωθεί από τίποτα πάνω ή κάτω από τη γη. Ένας εχθρός του όμως, ο Loki, ο θεός του κακού, ήξερε πως μόνο ένα φυτό δεν φυτρώνει ούτε πάνω ούτε κάτω από τη γη και αυτό ήταν το γκι, που φυτρώνει μόνο πάνω στον κορμό άλλων δέντρων. Έφτιαξε λοιπόν ένα βέλος από γκι και σκότωσε με αυτό τον Balder. Για τρεις ημέρες, όλα τα στοιχεία του σύμπαντος προσπαθούσαν να επαναφέρουν τον Balder στη ζωή. Τελικά, η μητέρα του Frigga κατάφερε να τον επαναφέρει χάρη στα δάκρυά της, που μεταμορφώθηκαν σε καρπούς πάνω στο γκι και από τη χαρά της η Frigga φιλούσε όποιον περνούσε κάτω από το φυτό. Η ιστορία αυτή μπορεί να αποτέλεσε και την απαρχή του εθίμου να δίνονται τα φιλιά της αγάπης κάτω από το γκι, στην είσοδο του σπιτιού. Πηγές: periou.gr, laspistasteria.wordpress.com, helppost.gr Η κα Κατερίνα μας είπε “στην Καρυά όλα τα χρόνια τις ημέρες των Χριστουγέννων σε κάθε σπίτι υπάρχει το αρκουδοπούρναρο στις πόρτες των σπιτιών, η σε ένα βάζο, ως φυσικό στολίδι”. Σε κάποια σπίτια, όπως και στο δικό της υπάρχει αρκουδοπούρναρο που τον φύτεψε ο σύζυγος της. Το αρκουδοπούρναρο έχει συνδεθεί με τη γιορτή των Χριστουγέννων, καθώς διάφοροι μύθοι αναφέρουν ότι το αρκουδοπούρναρο φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού συμβολίζοντας με τα αγκάθια του και τους κόκκινους καρπούς τα μαρτύρια του. Αυτές τις ημέρες τα ανθοπωλεία πουλάνε κλαδιά με τους καρπούς του ίλεξ για να στολίσουμε τα σπίτι μας. Γνωστό και ως αρκουδοπούρναρο ή γκι είναι η ιδανική επιλογή διακόσμησης. Οι κατακόκκινοι, λαμπεροί καρποί του σε συνδυασμό με τα γυαλιστερά, καταπράσινα φύλλα του φέρνουν αμέσως φως και γιορτινή ατμόσφαιρα σε κάθε δωμάτιο. Σε ψηλά βάζα: Τοποθετήστε γυμνά κλαδιά ίλεξ με πυκνούς κόκκινους καρπούς σε μίνιμαλ, διάφανα ή λευκά κεραμικά βάζα. Γιορτινά στεφάνια: Στολίστε την εξώπορτα ή τον τοίχο πάνω από το τζάκι για ένα θερμό καλωσόρισμα. Runner τραπεζαρίας: Απλώστε κλαδιά κατά μήκος του τραπεζιού ανάμεσα σε κεριά για ένα εντυπωσιακό δείπνο. Σύνθεση με φωτάκια: Μπλέξτε μικρά λαμπάκια led (fairy lights) ανάμεσα στα κλαδιά για να πολλαπλασιάσετε τη λάμψη των καρπών του. Γιατί ξεχωρίζει· Μεγάλη διάρκεια: Τα κομμένα κλαδιά του αντέχουν για εβδομάδες στο βάζο, ακόμα και χωρίς νερό.· Έντονη αντίθεση: Το βαθύ κόκκινο χρώμα του &quot;σπάει&quot; τη μονοτονία των ουδέτερων ή χειμερινών χρωμάτων. Συμβολισμός: Θεωρείται φυτό που φέρνει τύχη, προστασία και θετική ενέργεια στο σπίτι. Έντονη αντίθεση: Οι κατακόκκινοι, γυαλιστεροί καρποί του κάνουν μοναδική αντίθεση με τα σκουροπράσινα, αγκαθωτά φύλλα του. Διάρκεια: Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό φυτό. Τα κλαδιά του διατηρούνται αναλλοίωτα σε βάζο για πολλές εβδομάδες. Φυσική λάμψη: Το φυσικό «κερωμένο» φινίρισμα των φύλλων του αντανακλά το φως, φωτίζοντας τις σκοτεινές γωνιές του σπιτιού. Ακολουθούν οι καλύτεροι τρόποι για να το αξιοποιήσετε στη διακόσμηση: Πού να το τοποθετήσετε· Σε ψηλά βάζα: Κλαδιά με έντονους κόκκινους καρπούς χωρίς πολλά φύλλα δημιουργούν ένα εντυπωσιακό, μινιμαλιστικό εφέ. Στο τραπέζι: Τοποθετήστε κλαδιά κατά μήκος της τραπεζαρίας (ως runner) μαζί με κεριά για ζεστή ατμόσφαιρα. Στην είσοδο: Ένα στεφάνι από ίλεξ στην πόρτα καλωσορίζει τους καλεσμένους με τον πιο λαμπερό τρόπο. Στο τζάκι: Στολίστε το πάνω μέρος του τζακιού συνδυάζοντάς το με πράσινα κλαδιά έλατου. Δημιουργικοί συνδυασμοί· Με φωτάκια: Τυλίξτε μικρά, θερμά λαμπάκια LED (fairy lights) γύρω από τα κλαδιά· Με μέταλλα: Ταιριάζει απόλυτα με χρυσά, μπρούτζινα ή ασημένια στοιχεία (π.χ. κηροπήγια ή βάζα). Με λευκά λουλούδια: Η αντίθεση του κόκκινου καρπού με λευκά τριαντάφυλλα ή αμαρυλλίδες προσφέρει κλασική κομψότητα. Θέλετε να μάθετε πώς να διατηρήσετε τα φρέσκα κλαδιά ίλεξ στο βάζο για περισσότερο καιρό ή χρειάζεστε συμβουλές φροντίδας για να το μεγαλώσετε σε γλάστρα στο μπαλκόνι σας; Χρήσιμα tips για τη φροντίδα του· Διάρκεια: Οι καρποί του ίλεξ αντέχουν για πολλές εβδομάδες, ακόμα και χωρίς νερό. Ασφάλεια: Κρατήστε το μακριά από μικρά παιδιά και κατοικίδια, καθώς οι καρποί του είναι τοξικοί αν καταποθούν. Ίλεξ ή “Ου”: Κόκκινοι καρποί σε πράσινο φόντο Τα Χριστούγεννα χρειάζονται “χρώμα” και μάλιστα ολοζώντανο. Μια κλασική, αλλά πάντα ελκυστική ιδέα είναι να χρησιμοποιήσετε τα γνωστά κλαδιά με τα αγκαθωτά γυαλιστερά φύλλα και τους κατακόκκινους καρπούς. Εναλλακτικά και ιδανικά, προτιμήστε να συντηρήσετε τον ίδιο τον θάμνο, που τα παράγει. Σε άνετες γλάστρες, τα φυτά του ίλεξ, του δημοφιλούς «ου», θα συντηρηθούν εύκολα και θα ενισχύσουν το πνεύμα των ημερών! Το ίλεξ (Ilex aquifolium της οικογένειας Aquifoliaceae) είναι γνωστό και ως ήμερο πουρνάρι ή αρκουδοπούρναρο ή ως “holly”, αντιπροσωπευτική ονομασία του γένους Ilex, που σημαίνει “πρίνος”. Ο αειθαλής θάμνος του, όταν αναπτύσσεται στο έδαφος, μετά από χρόνια, ξεπερνά τα 8 με 9 μέτρα σε ύψος, ενώ το πλάτος του αγγίζει τα 3 με 4 μέτρα. Θεωρείται σύμβολο καλής τύχης, της αειθαλoύς πτυχής ολόκληρης της ζωής, σημάδι της αιωνιότητας και ιερό δένδρο με υπερφυσικές δυνάμεις. Το “ου”, σύμφωνα με τη γαλλική του ονομασία (houx), «βασιλεύει» τα Χριστούγεννα, καθώς μία λαϊκή δοξασία λέει ότι φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού όπως βάδιζε στη γη Λεπτόσπερμο φυτό - Μανούκα θάμνος -Leptospermum scoparium 14,00 € / Τεμάχιο 006579-125 Καλλωπιστική ροδιά νάνα - Punica granatum nana 7,50 € / Τεμάχιο 006572-12 Μαργαρίτα Κίτρινη Ευρίοψις - Ευρύωψ - Euryops Pectinatus από 3,00 € / Τεμάχιο 006424-28 Μαγνόλια φυλλοβόλα άσπρη - Μανόλια - Magnolia Denudata Yulan 30,00 € / Τεμάχιο 006423-10 Μανόλια φυλλοβόλα κίτρινη - Μαγνόλια - Magnolia - ‘Elizabeth’- Yellow Bird 135,00 € / Τεμάχιο 006326-02 Λαβούρνο φυτό - Laburnum anagyroides - ύψος 0,5 m14,00 € / Τεμάχιο005660-10 Μαγνόλια φυλλοβόλα - Μανόλια - Μανώλια - Magnolia Soulangeana 18,00 € / Τεμάχιο 005658-046 Ντάτουρα φυτό - Datura arborea - άσπρο άνθος 20,00 € / Τεμάχιο 005655-30 Κράταιγος θάμνος - Crataegus monogyna - laevigata 20,00 € / kg 005654-33 Μαγνόλια Μπέτυ - Μανόλια κόκκινη - Magnolia Betty 30,00 € / Τεμάχιο 001420-104 Μυόπορο έρπον | MYOPORUM PARVIFOLIUM 5,00 € / Τεμάχιο 001419-21 Μυόπορο κοινό θάμνος - 2,5 ΛΙΤΡΑ - MYOPORUM INSULARE 3,50 € / Τεμάχιο 001298-017 Κρανιά δέντρο γλάστρα 10 lt - ύψ.1,70 m - κράνο 25,00 € / Τεμάχιο 001257-041 Χαρουπιά θάμνος σε σακούλα - CERATONIA SILIQUA 10,00 € / Τεμάχιο 001230-024 Αρώνια φυτό | ARONIA MELANOCARPA 10,00 € / Τεμάχιο 001185-02 Βεστρίτσια θάμνος ρόζ άνθος - βεστρίγκια 10,00 € / Τεμάχιο (https://dasarxeio.com/2019/12/16/74210/ ). Ξεκίνησε ο χριστουγεννιάτικος «ανεφοδιασμός» της αγοράς με έλατα Σχεδόν το 70% της διακίνησης δέντρων στη χώρα μας προέρχεται από την ορεινή κοινότητα των 1.100 κατοίκων του Ταξιάρχη Χαλκιδικής, όπου πάνω από το 95% δραστηριοποιείται στην καλλιέργεια του έλατου, ως συμπληρωματικό εισόδημα. Ξεκίνησε από την Πέμπτη 29 Νοεμβρίου, η διακίνηση και η διάθεση των φυσικών ελάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για τις ανάγκες της χριστουγεννιάτικης αγοράς. Όπως αναφέρουν στο ρεπορτάζ τους οι Αφροδίτη Χρυσοχόου και Γιώργος Ρούστας στο ypaithros.gr, και φέτος οι παραγωγοί υπολογίζουν να διαθέσουν περίπου 20.000-22.000 δέντρα, που είναι η ίδια εικόνα με τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, το ακριβές νούμερο θα γίνει γνωστό μετά από 15-20 ημέρες, αναλόγως της αγοραστικής κίνησης. Οι τιμές τα τελευταία χρόνια παραμένουν σταθερές, αφού σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Ελάτου Ταξιάρχη, Γιάννη Ξάκη, και το έλατο έπεσε «θύμα» της οικονομικής κρίσης. «Βλέπουμε ότι ο κόσμος είναι σφιγμένος οικονομικά για αυτό και προσπαθούμε οι τιμές να είναι χαμηλές και για όλα τα βαλάντια. Έχουμε μικρά, αλλά και μεγάλα δέντρα». Έτσι, οι τιμές φέτος κυμαίνονται από 25 έως 100 ευρώ, ενώ στην Αθήνα είναι σχετικά υψηλότερες, καθώς τα έξοδα για τη μεταφορά των δέντρων, όπως και οι μισθώσεις των υπαίθριων χώρων διάθεσης, ανεβάζουν το κόστος. Η ελατοκαλλιέργεια έχει σημαντικό όφελος για την τοπική οικονομία, καθώς η κοινότητα του Ταξιάρχη επιβιώνει οικονομικά εδώ και δεκαετίες από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Τα τελευταία χρόνια, όπως αναφέρει ο κ. Ξάκης, η καλλιέργεια του έλατου στον Ταξιάρχη έχει ενταθεί. «Ενώ ο κόσμος της περιοχής είχε αδρανήσει στο θέμα της καλλιέργειας των φυσικών δέντρων, τα τελευταία δύο χρόνια βλέπουμε ότι ασχολούνται εντατικά σε ό,τι αφορά τη σπορά τους». Ο κ. Ξάκης διευκρινίζει, επίσης, ότι όλα τα δέντρα που κόβονται για την περίοδο των εορτών και πηγαίνουν προς την αγορά είναι από ιδιόκτητα κτήματα και πως δεν κόβεται ούτε ένα κλαδί από το δημόσιο δάσος. «Όλα είναι καταγεγραμμένα, καθώς έχουν ενταχθεί στο κτηματολόγιο από το 1979 και ό,τι νέο σπέρνεται είναι σε ιδιοκτησίες», τονίζει. Σε ό,τι αφορά τη διάθεση των φυσικών ελάτων και σε άλλες χώρες πλην της Ελλάδας, ο κ. Ξάκης σημειώνει ότι κάποιες μικρές ποσότητες φεύγουν προς την Κύπρο, όπως και φέτος, αλλά ευελπιστούν ότι τα επόμενα χρόνια θα μπορέσουν να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί και δυναμικοί στο θέμα των εξαγωγών. Λάρισα Την ίδια ώρα, στη Θεσσαλία, και δη στον Νομό Λάρισας, μειωμένο είναι το ενδιαφέρον των ιδιωτών, αλλά και των δασικών συνεταιρισμών για την κοπή ελάτων και των γκι («αρκουδοπούρναρο» κατά την ελληνική ονομασία ή όπως το ονομάζει ο λαός μας «το αγκάθι του Χριστού»), ενόψει των Χριστουγέννων. Σύμφωνα με στοιχεία του δασαρχείου του Νομού Λάρισας, για τις δασικές περιοχές ευθύνης του «μέχρι στιγμής έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον για τρεις ιδιωτικές φυτείες στην περιοχή της Καλλιπεύκης (για τα έλατα) και κανένα ενδιαφέρον για τα γκι (που βρίσκονται στην περιοχή Ροδιάς Τυρνάβου). Να σημειωθεί ότι το γκι είναι ένα προϊόν που ο Νομός Λάρισας έχει σε αφθονία, σε περιοχές με υψόμετρο τουλάχιστον 500 μέτρων και ιδιαίτερα αυτή την εποχή συναντάται στην καλύτερή του μορφή. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και στο Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτή την περίοδο ακόμα περισσότερο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του, για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων. Στην αγορά διατίθενται και εντυπωσιακές πανασέ ποικιλίες, όπως η συγκεκριμένη με κρεμ απόχρωση στην περιφέρεια των φύλλων. Σε κάποιο φυτώριο μπορείτε να ανακαλύψτε το φυτό, που η παρουσία του και το όνομά του θυμίζουν πάντα αυτό το χαρούμενο διάστημα. Η γιορτινή ατμόσφαιρα και το γυαλιστερό φύλλωμα με τους χρωματιστούς καρπούς ταιριάζουν απόλυτα. Και τις άλλες εποχές όμως, που η βεράντα και ο κήπος έχουν ανάγκη από ένα αειθαλές είδος, το ίλεξ θα στολίζει πάντα τον χώρο του και θα συντηρείται χωρίς πρόβλημα με λίγες φροντίδες. Στη βεράντα και το σπίτι Σε μεγάλες γλάστρες, το ύψος του ίλεξ, συνήθως φθάνει μέχρι 0.80-1 μ. και επιτρέπει την τοποθέτησή του σε εσωτερικούς χώρους. Αυτό καλύτερα όμως, να γίνεται μόνο για το διάστημα των γιορτών και μάλιστα σε δροσερές και με μέτρια φωτεινότητα θέσεις, αερίζοντας συχνά το δωμάτιό του. Τις άλλες εποχές, είναι ανάγκη να μεταφέρετε το δοχείο του σε εξωτερικές γωνιές -στο μπαλκόνι ή την αυλή- που θα βρίσκονται σε φωτεινά, ημισκιερά ή ακόμα και σε σκιερά μέρη. Τώρα στις γιορτές, αν δεν έχετε ένα κατάλληλο δωμάτιο στο σπίτι για το ίλεξ, αφιερώστε του μια θέση στο μπαλκόνι και αφήστε το να συμμετάσχει στο σκηνικό πίσω από τις τραβηγμένες κουρτίνες. Έτσι, θα είναι και η τέλεια συντροφιά για έναν καφέ, ένα όμορφο πρωινό με καλό καιρό, αλλά και ένας μικρός πρωταγωνιστής που θα καμαρώνει στο χώρο του. Θυμηθείτε: Την άνοιξη, για να μεταφυτέψετε το ίλεξ σε μεγαλύτερη γλάστρα, χρησιμοποιήστε ένα πλούσιο βιολογικό φυτόχωμα μαζί με καστανόχωμα ή έστω ένα έτοιμο σταγγερό μείγμα για φυτά εξωτερικού χώρου, καλύτερα για φυτά με όξινο εδαφικό περιβάλλον, δηλαδή όπως αυτό που θέλουν είναι η γαρδένια και η καμέλια. Όταν το ίλεξ συντηρείται σε ήδη μεγάλο δοχείο και δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιείται μεταφύτευση εύκολα, θυμηθείτε κάθε χρόνο άνοιξη ή φθινόπωρο, να ανανεώνετε μέρος του επιφανειακού χώματος ή κατά καιρούς, να συμπληρώνετε λίγο φρέσκο χώμα ή ακόμα καλύτερα λίγο κομπόστ. Το ίλεξ όταν μεγαλώσει, συντηρήστε το έξω, στον κήπο, πάντα μακριά από περάσματα και χαρείτε το, ειδικά στο χιονισμένο τοπίο. Στον κήπο Σε φωτεινές και ημισκιερές θέσεις στο έδαφος, το “ου” μεγαλώνει περισσότερο, αρκεί να υπάρχει πλούσιο αφράτο χώμα και να γίνεται καλή αποστράγγιση. Αν πρόκειται να το φυτέψετε σε κήπο -άνοιξη ή φθινόπωρο- κάντε το προσεχτικά, κρατώντας ακέραιη τη μπάλα χώματος με τις ρίζες, σε άνοιγμα όπου θα έχετε ήδη προσθέσει αρκετό φρέσκο χώμα, παρόμοιο με αυτό που προτείνεται για τη γλάστρα. Περιποίηση Όταν το “ου” ζει σε δοχείο, θέλει τακτικά μικρές ποσότητες νερού. Στον κήπο, στην αρχή, έχει ανάγκη από συχνό πότισμα. Όταν εγκληματεί και αναπτυχθεί αρκετά, μπορείτε να το ποτίζετε μάλλον αραιά. Μέσα στο σπίτι, μην ξεχνάτε να το δροσίζετε, όχι να το καταβρέχετε, ψεκάζοντας κάπου-κάπου τα φύλλα του. Σε νεαρή ηλικία χρειάζεται Απρίλιο και Σεπτέμβριο ένα καλό οργανικό λίπασμα. Το κλάδεμα δεν είναι απαραίτητο, αρκεί την άνοιξη όταν πέσουν οι καρποί, να αφαιρείτε τα παλιά και ξερά κλαδιά και ο θάμνος να αφήνεται να αποκτά όμορφο ελεύθερο σχήμα, που μοιάζει σχεδόν πυραμιδοειδές. Η «Ε» βρέθηκε στην Καρυά Ολύμπου κατά τη συλλογή του Του Κώστα Τσόλα | www.eleftheria.gr Χριστούγεννα – Πρωτοχρονιά, μέρες γιορτής χαράς και αισιοδοξίας. Μέρες αγάπης μεταξύ των ανθρώπων, αλλά και μια περίοδος όπου όλα πρέπει να είναι φωτεινά και όμορφα. Παρά την οικονομική κρίση ήδη ο στολισμός πλατειών και δρόμων έχει δώσει μια άλλη όμορφη ατμόσφαιρα. Κάθε σπίτι πολυέξοδα ή πιο οικονομικά στολίζει το χριστουγεννιάτικο δέντρο δίνοντας χαρά, κυρίως στα παιδιά. Τα Χριστούγεννα, πέρα από το παραδοσιακό καραβάκι και στον τόπο μας έχουν πλέον συνδυαστεί με το έλατο, τα πολύχρονα λαμπιόνια και το γκι δηλαδή το αρκουδοπούρναρο ή αλλιώς λιόπρινο. Πρόκειται για αειθαλείς θάμνους και μικρά δέντρα με πράσινα, συνήθως αγκαθωτά φύλλα. Την άνοιξη έχουν μικρά λευκά άνθη, ενώ το φθινόπωρο και τον χειμώνα έχουν κυρίως κόκκινους, πορτοκαλί και κίτρινους διακοσμητικούς καρπούς που χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Είναι ένα φυτό το οποίο ευδοκιμεί σε πολλά βουνά της χώρας και στολίζει το χριστουγεννιάτικο τοπίο. Στην περιοχή μας δάση από γκι υπάρχουν στον Κάτω και τον κυρίως Όλυμπο σε δασικές περιοχές, καθώς επίσης και στο Πήλιο σε ορεινές ιδιόκτητες περιοχές όπου ουσιαστικά καλλιεργείται. Ξεκίνησε από την Πέμπτη 29 Νοεμβρίου, η διακίνηση και η διάθεση των φυσικών ελάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για τις ανάγκες της χριστουγεννιάτικης αγοράς. Σχεδόν το 70% της διακίνησης δέντρων στη χώρα μας προέρχεται από την ορεινή κοινότητα των 1.100 κατοίκων του Ταξιάρχη Χαλκιδικής, όπου πάνω από το 95% δραστηριοποιείται στην καλλιέργεια του έλατου, ως συμπληρωματικό εισόδημα. Όπως αναφέρουν στο ρεπορτάζ τους οι Αφροδίτη Χρυσοχόου και Γιώργος Ρούστας στο ypaithros.gr, και φέτος οι παραγωγοί υπολογίζουν να διαθέσουν περίπου 20.000-22.000 δέντρα, που είναι η ίδια εικόνα με τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, το ακριβές νούμερο θα γίνει γνωστό μετά από 15-20 ημέρες, αναλόγως της αγοραστικής κίνησης. Οι τιμές τα τελευταία χρόνια παραμένουν σταθερές, αφού σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Ελάτου Ταξιάρχη, Γιάννη Ξάκη, και το έλατο έπεσε «θύμα» της οικονομικής κρίσης. «Βλέπουμε ότι ο κόσμος είναι σφιγμένος οικονομικά για αυτό και προσπαθούμε οι τιμές να είναι χαμηλές και για όλα τα βαλάντια. Έχουμε μικρά, αλλά και μεγάλα δέντρα». Έτσι, οι τιμές φέτος κυμαίνονται από 25 έως 100 ευρώ, ενώ στην Αθήνα είναι σχετικά υψηλότερες, καθώς τα έξοδα για τη μεταφορά των δέντρων, όπως και οι μισθώσεις των υπαίθριων χώρων διάθεσης, ανεβάζουν το κόστος. Η ελατοκαλλιέργεια έχει σημαντικό όφελος για την τοπική οικονομία, καθώς η κοινότητα του Ταξιάρχη επιβιώνει οικονομικά εδώ και δεκαετίες από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Τα τελευταία χρόνια, όπως αναφέρει ο κ. Ξάκης, η καλλιέργεια του έλατου στον Ταξιάρχη έχει ενταθεί. «Ενώ ο κόσμος της περιοχής είχε αδρανήσει στο θέμα της καλλιέργειας των φυσικών δέντρων, τα τελευταία δύο χρόνια βλέπουμε ότι ασχολούνται εντατικά σε ό,τι αφορά τη σπορά τους». Ο κ. Ξάκης διευκρινίζει, επίσης, ότι όλα τα δέντρα που κόβονται για την περίοδο των εορτών και πηγαίνουν προς την αγορά είναι από ιδιόκτητα κτήματα και πως δεν κόβεται ούτε ένα κλαδί από το δημόσιο δάσος. «Όλα είναι καταγεγραμμένα, καθώς έχουν ενταχθεί στο κτηματολόγιο από το 1979 και ό,τι νέο σπέρνεται είναι σε ιδιοκτησίες», τονίζει. Σε ό,τι αφορά τη διάθεση των φυσικών ελάτων και σε άλλες χώρες πλην της Ελλάδας, ο κ. Ξάκης σημειώνει ότι κάποιες μικρές ποσότητες φεύγουν προς την Κύπρο, όπως και φέτος, αλλά ευελπιστούν ότι τα επόμενα χρόνια θα μπορέσουν να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί και δυναμικοί στο θέμα των εξαγωγών. Λάρισα Την ίδια ώρα, στη Θεσσαλία, και δη στον Νομό Λάρισας, μειωμένο είναι το ενδιαφέρον των ιδιωτών, αλλά και των δασικών συνεταιρισμών για την κοπή ελάτων και των γκι («αρκουδοπούρναρο» κατά την ελληνική ονομασία ή όπως το ονομάζει ο λαός μας «το αγκάθι του Χριστού»), ενόψει των Χριστουγέννων. Σύμφωνα με στοιχεία του δασαρχείου του Νομού Λάρισας, για τις δασικές περιοχές ευθύνης του «μέχρι στιγμής έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον για τρεις ιδιωτικές φυτείες στην περιοχή της Καλλιπεύκης (για τα έλατα) και κανένα ενδιαφέρον για τα γκι (που βρίσκονται στην περιοχή Ροδιάς Τυρνάβου).Να σημειωθεί ότι το γκι είναι ένα προϊόν που ο Νομός Λάρισας έχει σε αφθονία, σε περιοχές με υψόμετρο τουλάχιστον 500 μέτρων και ιδιαίτερα αυτή την εποχή συναντάται στην καλύτερή του μορφή. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και στο Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτή την περίοδο ακόμα περισσότερο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του, για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων. Η συλλογή γίνεται ελεγχόμενα από δασικούς συνεταιρισμούς και διατίθεται στην αγορά και μετά από σχετική άδεια του Δασαρχείου. Ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Σκαμνιάς Ολύμπου κ. Κώστας Μωραΐτης μας γύρισε χρόνια πίσω στις δεκαετίες 1980-90 όταν και ο ίδιος ως μέλος του Δασικού Συνεταιρισμού Σκαμνιάς εργαζόταν στη συλλογή του αρκουδοπούρναρου στην περιοχή του Κάτω Ολύμπου στα όρια της τότε Κοινότητας και του Δήμου Αμπελώνα σε υψόμετρο περίπου 1.200 – 1.400 μέτρων από τη θάλασσα. Μιλώντας για εκείνα τα χρόνια ο κ. Μωραΐτης θυμάται ότι χάρη και στην οικονομική άνθηση η ζήτηση του γκι για τα Χριστούγεννα ήταν πάρα πολύ μεγάλη, ειδικά στην Αθήνα αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις. «Εκείνη την εποχή τα μέλη των συνεταιρισμών των χωριών ξεκινούσαν την ελεγχόμενη από το Δασαρχείο συλλογή από τον Νοέμβριο. Σήμερα τα πράγματα και λόγω της οικονομικής κρίσης άλλαξαν πολύ. Ο συνεταιρισμός Σκαμνιάς δεν έκοψε φέτος γιατί δεν υπάρχει ούτε ζήτηση ούτε κέρδος». Ωστόσο παρά την αρνητική οικονομική συγκυρία ο αντίστοιχος συνεταιρισμός της Καρυάς Ολύμπου συνεχίζει και φέτος τη συλλογή του αρκουδοπούρναρου. Ο κ. Μωραΐτης μας περίμενε στον δρόμο Καρυάς – Λεπτοκαρυάς στο ύψος της μονής Κανάλων με θέα τη Λεπτοκαρυά και τον Θερμαϊκό κόλπο. Εκεί μέσα στο δάσος σε μια «πατλιά» από αγριογούρουνα συναντήσαμε τα μέλη του Δασικού Συνεταιρισμού Καρυάς να συλλέγουν κυριολεκτικά με ακροβατικές κινήσεις τα κλαδιά του όμορφου αυτού φυτού με τα αγκαθωτά φύλλα και τους κόκκινους καρπούς ( τα γνωστά «μπορμπότσιαλα). Εκεί συναντήσαμε τον πρόεδρο του συνεταιρισμού κ. Νίκο Αξούγκα, τον αντιπρόεδρο κ. Λευτέρη Δάσσιο και τα μέλη Διονύση Λιόβα, Νίκο Ψευδοοικονόμου και Κώστα Χατζή. Είναι βέβαιο ότι πολλοί αναγνώστες, ενδεχομένως, να θεωρούν το χριστουγεννιάτικο ματσάκι του γκι με ένα κομμάτι κλαδιού ελάτου στο ανθοπωλείο ότι είναι ακριβό, ωστόσο όταν κάποιος δει πάνω στο βουνό πώς συλλέγονται αυτά τα κλαδιά θα εντυπωσιαστεί, αφού σε υψόμετρο πάνω από 1.000 μέτρα από τη θάλασσα και αναρριχόμενοι στον τεράστιο αυτό θάμνο – δέντρο που φτάνει και τα πέντε μέτρα ύψος ο άνθρωπος αιωρείται κυριολεκτικά.(gr.dreamstime.com) Επιμέλεια: Σόφη Παυλάκη, Δικηγόρος, M.Sc. Με γκι και ου στολίζουμε αυτές τις εορταστικές ημέρες τα σπίτια μας, έθιμο που μεταφέρθηκε στην πατρίδα μας από τη Δύση. Ποια όμως είναι αυτά τα δύο φυτά που τα γνωρίζουμε από την ξενική, γαλλική ονομασία τους, gui και houx; Και πρώτα, το Γκι (ή και γκυ), στα ελληνικά: ιξός. Ο ἰξὸς είναι ημιπαρασιτικό επίφυτο ξυλώδες φυτό, που φύεται επάνω σε άλλα δέντρα, κυρίως στα έλατα, αλλά και στις δρύες, στις καστανιές, στις μηλιές κ.ά. Είναι ενδημικό φυτό της Ευρώπης και κάποιων περιοχών της Ασίας και ανήκει στην οικογένεια των Λωρανθίδων (Loranthaceae) (γένος: Viscum) (είδος: Viscum album ή Βίσκον το λευκόν ή μελάς ή ιξός ή γκι ή Mistletoe). (laspistasteria.wordpress.com) Τα κλαδιά του ιξού είναι πράσινα και φτάνουν περίπου μέχρι 60 εκ. Είναι αειθαλές φυτό με επιμήκη δερματώδη φύλλα, χρώματος πράσινου ή ελαφρά κιτρινωπού. Τα άνθη του βγαίνουν την άνοιξη και είναι μικρά και πράσινα. Οι καρποί του ιξού είναι μονόσπερμοι, στρογγυλοί, σχεδόν διάφανοι, γεμάτοι με μια κολλώδη ουσία. Εμφανίζονται με κιτρινωπή απόχρωση στα πλατύφυλλα δέντρα και με λευκή απόχρωση στα κωνοφόρα. Είναι αγαπημένη τροφή των ζώων το χειμώνα και το τιμούν, όταν καταφέρνουν να το βρουν ή να το φτάσουν. Στους αρχαίους και παλαιότερους χρόνους, με την κολλώδη ουσία του καρπού του, την οποία ανακάτευαν με μέλι ή λάδι, παρασκεύαζαν μία ουσία την οποία άλειφαν στα κλαδιά των δέντρων και κατασκεύαζαν έτσι τις λεγόμενες «ξόβεργες» [(ι)ξόβεργες (ιξός + βέργα)], με τις οποίες θήρευαν τα πουλιά. Σε μία από τις αγροτικές επιστολές του αρχαίου Έλληνα επιστολογράφου Αλκίφρονα, ο αποστολέας Αμπελίων γράφει στον Εύεργο: «Έπεσε βαρύς χειμώνας και τα πάντα σκεπάστηκαν από χιόνι∙ καθόμαστε γιατί δεν έχουμε δουλειά∙ άνοιξα την πορτούλα της καλύβας και βλέπω μαζί με το χιόνι που έπεφτε, ολόκληρο πλήθος από όρνια να πετάνε και κοτσύφια και τσίχλες και.. εὐθέως οὖν ἀπὸ τῆς λεκάνης ἀνασπάσας ἰξὸν ἐπαλείφω τῶν ἀχράδων τοὺς κλάδους …» (μετάφραση: «αμέσως βγάζω ιξό από τη λεκάνη, αλείφω τα κλαδιά απ’ τις αγριαπιδιές ..»). Και συνεχίζει: «Και σε λίγο ήρθαν και στάθηκαν πάνω τους σύννεφο τα σπουργιτάκια και κρέμονταν απ’ τα κλαριά …». Και ένας μύθος του Αισώπου λέει πως η σοφή κουκουβάγια, όταν πρωτοφύτρωσε η βελανιδιά, συμβούλευε τα πουλιά να μην την αφήσουν ν’ αναπτυχθεί, αλλά να την καταστρέψουν με κάθε τρόπο· γιατί απ’ αυτήν θα βγει ένα ακατανίκητο βοτάνι, ο ιξός, που μ’ αυτό θα πιάνονται. (laspistasteria.wordpress.com) Ο ιξός ονομάζεται «ημιπαράσιτο», επειδή ναι μεν φυτρώνει πάνω σε άλλα δέντρα, αλλά το κάνει μόνο και μόνο για ν’ απορροφά από τον ξενιστή τους χυμούς του και τα θρεπτικά συστατικά του. Τη λειτουργία του και την ανάπτυξή του τη ρυθμίζει μόνο του, δηλ. φωτοσυνθέτει κανονικά. Ο τρόπος που φυτρώνει ο ιξός είναι μια ακόμη παραξενιά του.. Τα πουλιά τρώνε τον καρπό του και τον σπόρο τον αφήνουν να φύγει με τις κουτσουλιές τους. Και επειδή συνήθως τα πουλιά κουτσουλάνε όταν κάθονται πάνω στα κλαδιά των δέντρων, παρατηρούμε συχνά ο ιξός να φυτρώνει σε κλαδιά που βρίσκονται ακόμη και προς την κορυφή των δέντρων. Ενώ συνήθως οι σπόροι των φυτών θέλουν σκοτάδι για να βλαστήσουν, ο σπόρος του ιξού φυτρώνει με το φως της ημέρας και μόλις φυτρώσει θα δώσει ένα βλαστίδιο που δεν θ’ αναπτυχθεί προς τα πάνω και προς την πλευρά του ήλιου, αλλά θ’ αναπτύξει τη βάση του για να προσκολληθεί στο κλαδί του δέντρου και αμέσως θ’ αρχίσει να δημιουργεί μυζητήρες που θα τρυπήσουν την φλούδα του κλαδιού και θα εισχωρήσουν στο εσωτερικό του, ώστε να ξεκινήσει να τρέφεται και σιγά – σιγά με τη φωτοσύνθεση να δημιουργήσει τα πρώτα του φύλλα. Βλέποντας τον ιξό πάνω στο δέντρο, μοιάζει σαν να έχει φυτρώσει από το δέντρο ξενιστή. Ο ιξός μπορεί να καταστρέψει ένα δέντρο που θα προσβάλλει. Πέρα από τη ζημία που προκαλεί με την κλοπή των χυμών και των θρεπτικών στοιχείων των δέντρων, επί των οποίων παρασιτεί, τα προσβεβλημένα από αυτόν δέντρα καθίστανται περισσότερο ευάλωτα σε άλλους εχθρούς, όπως φλοιοφάγα έντομα, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται συντριπτικά περισσότερες νεκρώσεις δέντρων με έντονη προσβολή από ιξό σε σχέση με τα υγιή δέντρα. Ο ιξός είναι γνωστός από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Σε ορισμένα μέρη χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα κατά της αρτηριακής υπέρτασης ή ως κατάπλασμα για τους αρθριτικούς πόνους. Θεωρείται επίσης διουρητικό, καρδιοτονωτικό και περιφερειακά αγγειοδιασταλτικό. Έχει παρατηρηθεί ότι εξωτερικά μπορεί να καταστρέψει ορισμένους όγκους. Το αναφέρουν οι Ιπποκράτης, Διοσκουρίδης, ο Πλίνιος, ο Θεόφραστος ο Παράκελσος και άλλοι. Θεωρείται ακόμα ως ιερό φυτό στην ιστορία πολλών ευρωπαϊκών λαών. Το εκχύλισμα του ιξού θεωρείται επίσης ότι έχει ευεργετικές επιδράσεις ως συμπληρωματική θεραπεία κυρίως για τους γυναικολογικούς καρκίνους. Ο ιξός είναι ισχυρά δηλητηριώδες φυτό και κυρίως είναι τοξικός για την καρδιά. Αρκεί η κατανάλωση λίγων καρπών ή φύλλων για να προκαλέσουν τοξικά συμπτώματα, ακόμη και θάνατο. Μεταξύ άλλων ο καρπός του περιέχει ουσίες, όπως βισκόλες, βισκοτοξίνη, ένα γλυκοσίδιο της σαπωνίνης, λεκτίνες κ.ά. Το ου (Ilex aquifolium, ίλεξ ο οξύφυλλος) είναι το γνωστό αρκουδοπούρναρο ή λιόπρινο ή λιόπουρνο της κοινής ελληνικής. Έχει φύλλα καταπράσινα, δερματώδη, λαμπερά και αγκαθωτά στην περίμετρό τους, οι δε καρποί του είναι σφαιρικοί με το χαρακτηριστικό ζωηρό κόκκινο χρώμα που το κάνει ιδιαίτερα δημοφιλές τις ημέρες των Χριστουγέννων για την γιορτινή διακόσμηση. Ο στολισμός της εισόδου και των χώρων των σπιτιών αλλά και των ναών με ου ανατρέχει στα ρωμαϊκά Saturnalia, εορτή αφιερωμένη στον Κρόνο που διαρκούσε από τις 17 έως και τις 23 Δεκεμβρίου. Σε παλαιά εκκλησιαστικά ημερολόγια αναφέρεται η παραμονή των Χριστουγέννων ως η ημέρα, κατά την οποία οι εκκλησίες ήταν στολισμένες με τα κλαδιά της δάφνης και του ου και το έθιμο είναι ριζωμένο το ίδιο βαθιά στη σύγχρονη εποχή, όπως και στους ειδωλολάτρες αλλά και τους πρώτους Χριστιανούς. (helppost.gr) Ένας παλιός μύθος λέει ότι το ου φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού, όταν αυτός βάδιζε στη γη και τα αγκαθωτά φύλλα του, αλλά και οι κόκκινοι καρποί του, συμβολίζουν τα μαρτύρια του Σωτήρα, λόγος για τον οποίο το ου λέγεται και το «αγκάθι του Χριστού» σε πολλές γλώσσες της Βόρειας Ευρώπης. Πιθανότητα η σχέση με αυτούς τους μύθους ήταν και ο λόγος που το ου ονομάστηκε και «Άγιο Δέντρο», όπως αναφέρεται γενικότερα από τους παλαιότερους συγγραφείς. Ο Πλίνιος το περιγράφει με το όνομα Ακουϊφόλιους Aquifolius (λατινική ονομασία) και πρόκειται για το ίδιο δέντρο που ο Θεόφραστος αποκαλούσε Κράταιγο, Crataegus (λατινική ονομασία), αλλά οι μεταγενέστεροι σχολιαστές διαφωνούν. Ο Πλίνιος αναφέρει ότι αν το ου φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το δηλητήριο, το προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει και το ξύλο του (ο κορμός του), αν το πετάξεις σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα του. (mistikakipou.gr) Στο σημείο αυτό, η αναφορά μας στην δρυ (βελανιδιά) και στο κόκκινο χρώμα μας δίνει την ευκαιρία να μιλήσουμε για τη λέξη «κόκκινος» και την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ετυμολογική της σχέση με ένα άλλο είδος δρυός, την Δρυν την κοκκοφόρο (Quercus coccifera), την πρῖνον της αρχαίας ελληνικής, κοινώς πουρνάρι. Το κόκκινο, ένα από τα πιο περιζήτητα χρώματα, οι αρχαίοι το έβγαζαν από τις ρίζες διαφόρων φυτών και από το μαλάκιο, την πορφύρα, από τη βαθυκόκκινη ουσία του, που έδινε το πορφυρό χρώμα. Το έπαιρναν όμως και από το θηλυκό ενός ημίπτερου εντόμου, που σχηματίζει κόκκινα εξογκώματα (κηκίδια) επάνω σε φύλλα πουρναριού. Το έντομο αυτό λέγεται «Κόκκος ο βαφικός» και από αυτόν προέρχεται η λέξη «κόκκινος» (κόκκος = ο ελάχιστου μεγέθους καρπός, όπως του ροδιού, του πεύκου κ.λπ., το σπυρί, το κουκούτσι). Συγκεκριμένα, το έντομο προσβάλλει τα φύλλα της βελανιδιάς, πάνω στα οποία κάνει ένα μικρό εξοίδημα σαν κόκκινη φούσκα, μέσα στο οποίο εναποθέτει περίπου 2.000 αυγά και μια χρωστική ουσία. Από την αρχαιότητα συγκέντρωναν τους κόκκους, πριν εκκολαφθούν τα αυγά, τους ξέραιναν και οι κόκκοι αποκτούσαν ένα κόκκινο βαθύ χρωματισμό, προς το πορφυρό που χρησιμοποιούσαν ευρύτατα ως βαφή. Όπως γράφει ο Θεόφραστος: «ἡ πρῖνος τὸν φοινικοῦν κόκκον …», δηλ. «το πουρνάρι παράγει τον κόκκινο κόκκο». Στον Θησέα του Πλουτάρχου συναντούμε τη μαρτυρία του Σιμωνίδη του Κείου ότι το πανί του πλοίου που έδωσε στον Θησέα ο πατέρας του, ο Αιγέας, πριν ξεκινήσει το ταξίδι του για την Κρήτη, και με το οποίο θα ανήγγελλε επιστρέφοντας τη σωτηρία του, δεν ήταν λευκό, αλλά «βαθυκόκκινο, βαμμένο στον υγρό ανθό του ἐριθαλοῦς πρίνου», του φουντωμένου πουρναριού. Αργότερα, στους μεσαιωνικούς χρόνους, με αυτό το χρώμα που ήταν γνωστό ως «κρεμέζι» (από την αραβική ονομασία του εντόμου κιρμίζ ή κερμέζ∙ άλλως πρινοκόκκιον, πρινοκούκκι) έβαφαν εκτός από μαλλί και δέρματα και τα υφάσματα από μετάξι. Μάλιστα, στην ευρύτερη περιοχή του Μυστρά διετίθετο ακατέργαστο μετάξι και η εν λόγω χρωστική ουσία, που ήταν από τις καλύτερες και ακριβότερες. Συνεπώς, το φυτό των Χριστουγέννων με τους λευκούς καρπούς είναι το γκι και με τους κόκκινους το ου. Η παράδοση του φιλιού κάτω από το γκι Οι βόρειοι λαοί, και κυρίως οι Άγγλοι, πιστεύουν ότι το γκι είναι το σύμβολο της αγάπης, της ειρήνης και της ευημερίας, γι’ αυτό άλλωστε και το επιλέγουν για να στολίσουν με αυτό τα σπίτια τους τα Χριστούγεννα και το νέο έτος. Σε ό,τι αφορά στις παραδόσεις που σχετίζονται με το φιλί κάτω από τον ιξό, αυτές προέρχονται από τον ρωμαϊκό εορτασμό των Saturnalia, οπότε και οι άνθρωποι πίστευαν ότι το φιλί κάτω από το γκι προήγε τη γονιμότητα. Σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, όπως οι Κέλτες, αναφέρεται ότι ο ιξός είχε μαγικές ιδιότητες και εχρησιμοποιείτο ως αντίδοτο του δηλητηρίου, ενώ εθεωρείτο ιερό φυτό και στις τελετές των Δρυίδων. Αυτό που πιθανότατα προσέθετε στη γοητεία και το μυστήριο του φυτού είναι ο τρόπος πολλαπλασιασμού του. Οι καρποί του, που μοιάζουν με κερασάκια, τρώγονται από τα πουλιά και οι σπόροι τους μπορούν να γονιμοποιηθούν, μόνο αφού περάσουν από το πεπτικό σύστημα των πουλιών. (periou.gr)Σύμφωνα ακόμα με την μυθολογία των Σκανδιναβών, ο γιος της θεάς της αγάπης, Frigga, ο Balder δεν μπορούσε να πληγωθεί από τίποτα πάνω ή κάτω από τη γη. Ένας εχθρός του όμως, ο Loki, ο θεός του κακού, ήξερε πως μόνο ένα φυτό δεν φυτρώνει ούτε πάνω ούτε κάτω από τη γη και αυτό ήταν το γκι, που φυτρώνει μόνο πάνω στον κορμό άλλων δέντρων. Έφτιαξε λοιπόν ένα βέλος από γκι και σκότωσε με αυτό τον Balder. Για τρεις ημέρες, όλα τα στοιχεία του σύμπαντος προσπαθούσαν να επαναφέρουν τον Balder στη ζωή. Τελικά, η μητέρα του Frigga κατάφερε να τον επαναφέρει χάρη στα δάκρυά της, που μεταμορφώθηκαν σε καρπούς πάνω στο γκι και από τη χαρά της η Frigga φιλούσε όποιον περνούσε κάτω από το φυτό. Η ιστορία αυτή μπορεί να αποτέλεσε και την απαρχή του εθίμου να δίνονται τα φιλιά της αγάπης κάτω από το γκι, στην είσοδο του σπιτιού. Πηγές: periou.gr, laspistasteria.wordpress.com, helppost.gr Στο διάστημα της συγκομιδής των κλαδιών του γκι και σε μια ανάπαυλα όπου εκεί τη νύχτα θρονιάζουν τα αγριογούρουνα οι Καρυώτες πιάνουν δουλειά. Φέτος πιο εύκολα αφού τα χιόνια άργησαν να έρθουν. Ωστόσο υπήρξαν χρονιές που έκαναν συλλογή των κλαδιών του γκι μέσα σε μισό μέτρο χιόνι και ακόμα παραπάνω. Ο κ. Αξούγκας μιλώντας στην «Ε» σημείωσε ότι οι πολίτες που αγοράζουν δεμάτι με γκι πρέπει να προσέχουν αν σ΄ αυτό υπάρχει η μολύβδινη σφραγίδα του Δασαρχείου. Τότε μόνο είναι νόμιμο. Σε άλλη περίπτωση επιτήδειοι κλέβουν τα κλαδιά του γκι και τα πωλούν παράνομα. Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι οι δασικοί συνεταιρισμοί πληρώνουν με βάση τον τόνο μέσω Δασαρχείου, στο κράτος εκατοντάδες ευρώ και στη συνέχεια ανάλογα με τη ζήτηση και την προσφορά το γκι ή αλλιώς αρκουδοπούρναρο ή λιόπρινο φτάνει κοντά μας. Καλά Χριστούγεννα… ΤΑ «ΟΥ» ΚΑΙ ΤΑ «ΓΚΙ» Στη χώρα μας με την ονομασία γκι χαρακτηρίζουμε συνήθως όλα τα διακοσμητικά κλαδιά θάμνων και δέντρων που περιέχουν χρωματιστούς καρπούς και χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς θα πρέπει να διευκρινίσουμε τα εξής: Το διακοσμητικό φυτό “Ilex aquifolium” γνωστό και με τη ονομασία αρκουδοπούρναρο, με τους σφαιρικούς κόκκινους καρπούς, στην πραγματικότητα είναι το “ΟΥ” (houx). Το φυτό “Viscum album” ο γνωστός ιξός είναι το πραγματικό “ΓΚΙ” (gui). Τα κλαδιά αυτών των φυτών μαζί με κλαδιά κουμαριάς (Arbutus unedo) και ρούσκου (Ruscus aculeatus και Ruscus hypoglossum) συγκαταλέγονται στα λεγόμενα γκι διακοσμητικά κλαδιά. Για τους καρπούς Για να δημιουργηθούν και οι δικοί “σας” κόκκινοι καρποί, χρειάζεται να μάθετε ότι το “ου” διαθέτει αρσενικά και θηλυκά άνθη σε διαφορετικά φυτά. Αυτό σημαίνει ότι για να παράγει καρπούς εκείνο με τα θηλυκά άνθη, πρέπει κάπου κοντά να υπάρχει ένα ίλεξ με αρσενικά. Φροντίστε λοιπόν, να βρεθεί κοντά του ένα τέτοιο φυτό μέχρι τον Μάιο που ανθίζει. Προσοχή! Το ίλεξ, το εμβληματικό φυτό των Χριστουγέννων, στη Χώρα μας ζει ελεύθερο σε διάφορα μέρη, αλλά κυρίως στη βόρεια και στην κεντρική Ελλάδα. Μπορεί λοιπόν, να σταθείτε τυχεροί και να το συναντήστε ανάμεσα σε μεγάλα δέντρα, πάνω σε ψηλά βουνά, όπως είναι ο Όλυμπος και το Πήλιο Θέλετε να δώσετε λάμψη, ζωντάνια και γιορτινή ατμόσφαιρα σε έναν χώρο. Οι έντονοι κόκκινοι ή κίτρινοι καρποί του σε συνδυασμό με τα γυαλιστερά, καταπράσινα φύλλα του αντανακλούν το φως και μαγνητίζουν το βλέμμα. Τοποθετήστε ψηλά κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή λευκά κεραμικά βάζα. Δημιουργούν αμέσως ένα εντυπωσιακό κεντρικό κομμάτι (statement piece) στο σαλόνι ή στην είσοδο. Κρεμάστε ένα στεφάνι από ίλεξ στην εξώπορτα ή πάνω από το τζάκι για να καλωσορίσετε τους καλεσμένους με λάμψη. Στολισμός τραπεζιού (Table runner): Απλώστε κλαδιά ίλεξ κατά μήκος της τραπεζαρίας. Συνδυάστε τα με λευκά κεριά και μεταλλικά στοιχεία (χρυσά ή ασημένια) που θα αντανακλούν το φως στους γυαλιστερούς καρπούς του. Φωτεινές λεπτομέρειες: Πλέξτε μικρά κλαδιά ίλεξ μαζί με led λαμπάκια θερμού φωτός μέσα σε γυάλινες γυάλες. Μικρά μυστικά για τη φροντίδα του:· Ανθεκτικότητα: Τα κομμένα κλαδιά ίλεξ αντέχουν για πολλές εβδομάδες στο βάζο, αρκεί να αλλάζετε το νερό τακτικά.· Ασφάλεια: Να θυμάστε ότι οι καρποί του είναι τοξικοί για τα κατοικίδια, οπότε τοποθετήστε το σε ψηλά και ασφαλή σημεία. Οι κατακόκκινοι, γυαλιστεροί καρποί του δημιουργούν την τέλεια αντίθεση με τα σκούρα πράσινα, δερματώδη φύλλα του.· Φυσικό φως: Τα φύλλα του έχουν μια φυσική κηρώδη στρώση που αντανακλά το φως, κάνοντας το φυτό να φαίνεται μόνιμα λαμπερό.· Διάρκεια: Τα κομμένα κλαδιά του διατηρούνται φρέσκα για πολλές εβδομάδες σε βάζο με νερό, στολίζοντας το σπίτι σε όλη τη διάρκεια των γιορτών. Πώς να το χρησιμοποιήσετε για μέγιστη λάμψη· Σε ψηλά βάζα: Τοποθετήστε μερικά μεγάλα κλαδιά ίλεξ σε ένα διάφανο ή κεραμικό βάζο στην είσοδο του σπιτιού ή στο κέντρο του τραπεζιού.· Γιορτινά στεφάνια: Πλέξτε κλαδιά ίλεξ στην εξώπορτα για να καλωσορίσετε τους καλεσμένους σας με χρώμα.· Σύνθεση με κεριά: Συνδυάστε το με λευκά ή χρυσά κεριά. Η φλόγα των κεριών θα αντανακλάται πάνω στα γυαλιστερά φύλλα του, διπλασιάζοντας το φως στον χώρο. Αν θέλετε, μπορούμε να συζητήσουμε περισσότερες ιδέες για τη διακόσμηση του χώρου σας. Τοποθετήστε μεγάλα κλαδιά ίλεξ χωρίς νερό για μίνιμαλ αλλά εντυπωσιακό αποτέλεσμα.· Στο γιορτινό τραπέζι: Στρώστε κλαδιά κατά μήκος του τραπεζιού (runner) ανάμεσα σε κεριά.· Σε στεφάνια: Στολίστε την εξώπορτα ή τους τοίχους για ένα θερμό καλωσόρισμα.· Στη συσκευασία δώρων: Δέστε ένα μικρό κλαδάκι πάνω στο περιτύλιγμα για κομψή λεπτομέρεια. Συμβουλές Συντήρησης· Μακριά από ζέστη: Κρατήστε το μακριά από καλοριφέρ και τζάκια για να μην ξεραθούν οι καρποί.· Προσοχή στα κατοικίδια: Οι κόκκινοι καρποί του ίλεξ είναι τοξικοί για τους σκύλους και τις γάτες. Σε βάζα: Τοποθετήστε ψηλά κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή κρυστάλλινα βάζα. Το φως θα καθρεφτίζεται στα γυαλιστερά φύλλα του, φωτίζοντας αμέσως τις γωνίες του σαλονιού. Γιρλάντες &amp; Στεφάνια: Πλέξτε κλαδιά ίλεξ στην τραπεζαρία, το τζάκι ή την είσοδο του σπιτιού. Συνδυάστε τα με μικρά λαμπάκια (fairy lights) για ένα μαγικό, ζεστό αποτέλεσμα. Art de la Table: Χρησιμοποιήστε μικρά κλαδάκια με κόκκινους καρπούς πάνω στις πετσέτες των καλεσμένων ή ως κεντρική διακόσμηση (centerpiece) στο γιορτινό τραπέζι. Ζωντανό φυτό σε γλάστρα: Τοποθετήστε μια μικρή γλάστρα με ίλεξ κοντά σε ένα παράθυρο ή σε ένα δροσερό σημείο του σπιτιού κατά τη διάρκεια των γιορτών. Μικρά μυστικά φροντίδας: Αν επιλέξετε ζωντανό φυτό σε γλάστρα, θυμηθείτε να το κρατήσετε σε δροσερό μέρος μακριά από καλοριφέρ ή τζάκια. Μετά τις γιορτές, μεταφέρετέ το στο μπαλκόνι ή τον κήπο, καθώς λατρεύει το εξωτερικό περιβάλλον και είναι εξαιρετικά ανθεκτικό στο κρύο. Είναι το ιδανικό φυτό για να δώσει λάμψη, χρώμα και γιορτινή ατμόσφαιρα σε κάθε χώρο, χάρη στην αντίθεση των κατακόκκινων καρπών του με τα καταπράσινα, γυαλιστερά του φύλλα. Εντυπωσιακά βάζα: Τοποθετήστε ψηλά κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή χρυσά βάζα στο κέντρο της τραπεζαρίας. Τοποθετήστε ένα ίλεξ στην είσοδο του σπιτιού ή στο μπαλκόνι. Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό στην παγωνιά και θα διατηρήσει τη λάμψη του όλο τον χειμώνα. Στολίστε την εξώπορτα με ένα πλούσιο στεφάνι από ίλεξ για θερμό καλωσόρισμα.· Φωτεινές γιρλάντες: Πλέξτε κλαδιά στο τζάκι ή στη σκάλα μαζί με μικρά, θερμά λαμπάκια LED.· Art de la table: Χρησιμοποιήστε μικρά κλωνάρια με κόκκινους καρπούς για να διακοσμήσετε πάνω στις πετσέτες των καλεσμένων σας ή απλώστε τα κατά μήκος του τραπεζιού ως φυσικό runner.· Ζωντανή διακόσμηση: Τοποθετήστε μια γλάστρα με ίλεξ κοντά σε φωτεινό παράθυρο για φυσική ζωντάνια. Βασικά tips για τη φροντίδα του· Τοποθέτηση: Προτιμά φωτεινά ή ημισκιερά σημεία μακριά από καλοριφέρ.· Πότισμα: Θέλει δροσερό περιβάλλον και χώμα με καλή αποστράγγιση. Ασφάλεια: Κρατήστε το μακριά από κατοικίδια. Οι κόκκινοι καρποί του είναι τοξικοί. Οι λαμπεροί κόκκινοι καρποί ξεχωρίζουν πάνω στα καταπράσινα, γυαλιστερά φύλλα.· Μεγάλη διάρκεια: Αντέχει για εβδομάδες στο βάζο χωρίς να χάσει τη φρεσκάδα του. Γιορτινή ατμόσφαιρα: Είναι το απόλυτο σύμβολο των Χριστουγέννων και του χειμώνα. Τοποθετήστε μεγάλα κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή λευκά κεραμικά βάζα για μίνιμαλ αλλά εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Απλώστε κλαδιά κατά μήκος του τραπεζιού (σαν runner) ανάμεσα σε κεριά.· Στεφάνια καλωσορίσματος: Δημιουργήστε ένα πυκνό στεφάνι για την εξώπορτα ή πάνω από το τζάκι.· Σύνθεση με φωτάκια: Τυλίξτε διακριτικά led λαμπάκια θερμού φωτός γύρω από τα κλαδιά για να τονίσετε τη λάμψη των καρπών. Το διαφημιστικό σλόγκαν που αναφέρετε αφορά τα ξύλινα δάπεδα (παρκέ) ή τις επενδύσεις της εταιρείας Ίλεξ, η οποία υπόσχεται κορυφαία ανθεκτικότητα και μακροχρόνια αντοχή. Αντανάκλαση φωτός: Η φυσική, κηρώδης υφή των φύλλων του παγιδεύει και αντανακλά το φως του χώρου. Παραδοσιακή γοητεία: Φέρνει αμέσως τη ζεστασιά και τη μαγεία των γιορτών στο σπίτι. Οι κατακόκκινοι, λαμπεροί καρποί του σε συνδυασμό με τα βαθυπράσινα, αγκαθωτά φύλλα του δημιουργούν την απόλυτη χριστουγεννιάτικη αντίθεση. Το ίλεξ (Ilex), πέρα από την απαράμιλλη ομορφιά του, κουβαλάει πλούσιο συμβολισμό, καθώς θεωρείται παγκόσμιο σύμβολο καλοτυχίας, προστασίας και αισιοδοξίας για το νέο έτος. Λίγα κλαδιά σε ένα διάφανο ή λευκό κεραμικό βάζο κλέβουν τις εντυπώσεις. Ιδανικό για την υποδοχή της εξώπορτας ή πάνω από το τζάκι. Φανταστική προσθήκη για το κέντρο της τραπεζαρίας (runner) ή ως διακοσμητική λεπτομέρεια στις πετσέτες των καλεσμένων. Σημείωση: Αν έχετε κατοικίδια ή μικρά παιδιά, τοποθετήστε το σε ψηλό σημείο, καθώς οι ελκυστικοί καρποί του δεν πρέπει να καταναλωθούν. Αξίζει βέβαια να ξεκαθαρίσουμε μια μικρή αλλά συχνή βοτανική σύγχυση: αυτό που οι περισσότεροι ονομάζουμε «γκι» στη διακόσμηση (με τα αγκαθωτά πράσινα φύλλα και τους κατακόκκινους σφαιρικούς καρπούς) είναι στην πραγματικότητα το (Ilex aquifolium). Το αληθινό γκι (ιξός) είναι ένα τελείως διαφορετικό παρασιτικό φυτό με ανοιχτοπράσινα λεία φύλλα και λευκούς ή κιτρινωπούς διαφανείς καρπούς. Φυτά σε γλάστρα: Ένα ζωντανό ίλεξ σε γλάστρα μπορεί να κοσμήσει το μπαλκόνι ή την είσοδο του σπιτιού, προσφέροντας χρώμα καθ' όλη τη διάρκεια του χειμώνα. Βασική Φροντίδα &amp; Προσοχή Ανθεκτικότητα: Τα κομμένα κλαδιά ίλεξ διατηρούνται φρέσκα για μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα σε νερό, αρκεί να μην βρίσκονται κοντά σε πηγές θερμότητας (π.χ. καλοριφέρ, τζάκι). Τοποθέτηση: Αν επιλέξετε ζωντανό φυτό σε γλάστρα, προτιμήστε ημισκιερές ή σκιερές θέσεις, καθώς αγαπά τη δροσιά. Σημαντική σημείωση: Οι ελκυστικοί κόκκινοι καρποί του αρκουδοπούρναρου είναι τοξικοί για τον άνθρωπο και τα κατοικίδια (σκύλους/γάτες). Τοποθετήστε τις συνθέσεις σας σε σημεία που δεν φτάνουν τα παιδιά και τα ζωάκια σας. Σύμβολο καλής τύχης, της αειθαλoύς πτυχής ολόκληρης της ζωής, σημάδι της αιωνιότητας και ιερό δένδρο με υπερφυσικές δυνάμεις το Αρκουδοπούρναρο ή Ου, που είναι η γαλλική του ονομασία, «βασιλεύει» τα Χριστούγεννα, καθώς μία λαϊκή δοξασία λέει ότι στις πατημασιές του Χριστού όπως βάδιζε στη γη φύτρωσε για πρώτη φορά. Έτσι τα αγκαθωτά φύλλα και οι κόκκινοι καρποί του συμβολίζουν τα μαρτύρια του Χριστού και γι’ αυτό ονομάστηκε και Άγιο ∆ένδρο. Τα κλαδιά του αποτελούσαν και αποτελούν ζηλευτό δώρο κυρίως σε νεόνυμφα ζευγάρια, καθώς θεωρούνται ότι φέρνουν ευτυχία και γούρι. Η σύνδεσή του με τα Χριστούγεννα, έρχεται από τις βόρειες χώρες στους προχριστιανικούς χρόνους, όπου οι κάτοικοι, τον χειμώνα στόλιζαν τα σπίτια τους με Ου, για να διώξουν τα κακά πνεύματα. Λένε όμως ότι και οι Ρωμαίοι συχνά έστελναν κλαδιά με Ου στους φίλους τους κατά τον εορτασμό μέσα με τέλη Δεκέμβρη της Saturnalia, της γιορτής αφιερωμένης στο Θεό Σατούρνους, ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο , έθιμο που υιοθέτησαν και οι πρώτοι χριστιανοί. Στην ελληνική παράδοση οι νεράιδες στολίζονταν με τα λευκά άνθη του και τους κόκκινους καρπούς του, όμως συνδέεται και με τον συμβολικό στολισμό που γινόταν παλαιότερα την μικρότερη μέρα του χρόνου που είναι η σημερινή, 21η Δεκεμβρίου. Το Ilex aquifolium, όπως είναι η λατινική του ονομασία , στη χώρα μας βρίσκεται σποραδικά σε δάση κωνοφόρων και πλατύφυλλων στην κεντρική κυρίως και βόρεια Ελλάδα, ενώ στην Ελασσόνα, στον Όλυμπο, στα δημόσια δάση Κοκκινοπηλού, Καρυάς και Συκαμινέας, καθώς και το Πήλιο, υπάρχουν τα μεγαλύτερα δένδρα, σύμφωνα με την αναπληρώτρια γενική διευθύντρια δασών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος, Ζωή Φτίκα, η οποία τονίζει ότι το αρκουδοπούρναρο το οποίο ανθίζει τον μάιο, αποτελεί οικολογικό δείκτη μιας καλά διατηρημένης περιοχής και εμπλουτίζει το έδαφος συμπληρώνοντας μετά από υλοτομία τα διάκενα. Στη φύση ο πολλαπλασιασμός του γίνεται με το σπόρο που μεταφέρεται από τα πουλιά, ενώ στην κηποτεχνία που προτιμάται κυρίως για φράχτες, ο πολλαπλασιασμός γίνεται με μοσχεύματα βλαστών που παίρνουμε στις αρχές του Φθινοπώρου. Η νόμιμη συλλογή και διακίνησή του Για την νόμιμη συλλογή και διακίνησή του, πως μας λέει η κυρία Φτίκα, το δασαρχείο «βάσει της ελληνικής νομοθεσίας, συστήνει το Πρωτόκολλο Εγκαταστάσεως Υλοτόμου. Εκεί αναφέρονται αναλυτικά οι όροι σύμφωνα με την 117362/2613/13-11-2014 απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, τον πίνακα υλοτομίας του ∆ημοσίου συγκεκριμένου δάσους και την αριθμ. 3903/248357/27-11-2014 απόφαση ∆/σης ∆ασών Λάρισας περί καθορισμού μισθώματος και τρόπου απολήψεως 4 τόνων καλλωπιστικών κλώνων ILEX AGUIFOLIUM (Αρκουδοπούρναρου) από συγκεκριμένα τμήματα που ορίζονται χαρτογραφικά. Το Πρωτόκολλο αυτό συστήνεται και υπογράφεται ανάμεσα στο ∆ασαρχείο και στον Αγροτικό ∆ασικό Συνεταιρισμό Καρυάς, που εκπροσωπείται από τον πρόεδρό του, με τους παρακάτω όρους και προϋποθέσεις: 1) Η υλοτομία θα περιοριστεί στα όρια και θα διενεργηθεί στους κατώτατους κλώνους, καθώς απαγορεύεται η αποψιλωτική υλοτομία ή η αποκοπή επικόρυφων βλαστών από θέσεις που απέχουν 100 μ. τουλάχιστον από τον δρόμο. 2) Η ενέργεια των αποκλαδώσεων θα γίνει από τον ∆ΑΣ Καρυάς με κάθε επιμέλεια, παρουσία δασικού οργάνου με ειδικό χειροπρίονο και όχι με τσεκούρι, χωρίς να γίνεται ζημιά στην νεαρή βλάστηση και στα παρακείμενα δέντρα. 3) Ο υλοτόμος είναι υποχρεωμένος να εφοδιαστεί πριν από την υλοτομία με άδειες υλοτομίας καθώς και με τα δασονομικά έγγραφα. 4) Η απόληψη θα πραγματοποιηθεί αυτοπροσώπως από τον ∆ΑΣ Καρυάς και με κατάσταση αυτών που θα εργαστούν. 5) Η μεταφορά των ως άνω δασικών προϊόντων θα ενεργείται μόνο την ημέρα από την Ανατολή μέχρι τη ∆ύση του ηλίου. 6) Πριν την εξέλεγξη οι κλώνοι αρκουδοπούρναρου θα δένονται σε δέματα των 6 κιλών και το καθένα θα σφραγίζεται με τη μολυβδοσφύρα, ενώ τόπος εξελέγξεως και αποθηκεύσεως ορίζεται το χωριό Καρυά. 7) Η υλοτομία αρχίζει στις 27-11-2019 και λήγει την 24-12-2019». Τι προβλέπεται για τους ιδιώτες Σύμφωνα με την αναπλ. διευθύντρια ο νόμος επιτρέπει την κοπή και πώληση κλώνων αρκουδοπούρναρου από ιδιώτες, μετά από έγκριση της Υπηρεσίας (ατελή άδεια υλοτομίας – δελτίο μεταφοράς) και μόνο από αναγνωρισμένους δασωμένους αγρούς. Όπως αναφέρει η ίδια, «παλαιότερα τα περιστατικά παράνομης κοπής ήταν έντονα. Τώρα με την οικονομική κρίση ο άλλος σκέφτεται και τα καύσιμα για να ανέβει στο βουνό!» Η παράνομη συλλογή και διακίνηση του επισύρει κατάσχεση του προϊόντος και μήνυση σύμφωνα με την επικείμενη ∆ασική Νομοθεσία. Κοπή με το χέρι σε προεπιλεγμένα δέντρα βαθιά στο δάσος με παρουσία δασικών υπαλλήλων σε μέρος που έχει προκαθοριστεί με πρωτόκολλο της ∆ασικής υπηρεσίας συχνά βαθιά μέσα στο δάσος, ξεκινά περίπου στις 7 το πρωί η ημέρα εργασίας του ∆ΑΣ Καρυάς, την περίοδο, από τις 27 Νοεμβρίου έως τις 24 ∆εκεμβρίου, που επιτρέπεται η συλλογή του αρκοδοπούρναρου. Τα στοιβάζουν σε δεμάτια των 6 κιλών. Εκεί οι δασικοί υπάλληλοι ελέγχουν, καταμετρούν και σφραγίζουν τα δεμάτια με την ειδική μολυβδοσφραγίδα. Κατόπιν φορτώνονται σε φορτηγά και μεταφέρονται στο χώρο συγκέντρωσης προκαθορισμένο από το δασαρχείο στην Καρυά. Στα δελτία μεταφοράς αναγράφεται ο αριθμός και το βάρος των δεμάτων από κάθε δασοπονικό είδος και ο αριθμός της μολυβδοσφραγίδας». Η διάθεση του προϊόντος Σε ό,τι αφορά τη διάθεση του προϊόντος, ο πρόεδρος του Δασικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Νίκος Αξούγκας αναφέρει: «Πριν λίγα χρόνια συνεργαζόμασταν με λίγους εμπόρους από την Κρήτη, τις Σέρρες, την Καβάλα και την ∆ράμα, σήμερα όμως εκτός Θεσσαλίας δίνουμε μόνο στην Κοζάνη. Κυρίως δουλεύουμε με μικροπωλητές που πουλούν στις λαϊκές αγορές και ανθοπώλες της Θεσσαλίας. Βέβαια η ζήτηση του χθες με το σήμερα δεν έχουν καμία σχέση. Παλιά έρχονταν οι έμποροι από όλη την Ελλάδα, γίνονταν δημοπρασία και όποιος έδινε τα περισσότερα έπαιρνε όλο το εμπόρευμα που διατίθεντο.» Ο ίδιος μάλιστα συμπληρώνει: «Οι παραγγελίες έχουν ελαττωθεί ανησυχητικά σε σημείο που προσπαθούμε να κάνουμε τους εμπόρους, δηλαδή όλο το χρόνο ψάχνουμε για νέους αγοραστές. Προσπαθούμε να μάθουμε με τον δύσκολο τρόπο της απευθείας πράξης. Η τιμή του εδώ και χρόνια παραμένει η ίδια, δηλαδή το δεμάτι κοστίζει 15 ευρώ, όμως ανά έτος η ζήτηση ελαττώνεται. Θεωρώ ότι σε αυτό δεν συμβάλλει τόσο η οικονομική κρίση που παγιώθηκε πια στην χώρα μας, καθώς στις γιορτές όλοι λίγο- πολύ ξοδεύουμε για στολισμό και δώρα, όσο το γεγονός ότι οι νέοι δεν γνωρίζουν το αρκουδοπούρναρο. Δεν γνωρίζουν την ιστορία του και δεν νοιάζονται να κρατούν τα έθιμα. Όμως η συνέχισή τους είναι οι ρίζες, η παράδοση και η ταυτότητά μας ως λαός και επιπλέον είναι μέρος των μικρών πολυτελειών που μας απέμειναν για να ομορφαίνουν την ζωή μας.» ∆έντρο έως και 15μ. ή θάμνος που προσφέρει καλλωπισμό και ζηλευτή τροφή στα ζώα Το αρκουδοπούρναρο μπορεί να είναι αειθαλής θάμνος αργής ανάπτυξης ή δένδρο που φθάνει έως και 15 μέτρα.‘Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος τα μέλη του Δασικού Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου, αυτές τις ημέρες βρίσκονται στο δάσος για να ετοιμάσουν τα δεμάτια με αρκουδοπούρναρο. Αντέχει την ξηρασία του μεσογειακού καλοκαιριού και τον παγετό, προτιμά υγρές περιοχές με μεγάλο υψόμετρο και είναι δίοικο φυτό, δηλαδή υπάρχουν θηλυκά και αρσενικά δένδρα. μέχρι να ξεκινήσει η ανθοφορία (μεταξύ 4 και 12 ετών), το φύλλο του δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Τα άνθη του, λευκά ή ροζ στα θηλυκά και κιτρινωπά στα αρσενικά, είναι μοναδικές πηγές νέκταρ των επικονιαστών του, όπως η πεταλούδα, η μέλισσα και άλλα έντομα. Από το τέλος του καλοκαιριού στο θηλυκό φυτό έχουν σχηματιστεί οι καρποί του, που στην αρχή είναι πράσινοι και κατόπιν κίτρινοι και κόκκινοι. ∆ιατηρούνται από το φθινόπωρο έως τα τέλη του χειμώνα, όπου ωριμάζουν και πέφτουν στο έδαφος, αποτελώντας κύρια τροφή πουλιών και τρωκτικών του δάσους, σε μια εποχή που δυσκολεύονται να τραφούν. Εκτός από γιορτινός διάκοσμος χρησιμεύει στην κηποτεχνία, κυρίως σε ψυχρές περιοχές, όπου αναδεικνύονται το ζωηρό πράσινο χρώμα της φυλλωσιάς, τα όμορφα άνθη και οι εντυπωσιακοί καρποί του. Σε τέλμα η αγορά φυσικών ελάτων στη Λάρισα με το κλάδεμα μπορεί να πάρει πυραμοειδές ή άλλο σχήμα ανάλογα με τη φαντασία του κηπουρού. Γκι και Ου – Ο κόσμος των φυτών στην εορτή των Χριστουγέννων Το Αρκουδοπούρνι και ο Ιξός Αρκουδοπούρναρο από τα δάση της Ελασσόνας Ξεκίνησε ο χριστουγεννιάτικος «ανεφοδιασμός» της αγοράς με έλατα Λιγοστά τα αρκουδοπούρναρα στην αγορά Χειμερινό Ηλιοστάσιο, Χριστούγεννα, Ού και Γκί Οι καρποί του και συγκεκριμένα οι σπόροι μπορεί να είναι δηλητηριώδεις για τον άνθρωπο, όμως για τα πουλιά και τα ζώα είναι ζηλευτή τροφή. Το who is who του Δασικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Καρυάς Το κάθε δεμάτι περιέχει περιέχει κλαδιά αρκουδοπούρναρου και ελάτης”, σημείωσε το μέλος του Δασικού Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου, Γιώργος Δάσσιος, ο οποίος συμπλήρωσε ότι “το αρκουδοπούρναρο ή “ου” ή “ίλεξ” είναι από τα αγαπημένα και δημοφιλή χριστουγεννιάτικα φυτά σε ολόκληρο τον κόσμο”. Στα αζήτητα φέτος τα φυσικά έλατα… ΟΙ ΔΑΣΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΑΝ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ Ούτε ένα έλατο δεν θα κοπεί φέτος από τις δασικές περιοχές ευθύνης του δασαρχείου του νομού Λάρισας, αφού δεν υπάρχει, ούτε στο ελάχιστο, ενδιαφέρον πλέον από τους δασικούς Συνεταιρισμούς να εμπορευθούν το προϊόν. Η ζήτησή του είναι φέτος μηδενική! Η φθίνουσα πορεία της αγοράς, στα φυσικά έλατα, για στολισμό τους τα Χριστούγεννα, χαρακτηρίζει τα τελευταία χρόνια και έφτασε φέτος να ολοκληρώσει την καμπή της, στο μηδέν. Στο Δασαρχείο Λάρισας, όπως αναφέρει ο δασάρχης κ. Στέλιος Γκάτσικος, δεν έχει κατατεθεί ούτε μια αίτηση από δασικό συνεταιρισμό για κοπή ελάτων, αλλά αντίστοιχα ούτε και για κοπή γκι (αρκουδοπούρναρο η ελληνική ονομασία ή όπως το ονομάζει ο λαός μας το αγκάθι του Χριστού), το άλλο επίσης εποχικό χριστουγεννιάτικο είδος διακόσμησης. Παράλληλα ο ίδιος επισημαίνει ότι επίσης μειωμένη παρατηρείται και η ζήτηση αδειών κοπής ελάτων, από ιδιωτικές φυτείες του νομού Λάρισας. Μόνο δύο ιδιώτες δήλωσαν κοπή ελάτων, τόνισε, και μάλιστα περιλάμβανε μικρό αριθμό δέντρων -μετριούνται σε μερικές δεκάδες. Το συμπέρασμα είναι πως φέτος τα Χριστούγεννα τα φυσικά έλατα θα …μείνουν στα δάση και οι ιδιώτες που ακόμη πασχίζουν στην αγορά, ήδη γνωρίζουν ότι βιώνουν την εξαφάνιση της ζήτησης του προϊόντος. Γενικά, η κοπή των ελάτων αλλά και του γκι, πραγματοποιείται κάθε χρόνο τον Δεκέμβριο από Δασικούς Συνεταιρισμούς και πάντα με συνοδεία δασικών υπαλλήλων, των αντίστοιχων Δασαρχείων, οι οποίοι ελέγχουν την ποσότητα που θα κοπεί, ενώ παράλληλα την πιστοποιούν με ειδική σήμανση. Οι καλλωπιστικοί κλάδοι γκι, θα υλοτομηθούν βάσει αδειών υλοτομίας και με καταβολή του προβλεπόμενου μισθώματος. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται και για την κοπή κλαδιών ελάτης, από τους δασικούς συνεταιρισμούς, σε δασικές εκτάσεις και από δέντρα που έχουν υποδείξει τα Δασαρχεία, στα χαμηλά σημεία τους, ώστε να μην υπάρχει καταστροφή τους. Τα δύο κατεξοχήν χριστουγεννιάτικα είδη, φυσικό έλατο και γκι, τα «χτύπησε» η κρίση, λόγω της οικονομικής δυσπραγίας του κόσμου. ΑΦΘΟΝΟ ΓΚΙ Να σημειωθεί ότι το γκι, είναι ένα προϊόν που ο νομός Λάρισας έχει σε αφθονία, σε περιοχές με υψόμετρο τουλάχιστον 500 μέτρων και ιδιαίτερα αυτή την εποχή συναντάται στην καλύτερή του μορφή. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και το Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο ακόμα περισσότερο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του, για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων. Ο παράδεισος των αυτοφυών αρκουδοπούρναρων (γκι) στο νομό μας θεωρείται η περιοχή Γκουνταμάνι, που βρίσκεται ανάμεσα στα δασικά συμπλέγματα του Ολύμπου και του Κισσάβου, μια έκταση 4.500 στρεμμάτων. Καθότι τα γκι, είναι δύσκολο να πολλαπλασιαστούν, απαιτείται να γίνεται εντατικός και αυστηρός έλεγχος, καθώς κινδυνεύει να μειωθεί ο αριθμός τους πολύ εύκολα. Της Λένας ΚισσάβουΣε τέλμα βρίσκεται η αγορά φυσικών ελάτων και γκι για τα Χριστούγεννα, καθώς για πρώτη χρονιά φέτος, δεν υπάρχει ενδιαφέρον από δασικό συνεταιρισμό του νομού Λάρισας, να ζητήσει άδεια κοπής και εμπορία από δημόσια δάση, αλλά ούτε και από συνεταιρισμούς των όμορων περιοχών. Η οικονομική κρίση μπορεί να προκάλεσε αύξηση των κρουσμάτων της παράνομης υλοτομίας, αλλά αντίθετα «άφησε στο χώμα» τα φυσικά έλατα και τα γκι, λόγω έλλειψης ζήτησης από την αγορά, ενώ όπως δήλωσε στην «Ε» ο δασάρχης του Δασαρχείου ν. Λάρισας κ. Στέλιος Γκάτσικος, για τα γκι, παρατηρούνται φαινόμενα παράνομης κοπής από δασικές περιοχές και πώλησή τους στις λαϊκές αγορές. Σύμφωνα με στοιχεία του δασαρχείου, πρόπερσι οι επαγγελματίες του κλάδου, κατέληξαν να κόψουν σχεδόν μόνο το ένα τρίτο των δενδρυλλίων ελάτης, που είχαν ζητήσει και εγκριθεί από το Δασαρχείο Λάρισας, αφού η αγοραστική κίνηση είχε φτάσει στο ναδίρ της. Πέρυσι δε, στο πλαίσιο των προετοιμασιών για τη μεγάλη γιορτή, διστακτικά επανέλαβαν την κατάθεση των απαραίτητων αιτήσεων στο Δασαρχείο, για κοπή φυσικών ελάτων, αλλά και πάλι δεν κόπηκαν όλα. Αν και φέτος όπως μας ενημερώνει ο δασάρχης η τιμή πώλησης του φυσικού ελάτου μειώθηκε, παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να αποτελεί είδος πολυτελείας, και είναι οικονομικά ασύμφορο, για κάθε οικογένεια να αγοράζει κάθε χρόνο από ένα. Η μόνη αίτηση που εγκρίθηκε φέτος για κοπή ελάτων ήταν από ιδιωτική φυτεία στην Καλλιπεύκη και συγκεκριμένα για 115 δενδρύλλια, ενώ αντίστοιχα έγκριση δόθηκε και από το δασαρχείο Ελασσόνας για κοπή 500 δενδρυλλίων επίσης από ιδιωτική φυτεία. Τα εν λόγω δέντρα, στο εμπόριο, θα έχουν στον κορμό τους ειδική μολυβδοσφραγίδα, που θα πιστοποιεί τη νόμιμη κοπή τους. Οποιοδήποτε άλλο δέντρο ελάτης που δεν φέρει τη σφραγίδα του Δασαρχείου, στο κάτω μέρος του κορμού του, μαρτυρά ότι έχει υλοτομηθεί παράνομα. ΤΟ «ΑΓΚΑΘΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ» Το «αγκάθι του Χριστού», ένα φυτό που συνηθίσουμε να αγοράζουμε τα Χριστούγεννα και να διακοσμούμε τους χώρους μας, το λεγόμενο στον τόπο μας ως αρκουδοπούρναρο ή στην πιο γνωστή του ονομασία γκι, είναι ένα προϊόν που ο νομός Λάρισας έχει σε αφθονία. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και το Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων, όπου υπάρχει και η μεγάλη ζήτησή του. Ανάμεσα στα δασικά συμπλέγματα του Ολύμπου και του Κισσάβου, στο Γκουνταμάνι, Κοντά στα Χριστούγεννα, ανέκαθεν οι διάφοροι λαοί γιόρταζαν το χειμερινό ηλιοστάσιο (21-22 Δεκεμβρίου) και τη γιορτή του ‘’τέλους των μεγάλων χειμωνιάτικων νυχτών’’. Έτσι, διακοσμούσαν με πράσινες γιορτινές γιρλάντες τα σπίτια τους, συμβολίζοντας την ελπίδα και την προσμονή της Άνοιξης, όπου ο κάθε τόπος θα πρασινίσει και πάλι από τον παγωμένο χειμερινό του “ύπνο”. Η προέλευση των διακοσμήσεων αυτών φαίνεται να συνδέεται και με τους Δρυΐδες. Οι Δρυΐδες αποτελούσαν την ιερατική τάξη στη Βρετανία, Ιρλανδία και Γαλατία και πιθανόν σε άλλα μέρη της Κελτικής δυτικής Ευρώπης κατά την Εποχή του Σιδήρου. Σύμφωνα, λοιπόν με το θρύλο, οι Δρυϊδες διακοσμούσαν τις καλύβες τους με αειθαλή κλαδιά δέντρων, κατά τη διάρκεια του χειμώνα, για να τα χρησιμοποιούν σαν κατοικία τους τα πνεύματα του δάσους. Επίσης, λέγεται ότι οι αυτές διακοσμήσεις προέρχονται από ένα έθιμο των Ρωμαίων, οι οποίοι συνήθιζαν να στέλνουν κλαδιά δέντρων μαζί με άλλα δώρα στους φίλους τους, κατά τη διάρκεια του εορτασμού της ‘’Σατουρνάλια’’ (Saturnalia). Ήταν γιορτή των Ρωμαίων αφιερωμένη στο θεό Σατούρνο, ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο. Πραγματοποιούταν κατά τους χειμερινούς μήνες κατά την περίοδο του χειμερινού ηλιοστασίου, συνήθως στις 17 Δεκεμβρίου, αλλά αργότερα η γιορτή κρατούσε έως και μια βδομάδα, μέχρι τις 23 Δεκεμβρίου. Πολύ αργότερα το έθιμο των τότε γιορτινών διακοσμήσεων προσαρμόστηκε στα Χριστιανικά δεδομένα και έτσι έφτασε μέχρι τις μέρες μας. Η πολύ παλιά αυτή γιορτινή συνήθεια προσαρμόστηκε στις γιορτινές διακοσμήσεις για τα Χριστούγεννα και για την Πρωτοχρονιά, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων κλαδιά από το “Γκί” και το “Ού” Στην χώρα μας με την ονομασία “Γκι” συνήθως χαρακτηρίζουμε όλα τα διακοσμητικά κλαδιά θάμνων και δέντρων (κουμαριά, αγριοκουμαριά, λαγομηλιά-ρούσκος και άλλα) που περιέχουν χρωματιστούς καρπούς και χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Στην πραγματικότητα, όμως το διακοσμητικό φυτό “Γκί” (επιστημονική ονομασία Viscum album) είναι ο γνωστός και ως “Ιξός”. Αντίθετα, το “Ού” (επιστημονική ονομασία Ilex aquifolium) είναι γνωστό και με την λαϊκή ονομασία “Αρκουδοπούρναρο”, με τους σφαιρικούς κόκκινους καρπούς του. Ωστόσο, είναι καλό να θυμόμαστε ότι ο στολισμός αυτός των γιορτινών ημερών μας γυρίζει πολλούς αιώνες πίσω, καθώς προέρχεται από ένα πανάρχαιο έθιμο διαδεδομένο σε όλους σχεδόν τους λαούς – χιλιάδες χρόνια πριν τη γέννηση του Χριστού. Το Ού (στη γαλλική γλώσσα Houx), είναι γνωστό και με την λαϊκή ονομασία αρκουδοπούρναρο, και έχει σφαιρικούς κόκκινους καρπούς. Είναι ένα πολύ αρχαίο “είδος” πουρναριού που κατάγεται από δυτική και νότια Ευρώπη, ΒΔ Αφρική και την νοτιοδυτική Ασία. Κατέλαβε σχεδόν όλη την Ευρώπη, όταν η Ευρώπη είχε ένα πιο υγρό και θερμότερο κλίμα, πολύ πριν τους παγετώνες. Μετά την παγετώδη περίοδο, το κλίμα της Ευρώπης έγινε πιο ασταθές και εποχιακά, με ζεστά και ξηρά καλοκαίρια και πιο κρύο χειμώνα. Αυτό το φυτό κατάφερε να προσαρμοστεί στο νέο αυτό κλίμα και ψυχρό περιβάλλον. Ο βιότοπος του είναι πέρα από υγρές περιοχές της Μεσογείου, οι εύκρατες περιοχές του Ατλαντικού, της Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής. Ilex-aquifolium Το αρκουδοπούρναρο (Ilex Aquifolium) Εξάλλου, ένας παλιός μύθος λέει ότι φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού, όταν αυτός βάδιζε στη γη και τα αγκαθωτά φύλλα του αλλά και οι κόκκινοι καρποί του, συμβολίζουν τα μαρτύρια του Σωτήρα, λόγος για τον οποίο λέγεται και το ‘’αγκάθι του Χριστού’’ σε πολλές γλώσσες της Βόρειας Ευρώπης. Πιθανότητα η σχέση με αυτούς τους μύθους ήταν ο λόγος που ονομάστηκε το “Άγιο Δέντρο”, όπως αναφέρεται από τους παλιότερους συγγραφείς. Ο Πλίνιος το περιγράφει ως δέντρο με ακανθώδη φύλλα, και αναφέρει ότι αν φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το κακό, προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, και ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει. Εξάλλου, αν πετάξεις και το ξύλο του, σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα σου. Το Γκί, (στη γαλλική γλώσσα Gui) ή Ιξός, είναι φυτό με σαρκώδη-δερματώδη φύλλα και διαφανείς έως ανοιχτόφαιους μικρούς στρογγυλούς καρπούς. Φυτρώνει πάνω στα έλατα, τα πεύκα , τις βαλανιδιές και σε άλλα δένδρα του δάσους. Είναι το φυτό που οι παλαιοί έπαιρναν από τους καρπούς του την κολλώδη ουσία και αναμειγνύοντας την με μέλι, έφτιαχναν τις (ιξό)βεργες ή ξόβεργες για να παγιδεύουν μικρά ωδικά πουλιά. Ο ιξός (Viscum album) Σύμφωνα με τη μυθολογία, ήταν το μαγικό φυτό με το οποίο η Περσεφόνη άνοιξε τις πόρτες του κάτω κόσμου. Αυτό το φυτό, που το είχαν περιγράψει οι αρχαίοι έλληνες με μεγάλη ακρίβεια, είναι το μαγικό βοτάνι των Γαλατών Δρυίδων (βλέπε στα κόμικς Αστερίξ) που “το έκοβαν με χρυσό δρεπάνι και παρασκεύαζαν το μαγικό τους φίλτρο ή ανατάραζαν τα νερά της ιερής δεξαμενής”. Είναι το αγαπημένο βότανο των μαγισσών του μεσαίωνα για τα ξόρκια τους. Είναι το μαγικό κλωνάρι των ερωτευμένων, που θεωρούν ότι αν φιληθούν κάτω από τα κλαδιά του, θα είναι για πάντα μαζί και αγαπημένοι. Οι παραδόσεις με το φιλί κάτω από τον ιξό προέρχονται από το Ρωμαϊκό εορτασμό της Saturnalia. Τότε πιστευόταν ότι το φιλί κάτω από τον Ιξό προήγαγε τη γονιμότητα. Σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, όπως οι Κέλτες και οι Σκανδιναβοί, πίστευαν ότι ο Ιξός είχε μαγικές ιδιότητες. Αλλού, το κρεμάνε στις πόρτες των σπιτιών τους για να φέρει καλοτυχία και να διώχνει τη γρουσουζιά. Αναφέρεται σε αρχαία κείμενα Ιατρών και Βοτανολόγων της αρχαιότητας (Γαληνός, Διοσκουρίδης, Θεόφραστος, Παράκελσος, Πλίνιος), ως θαυματουργό φάρμακο κατά της επιληψίας, σαν υποτασικό, αγγειοδιασταλτικό, για θεραπεία αποστημάτων, και ένα σωρό άλλες ασθένειες και παθήσεις. Το φυτό αυτό ξέρουμε σήμερα ότι είναι τοξικό και μεταξύ άλλων περιέχει ουσίες όπως βισκόλες Α και Β, βισκοτοξίνη, γλυκοσίδια της σαπωνίνης, δεψίνες κλπ. Ο Ιξός, ζεί, αναπτύσσεται και πολλαπλασιάζεται, πάνω σε δένδρα του δάσους. Είναι ημι-παράσιτο φυτό. Οι ρίζες του δεν βρίσκονται στο έδαφος, όπως των υπολοίπων φυτών, αλλά χώνονται μέσα στο ξυλώδη ιστό των κλαδιών του δένδρου, πάνω στο οποίο παρασιτεί, απομυζώντας μέρος των απαραίτητων συστατικών που χρειάζεται, από τα αγγεία του «ξενιστή» του, χωρίς να του προκαλεί ιδιαίτερο πρόβλημα. Το γκί δεν είναι ούτε φυλλοβόλο, ούτε αειθαλές φυτό. Συμπεριφέρεται ανάλογα με το είδος του δένδρου πάνω στο οποίο παρασιτεί, ρίχνοντας τα φύλλα του όταν φύεται πάνω σε φυλλοβόλους ξενιστές ή διατηρώντας τα στους αειθαλείς. Κάτι που πιθανότατα προσέθετε στην γοητεία και το μυστήριο του φυτού είναι ο τρόπος εξάπλωσης/πολλαπλασιασμού του. Οι σπόροι του, περιβάλλονται από μία κολλώδη ουσία και για να φυτρώσουν πρέπει πρώτα να περάσουν από το πεπτικό σύστημα κάποιων από τα ελάχιστα πουλιά που τους τρώνε, όπως η ‘’γερακότσιχλα’’ (Turdus viscivorus) . Ο σπόρος δεν καταστρέφεται μέσα στο στομάχι του πουλιού. Αντίθετα, ένζυμα που βρίσκονται στο πεπτικό του σύστημα τον ενεργοποιούν, έτσι ώστε όταν το πτηνό αφήσει τα περιττώματα του πάνω σε άλλο δένδρο, αυτά κολλούν στο κλαδί λόγω της κόλλας, και ο γόνιμος σπόρος φυτρώνει. Κάποιοι αναφέρουν ότι το αγγλικό όνομα του φυτού ‘’mistletoe’’ προέρχεται από δύο παλιές Αγγλικές λέξεις “mistel” που σημαίνει κοπριά/κόπρανα ζώου και “tan” που σημαίνει κλαράκι. Στο πρώτο στάδιο της ζωής του το νέο φυτάριο παρουσιάζει ένα εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο στον κόσμο της χλωρίδας, που λέγεται “αρνητικός φωτοτροπισμός”, κατά τον οποίο το φυτό δεν κατευθύνεται προς την κατεύθυνση του φωτός-ήλιου, αλλά αντίθετα. Αυτό έχει σαν συνέπεια το νεαρό βλαστάρι να κυρτωθεί και να ακουμπήσει πάνω στο κλαδί απ’ όπου φύτρωσε, να το ‘’τρυπήσει’’ και να ριζώσει μέσα του. Τα υπόλοιπα κλαδιά που θα φυτρώσουν από αυτόν τον πρώτο βλαστό, θα έχουν θετικό φωτοτροπισμό και θα κατευθυνθούν προς τον ήλιο για να φωτοσυνθέσουν και να συνεχιστεί η ανάπτυξη του φυτού. Η Φύση δηλαδή, επινόησε μία φραγή- δικλίδα ασφαλείας που θα περιόριζε, θα δυσκόλευε και θα έλεγχε την εξάπλωση του παρασίτου. Διαφορετικά η μεγάλη και ανεξέλεγκτη εξάπλωσή του θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρα δασικά οικοσυστήματα. πηγή: Περιβάλλον με Οικολογία Καλά Χριστούγεννα!Κείμενο του δασολόγου και συγγραφέα Σεραφείμ Τσιτσά, για τα χριστουγεννιάτικα διακοσμητικά φυτά, που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 1969 στο περιοδικό «Κυνηγετικά Νέα». Εκτός από τον Έλατο που στολίζει τις ημέρες των δωδεκαήμερων όλα σχεδόν τα ελληνικά σπίτια στις πόλεις με την αυτούσια παρουσία του ή σε ψεύτικες απομιμήσεις, έχουν διαδοθεί στον τόπο μας σαν Χριστουγεννιάτικη διακόσμηση άλλα δύο ακόμη είδη ελληνικών κλαριών, το Αρκουδοπούρνι και ο Ιξός, για τα οποία δίνουμε στους αναγνώστες των «Κυνηγετικών Νέων» μερικές ενδιαφέρουσες πληροφορίες: 1. Το Αρκουδοπούρνι – Ου Είναι όμορφο δενδρύλλιο που απαντά στην ορεινή ζώνη του έλατου. Η Βοτανική το ονομάζει Ίληξ ο οξύφυλλος –Ilex aquifolium. Ο λαός μας τ’ ονομάζει Αρκουδοπούρνι, επειδή το σχήμα των φύλλων του είναι όμοιο με τα φύλλα του πουρναριού, αλλά στις διαστάσεις είναι πολύ μεγαλύτερα. Σε πολλά μέρη το λένε λιόπρινο (απ’ το οποίο ο Γεννάδιος το έκανε ελαιόπρινο) και λαύρο, ίσως από το επιστημονικό όνομα της δάφνης (βάγιας) Laurus, με τα φύλλα της οποίας μοιάζει επίσης, με τη διαφορά, ότι τα φύλλα του είναι αγκαθερά και ανώμαλα, όπως βεβαιώνει και η καθαρεύουσα της Βοτανικής «φύλλα κυματοειδώς κεκαμμένα και ακανθόληκτα». Οι Γάλλοι το ονομάζουν Houx, όνομα το oποίο -Ου- γενικεύθηκε και στον τόπο μας. Ολίγοι στις πόλεις – αυτοί που προέρχονται από ορεινά χωριά – το γνωρίζουν με τα ελληνικά δημοτικά του ονόματα αρκουδοπούρνι, λαύρο και λιόπρινο. Είναι αειθαλές δενδρύλλιο με όμορφα καταπράσινα φύλλα, με μια γυαλάδα σαν να πέρασαν επάνω τους τα πιο λαμπρά χρώματα της ραπολίνας. Την ομορφιά του συμπληρώνει αυτή την εποχή του χειμώνα το κατακόκκινο χρώμα των καρπών του. Απαντά στα βουνά μας σε υψόμετρο 800 μ. και απάνω, συνήθως σε μεμονωμένα άτομα – ανάμεσα στα έλατα και στις δρυς – σπανιώτερα δε σε αμιγείς λόχμες και μικρές συστάδες. Ένα τέτοιο, αμιγές δασύλλιο λαύρου απαντά στην ορεινή Όθρυ της Φθιώτιδας και φέρει το όνομα «Αρκουδοπούρνι». Κοντεύει να εξοντωθεί ολότελα από την άγρια λεηλασία τις παραμονές των Χριστουγέννων. 2. Ο Ιξός – Γκυ Γνωστός κι αυτός αειθαλής θάμνος που ζει παρασιτικά στους κλώνους και στους κορμούς των έλατων. Όσοι ταξίδεψαν έως την Πάρνηθα έχουν δει την άφθονη παρουσία του επάνω στα έλατα. Βίσκον (Viscum album) είναι το επίσημο βοτανικό του όνομα, μελά και ιξό τ’ ονομάζει ο λαός μας και ιξίαν ο Θεόφραστος. Στην ρουμελιώτικη γλώσσα (με τις άγριες συγκοπές των φωνηέντων) ονομάζεται ξός. Έτσι επίσης ονομάζεται – Κσος – και ο κισσός, η γνωστή πράσινη περικοκλάδα που απαντάται στις ρεματιές και σκαρφαλώνει στους κορμούς των δέντρων και στους τοίχους των εξοχικών σπιτιών. Στις πόλεις ο ιξός έχει κι αυτός πολιτογραφηθεί με το γαλλικό όνομα Gui – Γκι, που σημαίνει δεντράκι. Διάφοροι λαϊκοί μύθοι και θρύλοι αναφέρονται για την ημιπαράσιτη αυτή φυτική μορφή. Οι Κέλτες το θεωρούσαν ιερό φυτό με μαγικές ιδιότητες. Ο αρχιερέας το Δρυΐδων έκοβε με χρυσό μαχαίρι κλάδους ιξού και τους βουτούσε στο νερό, που ευλογούσε. Το νερό αυτό – όπως περίπου το δικό μας αγίασμα – έφερνε την ευτυχία. Χρησιμοποιούσαν επίσης τον ιξό για τις διάφορες αρρώστιες, όπως γίνεται και σήμερα. Αφέψημα του ιξού θεωρείται φάρμακο για τους διαβητικούς. Χάπια από σκόνη καβουρντισμένων φύλλων που θεωρείται φάρμακο για τον κοκκύτη και την αρτηριακή πίεση. Ο Θεόφραστος, ο Διοσκουρίδης, ο Γαληνός, ο Πλίνιος αναφέρουν τη θεραπευτική του ιδιότητα για την επιληψία. Αλλά και νεότεροι γιατροί δέχονται ότι το Γκι βοηθάει στις επιληπτικές κρίσεις. Η αντιδιαβητική χρήση του ιξού μού φέρνει στο νου ένα δικαστικό περιστατικό πριν λίγα χρόνια. Εκδικάζεται στο Κακουργιοδικείο Λαμίας ένας φόνος που είχε γίνει στο δάσος, στη ρίζα ενός έλατου. Στην κορυφή του βρισκόταν – δίχως να γίνει αντιληπτός – ένας τσομπάνος που έκοβε ιξό για τα γίδια του. Υπήρξε ο αυτόπτης και κύριος μάρτυρας κατηγορίας. Όταν τελείωσε η κατάθεσή του στο Δικαστήριο, ο εισαγγελέας του είπε να μη φύγει. Να περιμένει το τέλος της δίκης. Ο τσομπάνος ανησύχησε, μήπως δεν τα είπε καλά και έχει φασαρίες. Αγωνιούσε ώρες ολόκληρες γιατί ένας εισαγγελέας σπάνια σε θέλει για… καλό. Αλλά ο αγαθός εκείνος λειτουργός της Θέμιδας το κάλεσε να τον παρακαλέσει να του προμηθεύσει λίγο… ιξό, φάρμακο για το ζάχαρο απ’ το οποίο έπασχε χρόνια. Άλλος λαϊκός θρύλος διηγείται πως το γκυ ήταν κάποτε δένδρο και πως ο καρπός του ήταν το «μήλο», ο απαγορευμένος καρπός του Παραδείσου που παρέσυρε στην αμαρτία τους πρωτόπλαστους. Οι Γάλλοι, πάλι, χωρικοί το ονομάζουν «Ξύλο του Σταύρου». Πίστευαν πως ήταν μεγάλο κι ωραίο δένδρο. Αφότου όμως από το ξύλο του φτιάχτηκε ο Σταυρός του Χριστού, το καταράστηκε ο Θεός και έγινε ένα κοντό κλαράκι, ένα παράσιτο, που ζει σε βάρος άλλων δέντρων. Είπαμε πως ο ιξός παρασιτεί στον έλατο. Η διάδοσής του γίνεται με την κόπρο των πουλιών, όπως οι τσίχλες, που τρελαίνονται για τους εύχυμος καρπούς του, τους γνωστούς άσπρους σφαιρικούς καρπούς. Οι χωρικοί μας λόγω του αειθαλούς και τρυφερού του φυλλώματος, σκαρφαλώνουν στα δέντρα και το κόβουν για χειμερινή τροφή των ζώων τους. Το ίδιο κάνουν και για ένα παρόμοιο ημιπαράσιτο, τον Ευρωπαίο Λώρανθο (Loranthus europaeus), που φυτρώνει επάνω στα κλωνάρια άλλων δέντρων, των δρυών, της καστανιάς και της οξυάς. Τα ημιπαράσιτα αυτά κάνουν ζημιές, με την απομύζηση, στα δασικά δένδρα στα οποία φιλοξενούνται. Γι’ αυτό η απόληψη τους για χριστουγεννιάτικη διακόσμηση είναι πράξη ωφέλιμη. Έτσι και τα δύο αυτά διακοσμητικά φυτά – Αρκουδοπούρνι και Ιξός – ζουν, μαζί με τον έλατο, στα μεγάλα υψόμετρα των βουνών μας με τα πολλά τα χιόνια, από όπου κουβαλούν στις πόλεις, με την αειθαλή γιορταστική παρουσία τους, τα ρίγη του χειμώνα και την ορεινή τσουχτερή ατμόσφαιρα, που ταιριάζει στις άγιες αυτές ημέρες του Δεκέμβρη. ΤΑ «ΟΥ» ΚΑΙ ΤΑ «ΓΚΙ» Στη χώρα μας με την ονομασία γκι χαρακτηρίζουμε συνήθως όλα τα διακοσμητικά κλαδιά θάμνων και δέντρων που περιέχουν χρωματιστούς καρπούς και χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς θα πρέπει να διευκρινίσουμε τα εξής: Το διακοσμητικό φυτό “Ilex aquifolium” γνωστό και με τη ονομασία αρκουδοπούρναρο, με τους σφαιρικούς κόκκινους καρπούς, στην πραγματικότητα είναι το “ΟΥ” (houx). Το φυτό “Viscum album” ο γνωστός ιξός είναι το πραγματικό “ΓΚΙ” (gui). Τα κλαδιά αυτών των φυτών μαζί με κλαδιά κουμαριάς Η διαφήμιση τονίζει την υψηλή ανθεκτικότητα και την ποιότητα των προϊόντων της, προσφέροντας λύσεις που: αποτελεί διαφημιστικό σλόγκαν ή καταχώρηση για την επιχείρηση ΙΛΕΞ (ILEX), η οποία εξειδικεύεται σε ξύλινα πατώματα, δάπεδα ή συναφείς ξύλινες κατασκευές (Arbutus unedo) και ρούσκου (Ruscus aculeatus και Ruscus hypoglossum) συγκαταλέγονται στα λεγόμενα γκι διακοσμητικά κλαδιά. όπου σε μια έκταση 4.500 στρεμμάτων, αναδύεται ένας παράδεισος αυτοφυών αρκουδοπούρναρων (γκι), φέτος δεν υπήρξε επίσης ούτε μια αίτηση από δασικό συνεταιρισμό, για κοπή τους και εμπορία τους. εξασφαλίζοντας αθόρυβη χρήση. Δεν γρατσουνίζεται, δεν λεκιάζεται και δεν τρίζουν ποτέ. Τριπλή εγγύηση αισθητικής κι απόδοσης. Από 10 έως 30 χρόνια. Η Ξύλινη επιλογή σας. ΙΛΕΞ. Πάροδος Χατζηδημητρίου 42 Γιαννιτσά:  Τηλέφωνο: 23820 23 511.

'''DVD VIDEO PLAYER Στις 16 Νοεμβρίου προβάλλεται αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού TOXOTIS 96,3: ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ: ΔΙΑΦΗΜΙΖΕΙ ΚΑΙ ΜΙΛΑΕΙ Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΙΔΕΡΑΔΗΣ Ο ΕΚΦΩΝΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ TOXOTIS 96,3 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.'''

''Για τον επαγγελματία και για τον Ιδιώτη. Για κάθε αυτοκίνητο. Φορτηγό ή τρακτέρ. Θυμηθείτε. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ, ΚΟΤΣΑΔΟΡΟΥΣ, ΧΤΑΠΟΔΙΑ, ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ. Πάντα σε ασυναγώνιστες τιμές. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 23820 27 008. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΥΠΕΥΘΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ.''

'''DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: Πρώτο Ιδιωτικό ΚΤΕΟ Στον Νομό Πέλλης από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:'''

''[http://Κλείστε%20το%20ραντεβού%20σας,%20την%20ώρα%20και%20την%20μέρα%20που%20σας%20βολεύει%20και%20χωρίς%20κανένα%20επιπλέον%20κόστος,%20ξεμπερδεύστε%20εύκολα,%20γρήγορα,%20και%20χωρίς%20άγχο Κλείστε το ραντεβού σας, την ώρα και την μέρα που σας βολεύει και χωρίς κανένα επιπλέον κόστος, ξεμπερδεύστε εύκολα, γρήγορα, και χωρίς άγχος. ΠΡΩΤΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ Κ.Τ.Ε.Ο. Στον Νομό Πέλλας. Ισότιμο με το δημόσιο. Λειτουργεί καθημερινά: Από τις 8 το πρωί μέχρι τις 5 το απόγευμα. Και το Σάββατο! Από τις 8, μέχρι τις τρεις. Όλα τα παράγοντα που απαιτούνται, διατίθενται εκεί, και στοιχίζει, όσο και το δημόσιο ΚΤΕΟ. Στην Νέα Εθνική Οδό Γιαννιτσών Εδέσσης. Στον Κόμβο Γυψοχωρίου. Κλείστε σήμερα το ραντεβού σας. Στο 23810 96 320.]''

&lt;math&gt;ln3  \simeq 1,098612288668109691395245...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\gamma = \lim_{n \to \infty} \begin{pmatrix} \begin{matrix} n \\ \sum \\ i=1 \end{matrix} \frac{1}{n} - lnn \end{pmatrix} \simeq 0,577215664901532860606512...&lt;/math&gt;
* γ: σταθερά Euler.

&lt;math&gt;e^\gamma \simeq 1,7810724179901979852...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt{e} = e^{\frac{1}{2}} \simeq 1,6487212707001281468...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\sqrt{\pi} = \pi^{\frac{1}{2}} = \Gamma \begin{pmatrix} \frac{1}{2} \end{pmatrix} \simeq 1,772453850905516027298167... &lt;/math&gt;
* Γ: [[w:Συνάρτηση Γ|Συνάρτηση Γ]].

&lt;math&gt;\Gamma \begin{pmatrix} \frac{1}{3} \end{pmatrix} \simeq 2,678938534707748... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\Gamma \begin{pmatrix} \frac{1}{4} \end{pmatrix} \simeq 3,625609908221908... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;1 \; rad = \frac{180^o}{\pi} \simeq 57,29577951308232...^o &lt;/math&gt;
* rad = ακτίνιο.

&lt;math&gt;1^o = \frac{\pi}{180} \; rad \simeq 0,0174532925199432957... \; rad &lt;/math&gt;

= Αξιοσημείωτες ταυτότητες =

== Αναπτύγματα δυνάμεων διωνύμων ==

Οι επόμενοι τύποι αποτελούν μερική εφαρμογή του [[w:Ο τύπος του Διωνύμου και οι Διωνυμικοί Συντελεστές|τύπου διωνύμου]] για &lt;math&gt; 2  \le n  \le  6&lt;/math&gt;.

&lt;math&gt; \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^2 = \alpha^2 + 2 \alpha \beta + \beta^2 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τετραγώνου αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^2 = \alpha^2 - 2 \alpha \beta + \beta^2 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τετραγώνου διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^3 = \alpha^3 + 3 \alpha^2 \beta + 3 \alpha \beta^2 + \beta^3 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα κύβου αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^3 = \alpha^3 - 3 \alpha^2 \beta + 3 \alpha \beta^2 - \beta^3 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα κύβου διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^4 = \alpha^4 + 4 \alpha^3 \beta + 6 \alpha^2 \beta^2 + 4 \alpha \beta^3 + \beta^4 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τέταρτης δύναμης αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^4 = \alpha^4 - 4 \alpha^3 \beta + 6 \alpha^2 \beta^2 - 4 \alpha \beta^3 + \beta^4 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τέταρτης  δύναμης διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^5 = \alpha^5 + 5 \alpha^4 \beta + 10 \alpha^3 \beta^2 + 10 \alpha^2 \beta^3 + 5 \alpha \beta^4 + \beta^5 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα πέμπτης δύναμης αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^5 = \alpha^5 - 5 \alpha^4 \beta + 10 \alpha^3 \beta^2 - 10 \alpha^2 \beta^3 + 5 \alpha \beta^4 - \beta^5 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα πέμπτης δύναμης διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^6 = \alpha^6 + 6 \alpha^5 \beta + 15 \alpha^4 \beta^2 + 20 \alpha^3 \beta^3 + 15 \alpha^2 \beta^4 + 6 \alpha \beta^5 + \beta^6 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα έκτης δύναμης αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^6 = \alpha^6 - 6 \alpha^5 \beta + 15 \alpha^4 \beta^2 - 20 \alpha^3 \beta^3 + 15 \alpha^2 \beta^4 - 6 \alpha \beta^5 + \beta^6 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα έκτης δύναμης διαφοράς δύο όρων.

&lt;center&gt;
[[Αρχείο:Треугольник Паскаля.svg|500px|]]
&lt;/center&gt;

Οι συντελεστές μπορούν να υπολογιστούν από το [[w:τρίγωνο του Πασκάλ|τρίγωνο του Πασκάλ]]. Στην παραπάνω εικόνα η δύναμη είναι στην αριστερή στήλη, ενώ οι αντίστοιχοι συντελεστές βρίσκονται στην ίδια γραμμή και στη σειρά συνήθης ανάπτυξης του διωνύμου.

== Παραγοντοποιήσεις ==

=== Παραγοντοποιήσεις αθροισμάτων και διαφορών δυνάμεων  ===

&lt;math&gt;\alpha^2 - \beta^2 = \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς τετραγώνων.

&lt;math&gt;\alpha^3 - \beta^3 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 + 
\alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς κύβων.

&lt;math&gt;\alpha^3 + \beta^3 = \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 - 
\alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση αθροίσματος κύβων.

&lt;math&gt;\alpha^4 - \beta^4 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς τέταρτης δύναμης.

&lt;math&gt;\alpha^5 - \beta^5 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^4 + \alpha^3 \beta + \alpha^2 \beta^2 + \alpha \beta^3 + \beta^4 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς πέμπτης δύναμης.

&lt;math&gt;\alpha^5 + \beta^5 = \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^4 - \alpha^3 \beta + \alpha^2 \beta^2 - \alpha \beta^3 + \beta^4 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση αθροίσματος πέμπτης δύναμης.

&lt;math&gt;\alpha^6 - \beta^6 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 + \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \alpha^2 - \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}   &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς έκτης δύναμης.

=== Γενίκευση παραγοντοποιήσεων αθροισμάτων και διαφορών δυνάμεων ===

* Οι παρακάτω τύποι ισχύουν για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n+1} - \beta^{2n+1} =  \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix}  \sum_{i=0}^{2n} \alpha^{2n-i} \beta^i =  \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix} \prod_{i=1}^n \begin{pmatrix} \alpha^2 - 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{2i \pi}{2n+1} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n+1} + \beta^{2n+1} =  \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix}  \sum_{i=0}^{2n} (-1)^i \alpha^{2n-i} \beta^i =  \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix} \prod_{i=1}^n \begin{pmatrix} \alpha^2 + 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{2i \pi}{2n+1} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n} - \beta^{2n} = \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix} \sum_{i=0}^n \alpha^{n-1-i} \beta^i \sum_{i=0}^n (-1)^i \alpha^{n-1-i} \beta^i = \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix} \prod_{i=1}^{n-1}  \begin{pmatrix} \alpha^2 - 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{i \pi}{n} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n} + \beta^{2n} = \prod_{i=1}^n \begin{pmatrix} \alpha^2 + 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{\begin{pmatrix} 2i-1 \end{pmatrix} \pi}{2n} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

=== Άλλες παραγοντοποιήσεις ===

&lt;math&gt;\alpha^4 + \alpha^2 \beta^2 + \beta^4  =  \begin{pmatrix} \alpha^2 + \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \alpha^2 - \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}  &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^4 + 4 \beta^4  =  \begin{pmatrix} \alpha^2 + 2 \alpha \beta + 2 \beta^2 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \alpha^2 - 2 \alpha \beta + 2 \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

= Ο τύπος του Διωνύμου και οι Διωνυμικοί Συντελεστές = 

== Το παραγοντικό ==

Για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt; ορίζεται:

&lt;math&gt;n! = \prod_{i=1}^n i &lt;/math&gt;.

Για n = 0 ορίζεται:

&lt;math&gt;0! = 1 &lt;/math&gt;.

== Ο τύπος του διωνύμου ==

Για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt; είναι:

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^n = \alpha^n + \sum_{i=1}^n \frac{n!}{i! \begin{pmatrix} n-i \end{pmatrix} !} \alpha^{n-i} \beta^i &lt;/math&gt;

== Διωνυμικοί συντελεστές ==

Για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt; και &lt;math&gt;\forall i \in  \begin{Bmatrix} 1,2,3... n \end{Bmatrix} \subset \mathbb{N}^* &lt;/math&gt; ορίζονται οι '''διωνυμικοί συντελεστές''' ως εξής:

&lt;math&gt; {n \choose i} =\frac{n!}{i! \begin{pmatrix} n-i \end{pmatrix} !} = {n \choose n-i} &lt;/math&gt;

Ακόμη ορίζεται:

&lt;math&gt;{n \choose 0} = 1&lt;/math&gt;

=== Ιδιότητες των διωνυμικών συντελεστών ===

&lt;math&gt; {n \choose i} + {n \choose i+1} = {n+1 \choose i+1} &lt;/math&gt;
* Η σχέση δίνει το [[w:τρίγωνο του Pascal|τρίγωνο του Pascal]].

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^n {n \choose i} = 2^n &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^n \begin{pmatrix} -1 \end{pmatrix}^i {n \choose i} = 0&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^m {n+i \choose n} = {n+m+1 \choose n+1} ,\; m \in \mathbb{N} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^k {n \choose 2i} = 2^{n-1},\; k = \begin{bmatrix} \frac{n}{2} \end{bmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^k {n \choose 2i+1} = 2^{n-1},\; k = \begin{bmatrix} \frac{n-1}{2} \end{bmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^n {n \choose i}^2 = {2n \choose n} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;  \sum_{i=0}^p {m \choose i}{n \choose p-i} = {m+n \choose p},\; m \in \mathbb{N},\; p \le min \begin{Bmatrix} m,n \end{Bmatrix}  \wedge  p \in \mathbb{N}&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=1}^n i {n \choose i} = n2^{n-1} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=1}^n \begin{pmatrix} -1 \end{pmatrix}^{i+1} i {n \choose i} = 0 &lt;/math&gt;

== Επέκταση για δυνάμεις πολυωνύμων ==

&lt;math&gt; \begin{pmatrix} \begin{matrix} p \\ \sum \\ i=1 \end{matrix} \alpha_i \end{pmatrix}^n = \sum_{i=1}^p \frac{n!}{\begin{matrix} p \\ \prod \\ i=1 \end{matrix} n_i!} \prod_{i=1}^p \alpha_i^{n_i}, \; p \in \mathbb{N}^*, \; n_i \in \mathbb{N}^*  \wedge  \sum_{i=1}^p n_i = n
&lt;/math&gt;

= Τύποι Κλασικής Γεωμετρίας =

== Γεωμετρικά σχήματα ==

=== Τρίγωνο ===


&lt;div style='text-align: center; direction: ltr; margin-center: 1em;'&gt;
[[Αρχείο:TriangleMT1.png]]
[[Αρχείο:TriangleMT2.png]]
[[Αρχείο:TriangleMT3.png]]
[[Αρχείο:TriangleMT4.png]]
&lt;/div&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; \Pi = \alpha + \beta + \gamma &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha \upsilon}{2} = \frac{\alpha \beta \eta \mu \theta}{2} = \sqrt{s (s - \alpha)(s - \beta) (s - \gamma)} &lt;/math&gt;
, όπου &lt;math&gt;s = \frac{\Pi}{2} = \frac{\alpha + \beta + \gamma}{2} &lt;/math&gt; (ημιπερίμετρος)

* Στην περίπτωση ορθογωνίου τριγώνου είναι &lt;math&gt;\theta = 90^o \Rightarrow \eta \mu \theta = 1&lt;/math&gt;. Άρα: β = υ και:

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha \beta}{2} &lt;/math&gt;.

* Στην περίπτωση ισόπλευρου τριγώνου είναι: &lt;math&gt;\alpha = \beta = \gamma &lt;/math&gt;, &lt;math&gt;\theta = 60^o &lt;/math&gt; και &lt;math&gt; s = \frac{3}{2} \alpha &lt;/math&gt;. Οπότε:

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = 3 \alpha &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha \upsilon}{2} = \frac{\alpha^2 \eta \mu 60^o}{2} = \frac{\sqrt{3}}{4} \alpha^2 &lt;/math&gt;

Το ίδιο προκύπτει και από τον άλλο τύπο:

&lt;math&gt;E = \sqrt{ \frac{3}{2} \alpha  \begin{pmatrix} \frac{3}{2} \alpha  - \alpha  \end{pmatrix}^3} = \sqrt{ \frac{3}{2} \alpha  \begin{pmatrix} \frac{1}{2} \alpha \end{pmatrix}^3} = \sqrt{\frac{3 \alpha^4}{2^4}} = \frac{\sqrt{3}}{4} \alpha^2  &lt;/math&gt;

=== Ορθογώνιο παραλληλόγραμμο ===

[[Αρχείο:RectangleMT.png|right]]

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; \Pi = 2 (\alpha + \beta)&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; E = \alpha \beta &lt;/math&gt;

=== Πλάγιο παραλληλόγραμμο ===

[[Αρχείο:PargrammeMT.png|right]]

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; \Pi = 2 (\alpha + \beta) &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \beta \upsilon = \alpha \beta \eta \mu \theta &lt;/math&gt;

=== Ρόμβος ===

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = 4\alpha&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; E = \frac{\delta_1 \delta_2}{2} &lt;/math&gt;

=== Τετράγωνο ===

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = 4\alpha&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \alpha^2 &lt;/math&gt;

=== Τραπέζιο ===

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = \alpha + \beta + (\frac{1}{sin \theta} + \frac{1}{sin \phi}) \upsilon &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha + \beta}{2} \upsilon &lt;/math&gt;

=== Κανονικό πολύγωνο ===

1. Κανονικό πολύγωνο με n πλευρές και πλευρά α &lt;br /&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = n \alpha 
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{4} n \alpha^2 cot \frac{\pi}{n} =  \frac{1}{4} n \alpha^2 \frac{\sigma \upsilon \nu \frac{\pi}{n}}{\eta \mu \frac{\pi}{n}}
&lt;/math&gt;

2. Κανονικό πολύγωνο με n πλευρές εγγεγραμμένο σε κύκλο ακτίνας r &lt;br /&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = 2nr sin \frac{\pi}{n}
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} nr^2 \sin \frac{2\pi}{n}
&lt;/math&gt;

3. Κανονικό πολύγωνο με n πλευρές περιγεγραμμένο σε κύκλο ακτίνας r &lt;br /&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = 2nr tan \frac{\pi}{n}
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} nr^2 tan \frac{2\pi}{n}
&lt;/math&gt;

=== Κύκλος ===

1. Κύκλος με ακτίνα r:

&lt;u&gt;'''Περιφέρεια:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = 2 \pi r 
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \pi r^2
&lt;/math&gt;

2. Τομέας κύκλου ακτίνας r, τόξου θ (σε ακτίνια, rad):

&lt;u&gt;'''Μήκος τόξου:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = r \theta 
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} r^2 \theta
&lt;/math&gt;

3. Τμήμα κύκλου ακτίνας r, τόξου θ (σε ακτίνια, rad):

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} r^2 (\theta - sin \theta)
&lt;/math&gt;

4. Κύκλος ακτίνας r εγγεγραμμένος σε τρίγωνο με πλευρές α, β, γ:

&lt;math&gt;
r = \frac{ \sqrt{s (s - \alpha) (s - \beta) (s - \gamma)}}{s}
&lt;/math&gt;&lt;br /&gt;
όπου &lt;math&gt;s = \frac{\Pi}{2} = \frac{1}{2} (\alpha + \beta + \gamma)&lt;/math&gt;

5. Κύκλος ακτίνας r περιγεγραμμένος σε τρίγωνο με πλευρές α, β, γ:

&lt;math&gt;
r = \frac{\alpha \beta \gamma}{4\sqrt{s (s - \alpha) (s - \beta)(s - \gamma)}}
&lt;/math&gt;&lt;br /&gt;
όπου &lt;math&gt;s = \frac{\Pi}{2} = \frac{1}{2} (\alpha + \beta + \gamma) &lt;/math&gt;

= Τριγωνομετρικοί τύποι =

* Ημίτονο της Β:
&lt;math&gt;sin B = \eta \mu B = \frac{y}{r} &lt;/math&gt;

* Συνημίτονο της Β:
&lt;math&gt;cos B = \sigma \upsilon \nu B = \frac{x}{r} &lt;/math&gt;

* Εφαπτομένη της Β:
&lt;math&gt;tan B = \epsilon \phi B = \frac{y}{x} &lt;/math&gt; 

* Συνεφαπτομένη της Β:
&lt;math&gt;cot B = \sigma \phi B = \frac{x}{y}  &lt;/math&gt;

* Τέμνουσα της Β:
&lt;math&gt;sec B =  \frac{r}{x}  &lt;/math&gt;

* Συντέμνουσα της Β:
&lt;math&gt;csc B =  \frac{r}{y} &lt;/math&gt;

== Σχέσεις μεταξύ τριγωνομετρικών αριθμών ==

&lt;math&gt; tan B = \frac{sin B}{cos B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; cot B = \frac{1}{tan B} = \frac{cos B}{sin B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; sec B = \frac{1}{cos B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; csc B = \frac{1}{sin B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; sin^2 B + cos^2 B = 1 &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; sec^2 B - tan^2 B = 1 &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; csc^2 B - cot^2 B = 1 &lt;/math&gt;

== Τιμές των τριγωνομετρικών συναρτήσεων διαφόρων γωνιών ==

&lt;center&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
|'''Β (°)'''
|'''Β (rad)'''
|'''sin B'''
|'''cos B'''
|'''tan B'''
|'''cot B'''
|'''sec B'''
|'''csc B'''
|-
|0
|0
|0
|1
|0
|±∞
|1
|±∞
|-
|15
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|30
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|-
|45
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|1
|1
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|60
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|&lt;math&gt;\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|75
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|90
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{2}&lt;/math&gt;
|1
|0
|±∞
|0
|±∞
|1
|-
|105
|&lt;math&gt;\frac{7\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 - \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|120
|&lt;math&gt;\frac{2\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|&lt;math&gt;\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|135
|&lt;math&gt;\frac{3\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
| -1
| -1
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|150
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|-
|165
|&lt;math&gt;\frac{11\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|180
|π
|0
| -1
|0
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
| -1
|±∞
|-
|195
|&lt;math&gt;\frac{13\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|210
|&lt;math&gt;\frac{7\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|-
|225
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|1
|1
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|240
|&lt;math&gt;\frac{4\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|255
|&lt;math&gt;\frac{17\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|270
|&lt;math&gt;\frac{3\pi}{2}&lt;/math&gt;
| -1
|0
|±∞
|0
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
| -1
|-
|285
|&lt;math&gt;-\frac{17\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 - \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|300
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|315
|&lt;math&gt;\frac{7\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
| -1
| -1
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|330
|&lt;math&gt;\frac{11\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|-
|345
|&lt;math&gt;\frac{23\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 - \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|360
|2π
|0
|1
|0
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
|1
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
|}
&lt;/center&gt;

= Τύποι αναλυτικής γεωμετρίας =

Όλες οι γεωμετρικές σχέσεις μπορούν να περιγραφούν με [[w:διάνυσμα|διανυσματικές]] σχέσεις. Το τυπολόγιο αυτό στηρίζεται στις πράξεις μεταξύ διανυσμάτων.

==Βασικές σχέσεις==

[[Αρχείο:Μέτρα σε εσωτερικό και εξωτερικό γινόμενο.PNG|thumb|Στην εικόνα εμφανίζονται τα μέτρα των γινομένων ως εμβαδά. Το σχήμα στηρίζεται στις εξής δύο σχέσεις: '''α'''∙'''β'''=προβ&lt;sub&gt;'''β'''&lt;/sub&gt;'''α'''∙'''β'''=±προβ&lt;sub&gt;β&lt;/sub&gt;α∙β και μέτρο του '''α'''x'''β''' ισούται με α∙β∙ημθ=υ&lt;sub&gt;β&lt;/sub&gt;∙β.]]

*'''δ'''=α'''x'''+β'''y'''+γ'''z''' κατά μοναδικό τρόπο
*'''δ''' '''γ'''=προβ&lt;sub&gt;'''γ'''&lt;/sub&gt;'''δ''' '''γ'''
*άρα '''δ''' '''γ'''=0 &lt;=&gt; '''δ''' και '''γ''' κάθετα μεταξύ τους
*det|'''δ''','''γ'''|=|'''δ'''x'''γ'''| είναι κατά απόλυτη τιμή το εμβαδόν του πλάγιου παραλληλόγραμμου που ορίζουν τα διανύσματα '''δ''' και '''γ'''
*άρα det|'''δ''','''γ'''|=|'''δ'''x'''γ'''|=0 &lt;=&gt; '''δ'''//'''γ''' &lt;=&gt; υπάρχει πραγματικός λ τέτοιος, ώστε '''γ'''=λ'''δ'''
*|'''δ'''|&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;=α&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;+β&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;+γ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
*|'''δ'''| δεν είναι αρνητικός

= Πράξεις με το συν-πλην άπειρο =

Το συν άπειρο μπορεί να διανοηθεί ως ''ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός'', ή για την ακρίβεια ως ''άπειρο'' εκλαμβάνουμε συνήθως ένα [[w:μέγεθος|μέγεθος]] που τείνει στο συν ή πλην άπειρο. Οι ιδιότητες του μεγέθους που τείνει στο συν ή πλην άπειρο με τις διάφορες πράξεις ορίζονται με βάση την ''κοινή λογική'', όταν αυτό είναι εφικτό. Σε αυστηρή μαθηματική γλώσσα τα άπειρα μελετώνται με [[w:όριο (μαθηματικά)|όρια]], ενώ θεωρούνται προσεγγίσεις και όχι αριθμοί. Έτσι, ισχύουν οι εξής ιδιότητες (θ είναι ένας οποιοσδήποτε θετικός [[w:πραγματικός αριθμός|πραγματικός αριθμός]]):

==[[w:pρόσθεση|Πρόσθεση]] και [[w:αφαίρεση|αφαίρεση]]==

*&lt;math&gt;+\infty+\theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty+\theta=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;+\infty-\theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty-\theta=-\infty&lt;/math&gt;&lt;ref&gt;Αυτές οι ιδιότητες επιβεβαιώνουν τη φιλοσοφική άποψη ότι ''το άπειρο είναι αμετάβλητο''.&lt;/ref&gt;

==[[w:πολλαπλασιασμός|Πολλαπλασιασμός]] και [[w:διαίρεση|διαίρεση]]==

*&lt;math&gt;+\infty \cdot \theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty \cdot \theta=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;-\infty \cdot (-\theta)=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;+\infty \cdot (-\theta)=-\infty&lt;/math&gt;

Παρομοίως με τη διαίρεση (γιατί 1/θ=η, όπου η ένας άλλος θετικός πραγματικός αριθμός)

==[[w:δύναμη (μαθηματικά)|Δυνάμη]], [[w:νιοστή ρίζα|ρίζα]] και [[w:λογάριθμος|λογάριθμος]]==

*&lt;math&gt;\theta^{+\infty}=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;\theta^{-\infty}=0^{+}&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;(+{\infty})^\theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;({+\infty})^{+\infty}=+\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;\sqrt[{\nu}]{+\infty}=+\infty&lt;/math&gt;, όπου ν [[w:φυσικός αριθμός|φυσικός αριθμός]]
*&lt;math&gt;\sqrt[{+\infty}]{\theta}=1&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;log_{\theta}(+\infty)=+\infty,\quad \alpha\nu\quad \theta&gt;1,\quad -\infty, \alpha\nu\quad 0&lt;\theta&lt;1&lt;/math&gt;


*&lt;math&gt;log_{+\infty}(\theta)=0&lt;/math&gt;

0&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt;, αν θ&gt;1 και 0&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt; αν 0&lt;α&lt;1

==Πράξεις με το μηδέν και το άπειρο==

*&lt;math&gt;+\infty\pm 0=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty\pm 0=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;1/0^{+}=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;1/0^{-}=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;1/\infty=0&lt;/math&gt;

= Σειρές Taylor =

Οι σειρές Taylor ορίζονται σε απείρως παραγωγίσιμες συναρτήσεις. Για τις σειρές Maclaurin χρειάζεται επιπλέον να ορίζονται στο 0.

== Σειρές Maclaurin: ==

'''Γενικός τύπος:''' &lt;math&gt;f(x)=f(0)+f'(0)\frac{x}{1}+f''(0)\frac{x^{2}}{2!}+f^{3}(0)\frac{x^{3}}{3!}+...+f^{k}(0)\frac{x^{k}}{k!}+...=\sum_{n=1}^\infty ( f^{(n)}(0)\frac{x^{n}}{n!})+1&lt;/math&gt;

* Οι σειρά Maclaurin κάθε πολυωνυμικής συνάρτησης ισούται με την ίδια τη συνάρτηση.

* &lt;math&gt;a^{x}=1+lna\frac{x}{1}+lna^{2}\frac{x^{2}}{2!}+lna^{3}\frac{x^{3}}{3!}+...+lna^{k}\frac{x^{k}}{k!}+...=\sum_{n=1}^\infty ( lna^{n}\frac{x^{n}}{n!})+1&lt;/math&gt;

* &lt;math&gt;sinx=x-\frac{x^{3}}{3!}+\frac{x^{5}}{5!}-\frac{x^{7}}{7!}+...&lt;/math&gt;

= Βασικό τυπολόγιο παραγώγων πραγματικών συναρτήσεων πραγματικής μεταβλητής =

Οι παρακάτω τύποι ισχύουν υπό την προϋπόθεση ότι τα σύμβολα έχουν νόημα, δηλαδή '''αν υπάρχουν''' οι παράγωγοι που εμφανίζονται. Το x είναι η ανεξαρτητη μεταβλητή και a είναι μια '''μη μηδενική''' σταθερά.

*Βασικές παράγωγοι ως προς x:
&lt;center&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
|&lt;math&gt;\frac{da}{dx}=0&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{d\ln{x}}{dx}=\frac{1}{x}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{dx}{dx}=1&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{d \sin{x}}{dx}=\cos{x}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{dx^{a}}{dx}=a \cdot\; x^{a-1}&lt;/math&gt; (εννοείται x &lt;math&gt;\neq&lt;/math&gt; 0,1)
|&lt;math&gt;\frac{d\cos{x}}{dx}=- \sin{x}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{de^x}{dx}=e^x&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{dtanx}{dx}=\frac{1}{cos^2 x}&lt;/math&gt;
|}
&lt;/center&gt;

*Κανόνες παραγώγισης:
&lt;center&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|&lt;math&gt;\frac{d(af(x))}{dx} = a \frac{df(x)}{dx}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d(f(x)+g(x))}{dx}=\frac{df(x)}{dx}+\frac{dg(x)}{dx}&lt;/math&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d (f(x)\cdot\;g(x))}{dx}=\frac{df(x)}{dx}\cdot\;g(x)+f(x)\frac{dg(x)}{dx}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d\frac{f(x)}{g(x)}}{dx}=&lt;/math&gt;&lt;math&gt;\frac{\frac{df(x)}{dx}\cdot g(x)-f(x)\cdot\frac{dg(x)}{dx}}{g^{2}(x)}&lt;/math&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d(g(f(x)))}{dx}=\frac{dg(f(x))}{d\mathbf{f(x)}} \cdot \frac{df(x)}{dx}&lt;/math&gt; (κανόνας της αλυσίδας)&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
|}
&lt;/center&gt;

{{Σημείωση}}
&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;:Ισχύει επαγωγικά ο τύπος και για περισσότερους όρους της πρόσθεσης, δηλαδή &lt;math&gt;\frac{d(f_1(x)+f_2(x)+\ldots+f_\nu(x))}{dx}=\frac{df_1(x)}{dx}+\frac{df_2(x)}{dx}+\ldots+\frac{df_\nu(x)}{dx}&lt;/math&gt;&lt;/br &gt;
&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;: Ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι g(x) διάφορο του μηδενός κοντά στο σημείο εύρεσης της παραγώγου.&lt;/br &gt;
&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;: Ισχύει μόνο αν η f δε γίνεται κάπου σταθερή (σύμφωνα με το σχολικό βιβλίο μαθηματικών της Γ΄Λυκείου). Αν στην περιοχή εύρεσης της παραγώου η f είναι σταθερή, τότε η παράγωγος ισούται με 0 κοντά στο σημείο εύρεσης της παραγώγου. Εξ' άλλου η g δε μεταβάλλεται σε κάποια περιοχή μόνο και μόνο αν df(x)=0 σε αυτήν την περιοχή, άρα δε μπορεί να εφαρμοστεί ο κανόνας.

===Παραδείγματα εφαρμογής των κανόνων===
*&lt;math&gt;\frac{d\alpha^x}{dx}=\frac{d(e^{lna})^x}{dx}=\frac{de^{lna\cdot x}}{dx}=\frac{de^{lna\cdot x}}{d(lna\cdot x)}\frac{d(lna\cdot x)}{dx}=e^{lna\cdot x}\cdot lna=lna\cdot a^x &lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;\frac{d ln(ax)}{dx}=\frac{dln(ax)}{dax}\cdot\frac{d(ax)}{dx}=\frac{1}{(ax)}\cdot a\cdot\frac{dx}{dx}=\frac{1}{x}&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;\frac{d\sin({a\cdot x})}{dx}=\frac{d\sin({a\cdot x})}{d(ax)}\cdot\frac{dax}{dx}=\cos{(a\cdot x)}\cdot a\cdot\frac{dx}{dx}=a\cos{(a\cdot x)}&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;*Προσοχή&lt;/u&gt;: Οι δύο παραπάνω τύποι ισχύουν, γιατί η συνάρτηση f(x)=ax δεν είναι σταθερή σε κανένα σημείο, ως γνήσια μονότονη.


*&lt;math&gt;\frac{d(9x^{3}-2x^{2}+x-10)}{dx}=\frac{d(9x^{3})}{dx}+\frac{d(-2x^{2})}{dx}+\frac{dx}{dx}+\frac{d(-10)}{dx}=9\frac{dx^{3}}{dx}-2\frac{dx^{2}}{dx}+1+0=9\cdot3x^{2}-2\cdot2x+1=27x^{2}-4x+1&lt;/math&gt;


= Σημειώσεις =
{{παραπομπές|2}}


[[Κατηγορία:Μαθηματικά για όλους]]</text>
      <sha1>eelu5fax4onrfc4kayn94u3sagxky80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57516</id>
      <parentid>57515</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:24:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <origin>57516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203025" sha1="ey9yn6e8sb6pjxvzvn0znyfby9xsa4i" xml:space="preserve">= Μαθηματικές σταθερές =

&lt;math&gt;\pi = \sigma \upsilon \nu^{-1} \begin{pmatrix} -1 \end{pmatrix} \simeq 3,141592653589793238462643...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;e = \lim_{n \to \infty} \begin{pmatrix} 1 + \frac{1}{n} \end{pmatrix}^n \simeq 2,718281828459045235360287...&lt;/math&gt;
* e: βάση των φυσικών λογαρίθμων.

&lt;math&gt; \sqrt{2} = 2^{\frac{1}{2}} \simeq 1,4142135623730950488...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt{3} = 3^{\frac{1}{2}} \simeq 1,7320508075688772935...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt{5} = 5^{\frac{1}{2}} \simeq 2,2360679774997896964...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[3]{2} = 2^{\frac{1}{3}} \simeq 1,259921050...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[3]{3} = 3^{\frac{1}{3}} \simeq 1,442249570...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[5]{2} = 2^{\frac{1}{5}} \simeq 1,148698355...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt[5]{3} = 3^{\frac{1}{5}} \simeq 1,245730940...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;e^\pi \simeq 23,140692632779269006... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\pi^\mbox{e} \simeq 22,45915771836104547342715... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;e^\mbox{e} \simeq 15,154262241479264190...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}2 = \frac{ln2}{ln10} \simeq 0,3010299956639811952137389...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}3 = \frac{ln3}{ln10} \simeq 0,4771212547196624372950279...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}e = \frac{lne}{ln10} = \frac{1}{ln10} \simeq 0,43429448190325182765...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; log_{10}\pi = \frac{ln \pi}{ln10} \simeq 0,4971498726941338543512683...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; ln10  \simeq 2,302585092994045684017991...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;ln2  \simeq 0,693147180559945309417232...&lt;/math&gt;

'''DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: ΙΛΕΞ Από το όνομα του εκφωνητή από τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:'''

''[[Όταν ο χώρος χρειάζεται να λάμψει: Τότε... ΙΛΕΞ. Δωδωνέα θάμνος 3 lt - δωδωναία φυτό Βατόμουρο φυτό μαύρο - BLACKBERRY - Rubus idaeus fruticossus 12,00 € / Τεμάχιο Φ|Όταν ο χώρος χρειάζεται να λάμψει: Τότε... ΙΛΕΞ. Δωδωνέα θάμνος 3 lt - δωδωναία φυτό Βατόμουρο φυτό μαύρο - BLACKBERRY - Rubus idaeus fruticossus 12,00 € / Τεμάχιο Φραγκοστάφυλλο μαύρο φυτό - GOOSEBERRY 12,00 Μύρτιλλο Θάμνος - Μπλούμπερυ φυτό – BLUEBERRY Γκότζι μπέρι φυτό - Lycium barbarum chineze0 € / Τεμάχιο Λιγούστρο ιαπωνικό κοινό δένδρο - Ligustrum japonicum tree 15,00 € / Τεμάχιο Σολάνουμ μπλέ θάμνος - Solanum rantonnetii 12,00 € / Τεμάχιο Σολάνουμ μεγανθές φυτό | Solanum laciniatum 10,00 € / Τεμάχιο 12,00 € / Τεμάχιο € / Τεμάχιο 9,00 € / Τεμάχιο Γκάουρα φυτό | Gaura 5,00 € / Τεμάχιο Ανθοροδιά - καλλωπιστική ροδιά | Punica granatum flore pleno 25,00 € / Τεμάχιο Βουκαμβίλια νάνα θάμνος - Bougainvillea purple dwarf 9,00 € / Τεμάχιο Φωτίνια φυτό προσφορά - Photinia fraseri red robin από 4,00 € / Τεμάχιο Κύτισσος φυτό - Citisus scoparius 14,00 € / Τεμάχιο Σπάρτο φυτό - Spartium jungceum 5,00 € / Τεμάχιο Κάννα φυτό - Canna intica 10,00 € / Τεμάχιο Μαγνόλια Στελλάτα - Μανώλια φυλλοβόλα | Magnolia stellata 17,00 € / Τεμάχιο Σχίνος]] φυτό - θάμνος αειθαλής - Pistacia lentiscus από 3,50 € / Τεμάχιο Φορσύθια κίτρινη φυτό- Forsythia intermedia 11,00 € / Τεμάχιο Εσκαλόνια φυτό | Escallonia rubra 12,00 € / Τεμάχιο Βιβούρνο χιονόσφαιρα - χιονόμπαλα | Viburnum opulus 15,00 € / Τεμάχιο Τσιτόνια - Σινδόνια φυτό | Cydonia Japonica 12,00 € / Τεμάχιο Σπειραία άσπρη φυτό - Spiraea japonica 12,00 € / Τεμάχιο Αμπέλια μεγανθής θάμνος - Abelia grandiflora 9,00 € / Τεμάχιο Νυχτολούλουδο φυτό - γλ. 3 lt | Cestrum nocturnum 5,00 € / Τεμάχιο Τριανταφυλλιά μίνι-νάνα φυτό - Rosa sp. Mini 7,50 € / Τεμάχιο Ιπποφαές θάμνος φυτό - Hippophae rhamnoides από 10,00 € / Τεμάχιο Κάσσια φυτό | Cassia floribunda 15,00 € / Τεμάχιο Πάπυρος φυτό 8,00 € / Τεμάχιο Μαώνια φυτό - Mahonia sp. 28,00 € / Τεμάχιο Αγάπανθος άσπρο/μπλέ χρωμα 5 λίτρα - Agapanthus umbellatus 12,00 € / Τεμάχιο Ακανθος φυτό - Acanthus mollis 8,00 € / Τεμάχιο Βερονίκη πράσινη - Βερόνικα πανασέ | Hebe speciosa 6,00 € / Τεμάχιο Φειγιόα φυτό - Feijoa sellowiana - 3 lt 12,00 € / Τεμάχιο Πολύγαλα φυτό - Polygala myrtifolia 10,00 € / Τεμάχιο Πασχαλιά μώβ θάμνος - Syringa vulgaris 15,00 € / Τεμάχιο Στρελίτζια φυτό - Πουλί του παραδείσου 12 LT - Strelitzia Reginae 45,00 € / ΤεμάχιοΜετροσίδηρος φυτό 4 ΛΙΤ - Metrosideros excelsa 12,00 € / Τεμάχιο Φιλάδελφος - Σύριγγα | Philadelphus coronarius 12,00 € / Τεμάχιο Λαντάνα θάμνος - Lantana camara 3,50 € / Τεμάχιο Λιγουστρίνι πανασέ θάμνος - Ligustrum ovalifolium 3,50 € / Τεμάχιο Ευγενία μυρτιδόφυλλη θάμνος - Eugenia myrtifolia 12,00 € / Τεμάχιο Αγγελική ψιλόφυλλη - μικρόφυλλη - Pittosporum heterophyllum από 3,00 € / Τεμάχιο Γκρεβιλλέα γιουνιπερίνα - Grevillea juniperina rodo 12,00 € / Τεμάχιο Καλλιστήμονας - Κόκκινη βούρτσα - Προσφορά | Callistemon laevis από 4,50 € / Τεμάχιο Μπαμπού φυτό - θάμνος - Bambusa aurea 24,00 € / Τεμάχιο Λιγούστρο κοινό θάμνος - Λιγούστρο Ιαπωνικό φυτό - Ligustrum japonicum από 1,10 € / Τεμάχιο Λιγούστρο ιαπωνικό θάμνος - Ligustrum japonicum 2,50 € / Τεμάχιο Ευώνυμο Ιαπωνικό πανασέ | Euonymus japonicus 3,80 € / Τεμάχιο Ράμνος θάμνος- φυτό - Rhamnus alaternus από 2,70 € / Τεμάχιο Καρίσσα θάμνος - Carissa grandiflora 12,00 € / Τεμάχιο Λαγκερστρέμια φυτό - Στρατηγός θάμνος - Lagerstroemia indica 9,50 € / Τεμάχιο Πυράκανθος φυτό - θάμνος - Pyracantha coccinea από 3,00 € / Τεμάχιο Ναντίνα θάμνος | Nandina Domestica 9,00 € / Τεμάχιο Βερβερίδα κόκκινη φυτό - Berberis thunbergii 8,00 € / Τεμάχιο Αρμιρίκι δέντρο - θάμνος | Tamarix parviflora 10,00 € / Τεμάχιο Ιλεξ ού φυτό - Ημερο πουρνάρι δεντρίλιο | Ilex aquifolium 28,00 € / Τεμάχιο Λυγαριά θάμνος - 9 ΛΙΤ - Vitex agnus castus 15,00 € / Τεμάχιο Κυδωνίαστρο οριζοντιόκλαδο φυτό - Cotoneaster 9,00 € / Τεμάχιο Μυρτιά φυτό - Σμύρτο - Myrtus communis 3,50 € / Τεμάχιο Ελαίαγνος Πράσινος φυτό - Elaegnus pungens sp. από 3,50 € / Τεμάχιο Αβούτιλο θάμνος - Αβούτιλον φυτό - Abutilon striatum 10,00 € / Τεμάχιο Δάφνη Απόλλωνα - Βάγια φυτό - Laurus nobilis από 3,50 € / Τεμάχιο Φωτίνια κόκκινη φυτό - Photinia fraseri red robin από 10,00 € / Τεμάχιο Αζαλέα | Azalea japonica 9,00 € / Τεμάχιο Γαρδένια | Gardenia jasminoides 10,00 € / Τεμάχιο Κουμαριά θάμνος φυτό - Arbutus unedo - 5-7 λίτρα 12,00 € / Τεμάχιο Βιβούρνο λουσίντουμ - Βιβούρνο φωτεινό - Viburnum lucidum από 5,00 € / Τεμάχιο Βιβούρνο τίνους - βιβούρνο κοινό - Viburnum tinus από 3,00 € / Τεμάχιο Μυόπορο Ισπανικό φυτό - Myoporum laetum sp. 8,00 € / Τεμάχιο Πυξάρι φυτό - Μπόξους θάμνος - Buxus sempervirens από 2,50 € / Τεμάχιο Αγγελική κοινή φυτό- Πιττόσπορο θάμνος - Pittosporum tobira από 2,70 € / Τεμάχιο Ορτανσία φυτό οξύφυλλο - Hydrangea sp. 12,00 € / Τεμάχιο Καμέλια φυτό - Camelia japonica 10,00 € / Τεμάχιο Ιβίσκος Συριακός φυτό - Hibiscus syriacus 10,00 € / Τεμάχιο Ιβίσκος Σινικός κόκκινος φυτό 9 ΛΙΤΡΑ - Hibiscus sinensis 15,00 € / Τεμάχιο Φωτίνια δένδρο μπάλα 1,2 m - Photinia tree 45,00 € / Τεμάχιο Τριανταφυλλιά φυτό θάμνος - Rosa sp. από 8,00 € / Τεμάχιο Αγγελική νάνα φυτό - Αγγελική μπάλα - Pittosporum tobira nana 6,00 € / Τεμάχιο Καλλιστήμονας Φυτό - Καλλιστήμων δέντρο - Callistemon laevis 8,00 € / Τεμάχιο Πικροδάφνη φυτό- Σακούλα 0,5-0,7 m - Nerium oleander από 3,00 € / Τεμάχιο Οι επιστήμονες διευκρινίζουν: Αυτό που στολίζετε είναι αρκουδοπούρναρο, όχι γκι Με αρκουδοπούρναρο στολίζουμε τα Χριστούγεννα και όχι με γκι που είναι παράσιτο! Με αρκουδοπούρναρο και όχι με γκι που είναι …ημιπαράσιτο και φύεται πάνω στα έλατα, στολίζουμε τα Χριστούγεννα, όπως διευκρινίζουν επιστήμονες, ξεκαθαρίζοντας ότι έτσι λέγεται το συγκεκριμένο φυτό με το έντονο πράσινο χρώμα και τον κόκκινο καρπό που χρησιμοποιούμε για διακόσμηση στις γιορτές. “Το αρκουδοπούρναρο (Ilex aquifolium) είναι από τα πιο σημαντικά φυτά του χειμώνα,κατηγορίες προιόντων Προσφορές Νέα Προϊόντα Επίκαιρα Προϊόντα Θάμνοι Ανθοφόροι θάμνοι Θάμνοι μπορντούρας - Φυτά Φράχτες Καρποφόροι θάμνοι - Superfoods Θάμνοι σκιάς - Οξύφυλλα φυτά Θάμνοι φυτά παραθαλάσσιων περιοχών Προσφορές Θάμνων - Φυτών Δέντρα Ανθόφυτα - Αρωματικά - Ετήσια Αναρριχώμενα φυτά Φοίνικες - Χαμαίρωπες Κακτοειδή Φυτά Σχήματα Σπορόφυτα - Αρωματικά Σπόροι Φυτών Βολβοί - Ριζώματα Φυτών Γκαζόν φυσικό - Συνθετικό Αυτόματο Πότισμα Φυτοφάρμακα Βιολογικά φάρμακα - Παγίδες Λιπάσματα - Ορμόνες Βιοκτόνα - Ποντικοφάρμακα - Απωθητικά Είδη προστασίας εργαζομένων Είδη Φυτωρίου - Ανθοπωλείου Οικολογικά σκεύη- Πυρίμαχα - Inox Μηχανήματα Κήπου Ψεκαστικά - Αντλίες Ψεκαστήρες Μηχανήματα Ελαιοκομίας Μουσαμάδες - Νάυλον - Δίχτυα - Πανιά Γλάστρες - Φερ Φορζέ Εργαλεία κήπου - Λάστιχα - Ελαιοκομικά - Σπορείς Χώματα - Τύρφες - Βελτιωτικά Εμποτισμένη ξυλεία - φράχτες Βιβλία Διακοσμητικά Κήπου Θάμνοι Θάμνοι διάφοροι, κατάλληλοι για όλους τους κήπους της ελληνικής επικράτειας. Τα μεγέθη των γλαστρών ή τα τελικά ύψη των διαθέσιμων φυτών, μπορεί να ποικίλουν ανάλογα με τη διαθεσιμότητα, την εποχή ή τον προμηθευτή και τη χώρα προέλευσης. hibiscus7 Ανθοφόροι θάμνοι fraxtis1 Θάμνοι μπορντούρας - Φυτά Φράχτες hippo27 Καρποφόροι θάμνοι - Superfoods ortansia Θάμνοι σκιάς - Οξύφυλλα φυτά 000219-11 Θάμνοι φυτά παραθαλάσσιων περιοχών buxus-bol-75-cm29 Προσφορές Θάμνων - Φυτών Απεικόνιση προϊόντων 1 - 16 από 112ανά σελίδα 16 Πρώτη&lt;1234567&gt;Τελευταία Σελίδα 1 από 7 008168-01 Πλουμέρια θάμνος 18 lt - Ινδικό φούλι - Φραντζιπάνι 90,00 € / Τεμάχιο 008161-01 Λιγούστρο Τεξάνουμ Θάμνος - Ligustrum japonicum Texanum 17,00 € / Τεμάχιο 008136-05 Αλόη Έσπερ / Hesperaloe parviflora 12,00 € / Τεμάχιο 008118-01 Εκουιζέτο Χειμερινό γλ.3 lt- Εκουιζέτουμ - Equisetum hyemale από 12,00 € / Τεμάχιο 008101-01 Κοράλι κρεμοκλαδές - Ρουσέλια φυτό 3 lt 6,00 € / Τεμάχιο 008084-12 Πικροδάφνη πανασέ 3 lt -δίχρωμο φύλλο 7,00 € / Τεμάχιο 008061-03 Μουλεμπέργια φυτό - θάμνος - Muhlenbergia capillaris 3 lt 10,00 € / Τεμάχιο 008059-04 Κάρεξ κίτρινο - Carex t.Prairie fire 3 lt 8,00 € / Τεμάχιο 008058-11 Φεστούκα πράσινη αγροστώδης - Festuca ovina gauthierii 3 lt 6,00 € / Τεμάχιο 008057-25 Φιλλυρέα θάμνος - φιλλύκι φυτό - 60 cm 9,00 € / Τεμάχιο 007962-01 Τεύκριο θάμνος - Φυτό γκρί αειθαλές 4,00 € / Τεμάχιο 007758-02 Πεννισέτουμ κόκκινο - Pennisetum setaceum 'Rubrum'- φυτό 10,00 € / Τεμάχιο 007757-11 Πενισσέτουμ άσπρο - Pennisetum alopecuroides - φυτό 10,00 € / Τεμάχιο 007647-01 Στίπα αγροστώδης - Στύπα φυτό - 1,5 LT 3,50 € / Τεμάχιο 007425-29 Σαμπούκος φυτό - Κουφοξυλιά θάμνος 10,00 € / Τεμάχιο 007182-015 Βάγια δέντρο 1 m - Δάφνη Απόλλωνα 20,00 € / Τεμάχιο μαζί με τα έλατα, έχει συνήθως θαμνώδη μορφή και φύεται σε μεγάλο υψόμετρο μέσα σε δάση. Χρησιμοποιείται συχνά, ως καλλωπιστικό, σε πάρκα και κήπους αλλά πολλοί το αποκαλούν γκι (ή ου που είναι η γαλλική του ονομασία), που όμως είναι λανθασμένο, καθώς το γκι (Viscum album) είναι ένα ημιπαράσιτο, που φύεται πάνω στα έλατα!”, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Γεώργιος Φωτιάδης, δασολόγος – φυτοκοινωνιολόγος. Όπως προσθέτει, επειδή το αρκουδοπούρναρο δεν ρίχνει τα φύλλα του κατά τη διάρκεια του χειμώνα και ο καρπός του είναι ώριμος την εποχή των Χριστουγέννων, αποτελούσε ένα από τα πιο “χρωματιστά” στολίδια κατά τη διάρκεια των εορτών τις εποχές που δεν υπήρχαν πολύχρωμα λαμπάκια και ηλεκτρικό ρεύμα. “Οι καρποί του πάντως”, σημειώνει, “δεν είναι δηλητηριώδεις, αλλά τα σπέρματα που έχουν μέσα τους (οι σπόροι) είναι”. Διώχνει τα μάγια και φέρνει τύχη! Τους αρχαίους χρόνους, σύμφωνα με τον Πυθαγόρα, το αρκουδοπούρναρο έφερνε γούρι, έδιωχνε τα μάγια και έφερνε ευτυχία στα νεόνυμφα ζευγάρια. Το λιόπρινο (όπως το ονομάζουν σε μερικές περιοχές), είναι ένα από τα πιο γνωστά νεραϊδόδεντρα: για τις νεράιδες ο καρπός του είναι από τους αγαπημένους και σαν φυτό τις προσελκύει, “τις αρέσει να στολίζονται με τα κόκκινα “μηλαράκια” και με τους άσπρους ανθούς του στολίζουν τα μαλλιά τους”. Ο Πλίνιος το περιγράφει με το όνομα Aquifolius και αναφέρει ότι αν το φυτό φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το δηλητήριο, το προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει και το ξύλο του, αν το πετάξεις σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα του. Στις παραδόσεις και τους μύθους των διάφορων λαών, το αρκουδοπούρναρο συμβολίζει την αειθαλή πτυχή ολόκληρης της ζωής. Για άλλους φέρνει καλή τύχη και προστατεύει από τις αρνητικές δυνάμεις και σε άλλες παραδόσεις, συμβολίζει τη μακροβιότητα της ζωής. Οι διακοσμήσεις τον Δεκέμβριο με αρκουδοπούρναρο, πιθανότατα προέρχονται από ένα έθιμο των Ρωμαίων οι οποίοι συνήθιζαν να στέλνουν κλαδιά δέντρων μαζί με άλλα δώρα στους φίλους τους κατά τη διάρκεια του εορτασμού των Σατουρνάλια, της γιορτής αφιερωμένης στο θεό Σατούρνους , ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο. “Το αρκουδοπούρναρο το εντοπίζεις αμέσως στα βουνά, λόγω των έντονων χρωμάτων του και συνδέεται επίσης και με τον συμβολικό στολισμό που γινόταν παλαιότερα την μικρότερη μέρα του χρόνου που είναι η σημερινή, 21η Δεκεμβρίου”, καταλήγει ο κ. Φωτιάδης. gr.dreamstime.com) Επιμέλεια: Σόφη Παυλάκη, Δικηγόρος, M.Sc. Με γκι και ου στολίζουμε αυτές τις εορταστικές ημέρες τα σπίτια μας, έθιμο που μεταφέρθηκε στην πατρίδα μας από τη Δύση. Ποια όμως είναι αυτά τα δύο φυτά που τα γνωρίζουμε από την ξενική, γαλλική ονομασία τους, gui και houx; Και πρώτα, το Γκι (ή και γκυ), στα ελληνικά: ιξός. Ο ἰξὸς είναι ημιπαρασιτικό επίφυτο ξυλώδες φυτό, που φύεται επάνω σε άλλα δέντρα, κυρίως στα έλατα, αλλά και στις δρύες, στις καστανιές, στις μηλιές κ.ά. Είναι ενδημικό φυτό της Ευρώπης και κάποιων περιοχών της Ασίας και ανήκει στην οικογένεια των Λωρανθίδων (Loranthaceae) (γένος: Viscum) (είδος: Viscum album ή Βίσκον το λευκόν ή μελάς ή ιξός ή γκι ή Mistletoe). (laspistasteria.wordpress.com) Τα κλαδιά του ιξού είναι πράσινα και φτάνουν περίπου μέχρι 60 εκ. Είναι αειθαλές φυτό με επιμήκη δερματώδη φύλλα, χρώματος πράσινου ή ελαφρά κιτρινωπού. Τα άνθη του βγαίνουν την άνοιξη και είναι μικρά και πράσινα. Οι καρποί του ιξού είναι μονόσπερμοι, στρογγυλοί, σχεδόν διάφανοι, γεμάτοι με μια κολλώδη ουσία. Εμφανίζονται με κιτρινωπή απόχρωση στα πλατύφυλλα δέντρα και με λευκή απόχρωση στα κωνοφόρα. Είναι αγαπημένη τροφή των ζώων το χειμώνα και το τιμούν, όταν καταφέρνουν να το βρουν ή να το φτάσουν. Στους αρχαίους και παλαιότερους χρόνους, με την κολλώδη ουσία του καρπού του, την οποία ανακάτευαν με μέλι ή λάδι, παρασκεύαζαν μία ουσία την οποία άλειφαν στα κλαδιά των δέντρων και κατασκεύαζαν έτσι τις λεγόμενες «ξόβεργες» [(ι)ξόβεργες (ιξός + βέργα)], με τις οποίες θήρευαν τα πουλιά. Σε μία από τις αγροτικές επιστολές του αρχαίου Έλληνα επιστολογράφου Αλκίφρονα, ο αποστολέας Αμπελίων γράφει στον Εύεργο: «Έπεσε βαρύς χειμώνας και τα πάντα σκεπάστηκαν από χιόνι∙ILEX AQUIFOLIUM MEZZO FUSTO ARGEO MARGINATA (ΙΛΕΞ Ή ΟΥ Ή ΑΡΚΟΥΔΟΠΟΥΡΝΑΡΟ 1/2 ΚΟΡΜΟΣ) Λατινική ονομασία: Ilex aquifolium Ανθοφορία: Μάιος- Ιούνιος Διαστάσεις: Μέγιστο ύψος 5- 8μ./ Μέγιστη διάμετρος 3- 5μ. Το διαμορφωμένο ίλεξ ή ου ή αρκουδοπούρναρο είναι φυτό με γυαλιστερό, αγκαθωτό φύλλωμα πρασινοκίτρινου (πανασέ) ή πράσινου χρώματος. Είναι αργής ανάπτυξης, κατάλληλο για δροσερά και αλκαλικά εδάφη. Προτιμά θέσεις με σκιά κάτω από δένδρα και είναι πολύ ανθεκτικό είδος. Τα θηλυκά φυτά ανθοφορούν και καρποφορούν με κόκκινους καρπούς. Πινακας Τιμών καθόμαστε γιατί δεν έχουμε δουλειά∙ άνοιξα την πορτούλα της καλύβας και βλέπω μαζί με το χιόνι που έπεφτε, ολόκληρο πλήθος από όρνια να πετάνε και κοτσύφια και τσίχλες και.. εὐθέως οὖν ἀπὸ τῆς λεκάνης ἀνασπάσας ἰξὸν ἐπαλείφω τῶν ἀχράδων τοὺς κλάδους …» (μετάφραση: «αμέσως βγάζω ιξό από τη λεκάνη, αλείφω τα κλαδιά απ’ τις αγριαπιδιές ..»). Και συνεχίζει: «Και σε λίγο ήρθαν και στάθηκαν πάνω τους σύννεφο τα σπουργιτάκια και κρέμονταν απ’ τα κλαριά …». Και ένας μύθος του Αισώπου λέει πως η σοφή κουκουβάγια, όταν πρωτοφύτρωσε η βελανιδιά, συμβούλευε τα πουλιά να μην την αφήσουν ν’ αναπτυχθεί, αλλά να την καταστρέψουν με κάθε τρόπο· γιατί απ’ αυτήν θα βγει ένα ακατανίκητο βοτάνι, ο ιξός, που μ’ αυτό θα πιάνονται. (laspistasteria.wordpress.com) Ο ιξός ονομάζεται «ημιπαράσιτο», επειδή ναι μεν φυτρώνει πάνω σε άλλα δέντρα, αλλά το κάνει μόνο και μόνο για ν’ απορροφά από τον ξενιστή τους χυμούς του και τα θρεπτικά συστατικά του. Τη λειτουργία του και την ανάπτυξή του τη ρυθμίζει μόνο του, δηλ. φωτοσυνθέτει κανονικά. Ο τρόπος που φυτρώνει ο ιξός είναι μια ακόμη παραξενιά του.. Τα πουλιά τρώνε τον καρπό του και τον σπόρο τον αφήνουν να φύγει με τις κουτσουλιές τους. Και επειδή συνήθως τα πουλιά κουτσουλάνε όταν κάθονται πάνω στα κλαδιά των δέντρων, παρατηρούμε συχνά ο ιξός να φυτρώνει σε κλαδιά που βρίσκονται ακόμη και προς την κορυφή των δέντρων. Ενώ συνήθως οι σπόροι των φυτών θέλουν σκοτάδι για να βλαστήσουν, ο σπόρος του ιξού φυτρώνει με το φως της ημέρας και μόλις φυτρώσει θα δώσει ένα βλαστίδιο που δεν θ’ αναπτυχθεί προς τα πάνω και προς την πλευρά του ήλιου, αλλά θ’ αναπτύξει τη βάση του για να προσκολληθεί στο κλαδί του δέντρου και αμέσως θ’ αρχίσει να δημιουργεί μυζητήρες που θα τρυπήσουν την φλούδα του κλαδιού και θα εισχωρήσουν στο εσωτερικό του, ώστε να ξεκινήσει να τρέφεται και σιγά – σιγά με τη φωτοσύνθεση να δημιουργήσει τα πρώτα του φύλλα. Βλέποντας τον ιξό πάνω στο δέντρο, μοιάζει σαν να έχει φυτρώσει από το δέντρο ξενιστή. Ο ιξός μπορεί να καταστρέψει ένα δέντρο που θα προσβάλλει. Πέρα από τη ζημία που προκαλεί με την κλοπή των χυμών και των θρεπτικών στοιχείων των δέντρων, επί των οποίων παρασιτεί, τα προσβεβλημένα από αυτόν δέντρα καθίστανται περισσότερο ευάλωτα σε άλλους εχθρούς, όπως φλοιοφάγα έντομα, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται συντριπτικά περισσότερες νεκρώσεις δέντρων με έντονη προσβολή από ιξό σε σχέση με τα υγιή δέντρα. Ο ιξός είναι γνωστός από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Σε ορισμένα μέρη χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα κατά της αρτηριακής υπέρτασης ή ως κατάπλασμα για τους αρθριτικούς πόνους. Θεωρείται επίσης διουρητικό, καρδιοτονωτικό και περιφερειακά αγγειοδιασταλτικό. Έχει παρατηρηθεί ότι εξωτερικά μπορεί να καταστρέψει ορισμένους όγκους. Το αναφέρουν οι Ιπποκράτης, Διοσκουρίδης, ο Πλίνιος, ο Θεόφραστος ο Παράκελσος και άλλοι. Θεωρείται ακόμα ως ιερό φυτό στην ιστορία πολλών ευρωπαϊκών λαών. Το εκχύλισμα του ιξού θεωρείται επίσης ότι έχει ευεργετικές επιδράσεις ως συμπληρωματική θεραπεία κυρίως για τους γυναικολογικούς καρκίνους. Ο ιξός είναι ισχυρά δηλητηριώδες φυτό και κυρίως είναι τοξικός για την καρδιά. Αρκεί η κατανάλωση λίγων καρπών ή φύλλων για να προκαλέσουν τοξικά συμπτώματα, ακόμη και θάνατο. Kαλλιέργεια Ίλεξ | Καλλιεργητικές Τεχνικές Μεταξύ άλλων ο καρπός του περιέχει ουσίες, όπως βισκόλες, βισκοτοξίνη, ένα γλυκοσίδιο της σαπωνίνης, λεκτίνες κ.ά. Το ου (Ilex aquifolium, ίλεξ ο οξύφυλλος) είναι το γνωστό αρκουδοπούρναρο ή λιόπρινο ή λιόπουρνο της κοινής ελληνικής. Έχει φύλλα καταπράσινα, δερματώδη, λαμπερά και αγκαθωτά στην περίμετρό τους, οι δε καρποί του είναι σφαιρικοί με το χαρακτηριστικό ζωηρό κόκκινο χρώμα που το κάνει ιδιαίτερα δημοφιλές τις ημέρες των Χριστουγέννων για την γιορτινή διακόσμηση. Ο στολισμός της εισόδου και των χώρων των σπιτιών αλλά και των ναών με ου ανατρέχει στα ρωμαϊκά Saturnalia, εορτή αφιερωμένη στον Κρόνο που διαρκούσε από τις 17 έως και τις 23 Δεκεμβρίου. Σε παλαιά εκκλησιαστικά ημερολόγια αναφέρεται η παραμονή των Χριστουγέννων ως η ημέρα, κατά την οποία οι εκκλησίες ήταν στολισμένες με τα κλαδιά της δάφνης και του ου και το έθιμο είναι ριζωμένο το ίδιο βαθιά στη σύγχρονη εποχή, όπως και στους ειδωλολάτρες αλλά και τους πρώτους Χριστιανούς. (helppost.gr) Ένας παλιός μύθος λέει ότι το ου φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού, όταν αυτός βάδιζε στη γη και τα αγκαθωτά φύλλα του, αλλά και οι κόκκινοι καρποί του, συμβολίζουν τα μαρτύρια του Σωτήρα, λόγος για τον οποίο το ου λέγεται και το «αγκάθι του Χριστού» σε πολλές γλώσσες της Βόρειας Ευρώπης. Πιθανότητα η σχέση με αυτούς τους μύθους ήταν και ο λόγος που το ου ονομάστηκε και «Άγιο Δέντρο», όπως αναφέρεται γενικότερα από τους παλαιότερους συγγραφείς.Το αρκουδοπούρναρο ή ίλεξ είναι ένας αειθαλής δίοικος θάμνος. Eίναι ένα χαρακτηριστικό φυτό των Χριστουγέννων, καθώς κατά την διάρκεια εκείνων των ημερών, είθισται κομμένα κλαδιά ίλεξ γεμάτα με κόκκινους καρπούς να κοσμούν και να στολίζουν χώρους τις ημέρες των γιορτών.| Tα Φυτά των Χριστουγέννων | Μορφολογικά Χαρακτηριστικά
To φυτό “ου” ή ίλεξ, ένα από τα πιο αγαπημένα και δημοφιλή χριστουγεννιάτικα φυτά σε ολόκληρο τον κόσμο. Είναι ένας θάμνος με κόκκινους καρπούς που εμφανίζονται την περίοδο του χειμώνα μέσα από τα γυαλιστερά δερματώδη και αγκαθωτά φύλλα του. Στο γένος Ilex ταξινομούνται τουλάχιστον 300 είδη φυλλοβόλων και αειθαλών δέντρων και θάμνων που κατάγονται από τις χώρες της Ευρώπης, της Β. Αφρικής και της Δυτικής Ασίας. Σε ορισμένες περιοχές, το ύψος του φυτού μπορεί να φτάσει τα 10 μέτρα. Χαρακτηρίζεται από πολύ αργό ρυθμό ανάπτυξης. Στη χώρα μας, το ίλεξ διαμορφώνεται συνήθως ως θάμνος. Το ύψος του φτάνει περίπου τα 3 μέτρα, ενώ το πλάτος του είναι περίπου ίσο με το 1/3 του ύψους του. Το σχήμα της κόμης του φυτού είναι πυραμιδοειδές και το φύλλωμα πυκνό, ενώ τα άνθη είναι μικρά και αρωματικά. Εδαφοκλιματικές Απαιτήσεις Έδαφος Μπορεί να αναπτυχθεί στα περισσότερα είδη εδαφών, εκτός από τα ασβεστώδη εδάφη. Εμφανίζει πλουσιότερη βλάστηση και καρποφορία σε γόνιμα εδάφη που περιέχουν αρκετή οργανική ουσία και παράλληλα διαθέτουν καλή αποστράγγιση. Κλίμα Το ίλεξ αναπτύσσεται καλύτερα σε ηλιόλουστα ή ημισκιερά σημεία και θέλει δροσερό περιβάλλον. Είναι φυτό αρκετά ανθεκτικό στην παγωνιά του χειμώνα και στις χαμηλές θερμοκρασίες, ωστόσο είναι σχετικά ευαίσθητο στη ζέστη και τον καύσωνα του καλοκαιριού. Καλλιεργητικές Τεχνικές Φύτευση Σε περίπτωση που το φυτεύσουμε στο έδαφος, επειδή είναι ένα πολύ ανθεκτικό φυτό, δεν χρειάζεται ιδιαίτερους καλλιεργητικούς χειρισμούς. Για να φυτέψουμε ίλεξ σε γλάστρα στο μπαλκόνι, προτιμάμε σημεία με βορεινό ή ανατολικό προσανατολισμό. Η επιλογή της κατάλληλης γλάστρας παίζει σημαντικό ρόλο. Συνήθως, επιλέγουμε γλάστρα με τρύπες, διαμέτρου και ύψους τουλάχιστον 30 εκατοστών. Γεμίζουμε με φυτόχωμα γενικής χρήσης που διαθέτει περλίτη για να απομακρύνεται καλύτερα το νερό. Λίπανση Επειδή το ίλεξ αναπτύσσεται αργά, έχει μικρές ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά. Πιο συγκεκριμένα: για φυτά ίλεξ που έχουμε φυτέψει στον κήπο μας, αρκεί να βάζουμε πλήρες λίπασμα σε κόκκους, μία φορά κάθε χρόνο, μέσα στην άνοιξη. για φυτά σε γλάστρα, προτιμούμε υγρό λίπασμα για ανθοφόρα φυτά και το προσθέτουμε τρεις φορές το χρόνο, στις αρχές της άνοιξης, στις αρχές του καλοκαιριού και στις αρχές φθινοπώρου. Άρδευση Τα νεαρά φυτά ίλεξ χρειάζονται τακτικό πότισμα, περίπου 2 φορές την εβδομάδα την περίοδο της άνοιξης και 3 φορές την εβδομάδα την ζεστή περίοδο του καλοκαιριού. Με την πάροδο των χρόνων, (περίπου στα 2 χρόνια), αφού μεγαλώσουν τα φυτά, το πότισμα γίνεται αραιότερο αν και πάντα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί τους καλοκαιρινούς μήνες, ειδικά όταν επικρατούν συνθήκες καύσωνα. Εχθροί και Ασθένειες Το ίλεξ δεν προσβάλλεται συχνά από εχθρούς και ασθένειες. Σπάνια μπορεί να προσβληθεί από κάμπιες λεπιδοπτέρων(φυλλοδέτες) και αφίδες. Για την αντιμετώπιση τους, ψεκάζουμε το φύλλωμα τους με βιολογικά εντομοκτόνα που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα, όπως ο θερινός πολτός και τα άλατα καλίου. Ο Πλίνιος το περιγράφει με το όνομα Ακουϊφόλιους Aquifolius (λατινική ονομασία) και πρόκειται για το ίδιο δέντρο που ο Θεόφραστος αποκαλούσε Κράταιγο, Crataegus (λατινική ονομασία), αλλά οι μεταγενέστεροι σχολιαστές διαφωνούν. Ο Πλίνιος αναφέρει ότι αν το ου φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το δηλητήριο, το προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει και το ξύλο του (ο κορμός του), αν το πετάξεις σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα του. (mistikakipou.gr) Στο σημείο αυτό, η αναφορά μας στην δρυ (βελανιδιά) και στο κόκκινο χρώμα μας δίνει την ευκαιρία να μιλήσουμε για τη λέξη «κόκκινος» και την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ετυμολογική της σχέση με ένα άλλο είδος δρυός, την Δρυν την κοκκοφόρο (Quercus coccifera), την πρῖνον της αρχαίας ελληνικής, κοινώς πουρνάρι.Πινακας Τιμών Διάμετρος Κόμης Φυτού (cm)	Ύψος Φυτού (cm)	Λίτρα Γλάστρας	Τιμή	Τιμή Έκπτωσης 40/50	140/150	18	€106.00	 Το κόκκινο, ένα από τα πιο περιζήτητα χρώματα, οι αρχαίοι το έβγαζαν από τις ρίζες διαφόρων φυτών και από το μαλάκιο, την πορφύρα, από τη βαθυκόκκινη ουσία του, που έδινε το πορφυρό χρώμα. Το έπαιρναν όμως και από το θηλυκό ενός ημίπτερου εντόμου, που σχηματίζει κόκκινα εξογκώματα (κηκίδια) επάνω σε φύλλα πουρναριού. Το έντομο αυτό λέγεται «Κόκκος ο βαφικός» και από αυτόν προέρχεται η λέξη «κόκκινος» (κόκκος = ο ελάχιστου μεγέθους καρπός, όπως του ροδιού, του πεύκου κ.λπ., το σπυρί, το κουκούτσι). Συγκεκριμένα, το έντομο προσβάλλει τα φύλλα της βελανιδιάς, πάνω στα οποία κάνει ένα μικρό εξοίδημα σαν κόκκινη φούσκα, μέσα στο οποίο εναποθέτει περίπου 2.000 αυγά και μια χρωστική ουσία. Από την αρχαιότητα συγκέντρωναν τους κόκκους, πριν εκκολαφθούν τα αυγά, τους ξέραιναν και οι κόκκοι αποκτούσαν ένα κόκκινο βαθύ χρωματισμό, προς το πορφυρό που χρησιμοποιούσαν ευρύτατα ως βαφή. Όπως γράφει ο Θεόφραστος: «ἡ πρῖνος τὸν φοινικοῦν κόκκον …», δηλ. «το πουρνάρι παράγει τον κόκκινο κόκκο». Στον Θησέα του Πλουτάρχου συναντούμε τη μαρτυρία του Σιμωνίδη του Κείου ότι το πανί του πλοίου που έδωσε στον Θησέα ο πατέρας του, ο Αιγέας, πριν ξεκινήσει το ταξίδι του για την Κρήτη, και με το οποίο θα ανήγγελλε επιστρέφοντας τη σωτηρία του, δεν ήταν λευκό, αλλά «βαθυκόκκινο, βαμμένο στον υγρό ανθό του ἐριθαλοῦς πρίνου», του φουντωμένου πουρναριού. Αργότερα, στους μεσαιωνικούς χρόνους, με αυτό το χρώμα που ήταν γνωστό ως «κρεμέζι» (από την αραβική ονομασία του εντόμου κιρμίζ ή κερμέζ∙ άλλως πρινοκόκκιον, πρινοκούκκι) έβαφαν εκτός από μαλλί και δέρματα και τα υφάσματα από μετάξι. Μάλιστα, στην ευρύτερη περιοχή του Μυστρά διετίθετο ακατέργαστο μετάξι και η εν λόγω χρωστική ουσία, που ήταν από τις καλύτερες και ακριβότερες. Συνεπώς, το φυτό των Χριστουγέννων με τους λευκούς καρπούς είναι το γκι και με τους κόκκινους το ου. Η παράδοση του φιλιού κάτω από το γκι Οι βόρειοι λαοί, και κυρίως οι Άγγλοι, πιστεύουν ότι το γκι είναι το σύμβολο της αγάπης, της ειρήνης και της ευημερίας, γι’ αυτό άλλωστε και το επιλέγουν για να στολίσουν με αυτό τα σπίτια τους τα Χριστούγεννα και το νέο έτος. Σε ό,τι αφορά στις παραδόσεις που σχετίζονται με το φιλί κάτω από τον ιξό, αυτές προέρχονται από τον ρωμαϊκό εορτασμό των Saturnalia, οπότε και οι άνθρωποι πίστευαν ότι το φιλί κάτω από το γκι προήγε τη γονιμότητα. Σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, όπως οι Κέλτες, αναφέρεται ότι ο ιξός είχε μαγικές ιδιότητες και εχρησιμοποιείτο ως αντίδοτο του δηλητηρίου, ενώ εθεωρείτο ιερό φυτό και στις τελετές των Δρυίδων. Αυτό που πιθανότατα προσέθετε στη γοητεία και το μυστήριο του φυτού είναι ο τρόπος πολλαπλασιασμού του. Οι καρποί του, που μοιάζουν με κερασάκια, τρώγονται από τα πουλιά και οι σπόροι τους μπορούν να γονιμοποιηθούν, μόνο αφού περάσουν από το πεπτικό σύστημα των πουλιών. (periou.gr) Σύμφωνα ακόμα με την μυθολογία των Σκανδιναβών, ο γιος της θεάς της αγάπης, Frigga, ο Balder δεν μπορούσε να πληγωθεί από τίποτα πάνω ή κάτω από τη γη. Ένας εχθρός του όμως, ο Loki, ο θεός του κακού, ήξερε πως μόνο ένα φυτό δεν φυτρώνει ούτε πάνω ούτε κάτω από τη γη και αυτό ήταν το γκι, που φυτρώνει μόνο πάνω στον κορμό άλλων δέντρων. Έφτιαξε λοιπόν ένα βέλος από γκι και σκότωσε με αυτό τον Balder. Για τρεις ημέρες, όλα τα στοιχεία του σύμπαντος προσπαθούσαν να επαναφέρουν τον Balder στη ζωή. Τελικά, η μητέρα του Frigga κατάφερε να τον επαναφέρει χάρη στα δάκρυά της, που μεταμορφώθηκαν σε καρπούς πάνω στο γκι και από τη χαρά της η Frigga φιλούσε όποιον περνούσε κάτω από το φυτό. Η ιστορία αυτή μπορεί να αποτέλεσε και την απαρχή του εθίμου να δίνονται τα φιλιά της αγάπης κάτω από το γκι, στην είσοδο του σπιτιού. Πηγές: periou.gr, laspistasteria.wordpress.com, helppost.gr Η κα Κατερίνα μας είπε “στην Καρυά όλα τα χρόνια τις ημέρες των Χριστουγέννων σε κάθε σπίτι υπάρχει το αρκουδοπούρναρο στις πόρτες των σπιτιών, η σε ένα βάζο, ως φυσικό στολίδι”. Σε κάποια σπίτια, όπως και στο δικό της υπάρχει αρκουδοπούρναρο που τον φύτεψε ο σύζυγος της. Το αρκουδοπούρναρο έχει συνδεθεί με τη γιορτή των Χριστουγέννων, καθώς διάφοροι μύθοι αναφέρουν ότι το αρκουδοπούρναρο φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού συμβολίζοντας με τα αγκάθια του και τους κόκκινους καρπούς τα μαρτύρια του. Αυτές τις ημέρες τα ανθοπωλεία πουλάνε κλαδιά με τους καρπούς του ίλεξ για να στολίσουμε τα σπίτι μας. Γνωστό και ως αρκουδοπούρναρο ή γκι είναι η ιδανική επιλογή διακόσμησης. Οι κατακόκκινοι, λαμπεροί καρποί του σε συνδυασμό με τα γυαλιστερά, καταπράσινα φύλλα του φέρνουν αμέσως φως και γιορτινή ατμόσφαιρα σε κάθε δωμάτιο. Σε ψηλά βάζα: Τοποθετήστε γυμνά κλαδιά ίλεξ με πυκνούς κόκκινους καρπούς σε μίνιμαλ, διάφανα ή λευκά κεραμικά βάζα. Γιορτινά στεφάνια: Στολίστε την εξώπορτα ή τον τοίχο πάνω από το τζάκι για ένα θερμό καλωσόρισμα. Runner τραπεζαρίας: Απλώστε κλαδιά κατά μήκος του τραπεζιού ανάμεσα σε κεριά για ένα εντυπωσιακό δείπνο. Σύνθεση με φωτάκια: Μπλέξτε μικρά λαμπάκια led (fairy lights) ανάμεσα στα κλαδιά για να πολλαπλασιάσετε τη λάμψη των καρπών του. Γιατί ξεχωρίζει· Μεγάλη διάρκεια: Τα κομμένα κλαδιά του αντέχουν για εβδομάδες στο βάζο, ακόμα και χωρίς νερό.· Έντονη αντίθεση: Το βαθύ κόκκινο χρώμα του &quot;σπάει&quot; τη μονοτονία των ουδέτερων ή χειμερινών χρωμάτων. Συμβολισμός: Θεωρείται φυτό που φέρνει τύχη, προστασία και θετική ενέργεια στο σπίτι. Έντονη αντίθεση: Οι κατακόκκινοι, γυαλιστεροί καρποί του κάνουν μοναδική αντίθεση με τα σκουροπράσινα, αγκαθωτά φύλλα του. Διάρκεια: Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό φυτό. Τα κλαδιά του διατηρούνται αναλλοίωτα σε βάζο για πολλές εβδομάδες. Φυσική λάμψη: Το φυσικό «κερωμένο» φινίρισμα των φύλλων του αντανακλά το φως, φωτίζοντας τις σκοτεινές γωνιές του σπιτιού. Ακολουθούν οι καλύτεροι τρόποι για να το αξιοποιήσετε στη διακόσμηση: Πού να το τοποθετήσετε· Σε ψηλά βάζα: Κλαδιά με έντονους κόκκινους καρπούς χωρίς πολλά φύλλα δημιουργούν ένα εντυπωσιακό, μινιμαλιστικό εφέ. Στο τραπέζι: Τοποθετήστε κλαδιά κατά μήκος της τραπεζαρίας (ως runner) μαζί με κεριά για ζεστή ατμόσφαιρα. Στην είσοδο: Ένα στεφάνι από ίλεξ στην πόρτα καλωσορίζει τους καλεσμένους με τον πιο λαμπερό τρόπο. Στο τζάκι: Στολίστε το πάνω μέρος του τζακιού συνδυάζοντάς το με πράσινα κλαδιά έλατου. Δημιουργικοί συνδυασμοί· Με φωτάκια: Τυλίξτε μικρά, θερμά λαμπάκια LED (fairy lights) γύρω από τα κλαδιά· Με μέταλλα: Ταιριάζει απόλυτα με χρυσά, μπρούτζινα ή ασημένια στοιχεία (π.χ. κηροπήγια ή βάζα). Με λευκά λουλούδια: Η αντίθεση του κόκκινου καρπού με λευκά τριαντάφυλλα ή αμαρυλλίδες προσφέρει κλασική κομψότητα. Θέλετε να μάθετε πώς να διατηρήσετε τα φρέσκα κλαδιά ίλεξ στο βάζο για περισσότερο καιρό ή χρειάζεστε συμβουλές φροντίδας για να το μεγαλώσετε σε γλάστρα στο μπαλκόνι σας; Χρήσιμα tips για τη φροντίδα του· Διάρκεια: Οι καρποί του ίλεξ αντέχουν για πολλές εβδομάδες, ακόμα και χωρίς νερό. Ασφάλεια: Κρατήστε το μακριά από μικρά παιδιά και κατοικίδια, καθώς οι καρποί του είναι τοξικοί αν καταποθούν. Ίλεξ ή “Ου”: Κόκκινοι καρποί σε πράσινο φόντο Τα Χριστούγεννα χρειάζονται “χρώμα” και μάλιστα ολοζώντανο. Μια κλασική, αλλά πάντα ελκυστική ιδέα είναι να χρησιμοποιήσετε τα γνωστά κλαδιά με τα αγκαθωτά γυαλιστερά φύλλα και τους κατακόκκινους καρπούς. Εναλλακτικά και ιδανικά, προτιμήστε να συντηρήσετε τον ίδιο τον θάμνο, που τα παράγει. Σε άνετες γλάστρες, τα φυτά του ίλεξ, του δημοφιλούς «ου», θα συντηρηθούν εύκολα και θα ενισχύσουν το πνεύμα των ημερών! Το ίλεξ (Ilex aquifolium της οικογένειας Aquifoliaceae) είναι γνωστό και ως ήμερο πουρνάρι ή αρκουδοπούρναρο ή ως “holly”, αντιπροσωπευτική ονομασία του γένους Ilex, που σημαίνει “πρίνος”. Ο αειθαλής θάμνος του, όταν αναπτύσσεται στο έδαφος, μετά από χρόνια, ξεπερνά τα 8 με 9 μέτρα σε ύψος, ενώ το πλάτος του αγγίζει τα 3 με 4 μέτρα. Θεωρείται σύμβολο καλής τύχης, της αειθαλoύς πτυχής ολόκληρης της ζωής, σημάδι της αιωνιότητας και ιερό δένδρο με υπερφυσικές δυνάμεις. Το “ου”, σύμφωνα με τη γαλλική του ονομασία (houx), «βασιλεύει» τα Χριστούγεννα, καθώς μία λαϊκή δοξασία λέει ότι φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού όπως βάδιζε στη γη Λεπτόσπερμο φυτό - Μανούκα θάμνος -Leptospermum scoparium 14,00 € / Τεμάχιο 006579-125 Καλλωπιστική ροδιά νάνα - Punica granatum nana 7,50 € / Τεμάχιο 006572-12 Μαργαρίτα Κίτρινη Ευρίοψις - Ευρύωψ - Euryops Pectinatus από 3,00 € / Τεμάχιο 006424-28 Μαγνόλια φυλλοβόλα άσπρη - Μανόλια - Magnolia Denudata Yulan 30,00 € / Τεμάχιο 006423-10 Μανόλια φυλλοβόλα κίτρινη - Μαγνόλια - Magnolia - ‘Elizabeth’- Yellow Bird 135,00 € / Τεμάχιο 006326-02 Λαβούρνο φυτό - Laburnum anagyroides - ύψος 0,5 m14,00 € / Τεμάχιο005660-10 Μαγνόλια φυλλοβόλα - Μανόλια - Μανώλια - Magnolia Soulangeana 18,00 € / Τεμάχιο 005658-046 Ντάτουρα φυτό - Datura arborea - άσπρο άνθος 20,00 € / Τεμάχιο 005655-30 Κράταιγος θάμνος - Crataegus monogyna - laevigata 20,00 € / kg 005654-33 Μαγνόλια Μπέτυ - Μανόλια κόκκινη - Magnolia Betty 30,00 € / Τεμάχιο 001420-104 Μυόπορο έρπον | MYOPORUM PARVIFOLIUM 5,00 € / Τεμάχιο 001419-21 Μυόπορο κοινό θάμνος - 2,5 ΛΙΤΡΑ - MYOPORUM INSULARE 3,50 € / Τεμάχιο 001298-017 Κρανιά δέντρο γλάστρα 10 lt - ύψ.1,70 m - κράνο 25,00 € / Τεμάχιο 001257-041 Χαρουπιά θάμνος σε σακούλα - CERATONIA SILIQUA 10,00 € / Τεμάχιο 001230-024 Αρώνια φυτό | ARONIA MELANOCARPA 10,00 € / Τεμάχιο 001185-02 Βεστρίτσια θάμνος ρόζ άνθος - βεστρίγκια 10,00 € / Τεμάχιο (https://dasarxeio.com/2019/12/16/74210/ ). Ξεκίνησε ο χριστουγεννιάτικος «ανεφοδιασμός» της αγοράς με έλατα Σχεδόν το 70% της διακίνησης δέντρων στη χώρα μας προέρχεται από την ορεινή κοινότητα των 1.100 κατοίκων του Ταξιάρχη Χαλκιδικής, όπου πάνω από το 95% δραστηριοποιείται στην καλλιέργεια του έλατου, ως συμπληρωματικό εισόδημα. Ξεκίνησε από την Πέμπτη 29 Νοεμβρίου, η διακίνηση και η διάθεση των φυσικών ελάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για τις ανάγκες της χριστουγεννιάτικης αγοράς. Όπως αναφέρουν στο ρεπορτάζ τους οι Αφροδίτη Χρυσοχόου και Γιώργος Ρούστας στο ypaithros.gr, και φέτος οι παραγωγοί υπολογίζουν να διαθέσουν περίπου 20.000-22.000 δέντρα, που είναι η ίδια εικόνα με τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, το ακριβές νούμερο θα γίνει γνωστό μετά από 15-20 ημέρες, αναλόγως της αγοραστικής κίνησης. Οι τιμές τα τελευταία χρόνια παραμένουν σταθερές, αφού σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Ελάτου Ταξιάρχη, Γιάννη Ξάκη, και το έλατο έπεσε «θύμα» της οικονομικής κρίσης. «Βλέπουμε ότι ο κόσμος είναι σφιγμένος οικονομικά για αυτό και προσπαθούμε οι τιμές να είναι χαμηλές και για όλα τα βαλάντια. Έχουμε μικρά, αλλά και μεγάλα δέντρα». Έτσι, οι τιμές φέτος κυμαίνονται από 25 έως 100 ευρώ, ενώ στην Αθήνα είναι σχετικά υψηλότερες, καθώς τα έξοδα για τη μεταφορά των δέντρων, όπως και οι μισθώσεις των υπαίθριων χώρων διάθεσης, ανεβάζουν το κόστος. Η ελατοκαλλιέργεια έχει σημαντικό όφελος για την τοπική οικονομία, καθώς η κοινότητα του Ταξιάρχη επιβιώνει οικονομικά εδώ και δεκαετίες από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Τα τελευταία χρόνια, όπως αναφέρει ο κ. Ξάκης, η καλλιέργεια του έλατου στον Ταξιάρχη έχει ενταθεί. «Ενώ ο κόσμος της περιοχής είχε αδρανήσει στο θέμα της καλλιέργειας των φυσικών δέντρων, τα τελευταία δύο χρόνια βλέπουμε ότι ασχολούνται εντατικά σε ό,τι αφορά τη σπορά τους». Ο κ. Ξάκης διευκρινίζει, επίσης, ότι όλα τα δέντρα που κόβονται για την περίοδο των εορτών και πηγαίνουν προς την αγορά είναι από ιδιόκτητα κτήματα και πως δεν κόβεται ούτε ένα κλαδί από το δημόσιο δάσος. «Όλα είναι καταγεγραμμένα, καθώς έχουν ενταχθεί στο κτηματολόγιο από το 1979 και ό,τι νέο σπέρνεται είναι σε ιδιοκτησίες», τονίζει. Σε ό,τι αφορά τη διάθεση των φυσικών ελάτων και σε άλλες χώρες πλην της Ελλάδας, ο κ. Ξάκης σημειώνει ότι κάποιες μικρές ποσότητες φεύγουν προς την Κύπρο, όπως και φέτος, αλλά ευελπιστούν ότι τα επόμενα χρόνια θα μπορέσουν να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί και δυναμικοί στο θέμα των εξαγωγών. Λάρισα Την ίδια ώρα, στη Θεσσαλία, και δη στον Νομό Λάρισας, μειωμένο είναι το ενδιαφέρον των ιδιωτών, αλλά και των δασικών συνεταιρισμών για την κοπή ελάτων και των γκι («αρκουδοπούρναρο» κατά την ελληνική ονομασία ή όπως το ονομάζει ο λαός μας «το αγκάθι του Χριστού»), ενόψει των Χριστουγέννων. Σύμφωνα με στοιχεία του δασαρχείου του Νομού Λάρισας, για τις δασικές περιοχές ευθύνης του «μέχρι στιγμής έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον για τρεις ιδιωτικές φυτείες στην περιοχή της Καλλιπεύκης (για τα έλατα) και κανένα ενδιαφέρον για τα γκι (που βρίσκονται στην περιοχή Ροδιάς Τυρνάβου). Να σημειωθεί ότι το γκι είναι ένα προϊόν που ο Νομός Λάρισας έχει σε αφθονία, σε περιοχές με υψόμετρο τουλάχιστον 500 μέτρων και ιδιαίτερα αυτή την εποχή συναντάται στην καλύτερή του μορφή. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και στο Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτή την περίοδο ακόμα περισσότερο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του, για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων. Στην αγορά διατίθενται και εντυπωσιακές πανασέ ποικιλίες, όπως η συγκεκριμένη με κρεμ απόχρωση στην περιφέρεια των φύλλων. Σε κάποιο φυτώριο μπορείτε να ανακαλύψτε το φυτό, που η παρουσία του και το όνομά του θυμίζουν πάντα αυτό το χαρούμενο διάστημα. Η γιορτινή ατμόσφαιρα και το γυαλιστερό φύλλωμα με τους χρωματιστούς καρπούς ταιριάζουν απόλυτα. Και τις άλλες εποχές όμως, που η βεράντα και ο κήπος έχουν ανάγκη από ένα αειθαλές είδος, το ίλεξ θα στολίζει πάντα τον χώρο του και θα συντηρείται χωρίς πρόβλημα με λίγες φροντίδες. Στη βεράντα και το σπίτι Σε μεγάλες γλάστρες, το ύψος του ίλεξ, συνήθως φθάνει μέχρι 0.80-1 μ. και επιτρέπει την τοποθέτησή του σε εσωτερικούς χώρους. Αυτό καλύτερα όμως, να γίνεται μόνο για το διάστημα των γιορτών και μάλιστα σε δροσερές και με μέτρια φωτεινότητα θέσεις, αερίζοντας συχνά το δωμάτιό του. Τις άλλες εποχές, είναι ανάγκη να μεταφέρετε το δοχείο του σε εξωτερικές γωνιές -στο μπαλκόνι ή την αυλή- που θα βρίσκονται σε φωτεινά, ημισκιερά ή ακόμα και σε σκιερά μέρη. Τώρα στις γιορτές, αν δεν έχετε ένα κατάλληλο δωμάτιο στο σπίτι για το ίλεξ, αφιερώστε του μια θέση στο μπαλκόνι και αφήστε το να συμμετάσχει στο σκηνικό πίσω από τις τραβηγμένες κουρτίνες. Έτσι, θα είναι και η τέλεια συντροφιά για έναν καφέ, ένα όμορφο πρωινό με καλό καιρό, αλλά και ένας μικρός πρωταγωνιστής που θα καμαρώνει στο χώρο του. Θυμηθείτε: Την άνοιξη, για να μεταφυτέψετε το ίλεξ σε μεγαλύτερη γλάστρα, χρησιμοποιήστε ένα πλούσιο βιολογικό φυτόχωμα μαζί με καστανόχωμα ή έστω ένα έτοιμο σταγγερό μείγμα για φυτά εξωτερικού χώρου, καλύτερα για φυτά με όξινο εδαφικό περιβάλλον, δηλαδή όπως αυτό που θέλουν είναι η γαρδένια και η καμέλια. Όταν το ίλεξ συντηρείται σε ήδη μεγάλο δοχείο και δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιείται μεταφύτευση εύκολα, θυμηθείτε κάθε χρόνο άνοιξη ή φθινόπωρο, να ανανεώνετε μέρος του επιφανειακού χώματος ή κατά καιρούς, να συμπληρώνετε λίγο φρέσκο χώμα ή ακόμα καλύτερα λίγο κομπόστ. Το ίλεξ όταν μεγαλώσει, συντηρήστε το έξω, στον κήπο, πάντα μακριά από περάσματα και χαρείτε το, ειδικά στο χιονισμένο τοπίο. Στον κήπο Σε φωτεινές και ημισκιερές θέσεις στο έδαφος, το “ου” μεγαλώνει περισσότερο, αρκεί να υπάρχει πλούσιο αφράτο χώμα και να γίνεται καλή αποστράγγιση. Αν πρόκειται να το φυτέψετε σε κήπο -άνοιξη ή φθινόπωρο- κάντε το προσεχτικά, κρατώντας ακέραιη τη μπάλα χώματος με τις ρίζες, σε άνοιγμα όπου θα έχετε ήδη προσθέσει αρκετό φρέσκο χώμα, παρόμοιο με αυτό που προτείνεται για τη γλάστρα. Περιποίηση Όταν το “ου” ζει σε δοχείο, θέλει τακτικά μικρές ποσότητες νερού. Στον κήπο, στην αρχή, έχει ανάγκη από συχνό πότισμα. Όταν εγκληματεί και αναπτυχθεί αρκετά, μπορείτε να το ποτίζετε μάλλον αραιά. Μέσα στο σπίτι, μην ξεχνάτε να το δροσίζετε, όχι να το καταβρέχετε, ψεκάζοντας κάπου-κάπου τα φύλλα του. Σε νεαρή ηλικία χρειάζεται Απρίλιο και Σεπτέμβριο ένα καλό οργανικό λίπασμα. Το κλάδεμα δεν είναι απαραίτητο, αρκεί την άνοιξη όταν πέσουν οι καρποί, να αφαιρείτε τα παλιά και ξερά κλαδιά και ο θάμνος να αφήνεται να αποκτά όμορφο ελεύθερο σχήμα, που μοιάζει σχεδόν πυραμιδοειδές. Η «Ε» βρέθηκε στην Καρυά Ολύμπου κατά τη συλλογή του Του Κώστα Τσόλα | www.eleftheria.gr Χριστούγεννα – Πρωτοχρονιά, μέρες γιορτής χαράς και αισιοδοξίας. Μέρες αγάπης μεταξύ των ανθρώπων, αλλά και μια περίοδος όπου όλα πρέπει να είναι φωτεινά και όμορφα. Παρά την οικονομική κρίση ήδη ο στολισμός πλατειών και δρόμων έχει δώσει μια άλλη όμορφη ατμόσφαιρα. Κάθε σπίτι πολυέξοδα ή πιο οικονομικά στολίζει το χριστουγεννιάτικο δέντρο δίνοντας χαρά, κυρίως στα παιδιά. Τα Χριστούγεννα, πέρα από το παραδοσιακό καραβάκι και στον τόπο μας έχουν πλέον συνδυαστεί με το έλατο, τα πολύχρονα λαμπιόνια και το γκι δηλαδή το αρκουδοπούρναρο ή αλλιώς λιόπρινο. Πρόκειται για αειθαλείς θάμνους και μικρά δέντρα με πράσινα, συνήθως αγκαθωτά φύλλα. Την άνοιξη έχουν μικρά λευκά άνθη, ενώ το φθινόπωρο και τον χειμώνα έχουν κυρίως κόκκινους, πορτοκαλί και κίτρινους διακοσμητικούς καρπούς που χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Είναι ένα φυτό το οποίο ευδοκιμεί σε πολλά βουνά της χώρας και στολίζει το χριστουγεννιάτικο τοπίο. Στην περιοχή μας δάση από γκι υπάρχουν στον Κάτω και τον κυρίως Όλυμπο σε δασικές περιοχές, καθώς επίσης και στο Πήλιο σε ορεινές ιδιόκτητες περιοχές όπου ουσιαστικά καλλιεργείται. Ξεκίνησε από την Πέμπτη 29 Νοεμβρίου, η διακίνηση και η διάθεση των φυσικών ελάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για τις ανάγκες της χριστουγεννιάτικης αγοράς. Σχεδόν το 70% της διακίνησης δέντρων στη χώρα μας προέρχεται από την ορεινή κοινότητα των 1.100 κατοίκων του Ταξιάρχη Χαλκιδικής, όπου πάνω από το 95% δραστηριοποιείται στην καλλιέργεια του έλατου, ως συμπληρωματικό εισόδημα. Όπως αναφέρουν στο ρεπορτάζ τους οι Αφροδίτη Χρυσοχόου και Γιώργος Ρούστας στο ypaithros.gr, και φέτος οι παραγωγοί υπολογίζουν να διαθέσουν περίπου 20.000-22.000 δέντρα, που είναι η ίδια εικόνα με τα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο, το ακριβές νούμερο θα γίνει γνωστό μετά από 15-20 ημέρες, αναλόγως της αγοραστικής κίνησης. Οι τιμές τα τελευταία χρόνια παραμένουν σταθερές, αφού σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παραγωγών Ελάτου Ταξιάρχη, Γιάννη Ξάκη, και το έλατο έπεσε «θύμα» της οικονομικής κρίσης. «Βλέπουμε ότι ο κόσμος είναι σφιγμένος οικονομικά για αυτό και προσπαθούμε οι τιμές να είναι χαμηλές και για όλα τα βαλάντια. Έχουμε μικρά, αλλά και μεγάλα δέντρα». Έτσι, οι τιμές φέτος κυμαίνονται από 25 έως 100 ευρώ, ενώ στην Αθήνα είναι σχετικά υψηλότερες, καθώς τα έξοδα για τη μεταφορά των δέντρων, όπως και οι μισθώσεις των υπαίθριων χώρων διάθεσης, ανεβάζουν το κόστος. Η ελατοκαλλιέργεια έχει σημαντικό όφελος για την τοπική οικονομία, καθώς η κοινότητα του Ταξιάρχη επιβιώνει οικονομικά εδώ και δεκαετίες από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Τα τελευταία χρόνια, όπως αναφέρει ο κ. Ξάκης, η καλλιέργεια του έλατου στον Ταξιάρχη έχει ενταθεί. «Ενώ ο κόσμος της περιοχής είχε αδρανήσει στο θέμα της καλλιέργειας των φυσικών δέντρων, τα τελευταία δύο χρόνια βλέπουμε ότι ασχολούνται εντατικά σε ό,τι αφορά τη σπορά τους». Ο κ. Ξάκης διευκρινίζει, επίσης, ότι όλα τα δέντρα που κόβονται για την περίοδο των εορτών και πηγαίνουν προς την αγορά είναι από ιδιόκτητα κτήματα και πως δεν κόβεται ούτε ένα κλαδί από το δημόσιο δάσος. «Όλα είναι καταγεγραμμένα, καθώς έχουν ενταχθεί στο κτηματολόγιο από το 1979 και ό,τι νέο σπέρνεται είναι σε ιδιοκτησίες», τονίζει. Σε ό,τι αφορά τη διάθεση των φυσικών ελάτων και σε άλλες χώρες πλην της Ελλάδας, ο κ. Ξάκης σημειώνει ότι κάποιες μικρές ποσότητες φεύγουν προς την Κύπρο, όπως και φέτος, αλλά ευελπιστούν ότι τα επόμενα χρόνια θα μπορέσουν να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί και δυναμικοί στο θέμα των εξαγωγών. Λάρισα Την ίδια ώρα, στη Θεσσαλία, και δη στον Νομό Λάρισας, μειωμένο είναι το ενδιαφέρον των ιδιωτών, αλλά και των δασικών συνεταιρισμών για την κοπή ελάτων και των γκι («αρκουδοπούρναρο» κατά την ελληνική ονομασία ή όπως το ονομάζει ο λαός μας «το αγκάθι του Χριστού»), ενόψει των Χριστουγέννων. Σύμφωνα με στοιχεία του δασαρχείου του Νομού Λάρισας, για τις δασικές περιοχές ευθύνης του «μέχρι στιγμής έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον για τρεις ιδιωτικές φυτείες στην περιοχή της Καλλιπεύκης (για τα έλατα) και κανένα ενδιαφέρον για τα γκι (που βρίσκονται στην περιοχή Ροδιάς Τυρνάβου).Να σημειωθεί ότι το γκι είναι ένα προϊόν που ο Νομός Λάρισας έχει σε αφθονία, σε περιοχές με υψόμετρο τουλάχιστον 500 μέτρων και ιδιαίτερα αυτή την εποχή συναντάται στην καλύτερή του μορφή. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και στο Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτή την περίοδο ακόμα περισσότερο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του, για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων. Η συλλογή γίνεται ελεγχόμενα από δασικούς συνεταιρισμούς και διατίθεται στην αγορά και μετά από σχετική άδεια του Δασαρχείου. Ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Σκαμνιάς Ολύμπου κ. Κώστας Μωραΐτης μας γύρισε χρόνια πίσω στις δεκαετίες 1980-90 όταν και ο ίδιος ως μέλος του Δασικού Συνεταιρισμού Σκαμνιάς εργαζόταν στη συλλογή του αρκουδοπούρναρου στην περιοχή του Κάτω Ολύμπου στα όρια της τότε Κοινότητας και του Δήμου Αμπελώνα σε υψόμετρο περίπου 1.200 – 1.400 μέτρων από τη θάλασσα. Μιλώντας για εκείνα τα χρόνια ο κ. Μωραΐτης θυμάται ότι χάρη και στην οικονομική άνθηση η ζήτηση του γκι για τα Χριστούγεννα ήταν πάρα πολύ μεγάλη, ειδικά στην Αθήνα αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις. «Εκείνη την εποχή τα μέλη των συνεταιρισμών των χωριών ξεκινούσαν την ελεγχόμενη από το Δασαρχείο συλλογή από τον Νοέμβριο. Σήμερα τα πράγματα και λόγω της οικονομικής κρίσης άλλαξαν πολύ. Ο συνεταιρισμός Σκαμνιάς δεν έκοψε φέτος γιατί δεν υπάρχει ούτε ζήτηση ούτε κέρδος». Ωστόσο παρά την αρνητική οικονομική συγκυρία ο αντίστοιχος συνεταιρισμός της Καρυάς Ολύμπου συνεχίζει και φέτος τη συλλογή του αρκουδοπούρναρου. Ο κ. Μωραΐτης μας περίμενε στον δρόμο Καρυάς – Λεπτοκαρυάς στο ύψος της μονής Κανάλων με θέα τη Λεπτοκαρυά και τον Θερμαϊκό κόλπο. Εκεί μέσα στο δάσος σε μια «πατλιά» από αγριογούρουνα συναντήσαμε τα μέλη του Δασικού Συνεταιρισμού Καρυάς να συλλέγουν κυριολεκτικά με ακροβατικές κινήσεις τα κλαδιά του όμορφου αυτού φυτού με τα αγκαθωτά φύλλα και τους κόκκινους καρπούς ( τα γνωστά «μπορμπότσιαλα). Εκεί συναντήσαμε τον πρόεδρο του συνεταιρισμού κ. Νίκο Αξούγκα, τον αντιπρόεδρο κ. Λευτέρη Δάσσιο και τα μέλη Διονύση Λιόβα, Νίκο Ψευδοοικονόμου και Κώστα Χατζή. Είναι βέβαιο ότι πολλοί αναγνώστες, ενδεχομένως, να θεωρούν το χριστουγεννιάτικο ματσάκι του γκι με ένα κομμάτι κλαδιού ελάτου στο ανθοπωλείο ότι είναι ακριβό, ωστόσο όταν κάποιος δει πάνω στο βουνό πώς συλλέγονται αυτά τα κλαδιά θα εντυπωσιαστεί, αφού σε υψόμετρο πάνω από 1.000 μέτρα από τη θάλασσα και αναρριχόμενοι στον τεράστιο αυτό θάμνο – δέντρο που φτάνει και τα πέντε μέτρα ύψος ο άνθρωπος αιωρείται κυριολεκτικά.(gr.dreamstime.com) Επιμέλεια: Σόφη Παυλάκη, Δικηγόρος, M.Sc. Με γκι και ου στολίζουμε αυτές τις εορταστικές ημέρες τα σπίτια μας, έθιμο που μεταφέρθηκε στην πατρίδα μας από τη Δύση. Ποια όμως είναι αυτά τα δύο φυτά που τα γνωρίζουμε από την ξενική, γαλλική ονομασία τους, gui και houx; Και πρώτα, το Γκι (ή και γκυ), στα ελληνικά: ιξός. Ο ἰξὸς είναι ημιπαρασιτικό επίφυτο ξυλώδες φυτό, που φύεται επάνω σε άλλα δέντρα, κυρίως στα έλατα, αλλά και στις δρύες, στις καστανιές, στις μηλιές κ.ά. Είναι ενδημικό φυτό της Ευρώπης και κάποιων περιοχών της Ασίας και ανήκει στην οικογένεια των Λωρανθίδων (Loranthaceae) (γένος: Viscum) (είδος: Viscum album ή Βίσκον το λευκόν ή μελάς ή ιξός ή γκι ή Mistletoe). (laspistasteria.wordpress.com) Τα κλαδιά του ιξού είναι πράσινα και φτάνουν περίπου μέχρι 60 εκ. Είναι αειθαλές φυτό με επιμήκη δερματώδη φύλλα, χρώματος πράσινου ή ελαφρά κιτρινωπού. Τα άνθη του βγαίνουν την άνοιξη και είναι μικρά και πράσινα. Οι καρποί του ιξού είναι μονόσπερμοι, στρογγυλοί, σχεδόν διάφανοι, γεμάτοι με μια κολλώδη ουσία. Εμφανίζονται με κιτρινωπή απόχρωση στα πλατύφυλλα δέντρα και με λευκή απόχρωση στα κωνοφόρα. Είναι αγαπημένη τροφή των ζώων το χειμώνα και το τιμούν, όταν καταφέρνουν να το βρουν ή να το φτάσουν. Στους αρχαίους και παλαιότερους χρόνους, με την κολλώδη ουσία του καρπού του, την οποία ανακάτευαν με μέλι ή λάδι, παρασκεύαζαν μία ουσία την οποία άλειφαν στα κλαδιά των δέντρων και κατασκεύαζαν έτσι τις λεγόμενες «ξόβεργες» [(ι)ξόβεργες (ιξός + βέργα)], με τις οποίες θήρευαν τα πουλιά. Σε μία από τις αγροτικές επιστολές του αρχαίου Έλληνα επιστολογράφου Αλκίφρονα, ο αποστολέας Αμπελίων γράφει στον Εύεργο: «Έπεσε βαρύς χειμώνας και τα πάντα σκεπάστηκαν από χιόνι∙ καθόμαστε γιατί δεν έχουμε δουλειά∙ άνοιξα την πορτούλα της καλύβας και βλέπω μαζί με το χιόνι που έπεφτε, ολόκληρο πλήθος από όρνια να πετάνε και κοτσύφια και τσίχλες και.. εὐθέως οὖν ἀπὸ τῆς λεκάνης ἀνασπάσας ἰξὸν ἐπαλείφω τῶν ἀχράδων τοὺς κλάδους …» (μετάφραση: «αμέσως βγάζω ιξό από τη λεκάνη, αλείφω τα κλαδιά απ’ τις αγριαπιδιές ..»). Και συνεχίζει: «Και σε λίγο ήρθαν και στάθηκαν πάνω τους σύννεφο τα σπουργιτάκια και κρέμονταν απ’ τα κλαριά …». Και ένας μύθος του Αισώπου λέει πως η σοφή κουκουβάγια, όταν πρωτοφύτρωσε η βελανιδιά, συμβούλευε τα πουλιά να μην την αφήσουν ν’ αναπτυχθεί, αλλά να την καταστρέψουν με κάθε τρόπο· γιατί απ’ αυτήν θα βγει ένα ακατανίκητο βοτάνι, ο ιξός, που μ’ αυτό θα πιάνονται. (laspistasteria.wordpress.com) Ο ιξός ονομάζεται «ημιπαράσιτο», επειδή ναι μεν φυτρώνει πάνω σε άλλα δέντρα, αλλά το κάνει μόνο και μόνο για ν’ απορροφά από τον ξενιστή τους χυμούς του και τα θρεπτικά συστατικά του. Τη λειτουργία του και την ανάπτυξή του τη ρυθμίζει μόνο του, δηλ. φωτοσυνθέτει κανονικά. Ο τρόπος που φυτρώνει ο ιξός είναι μια ακόμη παραξενιά του.. Τα πουλιά τρώνε τον καρπό του και τον σπόρο τον αφήνουν να φύγει με τις κουτσουλιές τους. Και επειδή συνήθως τα πουλιά κουτσουλάνε όταν κάθονται πάνω στα κλαδιά των δέντρων, παρατηρούμε συχνά ο ιξός να φυτρώνει σε κλαδιά που βρίσκονται ακόμη και προς την κορυφή των δέντρων. Ενώ συνήθως οι σπόροι των φυτών θέλουν σκοτάδι για να βλαστήσουν, ο σπόρος του ιξού φυτρώνει με το φως της ημέρας και μόλις φυτρώσει θα δώσει ένα βλαστίδιο που δεν θ’ αναπτυχθεί προς τα πάνω και προς την πλευρά του ήλιου, αλλά θ’ αναπτύξει τη βάση του για να προσκολληθεί στο κλαδί του δέντρου και αμέσως θ’ αρχίσει να δημιουργεί μυζητήρες που θα τρυπήσουν την φλούδα του κλαδιού και θα εισχωρήσουν στο εσωτερικό του, ώστε να ξεκινήσει να τρέφεται και σιγά – σιγά με τη φωτοσύνθεση να δημιουργήσει τα πρώτα του φύλλα. Βλέποντας τον ιξό πάνω στο δέντρο, μοιάζει σαν να έχει φυτρώσει από το δέντρο ξενιστή. Ο ιξός μπορεί να καταστρέψει ένα δέντρο που θα προσβάλλει. Πέρα από τη ζημία που προκαλεί με την κλοπή των χυμών και των θρεπτικών στοιχείων των δέντρων, επί των οποίων παρασιτεί, τα προσβεβλημένα από αυτόν δέντρα καθίστανται περισσότερο ευάλωτα σε άλλους εχθρούς, όπως φλοιοφάγα έντομα, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται συντριπτικά περισσότερες νεκρώσεις δέντρων με έντονη προσβολή από ιξό σε σχέση με τα υγιή δέντρα. Ο ιξός είναι γνωστός από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Σε ορισμένα μέρη χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα κατά της αρτηριακής υπέρτασης ή ως κατάπλασμα για τους αρθριτικούς πόνους. Θεωρείται επίσης διουρητικό, καρδιοτονωτικό και περιφερειακά αγγειοδιασταλτικό. Έχει παρατηρηθεί ότι εξωτερικά μπορεί να καταστρέψει ορισμένους όγκους. Το αναφέρουν οι Ιπποκράτης, Διοσκουρίδης, ο Πλίνιος, ο Θεόφραστος ο Παράκελσος και άλλοι. Θεωρείται ακόμα ως ιερό φυτό στην ιστορία πολλών ευρωπαϊκών λαών. Το εκχύλισμα του ιξού θεωρείται επίσης ότι έχει ευεργετικές επιδράσεις ως συμπληρωματική θεραπεία κυρίως για τους γυναικολογικούς καρκίνους. Ο ιξός είναι ισχυρά δηλητηριώδες φυτό και κυρίως είναι τοξικός για την καρδιά. Αρκεί η κατανάλωση λίγων καρπών ή φύλλων για να προκαλέσουν τοξικά συμπτώματα, ακόμη και θάνατο. Μεταξύ άλλων ο καρπός του περιέχει ουσίες, όπως βισκόλες, βισκοτοξίνη, ένα γλυκοσίδιο της σαπωνίνης, λεκτίνες κ.ά. Το ου (Ilex aquifolium, ίλεξ ο οξύφυλλος) είναι το γνωστό αρκουδοπούρναρο ή λιόπρινο ή λιόπουρνο της κοινής ελληνικής. Έχει φύλλα καταπράσινα, δερματώδη, λαμπερά και αγκαθωτά στην περίμετρό τους, οι δε καρποί του είναι σφαιρικοί με το χαρακτηριστικό ζωηρό κόκκινο χρώμα που το κάνει ιδιαίτερα δημοφιλές τις ημέρες των Χριστουγέννων για την γιορτινή διακόσμηση. Ο στολισμός της εισόδου και των χώρων των σπιτιών αλλά και των ναών με ου ανατρέχει στα ρωμαϊκά Saturnalia, εορτή αφιερωμένη στον Κρόνο που διαρκούσε από τις 17 έως και τις 23 Δεκεμβρίου. Σε παλαιά εκκλησιαστικά ημερολόγια αναφέρεται η παραμονή των Χριστουγέννων ως η ημέρα, κατά την οποία οι εκκλησίες ήταν στολισμένες με τα κλαδιά της δάφνης και του ου και το έθιμο είναι ριζωμένο το ίδιο βαθιά στη σύγχρονη εποχή, όπως και στους ειδωλολάτρες αλλά και τους πρώτους Χριστιανούς. (helppost.gr) Ένας παλιός μύθος λέει ότι το ου φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού, όταν αυτός βάδιζε στη γη και τα αγκαθωτά φύλλα του, αλλά και οι κόκκινοι καρποί του, συμβολίζουν τα μαρτύρια του Σωτήρα, λόγος για τον οποίο το ου λέγεται και το «αγκάθι του Χριστού» σε πολλές γλώσσες της Βόρειας Ευρώπης. Πιθανότητα η σχέση με αυτούς τους μύθους ήταν και ο λόγος που το ου ονομάστηκε και «Άγιο Δέντρο», όπως αναφέρεται γενικότερα από τους παλαιότερους συγγραφείς. Ο Πλίνιος το περιγράφει με το όνομα Ακουϊφόλιους Aquifolius (λατινική ονομασία) και πρόκειται για το ίδιο δέντρο που ο Θεόφραστος αποκαλούσε Κράταιγο, Crataegus (λατινική ονομασία), αλλά οι μεταγενέστεροι σχολιαστές διαφωνούν. Ο Πλίνιος αναφέρει ότι αν το ου φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το δηλητήριο, το προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει και το ξύλο του (ο κορμός του), αν το πετάξεις σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα του. (mistikakipou.gr) Στο σημείο αυτό, η αναφορά μας στην δρυ (βελανιδιά) και στο κόκκινο χρώμα μας δίνει την ευκαιρία να μιλήσουμε για τη λέξη «κόκκινος» και την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ετυμολογική της σχέση με ένα άλλο είδος δρυός, την Δρυν την κοκκοφόρο (Quercus coccifera), την πρῖνον της αρχαίας ελληνικής, κοινώς πουρνάρι. Το κόκκινο, ένα από τα πιο περιζήτητα χρώματα, οι αρχαίοι το έβγαζαν από τις ρίζες διαφόρων φυτών και από το μαλάκιο, την πορφύρα, από τη βαθυκόκκινη ουσία του, που έδινε το πορφυρό χρώμα. Το έπαιρναν όμως και από το θηλυκό ενός ημίπτερου εντόμου, που σχηματίζει κόκκινα εξογκώματα (κηκίδια) επάνω σε φύλλα πουρναριού. Το έντομο αυτό λέγεται «Κόκκος ο βαφικός» και από αυτόν προέρχεται η λέξη «κόκκινος» (κόκκος = ο ελάχιστου μεγέθους καρπός, όπως του ροδιού, του πεύκου κ.λπ., το σπυρί, το κουκούτσι). Συγκεκριμένα, το έντομο προσβάλλει τα φύλλα της βελανιδιάς, πάνω στα οποία κάνει ένα μικρό εξοίδημα σαν κόκκινη φούσκα, μέσα στο οποίο εναποθέτει περίπου 2.000 αυγά και μια χρωστική ουσία. Από την αρχαιότητα συγκέντρωναν τους κόκκους, πριν εκκολαφθούν τα αυγά, τους ξέραιναν και οι κόκκοι αποκτούσαν ένα κόκκινο βαθύ χρωματισμό, προς το πορφυρό που χρησιμοποιούσαν ευρύτατα ως βαφή. Όπως γράφει ο Θεόφραστος: «ἡ πρῖνος τὸν φοινικοῦν κόκκον …», δηλ. «το πουρνάρι παράγει τον κόκκινο κόκκο». Στον Θησέα του Πλουτάρχου συναντούμε τη μαρτυρία του Σιμωνίδη του Κείου ότι το πανί του πλοίου που έδωσε στον Θησέα ο πατέρας του, ο Αιγέας, πριν ξεκινήσει το ταξίδι του για την Κρήτη, και με το οποίο θα ανήγγελλε επιστρέφοντας τη σωτηρία του, δεν ήταν λευκό, αλλά «βαθυκόκκινο, βαμμένο στον υγρό ανθό του ἐριθαλοῦς πρίνου», του φουντωμένου πουρναριού. Αργότερα, στους μεσαιωνικούς χρόνους, με αυτό το χρώμα που ήταν γνωστό ως «κρεμέζι» (από την αραβική ονομασία του εντόμου κιρμίζ ή κερμέζ∙ άλλως πρινοκόκκιον, πρινοκούκκι) έβαφαν εκτός από μαλλί και δέρματα και τα υφάσματα από μετάξι. Μάλιστα, στην ευρύτερη περιοχή του Μυστρά διετίθετο ακατέργαστο μετάξι και η εν λόγω χρωστική ουσία, που ήταν από τις καλύτερες και ακριβότερες. Συνεπώς, το φυτό των Χριστουγέννων με τους λευκούς καρπούς είναι το γκι και με τους κόκκινους το ου. Η παράδοση του φιλιού κάτω από το γκι Οι βόρειοι λαοί, και κυρίως οι Άγγλοι, πιστεύουν ότι το γκι είναι το σύμβολο της αγάπης, της ειρήνης και της ευημερίας, γι’ αυτό άλλωστε και το επιλέγουν για να στολίσουν με αυτό τα σπίτια τους τα Χριστούγεννα και το νέο έτος. Σε ό,τι αφορά στις παραδόσεις που σχετίζονται με το φιλί κάτω από τον ιξό, αυτές προέρχονται από τον ρωμαϊκό εορτασμό των Saturnalia, οπότε και οι άνθρωποι πίστευαν ότι το φιλί κάτω από το γκι προήγε τη γονιμότητα. Σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, όπως οι Κέλτες, αναφέρεται ότι ο ιξός είχε μαγικές ιδιότητες και εχρησιμοποιείτο ως αντίδοτο του δηλητηρίου, ενώ εθεωρείτο ιερό φυτό και στις τελετές των Δρυίδων. Αυτό που πιθανότατα προσέθετε στη γοητεία και το μυστήριο του φυτού είναι ο τρόπος πολλαπλασιασμού του. Οι καρποί του, που μοιάζουν με κερασάκια, τρώγονται από τα πουλιά και οι σπόροι τους μπορούν να γονιμοποιηθούν, μόνο αφού περάσουν από το πεπτικό σύστημα των πουλιών. (periou.gr)Σύμφωνα ακόμα με την μυθολογία των Σκανδιναβών, ο γιος της θεάς της αγάπης, Frigga, ο Balder δεν μπορούσε να πληγωθεί από τίποτα πάνω ή κάτω από τη γη. Ένας εχθρός του όμως, ο Loki, ο θεός του κακού, ήξερε πως μόνο ένα φυτό δεν φυτρώνει ούτε πάνω ούτε κάτω από τη γη και αυτό ήταν το γκι, που φυτρώνει μόνο πάνω στον κορμό άλλων δέντρων. Έφτιαξε λοιπόν ένα βέλος από γκι και σκότωσε με αυτό τον Balder. Για τρεις ημέρες, όλα τα στοιχεία του σύμπαντος προσπαθούσαν να επαναφέρουν τον Balder στη ζωή. Τελικά, η μητέρα του Frigga κατάφερε να τον επαναφέρει χάρη στα δάκρυά της, που μεταμορφώθηκαν σε καρπούς πάνω στο γκι και από τη χαρά της η Frigga φιλούσε όποιον περνούσε κάτω από το φυτό. Η ιστορία αυτή μπορεί να αποτέλεσε και την απαρχή του εθίμου να δίνονται τα φιλιά της αγάπης κάτω από το γκι, στην είσοδο του σπιτιού. Πηγές: periou.gr, laspistasteria.wordpress.com, helppost.gr Στο διάστημα της συγκομιδής των κλαδιών του γκι και σε μια ανάπαυλα όπου εκεί τη νύχτα θρονιάζουν τα αγριογούρουνα οι Καρυώτες πιάνουν δουλειά. Φέτος πιο εύκολα αφού τα χιόνια άργησαν να έρθουν. Ωστόσο υπήρξαν χρονιές που έκαναν συλλογή των κλαδιών του γκι μέσα σε μισό μέτρο χιόνι και ακόμα παραπάνω. Ο κ. Αξούγκας μιλώντας στην «Ε» σημείωσε ότι οι πολίτες που αγοράζουν δεμάτι με γκι πρέπει να προσέχουν αν σ΄ αυτό υπάρχει η μολύβδινη σφραγίδα του Δασαρχείου. Τότε μόνο είναι νόμιμο. Σε άλλη περίπτωση επιτήδειοι κλέβουν τα κλαδιά του γκι και τα πωλούν παράνομα. Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι οι δασικοί συνεταιρισμοί πληρώνουν με βάση τον τόνο μέσω Δασαρχείου, στο κράτος εκατοντάδες ευρώ και στη συνέχεια ανάλογα με τη ζήτηση και την προσφορά το γκι ή αλλιώς αρκουδοπούρναρο ή λιόπρινο φτάνει κοντά μας. Καλά Χριστούγεννα… ΤΑ «ΟΥ» ΚΑΙ ΤΑ «ΓΚΙ» Στη χώρα μας με την ονομασία γκι χαρακτηρίζουμε συνήθως όλα τα διακοσμητικά κλαδιά θάμνων και δέντρων που περιέχουν χρωματιστούς καρπούς και χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς θα πρέπει να διευκρινίσουμε τα εξής: Το διακοσμητικό φυτό “Ilex aquifolium” γνωστό και με τη ονομασία αρκουδοπούρναρο, με τους σφαιρικούς κόκκινους καρπούς, στην πραγματικότητα είναι το “ΟΥ” (houx). Το φυτό “Viscum album” ο γνωστός ιξός είναι το πραγματικό “ΓΚΙ” (gui). Τα κλαδιά αυτών των φυτών μαζί με κλαδιά κουμαριάς (Arbutus unedo) και ρούσκου (Ruscus aculeatus και Ruscus hypoglossum) συγκαταλέγονται στα λεγόμενα γκι διακοσμητικά κλαδιά. Για τους καρπούς Για να δημιουργηθούν και οι δικοί “σας” κόκκινοι καρποί, χρειάζεται να μάθετε ότι το “ου” διαθέτει αρσενικά και θηλυκά άνθη σε διαφορετικά φυτά. Αυτό σημαίνει ότι για να παράγει καρπούς εκείνο με τα θηλυκά άνθη, πρέπει κάπου κοντά να υπάρχει ένα ίλεξ με αρσενικά. Φροντίστε λοιπόν, να βρεθεί κοντά του ένα τέτοιο φυτό μέχρι τον Μάιο που ανθίζει. Προσοχή! Το ίλεξ, το εμβληματικό φυτό των Χριστουγέννων, στη Χώρα μας ζει ελεύθερο σε διάφορα μέρη, αλλά κυρίως στη βόρεια και στην κεντρική Ελλάδα. Μπορεί λοιπόν, να σταθείτε τυχεροί και να το συναντήστε ανάμεσα σε μεγάλα δέντρα, πάνω σε ψηλά βουνά, όπως είναι ο Όλυμπος και το Πήλιο Θέλετε να δώσετε λάμψη, ζωντάνια και γιορτινή ατμόσφαιρα σε έναν χώρο. Οι έντονοι κόκκινοι ή κίτρινοι καρποί του σε συνδυασμό με τα γυαλιστερά, καταπράσινα φύλλα του αντανακλούν το φως και μαγνητίζουν το βλέμμα. Τοποθετήστε ψηλά κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή λευκά κεραμικά βάζα. Δημιουργούν αμέσως ένα εντυπωσιακό κεντρικό κομμάτι (statement piece) στο σαλόνι ή στην είσοδο. Κρεμάστε ένα στεφάνι από ίλεξ στην εξώπορτα ή πάνω από το τζάκι για να καλωσορίσετε τους καλεσμένους με λάμψη. Στολισμός τραπεζιού (Table runner): Απλώστε κλαδιά ίλεξ κατά μήκος της τραπεζαρίας. Συνδυάστε τα με λευκά κεριά και μεταλλικά στοιχεία (χρυσά ή ασημένια) που θα αντανακλούν το φως στους γυαλιστερούς καρπούς του. Φωτεινές λεπτομέρειες: Πλέξτε μικρά κλαδιά ίλεξ μαζί με led λαμπάκια θερμού φωτός μέσα σε γυάλινες γυάλες. Μικρά μυστικά για τη φροντίδα του:· Ανθεκτικότητα: Τα κομμένα κλαδιά ίλεξ αντέχουν για πολλές εβδομάδες στο βάζο, αρκεί να αλλάζετε το νερό τακτικά.· Ασφάλεια: Να θυμάστε ότι οι καρποί του είναι τοξικοί για τα κατοικίδια, οπότε τοποθετήστε το σε ψηλά και ασφαλή σημεία. Οι κατακόκκινοι, γυαλιστεροί καρποί του δημιουργούν την τέλεια αντίθεση με τα σκούρα πράσινα, δερματώδη φύλλα του.· Φυσικό φως: Τα φύλλα του έχουν μια φυσική κηρώδη στρώση που αντανακλά το φως, κάνοντας το φυτό να φαίνεται μόνιμα λαμπερό.· Διάρκεια: Τα κομμένα κλαδιά του διατηρούνται φρέσκα για πολλές εβδομάδες σε βάζο με νερό, στολίζοντας το σπίτι σε όλη τη διάρκεια των γιορτών. Πώς να το χρησιμοποιήσετε για μέγιστη λάμψη· Σε ψηλά βάζα: Τοποθετήστε μερικά μεγάλα κλαδιά ίλεξ σε ένα διάφανο ή κεραμικό βάζο στην είσοδο του σπιτιού ή στο κέντρο του τραπεζιού.· Γιορτινά στεφάνια: Πλέξτε κλαδιά ίλεξ στην εξώπορτα για να καλωσορίσετε τους καλεσμένους σας με χρώμα.· Σύνθεση με κεριά: Συνδυάστε το με λευκά ή χρυσά κεριά. Η φλόγα των κεριών θα αντανακλάται πάνω στα γυαλιστερά φύλλα του, διπλασιάζοντας το φως στον χώρο. Αν θέλετε, μπορούμε να συζητήσουμε περισσότερες ιδέες για τη διακόσμηση του χώρου σας. Τοποθετήστε μεγάλα κλαδιά ίλεξ χωρίς νερό για μίνιμαλ αλλά εντυπωσιακό αποτέλεσμα.· Στο γιορτινό τραπέζι: Στρώστε κλαδιά κατά μήκος του τραπεζιού (runner) ανάμεσα σε κεριά.· Σε στεφάνια: Στολίστε την εξώπορτα ή τους τοίχους για ένα θερμό καλωσόρισμα.· Στη συσκευασία δώρων: Δέστε ένα μικρό κλαδάκι πάνω στο περιτύλιγμα για κομψή λεπτομέρεια. Συμβουλές Συντήρησης· Μακριά από ζέστη: Κρατήστε το μακριά από καλοριφέρ και τζάκια για να μην ξεραθούν οι καρποί.· Προσοχή στα κατοικίδια: Οι κόκκινοι καρποί του ίλεξ είναι τοξικοί για τους σκύλους και τις γάτες. Σε βάζα: Τοποθετήστε ψηλά κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή κρυστάλλινα βάζα. Το φως θα καθρεφτίζεται στα γυαλιστερά φύλλα του, φωτίζοντας αμέσως τις γωνίες του σαλονιού. Γιρλάντες &amp; Στεφάνια: Πλέξτε κλαδιά ίλεξ στην τραπεζαρία, το τζάκι ή την είσοδο του σπιτιού. Συνδυάστε τα με μικρά λαμπάκια (fairy lights) για ένα μαγικό, ζεστό αποτέλεσμα. Art de la Table: Χρησιμοποιήστε μικρά κλαδάκια με κόκκινους καρπούς πάνω στις πετσέτες των καλεσμένων ή ως κεντρική διακόσμηση (centerpiece) στο γιορτινό τραπέζι. Ζωντανό φυτό σε γλάστρα: Τοποθετήστε μια μικρή γλάστρα με ίλεξ κοντά σε ένα παράθυρο ή σε ένα δροσερό σημείο του σπιτιού κατά τη διάρκεια των γιορτών. Μικρά μυστικά φροντίδας: Αν επιλέξετε ζωντανό φυτό σε γλάστρα, θυμηθείτε να το κρατήσετε σε δροσερό μέρος μακριά από καλοριφέρ ή τζάκια. Μετά τις γιορτές, μεταφέρετέ το στο μπαλκόνι ή τον κήπο, καθώς λατρεύει το εξωτερικό περιβάλλον και είναι εξαιρετικά ανθεκτικό στο κρύο. Είναι το ιδανικό φυτό για να δώσει λάμψη, χρώμα και γιορτινή ατμόσφαιρα σε κάθε χώρο, χάρη στην αντίθεση των κατακόκκινων καρπών του με τα καταπράσινα, γυαλιστερά του φύλλα. Εντυπωσιακά βάζα: Τοποθετήστε ψηλά κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή χρυσά βάζα στο κέντρο της τραπεζαρίας. Τοποθετήστε ένα ίλεξ στην είσοδο του σπιτιού ή στο μπαλκόνι. Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό στην παγωνιά και θα διατηρήσει τη λάμψη του όλο τον χειμώνα. Στολίστε την εξώπορτα με ένα πλούσιο στεφάνι από ίλεξ για θερμό καλωσόρισμα.· Φωτεινές γιρλάντες: Πλέξτε κλαδιά στο τζάκι ή στη σκάλα μαζί με μικρά, θερμά λαμπάκια LED.· Art de la table: Χρησιμοποιήστε μικρά κλωνάρια με κόκκινους καρπούς για να διακοσμήσετε πάνω στις πετσέτες των καλεσμένων σας ή απλώστε τα κατά μήκος του τραπεζιού ως φυσικό runner.· Ζωντανή διακόσμηση: Τοποθετήστε μια γλάστρα με ίλεξ κοντά σε φωτεινό παράθυρο για φυσική ζωντάνια. Βασικά tips για τη φροντίδα του· Τοποθέτηση: Προτιμά φωτεινά ή ημισκιερά σημεία μακριά από καλοριφέρ.· Πότισμα: Θέλει δροσερό περιβάλλον και χώμα με καλή αποστράγγιση. Ασφάλεια: Κρατήστε το μακριά από κατοικίδια. Οι κόκκινοι καρποί του είναι τοξικοί. Οι λαμπεροί κόκκινοι καρποί ξεχωρίζουν πάνω στα καταπράσινα, γυαλιστερά φύλλα.· Μεγάλη διάρκεια: Αντέχει για εβδομάδες στο βάζο χωρίς να χάσει τη φρεσκάδα του. Γιορτινή ατμόσφαιρα: Είναι το απόλυτο σύμβολο των Χριστουγέννων και του χειμώνα. Τοποθετήστε μεγάλα κλαδιά ίλεξ σε διάφανα ή λευκά κεραμικά βάζα για μίνιμαλ αλλά εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Απλώστε κλαδιά κατά μήκος του τραπεζιού (σαν runner) ανάμεσα σε κεριά.· Στεφάνια καλωσορίσματος: Δημιουργήστε ένα πυκνό στεφάνι για την εξώπορτα ή πάνω από το τζάκι.· Σύνθεση με φωτάκια: Τυλίξτε διακριτικά led λαμπάκια θερμού φωτός γύρω από τα κλαδιά για να τονίσετε τη λάμψη των καρπών. Το διαφημιστικό σλόγκαν που αναφέρετε αφορά τα ξύλινα δάπεδα (παρκέ) ή τις επενδύσεις της εταιρείας Ίλεξ, η οποία υπόσχεται κορυφαία ανθεκτικότητα και μακροχρόνια αντοχή. Αντανάκλαση φωτός: Η φυσική, κηρώδης υφή των φύλλων του παγιδεύει και αντανακλά το φως του χώρου. Παραδοσιακή γοητεία: Φέρνει αμέσως τη ζεστασιά και τη μαγεία των γιορτών στο σπίτι. Οι κατακόκκινοι, λαμπεροί καρποί του σε συνδυασμό με τα βαθυπράσινα, αγκαθωτά φύλλα του δημιουργούν την απόλυτη χριστουγεννιάτικη αντίθεση. Το ίλεξ (Ilex), πέρα από την απαράμιλλη ομορφιά του, κουβαλάει πλούσιο συμβολισμό, καθώς θεωρείται παγκόσμιο σύμβολο καλοτυχίας, προστασίας και αισιοδοξίας για το νέο έτος. Λίγα κλαδιά σε ένα διάφανο ή λευκό κεραμικό βάζο κλέβουν τις εντυπώσεις. Ιδανικό για την υποδοχή της εξώπορτας ή πάνω από το τζάκι. Φανταστική προσθήκη για το κέντρο της τραπεζαρίας (runner) ή ως διακοσμητική λεπτομέρεια στις πετσέτες των καλεσμένων. Σημείωση: Αν έχετε κατοικίδια ή μικρά παιδιά, τοποθετήστε το σε ψηλό σημείο, καθώς οι ελκυστικοί καρποί του δεν πρέπει να καταναλωθούν. Αξίζει βέβαια να ξεκαθαρίσουμε μια μικρή αλλά συχνή βοτανική σύγχυση: αυτό που οι περισσότεροι ονομάζουμε «γκι» στη διακόσμηση (με τα αγκαθωτά πράσινα φύλλα και τους κατακόκκινους σφαιρικούς καρπούς) είναι στην πραγματικότητα το (Ilex aquifolium). Το αληθινό γκι (ιξός) είναι ένα τελείως διαφορετικό παρασιτικό φυτό με ανοιχτοπράσινα λεία φύλλα και λευκούς ή κιτρινωπούς διαφανείς καρπούς. Φυτά σε γλάστρα: Ένα ζωντανό ίλεξ σε γλάστρα μπορεί να κοσμήσει το μπαλκόνι ή την είσοδο του σπιτιού, προσφέροντας χρώμα καθ' όλη τη διάρκεια του χειμώνα. Βασική Φροντίδα &amp; Προσοχή Ανθεκτικότητα: Τα κομμένα κλαδιά ίλεξ διατηρούνται φρέσκα για μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα σε νερό, αρκεί να μην βρίσκονται κοντά σε πηγές θερμότητας (π.χ. καλοριφέρ, τζάκι). Τοποθέτηση: Αν επιλέξετε ζωντανό φυτό σε γλάστρα, προτιμήστε ημισκιερές ή σκιερές θέσεις, καθώς αγαπά τη δροσιά. Σημαντική σημείωση: Οι ελκυστικοί κόκκινοι καρποί του αρκουδοπούρναρου είναι τοξικοί για τον άνθρωπο και τα κατοικίδια (σκύλους/γάτες). Τοποθετήστε τις συνθέσεις σας σε σημεία που δεν φτάνουν τα παιδιά και τα ζωάκια σας. Σύμβολο καλής τύχης, της αειθαλoύς πτυχής ολόκληρης της ζωής, σημάδι της αιωνιότητας και ιερό δένδρο με υπερφυσικές δυνάμεις το Αρκουδοπούρναρο ή Ου, που είναι η γαλλική του ονομασία, «βασιλεύει» τα Χριστούγεννα, καθώς μία λαϊκή δοξασία λέει ότι στις πατημασιές του Χριστού όπως βάδιζε στη γη φύτρωσε για πρώτη φορά. Έτσι τα αγκαθωτά φύλλα και οι κόκκινοι καρποί του συμβολίζουν τα μαρτύρια του Χριστού και γι’ αυτό ονομάστηκε και Άγιο ∆ένδρο. Τα κλαδιά του αποτελούσαν και αποτελούν ζηλευτό δώρο κυρίως σε νεόνυμφα ζευγάρια, καθώς θεωρούνται ότι φέρνουν ευτυχία και γούρι. Η σύνδεσή του με τα Χριστούγεννα, έρχεται από τις βόρειες χώρες στους προχριστιανικούς χρόνους, όπου οι κάτοικοι, τον χειμώνα στόλιζαν τα σπίτια τους με Ου, για να διώξουν τα κακά πνεύματα. Λένε όμως ότι και οι Ρωμαίοι συχνά έστελναν κλαδιά με Ου στους φίλους τους κατά τον εορτασμό μέσα με τέλη Δεκέμβρη της Saturnalia, της γιορτής αφιερωμένης στο Θεό Σατούρνους, ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο , έθιμο που υιοθέτησαν και οι πρώτοι χριστιανοί. Στην ελληνική παράδοση οι νεράιδες στολίζονταν με τα λευκά άνθη του και τους κόκκινους καρπούς του, όμως συνδέεται και με τον συμβολικό στολισμό που γινόταν παλαιότερα την μικρότερη μέρα του χρόνου που είναι η σημερινή, 21η Δεκεμβρίου. Το Ilex aquifolium, όπως είναι η λατινική του ονομασία , στη χώρα μας βρίσκεται σποραδικά σε δάση κωνοφόρων και πλατύφυλλων στην κεντρική κυρίως και βόρεια Ελλάδα, ενώ στην Ελασσόνα, στον Όλυμπο, στα δημόσια δάση Κοκκινοπηλού, Καρυάς και Συκαμινέας, καθώς και το Πήλιο, υπάρχουν τα μεγαλύτερα δένδρα, σύμφωνα με την αναπληρώτρια γενική διευθύντρια δασών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδος, Ζωή Φτίκα, η οποία τονίζει ότι το αρκουδοπούρναρο το οποίο ανθίζει τον μάιο, αποτελεί οικολογικό δείκτη μιας καλά διατηρημένης περιοχής και εμπλουτίζει το έδαφος συμπληρώνοντας μετά από υλοτομία τα διάκενα. Στη φύση ο πολλαπλασιασμός του γίνεται με το σπόρο που μεταφέρεται από τα πουλιά, ενώ στην κηποτεχνία που προτιμάται κυρίως για φράχτες, ο πολλαπλασιασμός γίνεται με μοσχεύματα βλαστών που παίρνουμε στις αρχές του Φθινοπώρου. Η νόμιμη συλλογή και διακίνησή του Για την νόμιμη συλλογή και διακίνησή του, πως μας λέει η κυρία Φτίκα, το δασαρχείο «βάσει της ελληνικής νομοθεσίας, συστήνει το Πρωτόκολλο Εγκαταστάσεως Υλοτόμου. Εκεί αναφέρονται αναλυτικά οι όροι σύμφωνα με την 117362/2613/13-11-2014 απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, τον πίνακα υλοτομίας του ∆ημοσίου συγκεκριμένου δάσους και την αριθμ. 3903/248357/27-11-2014 απόφαση ∆/σης ∆ασών Λάρισας περί καθορισμού μισθώματος και τρόπου απολήψεως 4 τόνων καλλωπιστικών κλώνων ILEX AGUIFOLIUM (Αρκουδοπούρναρου) από συγκεκριμένα τμήματα που ορίζονται χαρτογραφικά. Το Πρωτόκολλο αυτό συστήνεται και υπογράφεται ανάμεσα στο ∆ασαρχείο και στον Αγροτικό ∆ασικό Συνεταιρισμό Καρυάς, που εκπροσωπείται από τον πρόεδρό του, με τους παρακάτω όρους και προϋποθέσεις: 1) Η υλοτομία θα περιοριστεί στα όρια και θα διενεργηθεί στους κατώτατους κλώνους, καθώς απαγορεύεται η αποψιλωτική υλοτομία ή η αποκοπή επικόρυφων βλαστών από θέσεις που απέχουν 100 μ. τουλάχιστον από τον δρόμο. 2) Η ενέργεια των αποκλαδώσεων θα γίνει από τον ∆ΑΣ Καρυάς με κάθε επιμέλεια, παρουσία δασικού οργάνου με ειδικό χειροπρίονο και όχι με τσεκούρι, χωρίς να γίνεται ζημιά στην νεαρή βλάστηση και στα παρακείμενα δέντρα. 3) Ο υλοτόμος είναι υποχρεωμένος να εφοδιαστεί πριν από την υλοτομία με άδειες υλοτομίας καθώς και με τα δασονομικά έγγραφα. 4) Η απόληψη θα πραγματοποιηθεί αυτοπροσώπως από τον ∆ΑΣ Καρυάς και με κατάσταση αυτών που θα εργαστούν. 5) Η μεταφορά των ως άνω δασικών προϊόντων θα ενεργείται μόνο την ημέρα από την Ανατολή μέχρι τη ∆ύση του ηλίου. 6) Πριν την εξέλεγξη οι κλώνοι αρκουδοπούρναρου θα δένονται σε δέματα των 6 κιλών και το καθένα θα σφραγίζεται με τη μολυβδοσφύρα, ενώ τόπος εξελέγξεως και αποθηκεύσεως ορίζεται το χωριό Καρυά. 7) Η υλοτομία αρχίζει στις 27-11-2019 και λήγει την 24-12-2019». Τι προβλέπεται για τους ιδιώτες Σύμφωνα με την αναπλ. διευθύντρια ο νόμος επιτρέπει την κοπή και πώληση κλώνων αρκουδοπούρναρου από ιδιώτες, μετά από έγκριση της Υπηρεσίας (ατελή άδεια υλοτομίας – δελτίο μεταφοράς) και μόνο από αναγνωρισμένους δασωμένους αγρούς. Όπως αναφέρει η ίδια, «παλαιότερα τα περιστατικά παράνομης κοπής ήταν έντονα. Τώρα με την οικονομική κρίση ο άλλος σκέφτεται και τα καύσιμα για να ανέβει στο βουνό!» Η παράνομη συλλογή και διακίνηση του επισύρει κατάσχεση του προϊόντος και μήνυση σύμφωνα με την επικείμενη ∆ασική Νομοθεσία. Κοπή με το χέρι σε προεπιλεγμένα δέντρα βαθιά στο δάσος με παρουσία δασικών υπαλλήλων σε μέρος που έχει προκαθοριστεί με πρωτόκολλο της ∆ασικής υπηρεσίας συχνά βαθιά μέσα στο δάσος, ξεκινά περίπου στις 7 το πρωί η ημέρα εργασίας του ∆ΑΣ Καρυάς, την περίοδο, από τις 27 Νοεμβρίου έως τις 24 ∆εκεμβρίου, που επιτρέπεται η συλλογή του αρκοδοπούρναρου. Τα στοιβάζουν σε δεμάτια των 6 κιλών. Εκεί οι δασικοί υπάλληλοι ελέγχουν, καταμετρούν και σφραγίζουν τα δεμάτια με την ειδική μολυβδοσφραγίδα. Κατόπιν φορτώνονται σε φορτηγά και μεταφέρονται στο χώρο συγκέντρωσης προκαθορισμένο από το δασαρχείο στην Καρυά. Στα δελτία μεταφοράς αναγράφεται ο αριθμός και το βάρος των δεμάτων από κάθε δασοπονικό είδος και ο αριθμός της μολυβδοσφραγίδας». Η διάθεση του προϊόντος Σε ό,τι αφορά τη διάθεση του προϊόντος, ο πρόεδρος του Δασικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Νίκος Αξούγκας αναφέρει: «Πριν λίγα χρόνια συνεργαζόμασταν με λίγους εμπόρους από την Κρήτη, τις Σέρρες, την Καβάλα και την ∆ράμα, σήμερα όμως εκτός Θεσσαλίας δίνουμε μόνο στην Κοζάνη. Κυρίως δουλεύουμε με μικροπωλητές που πουλούν στις λαϊκές αγορές και ανθοπώλες της Θεσσαλίας. Βέβαια η ζήτηση του χθες με το σήμερα δεν έχουν καμία σχέση. Παλιά έρχονταν οι έμποροι από όλη την Ελλάδα, γίνονταν δημοπρασία και όποιος έδινε τα περισσότερα έπαιρνε όλο το εμπόρευμα που διατίθεντο.» Ο ίδιος μάλιστα συμπληρώνει: «Οι παραγγελίες έχουν ελαττωθεί ανησυχητικά σε σημείο που προσπαθούμε να κάνουμε τους εμπόρους, δηλαδή όλο το χρόνο ψάχνουμε για νέους αγοραστές. Προσπαθούμε να μάθουμε με τον δύσκολο τρόπο της απευθείας πράξης. Η τιμή του εδώ και χρόνια παραμένει η ίδια, δηλαδή το δεμάτι κοστίζει 15 ευρώ, όμως ανά έτος η ζήτηση ελαττώνεται. Θεωρώ ότι σε αυτό δεν συμβάλλει τόσο η οικονομική κρίση που παγιώθηκε πια στην χώρα μας, καθώς στις γιορτές όλοι λίγο- πολύ ξοδεύουμε για στολισμό και δώρα, όσο το γεγονός ότι οι νέοι δεν γνωρίζουν το αρκουδοπούρναρο. Δεν γνωρίζουν την ιστορία του και δεν νοιάζονται να κρατούν τα έθιμα. Όμως η συνέχισή τους είναι οι ρίζες, η παράδοση και η ταυτότητά μας ως λαός και επιπλέον είναι μέρος των μικρών πολυτελειών που μας απέμειναν για να ομορφαίνουν την ζωή μας.» ∆έντρο έως και 15μ. ή θάμνος που προσφέρει καλλωπισμό και ζηλευτή τροφή στα ζώα Το αρκουδοπούρναρο μπορεί να είναι αειθαλής θάμνος αργής ανάπτυξης ή δένδρο που φθάνει έως και 15 μέτρα.‘Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος τα μέλη του Δασικού Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου, αυτές τις ημέρες βρίσκονται στο δάσος για να ετοιμάσουν τα δεμάτια με αρκουδοπούρναρο. Αντέχει την ξηρασία του μεσογειακού καλοκαιριού και τον παγετό, προτιμά υγρές περιοχές με μεγάλο υψόμετρο και είναι δίοικο φυτό, δηλαδή υπάρχουν θηλυκά και αρσενικά δένδρα. μέχρι να ξεκινήσει η ανθοφορία (μεταξύ 4 και 12 ετών), το φύλλο του δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Τα άνθη του, λευκά ή ροζ στα θηλυκά και κιτρινωπά στα αρσενικά, είναι μοναδικές πηγές νέκταρ των επικονιαστών του, όπως η πεταλούδα, η μέλισσα και άλλα έντομα. Από το τέλος του καλοκαιριού στο θηλυκό φυτό έχουν σχηματιστεί οι καρποί του, που στην αρχή είναι πράσινοι και κατόπιν κίτρινοι και κόκκινοι. ∆ιατηρούνται από το φθινόπωρο έως τα τέλη του χειμώνα, όπου ωριμάζουν και πέφτουν στο έδαφος, αποτελώντας κύρια τροφή πουλιών και τρωκτικών του δάσους, σε μια εποχή που δυσκολεύονται να τραφούν. Εκτός από γιορτινός διάκοσμος χρησιμεύει στην κηποτεχνία, κυρίως σε ψυχρές περιοχές, όπου αναδεικνύονται το ζωηρό πράσινο χρώμα της φυλλωσιάς, τα όμορφα άνθη και οι εντυπωσιακοί καρποί του. Σε τέλμα η αγορά φυσικών ελάτων στη Λάρισα με το κλάδεμα μπορεί να πάρει πυραμοειδές ή άλλο σχήμα ανάλογα με τη φαντασία του κηπουρού. Γκι και Ου – Ο κόσμος των φυτών στην εορτή των Χριστουγέννων Το Αρκουδοπούρνι και ο Ιξός Αρκουδοπούρναρο από τα δάση της Ελασσόνας Ξεκίνησε ο χριστουγεννιάτικος «ανεφοδιασμός» της αγοράς με έλατα Λιγοστά τα αρκουδοπούρναρα στην αγορά Χειμερινό Ηλιοστάσιο, Χριστούγεννα, Ού και Γκί Οι καρποί του και συγκεκριμένα οι σπόροι μπορεί να είναι δηλητηριώδεις για τον άνθρωπο, όμως για τα πουλιά και τα ζώα είναι ζηλευτή τροφή. Το who is who του Δασικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Καρυάς Το κάθε δεμάτι περιέχει περιέχει κλαδιά αρκουδοπούρναρου και ελάτης”, σημείωσε το μέλος του Δασικού Συνεταιρισμού Καρυάς Ολύμπου, Γιώργος Δάσσιος, ο οποίος συμπλήρωσε ότι “το αρκουδοπούρναρο ή “ου” ή “ίλεξ” είναι από τα αγαπημένα και δημοφιλή χριστουγεννιάτικα φυτά σε ολόκληρο τον κόσμο”. Στα αζήτητα φέτος τα φυσικά έλατα… ΟΙ ΔΑΣΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΑΝ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ Ούτε ένα έλατο δεν θα κοπεί φέτος από τις δασικές περιοχές ευθύνης του δασαρχείου του νομού Λάρισας, αφού δεν υπάρχει, ούτε στο ελάχιστο, ενδιαφέρον πλέον από τους δασικούς Συνεταιρισμούς να εμπορευθούν το προϊόν. Η ζήτησή του είναι φέτος μηδενική! Η φθίνουσα πορεία της αγοράς, στα φυσικά έλατα, για στολισμό τους τα Χριστούγεννα, χαρακτηρίζει τα τελευταία χρόνια και έφτασε φέτος να ολοκληρώσει την καμπή της, στο μηδέν. Στο Δασαρχείο Λάρισας, όπως αναφέρει ο δασάρχης κ. Στέλιος Γκάτσικος, δεν έχει κατατεθεί ούτε μια αίτηση από δασικό συνεταιρισμό για κοπή ελάτων, αλλά αντίστοιχα ούτε και για κοπή γκι (αρκουδοπούρναρο η ελληνική ονομασία ή όπως το ονομάζει ο λαός μας το αγκάθι του Χριστού), το άλλο επίσης εποχικό χριστουγεννιάτικο είδος διακόσμησης. Παράλληλα ο ίδιος επισημαίνει ότι επίσης μειωμένη παρατηρείται και η ζήτηση αδειών κοπής ελάτων, από ιδιωτικές φυτείες του νομού Λάρισας. Μόνο δύο ιδιώτες δήλωσαν κοπή ελάτων, τόνισε, και μάλιστα περιλάμβανε μικρό αριθμό δέντρων -μετριούνται σε μερικές δεκάδες. Το συμπέρασμα είναι πως φέτος τα Χριστούγεννα τα φυσικά έλατα θα …μείνουν στα δάση και οι ιδιώτες που ακόμη πασχίζουν στην αγορά, ήδη γνωρίζουν ότι βιώνουν την εξαφάνιση της ζήτησης του προϊόντος. Γενικά, η κοπή των ελάτων αλλά και του γκι, πραγματοποιείται κάθε χρόνο τον Δεκέμβριο από Δασικούς Συνεταιρισμούς και πάντα με συνοδεία δασικών υπαλλήλων, των αντίστοιχων Δασαρχείων, οι οποίοι ελέγχουν την ποσότητα που θα κοπεί, ενώ παράλληλα την πιστοποιούν με ειδική σήμανση. Οι καλλωπιστικοί κλάδοι γκι, θα υλοτομηθούν βάσει αδειών υλοτομίας και με καταβολή του προβλεπόμενου μισθώματος. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται και για την κοπή κλαδιών ελάτης, από τους δασικούς συνεταιρισμούς, σε δασικές εκτάσεις και από δέντρα που έχουν υποδείξει τα Δασαρχεία, στα χαμηλά σημεία τους, ώστε να μην υπάρχει καταστροφή τους. Τα δύο κατεξοχήν χριστουγεννιάτικα είδη, φυσικό έλατο και γκι, τα «χτύπησε» η κρίση, λόγω της οικονομικής δυσπραγίας του κόσμου. ΑΦΘΟΝΟ ΓΚΙ Να σημειωθεί ότι το γκι, είναι ένα προϊόν που ο νομός Λάρισας έχει σε αφθονία, σε περιοχές με υψόμετρο τουλάχιστον 500 μέτρων και ιδιαίτερα αυτή την εποχή συναντάται στην καλύτερή του μορφή. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και το Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο ακόμα περισσότερο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του, για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων. Ο παράδεισος των αυτοφυών αρκουδοπούρναρων (γκι) στο νομό μας θεωρείται η περιοχή Γκουνταμάνι, που βρίσκεται ανάμεσα στα δασικά συμπλέγματα του Ολύμπου και του Κισσάβου, μια έκταση 4.500 στρεμμάτων. Καθότι τα γκι, είναι δύσκολο να πολλαπλασιαστούν, απαιτείται να γίνεται εντατικός και αυστηρός έλεγχος, καθώς κινδυνεύει να μειωθεί ο αριθμός τους πολύ εύκολα. Της Λένας ΚισσάβουΣε τέλμα βρίσκεται η αγορά φυσικών ελάτων και γκι για τα Χριστούγεννα, καθώς για πρώτη χρονιά φέτος, δεν υπάρχει ενδιαφέρον από δασικό συνεταιρισμό του νομού Λάρισας, να ζητήσει άδεια κοπής και εμπορία από δημόσια δάση, αλλά ούτε και από συνεταιρισμούς των όμορων περιοχών. Η οικονομική κρίση μπορεί να προκάλεσε αύξηση των κρουσμάτων της παράνομης υλοτομίας, αλλά αντίθετα «άφησε στο χώμα» τα φυσικά έλατα και τα γκι, λόγω έλλειψης ζήτησης από την αγορά, ενώ όπως δήλωσε στην «Ε» ο δασάρχης του Δασαρχείου ν. Λάρισας κ. Στέλιος Γκάτσικος, για τα γκι, παρατηρούνται φαινόμενα παράνομης κοπής από δασικές περιοχές και πώλησή τους στις λαϊκές αγορές. Σύμφωνα με στοιχεία του δασαρχείου, πρόπερσι οι επαγγελματίες του κλάδου, κατέληξαν να κόψουν σχεδόν μόνο το ένα τρίτο των δενδρυλλίων ελάτης, που είχαν ζητήσει και εγκριθεί από το Δασαρχείο Λάρισας, αφού η αγοραστική κίνηση είχε φτάσει στο ναδίρ της. Πέρυσι δε, στο πλαίσιο των προετοιμασιών για τη μεγάλη γιορτή, διστακτικά επανέλαβαν την κατάθεση των απαραίτητων αιτήσεων στο Δασαρχείο, για κοπή φυσικών ελάτων, αλλά και πάλι δεν κόπηκαν όλα. Αν και φέτος όπως μας ενημερώνει ο δασάρχης η τιμή πώλησης του φυσικού ελάτου μειώθηκε, παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να αποτελεί είδος πολυτελείας, και είναι οικονομικά ασύμφορο, για κάθε οικογένεια να αγοράζει κάθε χρόνο από ένα. Η μόνη αίτηση που εγκρίθηκε φέτος για κοπή ελάτων ήταν από ιδιωτική φυτεία στην Καλλιπεύκη και συγκεκριμένα για 115 δενδρύλλια, ενώ αντίστοιχα έγκριση δόθηκε και από το δασαρχείο Ελασσόνας για κοπή 500 δενδρυλλίων επίσης από ιδιωτική φυτεία. Τα εν λόγω δέντρα, στο εμπόριο, θα έχουν στον κορμό τους ειδική μολυβδοσφραγίδα, που θα πιστοποιεί τη νόμιμη κοπή τους. Οποιοδήποτε άλλο δέντρο ελάτης που δεν φέρει τη σφραγίδα του Δασαρχείου, στο κάτω μέρος του κορμού του, μαρτυρά ότι έχει υλοτομηθεί παράνομα. ΤΟ «ΑΓΚΑΘΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ» Το «αγκάθι του Χριστού», ένα φυτό που συνηθίσουμε να αγοράζουμε τα Χριστούγεννα και να διακοσμούμε τους χώρους μας, το λεγόμενο στον τόπο μας ως αρκουδοπούρναρο ή στην πιο γνωστή του ονομασία γκι, είναι ένα προϊόν που ο νομός Λάρισας έχει σε αφθονία. Καταλαμβάνει χιλιάδες στρέμματα στα ορεινά και το Δασαρχείο Λάρισας, στις περιοχές ευθύνης του, το προστατεύει ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο, λόγω των εξορμήσεων ατόμων που στοχεύουν να κόψουν κλαδιά του για να τα πουλήσουν στο εμπόριο τις γιορτές των Χριστουγέννων, όπου υπάρχει και η μεγάλη ζήτησή του. Ανάμεσα στα δασικά συμπλέγματα του Ολύμπου και του Κισσάβου, στο Γκουνταμάνι, Κοντά στα Χριστούγεννα, ανέκαθεν οι διάφοροι λαοί γιόρταζαν το χειμερινό ηλιοστάσιο (21-22 Δεκεμβρίου) και τη γιορτή του ‘’τέλους των μεγάλων χειμωνιάτικων νυχτών’’. Έτσι, διακοσμούσαν με πράσινες γιορτινές γιρλάντες τα σπίτια τους, συμβολίζοντας την ελπίδα και την προσμονή της Άνοιξης, όπου ο κάθε τόπος θα πρασινίσει και πάλι από τον παγωμένο χειμερινό του “ύπνο”. Η προέλευση των διακοσμήσεων αυτών φαίνεται να συνδέεται και με τους Δρυΐδες. Οι Δρυΐδες αποτελούσαν την ιερατική τάξη στη Βρετανία, Ιρλανδία και Γαλατία και πιθανόν σε άλλα μέρη της Κελτικής δυτικής Ευρώπης κατά την Εποχή του Σιδήρου. Σύμφωνα, λοιπόν με το θρύλο, οι Δρυϊδες διακοσμούσαν τις καλύβες τους με αειθαλή κλαδιά δέντρων, κατά τη διάρκεια του χειμώνα, για να τα χρησιμοποιούν σαν κατοικία τους τα πνεύματα του δάσους. Επίσης, λέγεται ότι οι αυτές διακοσμήσεις προέρχονται από ένα έθιμο των Ρωμαίων, οι οποίοι συνήθιζαν να στέλνουν κλαδιά δέντρων μαζί με άλλα δώρα στους φίλους τους, κατά τη διάρκεια του εορτασμού της ‘’Σατουρνάλια’’ (Saturnalia). Ήταν γιορτή των Ρωμαίων αφιερωμένη στο θεό Σατούρνο, ο οποίος αντιστοιχεί στον ελληνικό θεό Κρόνο. Πραγματοποιούταν κατά τους χειμερινούς μήνες κατά την περίοδο του χειμερινού ηλιοστασίου, συνήθως στις 17 Δεκεμβρίου, αλλά αργότερα η γιορτή κρατούσε έως και μια βδομάδα, μέχρι τις 23 Δεκεμβρίου. Πολύ αργότερα το έθιμο των τότε γιορτινών διακοσμήσεων προσαρμόστηκε στα Χριστιανικά δεδομένα και έτσι έφτασε μέχρι τις μέρες μας. Η πολύ παλιά αυτή γιορτινή συνήθεια προσαρμόστηκε στις γιορτινές διακοσμήσεις για τα Χριστούγεννα και για την Πρωτοχρονιά, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων κλαδιά από το “Γκί” και το “Ού” Στην χώρα μας με την ονομασία “Γκι” συνήθως χαρακτηρίζουμε όλα τα διακοσμητικά κλαδιά θάμνων και δέντρων (κουμαριά, αγριοκουμαριά, λαγομηλιά-ρούσκος και άλλα) που περιέχουν χρωματιστούς καρπούς και χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Στην πραγματικότητα, όμως το διακοσμητικό φυτό “Γκί” (επιστημονική ονομασία Viscum album) είναι ο γνωστός και ως “Ιξός”. Αντίθετα, το “Ού” (επιστημονική ονομασία Ilex aquifolium) είναι γνωστό και με την λαϊκή ονομασία “Αρκουδοπούρναρο”, με τους σφαιρικούς κόκκινους καρπούς του. Ωστόσο, είναι καλό να θυμόμαστε ότι ο στολισμός αυτός των γιορτινών ημερών μας γυρίζει πολλούς αιώνες πίσω, καθώς προέρχεται από ένα πανάρχαιο έθιμο διαδεδομένο σε όλους σχεδόν τους λαούς – χιλιάδες χρόνια πριν τη γέννηση του Χριστού. Το Ού (στη γαλλική γλώσσα Houx), είναι γνωστό και με την λαϊκή ονομασία αρκουδοπούρναρο, και έχει σφαιρικούς κόκκινους καρπούς. Είναι ένα πολύ αρχαίο “είδος” πουρναριού που κατάγεται από δυτική και νότια Ευρώπη, ΒΔ Αφρική και την νοτιοδυτική Ασία. Κατέλαβε σχεδόν όλη την Ευρώπη, όταν η Ευρώπη είχε ένα πιο υγρό και θερμότερο κλίμα, πολύ πριν τους παγετώνες. Μετά την παγετώδη περίοδο, το κλίμα της Ευρώπης έγινε πιο ασταθές και εποχιακά, με ζεστά και ξηρά καλοκαίρια και πιο κρύο χειμώνα. Αυτό το φυτό κατάφερε να προσαρμοστεί στο νέο αυτό κλίμα και ψυχρό περιβάλλον. Ο βιότοπος του είναι πέρα από υγρές περιοχές της Μεσογείου, οι εύκρατες περιοχές του Ατλαντικού, της Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής. Ilex-aquifolium Το αρκουδοπούρναρο (Ilex Aquifolium) Εξάλλου, ένας παλιός μύθος λέει ότι φύτρωσε για πρώτη φορά στις πατημασιές του Χριστού, όταν αυτός βάδιζε στη γη και τα αγκαθωτά φύλλα του αλλά και οι κόκκινοι καρποί του, συμβολίζουν τα μαρτύρια του Σωτήρα, λόγος για τον οποίο λέγεται και το ‘’αγκάθι του Χριστού’’ σε πολλές γλώσσες της Βόρειας Ευρώπης. Πιθανότητα η σχέση με αυτούς τους μύθους ήταν ο λόγος που ονομάστηκε το “Άγιο Δέντρο”, όπως αναφέρεται από τους παλιότερους συγγραφείς. Ο Πλίνιος το περιγράφει ως δέντρο με ακανθώδη φύλλα, και αναφέρει ότι αν φυτευτεί κοντά σε ένα σπίτι ή αγρόκτημα, διώχνει μακριά το κακό, προστατεύει από τους κεραυνούς και τη μαγεία, και ότι τα λουλούδια του κάνουν το νερό να παγώνει. Εξάλλου, αν πετάξεις και το ξύλο του, σε οποιοδήποτε ζώο ακόμα και χωρίς να το αγγίξει, έχει την ιδιότητα να κάνει τα ζώα να γυρίσουν πίσω και να ξαπλώσουν δίπλα σου. Το Γκί, (στη γαλλική γλώσσα Gui) ή Ιξός, είναι φυτό με σαρκώδη-δερματώδη φύλλα και διαφανείς έως ανοιχτόφαιους μικρούς στρογγυλούς καρπούς. Φυτρώνει πάνω στα έλατα, τα πεύκα , τις βαλανιδιές και σε άλλα δένδρα του δάσους. Είναι το φυτό που οι παλαιοί έπαιρναν από τους καρπούς του την κολλώδη ουσία και αναμειγνύοντας την με μέλι, έφτιαχναν τις (ιξό)βεργες ή ξόβεργες για να παγιδεύουν μικρά ωδικά πουλιά. Ο ιξός (Viscum album) Σύμφωνα με τη μυθολογία, ήταν το μαγικό φυτό με το οποίο η Περσεφόνη άνοιξε τις πόρτες του κάτω κόσμου. Αυτό το φυτό, που το είχαν περιγράψει οι αρχαίοι έλληνες με μεγάλη ακρίβεια, είναι το μαγικό βοτάνι των Γαλατών Δρυίδων (βλέπε στα κόμικς Αστερίξ) που “το έκοβαν με χρυσό δρεπάνι και παρασκεύαζαν το μαγικό τους φίλτρο ή ανατάραζαν τα νερά της ιερής δεξαμενής”. Είναι το αγαπημένο βότανο των μαγισσών του μεσαίωνα για τα ξόρκια τους. Είναι το μαγικό κλωνάρι των ερωτευμένων, που θεωρούν ότι αν φιληθούν κάτω από τα κλαδιά του, θα είναι για πάντα μαζί και αγαπημένοι. Οι παραδόσεις με το φιλί κάτω από τον ιξό προέρχονται από το Ρωμαϊκό εορτασμό της Saturnalia. Τότε πιστευόταν ότι το φιλί κάτω από τον Ιξό προήγαγε τη γονιμότητα. Σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, όπως οι Κέλτες και οι Σκανδιναβοί, πίστευαν ότι ο Ιξός είχε μαγικές ιδιότητες. Αλλού, το κρεμάνε στις πόρτες των σπιτιών τους για να φέρει καλοτυχία και να διώχνει τη γρουσουζιά. Αναφέρεται σε αρχαία κείμενα Ιατρών και Βοτανολόγων της αρχαιότητας (Γαληνός, Διοσκουρίδης, Θεόφραστος, Παράκελσος, Πλίνιος), ως θαυματουργό φάρμακο κατά της επιληψίας, σαν υποτασικό, αγγειοδιασταλτικό, για θεραπεία αποστημάτων, και ένα σωρό άλλες ασθένειες και παθήσεις. Το φυτό αυτό ξέρουμε σήμερα ότι είναι τοξικό και μεταξύ άλλων περιέχει ουσίες όπως βισκόλες Α και Β, βισκοτοξίνη, γλυκοσίδια της σαπωνίνης, δεψίνες κλπ. Ο Ιξός, ζεί, αναπτύσσεται και πολλαπλασιάζεται, πάνω σε δένδρα του δάσους. Είναι ημι-παράσιτο φυτό. Οι ρίζες του δεν βρίσκονται στο έδαφος, όπως των υπολοίπων φυτών, αλλά χώνονται μέσα στο ξυλώδη ιστό των κλαδιών του δένδρου, πάνω στο οποίο παρασιτεί, απομυζώντας μέρος των απαραίτητων συστατικών που χρειάζεται, από τα αγγεία του «ξενιστή» του, χωρίς να του προκαλεί ιδιαίτερο πρόβλημα. Το γκί δεν είναι ούτε φυλλοβόλο, ούτε αειθαλές φυτό. Συμπεριφέρεται ανάλογα με το είδος του δένδρου πάνω στο οποίο παρασιτεί, ρίχνοντας τα φύλλα του όταν φύεται πάνω σε φυλλοβόλους ξενιστές ή διατηρώντας τα στους αειθαλείς. Κάτι που πιθανότατα προσέθετε στην γοητεία και το μυστήριο του φυτού είναι ο τρόπος εξάπλωσης/πολλαπλασιασμού του. Οι σπόροι του, περιβάλλονται από μία κολλώδη ουσία και για να φυτρώσουν πρέπει πρώτα να περάσουν από το πεπτικό σύστημα κάποιων από τα ελάχιστα πουλιά που τους τρώνε, όπως η ‘’γερακότσιχλα’’ (Turdus viscivorus) . Ο σπόρος δεν καταστρέφεται μέσα στο στομάχι του πουλιού. Αντίθετα, ένζυμα που βρίσκονται στο πεπτικό του σύστημα τον ενεργοποιούν, έτσι ώστε όταν το πτηνό αφήσει τα περιττώματα του πάνω σε άλλο δένδρο, αυτά κολλούν στο κλαδί λόγω της κόλλας, και ο γόνιμος σπόρος φυτρώνει. Κάποιοι αναφέρουν ότι το αγγλικό όνομα του φυτού ‘’mistletoe’’ προέρχεται από δύο παλιές Αγγλικές λέξεις “mistel” που σημαίνει κοπριά/κόπρανα ζώου και “tan” που σημαίνει κλαράκι. Στο πρώτο στάδιο της ζωής του το νέο φυτάριο παρουσιάζει ένα εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο στον κόσμο της χλωρίδας, που λέγεται “αρνητικός φωτοτροπισμός”, κατά τον οποίο το φυτό δεν κατευθύνεται προς την κατεύθυνση του φωτός-ήλιου, αλλά αντίθετα. Αυτό έχει σαν συνέπεια το νεαρό βλαστάρι να κυρτωθεί και να ακουμπήσει πάνω στο κλαδί απ’ όπου φύτρωσε, να το ‘’τρυπήσει’’ και να ριζώσει μέσα του. Τα υπόλοιπα κλαδιά που θα φυτρώσουν από αυτόν τον πρώτο βλαστό, θα έχουν θετικό φωτοτροπισμό και θα κατευθυνθούν προς τον ήλιο για να φωτοσυνθέσουν και να συνεχιστεί η ανάπτυξη του φυτού. Η Φύση δηλαδή, επινόησε μία φραγή- δικλίδα ασφαλείας που θα περιόριζε, θα δυσκόλευε και θα έλεγχε την εξάπλωση του παρασίτου. Διαφορετικά η μεγάλη και ανεξέλεγκτη εξάπλωσή του θα μπορούσε να καταστρέψει ολόκληρα δασικά οικοσυστήματα. πηγή: Περιβάλλον με Οικολογία Καλά Χριστούγεννα!Κείμενο του δασολόγου και συγγραφέα Σεραφείμ Τσιτσά, για τα χριστουγεννιάτικα διακοσμητικά φυτά, που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 1969 στο περιοδικό «Κυνηγετικά Νέα». Εκτός από τον Έλατο που στολίζει τις ημέρες των δωδεκαήμερων όλα σχεδόν τα ελληνικά σπίτια στις πόλεις με την αυτούσια παρουσία του ή σε ψεύτικες απομιμήσεις, έχουν διαδοθεί στον τόπο μας σαν Χριστουγεννιάτικη διακόσμηση άλλα δύο ακόμη είδη ελληνικών κλαριών, το Αρκουδοπούρνι και ο Ιξός, για τα οποία δίνουμε στους αναγνώστες των «Κυνηγετικών Νέων» μερικές ενδιαφέρουσες πληροφορίες: 1. Το Αρκουδοπούρνι – Ου Είναι όμορφο δενδρύλλιο που απαντά στην ορεινή ζώνη του έλατου. Η Βοτανική το ονομάζει Ίληξ ο οξύφυλλος –Ilex aquifolium. Ο λαός μας τ’ ονομάζει Αρκουδοπούρνι, επειδή το σχήμα των φύλλων του είναι όμοιο με τα φύλλα του πουρναριού, αλλά στις διαστάσεις είναι πολύ μεγαλύτερα. Σε πολλά μέρη το λένε λιόπρινο (απ’ το οποίο ο Γεννάδιος το έκανε ελαιόπρινο) και λαύρο, ίσως από το επιστημονικό όνομα της δάφνης (βάγιας) Laurus, με τα φύλλα της οποίας μοιάζει επίσης, με τη διαφορά, ότι τα φύλλα του είναι αγκαθερά και ανώμαλα, όπως βεβαιώνει και η καθαρεύουσα της Βοτανικής «φύλλα κυματοειδώς κεκαμμένα και ακανθόληκτα». Οι Γάλλοι το ονομάζουν Houx, όνομα το oποίο -Ου- γενικεύθηκε και στον τόπο μας. Ολίγοι στις πόλεις – αυτοί που προέρχονται από ορεινά χωριά – το γνωρίζουν με τα ελληνικά δημοτικά του ονόματα αρκουδοπούρνι, λαύρο και λιόπρινο. Είναι αειθαλές δενδρύλλιο με όμορφα καταπράσινα φύλλα, με μια γυαλάδα σαν να πέρασαν επάνω τους τα πιο λαμπρά χρώματα της ραπολίνας. Την ομορφιά του συμπληρώνει αυτή την εποχή του χειμώνα το κατακόκκινο χρώμα των καρπών του. Απαντά στα βουνά μας σε υψόμετρο 800 μ. και απάνω, συνήθως σε μεμονωμένα άτομα – ανάμεσα στα έλατα και στις δρυς – σπανιώτερα δε σε αμιγείς λόχμες και μικρές συστάδες. Ένα τέτοιο, αμιγές δασύλλιο λαύρου απαντά στην ορεινή Όθρυ της Φθιώτιδας και φέρει το όνομα «Αρκουδοπούρνι». Κοντεύει να εξοντωθεί ολότελα από την άγρια λεηλασία τις παραμονές των Χριστουγέννων. 2. Ο Ιξός – Γκυ Γνωστός κι αυτός αειθαλής θάμνος που ζει παρασιτικά στους κλώνους και στους κορμούς των έλατων. Όσοι ταξίδεψαν έως την Πάρνηθα έχουν δει την άφθονη παρουσία του επάνω στα έλατα. Βίσκον (Viscum album) είναι το επίσημο βοτανικό του όνομα, μελά και ιξό τ’ ονομάζει ο λαός μας και ιξίαν ο Θεόφραστος. Στην ρουμελιώτικη γλώσσα (με τις άγριες συγκοπές των φωνηέντων) ονομάζεται ξός. Έτσι επίσης ονομάζεται – Κσος – και ο κισσός, η γνωστή πράσινη περικοκλάδα που απαντάται στις ρεματιές και σκαρφαλώνει στους κορμούς των δέντρων και στους τοίχους των εξοχικών σπιτιών. Στις πόλεις ο ιξός έχει κι αυτός πολιτογραφηθεί με το γαλλικό όνομα Gui – Γκι, που σημαίνει δεντράκι. Διάφοροι λαϊκοί μύθοι και θρύλοι αναφέρονται για την ημιπαράσιτη αυτή φυτική μορφή. Οι Κέλτες το θεωρούσαν ιερό φυτό με μαγικές ιδιότητες. Ο αρχιερέας το Δρυΐδων έκοβε με χρυσό μαχαίρι κλάδους ιξού και τους βουτούσε στο νερό, που ευλογούσε. Το νερό αυτό – όπως περίπου το δικό μας αγίασμα – έφερνε την ευτυχία. Χρησιμοποιούσαν επίσης τον ιξό για τις διάφορες αρρώστιες, όπως γίνεται και σήμερα. Αφέψημα του ιξού θεωρείται φάρμακο για τους διαβητικούς. Χάπια από σκόνη καβουρντισμένων φύλλων που θεωρείται φάρμακο για τον κοκκύτη και την αρτηριακή πίεση. Ο Θεόφραστος, ο Διοσκουρίδης, ο Γαληνός, ο Πλίνιος αναφέρουν τη θεραπευτική του ιδιότητα για την επιληψία. Αλλά και νεότεροι γιατροί δέχονται ότι το Γκι βοηθάει στις επιληπτικές κρίσεις. Η αντιδιαβητική χρήση του ιξού μού φέρνει στο νου ένα δικαστικό περιστατικό πριν λίγα χρόνια. Εκδικάζεται στο Κακουργιοδικείο Λαμίας ένας φόνος που είχε γίνει στο δάσος, στη ρίζα ενός έλατου. Στην κορυφή του βρισκόταν – δίχως να γίνει αντιληπτός – ένας τσομπάνος που έκοβε ιξό για τα γίδια του. Υπήρξε ο αυτόπτης και κύριος μάρτυρας κατηγορίας. Όταν τελείωσε η κατάθεσή του στο Δικαστήριο, ο εισαγγελέας του είπε να μη φύγει. Να περιμένει το τέλος της δίκης. Ο τσομπάνος ανησύχησε, μήπως δεν τα είπε καλά και έχει φασαρίες. Αγωνιούσε ώρες ολόκληρες γιατί ένας εισαγγελέας σπάνια σε θέλει για… καλό. Αλλά ο αγαθός εκείνος λειτουργός της Θέμιδας το κάλεσε να τον παρακαλέσει να του προμηθεύσει λίγο… ιξό, φάρμακο για το ζάχαρο απ’ το οποίο έπασχε χρόνια. Άλλος λαϊκός θρύλος διηγείται πως το γκυ ήταν κάποτε δένδρο και πως ο καρπός του ήταν το «μήλο», ο απαγορευμένος καρπός του Παραδείσου που παρέσυρε στην αμαρτία τους πρωτόπλαστους. Οι Γάλλοι, πάλι, χωρικοί το ονομάζουν «Ξύλο του Σταύρου». Πίστευαν πως ήταν μεγάλο κι ωραίο δένδρο. Αφότου όμως από το ξύλο του φτιάχτηκε ο Σταυρός του Χριστού, το καταράστηκε ο Θεός και έγινε ένα κοντό κλαράκι, ένα παράσιτο, που ζει σε βάρος άλλων δέντρων. Είπαμε πως ο ιξός παρασιτεί στον έλατο. Η διάδοσής του γίνεται με την κόπρο των πουλιών, όπως οι τσίχλες, που τρελαίνονται για τους εύχυμος καρπούς του, τους γνωστούς άσπρους σφαιρικούς καρπούς. Οι χωρικοί μας λόγω του αειθαλούς και τρυφερού του φυλλώματος, σκαρφαλώνουν στα δέντρα και το κόβουν για χειμερινή τροφή των ζώων τους. Το ίδιο κάνουν και για ένα παρόμοιο ημιπαράσιτο, τον Ευρωπαίο Λώρανθο (Loranthus europaeus), που φυτρώνει επάνω στα κλωνάρια άλλων δέντρων, των δρυών, της καστανιάς και της οξυάς. Τα ημιπαράσιτα αυτά κάνουν ζημιές, με την απομύζηση, στα δασικά δένδρα στα οποία φιλοξενούνται. Γι’ αυτό η απόληψη τους για χριστουγεννιάτικη διακόσμηση είναι πράξη ωφέλιμη. Έτσι και τα δύο αυτά διακοσμητικά φυτά – Αρκουδοπούρνι και Ιξός – ζουν, μαζί με τον έλατο, στα μεγάλα υψόμετρα των βουνών μας με τα πολλά τα χιόνια, από όπου κουβαλούν στις πόλεις, με την αειθαλή γιορταστική παρουσία τους, τα ρίγη του χειμώνα και την ορεινή τσουχτερή ατμόσφαιρα, που ταιριάζει στις άγιες αυτές ημέρες του Δεκέμβρη. ΤΑ «ΟΥ» ΚΑΙ ΤΑ «ΓΚΙ» Στη χώρα μας με την ονομασία γκι χαρακτηρίζουμε συνήθως όλα τα διακοσμητικά κλαδιά θάμνων και δέντρων που περιέχουν χρωματιστούς καρπούς και χρησιμοποιούνται στη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς θα πρέπει να διευκρινίσουμε τα εξής: Το διακοσμητικό φυτό “Ilex aquifolium” γνωστό και με τη ονομασία αρκουδοπούρναρο, με τους σφαιρικούς κόκκινους καρπούς, στην πραγματικότητα είναι το “ΟΥ” (houx). Το φυτό “Viscum album” ο γνωστός ιξός είναι το πραγματικό “ΓΚΙ” (gui). Τα κλαδιά αυτών των φυτών μαζί με κλαδιά κουμαριάς Η διαφήμιση τονίζει την υψηλή ανθεκτικότητα και την ποιότητα των προϊόντων της, προσφέροντας λύσεις που: αποτελεί διαφημιστικό σλόγκαν ή καταχώρηση για την επιχείρηση ΙΛΕΞ (ILEX), η οποία εξειδικεύεται σε ξύλινα πατώματα, δάπεδα ή συναφείς ξύλινες κατασκευές (Arbutus unedo) και ρούσκου (Ruscus aculeatus και Ruscus hypoglossum) συγκαταλέγονται στα λεγόμενα γκι διακοσμητικά κλαδιά. όπου σε μια έκταση 4.500 στρεμμάτων, αναδύεται ένας παράδεισος αυτοφυών αρκουδοπούρναρων (γκι), φέτος δεν υπήρξε επίσης ούτε μια αίτηση από δασικό συνεταιρισμό, για κοπή τους και εμπορία τους. εξασφαλίζοντας αθόρυβη χρήση. Δεν γρατσουνίζεται, δεν λεκιάζεται και δεν τρίζουν ποτέ. Τριπλή εγγύηση αισθητικής κι απόδοσης. Από 10 έως 30 χρόνια. Η Ξύλινη επιλογή σας. ΙΛΕΞ. Πάροδος Χατζηδημητρίου 42 Γιαννιτσά:  Τηλέφωνο: 23820 23 511.

'''DVD VIDEO PLAYER Στις 16 Νοεμβρίου προβάλλεται αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού TOXOTIS 96,3: ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ: ΔΙΑΦΗΜΙΖΕΙ ΚΑΙ ΜΙΛΑΕΙ Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΙΔΕΡΑΔΗΣ Ο ΕΚΦΩΝΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ TOXOTIS 96,3 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.'''

''[[Για τον επαγγελματία και για τον Ιδιώτη. Για κάθε αυτοκίνητο. Φορτηγό ή τρακτέρ. Θυμηθείτε. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ, ΚΟΤΣΑΔΟΡΟΥΣ, |Για τον επαγγελματία και για τον Ιδιώτη. Για κάθε αυτοκίνητο. Φορτηγό ή τρακτέρ. Θυμηθείτε. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ, ΚΟΤΣΑΔΟΡΟΥΣ, ΧΤΑΠΟΔΙΑ, ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ. Πάντα σε ασυναγώνιστες τιμές. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 23820 27 008. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΥΠΕΥΘΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ]].''

'''DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: Πρώτο Ιδιωτικό ΚΤΕΟ Στον Νομό Πέλλης από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:'''

''[http://Κλείστε%20το%20ραντεβού%20σας,%20την%20ώρα%20και%20την%20μέρα%20που%20σας%20βολεύει%20και%20χωρίς%20κανένα%20επιπλέον%20κόστος,%20ξεμπερδεύστε%20εύκολα,%20γρήγορα,%20και%20χωρίς%20άγχο Κλείστε το ραντεβού σας, την ώρα και την μέρα που σας βολεύει και χωρίς κανένα επιπλέον κόστος, ξεμπερδεύστε εύκολα, γρήγορα, και χωρίς άγχος. ΠΡΩΤΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ Κ.Τ.Ε.Ο. Στον Νομό Πέλλας. Ισότιμο με το δημόσιο. Λειτουργεί καθημερινά: Από τις 8 το πρωί μέχρι τις 5 το απόγευμα. Και το Σάββατο! Από τις 8, μέχρι τις τρεις. Όλα τα παράγοντα που απαιτούνται, διατίθενται εκεί, και στοιχίζει, όσο και το δημόσιο ΚΤΕΟ. Στην Νέα Εθνική Οδό Γιαννιτσών Εδέσσης. Στον Κόμβο Γυψοχωρίου. Κλείστε σήμερα το ραντεβού σας. Στο 23810 96 320.]''

&lt;math&gt;ln3  \simeq 1,098612288668109691395245...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\gamma = \lim_{n \to \infty} \begin{pmatrix} \begin{matrix} n \\ \sum \\ i=1 \end{matrix} \frac{1}{n} - lnn \end{pmatrix} \simeq 0,577215664901532860606512...&lt;/math&gt;
* γ: σταθερά Euler.

&lt;math&gt;e^\gamma \simeq 1,7810724179901979852...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sqrt{e} = e^{\frac{1}{2}} \simeq 1,6487212707001281468...&lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\sqrt{\pi} = \pi^{\frac{1}{2}} = \Gamma \begin{pmatrix} \frac{1}{2} \end{pmatrix} \simeq 1,772453850905516027298167... &lt;/math&gt;
* Γ: [[w:Συνάρτηση Γ|Συνάρτηση Γ]].

&lt;math&gt;\Gamma \begin{pmatrix} \frac{1}{3} \end{pmatrix} \simeq 2,678938534707748... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;\Gamma \begin{pmatrix} \frac{1}{4} \end{pmatrix} \simeq 3,625609908221908... &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;1 \; rad = \frac{180^o}{\pi} \simeq 57,29577951308232...^o &lt;/math&gt;
* rad = ακτίνιο.

&lt;math&gt;1^o = \frac{\pi}{180} \; rad \simeq 0,0174532925199432957... \; rad &lt;/math&gt;

= Αξιοσημείωτες ταυτότητες =

== Αναπτύγματα δυνάμεων διωνύμων ==

Οι επόμενοι τύποι αποτελούν μερική εφαρμογή του [[w:Ο τύπος του Διωνύμου και οι Διωνυμικοί Συντελεστές|τύπου διωνύμου]] για &lt;math&gt; 2  \le n  \le  6&lt;/math&gt;.

&lt;math&gt; \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^2 = \alpha^2 + 2 \alpha \beta + \beta^2 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τετραγώνου αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^2 = \alpha^2 - 2 \alpha \beta + \beta^2 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τετραγώνου διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^3 = \alpha^3 + 3 \alpha^2 \beta + 3 \alpha \beta^2 + \beta^3 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα κύβου αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^3 = \alpha^3 - 3 \alpha^2 \beta + 3 \alpha \beta^2 - \beta^3 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα κύβου διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^4 = \alpha^4 + 4 \alpha^3 \beta + 6 \alpha^2 \beta^2 + 4 \alpha \beta^3 + \beta^4 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τέταρτης δύναμης αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^4 = \alpha^4 - 4 \alpha^3 \beta + 6 \alpha^2 \beta^2 - 4 \alpha \beta^3 + \beta^4 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα τέταρτης  δύναμης διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^5 = \alpha^5 + 5 \alpha^4 \beta + 10 \alpha^3 \beta^2 + 10 \alpha^2 \beta^3 + 5 \alpha \beta^4 + \beta^5 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα πέμπτης δύναμης αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^5 = \alpha^5 - 5 \alpha^4 \beta + 10 \alpha^3 \beta^2 - 10 \alpha^2 \beta^3 + 5 \alpha \beta^4 - \beta^5 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα πέμπτης δύναμης διαφοράς δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^6 = \alpha^6 + 6 \alpha^5 \beta + 15 \alpha^4 \beta^2 + 20 \alpha^3 \beta^3 + 15 \alpha^2 \beta^4 + 6 \alpha \beta^5 + \beta^6 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα έκτης δύναμης αθροίσματος δύο όρων.

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix}^6 = \alpha^6 - 6 \alpha^5 \beta + 15 \alpha^4 \beta^2 - 20 \alpha^3 \beta^3 + 15 \alpha^2 \beta^4 - 6 \alpha \beta^5 + \beta^6 &lt;/math&gt;
* Ανάπτυγμα έκτης δύναμης διαφοράς δύο όρων.

&lt;center&gt;
[[Αρχείο:Треугольник Паскаля.svg|500px|]]
&lt;/center&gt;

Οι συντελεστές μπορούν να υπολογιστούν από το [[w:τρίγωνο του Πασκάλ|τρίγωνο του Πασκάλ]]. Στην παραπάνω εικόνα η δύναμη είναι στην αριστερή στήλη, ενώ οι αντίστοιχοι συντελεστές βρίσκονται στην ίδια γραμμή και στη σειρά συνήθης ανάπτυξης του διωνύμου.

== Παραγοντοποιήσεις ==

=== Παραγοντοποιήσεις αθροισμάτων και διαφορών δυνάμεων  ===

&lt;math&gt;\alpha^2 - \beta^2 = \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς τετραγώνων.

&lt;math&gt;\alpha^3 - \beta^3 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 + 
\alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς κύβων.

&lt;math&gt;\alpha^3 + \beta^3 = \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 - 
\alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση αθροίσματος κύβων.

&lt;math&gt;\alpha^4 - \beta^4 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς τέταρτης δύναμης.

&lt;math&gt;\alpha^5 - \beta^5 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^4 + \alpha^3 \beta + \alpha^2 \beta^2 + \alpha \beta^3 + \beta^4 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς πέμπτης δύναμης.

&lt;math&gt;\alpha^5 + \beta^5 = \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^4 - \alpha^3 \beta + \alpha^2 \beta^2 - \alpha \beta^3 + \beta^4 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση αθροίσματος πέμπτης δύναμης.

&lt;math&gt;\alpha^6 - \beta^6 = \begin{pmatrix} \alpha - \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha^2 + \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \alpha^2 - \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}   &lt;/math&gt;
* Παραγοντοποίηση διαφοράς έκτης δύναμης.

=== Γενίκευση παραγοντοποιήσεων αθροισμάτων και διαφορών δυνάμεων ===

* Οι παρακάτω τύποι ισχύουν για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n+1} - \beta^{2n+1} =  \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix}  \sum_{i=0}^{2n} \alpha^{2n-i} \beta^i =  \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix} \prod_{i=1}^n \begin{pmatrix} \alpha^2 - 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{2i \pi}{2n+1} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n+1} + \beta^{2n+1} =  \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix}  \sum_{i=0}^{2n} (-1)^i \alpha^{2n-i} \beta^i =  \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix} \prod_{i=1}^n \begin{pmatrix} \alpha^2 + 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{2i \pi}{2n+1} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n} - \beta^{2n} = \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix} \sum_{i=0}^n \alpha^{n-1-i} \beta^i \sum_{i=0}^n (-1)^i \alpha^{n-1-i} \beta^i = \begin{pmatrix} \alpha + \beta  \end{pmatrix} \begin{pmatrix} \alpha - \beta  \end{pmatrix} \prod_{i=1}^{n-1}  \begin{pmatrix} \alpha^2 - 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{i \pi}{n} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^{2n} + \beta^{2n} = \prod_{i=1}^n \begin{pmatrix} \alpha^2 + 2 \alpha \beta \sigma \upsilon \nu \frac{\begin{pmatrix} 2i-1 \end{pmatrix} \pi}{2n} + \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

=== Άλλες παραγοντοποιήσεις ===

&lt;math&gt;\alpha^4 + \alpha^2 \beta^2 + \beta^4  =  \begin{pmatrix} \alpha^2 + \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \alpha^2 - \alpha \beta + \beta^2 \end{pmatrix}  &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \alpha^4 + 4 \beta^4  =  \begin{pmatrix} \alpha^2 + 2 \alpha \beta + 2 \beta^2 \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \alpha^2 - 2 \alpha \beta + 2 \beta^2 \end{pmatrix} &lt;/math&gt;

= Ο τύπος του Διωνύμου και οι Διωνυμικοί Συντελεστές = 

== Το παραγοντικό ==

Για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt; ορίζεται:

&lt;math&gt;n! = \prod_{i=1}^n i &lt;/math&gt;.

Για n = 0 ορίζεται:

&lt;math&gt;0! = 1 &lt;/math&gt;.

== Ο τύπος του διωνύμου ==

Για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt; είναι:

&lt;math&gt;\begin{pmatrix} \alpha + \beta \end{pmatrix}^n = \alpha^n + \sum_{i=1}^n \frac{n!}{i! \begin{pmatrix} n-i \end{pmatrix} !} \alpha^{n-i} \beta^i &lt;/math&gt;

== Διωνυμικοί συντελεστές ==

Για &lt;math&gt;n \in \mathbb{N}^* = \mathbb{N} - \begin{Bmatrix} 0 \end{Bmatrix} &lt;/math&gt; και &lt;math&gt;\forall i \in  \begin{Bmatrix} 1,2,3... n \end{Bmatrix} \subset \mathbb{N}^* &lt;/math&gt; ορίζονται οι '''διωνυμικοί συντελεστές''' ως εξής:

&lt;math&gt; {n \choose i} =\frac{n!}{i! \begin{pmatrix} n-i \end{pmatrix} !} = {n \choose n-i} &lt;/math&gt;

Ακόμη ορίζεται:

&lt;math&gt;{n \choose 0} = 1&lt;/math&gt;

=== Ιδιότητες των διωνυμικών συντελεστών ===

&lt;math&gt; {n \choose i} + {n \choose i+1} = {n+1 \choose i+1} &lt;/math&gt;
* Η σχέση δίνει το [[w:τρίγωνο του Pascal|τρίγωνο του Pascal]].

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^n {n \choose i} = 2^n &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^n \begin{pmatrix} -1 \end{pmatrix}^i {n \choose i} = 0&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^m {n+i \choose n} = {n+m+1 \choose n+1} ,\; m \in \mathbb{N} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^k {n \choose 2i} = 2^{n-1},\; k = \begin{bmatrix} \frac{n}{2} \end{bmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^k {n \choose 2i+1} = 2^{n-1},\; k = \begin{bmatrix} \frac{n-1}{2} \end{bmatrix} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=0}^n {n \choose i}^2 = {2n \choose n} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt;  \sum_{i=0}^p {m \choose i}{n \choose p-i} = {m+n \choose p},\; m \in \mathbb{N},\; p \le min \begin{Bmatrix} m,n \end{Bmatrix}  \wedge  p \in \mathbb{N}&lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=1}^n i {n \choose i} = n2^{n-1} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; \sum_{i=1}^n \begin{pmatrix} -1 \end{pmatrix}^{i+1} i {n \choose i} = 0 &lt;/math&gt;

== Επέκταση για δυνάμεις πολυωνύμων ==

&lt;math&gt; \begin{pmatrix} \begin{matrix} p \\ \sum \\ i=1 \end{matrix} \alpha_i \end{pmatrix}^n = \sum_{i=1}^p \frac{n!}{\begin{matrix} p \\ \prod \\ i=1 \end{matrix} n_i!} \prod_{i=1}^p \alpha_i^{n_i}, \; p \in \mathbb{N}^*, \; n_i \in \mathbb{N}^*  \wedge  \sum_{i=1}^p n_i = n
&lt;/math&gt;

= Τύποι Κλασικής Γεωμετρίας =

== Γεωμετρικά σχήματα ==

=== Τρίγωνο ===


&lt;div style='text-align: center; direction: ltr; margin-center: 1em;'&gt;
[[Αρχείο:TriangleMT1.png]]
[[Αρχείο:TriangleMT2.png]]
[[Αρχείο:TriangleMT3.png]]
[[Αρχείο:TriangleMT4.png]]
&lt;/div&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; \Pi = \alpha + \beta + \gamma &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha \upsilon}{2} = \frac{\alpha \beta \eta \mu \theta}{2} = \sqrt{s (s - \alpha)(s - \beta) (s - \gamma)} &lt;/math&gt;
, όπου &lt;math&gt;s = \frac{\Pi}{2} = \frac{\alpha + \beta + \gamma}{2} &lt;/math&gt; (ημιπερίμετρος)

* Στην περίπτωση ορθογωνίου τριγώνου είναι &lt;math&gt;\theta = 90^o \Rightarrow \eta \mu \theta = 1&lt;/math&gt;. Άρα: β = υ και:

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha \beta}{2} &lt;/math&gt;.

* Στην περίπτωση ισόπλευρου τριγώνου είναι: &lt;math&gt;\alpha = \beta = \gamma &lt;/math&gt;, &lt;math&gt;\theta = 60^o &lt;/math&gt; και &lt;math&gt; s = \frac{3}{2} \alpha &lt;/math&gt;. Οπότε:

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = 3 \alpha &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha \upsilon}{2} = \frac{\alpha^2 \eta \mu 60^o}{2} = \frac{\sqrt{3}}{4} \alpha^2 &lt;/math&gt;

Το ίδιο προκύπτει και από τον άλλο τύπο:

&lt;math&gt;E = \sqrt{ \frac{3}{2} \alpha  \begin{pmatrix} \frac{3}{2} \alpha  - \alpha  \end{pmatrix}^3} = \sqrt{ \frac{3}{2} \alpha  \begin{pmatrix} \frac{1}{2} \alpha \end{pmatrix}^3} = \sqrt{\frac{3 \alpha^4}{2^4}} = \frac{\sqrt{3}}{4} \alpha^2  &lt;/math&gt;

=== Ορθογώνιο παραλληλόγραμμο ===

[[Αρχείο:RectangleMT.png|right]]

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; \Pi = 2 (\alpha + \beta)&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; E = \alpha \beta &lt;/math&gt;

=== Πλάγιο παραλληλόγραμμο ===

[[Αρχείο:PargrammeMT.png|right]]

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; \Pi = 2 (\alpha + \beta) &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \beta \upsilon = \alpha \beta \eta \mu \theta &lt;/math&gt;

=== Ρόμβος ===

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = 4\alpha&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt; E = \frac{\delta_1 \delta_2}{2} &lt;/math&gt;

=== Τετράγωνο ===

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = 4\alpha&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \alpha^2 &lt;/math&gt;

=== Τραπέζιο ===

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;\Pi = \alpha + \beta + (\frac{1}{sin \theta} + \frac{1}{sin \phi}) \upsilon &lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;E = \frac{\alpha + \beta}{2} \upsilon &lt;/math&gt;

=== Κανονικό πολύγωνο ===

1. Κανονικό πολύγωνο με n πλευρές και πλευρά α &lt;br /&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = n \alpha 
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{4} n \alpha^2 cot \frac{\pi}{n} =  \frac{1}{4} n \alpha^2 \frac{\sigma \upsilon \nu \frac{\pi}{n}}{\eta \mu \frac{\pi}{n}}
&lt;/math&gt;

2. Κανονικό πολύγωνο με n πλευρές εγγεγραμμένο σε κύκλο ακτίνας r &lt;br /&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = 2nr sin \frac{\pi}{n}
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} nr^2 \sin \frac{2\pi}{n}
&lt;/math&gt;

3. Κανονικό πολύγωνο με n πλευρές περιγεγραμμένο σε κύκλο ακτίνας r &lt;br /&gt;

&lt;u&gt;'''Περίμετρος:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = 2nr tan \frac{\pi}{n}
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} nr^2 tan \frac{2\pi}{n}
&lt;/math&gt;

=== Κύκλος ===

1. Κύκλος με ακτίνα r:

&lt;u&gt;'''Περιφέρεια:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = 2 \pi r 
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \pi r^2
&lt;/math&gt;

2. Τομέας κύκλου ακτίνας r, τόξου θ (σε ακτίνια, rad):

&lt;u&gt;'''Μήκος τόξου:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
\Pi = r \theta 
&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;'''Εμβαδό:'''&lt;/u&gt;

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} r^2 \theta
&lt;/math&gt;

3. Τμήμα κύκλου ακτίνας r, τόξου θ (σε ακτίνια, rad):

&lt;math&gt;
E = \frac{1}{2} r^2 (\theta - sin \theta)
&lt;/math&gt;

4. Κύκλος ακτίνας r εγγεγραμμένος σε τρίγωνο με πλευρές α, β, γ:

&lt;math&gt;
r = \frac{ \sqrt{s (s - \alpha) (s - \beta) (s - \gamma)}}{s}
&lt;/math&gt;&lt;br /&gt;
όπου &lt;math&gt;s = \frac{\Pi}{2} = \frac{1}{2} (\alpha + \beta + \gamma)&lt;/math&gt;

5. Κύκλος ακτίνας r περιγεγραμμένος σε τρίγωνο με πλευρές α, β, γ:

&lt;math&gt;
r = \frac{\alpha \beta \gamma}{4\sqrt{s (s - \alpha) (s - \beta)(s - \gamma)}}
&lt;/math&gt;&lt;br /&gt;
όπου &lt;math&gt;s = \frac{\Pi}{2} = \frac{1}{2} (\alpha + \beta + \gamma) &lt;/math&gt;

= Τριγωνομετρικοί τύποι =

* Ημίτονο της Β:
&lt;math&gt;sin B = \eta \mu B = \frac{y}{r} &lt;/math&gt;

* Συνημίτονο της Β:
&lt;math&gt;cos B = \sigma \upsilon \nu B = \frac{x}{r} &lt;/math&gt;

* Εφαπτομένη της Β:
&lt;math&gt;tan B = \epsilon \phi B = \frac{y}{x} &lt;/math&gt; 

* Συνεφαπτομένη της Β:
&lt;math&gt;cot B = \sigma \phi B = \frac{x}{y}  &lt;/math&gt;

* Τέμνουσα της Β:
&lt;math&gt;sec B =  \frac{r}{x}  &lt;/math&gt;

* Συντέμνουσα της Β:
&lt;math&gt;csc B =  \frac{r}{y} &lt;/math&gt;

== Σχέσεις μεταξύ τριγωνομετρικών αριθμών ==

&lt;math&gt; tan B = \frac{sin B}{cos B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; cot B = \frac{1}{tan B} = \frac{cos B}{sin B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; sec B = \frac{1}{cos B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; csc B = \frac{1}{sin B} &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; sin^2 B + cos^2 B = 1 &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; sec^2 B - tan^2 B = 1 &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; csc^2 B - cot^2 B = 1 &lt;/math&gt;

== Τιμές των τριγωνομετρικών συναρτήσεων διαφόρων γωνιών ==

&lt;center&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
|'''Β (°)'''
|'''Β (rad)'''
|'''sin B'''
|'''cos B'''
|'''tan B'''
|'''cot B'''
|'''sec B'''
|'''csc B'''
|-
|0
|0
|0
|1
|0
|±∞
|1
|±∞
|-
|15
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|30
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|-
|45
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|1
|1
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|60
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|&lt;math&gt;\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|75
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|90
|&lt;math&gt;\frac{\pi}{2}&lt;/math&gt;
|1
|0
|±∞
|0
|±∞
|1
|-
|105
|&lt;math&gt;\frac{7\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 - \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|120
|&lt;math&gt;\frac{2\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|&lt;math&gt;\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|135
|&lt;math&gt;\frac{3\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
| -1
| -1
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|150
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|-
|165
|&lt;math&gt;\frac{11\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|180
|π
|0
| -1
|0
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
| -1
|±∞
|-
|195
|&lt;math&gt;\frac{13\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|210
|&lt;math&gt;\frac{7\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|-
|225
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|1
|1
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|240
|&lt;math&gt;\frac{4\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; \frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|255
|&lt;math&gt;\frac{17\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 + \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;2 - \sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|270
|&lt;math&gt;\frac{3\pi}{2}&lt;/math&gt;
| -1
|0
|±∞
|0
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
| -1
|-
|285
|&lt;math&gt;-\frac{17\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 - \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} + \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|300
|&lt;math&gt;\frac{5\pi}{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|2
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|-
|315
|&lt;math&gt;\frac{7\pi}{4}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{2}\sqrt{2}&lt;/math&gt;
| -1
| -1
|&lt;math&gt;\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\sqrt{2}&lt;/math&gt;
|-
|330
|&lt;math&gt;\frac{11\pi}{6}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{2}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt; -\frac{1}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{3}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{2}{3}\sqrt{3}&lt;/math&gt;
| -2
|-
|345
|&lt;math&gt;\frac{23\pi}{12}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-\frac{1}{4}(\sqrt{6} - \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{1}{4}(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 - \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(2 + \sqrt{3})&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\sqrt{6} - \sqrt{2}&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;-(\sqrt{6} + \sqrt{2})&lt;/math&gt;
|-
|360
|2π
|0
|1
|0
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
|1
|&lt;math&gt;\mp \infty &lt;/math&gt;
|}
&lt;/center&gt;

= Τύποι αναλυτικής γεωμετρίας =

Όλες οι γεωμετρικές σχέσεις μπορούν να περιγραφούν με [[w:διάνυσμα|διανυσματικές]] σχέσεις. Το τυπολόγιο αυτό στηρίζεται στις πράξεις μεταξύ διανυσμάτων.

==Βασικές σχέσεις==

[[Αρχείο:Μέτρα σε εσωτερικό και εξωτερικό γινόμενο.PNG|thumb|Στην εικόνα εμφανίζονται τα μέτρα των γινομένων ως εμβαδά. Το σχήμα στηρίζεται στις εξής δύο σχέσεις: '''α'''∙'''β'''=προβ&lt;sub&gt;'''β'''&lt;/sub&gt;'''α'''∙'''β'''=±προβ&lt;sub&gt;β&lt;/sub&gt;α∙β και μέτρο του '''α'''x'''β''' ισούται με α∙β∙ημθ=υ&lt;sub&gt;β&lt;/sub&gt;∙β.]]

*'''δ'''=α'''x'''+β'''y'''+γ'''z''' κατά μοναδικό τρόπο
*'''δ''' '''γ'''=προβ&lt;sub&gt;'''γ'''&lt;/sub&gt;'''δ''' '''γ'''
*άρα '''δ''' '''γ'''=0 &lt;=&gt; '''δ''' και '''γ''' κάθετα μεταξύ τους
*det|'''δ''','''γ'''|=|'''δ'''x'''γ'''| είναι κατά απόλυτη τιμή το εμβαδόν του πλάγιου παραλληλόγραμμου που ορίζουν τα διανύσματα '''δ''' και '''γ'''
*άρα det|'''δ''','''γ'''|=|'''δ'''x'''γ'''|=0 &lt;=&gt; '''δ'''//'''γ''' &lt;=&gt; υπάρχει πραγματικός λ τέτοιος, ώστε '''γ'''=λ'''δ'''
*|'''δ'''|&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;=α&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;+β&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;+γ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
*|'''δ'''| δεν είναι αρνητικός

= Πράξεις με το συν-πλην άπειρο =

Το συν άπειρο μπορεί να διανοηθεί ως ''ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός'', ή για την ακρίβεια ως ''άπειρο'' εκλαμβάνουμε συνήθως ένα [[w:μέγεθος|μέγεθος]] που τείνει στο συν ή πλην άπειρο. Οι ιδιότητες του μεγέθους που τείνει στο συν ή πλην άπειρο με τις διάφορες πράξεις ορίζονται με βάση την ''κοινή λογική'', όταν αυτό είναι εφικτό. Σε αυστηρή μαθηματική γλώσσα τα άπειρα μελετώνται με [[w:όριο (μαθηματικά)|όρια]], ενώ θεωρούνται προσεγγίσεις και όχι αριθμοί. Έτσι, ισχύουν οι εξής ιδιότητες (θ είναι ένας οποιοσδήποτε θετικός [[w:πραγματικός αριθμός|πραγματικός αριθμός]]):

==[[w:pρόσθεση|Πρόσθεση]] και [[w:αφαίρεση|αφαίρεση]]==

*&lt;math&gt;+\infty+\theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty+\theta=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;+\infty-\theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty-\theta=-\infty&lt;/math&gt;&lt;ref&gt;Αυτές οι ιδιότητες επιβεβαιώνουν τη φιλοσοφική άποψη ότι ''το άπειρο είναι αμετάβλητο''.&lt;/ref&gt;

==[[w:πολλαπλασιασμός|Πολλαπλασιασμός]] και [[w:διαίρεση|διαίρεση]]==

*&lt;math&gt;+\infty \cdot \theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty \cdot \theta=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;-\infty \cdot (-\theta)=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;+\infty \cdot (-\theta)=-\infty&lt;/math&gt;

Παρομοίως με τη διαίρεση (γιατί 1/θ=η, όπου η ένας άλλος θετικός πραγματικός αριθμός)

==[[w:δύναμη (μαθηματικά)|Δυνάμη]], [[w:νιοστή ρίζα|ρίζα]] και [[w:λογάριθμος|λογάριθμος]]==

*&lt;math&gt;\theta^{+\infty}=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;\theta^{-\infty}=0^{+}&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;(+{\infty})^\theta=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;({+\infty})^{+\infty}=+\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;\sqrt[{\nu}]{+\infty}=+\infty&lt;/math&gt;, όπου ν [[w:φυσικός αριθμός|φυσικός αριθμός]]
*&lt;math&gt;\sqrt[{+\infty}]{\theta}=1&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;log_{\theta}(+\infty)=+\infty,\quad \alpha\nu\quad \theta&gt;1,\quad -\infty, \alpha\nu\quad 0&lt;\theta&lt;1&lt;/math&gt;


*&lt;math&gt;log_{+\infty}(\theta)=0&lt;/math&gt;

0&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt;, αν θ&gt;1 και 0&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt; αν 0&lt;α&lt;1

==Πράξεις με το μηδέν και το άπειρο==

*&lt;math&gt;+\infty\pm 0=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;-\infty\pm 0=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;1/0^{+}=+\infty&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;1/0^{-}=-\infty&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;1/\infty=0&lt;/math&gt;

= Σειρές Taylor =

Οι σειρές Taylor ορίζονται σε απείρως παραγωγίσιμες συναρτήσεις. Για τις σειρές Maclaurin χρειάζεται επιπλέον να ορίζονται στο 0.

== Σειρές Maclaurin: ==

'''Γενικός τύπος:''' &lt;math&gt;f(x)=f(0)+f'(0)\frac{x}{1}+f''(0)\frac{x^{2}}{2!}+f^{3}(0)\frac{x^{3}}{3!}+...+f^{k}(0)\frac{x^{k}}{k!}+...=\sum_{n=1}^\infty ( f^{(n)}(0)\frac{x^{n}}{n!})+1&lt;/math&gt;

* Οι σειρά Maclaurin κάθε πολυωνυμικής συνάρτησης ισούται με την ίδια τη συνάρτηση.

* &lt;math&gt;a^{x}=1+lna\frac{x}{1}+lna^{2}\frac{x^{2}}{2!}+lna^{3}\frac{x^{3}}{3!}+...+lna^{k}\frac{x^{k}}{k!}+...=\sum_{n=1}^\infty ( lna^{n}\frac{x^{n}}{n!})+1&lt;/math&gt;

* &lt;math&gt;sinx=x-\frac{x^{3}}{3!}+\frac{x^{5}}{5!}-\frac{x^{7}}{7!}+...&lt;/math&gt;

= Βασικό τυπολόγιο παραγώγων πραγματικών συναρτήσεων πραγματικής μεταβλητής =

Οι παρακάτω τύποι ισχύουν υπό την προϋπόθεση ότι τα σύμβολα έχουν νόημα, δηλαδή '''αν υπάρχουν''' οι παράγωγοι που εμφανίζονται. Το x είναι η ανεξαρτητη μεταβλητή και a είναι μια '''μη μηδενική''' σταθερά.

*Βασικές παράγωγοι ως προς x:
&lt;center&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
|&lt;math&gt;\frac{da}{dx}=0&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{d\ln{x}}{dx}=\frac{1}{x}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{dx}{dx}=1&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{d \sin{x}}{dx}=\cos{x}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{dx^{a}}{dx}=a \cdot\; x^{a-1}&lt;/math&gt; (εννοείται x &lt;math&gt;\neq&lt;/math&gt; 0,1)
|&lt;math&gt;\frac{d\cos{x}}{dx}=- \sin{x}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{de^x}{dx}=e^x&lt;/math&gt;
|&lt;math&gt;\frac{dtanx}{dx}=\frac{1}{cos^2 x}&lt;/math&gt;
|}
&lt;/center&gt;

*Κανόνες παραγώγισης:
&lt;center&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|&lt;math&gt;\frac{d(af(x))}{dx} = a \frac{df(x)}{dx}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d(f(x)+g(x))}{dx}=\frac{df(x)}{dx}+\frac{dg(x)}{dx}&lt;/math&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d (f(x)\cdot\;g(x))}{dx}=\frac{df(x)}{dx}\cdot\;g(x)+f(x)\frac{dg(x)}{dx}&lt;/math&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d\frac{f(x)}{g(x)}}{dx}=&lt;/math&gt;&lt;math&gt;\frac{\frac{df(x)}{dx}\cdot g(x)-f(x)\cdot\frac{dg(x)}{dx}}{g^{2}(x)}&lt;/math&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
|&lt;math&gt;\frac{d(g(f(x)))}{dx}=\frac{dg(f(x))}{d\mathbf{f(x)}} \cdot \frac{df(x)}{dx}&lt;/math&gt; (κανόνας της αλυσίδας)&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;
|}
&lt;/center&gt;

{{Σημείωση}}
&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;:Ισχύει επαγωγικά ο τύπος και για περισσότερους όρους της πρόσθεσης, δηλαδή &lt;math&gt;\frac{d(f_1(x)+f_2(x)+\ldots+f_\nu(x))}{dx}=\frac{df_1(x)}{dx}+\frac{df_2(x)}{dx}+\ldots+\frac{df_\nu(x)}{dx}&lt;/math&gt;&lt;/br &gt;
&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;: Ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι g(x) διάφορο του μηδενός κοντά στο σημείο εύρεσης της παραγώγου.&lt;/br &gt;
&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;: Ισχύει μόνο αν η f δε γίνεται κάπου σταθερή (σύμφωνα με το σχολικό βιβλίο μαθηματικών της Γ΄Λυκείου). Αν στην περιοχή εύρεσης της παραγώου η f είναι σταθερή, τότε η παράγωγος ισούται με 0 κοντά στο σημείο εύρεσης της παραγώγου. Εξ' άλλου η g δε μεταβάλλεται σε κάποια περιοχή μόνο και μόνο αν df(x)=0 σε αυτήν την περιοχή, άρα δε μπορεί να εφαρμοστεί ο κανόνας.

===Παραδείγματα εφαρμογής των κανόνων===
*&lt;math&gt;\frac{d\alpha^x}{dx}=\frac{d(e^{lna})^x}{dx}=\frac{de^{lna\cdot x}}{dx}=\frac{de^{lna\cdot x}}{d(lna\cdot x)}\frac{d(lna\cdot x)}{dx}=e^{lna\cdot x}\cdot lna=lna\cdot a^x &lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;\frac{d ln(ax)}{dx}=\frac{dln(ax)}{dax}\cdot\frac{d(ax)}{dx}=\frac{1}{(ax)}\cdot a\cdot\frac{dx}{dx}=\frac{1}{x}&lt;/math&gt;

*&lt;math&gt;\frac{d\sin({a\cdot x})}{dx}=\frac{d\sin({a\cdot x})}{d(ax)}\cdot\frac{dax}{dx}=\cos{(a\cdot x)}\cdot a\cdot\frac{dx}{dx}=a\cos{(a\cdot x)}&lt;/math&gt;

&lt;u&gt;*Προσοχή&lt;/u&gt;: Οι δύο παραπάνω τύποι ισχύουν, γιατί η συνάρτηση f(x)=ax δεν είναι σταθερή σε κανένα σημείο, ως γνήσια μονότονη.


*&lt;math&gt;\frac{d(9x^{3}-2x^{2}+x-10)}{dx}=\frac{d(9x^{3})}{dx}+\frac{d(-2x^{2})}{dx}+\frac{dx}{dx}+\frac{d(-10)}{dx}=9\frac{dx^{3}}{dx}-2\frac{dx^{2}}{dx}+1+0=9\cdot3x^{2}-2\cdot2x+1=27x^{2}-4x+1&lt;/math&gt;


= Σημειώσεις =
{{παραπομπές|2}}


[[Κατηγορία:Μαθηματικά για όλους]]</text>
      <sha1>ey9yn6e8sb6pjxvzvn0znyfby9xsa4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Για τον επαγγελματία και για τον Ιδιώτη. Για κάθε αυτοκίνητο. Φορτηγό ή τρακτέρ. Θυμηθείτε. ΕΞΑΤΜΙΣΕΙΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ. ΓΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ, ΚΟΤΣΑΔΟΡΟΥΣ,</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6474</id>
    <revision>
      <id>57517</id>
      <timestamp>2026-09-23T14:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα με '''DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: AUTO PISMISIS από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:''  '''''Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δ...'</comment>
      <origin>57517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="05xcsqq63usweh7kn7c1jj4kz6gvv1w" xml:space="preserve">''DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: AUTO PISMISIS από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:''

'''''Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δεν διαπραγματεύεστε την ποιότητά του. Ξέρετε πού θα βρείτε το αυτοκίνητο που θέλετε: B.M.W. MERCEDES AUDI Στην τιμή που θέλετε. AUTO PISMISIS. ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. ΥΨΗΛΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ. ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΣΙΓΟΥΡΙΑ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ PISMISIS ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 23820 81 012.'''''</text>
      <sha1>05xcsqq63usweh7kn7c1jj4kz6gvv1w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57518</id>
      <parentid>57517</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <origin>57518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="lyp3z65f0zagop89fsezimvgc1hocvd" xml:space="preserve">''DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: AUTO PISMISIS από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:''

'''''Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δεν διαπραγματεύεστε την ποιότητά του. Ξέρετε πού θα βρείτε το αυτοκίνητο που θέλετε: B.M.W. MERCEDES AUDI Στην τιμή που θέλετε. AUTO PISMISIS. ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. ΥΨΗΛΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ. ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΣΙΓΟΥΡΙΑ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ PISMISIS ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 2382081412.'''''</text>
      <sha1>lyp3z65f0zagop89fsezimvgc1hocvd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57519</id>
      <parentid>57518</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:32:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <origin>57519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1505" sha1="ghnqhl92l5xpj097hzrmhzjqe4do535" xml:space="preserve">''[http://DVD%20VIDEO%20PLAYER%20Στις%2014%20Σεπτεμβρίου%20το%202005%20θα%20προβληθεί%20αυτή%20η%20νέα%20διαφήμιση%20της%20εκπομπής%20από%20το%20τηλεοπτικό%20πρόγραμμα%20του%20ραδιοφωνικού%20σταθμού%20Toxotis DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: AUTO PISMISIS από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:]''

'''''[[Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δεν διαπραγματεύεστε την ποιότητά του. Ξέρετε πού θα βρείτε το αυτοκίνητο που θέλετε: B.M.W. MERCEDES AUDI Στη|Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δεν διαπραγματεύεστε την ποιότητά του. Ξέρετε πού θα βρείτε το αυτοκίνητο που θέλετε: B.M.W. MERCEDES AUDI Στην τιμή που θέλετε. AUTO PISMISIS. ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. ΥΨΗΛΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ. ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΣΙΓΟΥΡΙΑ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ PISMISIS ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 2382081412.]]'''''</text>
      <sha1>ghnqhl92l5xpj097hzrmhzjqe4do535</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57523</id>
      <parentid>57519</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:41:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <origin>57523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1565" sha1="2mjwd3nlfmlb21orbkxdman9hf2ogao" xml:space="preserve">''[http://DVD%20VIDEO%20PLAYER%20Στις%2014%20Σεπτεμβρίου%20το%202005%20θα%20προβληθεί%20αυτή%20η%20νέα%20διαφήμιση%20της%20εκπομπής%20από%20το%20τηλεοπτικό%20πρόγραμμα%20του%20ραδιοφωνικού%20σταθμού%20Toxotis DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: AUTO PISMISIS από το όνομα του εκφωνητή και από το όνομα της εκφωνήτριας για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:]''

'''''[[Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δεν διαπραγματεύεστε την ποιότητά του. Ξέρετε πού θα βρείτε το αυτοκίνητο που θέλετε: B.M.W. MERCEDES AUDI Στη|Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δεν διαπραγματεύεστε την ποιότητά του. Ξέρετε πού θα βρείτε το αυτοκίνητο που θέλετε: B.M.W. MERCEDES AUDI Στην τιμή που θέλετε. AUTO PISMISIS. ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. ΥΨΗΛΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ. ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΣΙΓΟΥΡΙΑ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ PISMISIS ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 2382081412.]]'''''</text>
      <sha1>2mjwd3nlfmlb21orbkxdman9hf2ogao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Όταν πρόκειται για αγορά αυτοκινήτου. Δεν διαπραγματεύεστε την ποιότητά του. Ξέρετε πού θα βρείτε το αυτοκίνητο που θέλετε: B.M.W. MERCEDES AUDI Στη</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6475</id>
    <revision>
      <id>57520</id>
      <timestamp>2026-09-23T14:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα με ''''''[http://DVD%20VIDEO%20PLAYER%20Στις%2014%20Σεπτεμβρίου%20το%202005%20θα%20προβληθεί%20αυτή%20η%20νέα%20διαφήμιση%20της%20εκπομπής%20από%20το%20τηλεοπτικό%20πρόγραμμα%20του%20ραδιοφωνικού%20σταθμού%20Toxotis DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής απ...'</comment>
      <origin>57520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1990" sha1="iw58kb54jtc9zwag4m7q10r59ueu4tt" xml:space="preserve">'''''[[[http://DVD%20VIDEO%20PLAYER%20Στις%2014%20Σεπτεμβρίου%20το%202005%20θα%20προβληθεί%20αυτή%20η%20νέα%20διαφήμιση%20της%20εκπομπής%20από%20το%20τηλεοπτικό%20πρόγραμμα%20του%20ραδιοφωνικού%20σταθμού%20Toxotis DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis |DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: Φάνης Μήτογλου Στον Νομό Πέλλης από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:]]]'''''

''[[Στην φύση βρίσκονται πιο τέλειοι τοίχοι. Η Μεγαλύτερη ασφάλεια. Ασφάλεια και ήχος ΦΑΝΗΣ ΜΗΤΟΓΛΟΥ. Μετά την φύση. Η Τεχνολογία. Με των σύγχρο|Στην φύση βρίσκονται πιο τέλειοι τοίχοι. Η Μεγαλύτερη ασφάλεια. Ασφάλεια και ήχος ΦΑΝΗΣ ΜΗΤΟΓΛΟΥ. Μετά την φύση. Η Τεχνολογία. Με των σύγχρονων δομικών υλικών, σπιτιών, και καταστημάτων. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ. ΠΥΡΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Τα πάντα για τον ήχο του αυτοκινήτου. ΡΑΔΙΟ CD Ηχεία και ενισχυτές. Φάνης Μήτογλου. Στα Γιαννιτσά: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ 21 ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 6973020232.]]''</text>
      <sha1>iw58kb54jtc9zwag4m7q10r59ueu4tt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57521</id>
      <parentid>57520</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <origin>57521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1959" sha1="aweq9twubzcuj94o8vf6h92ho7macu8" xml:space="preserve">'''''[[[http://DVD%20VIDEO%20PLAYER%20Στις%2014%20Σεπτεμβρίου%20το%202005%20θα%20προβληθεί%20αυτή%20η%20νέα%20διαφήμιση%20της%20εκπομπής%20από%20το%20τηλεοπτικό%20πρόγραμμα%20του%20ραδιοφωνικού%20σταθμού%20Toxotis DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis |DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: Φάνης Μήτογλου από το όνομα του εκφωνητή για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:]]]'''''

''[[Στην φύση βρίσκονται πιο τέλειοι τοίχοι. Η Μεγαλύτερη ασφάλεια. Ασφάλεια και ήχος ΦΑΝΗΣ ΜΗΤΟΓΛΟΥ. Μετά την φύση. Η Τεχνολογία. Με των σύγχρο|Στην φύση βρίσκονται πιο τέλειοι τοίχοι. Η Μεγαλύτερη ασφάλεια. Ασφάλεια και ήχος ΦΑΝΗΣ ΜΗΤΟΓΛΟΥ. Μετά την φύση. Η Τεχνολογία. Με των σύγχρονων δομικών υλικών, σπιτιών, και καταστημάτων. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ. ΠΥΡΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Τα πάντα για τον ήχο του αυτοκινήτου. ΡΑΔΙΟ CD Ηχεία και ενισχυτές. Φάνης Μήτογλου. Στα Γιαννιτσά: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ 21 ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 6973020232.]]''</text>
      <sha1>aweq9twubzcuj94o8vf6h92ho7macu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>57522</id>
      <parentid>57521</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <origin>57522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1699" sha1="c87yhk521rbfviy20aole8xy66yfhnb" xml:space="preserve">[[DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis |DVD VIDEO PLAYER Στις 14 Σεπτεμβρίου το 2005 θα προβληθεί αυτή η νέα διαφήμιση της εκπομπής από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Toxotis 96.3: Φάνης Μήτογλου από το όνομα του εκφωνητή και από το όνομα της εκφωνήτριας για τον ραδιοφωνικό σταθμό TOXOTIS 96.3:]]

''[[Στην φύση βρίσκονται πιο τέλειοι τοίχοι. Η Μεγαλύτερη ασφάλεια. Ασφάλεια και ήχος ΦΑΝΗΣ ΜΗΤΟΓΛΟΥ. Μετά την φύση. Η Τεχνολογία. Με των σύγχρο|Στην φύση βρίσκονται πιο τέλειοι τοίχοι. Η Μεγαλύτερη ασφάλεια. Ασφάλεια και ήχος ΦΑΝΗΣ ΜΗΤΟΓΛΟΥ. Μετά την φύση. Η Τεχνολογία. Με των σύγχρονων δομικών υλικών, σπιτιών, και καταστημάτων. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ. ΠΥΡΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Τα πάντα για τον ήχο του αυτοκινήτου. ΡΑΔΙΟ CD Ηχεία και ενισχυτές. Φάνης Μήτογλου. Στα Γιαννιτσά: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ 21 ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 6973020232.]]''</text>
      <sha1>c87yhk521rbfviy20aole8xy66yfhnb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Στην φύση βρίσκονται πιο τέλειοι τοίχοι. Η Μεγαλύτερη ασφάλεια. Ασφάλεια και ήχος ΦΑΝΗΣ ΜΗΤΟΓΛΟΥ. Μετά την φύση. Η Τεχνολογία. Με των σύγχρο</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6476</id>
    <revision>
      <id>57524</id>
      <timestamp>2026-09-23T14:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50924-16</username>
        <id>8374</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα με ''''''Ράδιο Τοξότης 96.3 logo ραδιοφωνικού σταθμού Ράδιο ΤοξότηςΠαλαιόφυτο Γιαννιτσών, ΤΚ 58100 http://www.toxotisfm.gr/ Phones: 23820 42303 - fax : 23820 42799 facebook sharing buttontwitter sharing buttonsharethis sharing buttonviber sharing button play mutemax volume Αν έχετε προβλήματα ακρόασης, πατήστε εδώ      Περιγραφή Σταθμού Ράδιο Τοξ...'</comment>
      <origin>57524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1306" sha1="ea71ti5wwrrbqcfcgf42pt3bckcjn5z" xml:space="preserve">'''''Ράδιο Τοξότης 96.3
logo ραδιοφωνικού σταθμού Ράδιο ΤοξότηςΠαλαιόφυτο Γιαννιτσών, ΤΚ 58100
http://www.toxotisfm.gr/
Phones: 23820 42303 - fax : 23820 42799
facebook sharing buttontwitter sharing buttonsharethis sharing buttonviber sharing button
play
mutemax volume
Αν έχετε προβλήματα ακρόασης, πατήστε εδώ


Περιγραφή Σταθμού Ράδιο Τοξότης 96.3:
ΡΑΔΙΟ ΤΟΞΟΤΗΣ, ενημερωτικός και ψυχαγωγικός σταθμός με δικό του πρόγραμμα που προσεγγίζει άμεσα το κοινό. Με σεβασμό κι υπευθυνότητα, μεταδίδει όλο το 24ωρο, Ελληνική μουσική. Καλύπτει ειδησιογραφικά τα νέα, με σύντομα δελτία και εκπομπές, καλύπτοντας τα γεγονότα σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Παρουσιάζει επίσης, εκπομπές που ασχολούνται κατά κύριο λόγο με τα προβλήματα και τις προοπτικές του Νομού Πέλλας.
Επικοινωνία με σταθμό Ράδιο Τοξότης 96.3'''''</text>
      <sha1>ea71ti5wwrrbqcfcgf42pt3bckcjn5z</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>