Βικιφθέγματα elwikiquote https://el.wikiquote.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Μέσο Ειδικό Συζήτηση Χρήστης Συζήτηση χρήστη Βικιφθέγματα Συζήτηση Βικιφθέγματα Αρχείο Συζήτηση αρχείου MediaWiki Συζήτηση MediaWiki Πρότυπο Συζήτηση προτύπου Βοήθεια Συζήτηση βοήθειας Κατηγορία Συζήτηση κατηγορίας TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 6708 38400 38392 2026-05-28T16:06:49Z Dionysus 2208 38400 wikitext text/x-wiki Ο '''[[w:Ιμμάνουελ Καντ|Ιμμάνουελ Καντ]]''' (Immanuel Kant, ρωσ. Иммануил Кант, Καίνιξμπεργκ της Πρωσίας (που σήμερα ονομάζεται Καλίνινγκραντ και ανήκει στη Ρωσία), 22 Απριλίου 1724 - Καίνιξμπεργκ, 12 Φεβρουαρίου 1804), ο Γερμανός φιλόσοφος του άδολου λογισμού, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές και φιλοσόφους όλων των εποχών, και ο μεγαλύτερος της νεότερης εποχής. Στην ελληνική γλώσσα το όνομά του παλαιότερα αποδιδόταν ως Εμμανουήλ Κάντιος. == Παραθέματα == * Η εποχή μας είναι η καθαυτό εποχή της κριτικής, στην οποία πρέπει να υποβάλλονται τα πάντα. Η [[θρησκεία]] προβάλλοντας την αγιότητά της και η [[νομοθεσία]] τη μεγαλειότητά της ζητούν συνήθως να της ξεφύγουν. Με αυτό όμως προκαλούν δικαιολογημένη υποψία εναντίον τους και δεν μπορούν να διεκδικούν τον ανυπόκριτο σεβασμό που ο λόγος προσφέρει μόνο σε ό,τι μπόρεσε να αντέξει στον ελεύθερο και δημόσιο έλεγχό του.<ref>Immmanuel Kant. ''Κριτική του καθαρού λόγου.'' Εισαγωγή - Μετάφραση - Σχόλια [[Αναστάσιος Γιανναράς]]. Τόμος πρώτος. Εκδόσεις Παπαζήση. Αθήνα. 1977. σελ. 28.</ref> * Στην [[ηθική]] [[φιλοσοφία]] δεν έχουμε προχωρήσει περισσότερο από τους [[αρχαιότητα|αρχαίους]].<ref>Immanuel Kant. ''Λογική.'' Μετάφραση - εισαγωγικό σημείωμα - σχόλια: Χάρης Τασάκος. Πρόλογος: Gottlob Jäsche. Εκδόσεις Printa. Αθήνα. 2014.</ref> * Για την κρίση όμως του λεγόμενου μεγάλου κόσμου, της τάξης των αριστοκρατών, η οπτική γωνία του ανθρωπολόγου δεν είναι ευνοϊκή, διότι τα μέλη της μοιάζουν πολύ μεταξύ τους, αλλά διαφέρουν πολύ από τους υπόλοιπους ανθρώπους.<ref name="Ανθρωπολογία από πραγματολογική άποψη">Immanuel Kant. ''Ανθρωπολογία από πραγματολογική άποψη.'' Εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια: Χάρης Τασάκος. Εκδόσεις Printa. Αθήνα. 2011.</ref> * Άλλωστε, όπως κάθε [[καλλιτέχνης]], ένας αριστοτέχνης της [[πολιτική|πολιτικής]] μπορεί να κατευθύνει και να κυβερνά τον [[κόσμος|κόσμο]] μέσω εικόνων, υποκαθιστώντας μ' αυτές επιδέξια την [[πραγματικότητα]]: για παράδειγμα, χρησιμοποιώντας την εικόνα της [[ελευθερία|ελευθερίας]] του [[λαός|λαού]] (όπως στο αγγλικό κοινοβούλιο), ή εκείνη της [[ιεραρχία|ιεραρχίας]] και της [[ισότητα|ισότητας]] (όπως στη γαλλική Εθνοσυνέλευση) – δηλαδή απλούς τύπους (mundus vult decipi{{#tag:ref|Η λατινική φράση «mundus vult decipi» σημαίνει «ο κόσμος θέλει να απατάται».<ref name="Ανθρωπολογία από πραγματολογική άποψη"/>|group="σημ."}})· ωστόσο είναι προτιμότερο να υπάρχει η επίφαση ενός [[αγαθό|αγαθού]] που εξευγενίζει την [[ανθρωπότητα]], παρά να αισθανόμαστε πλήρως απογυμνωμένοι απ' αυτό.<ref name="Ανθρωπολογία από πραγματολογική άποψη"/> * Αυτό το αξίωμα είναι λοιπόν και ο ανώτατος νόμος της [[Καλό|καλής]] [[Θέληση|θέλησης]]: Πράττε πάντα σύμφωνα με εκείνο το γνώμονα, για τον οποίο μπορείς ταυτόχρονα να θέλεις να γίνει καθολικός [[νόμος]].<ref>Καντ, Ιμμάνουελ (1984). ''Τα θεμέλια της Μεταφυσικής των ηθών''. Εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια: Γιάννης Τζαβάρας. Αθήνα: Δωδώνη. ISBN 960-248-120-X.</ref> * Κάθε ενέργεια που έχει σχέση με τα [[Ανθρώπινα δικαιώματα|δικαιώματα]] άλλων [[Άνθρωπος|ανθρώπων]] και τα αξιώματά της δεν συμβιβάζονται με τη [[δημοσιότητα]] είναι [[Αδικία|άδικη]].<ref name="Για την αιώνια ειρήνη">Καντ, Ιμμάνουελ (1992). ''Για την αιώνια ειρήνη''. μετάφραση - επίμετρο: Άννα Πόταγα, πρόλογος - επιμέλεια: Λευτέρης Αναγνώστου. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. ISBN 978-960-221-044-4.</ref> * Δεν μπορούμε βέβαια να οδηγηθούμε στο αντίστροφο συμπέρασμα, ότι όποια αξιώματα αντέχουν τη δημοσιότητα είναι και τα [[Δικαιοσύνη|δίκαια]], δεδομένου ότι όποιος κατέχει την αναντίρρητη [[εξουσία]] δεν χρειάζεται να έχει τα αξιώματά του κρυφά.<ref name="Για την αιώνια ειρήνη"/> * Δύο πράγματα γεμίζουν την [[ψυχή]] με πάντοτε καινούριο και αυξανόμενο σεβασμό και θαυμασμό, όσο συχνότερα και σταθερότερα ασχολείται μαζί τους ο στοχασμός: ο έναστρος [[ουρανός]] πάνω μου και ο [[Ηθική|ηθικός]] νόμος μέσα μου.<ref>Καντ, Ιμμάνουελ (2009). ''Κριτική του πρακτικού λόγου''. Μετάφραση, σημειώσεις, επιλεγόμενα: Κώστας Ανδρουλιδάκης. Αθήνα: Εστία. Πρώτη έκδοση: Δεκέμβριος 2004. Τρίτη έκδοση: Μάιος 2009. ISBN 960-05-1176-4.</ref> * Διαφορά των [[Θρησκεία|θρησκειών]]: παράξενη έκφραση! Ακριβώς σαν να μιλούσε κανείς για διαφορετικές [[Ηθική|ηθικές]]. Μπορεί βέβαια να υπάρχουν διάφορα είδη [[Πίστη|πίστης]], δηλαδή διαφορές όχι στη θρησκεία αλλά στην ιστορία των υιοθετούμενων μέσων στο χώρο της λογιοσύνης για την προαγωγή της, όπως και διάφορα θρησκευτικά βιβλία (Ζενδ Αβέστα, Βέδες, Κοράνι κ.λπ.), αλλά θρησκεία είναι μόνο μία και μοναδική για όλους τους [[Άνθρωπος|ανθρώπους]] και για όλες τις εποχές. Όλα τα άλλα δεν μπορεί να περιλαμβάνουν παρά μόνο το όχημα της θρησκείας, το οποίο είναι τυχαίο και διαφορετικό ανάλογα με τις διαφορές εποχών και τόπων.<ref name="Για την αιώνια ειρήνη"/>{{#tag:ref|Και ο Γιαμαμότο Τσουνετόμο, στο ''[[Χαγκακούρε]]'', δίδαξε: «Είναι κακό να μοιράζεσαι ανάμεσα σε δύο πράγματα. Ο [[σαμουράι]] οφείλει να προσηλωθεί στο [[μπουσίντο]] και να μην επιζητεί οτιδήποτε άλλο. Ο χαρακτήρας «ντο» που σημαίνει τον δρόμο –το μονοπάτι που πρέπει να πορεύεται κανείς– διαβάζεται το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις. Ωστόσο, αν μελετήσεις τη διδασκαλία του [[Κομφούκιος|Κομφούκιου]] και του [[Βούδας|Βούδα]], το να θεωρήσεις ότι είναι κάτι διαφορετικό από το μπουσίντο σημαίνει ότι έχεις χάσει το νόημα – τον Ορθό Δρόμο. Εφόσον το καταλάβεις αυτό, θα μπορείς να αναγνωρίζεις τους διάφορους δρόμους που υπάρχουν και να προσεγγίζεις ολοένα και περισσότερο τον Ορθό Δρόμο.»<ref name="Χαγκακούρε: Η τέχνη του σαμουράι">Γιαμαμότο Τσουνετόμο. ''Χαγκακούρε: Η τέχνη του σαμουράι.'' Μετάφραση Ελένη Γκαγκάτσιου. Παπασωτηρίου. Αθήνα. 2009.</ref>|group="σημ."}} == Είπαν για τον Καντ == * Ο Immanuel Kant είναι μια κορυφαία μορφή της πνευματικής ιστορίας των νέων χρόνων. Από τις υψηλότερες σε όλη την ιστορία της φιλοσοφίας. Υπάρχουν σοβαροί ιστορικοί (π.χ. ο W. Windelband) που κοντά της τοποθετούν –για τον κύκλο, φυσικά, του ευρωπαϊκού πολιτισμού– μόνο μια ακόμη: τον [[Σωκράτης|Σωκράτη]]. Ό,τι υπήρξε ο Αθηναίος σοφός για την αρχαία φιλοσοφική [[σκέψη]] –λέγουν– αυτό είναι και ο Kant για τη νεώτερη: ένα μοναδικό στο ύψος του ορόσημο. Και χωρίζουν την αρχαία φιλοσοφία σε τρία κεφάλαια: προσωκρατική, σωκρατική, μετασωκρατική· τη νέα σε άλλα τρία: προκαντιανή, καντιανή, μετακαντιανή. ** [[Ευάγγελος Παπανούτσος|Ε. Π. Παπανούτσος]]<ref>Καντ, Ιμμάνουελ (1971). ''Δοκίμια''. εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια: Ε. Π. Παπανούτσος. Αθήνα: Δωδώνη. σελ. 17. ISBN 978-960-248-119-6.</ref> * Η [[αρετή]] πάνω απ' όλα. Και η [[ελευθερία]]. Και η [[ειρήνη]] – η [[παγκόσμια ειρήνη]]. Αυτές είναι οι υψηλές [[ιδέα|ιδέες]] όπου αποκορυφώνεται η βαθειά και απόκρημνη φιλοσοφία του. ** Ε. Π. Παπανούτσος<ref>Καντ, Ιμμάνουελ (1971). ''Δοκίμια''. εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια: Ε. Π. Παπανούτσος. Αθήνα: Δωδώνη. σελ. 23. ISBN 978-960-248-119-6.</ref> * Παρά το περιορισμένο της μέγεθος η πραγματεία ''Για την αιώνια ειρήνη'' αφήνει ακόμη και τον απληροφόρητο αναγνώστη να μαντέψει την απεραντοσύνη της σκέψης του. ** Λευτέρης Αναγνώστου<ref name="Για την αιώνια ειρήνη"/> == Σημειώσεις == <references group="σημ." /> == Παραπομπές == {{βικιπαίδεια}} <references /> {{DEFAULTSORT:Καντ Ιμμανουελ}} [[Κατηγορία:Γερμανοί]] [[Κατηγορία:Φιλόσοφοι]] [[Κατηγορία:Συγγραφείς]] svt6zy5ecpfg000mjmt8oytdn5wdpmy 0 6893 38401 38273 2026-05-28T16:23:40Z Dionysus 2208 38401 wikitext text/x-wiki Ο '''[[:en:Πάπας Λέων ΙΔ΄|Πάπας Λέων ΙΔ΄]]''' (κατά κόσμον '''Ρόμπερτ Φράνσις Πρίβοστ''', Aγγλικά: ''Robert Francis Prevost''‎‎, Σικάγο, 14 Σεπτεμβρίου 1955) είναι Αμερικανός ρωμαιοκαθολικός ιεράρχης, ο 267ος επικεφαλής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και του Κράτους του Βατικανού από τις 8 Μαΐου 2025. == Αποσπάσματα == Από την Ομιλία για την ειρήνη στην Μπαμέντα του Καμερούν στις 16 Απριλίου 2026.<ref>Pope Leo XIV. ''[https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/speeches/2026/april/documents/20260416-camerun-incontro-pace.html Meeting for peace with the community of Bamenda].'' Cathedral of Saint Joseph (Bamenda). Thursday, 16 April 2026. Ανακτήθηκε στις 18/04/2026.</ref> * Ο κόσμος ρημάζεται από μια χούφτα [[τυραννία|τυράννων]], όμως κρατιέται όρθιος από αναρίθμητους [[αλληλεγγύη|αλληλέγγυους]] [[άνθρωπος|ανθρώπους]]. * Οι άρχοντες του [[πόλεμος|πολέμου]] προσποιούνται πως δεν γνωρίζουν ότι χρειάζεται μόνο μια στιγμή για να καταστρέψεις, ενώ μια ολόκληρη ζωή συχνά δεν αρκεί για να ξαναχτίσεις. Κλείνουν τα μάτια στο γεγονός ότι δισεκατομμύρια δολάρια δαπανώνται για [[θάνατος|θάνατο]] και [[καταστροφή]], ενώ οι πόροι που απαιτούνται για [[θεραπεία]], [[εκπαίδευση]] και αποκατάσταση δεν βρίσκονται πουθενά. : Εκείνοι που λεηλατούν τη γη σας από τους πόρους της επενδύουν συνήθως μεγάλο μέρος των [[κέρδος|κερδών]] σε [[όπλα]], διαιωνίζοντας έτσι έναν ατέρμονο κύκλο αποσταθεροποίησης και θανάτου. Πρόκειται για έναν κόσμο ανεστραμμένο, μια εκμετάλλευση της δημιουργίας του [[Θεός|Θεού]] που πρέπει να καταγγελθεί και να απορριφθεί από κάθε έντιμη συνείδηση. : Πρέπει να κάνουμε μια αποφασιστική αλλαγή πορείας — μια αληθινή μεταστροφή — που θα μας οδηγήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση, σε έναν βιώσιμο δρόμο πλούσιο σε ανθρώπινη [[αδελφοσύνη]].{{#tag:ref|Και ο [[Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης]] είχε πει: «Σήμερα όλοι μιλάνε για [[αγάπη]], [[ειρήνη]] και [[ομόνοια]], αλλά όλοι αυτοί είναι διχασμένοι και με τον [[εαυτός|εαυτό]] τους και με τους άλλους· γι' αυτό ετοιμάζουν όλο και μεγαλύτερες [[πυρηνικά|βόμβες]].»<ref>''Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης.'' Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος». Βασιλικά Θεσσαλονίκης. 2015. σελ. 479.</ref> Και ο [[Μάρκος Αυρήλιος]] ([[Τα εις εαυτόν]], ΙΑ, 39) έγραψε:<br>«Ο [[Σωκράτης]] έλεγε:<br>– Τι θέλετε; Να έχετε ψυχάς λογικών όντων ή αλόγων;<br>– Λογικών.<br>– Τίνος είδους λογικών όντων, υγιών ή εκφύλων;<br>– Υγιών.<br>– Διατί λοιπόν, δεν επιδιώκετε να τας έχετε;<br>– Διότι τας έχομεν ήδη.<br>– Διατί λοιπόν αι διαμάχαι και φιλονικίαι αναμεταξύ σας;»<ref>Μάρκος Αυρήλιος. ''Τα εις εαυτόν.'' Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια Felix de Giorgio. Εκδόσεις Ι. Ζαχαρόπουλος. Αθήνα. 1980. σελ. 289.</ref><br>Και ο [[Ιμμάνουελ Καντ]] στον επίλογο του δοκιμίου του ''[Πάλι το ζήτημα] αν το ανθρώπινο γένος βρίσκεται σε σταθερή πρόοδο προς το καλύτερο'' (1797) παρέθεσε τον [[Ντέιβιντ Χιουμ]]: «Όταν βλέπω τώρα (λέγει) τα έθνη να πολεμούν αναμεταξύ τους, μου φαίνεται σαν να βλέπω δύο μεθυσμένους παλικαράδες που χτυπιούνται με μπαστούνια κυνηγώντας ο ένας τον άλλο μέσα σ' ένα κατάστημα ειδών από πορσελάνη. Γιατί δε φτάνει που θα έχουν να γιατρέψουν για πολύ καιρό τις πληγές που δίνει ο ένας στον άλλο, παρά θα πρέπει ακόμα να πληρώσουν έπειτα και όλες τις ζημιές που έκαναν». Ο Ιμμάνουελ Καντ κλείνει τον επίλογο γράφοντας ότι «Οι οδυνηρές συνέπειες του πολέμου των ημερών μας μπορούν όμως να πιέσουν τον πολιτικό προφήτη να ομολογήσει ότι επίκειται μια στροφή του ανθρώπινου γένους προς το καλύτερο που από τώρα κιόλας διαγράφεται στο μέλλον». Δυστυχώς το μέλλον διέψευσε τον Γερμανό φιλόσοφο με δύο παγκόσμιους πολέμους.<ref>Ιμμάνουελ Καντ. ''Δοκίμια.'' Εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια Ε. Π. Παπανούτσος. Δωδώνη. Αθήνα. 1971. σελ. 197.</ref>|group="σημ."}} == Σημειώσεις == <references group="σημ." /> == Παραπομπές == <references /> == Εξωτερικοί σύνδεσμοι == {{βικιπαίδεια}} {{DEFAULTSORT:Παπας Λεων ΙΔ}} [[Κατηγορία:Αμερικανοί]] [[Κατηγορία:Χριστιανισμός]] [[Κατηγορία:Θρησκευτικοί Ηγέτες]] kdbveq12tl07d6hdw2j8qsl8vdvvzux