Βικιβιβλία elwikibooks https://el.wikibooks.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Μέσο Ειδικό Συζήτηση Χρήστης Συζήτηση χρήστη Βικιβιβλία Συζήτηση Βικιβιβλία Αρχείο Συζήτηση αρχείου MediaWiki Συζήτηση MediaWiki Πρότυπο Συζήτηση προτύπου Βοήθεια Συζήτηση βοήθειας Κατηγορία Συζήτηση κατηγορίας TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4799 57711 57648 2026-10-05T17:51:29Z Remenmites 4992 57711 wikitext text/x-wiki Η εργασία αυτή '''δεν έχει''' σαν στόχο να διερευνήσει την καταγωγή, την προέλευση δηλ. των βλάχων. Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο Β. Ραφαηλίδης (ειδικά στο βιβλίο του Μυθιστορία των βάρβαρων προγόνων των σημερινών Ευρωπαίων), είναι παράλογο να προσπαθήσει κανείς να αποδείξει την καταγωγή των φυλών σε βάθος αιώνων. Ένας άλλος λόγος είναι ότι δεν υπάρχει καμμιά χρησιμότητα. Χρησιμεύει μόνο στη δημιουργία αντιπαραθέσεων και ρατσισμού. Που με τη σειρά τους καλλιεργούν στάσεις και απόψεις που κάθε άλλο παρά προάγουν πολιτισμό. Επειδή λοιπόν σε προηγούμενα χρόνια (ίσως και σήμερα), υπήρξε ρατσιστική αντιμετώπιση των βλαχόφωνων από μεριάς των ελληνόφωνων, δεν θα αναπαράγουμε ούτε καν με την αναφορά τέτοιων περιπτώσεων, τον ρατσισμό και τον σκοταδισμό που τον ακολουθεί. Ούτε θα αναβιώσουμε, με την εργασία αυτή, τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος. Παραφράζοντας τον ποιητή <center>''«…Εμείς γράφουμε τη γλώσσα μας για να σμίξουμε τον κόσμο…»''</center> Είναι κοινός τόπος ότι η βλάχικη γλώσσα δεν έχει γραφτεί· άρα είναι κατανοητό να μην υπάρχουν γραμματικοί όροι. Προσπαθούμε να την κωδικοποιήσουμε και να την καταγράψουμε χρησιμοποιώντας γραμματικούς όρους από την ελληνική γλώσσα. Ενδεικτικό της αξίας καταγραφής των διάφορων γλωσσών είτε μιλιούνται είτε γράφονται είναι το παρακάτω παράδειγμα:<br> <br> Η γιαγιά (μητέρα της μητέρας) λέγεται '''mâio'''. Η γιαγιά (μητέρα του πατέρα) λέγεται '''dâdo'''. Αυτό συναντιέται σπάνια και από όσο γνωρίζουμε ο διαχωρισμός αυτός γίνεται σε κάποιες διαλέκτους των Ινδιάνων στην Αμερική. Ένα αντίστοιχο φαινόμενο συναντάμε στην Αλβανική γλώσσα: Από τη μεριά της μητέρας ο θείος λέγεται '''dajë''' και η θεία '''teze'''. Από τη μεριά του πατέρα ο θείος λέγεται '''xhaxhi''' και η θεία '''hallë'''. Δεν υπονοούμε κάποια σύνδεση· απλά αξίζει να δει κάποιος την δομή του λόγου σε κάποιες διαφορετικές ομάδες ανθρώπων και τη λογική που την δημιούργησε. Ίσως σε κάποιους πιο ειδικευμένους (γλωσσολόγους, κοινωνιολόγους κ.λπ.) η εργασία αυτή να φανεί χρήσιμη. Το ελπίζουμε και το ευχόμαστε. *Η καταγραφή των λέξεων στηρίχτηκε, κατά κύριο λόγο, στον τρόπο με τον οποίο προφέρονται από τους βλαχόφωνους της περιοχής του Πωγωνίου. Για την αποτύπωση των φθόγγων χρησιμοποιήθηκαν τα λατινικά σύμβολα για τους εξής λόγους: # Η εργασία αυτή απευθύνεται κυρίως σε ελληνόφωνους αναγνώστες, οπότε, θα δημιουργούνταν μπέρδεμα ως προς την προφορά. # Σήμερα, η χρήση υπολογιστών είναι άρρηκτα δεμένη με τη μελέτη και συγγραφή, και όλα τα πληκτρολόγια έχουν τα λατινικά σύμβολα, ανεξάρτητα με τη χώρα και τη γλώσσα που πιθανόν να διαφοροποιείται, για κάποιους ελληνόφωνους. '''Σημείωση για Ερευνητές & Γλωσσολόγους:''' Για την απόλυτη επιστημονική ακρίβεια, δίπλα σε κάθε φθόγγο έχει προστεθεί σε αγκύλες [...] το αντίστοιχο σύμβολο του Διεθνούς Φωνητικού Αλφαβήτου ('''IPA'''). ---- <div style="display: flex; justify-content: space-between; font-size: 1.1em; padding: 10px 0;"> <div>[[εκ βαθέων|⬅️ εκ βαθέων...]]</div> <div>[[Περιεχόμενα|ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ]]</div> <div>[[Σύμβολα της βλάχικης γλώσσας|Σύμβολα της βλάχικης γλώσσας ➡️]]</div> </div> momt2rn51yosaob2kcycm6kanx9cxyh 57712 57711 2026-10-05T17:52:23Z Remenmites 4992 57712 wikitext text/x-wiki Η εργασία αυτή '''δεν έχει''' σαν στόχο να διερευνήσει την καταγωγή, την προέλευση δηλ. των βλάχων. Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο Β. Ραφαηλίδης (ειδικά στο βιβλίο του Μυθιστορία των βάρβαρων προγόνων των σημερινών Ευρωπαίων), είναι παράλογο να προσπαθήσει κανείς να αποδείξει την καταγωγή των φυλών σε βάθος αιώνων. Ένας άλλος λόγος είναι ότι δεν υπάρχει καμμιά χρησιμότητα. Χρησιμεύει μόνο στη δημιουργία αντιπαραθέσεων και ρατσισμού. Που με τη σειρά τους καλλιεργούν στάσεις και απόψεις που κάθε άλλο παρά προάγουν πολιτισμό. Επειδή λοιπόν σε προηγούμενα χρόνια (ίσως και σήμερα), υπήρξε ρατσιστική αντιμετώπιση των βλαχόφωνων από μεριάς των ελληνόφωνων, δεν θα αναπαράγουμε ούτε καν με την αναφορά τέτοιων περιπτώσεων, τον ρατσισμό και τον σκοταδισμό που τον ακολουθεί. Ούτε θα αναβιώσουμε, με την εργασία αυτή, τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος. Παραφράζοντας τον ποιητή <center>''«…Εμείς γράφουμε τη γλώσσα μας για να σμίξουμε τον κόσμο…»''</center> Είναι κοινός τόπος ότι η βλάχικη γλώσσα δεν έχει γραφτεί· άρα είναι κατανοητό να μην υπάρχουν γραμματικοί όροι. Προσπαθούμε να την κωδικοποιήσουμε και να την καταγράψουμε χρησιμοποιώντας γραμματικούς όρους από την ελληνική γλώσσα. Ενδεικτικό της αξίας καταγραφής των διάφορων γλωσσών είτε μιλιούνται είτε γράφονται είναι το παρακάτω παράδειγμα: Η γιαγιά (μητέρα της μητέρας) λέγεται '''mâio'''. Η γιαγιά (μητέρα του πατέρα) λέγεται '''dâdo'''. Αυτό συναντιέται σπάνια και από όσο γνωρίζουμε ο διαχωρισμός αυτός γίνεται σε κάποιες διαλέκτους των Ινδιάνων στην Αμερική. Ένα αντίστοιχο φαινόμενο συναντάμε στην Αλβανική γλώσσα: Από τη μεριά της μητέρας ο θείος λέγεται '''dajë''' και η θεία '''teze'''. Από τη μεριά του πατέρα ο θείος λέγεται '''xhaxhi''' και η θεία '''hallë'''. Δεν υπονοούμε κάποια σύνδεση· απλά αξίζει να δει κάποιος την δομή του λόγου σε κάποιες διαφορετικές ομάδες ανθρώπων και τη λογική που την δημιούργησε. Ίσως σε κάποιους πιο ειδικευμένους (γλωσσολόγους, κοινωνιολόγους κ.λπ.) η εργασία αυτή να φανεί χρήσιμη. Το ελπίζουμε και το ευχόμαστε. *Η καταγραφή των λέξεων στηρίχτηκε, κατά κύριο λόγο, στον τρόπο με τον οποίο προφέρονται από τους βλαχόφωνους της περιοχής του Πωγωνίου. Για την αποτύπωση των φθόγγων χρησιμοποιήθηκαν τα λατινικά σύμβολα για τους εξής λόγους: # Η εργασία αυτή απευθύνεται κυρίως σε ελληνόφωνους αναγνώστες, οπότε, θα δημιουργούνταν μπέρδεμα ως προς την προφορά. # Σήμερα, η χρήση υπολογιστών είναι άρρηκτα δεμένη με τη μελέτη και συγγραφή, και όλα τα πληκτρολόγια έχουν τα λατινικά σύμβολα, ανεξάρτητα με τη χώρα και τη γλώσσα που πιθανόν να διαφοροποιείται, για κάποιους ελληνόφωνους. '''Σημείωση για Ερευνητές & Γλωσσολόγους:''' Για την απόλυτη επιστημονική ακρίβεια, δίπλα σε κάθε φθόγγο έχει προστεθεί σε αγκύλες [...] το αντίστοιχο σύμβολο του Διεθνούς Φωνητικού Αλφαβήτου ('''IPA'''). ---- <div style="display: flex; justify-content: space-between; font-size: 1.1em; padding: 10px 0;"> <div>[[εκ βαθέων|⬅️ εκ βαθέων...]]</div> <div>[[Περιεχόμενα|ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ]]</div> <div>[[Σύμβολα της βλάχικης γλώσσας|Σύμβολα της βλάχικης γλώσσας ➡️]]</div> </div> ltl573as6o7okpskwd20z7f0eqwlfzz 0 6478 57710 57647 2026-10-05T17:49:29Z Remenmites 4992 57710 wikitext text/x-wiki '''''εκ βαθέων… '''''Η προσπάθεια γι’ αυτή την εργασία ξεκίνησε πολύ παλιά. Στα 1975-76, μαθητής τότε της Ε’ Γυμνασίου (δευτέρας Λυκείου σήμερα), προσπάθησα να καταγράψω τη γλώσσα αυτή, που τη μιλούσα αλλά δεν μπορούσα να εκφραστώ γραπτά. Ήξερα ότι έχει μεταφερθεί προφορικά από γενιά σε γενιά, αλλά δε μπορούσα να κατανοήσω γιατί μέχρι τότε δεν είχε καταγραφεί. Έτσι λοιπόν σκέφτηκα ότι άξιζε τον κόπο να γίνει μια προσπάθεια. Τότε μου ήταν πολύ εύκολο γιατί ζούσα στο χωριό και έκανα παρέα με τα γερόντια του μαχαλά (της γειτονιάς). Να επισημάνω εδώ ότι όσο ήμαστε στο Δημοτικό, απαγόρευαν στους γονείς μας να μας μιλάνε βλάχικα, γιατί θα δυσκολευόμαστε στην ελληνική γλώσσα. Ήμουν λοιπόν τυχερός που οι ηλικιωμένοι μιλούσαν περισσότερο τη γλώσσα τους παρά την ελληνική που τη χειρίζονταν σε βασικό επίπεδο επικοινωνίας. '''Ξεκίνησα, λοιπόν, με θέρμη και με τη βοήθειά τους κατάφερα να τελειώσω, σχεδόν, την προσπάθεια. Μετά όμως ήρθαν οι ανησυχίες της εφηβείας, οι βόλτες, μετά οι σπουδές και…«το έργο» έμεινε ημιτελές. '''Έφυγα από το χωριό, οι ανησυχίες και οι προτεραιότητες αξιολογήθηκαν διαφορετικά. Κατά την απουσία μου, γνώρισα και άλλους που μιλούσαν τη βλάχικη, οι οποίοι δεν κατάγονταν από την Ήπειρο μόνο αλλά και από τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, την Πελοπόννησο, ακόμα και από τη Θράκη. Μου γεννήθηκε και πάλι η ανάγκη να πραγματοποιήσω «το έργο». Δυστυχώς, για μένα, όλη εκείνη η δουλειά είχε χαθεί. Με τις μετακομίσεις, με το ξεκαθάρισμα που συνήθως κάνουμε, το υλικό που είχα συγκεντρώσει πετάχτηκε. Έπρεπε να αρχίσω από την αρχή. Η μεγαλύτερη δυστυχία ήταν ότι αυτοί στους οποίους στηρίχτηκα είχαν φύγει από τη ζωή.''''' '''Η εργασία που έχετε στα χέρια σας είναι αποτέλεσμα δουλειάς αρκετών ανθρώπων. Από την καταγραφή, τη διασταύρωση και διόρθωση των λέξεων μέχρι τη φιλολογική επιμέλεια και την τελική εμφάνιση.''''' '''Τώρα που το «έργο» ολοκληρώθηκε, το αφιερώνω στον παππού μου τον Μίτε και τη γιαγιά μου τη Νίτσα, σε όλους τους γερόντους και τις γριές που μαζί τους μεγάλωσα στο Λυκοσκούφι. Ειδικά το αφιερώνω στον παπο-Βασίλη, στον παπο-Τσιόλη και στον παπο-Πέτρο για τις ατέλειωτες ιστορίες που άκουσα (στα βλάχικα), ειδικά τους χειμώνες, καθισμένος μαζί τους, γύρω από το τζάκι του πρώτου.''''' <div style="text-align: right;">'''''Δημήτρης Φασούλας'''''</div> ---- ---- <div style="display: flex; justify-content: space-between; font-size: 1.1em; padding: 10px 0;"> <div> </div> <div>[[Περιεχόμενα|ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ]]</div> <div>[[Εισαγωγή|Εισαγωγή ➡️]]</div> </div> 998r51a84fqp6mtbg9yevcqflhn3bs9 0 6479 57713 57679 2026-10-05T17:53:55Z Remenmites 4992 57713 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ Σύμβολα της βλάχικης γλώσσας |- !Γράμμα !! Σύμβολο IPA !!Επεξήγηση Προφοράς (Παράδειγμα) |- |Α || [a] || Όπως στις περισσότερες γλώσσες «α». |- |B ||[b] ||Ήχος «μπ», αλλά «καθαρό» χωρίς να προηγείται έντονο «μ» ([b] αντί για [mb]). |- |D ||[d] || Ήχος «ντ», αλλά «καθαρό» χωρίς να προηγείται έντονο «ν» ([d] αντί για [nd]). |- |E ||[e] ||Κανονικό, ανοιχτό «ε» (π.χ. νερό). |- |F ||[f] ||Όπως το ελληνικό «φ». |- |G ||[ɡ] ||Ήχος «γκ» (π.χ. γκαζόζα). |- |H ||[x] ||Όπως το ελληνικό «χ» πριν από «α, ο, ου» (π.χ. χαρά), όχι το μαλακό «χ» (π.χ. χέρι). |- |I ||[i] ||Όπως το ελληνικό «ι». |- |J ||[dʒ] ||Ήχος «τζ» (π.χ. τζάμι), αλλά ελαφρώς πιο παχύ. |- |K ||[k] ||Ξερό «κ», με τη γλώσσα πίσω στον ουρανίσκο (π.χ. καλό). |- |L ||[l] ||Όπως το ελληνικό «λ». |- |M ||[m] ||Όπως το ελληνικό «μ». |- |N ||[n] ||Όπως το ελληνικό «ν». |- |O ||[o] ||Όπως το ελληνικό «ο». |- |P ||[p] ||Όπως το ελληνικό «π». |- |R ||[ʁ] ή [ʀ] ||Το γαλλικό «ρ» (υγρό/γλωσσικό ή σταφυλικό), που παράγεται βαθιά στον λαιμό. |- |S ||[s] ||Όπως το ελληνικό «σ». |- |T ||[t] ||Όπως το ελληνικό «τ». |- |U ||[y] ||Παχύ, στρογγυλό φωνήεν, ακριβώς όπως το γαλλικό u ή το γερμανικό ü. |- |V ||[v] ||Όπως το ελληνικό «β». |- |W ||[ɣ] ||Όπως το ελληνικό «γ» πριν από «α, ο, ου» (π.χ. γάλα). |- |X ||[ks] ||Ήχος «ξ» (συνδυασμός κ+σ). |- |Y ||[ʲ] ||Σύμβολο ουρανίωσης. Μπαίνει μετά από το προηγούμενο σύμφωνο για να δείξει ότι «μαλακώνει» (π.χ. το n με y ny [nʲ], προφέρεται όπως το «ν» στη λέξη νιώθω). |- |Z ||[z] ||Όπως το ελληνικό «ζ». |} '''Συνδυασμοί φωνηέντων-συμφώνων, αλλοιώσεις''' '''eu''' είναι το '''e [ɨ]''' το βαθύ. Προφέρεται με το στόμα σχεδόν κλειστό. Επειδή σήμερα πολύ λίγοι μπορούν να προφέρουν αυτή τη διαφορά, (ίσως κάποιοι από τους μεγαλύτερους σε ηλικία), θα αφήσουμε μόνο το '''e'''. Μερικά παραδείγματα τέτοιων λέξεων. '''Peûni [ˈpɨni]''' (ψωμί), '''meus [mɨs]''' (μήνας), '''leûne [ˈlɨne]''' (μαλλί), '''arimeun [ariˈmɨn]''' (μένω, παραμένω) κ.λπ. '''ou [u]''': όπως το ου '''y''' μετατρέπει την προφορά των συμφώνων π.χ. '''nâou [ˈnau]''':νάου= καινούργια, '''nyâou [ˈnʲau]''':νιάou= χιόνι '''dh [ð]''' όπως το δ '''th [θ]''' όπως το θ<br> Πατώντας * 💻 [https://www.remen.gr/index.php/vlaxoi/grammatologika/347-akoygontas-ta-symvola-diadrastikos-odigos-anagnosis-kai-tonismoy-tis-vlaxikis Διαδραστική Εφαρμογή: Ακούγοντας τα σύμβολα] μπορείτε να έχετε μια μοναδική εμπειρία πώς μπορεί το γραπτό σύμβολο να αποδώσει με ακρίβεια τον ζωντανό ήχο. <div style="display: flex; justify-content: space-between; font-size: 1.1em; padding: 10px 0;"> <div>[[Εισαγωγή|⬅️ Εισαγωγή]]</div> <div>[[Περιεχόμενα|ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ]]</div> <div>[[Κανόνες τονισμού|Κανόνες τονισμού ➡️]]</div> </div> ttdh2buhz00hwwasqqbsevqafog8090 0 6481 57714 57650 2026-10-05T17:54:34Z Remenmites 4992 57714 wikitext text/x-wiki '''Κανόνες τονισμού''' * Οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν τονίζονται. * Οι περισσότερες λέξεις τονίζονται στη λήγουσα. * Όταν η λέξη τονίζεται σε οποιαδήποτε άλλη συλλαβή εκτός από τη λήγουσα σημειώνεται με το σύμβολο '''ê'''. * Τα ou και eu είναι δίφθογγοι και το σύμβολο μπαίνει στο δεύτερο φωνήεν. '''oû''', '''eû''' * Στις σύνθετες λέξεις τονίζονται και οι δύο. π.χ. '''ôreboûne'''= ώρα καλή <div style="display: flex; justify-content: space-between; font-size: 1.1em; padding: 10px 0;"> <div>[[Σύμβολα της βλάχικης γλώσσας|⬅️ Σύμβολα της βλάχικης γλώσσας]]</div> <div>[[Περιεχόμενα|ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ]]</div> <div>[[ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ|ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ➡️]]</div> </div> 24hh4j42p9otalxr9zftktndnni15ga 0 6482 57715 57651 2026-10-05T17:55:58Z Remenmites 4992 57715 wikitext text/x-wiki '''ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ'''<br> Όπως στις περισσότερες γλώσσες έχουμε κι εδώ κλιτά και άκλιτα μέρη. Στα άκλιτα περιλαμβάνονται τα αριθμητικά, οι σύνδεσμοι, οι προθέσεις και τα επιρρήματα.<br> Στα κλιτά έχουμε τα ουσιαστικά, τα επίθετα τις αντωνυμίες τις μετοχές και τα ρήματα.<br> '''ΑΡΘΡΟ'''<br> Δεν υπάρχουν άρθρα στην βλάχικη γλώσσα. Για τον αόριστο τύπο χρησιμοποιούμε την αόριστη αντωνυμία (ένας, μία = '''oun''', '''oûne''').<br> Όταν μιλάμε για συγκεκριμένο πρόσωπο ζώο ή πράγμα δεν βάζουμε άρθρο. Αλλάζει μόνο η κατάληξη. '''ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ'''<br> Στην βλάχικη γλώσσα έχουμε μόνο δύο γένη. Το αρσενικό και το θηλυκό. Έχουμε δύο αριθμούς, τον ενικό και τον πληθυντικό.<br> '''ΑΡΣΕΝΙΚΑ''' Τα αρσενικά ομαδοποιούνται σύμφωνα με τον τρόπο που κλίνονται σε 4 κλίσεις. '''ΘΗΛΥΚΑ''' Τα θηκυκά καταλήγουν σε '''–e''' ή '''–i'''. Ξεκινάμε από τον αόριστο τύπο και: * σε όσα τελειώνουν σε '''-e''' αλλάζουμε την κατάληξη σε '''-a''' π.χ. '''oûne koumnâte''' =μία κουνιάδα, '''koumnâta''' =(η) κουνιάδα. * σε όσα τελειώνουν σε '''–i''' προσθέτουμε το '''–a''' π.χ. '''oûne sourâti'''=ένα πρόσωπο '''sourâtia'''= (το) πρόσωπο. Για να σχηματίσουμε τον πληθυντικό στον οριστικό τύπο προσθέτουμε την κατάληξη '''–li''' ή '''–ili'''. * Στο [https://www.remen.gr/index.php/vlaxoi/grammatologika/346-psifiaki-ekdosi-ellinovlaxikou-leksikoy ηλεκτρονικό λεξικό] θα βρείτε την κλίση στην οποία ανήκει το κάθε ουσιαστικό, καθώς και παραδείγματα κλίσης. '''ΕΠΙΘΕΤΑ''' Τα επίθετα - όπως και τα ουσιαστικά - έχουν δύο γένη. Ο σχηματισμός τους είναι απλός. Προσθέτουμε στο αρσενικό '''–e''' και σχηματίζουμε το θηλυκό. π.χ. '''mousyat''', '''mousyâte''' (όμορφος όμορφη).<br> '''amar''', '''amâre''' (πικρός, πικρή).<br> Αποτελούν εξαίρεση τα παρακάτω:<br> '''nôou''', '''nâou''' (καινούργιος, καινούργια)<br> '''grêou''', '''grâou''' (βαρύς, βαριά)<br> Οι κανόνες κλίσης είναι ίδιοι με των ουσιαστικών και σχηματίζουν τα παραθετικά τους περιφραστικά. π.χ.<br> '''mousyat''' = όμορφος<br> '''kâma mousyat''' = πιο όμορφος<br> '''kâma mousyat di touts''' = πιο όμορφος απ’ όλους.<br> '''ΡΗΜΑΤΑ'''<br> Στη βλάχικη γλώσσα τα ρήματα κατηγοριοποιούνται σε 5 συζυγίες και μπορεί να συναντηθεί σε τρεις καταστάσεις. Στο παρόν, στο παρελθόν και στο μέλλον. Η διάρκεια και το στιγμιαίο στο μέλλον δηλώνονται με τη χρήση επιρρημάτων.<br> Η κλίση στους παρελθοντικούς χρόνους πραγματοποιείται με την αλλαγή της κατάληξης, ενώ στον μελλοντικό με τη χρήση του '''ous''' (θα) και του παροντικού χρόνου.<br> Η παθητική φωνή σχηματίζεται μα τον αδύναμο τύπο της προσωπικής αντωνυμίας και τον αντίστοιχο χρόνο της ενεργητικής φωνής. Όταν το ρήμα αρχίζει με φωνήεν τα σύμφωνα με την χρήση του '''y''' «υγραίνονται», μαλακώνουν.<br> * Στο [https://www.remen.gr/index.php/vlaxoi/grammatologika/346-psifiaki-ekdosi-ellinovlaxikou-leksikoy ηλεκτρονικό λεξικό] θα βρείτε την συζυγία στην οποία ανήκει το κάθε ρήμα, τον σχηματισμό των χρόνων του, καθώς και παραδείγματα κλίσης. '''ΜΕΤΟΧΕΣ''' Οι μετοχές σχηματίζονται διαφορετικά στην κάθε κατηγορία.<br> '''Α’ συζυγία''' Αφαιρούμε την κατάληξη '''–est''' και προσθέτουμε την καταληξη '''–it''' για το αρσενικό και '''-ite''' για το θηλυκό.<br> '''Παραδείγματα '''<br> '''adouk-yest''' αρσ. '''adoukit''' θηλ.'''adoukîte'''<br> '''agoud-est''' αρσ. '''agoud-it''' θηλ.'''agoud-îte'''<br> '''Στις υπόλοιπες συζυγίες'''<br> Στο θέμα του ρήματος στο πρώτο πρόσωπο μπαίνει η κατάληξη '''–at''' για το αρσενικό και η -'''ate''' κατάληξη για το θηλυκό.<br> '''Παραδείγματα '''<br> '''adoun''' αρσ. '''adounat''' θηλ. '''adounâte'''<br> '''ajyout''' αρσ. '''ajyoutat''' θηλ. '''ajyoutâte'''<br> '''aling''' αρσ. '''alingat''' θηλ. '''alingâte'''<br> '''ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ''' {| class="wikitable" |+ Προσωπικές αντωνυμίες |- ! Αριθμός / Πτώση !!1ο Πρόσωπο !! 2ο Πρόσωπο !! 3ο Πρόσωπο (Αρσ. / Θηλ.) |- |Ενικός (Ονομ.)|| '''mîni''' (εγώ) || '''tîni''' (εσύ) || '''el''' (αυτός) / '''ia''' (αυτή) |- | Ενικός (Αδύναμος) || '''mi''' (με / μου) || '''ti''' (σε / σου)|| '''lou''' (τον / του) / '''li''' (της / την) |- | Πληθυντικός (Ονομ.) || '''nôi''' (εμείς) || '''vôi''' (εσείς) || '''ely''' (αυτοί) / '''êli''' (αυτές) |- | Πληθ. (Αδύναμος) || '''ni''' (μας) || '''vi''' (σας) || '''ly''' (τους) / '''lyi''' (τις) |} {| class="wikitable" |+ Κτητικές αντωνυμίες |- ! Πρόσωπο !! Αρσενικό !! Θηλυκό |- | α΄ προσώπου || '''anyel''' (δικός μου) '''anost''' (δικός μας) || '''amnyâou''' (δική μου) '''anôste''' (δική μας) |- | β΄ προσώπου || '''atel''' (δικός σου) '''avost''' (δικός σας) || '''atâou''' (δική σου) '''avôste''' (δικιά σας) |- | γ΄ προσώπου || '''atsiloûi''' (δικός του) '''atsilor''' (δικός τους) || '''atsilye''' (δική της) '''atsilor''' (δικιά τους) |} {| class="wikitable" |+ Δεικτικές αντωνυμίες |- ! Αριθμός !! Αρσενικό !!Θηλυκό |- | Ενικός || '''atsel''' (εκείνος) '''aist''' (αυτός) ||'''atsa''' (εκείνη) '''aîste''' (αυτή) |- | Πληθυντικός || '''atsely''' (εκείνοι) '''aîstsy''' (αυτοί) || '''atsêli''' (εκείνες) '''aîsti''' (αυτές) |} {| class="wikitable" |+Αόριστες αντωνυμίες |- ! Αρσενικό / Γενικό !! Θηλυκό !! Σημείωση |- | '''oun''' (ένας) || '''oûne''' (μία) || Ίδιο με το αριθμητικό. Χρησιμεύει και ως αόριστο άρθρο. |- | '''ver''' (κανείς) || '''vêre''' (καμία) || |- | '''alant''' (άλλος) || '''alânte''' (άλλη)|| |- | '''tsyiva''' (τίποτε)|| || |- | '''tsyoûsytou''' (κάτι) || || |} <div style="display: flex; justify-content: space-between; font-size: 1.1em; padding: 10px 0;"> <div>[[Κανόνες τονισμού|⬅️ Κανόνες τονισμού]]</div> <div>[[Περιεχόμενα|ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ]]</div> <div>[[ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ| ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ➡️]]</div> </div> aiz69syn93naaj8178b05fzddlvbf3n