Βικιφθέγματα elwikiquote https://el.wikiquote.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Μέσο Ειδικό Συζήτηση Χρήστης Συζήτηση χρήστη Βικιφθέγματα Συζήτηση Βικιφθέγματα Αρχείο Συζήτηση αρχείου MediaWiki Συζήτηση MediaWiki Πρότυπο Συζήτηση προτύπου Βοήθεια Συζήτηση βοήθειας Κατηγορία Συζήτηση κατηγορίας TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Γιώργος Σεφέρης 0 2752 38570 38569 2026-09-12T14:39:14Z Dionysus 2208 38570 wikitext text/x-wiki [[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]] [[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]] Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. == Ποίηση == * Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. ** ''(Μνήμη)'' * Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. ** ''(Θερινό ηλιοστάσι)'' * Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει. ** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)'' * Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη. ** ''(Αργοναύτες)'' * Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή. ** ''(Άρνηση)'' * Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι. ** ''(Διάλειμμα χαράς)'' * Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων. ** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)'' * Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.<br />Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει<br />και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της<br />κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)<ref>''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.</ref> * Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945) * Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις. ** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) * Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων<br /> γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. ** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) == Δοκίμια == === Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) === * Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος. ** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 63. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του. ** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 107. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων. ** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 220. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι. ** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 510. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> === Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) === * Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]]. ** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 53. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει. ** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]]. *** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 216. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> === Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) === * Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 21 - 22. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 55. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 205. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;». ** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 259 - 260. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> == Ημερολόγια == === Μέρες === * Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (1925) * Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (1925) * Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (1926) * Τι σημασία έχει η ελευθερία του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα, βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (1932) * Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[ποίηση|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (1946) * Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία. (3 Ιανουαρίου 1962)<ref>Λαμπρινή Κουζέλη. ''[https://www.tovima.gr/print/books-ideas/prepei-lfna-eimai-ena-lathos-stin-elliniki-logotexnia/ Γιώργος Σεφέρης: «Πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία»].'' tovima.gr. 23/12/2018. Ανακτήθηκε στις 21/08/2026.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) === * Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 42.</ref> * Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 44 - 45.</ref> * Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942. Ιερουσαλήμ)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 48 - 49.</ref> * Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 131.</ref> * Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 135.</ref> * Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 137.</ref> * Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 153.</ref> * Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 175 - 176.</ref> * Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 177.</ref> * Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 187.</ref> * «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 192.</ref> * Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 207.</ref> * Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 225.</ref> * Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 227.</ref> * Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 251.</ref> * Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 272.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) === * Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 49.</ref> * Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 83.</ref> * Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 109.</ref> * [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 116 - 117.</ref> * Χτες πρωί στο F.O. – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 127.</ref> == Συνεντεύξεις και Ομιλίες == === Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 === * Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; * Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. * Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. * Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: "Ο άνθρωπος". Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα. == Χωρίς πηγή == * Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε. == Παραπομπές == <references /> == Εξωτερικοί σύνδεσμοι == {{βικιπαίδεια}} {{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}} [[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]] [[Κατηγορία:Ποιητές]] [[Κατηγορία:Νομπελίστες]] 8vijesdlhx1z1t7rmm956x1qb9te01f 38571 38570 2026-09-12T14:50:38Z Dionysus 2208 38571 wikitext text/x-wiki [[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]] [[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]] Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. == Ποίηση == * Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. ** ''(Μνήμη)'' * Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. ** ''(Θερινό ηλιοστάσι)'' * Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει. ** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)'' * Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη. ** ''(Αργοναύτες)'' * Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή. ** ''(Άρνηση)'' * Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι. ** ''(Διάλειμμα χαράς)'' * Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων. ** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)'' * Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.<br />Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει<br />και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της<br />κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)<ref>''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.</ref> * Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945) * Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις. ** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) * Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων<br /> γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. ** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) == Δοκίμια == === Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) === * Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος. ** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 63. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του. ** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 107. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων. ** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 220. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό. ** ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 283. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]]. ** ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 315. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι. ** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 510. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> === Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) === * Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]]. ** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 53. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει. ** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]]. *** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 216. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> === Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) === * Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 21 - 22. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 55. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 205. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;». ** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 259 - 260. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> == Ημερολόγια == === Μέρες === * Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (1925) * Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (1925) * Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (1926) * Τι σημασία έχει η ελευθερία του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα, βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (1932) * Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[ποίηση|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (1946) * Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία. (3 Ιανουαρίου 1962)<ref>Λαμπρινή Κουζέλη. ''[https://www.tovima.gr/print/books-ideas/prepei-lfna-eimai-ena-lathos-stin-elliniki-logotexnia/ Γιώργος Σεφέρης: «Πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία»].'' tovima.gr. 23/12/2018. Ανακτήθηκε στις 21/08/2026.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) === * Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 42.</ref> * Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 44 - 45.</ref> * Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942. Ιερουσαλήμ)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 48 - 49.</ref> * Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 131.</ref> * Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 135.</ref> * Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 137.</ref> * Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 153.</ref> * Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 175 - 176.</ref> * Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 177.</ref> * Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 187.</ref> * «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 192.</ref> * Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 207.</ref> * Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 225.</ref> * Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 227.</ref> * Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 251.</ref> * Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 272.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) === * Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 49.</ref> * Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 83.</ref> * Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 109.</ref> * [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 116 - 117.</ref> * Χτες πρωί στο F.O. – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 127.</ref> == Συνεντεύξεις και Ομιλίες == === Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 === * Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; * Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. * Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. * Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: "Ο άνθρωπος". Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα. == Χωρίς πηγή == * Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε. == Παραπομπές == <references /> == Εξωτερικοί σύνδεσμοι == {{βικιπαίδεια}} {{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}} [[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]] [[Κατηγορία:Ποιητές]] [[Κατηγορία:Νομπελίστες]] nqeypa2lx9mcm21bgj9dqquz3oimxbi 38572 38571 2026-09-12T14:53:57Z Dionysus 2208 38572 wikitext text/x-wiki [[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]] [[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]] Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. == Ποίηση == * Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. ** ''(Μνήμη)'' * Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. ** ''(Θερινό ηλιοστάσι)'' * Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει. ** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)'' * Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη. ** ''(Αργοναύτες)'' * Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή. ** ''(Άρνηση)'' * Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι. ** ''(Διάλειμμα χαράς)'' * Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων. ** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)'' * Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.<br />Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει<br />και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της<br />κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)<ref>''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.</ref> * Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945) * Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις. ** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) * Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων<br /> γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. ** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) == Δοκίμια == === Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) === * Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος. ** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 63. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του. ** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 107. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων. ** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 220. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό. ** ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 283. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]]. ** ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 315. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι. ** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 510. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> === Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) === * Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]]. ** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 53. Α' έκδοση 1974.</ref> * Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει. ** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]]. *** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 216. Α' έκδοση 1974.</ref> === Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) === * Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 21 - 22. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 55. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 205. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;». ** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 259 - 260. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> == Ημερολόγια == === Μέρες === * Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (1925) * Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (1925) * Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (1926) * Τι σημασία έχει η ελευθερία του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα, βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (1932) * Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[ποίηση|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (1946) * Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία. (3 Ιανουαρίου 1962)<ref>Λαμπρινή Κουζέλη. ''[https://www.tovima.gr/print/books-ideas/prepei-lfna-eimai-ena-lathos-stin-elliniki-logotexnia/ Γιώργος Σεφέρης: «Πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία»].'' tovima.gr. 23/12/2018. Ανακτήθηκε στις 21/08/2026.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) === * Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 42.</ref> * Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 44 - 45.</ref> * Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942. Ιερουσαλήμ)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 48 - 49.</ref> * Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 131.</ref> * Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 135.</ref> * Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 137.</ref> * Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 153.</ref> * Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 175 - 176.</ref> * Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 177.</ref> * Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 187.</ref> * «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 192.</ref> * Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 207.</ref> * Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 225.</ref> * Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 227.</ref> * Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 251.</ref> * Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 272.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) === * Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 49.</ref> * Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 83.</ref> * Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 109.</ref> * [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 116 - 117.</ref> * Χτες πρωί στο F.O. – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 127.</ref> == Συνεντεύξεις και Ομιλίες == === Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 === * Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; * Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. * Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. * Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: "Ο άνθρωπος". Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα. == Χωρίς πηγή == * Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε. == Παραπομπές == <references /> == Εξωτερικοί σύνδεσμοι == {{βικιπαίδεια}} {{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}} [[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]] [[Κατηγορία:Ποιητές]] [[Κατηγορία:Νομπελίστες]] shecne52fydf1fot2iyn71xszg2qme7 38573 38572 2026-09-13T04:48:02Z Dionysus 2208 38573 wikitext text/x-wiki [[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]] [[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]] Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. == Ποίηση == * Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. ** ''(Μνήμη)'' * Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. ** ''(Θερινό ηλιοστάσι)'' * Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει. ** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)'' * Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη. ** ''(Αργοναύτες)'' * Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή. ** ''(Άρνηση)'' * Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι. ** ''(Διάλειμμα χαράς)'' * Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων. ** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)'' * Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά. ** ''(Τελευταίος σταθμός)'' * Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.<br />Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει<br />και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της<br />κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)<ref>''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.</ref> * Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε. ** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945) * Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις. ** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) * Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων<br /> γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. ** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940) == Δοκίμια == === Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) === * Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος. ** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 63. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του. ** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 107. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων. ** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 220. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό. ** ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 283. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]]. ** ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 315. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας. ** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 506. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> * Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι. ** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 510. Α' έκδοση Κάιρο 1944.</ref> === Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) === * Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]]. ** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 53. Α' έκδοση 1974.</ref> * Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει. ** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]]. *** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 216. Α' έκδοση 1974.</ref> === Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) === * Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 21 - 22. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει. ** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 55. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 205. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω. ** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 228. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> * Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;». ** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. σελ. 259 - 260. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.</ref> == Ημερολόγια == === Μέρες === * Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (1925) * Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (1925) * Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (1926) * Τι σημασία έχει η ελευθερία του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα, βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (1932) * Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[ποίηση|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (1946) * Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία. (3 Ιανουαρίου 1962)<ref>Λαμπρινή Κουζέλη. ''[https://www.tovima.gr/print/books-ideas/prepei-lfna-eimai-ena-lathos-stin-elliniki-logotexnia/ Γιώργος Σεφέρης: «Πρέπει να είμαι ένα λάθος στην ελληνική λογοτεχνία»].'' tovima.gr. 23/12/2018. Ανακτήθηκε στις 21/08/2026.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) === * Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 42.</ref> * Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 44 - 45.</ref> * Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942. Ιερουσαλήμ)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 48 - 49.</ref> * Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 131.</ref> * Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 135.</ref> * Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 137.</ref> * Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 153.</ref> * Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 175 - 176.</ref> * Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 177.</ref> * Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 187.</ref> * «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 192.</ref> * Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 207.</ref> * Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 225.</ref> * Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 227.</ref> * Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 251.</ref> * Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944)<ref>Γιώργος Σεφέρης. Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944). Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979. σελ. 272.</ref> === Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) === * Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 49.</ref> * Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 83.</ref> * Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 109.</ref> * [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 116 - 117.</ref> * Χτες πρωί στο F.O. – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952)<ref>Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985. σελ. 127.</ref> == Συνεντεύξεις και Ομιλίες == === Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 === * Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; * Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. * Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. * Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: "Ο άνθρωπος". Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα. == Χωρίς πηγή == * Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε. == Παραπομπές == <references /> == Εξωτερικοί σύνδεσμοι == {{βικιπαίδεια}} {{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}} [[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]] [[Κατηγορία:Ποιητές]] [[Κατηγορία:Νομπελίστες]] 35aqf9ogbfta9vwkxd8y3yy1njt75vr