Ουίλλιαμ Σαίξπηρ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="el">
  <siteinfo>
    <sitename>Βικιφθέγματα</sitename>
    <dbname>elwikiquote</dbname>
    <base>https://el.wikiquote.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Μέσο</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ειδικό</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Συζήτηση</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Χρήστης</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Συζήτηση χρήστη</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Βικιφθέγματα</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Συζήτηση Βικιφθέγματα</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Αρχείο</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Συζήτηση αρχείου</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Συζήτηση MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Πρότυπο</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Συζήτηση προτύπου</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Βοήθεια</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Συζήτηση βοήθειας</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Κατηγορία</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Συζήτηση κατηγορίας</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ουίλλιαμ Σαίξπηρ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>946</id>
    <revision>
      <id>38661</id>
      <parentid>38397</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T08:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Είπαν για τον Σαίξπηρ */</comment>
      <origin>38661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34533" sha1="fv0dahwq0r04prgimsp5vlotxplj2dq" xml:space="preserve">{{WdΕικόνα|λεζάντα=Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ}}
Ο '''[[w:Ουίλλιαμ Σαίξπηρ|Ουίλλιαμ Σαίξπηρ]]''' (Αγγλικά: ''William Shakespeare'', Απρίλιος 1564 - 23 Απριλίου 1616) ήταν ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς.

Θεωρείται μια από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες του κόσμου, ενώ τα θεατρικά του παίζονται έως σήμερα, διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον. Ο Σαίξπηρ κατάφερε να χειριστεί με απόλυτη δεξιοτεχνία τόσο την κωμωδία όσο και το ιστορικό δράμα και την τραγωδία. Τα έργα του διαπνέονται από μία βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης και παραμένουν επίκαιρα.

== Ριχάρδος ο 3ος (1592) ==
* Το βασίλειό μου για ένα άλογο
** ''My kingdom for a horse!''

== Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1595) ==
* Τι είναι ένα [[όνομα]]; Αυτό που εμείς αποκαλούμε τριαντάφυλλο/ Με οποιοδήποτε άλλο όνομα θα μύριζε εξίσου γλυκά.

== Ο Έμπορος της Βενετίας (1596) ==
* [[Εμφάνιση|Ό,τι λάμπει]] δεν είναι χρυσός. 
** ''All that glisters is not gold.''
*** Πράξη ΙΙ, Σκηνή VII

== Πολύ κακό για το τίποτα (1599) ==
* Πολύ κακό για το τίποτα 
** ''Much ado about nothing''

== Άμλετ (1600) ==
* Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανίας. 
** Something is rotten in the state of Denmark.

*  Λόγια, λόγια, λόγια.
** Words, words, words !

* Να ζει κανείς ή να μη ζει-ιδού η απορία
** ''To be, or not to be, — that is the question.''

* Oράτιε, υπάρχουν πράγματα σε αυτόν τον κόσμο που ούτε εμείς δεν μπορούμε να διανοηθούμε. 
** There are more things in heaven and earth, Horatio,&lt;br /&gt;Than are dreamt of in your philosophy.

* Καλημέρα και καλή βραδιά, γειά σου ομορφιά
** Good morning and good night, hello beautiful

== Μάκβεθ (1606) ==
* Το καλό είναι κακό, και το κακό είναι καλό.
** ''Fair is foul, and foul is fair.
*** Πράξη Ι, Σκηνή Ι

* Την ζωή! αυτή την ασήμαντη. Στην τύχη, ευκαιρία για ένα άγνωστο άνεργο ηθοποιό, που μέσα σε δέκα λέξεις, μέσα σε δέκα λέξεις, που είναι όλος κι όλος, ο ρόλος του, και μόνο για μία!, για μία παράσταση. Μέσα σε δέκα ανοησίες στριμώχνει, ξεπουλάει όλη του την ψυχή, κι αυτό ήταν: τελείωσε. Και ο ρόλος και η ψυχή. Και μένει η ζωή. Και την ζωή τη ζει, ένα γεννημένος ηλίθιος που χτυπιέται και ουρλιάζει από θυμό, χωρίς να ξέρει με τι. Γιατί θύμωσε.
** To-morrow, and to-morrow, and to-morrow,&lt;br&gt;Creeps in this petty pace from day to day&lt;br&gt;To the last syllable of recorded time,&lt;br&gt;And all our yesterdays have lighted fools&lt;br&gt;The way to dusty death. Out, out, brief candle!&lt;br&gt;Life's but a walking shadow, a poor player&lt;br&gt;That struts and frets his hour upon the stage&lt;br&gt;And then is heard no more: it is a tale&lt;br&gt;Told by an idiot, full of sound and fury,&lt;br&gt;Signifying nothing.
*** Πράξη V, Σκηνή V

== Η Τρικυμία (1611) ==
* Αυτός που πεθαίνει, με το θάνατό του ξεπληρώνει κάθε του χρέος. 
* Στην πολιτεία μου θα τα 'κανα όλα ανάποδα...&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;&gt;Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. ''Η Τρικυμία''. Μετάφραση Βασίλης Ρώτας. Επικαιρότητα. Αθήνα. Α΄ έκδοση Ιούνιος 1989. Β΄ ανατύπωση Μάρτιος 1993.&lt;/ref&gt;
* ... πράξη σπάνια είναι να κάμεις το καλό, κι όχι να εκδικηθείς.&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;/&gt;

== Είπαν για τον Σαίξπηρ ==
* ... ο Σαίξπηρ! Δεν υπάρχει πραγματικά πτυχή της ανθρώπινης ζωής που να μην την έχει απεικονίσει και εκφράσει. Κι όλα αυτά με πόση ευχέρεια και τι πνεύμα ελευθερίας! Πώς να μιλήσεις για τον Σαίξπηρ – ό,τι και να πεις είναι λίγο! 
** [[Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε]]&lt;ref&gt;Johann Peter Eckermann. ''Συνομιλίες με τον Γκαίτε''. Μετάφραση: Δημήτρη Δημοκίδη. Printa. Αθήνα. 2014.&lt;/ref&gt;

* Η έλλειψη τεχνοτροπίας υπήρξε ανέκαθεν η μοναδική μεγάλη τεχνοτροπία και υπ’ αυτή την έννοια μόνο ο Όμηρος, ο Σοφοκλής, ο Ραφαήλ, ο Σαίξπηρ δικαιούνται να ονομασθούν πρωτότυποι. 
** [[Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ|Γκέοργκ Χέγκελ]]&lt;ref&gt;Γκέοργκ Χέγκελ. ''Αισθητική.'' Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια Σταμάτης Γιακουμής. Νομική Βιβλιοθήκη. Αθήνα. 2010.&lt;/ref&gt;

* Σήμερα ο δραματικός κύκλος επεκτείνεται με τον συνδυασμό κωμωδίας και τραγωδίας –αν και αυτό κινδυνεύει να οδηγήσει σε κατάχρηση. Η κωμωδία όμως πρέπει να είναι όπως στον ''Βασιλιά Ληρ'', έξοχη, παγκόσμια και ιδανική. Μια τέτοια ιδιαιτερότητα είναι που κάνει τη ζυγαριά να γέρνει περισσότερο προς το μέρος του ''Ληρ'', παρά του ''Οιδίποδα'' ή του ''Αγαμέμνονα'' και των τριλογιών με τις οποίες συνοδεύονται. Αν και η μεγάλη δύναμη της χορικής ποίησης, κυρίως στον ''Αγαμέμνονα'', αποκαθιστά την ισορροπία. Για να επιμείνουμε όμως σ' αυτήν τη σύγκριση, θα 'λεγα ότι ο ''Βασιλιάς Ληρ'' μπορεί να θεωρηθεί ως το τελειότερο δείγμα δραματικής τέχνης που υπήρξε ποτέ. 
** [[Πέρσι Σέλλεϋ]]&lt;ref name=&quot;Ιουλίτα Ηλιοπούλου&quot;&gt;Πέρσι Σέλλεϋ. ''Υπεράσπιση της Ποίησης.'' Πρόλογος και μετάφραση Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Ύψιλον/Βιβλία. Αθήνα. Δεύτερη έκδοση 1999. Πρώτη έκδοση 1996.&lt;/ref&gt;

* (Δεν έχω διαβάσει ούτε τον [[Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα|Καλντερόν]] ούτε τον [[Λόπε δε Βέγα|Βέγα]]), μα τι άνθρωπος αυτός ο Σαίξπηρ! Δεν μπορώ να συνέλθω ακόμη!
** [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν]] (Από επιστολή του το 1825 στον Νικολάι Νικολάγεβιτς Ραγιέβσκι τον νεότερο){{#tag:ref|Ο [[Ιμμάνουελ Καντ]], αναφορικά με τη σχέση έκπληξης και θαυμασμού, σημείωσε: «Έτσι, η [[έκπληξη]] είναι ένας κλονισμός του πνεύματος ο οποίος οφείλεται στην ασυμβατότητα μιας παράστασης και του κανόνα που παρέχει, με τις θεμελιώδεις αρχές που συνυπάρχουν στο πνεύμα, δημιουργώντας μας την αμφιβολία αν είδαμε ή κρίναμε ορθά· αντίθετα ο [[θαυμασμός]] είναι μια έκπληξη που εκδηλώνεται πάντοτε, ανεξάρτητα από την εξάλειψη αυτής της αμφιβολίας».&lt;ref&gt;Immanuel Kant. ''Κριτική της κριτικής ικανότητας.'' Μετάφραση - Εισαγωγή - Σχόλια Χάρης Τασάκος. Ροές. Αθήνα. 2005. σελ. 289.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Κάποιος άλλος πέρα από σένα, θα μπορούσε εδώ να παρατηρήσει ότι ο κόσμος έχει καλή γνώμη για τον Σαίξπηρ και, ωστόσο, ο Σαίξπηρ είναι ο μεγαλύτερος ποιητής. Αφού λοιπόν φαίνεται ότι ο κόσμος κρίνει σωστά, γιατί εσύ θα πρέπει να ντρέπεσαι για την ευνοϊκή κρίση του; Η δυσκολία έγκειται στην ερμηνεία των λέξεων «κρίση» ή «γνώμη». Η γνώμη είναι πράγματι του κόσμου, μπορούμε όμως να λέμε ότι είναι δική του όπως ένας άνθρωπος μπορεί να αποκαλέσει δικό του ένα βιβλίο όταν το αγοράσει –δεν έγραψε το βιβλίο ο ίδιος αλλά αυτό είναι δικό του– η γνώμη δεν προήλθε από τον κόσμο αλλά είναι δική του. Ένας ανόητος, για παράδειγμα, πιστεύει πως ο Σαίξπηρ είναι ένας μεγάλος ποιητής – αλλά, παρ' όλα αυτά, αυτός ο ανόητος δεν έχει διαβάσει ποτέ Σαίξπηρ. Ο γείτονας όμως του ανόητου βρίσκεται ένα βήμα ψηλότερα στις Άνδεις του μυαλού, και το κεφάλι του (το πιο υψηλό δηλαδή επίπεδο της σκέψης του) βρίσκεται τόσο πιο ψηλά από τον ανόητο ώστε αυτός δεν μπορεί ούτε να το δει ούτε να το καταλάβει. Αλλά τα πόδια του (οι καθημερινές δηλαδή ενέργειές του), βρίσκονται τόσο κοντά στα μάτια του ανόητου που μπορεί να τα διακρίνει καθαρά. Με αυτά τα πόδια διαπιστώνει την ανωτερότητα, και χωρίς αυτά δεν θα την ανακάλυπτε ποτέ. Αυτός λοιπόν ο γείτονας τον βεβαιώνει ότι ο Σαίξπηρ είναι μεγάλος ποιητής – ο ανόητος τον πιστεύει και, από δω και στο εξής, αυτή είναι η γνώμη του. Κατ' αντίστοιχο τρόπο, ο γείτονας έχει υιοθετήσει τη γνώμη αυτή από κάποιον ανώτερο από τον ίδιο, κι έτσι ανερχόμενοι καταλήγουμε τελικά σε λίγα, χαρισματικά άτομα, τα οποία βρίσκονται γονατιστά γύρω από την κορυφή, πρόσωπο με πρόσωπο με το κυρίαρχο πνεύμα που στέκεται εκεί πάνω... 
** [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε]], Για τους ποιητές και την ποίηση (Γράμμα στον Β.)&lt;ref&gt;Έντγκαρ Άλλαν Πόε. ''Δοκίμια.'' Μετάφραση Ευηνέλλα Αλεξοπούλου, Αλεξάνδρα Δημητριάδη. Εκδόσεις Ροές. Αθήνα. 2002.&lt;/ref&gt;

* Οι ευρωπαϊκές λογοτεχνίες έχουν πράγματι τα μεγάλα, παγκόσμιας εμβέλειας καλλιτεχνικά πνεύματά τους – τους Σαίξπηρ, τους [[Μιγκέλ ντε Θερβάντες|Θερβάντες]], τους [[Φρίντριχ Σίλερ|Σίλλερ]]. Όμως δείξτε μου ένα από αυτά τα παγκόσμια πνεύματα που να κατέχει την ικανότητα της οικουμενικής ευαισθησίας που κατέχει ο Πούσκιν μας. Αυτή ακριβώς την ικανότητα, τη χαρακτηριστική ικανότητα του έθνους μας, τη μοιράζεται με τον λαό μας κι αυτό είναι που τον κάνει λαϊκό ποιητή. Οι πιο μεγάλοι Ευρωπαίοι ποιητές δεν κατάφεραν ποτέ να εκφράσουν με τέτοια δύναμη το πνεύμα κάποιου άλλου, ακόμα και γειτονικού τους, λαού, όλο το μυστικό βάθος αυτού του πνεύματος και την ορμή του προορισμού του, όπως το καταφέρνει ο Πούσκιν. Αντίθετα, όταν οι Ευρωπαίοι ποιητές στρέφονται σε άλλους λαούς, συνήθως τους εντάσσουν στη δική τους εθνικότητα και τους αντιλαμβάνονται με τον δικό τους τρόπο. Ακόμα και στον Σαίξπηρ όλοι, ας πούμε, οι Ιταλοί του είναι Εγγλέζοι. Μόνο ο Πούσκιν απ' όλους τους παγκόσμιους ποιητές κατέχει την ιδιότητα να ενσαρκώνεται απολύτως σε άλλη εθνικότητα.
** [[Φιόντορ Ντοστογιέφσκι]], Ο Πούσκιν&lt;ref&gt;Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. ''Για τον Πούσκιν.'' Μετάφραση Πάνος Σταθόγιαννης. Ροές. Αθήνα. 2013. σελ. 70 - 71.&lt;/ref&gt;

* Το τρίτο σημείο που ήθελα να τονίσω σχετικά με τη σημασία του [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν|Πούσκιν]] είναι εκείνο το τόσο χαρακτηριστικό στοιχείο της καλλιτεχνικής ιδιοφυΐας, που δεν απαντάται πουθενά και σε κανέναν άλλον: την ικανότητα οικουμενικής ευαισθησίας και ολοκληρωτικής μετενσάρκωσης στο πνεύμα των άλλων λαών, μιας σχεδόν τέλειας μετενσάρκωσης. Στον λόγο μου είπα ότι η Ευρώπη έχει γεννήσει μεγάλα παγκόσμια πνεύματα –τον Σαίξπηρ, τον [[Μιγκέλ ντε Θερβάντες|Θερβάντες]], τον [[Φρίντριχ Σίλερ|Σίλλερ]]–, όμως σε κανέναν από αυτούς δεν παρατηρούμε μια τέτοια ικανότητα: τη βλέπουμε μόνο στον Πούσκιν. Και δε γίνεται λόγος μόνο για μια απλή προσαρμοστικότητα αλλά για μια εκπληκτική ικανότητα μετενσάρκωσης. Φυσικά στην αποτίμηση του Πούσκιν δεν μπορούσα να μη σταθώ σ' αυτό το του το χάρισμα, θεωρώντας το ως την πιο χαρακτηριστική ιδιαιτερότητα του πνεύματός του, που ανήκει μόνο σ' εκείνον ανάμεσα σε όλους τους παγκόσμιους δημιουργούς και τον κάνει να ξεχωρίζει απ' όλους. Δεν το είπα για να μειώσω την αξία των ευρωπαϊκών πνευμάτων του μεγέθους του Σαίξπηρ και του Σίλλερ – μόνο ένας ηλίθιος θα μπορούσε να οδηγηθεί σε ένα τέτοιο συμπέρασμα από τα λόγια μου. Ούτε κατ' ελάχιστο δεν αμφισβητώ την παγκοσμιότητα, την οικουμενικότητα και το απροσμέτρητο βάθος του παγκόσμιου τύπου του Αρίου που έπλασε μια για πάντα ο Σαίξπηρ. Κι αν είχε δημιουργήσει τον Οθέλλο ως πραγματικό Βενετσιάνο Μαυριτανό και όχι ως Άγγλο, θα του προσέδιδε μόνο την αίγλη ενός τοπικού εθνικού χαρακτηριστικού, ενώ η παγκόσμια σημασία αυτού του χαρακτήρα θα παρέμενε ίδια, μια που και στον Ιταλό θα εξέφραζε αυτό που ήθελε να πει και με την ίδια ακριβώς δύναμη.
** Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, Κάποια επεξηγηματικά λόγια με αφορμή την ομιλία για τον Πούσκιν&lt;ref&gt;Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. ''Για τον Πούσκιν.'' Μετάφραση Πάνος Σταθόγιαννης. Ροές. Αθήνα. 2013. σελ. 17 - 19.&lt;/ref&gt;

* Τα έργα σου είναι χειρότερα κι από του Σαίξπηρ!
** O [[Λέων Τολστόι]] στον [[Αντόν Τσέχωφ]]&lt;ref&gt;''[https://www.catisart.gr/otan-o-tolstoi-eipe-ston-tsechof-quot-ta/ Τολστόι στον Τσέχωφ: «Τα έργα σου είναι χειρότερα κι από του Σαίξπηρ!»].'' catisart.gr. 8 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10/05/2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fiction after 1880 of Leo Tolstoy&quot;&gt;Gary Saul Morson. ''[https://www.britannica.com/biography/Leo-Tolstoy/Fiction-after-1880 Fiction after 1880 of Leo Tolstoy].'' britannica.com. 20/01/2026. Ανακτήθηκε στις 30/01/2026.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Προς το τέλος της ζωής του ο [[Λέων Τολστόι]] καταδίκασε το σύνολο σχεδόν της [[τέχνη|τέχνης]], συμπεριλαμβανομένων των έργων του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, αλλά και των δικών του έργων όπως τα μεγάλα μυθιστορήματά του, τα οποία θεωρούνται παγκόσμια αριστουργήματα, ''[[:w:Πόλεμος και Ειρήνη|Πόλεμος και Ειρήνη]]'' και ''[[:w:Άννα Καρένινα|Άννα Καρένινα]]''.&lt;ref name=&quot;Fiction after 1880 of Leo Tolstoy&quot;/&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Απέραντη, από τον πάτο της Κόλασης ώς την κορυφή του Παράδεισου, ψυχή. Αν ήταν αλάκερη η ανθρωπότητα να 'στελνε έναν αντιπρόσωπο να υποστηρίξει τα δίκαιά της στο Θεό, αυτόν θα 'στελνε. Είναι συνάμα ο μόνος που θα μπορούσε ν' αντιπροσωπέψει τον πλανήτη μας σ' ένα μεγάλο διαπλανητικό συνέδριο. Κανένας σαν τον Σαίξπηρ δε χρησιμοποίησε με τόση δύναμη συνάμα και γλύκα, με τόση τραχύτητα συνάμα και μελωδία, με τόσο μαγικό περίσωμα τις ανθρώπινες λέξες. 
** [[Νίκος Καζαντζάκης]]&lt;ref&gt;Καζαντζάκης, Νίκος (2000). ''Ταξιδεύοντας: Αγγλία''. Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη.&lt;/ref&gt;

* Κι αν ολόκληρο το έργο του ποιητή είναι υποθήκη προς την ανθρωπότητα, η Τρικυμία είναι η διαθήκη του. 
** [[Βασίλης Ρώτας]]&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;/&gt;

* ... και όμως ο άνθρωπος όχι σαν αφηρημένη έννοια ή πλήθος ψυχικών λειτουργιών, αλλά σαν ορισμένη, πραγματωμένη και πραγματωνόμενη μέσα στη ζωή υπόσταση, έμεινε και μένει ένας άγνωστος. Έξω από κάθε προσδοκία, ποιητές και μυθιστοριογράφοι σαν τον Shakespeare, τον Balzac, τον Ντοστογιέφσκη, μας φέρνουν με το έργο τους πολύ πιο κοντά προς αυτό τον άγνωστο από όσο το κατόρθωσαν ή μπορούν να το επιτύχουν με την επιμέλεια και την ακρίβεια των μεθοδικών ερευνών τους οι επιστήμονες ψυχολόγοι.
** [[Ευάγγελος Παπανούτσος]]&lt;ref&gt;Ε. Π. Παπανούτσος. ''Ηθική''. Εκδόσεις Νόηση. Αθήνα. 2010. Πρώτη έκδοση 1949.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Και ο [[Νόαμ Τσόμσκι]] είχε πει ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι η [[λογοτεχνία]] θα παρέχει για πάντα πολύ βαθύτερη [[γνώση]] για αυτό που μερικές φορές αποκαλούμε «ολοκληρωμένος [[άνθρωπος]]» από όσο ελπίζει να δώσει οποιαδήποτε μορφή [[επιστήμη|επιστημονικής]] έρευνας. Παρ' όλ' αυτά, σημείωσε επίσης ότι «Η λογοτεχνία μπορεί να οξύνει τη [[φαντασία]], την οξυδέρκεια και την [[κατανόηση|κατανόησή]] σου, αλλά σίγουρα δεν παρέχει τα πραγματικά δεδομένα που χρειάζεσαι για να φτάσεις σε συμπεράσματα και για να τα αποδείξεις.»&lt;ref&gt;''Κατασκευάζοντας συναίνεση. Ο Νόαμ Τσόμσκυ και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Το βιβλίο της βραβευμένης ταινίας των Peter Wintonick και Mark Achbar. Ένα εγχειρίδιο πνευματικής αυτοάμυνας.'' Επιμέλεια Mark Achbar. Μετάφραση Νίκος Βούλγαρης. Παρατηρητής. Θεσσαλονίκη. 1997. σελ. 44.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Για να φτάσεις στον οργασμό δεν σου χρειάζεται Shakespeare. 
** [[Οδυσσέας Ελύτης]], Εκ του πλησίον (1998)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ποίηση.'' Καλλιτεχνική επιμέλεια Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Ίκαρος. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 2008. Πρώτη έκδοση 2002.&lt;/ref&gt;

* Πότε πότε έχεις την εντύπωση πως ο Σαίξπηρ έγραψε στην πραγματικότητα τρία - τέσσερα έργα και αρκέστηκε να τα επαναλαμβάνει σε όλες τις κλίμακες και σε όλους τους τόνους, όπως ένα μουσικό θέμα ξαναγυρίζει σε ματζόρε και σε μινόρε – κι αυτό, ώσπου έσπασε κάθε αρμονία στη musique concrète του Βασιλιά Ληρ. 
** [[Γιαν Κοτ]]&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;&gt;Γιαν Κοττ. ''Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας.'' Μετάφραση Αλέξανδρος Κοτζιάς. Πρόλογος Πήτερ Μπρουκ. Εκδόσεις Ηριδανός. Αθήνα. 1970.&lt;/ref&gt;

* Το πιο καταπληκτικό χαρακτηριστικό των σαιξπηρικών τραγωδιών είναι ότι στέκονται πάνω από την ιστορία. Δεν έχουν ανάγκη να εκσυγχρονίζονται, να προσαρμόζονται στην εποχή μας. Η ιστορία τούς δίνει ασταμάτητα νέο περιεχόμενο, και σε κάθε εποχή βλέπει σ' αυτές το είδωλό της. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;/&gt;

* Ο Σαίξπηρ πιθανόν δεν είδε ποτέ του θάλασσα ή, όπως υποστηρίζουν άλλοι σχολιαστές, δεν αντίκρυσε ποτέ του πεδίο μάχης. Δεν ήξερε γεωγραφία. Θεωρεί τη Βοημία παραθαλάσσια. Ο Πρωτέας παίρνει ένα καράβι για να πάει από τη Βερόνα στο Μιλάνο, και μάλιστα περιμένει την παλίρροια. Και η Φλωρεντία είναι για τον Σαίξπηρ λιμάνι. Ούτε ιστορία ήξερε ο Σαίξπηρ. Στα έργα του, ο Οδυσσέας διαβάζει Αριστοτέλη, και ο Τίμων ο Αθηναίος αναφέρει τον Σενέκα και τον Γαληνό. Και φιλοσοφία δεν ήξερε ο Σαίξπηρ, δεν καταλάβαινε τίποτα από στρατιωτική τέχνη, ανακάτωνε τα ήθη διαφόρων εποχών. Ένα ρολόι χτυπάει τις ώρες στον Ιούλιο Καίσαρα, μια καμαριέρα βγάζει τον κορσέ της Κλεοπάτρας, κανόνια βροντάνε στην εποχή του Ιωάννη του Ακτήμονος. Ο Σαίξπηρ δεν είχε δει ποτέ του θάλασσα, μάχη ή βουνό· δεν ήξερε ιστορία, γεωγραφία, φιλοσοφία. Ωστόσο ο Σαίξπηρ ήξερε πως στο Συμβούλιο του Στέμματος, μετά τον Ριχάρδο θα μιλήσει πρώτος ο τίμιος λόρδος Χάστιγξ και θα απαγγείλει τη θανατική καταδίκη του. Ακούω τη φωνή του... 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;/&gt;

* Όλοι οι θεατρικοί συγγραφείς, με εξαίρεση τον Σαίξπηρ και τον Ρακίνα, ωχριούν όταν συγκρίνονται με τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Ένα θέατρο ουσίας&quot;&gt;Jan Kott. ''Ένα θέατρο ουσίας.'' Μετάφραση Έλενα Πατρικίου και Ελένη Παπάζογλου. Εισαγωγή Martin Esslin. Γλωσσική επιμέλεια - Πρόλογος Έλενα Πατρικίου. Εκδόσεις Χατζηνικολή. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 2006. Πρώτη έκδοση 1988.&lt;/ref&gt;

* Ο Ληρ και οι γελωτοποιοί του Σαίξπηρ, οι βασιλιάδες, οι σφετεριστές και οι δόλιοι άρχοντες, ο Άμλετ και ο Μάκβεθ, η Οφήλια, η Ιουλιέτα και η Χρυσηίδα, δεν ξέρουν απλώς να μιλούν όλες τις γλώσσες του κόσμου. Μπορούν να βρουν τα πρόσωπά τους, τα σώματά τους, τις χειρονομίες και τα πάθη τους, τον εσωτερικό τους κόσμο και το σκηνικό τους σε όλες τις εποχές και σε όλους τους πολιτισμούς. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Ένα θέατρο ουσίας&quot;/&gt;

* Είναι υπερεκτιμημένος και με πολύ μεγάλη δυσκολία μπορείς να τον διαβάσεις. Αλλά ο κόσμος δεν θέλει να το ακούσει αυτό. Βλέπεις, δεν μπορείς να στρέφεσαι εναντίον των ιερών. Μπορείς να πεις: “Ο τάδε είναι κακός ηθοποιός!”. Αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ο Σαίξπηρ είναι χάλια. Όσο περισσότερο υπάρχει κάτι τριγύρω, οι ψωνισμένοι αρχίζουν να προσκολλώνται σε αυτό, σαν να είναι κορόιδα. Όταν οι ψωνισμένοι νιώσουν ότι κάτι είναι ασφαλές... κολλάνε. Και όταν τους πεις την αλήθεια, τότε τρελαίνονται. Δεν μπορούν να το χειριστούν. Επιτίθενται στην ίδια τη διαδικασία της σκέψης τους. Μου προκαλούν αηδία. 
** [[Τσαρλς Μπουκόφσκι]]&lt;ref&gt;''[https://www.metaixmio.gr/el/blogPost/oi-sklhroi-tupoi-grafoun-poihsh Οι σκληροί τύποι γράφουν ποίηση].'' Μια κουβέντα του θρυλικού Μπουκόβσκι με τον βραβευμένο με Όσκαρ ηθοποιό Σον Πεν από το μακρινό 1987. Μετάφραση: Δέσποινα Δρακάκη. metaixmio.gr. 3/1/2024. Ανακτήθηκε στις 07/06/2025.&lt;/ref&gt;

* Αν πιστεύουν πως οι δημιουργικοί συγγραφείς, παρά την όποια προσωπική τους πίστη ή ιδεολογία, πρέπει να αντιμετωπίζουν την ποικιλία της ζωής σαν ουδέτεροι παρατηρητές, μπορούμε τότε να απαντήσουμε πως ο Δάντης, ο Μίλτον και ο Ντοστογιέφσκι –για να μην αναφέρουμε ήσσονες μορφές όπως ο Καμύ, ο Μαλρώ και ο Λόρενς– δεν ταιριάζουν σ' αυτό το καλούπι, παρ' ότι αναμφισβήτητα το πληρούν στην εντέλεια ο Σαίξπηρ και ο Όμηρος.
** [[Πήτερ Μπην]]&lt;ref name=&quot;Καζαντζάκης: Η πολιτική του πνεύματος&quot;&gt;Peter Bien. ''Καζαντζάκης: Η πολιτική του πνεύματος. Τόμος Α΄.'' Απόδοση στα ελληνικά Ασπασία Δ. Λαμπρινίδου. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Ηράκλειο. 2001.&lt;/ref&gt;

* ... θα μπορέσουμε ίσως να επιστρέψουμε στη μελέτη των ανυπέρβλητων έργων, στον Σέξπιρ και τους λιγοστούς ομοτέχνους του, που, τέλος πάντων επινόησαν όλους εμάς.
** [[Χάρολντ Μπλουμ]]&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;&gt;Χάρολντ Μπλουμ. ''Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών.'' Μετάφραση Κατερίνα Ταβαρτζόγλου. Εισαγωγή - επιμέλεια Δημήτρης Αρμάος. Εκδόσεις Gutenberg. Αθήνα. 2007.&lt;/ref&gt;

* Αν μπορούσαμε να συλλάβουμε με τη σκέψη μας έναν παγκόσμιο Κανόνα, πολυπολιτισμικό και πολύσημο, το πρωταρχικό βιβλίο του δε θα ήταν κάποιο κείμενο των ιερών γραφών –η Βίβλος, το Κοράνι, ή κάποιο κείμενο των ανατολικών θρησκειών– αλλά μάλλον ο Σέξπιρ, ο οποίος διαβάζεται και παίζεται παντού, σε κάθε γλώσσα και συνθήκη.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Ο Σέξπιρ και ο Δάντης κατέχουν το κέντρο του Κανόνα γιατί υπερτερούν όλων των άλλων συγγραφέων της Δύσης σε γλωσσικό δυναμισμό, γνωστική εποπτεία και δύναμη καινοτομίας.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Η οικουμενικότητα είναι γνήσιο χαρακτηριστικό ελάχιστων μόνο συγγραφέων: Σέξπιρ, Δάντη, Θερβάντες, ίσως και του Τολστόι.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Ο [[Νόαμ Τσόμσκι]] είναι επί μακρό χρονικό διάστημα ο εν ζωή συγγραφέας του οποίου τα κείμενα αναφέρονται πιο πολύ. Στη λίστα όλων των εποχών, είναι όγδοος στη σειρά (μετά τους [[Καρλ Μαρξ|Μαρξ]], [[Βλαντίμιρ Λένιν|Λένιν]], Σαίξπηρ, [[Αριστοτέλης|Αριστοτέλη]], τη [[Βίβλος|Βίβλο]], τον [[Πλάτων|Πλάτωνα]] και τον [[Σίγκμουντ Φρόιντ|Φρόιντ]]).
** Άρθουρ Νάιμαν&lt;ref name=&quot;Πώς λειτουργεί ο κόσμος&quot;&gt;Noam Chomsky. ''Πώς λειτουργεί ο κόσμος.'' Επιμέλεια Άρθουρ Νάιμαν. Μετάφραση Μαρία - Αριάδνη Αλαβάνου. Κέδρος. Αθήνα. 2013. Όγδοη έκδοση.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{wikipedia}}
* {{IMDb Name}}


{{DEFAULTSORT:Σαιξπηρ Ουιλλιαμ}}
[[Κατηγορία:Άγγλοι]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]</text>
      <sha1>fv0dahwq0r04prgimsp5vlotxplj2dq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38662</id>
      <parentid>38661</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T09:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Είπαν για τον Σαίξπηρ */</comment>
      <origin>38662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35165" sha1="9wbi8rqszw48oibc3xyked491eoislr" xml:space="preserve">{{WdΕικόνα|λεζάντα=Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ}}
Ο '''[[w:Ουίλλιαμ Σαίξπηρ|Ουίλλιαμ Σαίξπηρ]]''' (Αγγλικά: ''William Shakespeare'', Απρίλιος 1564 - 23 Απριλίου 1616) ήταν ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς.

Θεωρείται μια από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες του κόσμου, ενώ τα θεατρικά του παίζονται έως σήμερα, διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον. Ο Σαίξπηρ κατάφερε να χειριστεί με απόλυτη δεξιοτεχνία τόσο την κωμωδία όσο και το ιστορικό δράμα και την τραγωδία. Τα έργα του διαπνέονται από μία βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης και παραμένουν επίκαιρα.

== Ριχάρδος ο 3ος (1592) ==
* Το βασίλειό μου για ένα άλογο
** ''My kingdom for a horse!''

== Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1595) ==
* Τι είναι ένα [[όνομα]]; Αυτό που εμείς αποκαλούμε τριαντάφυλλο/ Με οποιοδήποτε άλλο όνομα θα μύριζε εξίσου γλυκά.

== Ο Έμπορος της Βενετίας (1596) ==
* [[Εμφάνιση|Ό,τι λάμπει]] δεν είναι χρυσός. 
** ''All that glisters is not gold.''
*** Πράξη ΙΙ, Σκηνή VII

== Πολύ κακό για το τίποτα (1599) ==
* Πολύ κακό για το τίποτα 
** ''Much ado about nothing''

== Άμλετ (1600) ==
* Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανίας. 
** Something is rotten in the state of Denmark.

*  Λόγια, λόγια, λόγια.
** Words, words, words !

* Να ζει κανείς ή να μη ζει-ιδού η απορία
** ''To be, or not to be, — that is the question.''

* Oράτιε, υπάρχουν πράγματα σε αυτόν τον κόσμο που ούτε εμείς δεν μπορούμε να διανοηθούμε. 
** There are more things in heaven and earth, Horatio,&lt;br /&gt;Than are dreamt of in your philosophy.

* Καλημέρα και καλή βραδιά, γειά σου ομορφιά
** Good morning and good night, hello beautiful

== Μάκβεθ (1606) ==
* Το καλό είναι κακό, και το κακό είναι καλό.
** ''Fair is foul, and foul is fair.
*** Πράξη Ι, Σκηνή Ι

* Την ζωή! αυτή την ασήμαντη. Στην τύχη, ευκαιρία για ένα άγνωστο άνεργο ηθοποιό, που μέσα σε δέκα λέξεις, μέσα σε δέκα λέξεις, που είναι όλος κι όλος, ο ρόλος του, και μόνο για μία!, για μία παράσταση. Μέσα σε δέκα ανοησίες στριμώχνει, ξεπουλάει όλη του την ψυχή, κι αυτό ήταν: τελείωσε. Και ο ρόλος και η ψυχή. Και μένει η ζωή. Και την ζωή τη ζει, ένα γεννημένος ηλίθιος που χτυπιέται και ουρλιάζει από θυμό, χωρίς να ξέρει με τι. Γιατί θύμωσε.
** To-morrow, and to-morrow, and to-morrow,&lt;br&gt;Creeps in this petty pace from day to day&lt;br&gt;To the last syllable of recorded time,&lt;br&gt;And all our yesterdays have lighted fools&lt;br&gt;The way to dusty death. Out, out, brief candle!&lt;br&gt;Life's but a walking shadow, a poor player&lt;br&gt;That struts and frets his hour upon the stage&lt;br&gt;And then is heard no more: it is a tale&lt;br&gt;Told by an idiot, full of sound and fury,&lt;br&gt;Signifying nothing.
*** Πράξη V, Σκηνή V

== Η Τρικυμία (1611) ==
* Αυτός που πεθαίνει, με το θάνατό του ξεπληρώνει κάθε του χρέος. 
* Στην πολιτεία μου θα τα 'κανα όλα ανάποδα...&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;&gt;Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. ''Η Τρικυμία''. Μετάφραση Βασίλης Ρώτας. Επικαιρότητα. Αθήνα. Α΄ έκδοση Ιούνιος 1989. Β΄ ανατύπωση Μάρτιος 1993.&lt;/ref&gt;
* ... πράξη σπάνια είναι να κάμεις το καλό, κι όχι να εκδικηθείς.&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;/&gt;

== Είπαν για τον Σαίξπηρ ==
* ... ο Σαίξπηρ! Δεν υπάρχει πραγματικά πτυχή της ανθρώπινης ζωής που να μην την έχει απεικονίσει και εκφράσει. Κι όλα αυτά με πόση ευχέρεια και τι πνεύμα ελευθερίας! Πώς να μιλήσεις για τον Σαίξπηρ – ό,τι και να πεις είναι λίγο! 
** [[Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε]]&lt;ref&gt;Johann Peter Eckermann. ''Συνομιλίες με τον Γκαίτε''. Μετάφραση: Δημήτρη Δημοκίδη. Printa. Αθήνα. 2014.&lt;/ref&gt;

* Η έλλειψη τεχνοτροπίας υπήρξε ανέκαθεν η μοναδική μεγάλη τεχνοτροπία και υπ’ αυτή την έννοια μόνο ο Όμηρος, ο Σοφοκλής, ο Ραφαήλ, ο Σαίξπηρ δικαιούνται να ονομασθούν πρωτότυποι. 
** [[Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ|Γκέοργκ Χέγκελ]]&lt;ref&gt;Γκέοργκ Χέγκελ. ''Αισθητική.'' Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια Σταμάτης Γιακουμής. Νομική Βιβλιοθήκη. Αθήνα. 2010.&lt;/ref&gt;

* Σήμερα ο δραματικός κύκλος επεκτείνεται με τον συνδυασμό κωμωδίας και τραγωδίας –αν και αυτό κινδυνεύει να οδηγήσει σε κατάχρηση. Η κωμωδία όμως πρέπει να είναι όπως στον ''Βασιλιά Ληρ'', έξοχη, παγκόσμια και ιδανική. Μια τέτοια ιδιαιτερότητα είναι που κάνει τη ζυγαριά να γέρνει περισσότερο προς το μέρος του ''Ληρ'', παρά του ''Οιδίποδα'' ή του ''Αγαμέμνονα'' και των τριλογιών με τις οποίες συνοδεύονται. Αν και η μεγάλη δύναμη της χορικής ποίησης, κυρίως στον ''Αγαμέμνονα'', αποκαθιστά την ισορροπία. Για να επιμείνουμε όμως σ' αυτήν τη σύγκριση, θα 'λεγα ότι ο ''Βασιλιάς Ληρ'' μπορεί να θεωρηθεί ως το τελειότερο δείγμα δραματικής τέχνης που υπήρξε ποτέ. 
** [[Πέρσι Σέλλεϋ]]&lt;ref name=&quot;Ιουλίτα Ηλιοπούλου&quot;&gt;Πέρσι Σέλλεϋ. ''Υπεράσπιση της Ποίησης.'' Πρόλογος και μετάφραση Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Ύψιλον/Βιβλία. Αθήνα. Δεύτερη έκδοση 1999. Πρώτη έκδοση 1996.&lt;/ref&gt;

* (Δεν έχω διαβάσει ούτε τον [[Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα|Καλντερόν]] ούτε τον [[Λόπε δε Βέγα|Βέγα]]), μα τι άνθρωπος αυτός ο Σαίξπηρ! Δεν μπορώ να συνέλθω ακόμη!
** [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν]] (Από επιστολή του το 1825 στον Νικολάι Νικολάγεβιτς Ραγιέβσκι τον νεότερο)&lt;ref&gt;''[https://as-pushkin.net/pushkin/pisma/149.htm Пушкин — Раевскому — сыну Н. Н., вторая половина июля (после 19) 1825].'' as-pushkin.net. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Πούσκιν. ''Ποιήματα.'' Μετάφραση Κώστας Βάρναλης, Ρίτα Μπούμη - Παπά, Γιάννης Αϊδονόπουλος, Πέτρος Ανταίος, Παν. Χρονοπούλου - Πάλμα, Βασίλης Ρώτας, Μίλια Ροζίδου, Κοραλία Μακρή. Εκδόσεις Κοροντζή. Αθήνα. χ.χ. σελ. 14.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Ο [[Ιμμάνουελ Καντ]], αναφορικά με τη σχέση έκπληξης και θαυμασμού, σημείωσε: «Έτσι, η [[έκπληξη]] είναι ένας κλονισμός του πνεύματος ο οποίος οφείλεται στην ασυμβατότητα μιας παράστασης και του κανόνα που παρέχει, με τις θεμελιώδεις αρχές που συνυπάρχουν στο πνεύμα, δημιουργώντας μας την αμφιβολία αν είδαμε ή κρίναμε ορθά· αντίθετα ο [[θαυμασμός]] είναι μια έκπληξη που εκδηλώνεται πάντοτε, ανεξάρτητα από την εξάλειψη αυτής της αμφιβολίας».&lt;ref&gt;Immanuel Kant. ''Κριτική της κριτικής ικανότητας.'' Μετάφραση - Εισαγωγή - Σχόλια Χάρης Τασάκος. Ροές. Αθήνα. 2005. σελ. 289.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Κάποιος άλλος πέρα από σένα, θα μπορούσε εδώ να παρατηρήσει ότι ο κόσμος έχει καλή γνώμη για τον Σαίξπηρ και, ωστόσο, ο Σαίξπηρ είναι ο μεγαλύτερος ποιητής. Αφού λοιπόν φαίνεται ότι ο κόσμος κρίνει σωστά, γιατί εσύ θα πρέπει να ντρέπεσαι για την ευνοϊκή κρίση του; Η δυσκολία έγκειται στην ερμηνεία των λέξεων «κρίση» ή «γνώμη». Η γνώμη είναι πράγματι του κόσμου, μπορούμε όμως να λέμε ότι είναι δική του όπως ένας άνθρωπος μπορεί να αποκαλέσει δικό του ένα βιβλίο όταν το αγοράσει –δεν έγραψε το βιβλίο ο ίδιος αλλά αυτό είναι δικό του– η γνώμη δεν προήλθε από τον κόσμο αλλά είναι δική του. Ένας ανόητος, για παράδειγμα, πιστεύει πως ο Σαίξπηρ είναι ένας μεγάλος ποιητής – αλλά, παρ' όλα αυτά, αυτός ο ανόητος δεν έχει διαβάσει ποτέ Σαίξπηρ. Ο γείτονας όμως του ανόητου βρίσκεται ένα βήμα ψηλότερα στις Άνδεις του μυαλού, και το κεφάλι του (το πιο υψηλό δηλαδή επίπεδο της σκέψης του) βρίσκεται τόσο πιο ψηλά από τον ανόητο ώστε αυτός δεν μπορεί ούτε να το δει ούτε να το καταλάβει. Αλλά τα πόδια του (οι καθημερινές δηλαδή ενέργειές του), βρίσκονται τόσο κοντά στα μάτια του ανόητου που μπορεί να τα διακρίνει καθαρά. Με αυτά τα πόδια διαπιστώνει την ανωτερότητα, και χωρίς αυτά δεν θα την ανακάλυπτε ποτέ. Αυτός λοιπόν ο γείτονας τον βεβαιώνει ότι ο Σαίξπηρ είναι μεγάλος ποιητής – ο ανόητος τον πιστεύει και, από δω και στο εξής, αυτή είναι η γνώμη του. Κατ' αντίστοιχο τρόπο, ο γείτονας έχει υιοθετήσει τη γνώμη αυτή από κάποιον ανώτερο από τον ίδιο, κι έτσι ανερχόμενοι καταλήγουμε τελικά σε λίγα, χαρισματικά άτομα, τα οποία βρίσκονται γονατιστά γύρω από την κορυφή, πρόσωπο με πρόσωπο με το κυρίαρχο πνεύμα που στέκεται εκεί πάνω... 
** [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε]], Για τους ποιητές και την ποίηση (Γράμμα στον Β.)&lt;ref&gt;Έντγκαρ Άλλαν Πόε. ''Δοκίμια.'' Μετάφραση Ευηνέλλα Αλεξοπούλου, Αλεξάνδρα Δημητριάδη. Εκδόσεις Ροές. Αθήνα. 2002.&lt;/ref&gt;

* Οι ευρωπαϊκές λογοτεχνίες έχουν πράγματι τα μεγάλα, παγκόσμιας εμβέλειας καλλιτεχνικά πνεύματά τους – τους Σαίξπηρ, τους [[Μιγκέλ ντε Θερβάντες|Θερβάντες]], τους [[Φρίντριχ Σίλερ|Σίλλερ]]. Όμως δείξτε μου ένα από αυτά τα παγκόσμια πνεύματα που να κατέχει την ικανότητα της οικουμενικής ευαισθησίας που κατέχει ο Πούσκιν μας. Αυτή ακριβώς την ικανότητα, τη χαρακτηριστική ικανότητα του έθνους μας, τη μοιράζεται με τον λαό μας κι αυτό είναι που τον κάνει λαϊκό ποιητή. Οι πιο μεγάλοι Ευρωπαίοι ποιητές δεν κατάφεραν ποτέ να εκφράσουν με τέτοια δύναμη το πνεύμα κάποιου άλλου, ακόμα και γειτονικού τους, λαού, όλο το μυστικό βάθος αυτού του πνεύματος και την ορμή του προορισμού του, όπως το καταφέρνει ο Πούσκιν. Αντίθετα, όταν οι Ευρωπαίοι ποιητές στρέφονται σε άλλους λαούς, συνήθως τους εντάσσουν στη δική τους εθνικότητα και τους αντιλαμβάνονται με τον δικό τους τρόπο. Ακόμα και στον Σαίξπηρ όλοι, ας πούμε, οι Ιταλοί του είναι Εγγλέζοι. Μόνο ο Πούσκιν απ' όλους τους παγκόσμιους ποιητές κατέχει την ιδιότητα να ενσαρκώνεται απολύτως σε άλλη εθνικότητα.
** [[Φιόντορ Ντοστογιέφσκι]], Ο Πούσκιν&lt;ref&gt;Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. ''Για τον Πούσκιν.'' Μετάφραση Πάνος Σταθόγιαννης. Ροές. Αθήνα. 2013. σελ. 70 - 71.&lt;/ref&gt;

* Το τρίτο σημείο που ήθελα να τονίσω σχετικά με τη σημασία του [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν|Πούσκιν]] είναι εκείνο το τόσο χαρακτηριστικό στοιχείο της καλλιτεχνικής ιδιοφυΐας, που δεν απαντάται πουθενά και σε κανέναν άλλον: την ικανότητα οικουμενικής ευαισθησίας και ολοκληρωτικής μετενσάρκωσης στο πνεύμα των άλλων λαών, μιας σχεδόν τέλειας μετενσάρκωσης. Στον λόγο μου είπα ότι η Ευρώπη έχει γεννήσει μεγάλα παγκόσμια πνεύματα –τον Σαίξπηρ, τον [[Μιγκέλ ντε Θερβάντες|Θερβάντες]], τον [[Φρίντριχ Σίλερ|Σίλλερ]]–, όμως σε κανέναν από αυτούς δεν παρατηρούμε μια τέτοια ικανότητα: τη βλέπουμε μόνο στον Πούσκιν. Και δε γίνεται λόγος μόνο για μια απλή προσαρμοστικότητα αλλά για μια εκπληκτική ικανότητα μετενσάρκωσης. Φυσικά στην αποτίμηση του Πούσκιν δεν μπορούσα να μη σταθώ σ' αυτό το του το χάρισμα, θεωρώντας το ως την πιο χαρακτηριστική ιδιαιτερότητα του πνεύματός του, που ανήκει μόνο σ' εκείνον ανάμεσα σε όλους τους παγκόσμιους δημιουργούς και τον κάνει να ξεχωρίζει απ' όλους. Δεν το είπα για να μειώσω την αξία των ευρωπαϊκών πνευμάτων του μεγέθους του Σαίξπηρ και του Σίλλερ – μόνο ένας ηλίθιος θα μπορούσε να οδηγηθεί σε ένα τέτοιο συμπέρασμα από τα λόγια μου. Ούτε κατ' ελάχιστο δεν αμφισβητώ την παγκοσμιότητα, την οικουμενικότητα και το απροσμέτρητο βάθος του παγκόσμιου τύπου του Αρίου που έπλασε μια για πάντα ο Σαίξπηρ. Κι αν είχε δημιουργήσει τον Οθέλλο ως πραγματικό Βενετσιάνο Μαυριτανό και όχι ως Άγγλο, θα του προσέδιδε μόνο την αίγλη ενός τοπικού εθνικού χαρακτηριστικού, ενώ η παγκόσμια σημασία αυτού του χαρακτήρα θα παρέμενε ίδια, μια που και στον Ιταλό θα εξέφραζε αυτό που ήθελε να πει και με την ίδια ακριβώς δύναμη.
** Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, Κάποια επεξηγηματικά λόγια με αφορμή την ομιλία για τον Πούσκιν&lt;ref&gt;Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. ''Για τον Πούσκιν.'' Μετάφραση Πάνος Σταθόγιαννης. Ροές. Αθήνα. 2013. σελ. 17 - 19.&lt;/ref&gt;

* Τα έργα σου είναι χειρότερα κι από του Σαίξπηρ!
** O [[Λέων Τολστόι]] στον [[Αντόν Τσέχωφ]]&lt;ref&gt;''[https://www.catisart.gr/otan-o-tolstoi-eipe-ston-tsechof-quot-ta/ Τολστόι στον Τσέχωφ: «Τα έργα σου είναι χειρότερα κι από του Σαίξπηρ!»].'' catisart.gr. 8 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10/05/2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fiction after 1880 of Leo Tolstoy&quot;&gt;Gary Saul Morson. ''[https://www.britannica.com/biography/Leo-Tolstoy/Fiction-after-1880 Fiction after 1880 of Leo Tolstoy].'' britannica.com. 20/01/2026. Ανακτήθηκε στις 30/01/2026.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Προς το τέλος της ζωής του ο [[Λέων Τολστόι]] καταδίκασε το σύνολο σχεδόν της [[τέχνη|τέχνης]], συμπεριλαμβανομένων των έργων του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, αλλά και των δικών του έργων όπως τα μεγάλα μυθιστορήματά του, τα οποία θεωρούνται παγκόσμια αριστουργήματα, ''[[:w:Πόλεμος και Ειρήνη|Πόλεμος και Ειρήνη]]'' και ''[[:w:Άννα Καρένινα|Άννα Καρένινα]]''.&lt;ref name=&quot;Fiction after 1880 of Leo Tolstoy&quot;/&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Απέραντη, από τον πάτο της Κόλασης ώς την κορυφή του Παράδεισου, ψυχή. Αν ήταν αλάκερη η ανθρωπότητα να 'στελνε έναν αντιπρόσωπο να υποστηρίξει τα δίκαιά της στο Θεό, αυτόν θα 'στελνε. Είναι συνάμα ο μόνος που θα μπορούσε ν' αντιπροσωπέψει τον πλανήτη μας σ' ένα μεγάλο διαπλανητικό συνέδριο. Κανένας σαν τον Σαίξπηρ δε χρησιμοποίησε με τόση δύναμη συνάμα και γλύκα, με τόση τραχύτητα συνάμα και μελωδία, με τόσο μαγικό περίσωμα τις ανθρώπινες λέξες. 
** [[Νίκος Καζαντζάκης]]&lt;ref&gt;Καζαντζάκης, Νίκος (2000). ''Ταξιδεύοντας: Αγγλία''. Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη.&lt;/ref&gt;

* Κι αν ολόκληρο το έργο του ποιητή είναι υποθήκη προς την ανθρωπότητα, η Τρικυμία είναι η διαθήκη του. 
** [[Βασίλης Ρώτας]]&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;/&gt;

* ... και όμως ο άνθρωπος όχι σαν αφηρημένη έννοια ή πλήθος ψυχικών λειτουργιών, αλλά σαν ορισμένη, πραγματωμένη και πραγματωνόμενη μέσα στη ζωή υπόσταση, έμεινε και μένει ένας άγνωστος. Έξω από κάθε προσδοκία, ποιητές και μυθιστοριογράφοι σαν τον Shakespeare, τον Balzac, τον Ντοστογιέφσκη, μας φέρνουν με το έργο τους πολύ πιο κοντά προς αυτό τον άγνωστο από όσο το κατόρθωσαν ή μπορούν να το επιτύχουν με την επιμέλεια και την ακρίβεια των μεθοδικών ερευνών τους οι επιστήμονες ψυχολόγοι.
** [[Ευάγγελος Παπανούτσος]]&lt;ref&gt;Ε. Π. Παπανούτσος. ''Ηθική''. Εκδόσεις Νόηση. Αθήνα. 2010. Πρώτη έκδοση 1949.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Και ο [[Νόαμ Τσόμσκι]] είχε πει ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι η [[λογοτεχνία]] θα παρέχει για πάντα πολύ βαθύτερη [[γνώση]] για αυτό που μερικές φορές αποκαλούμε «ολοκληρωμένος [[άνθρωπος]]» από όσο ελπίζει να δώσει οποιαδήποτε μορφή [[επιστήμη|επιστημονικής]] έρευνας. Παρ' όλ' αυτά, σημείωσε επίσης ότι «Η λογοτεχνία μπορεί να οξύνει τη [[φαντασία]], την οξυδέρκεια και την [[κατανόηση|κατανόησή]] σου, αλλά σίγουρα δεν παρέχει τα πραγματικά δεδομένα που χρειάζεσαι για να φτάσεις σε συμπεράσματα και για να τα αποδείξεις.»&lt;ref&gt;''Κατασκευάζοντας συναίνεση. Ο Νόαμ Τσόμσκυ και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Το βιβλίο της βραβευμένης ταινίας των Peter Wintonick και Mark Achbar. Ένα εγχειρίδιο πνευματικής αυτοάμυνας.'' Επιμέλεια Mark Achbar. Μετάφραση Νίκος Βούλγαρης. Παρατηρητής. Θεσσαλονίκη. 1997. σελ. 44.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Για να φτάσεις στον οργασμό δεν σου χρειάζεται Shakespeare. 
** [[Οδυσσέας Ελύτης]], Εκ του πλησίον (1998)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ποίηση.'' Καλλιτεχνική επιμέλεια Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Ίκαρος. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 2008. Πρώτη έκδοση 2002.&lt;/ref&gt;

* Πότε πότε έχεις την εντύπωση πως ο Σαίξπηρ έγραψε στην πραγματικότητα τρία - τέσσερα έργα και αρκέστηκε να τα επαναλαμβάνει σε όλες τις κλίμακες και σε όλους τους τόνους, όπως ένα μουσικό θέμα ξαναγυρίζει σε ματζόρε και σε μινόρε – κι αυτό, ώσπου έσπασε κάθε αρμονία στη musique concrète του Βασιλιά Ληρ. 
** [[Γιαν Κοτ]]&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;&gt;Γιαν Κοττ. ''Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας.'' Μετάφραση Αλέξανδρος Κοτζιάς. Πρόλογος Πήτερ Μπρουκ. Εκδόσεις Ηριδανός. Αθήνα. 1970.&lt;/ref&gt;

* Το πιο καταπληκτικό χαρακτηριστικό των σαιξπηρικών τραγωδιών είναι ότι στέκονται πάνω από την ιστορία. Δεν έχουν ανάγκη να εκσυγχρονίζονται, να προσαρμόζονται στην εποχή μας. Η ιστορία τούς δίνει ασταμάτητα νέο περιεχόμενο, και σε κάθε εποχή βλέπει σ' αυτές το είδωλό της. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;/&gt;

* Ο Σαίξπηρ πιθανόν δεν είδε ποτέ του θάλασσα ή, όπως υποστηρίζουν άλλοι σχολιαστές, δεν αντίκρυσε ποτέ του πεδίο μάχης. Δεν ήξερε γεωγραφία. Θεωρεί τη Βοημία παραθαλάσσια. Ο Πρωτέας παίρνει ένα καράβι για να πάει από τη Βερόνα στο Μιλάνο, και μάλιστα περιμένει την παλίρροια. Και η Φλωρεντία είναι για τον Σαίξπηρ λιμάνι. Ούτε ιστορία ήξερε ο Σαίξπηρ. Στα έργα του, ο Οδυσσέας διαβάζει Αριστοτέλη, και ο Τίμων ο Αθηναίος αναφέρει τον Σενέκα και τον Γαληνό. Και φιλοσοφία δεν ήξερε ο Σαίξπηρ, δεν καταλάβαινε τίποτα από στρατιωτική τέχνη, ανακάτωνε τα ήθη διαφόρων εποχών. Ένα ρολόι χτυπάει τις ώρες στον Ιούλιο Καίσαρα, μια καμαριέρα βγάζει τον κορσέ της Κλεοπάτρας, κανόνια βροντάνε στην εποχή του Ιωάννη του Ακτήμονος. Ο Σαίξπηρ δεν είχε δει ποτέ του θάλασσα, μάχη ή βουνό· δεν ήξερε ιστορία, γεωγραφία, φιλοσοφία. Ωστόσο ο Σαίξπηρ ήξερε πως στο Συμβούλιο του Στέμματος, μετά τον Ριχάρδο θα μιλήσει πρώτος ο τίμιος λόρδος Χάστιγξ και θα απαγγείλει τη θανατική καταδίκη του. Ακούω τη φωνή του... 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;/&gt;

* Όλοι οι θεατρικοί συγγραφείς, με εξαίρεση τον Σαίξπηρ και τον Ρακίνα, ωχριούν όταν συγκρίνονται με τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Ένα θέατρο ουσίας&quot;&gt;Jan Kott. ''Ένα θέατρο ουσίας.'' Μετάφραση Έλενα Πατρικίου και Ελένη Παπάζογλου. Εισαγωγή Martin Esslin. Γλωσσική επιμέλεια - Πρόλογος Έλενα Πατρικίου. Εκδόσεις Χατζηνικολή. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 2006. Πρώτη έκδοση 1988.&lt;/ref&gt;

* Ο Ληρ και οι γελωτοποιοί του Σαίξπηρ, οι βασιλιάδες, οι σφετεριστές και οι δόλιοι άρχοντες, ο Άμλετ και ο Μάκβεθ, η Οφήλια, η Ιουλιέτα και η Χρυσηίδα, δεν ξέρουν απλώς να μιλούν όλες τις γλώσσες του κόσμου. Μπορούν να βρουν τα πρόσωπά τους, τα σώματά τους, τις χειρονομίες και τα πάθη τους, τον εσωτερικό τους κόσμο και το σκηνικό τους σε όλες τις εποχές και σε όλους τους πολιτισμούς. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Ένα θέατρο ουσίας&quot;/&gt;

* Είναι υπερεκτιμημένος και με πολύ μεγάλη δυσκολία μπορείς να τον διαβάσεις. Αλλά ο κόσμος δεν θέλει να το ακούσει αυτό. Βλέπεις, δεν μπορείς να στρέφεσαι εναντίον των ιερών. Μπορείς να πεις: “Ο τάδε είναι κακός ηθοποιός!”. Αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ο Σαίξπηρ είναι χάλια. Όσο περισσότερο υπάρχει κάτι τριγύρω, οι ψωνισμένοι αρχίζουν να προσκολλώνται σε αυτό, σαν να είναι κορόιδα. Όταν οι ψωνισμένοι νιώσουν ότι κάτι είναι ασφαλές... κολλάνε. Και όταν τους πεις την αλήθεια, τότε τρελαίνονται. Δεν μπορούν να το χειριστούν. Επιτίθενται στην ίδια τη διαδικασία της σκέψης τους. Μου προκαλούν αηδία. 
** [[Τσαρλς Μπουκόφσκι]]&lt;ref&gt;''[https://www.metaixmio.gr/el/blogPost/oi-sklhroi-tupoi-grafoun-poihsh Οι σκληροί τύποι γράφουν ποίηση].'' Μια κουβέντα του θρυλικού Μπουκόβσκι με τον βραβευμένο με Όσκαρ ηθοποιό Σον Πεν από το μακρινό 1987. Μετάφραση: Δέσποινα Δρακάκη. metaixmio.gr. 3/1/2024. Ανακτήθηκε στις 07/06/2025.&lt;/ref&gt;

* Αν πιστεύουν πως οι δημιουργικοί συγγραφείς, παρά την όποια προσωπική τους πίστη ή ιδεολογία, πρέπει να αντιμετωπίζουν την ποικιλία της ζωής σαν ουδέτεροι παρατηρητές, μπορούμε τότε να απαντήσουμε πως ο Δάντης, ο Μίλτον και ο Ντοστογιέφσκι –για να μην αναφέρουμε ήσσονες μορφές όπως ο Καμύ, ο Μαλρώ και ο Λόρενς– δεν ταιριάζουν σ' αυτό το καλούπι, παρ' ότι αναμφισβήτητα το πληρούν στην εντέλεια ο Σαίξπηρ και ο Όμηρος.
** [[Πήτερ Μπην]]&lt;ref name=&quot;Καζαντζάκης: Η πολιτική του πνεύματος&quot;&gt;Peter Bien. ''Καζαντζάκης: Η πολιτική του πνεύματος. Τόμος Α΄.'' Απόδοση στα ελληνικά Ασπασία Δ. Λαμπρινίδου. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Ηράκλειο. 2001.&lt;/ref&gt;

* ... θα μπορέσουμε ίσως να επιστρέψουμε στη μελέτη των ανυπέρβλητων έργων, στον Σέξπιρ και τους λιγοστούς ομοτέχνους του, που, τέλος πάντων επινόησαν όλους εμάς.
** [[Χάρολντ Μπλουμ]]&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;&gt;Χάρολντ Μπλουμ. ''Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών.'' Μετάφραση Κατερίνα Ταβαρτζόγλου. Εισαγωγή - επιμέλεια Δημήτρης Αρμάος. Εκδόσεις Gutenberg. Αθήνα. 2007.&lt;/ref&gt;

* Αν μπορούσαμε να συλλάβουμε με τη σκέψη μας έναν παγκόσμιο Κανόνα, πολυπολιτισμικό και πολύσημο, το πρωταρχικό βιβλίο του δε θα ήταν κάποιο κείμενο των ιερών γραφών –η Βίβλος, το Κοράνι, ή κάποιο κείμενο των ανατολικών θρησκειών– αλλά μάλλον ο Σέξπιρ, ο οποίος διαβάζεται και παίζεται παντού, σε κάθε γλώσσα και συνθήκη.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Ο Σέξπιρ και ο Δάντης κατέχουν το κέντρο του Κανόνα γιατί υπερτερούν όλων των άλλων συγγραφέων της Δύσης σε γλωσσικό δυναμισμό, γνωστική εποπτεία και δύναμη καινοτομίας.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Η οικουμενικότητα είναι γνήσιο χαρακτηριστικό ελάχιστων μόνο συγγραφέων: Σέξπιρ, Δάντη, Θερβάντες, ίσως και του Τολστόι.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Ο [[Νόαμ Τσόμσκι]] είναι επί μακρό χρονικό διάστημα ο εν ζωή συγγραφέας του οποίου τα κείμενα αναφέρονται πιο πολύ. Στη λίστα όλων των εποχών, είναι όγδοος στη σειρά (μετά τους [[Καρλ Μαρξ|Μαρξ]], [[Βλαντίμιρ Λένιν|Λένιν]], Σαίξπηρ, [[Αριστοτέλης|Αριστοτέλη]], τη [[Βίβλος|Βίβλο]], τον [[Πλάτων|Πλάτωνα]] και τον [[Σίγκμουντ Φρόιντ|Φρόιντ]]).
** Άρθουρ Νάιμαν&lt;ref name=&quot;Πώς λειτουργεί ο κόσμος&quot;&gt;Noam Chomsky. ''Πώς λειτουργεί ο κόσμος.'' Επιμέλεια Άρθουρ Νάιμαν. Μετάφραση Μαρία - Αριάδνη Αλαβάνου. Κέδρος. Αθήνα. 2013. Όγδοη έκδοση.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{wikipedia}}
* {{IMDb Name}}


{{DEFAULTSORT:Σαιξπηρ Ουιλλιαμ}}
[[Κατηγορία:Άγγλοι]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]</text>
      <sha1>9wbi8rqszw48oibc3xyked491eoislr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38663</id>
      <parentid>38662</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T09:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Είπαν για τον Σαίξπηρ */</comment>
      <origin>38663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35163" sha1="czk6cofjneg728580i7s6qg7ecivxkz" xml:space="preserve">{{WdΕικόνα|λεζάντα=Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ}}
Ο '''[[w:Ουίλλιαμ Σαίξπηρ|Ουίλλιαμ Σαίξπηρ]]''' (Αγγλικά: ''William Shakespeare'', Απρίλιος 1564 - 23 Απριλίου 1616) ήταν ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς.

Θεωρείται μια από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες του κόσμου, ενώ τα θεατρικά του παίζονται έως σήμερα, διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον. Ο Σαίξπηρ κατάφερε να χειριστεί με απόλυτη δεξιοτεχνία τόσο την κωμωδία όσο και το ιστορικό δράμα και την τραγωδία. Τα έργα του διαπνέονται από μία βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης και παραμένουν επίκαιρα.

== Ριχάρδος ο 3ος (1592) ==
* Το βασίλειό μου για ένα άλογο
** ''My kingdom for a horse!''

== Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1595) ==
* Τι είναι ένα [[όνομα]]; Αυτό που εμείς αποκαλούμε τριαντάφυλλο/ Με οποιοδήποτε άλλο όνομα θα μύριζε εξίσου γλυκά.

== Ο Έμπορος της Βενετίας (1596) ==
* [[Εμφάνιση|Ό,τι λάμπει]] δεν είναι χρυσός. 
** ''All that glisters is not gold.''
*** Πράξη ΙΙ, Σκηνή VII

== Πολύ κακό για το τίποτα (1599) ==
* Πολύ κακό για το τίποτα 
** ''Much ado about nothing''

== Άμλετ (1600) ==
* Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανίας. 
** Something is rotten in the state of Denmark.

*  Λόγια, λόγια, λόγια.
** Words, words, words !

* Να ζει κανείς ή να μη ζει-ιδού η απορία
** ''To be, or not to be, — that is the question.''

* Oράτιε, υπάρχουν πράγματα σε αυτόν τον κόσμο που ούτε εμείς δεν μπορούμε να διανοηθούμε. 
** There are more things in heaven and earth, Horatio,&lt;br /&gt;Than are dreamt of in your philosophy.

* Καλημέρα και καλή βραδιά, γειά σου ομορφιά
** Good morning and good night, hello beautiful

== Μάκβεθ (1606) ==
* Το καλό είναι κακό, και το κακό είναι καλό.
** ''Fair is foul, and foul is fair.
*** Πράξη Ι, Σκηνή Ι

* Την ζωή! αυτή την ασήμαντη. Στην τύχη, ευκαιρία για ένα άγνωστο άνεργο ηθοποιό, που μέσα σε δέκα λέξεις, μέσα σε δέκα λέξεις, που είναι όλος κι όλος, ο ρόλος του, και μόνο για μία!, για μία παράσταση. Μέσα σε δέκα ανοησίες στριμώχνει, ξεπουλάει όλη του την ψυχή, κι αυτό ήταν: τελείωσε. Και ο ρόλος και η ψυχή. Και μένει η ζωή. Και την ζωή τη ζει, ένα γεννημένος ηλίθιος που χτυπιέται και ουρλιάζει από θυμό, χωρίς να ξέρει με τι. Γιατί θύμωσε.
** To-morrow, and to-morrow, and to-morrow,&lt;br&gt;Creeps in this petty pace from day to day&lt;br&gt;To the last syllable of recorded time,&lt;br&gt;And all our yesterdays have lighted fools&lt;br&gt;The way to dusty death. Out, out, brief candle!&lt;br&gt;Life's but a walking shadow, a poor player&lt;br&gt;That struts and frets his hour upon the stage&lt;br&gt;And then is heard no more: it is a tale&lt;br&gt;Told by an idiot, full of sound and fury,&lt;br&gt;Signifying nothing.
*** Πράξη V, Σκηνή V

== Η Τρικυμία (1611) ==
* Αυτός που πεθαίνει, με το θάνατό του ξεπληρώνει κάθε του χρέος. 
* Στην πολιτεία μου θα τα 'κανα όλα ανάποδα...&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;&gt;Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. ''Η Τρικυμία''. Μετάφραση Βασίλης Ρώτας. Επικαιρότητα. Αθήνα. Α΄ έκδοση Ιούνιος 1989. Β΄ ανατύπωση Μάρτιος 1993.&lt;/ref&gt;
* ... πράξη σπάνια είναι να κάμεις το καλό, κι όχι να εκδικηθείς.&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;/&gt;

== Είπαν για τον Σαίξπηρ ==
* ... ο Σαίξπηρ! Δεν υπάρχει πραγματικά πτυχή της ανθρώπινης ζωής που να μην την έχει απεικονίσει και εκφράσει. Κι όλα αυτά με πόση ευχέρεια και τι πνεύμα ελευθερίας! Πώς να μιλήσεις για τον Σαίξπηρ – ό,τι και να πεις είναι λίγο! 
** [[Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε]]&lt;ref&gt;Johann Peter Eckermann. ''Συνομιλίες με τον Γκαίτε''. Μετάφραση: Δημήτρη Δημοκίδη. Printa. Αθήνα. 2014.&lt;/ref&gt;

* Η έλλειψη τεχνοτροπίας υπήρξε ανέκαθεν η μοναδική μεγάλη τεχνοτροπία και υπ’ αυτή την έννοια μόνο ο Όμηρος, ο Σοφοκλής, ο Ραφαήλ, ο Σαίξπηρ δικαιούνται να ονομασθούν πρωτότυποι. 
** [[Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ|Γκέοργκ Χέγκελ]]&lt;ref&gt;Γκέοργκ Χέγκελ. ''Αισθητική.'' Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια Σταμάτης Γιακουμής. Νομική Βιβλιοθήκη. Αθήνα. 2010.&lt;/ref&gt;

* Σήμερα ο δραματικός κύκλος επεκτείνεται με τον συνδυασμό κωμωδίας και τραγωδίας –αν και αυτό κινδυνεύει να οδηγήσει σε κατάχρηση. Η κωμωδία όμως πρέπει να είναι όπως στον ''Βασιλιά Ληρ'', έξοχη, παγκόσμια και ιδανική. Μια τέτοια ιδιαιτερότητα είναι που κάνει τη ζυγαριά να γέρνει περισσότερο προς το μέρος του ''Ληρ'', παρά του ''Οιδίποδα'' ή του ''Αγαμέμνονα'' και των τριλογιών με τις οποίες συνοδεύονται. Αν και η μεγάλη δύναμη της χορικής ποίησης, κυρίως στον ''Αγαμέμνονα'', αποκαθιστά την ισορροπία. Για να επιμείνουμε όμως σ' αυτήν τη σύγκριση, θα 'λεγα ότι ο ''Βασιλιάς Ληρ'' μπορεί να θεωρηθεί ως το τελειότερο δείγμα δραματικής τέχνης που υπήρξε ποτέ. 
** [[Πέρσι Σέλλεϋ]]&lt;ref name=&quot;Ιουλίτα Ηλιοπούλου&quot;&gt;Πέρσι Σέλλεϋ. ''Υπεράσπιση της Ποίησης.'' Πρόλογος και μετάφραση Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Ύψιλον/Βιβλία. Αθήνα. Δεύτερη έκδοση 1999. Πρώτη έκδοση 1996.&lt;/ref&gt;

* (Δεν έχω διαβάσει ούτε τον [[Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα|Καλντερόν]] ούτε τον [[Λόπε δε Βέγα|Βέγα]]), μα τι άνθρωπος αυτός ο Σαίξπηρ! Δεν μπορώ να συνέλθω ακόμη!
** [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν]] (Από επιστολή του το 1825 στον Νικολάι Νικολάγεβιτς Ραγιέβσκι τον νεότερο)&lt;ref&gt;''[https://as-pushkin.net/pushkin/pisma/149.htm Пушкин — Раевскому — сыну Н. Н., вторая половина июля (после 19) 1825].'' as-pushkin.net. Ανακτήθηκε στις 10/10/2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Πούσκιν. ''Ποιήματα.'' Μετάφραση Κώστας Βάρναλης, Ρίτα Μπούμη - Παπά, Γιάννης Αϊδονόπουλος, Πέτρος Ανταίος, Παν. Χρονοπούλου - Πάλμα, Βασίλης Ρώτας, Μίλια Ροζίδου, Κοραλία Μακρή. Εκδόσεις Κοροντζή. Αθήνα. χ.χ. σελ. 14.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Ο [[Ιμμάνουελ Καντ]], αναφορικά με τη σχέση έκπληξης και θαυμασμού, σημείωσε: «Έτσι, η [[έκπληξη]] είναι ένας κλονισμός του πνεύματος ο οποίος οφείλεται στην ασυμβατότητα μιας παράστασης και του κανόνα που παρέχει, με τις θεμελιώδεις αρχές που ενυπάρχουν στο πνεύμα, δημιουργώντας μας την αμφιβολία αν είδαμε ή κρίναμε ορθά· αντίθετα ο [[θαυμασμός]] είναι μια έκπληξη που εκδηλώνεται πάντοτε, ανεξάρτητα από την εξάλειψη αυτής της αμφιβολίας».&lt;ref&gt;Immanuel Kant. ''Κριτική της κριτικής ικανότητας.'' Μετάφραση - Εισαγωγή - Σχόλια Χάρης Τασάκος. Ροές. Αθήνα. 2005. σελ. 289.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Κάποιος άλλος πέρα από σένα, θα μπορούσε εδώ να παρατηρήσει ότι ο κόσμος έχει καλή γνώμη για τον Σαίξπηρ και, ωστόσο, ο Σαίξπηρ είναι ο μεγαλύτερος ποιητής. Αφού λοιπόν φαίνεται ότι ο κόσμος κρίνει σωστά, γιατί εσύ θα πρέπει να ντρέπεσαι για την ευνοϊκή κρίση του; Η δυσκολία έγκειται στην ερμηνεία των λέξεων «κρίση» ή «γνώμη». Η γνώμη είναι πράγματι του κόσμου, μπορούμε όμως να λέμε ότι είναι δική του όπως ένας άνθρωπος μπορεί να αποκαλέσει δικό του ένα βιβλίο όταν το αγοράσει –δεν έγραψε το βιβλίο ο ίδιος αλλά αυτό είναι δικό του– η γνώμη δεν προήλθε από τον κόσμο αλλά είναι δική του. Ένας ανόητος, για παράδειγμα, πιστεύει πως ο Σαίξπηρ είναι ένας μεγάλος ποιητής – αλλά, παρ' όλα αυτά, αυτός ο ανόητος δεν έχει διαβάσει ποτέ Σαίξπηρ. Ο γείτονας όμως του ανόητου βρίσκεται ένα βήμα ψηλότερα στις Άνδεις του μυαλού, και το κεφάλι του (το πιο υψηλό δηλαδή επίπεδο της σκέψης του) βρίσκεται τόσο πιο ψηλά από τον ανόητο ώστε αυτός δεν μπορεί ούτε να το δει ούτε να το καταλάβει. Αλλά τα πόδια του (οι καθημερινές δηλαδή ενέργειές του), βρίσκονται τόσο κοντά στα μάτια του ανόητου που μπορεί να τα διακρίνει καθαρά. Με αυτά τα πόδια διαπιστώνει την ανωτερότητα, και χωρίς αυτά δεν θα την ανακάλυπτε ποτέ. Αυτός λοιπόν ο γείτονας τον βεβαιώνει ότι ο Σαίξπηρ είναι μεγάλος ποιητής – ο ανόητος τον πιστεύει και, από δω και στο εξής, αυτή είναι η γνώμη του. Κατ' αντίστοιχο τρόπο, ο γείτονας έχει υιοθετήσει τη γνώμη αυτή από κάποιον ανώτερο από τον ίδιο, κι έτσι ανερχόμενοι καταλήγουμε τελικά σε λίγα, χαρισματικά άτομα, τα οποία βρίσκονται γονατιστά γύρω από την κορυφή, πρόσωπο με πρόσωπο με το κυρίαρχο πνεύμα που στέκεται εκεί πάνω... 
** [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε]], Για τους ποιητές και την ποίηση (Γράμμα στον Β.)&lt;ref&gt;Έντγκαρ Άλλαν Πόε. ''Δοκίμια.'' Μετάφραση Ευηνέλλα Αλεξοπούλου, Αλεξάνδρα Δημητριάδη. Εκδόσεις Ροές. Αθήνα. 2002.&lt;/ref&gt;

* Οι ευρωπαϊκές λογοτεχνίες έχουν πράγματι τα μεγάλα, παγκόσμιας εμβέλειας καλλιτεχνικά πνεύματά τους – τους Σαίξπηρ, τους [[Μιγκέλ ντε Θερβάντες|Θερβάντες]], τους [[Φρίντριχ Σίλερ|Σίλλερ]]. Όμως δείξτε μου ένα από αυτά τα παγκόσμια πνεύματα που να κατέχει την ικανότητα της οικουμενικής ευαισθησίας που κατέχει ο Πούσκιν μας. Αυτή ακριβώς την ικανότητα, τη χαρακτηριστική ικανότητα του έθνους μας, τη μοιράζεται με τον λαό μας κι αυτό είναι που τον κάνει λαϊκό ποιητή. Οι πιο μεγάλοι Ευρωπαίοι ποιητές δεν κατάφεραν ποτέ να εκφράσουν με τέτοια δύναμη το πνεύμα κάποιου άλλου, ακόμα και γειτονικού τους, λαού, όλο το μυστικό βάθος αυτού του πνεύματος και την ορμή του προορισμού του, όπως το καταφέρνει ο Πούσκιν. Αντίθετα, όταν οι Ευρωπαίοι ποιητές στρέφονται σε άλλους λαούς, συνήθως τους εντάσσουν στη δική τους εθνικότητα και τους αντιλαμβάνονται με τον δικό τους τρόπο. Ακόμα και στον Σαίξπηρ όλοι, ας πούμε, οι Ιταλοί του είναι Εγγλέζοι. Μόνο ο Πούσκιν απ' όλους τους παγκόσμιους ποιητές κατέχει την ιδιότητα να ενσαρκώνεται απολύτως σε άλλη εθνικότητα.
** [[Φιόντορ Ντοστογιέφσκι]], Ο Πούσκιν&lt;ref&gt;Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. ''Για τον Πούσκιν.'' Μετάφραση Πάνος Σταθόγιαννης. Ροές. Αθήνα. 2013. σελ. 70 - 71.&lt;/ref&gt;

* Το τρίτο σημείο που ήθελα να τονίσω σχετικά με τη σημασία του [[Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν|Πούσκιν]] είναι εκείνο το τόσο χαρακτηριστικό στοιχείο της καλλιτεχνικής ιδιοφυΐας, που δεν απαντάται πουθενά και σε κανέναν άλλον: την ικανότητα οικουμενικής ευαισθησίας και ολοκληρωτικής μετενσάρκωσης στο πνεύμα των άλλων λαών, μιας σχεδόν τέλειας μετενσάρκωσης. Στον λόγο μου είπα ότι η Ευρώπη έχει γεννήσει μεγάλα παγκόσμια πνεύματα –τον Σαίξπηρ, τον [[Μιγκέλ ντε Θερβάντες|Θερβάντες]], τον [[Φρίντριχ Σίλερ|Σίλλερ]]–, όμως σε κανέναν από αυτούς δεν παρατηρούμε μια τέτοια ικανότητα: τη βλέπουμε μόνο στον Πούσκιν. Και δε γίνεται λόγος μόνο για μια απλή προσαρμοστικότητα αλλά για μια εκπληκτική ικανότητα μετενσάρκωσης. Φυσικά στην αποτίμηση του Πούσκιν δεν μπορούσα να μη σταθώ σ' αυτό το του το χάρισμα, θεωρώντας το ως την πιο χαρακτηριστική ιδιαιτερότητα του πνεύματός του, που ανήκει μόνο σ' εκείνον ανάμεσα σε όλους τους παγκόσμιους δημιουργούς και τον κάνει να ξεχωρίζει απ' όλους. Δεν το είπα για να μειώσω την αξία των ευρωπαϊκών πνευμάτων του μεγέθους του Σαίξπηρ και του Σίλλερ – μόνο ένας ηλίθιος θα μπορούσε να οδηγηθεί σε ένα τέτοιο συμπέρασμα από τα λόγια μου. Ούτε κατ' ελάχιστο δεν αμφισβητώ την παγκοσμιότητα, την οικουμενικότητα και το απροσμέτρητο βάθος του παγκόσμιου τύπου του Αρίου που έπλασε μια για πάντα ο Σαίξπηρ. Κι αν είχε δημιουργήσει τον Οθέλλο ως πραγματικό Βενετσιάνο Μαυριτανό και όχι ως Άγγλο, θα του προσέδιδε μόνο την αίγλη ενός τοπικού εθνικού χαρακτηριστικού, ενώ η παγκόσμια σημασία αυτού του χαρακτήρα θα παρέμενε ίδια, μια που και στον Ιταλό θα εξέφραζε αυτό που ήθελε να πει και με την ίδια ακριβώς δύναμη.
** Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, Κάποια επεξηγηματικά λόγια με αφορμή την ομιλία για τον Πούσκιν&lt;ref&gt;Φιόντορ Ντοστογιέφσκι. ''Για τον Πούσκιν.'' Μετάφραση Πάνος Σταθόγιαννης. Ροές. Αθήνα. 2013. σελ. 17 - 19.&lt;/ref&gt;

* Τα έργα σου είναι χειρότερα κι από του Σαίξπηρ!
** O [[Λέων Τολστόι]] στον [[Αντόν Τσέχωφ]]&lt;ref&gt;''[https://www.catisart.gr/otan-o-tolstoi-eipe-ston-tsechof-quot-ta/ Τολστόι στον Τσέχωφ: «Τα έργα σου είναι χειρότερα κι από του Σαίξπηρ!»].'' catisart.gr. 8 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10/05/2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fiction after 1880 of Leo Tolstoy&quot;&gt;Gary Saul Morson. ''[https://www.britannica.com/biography/Leo-Tolstoy/Fiction-after-1880 Fiction after 1880 of Leo Tolstoy].'' britannica.com. 20/01/2026. Ανακτήθηκε στις 30/01/2026.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Προς το τέλος της ζωής του ο [[Λέων Τολστόι]] καταδίκασε το σύνολο σχεδόν της [[τέχνη|τέχνης]], συμπεριλαμβανομένων των έργων του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, αλλά και των δικών του έργων όπως τα μεγάλα μυθιστορήματά του, τα οποία θεωρούνται παγκόσμια αριστουργήματα, ''[[:w:Πόλεμος και Ειρήνη|Πόλεμος και Ειρήνη]]'' και ''[[:w:Άννα Καρένινα|Άννα Καρένινα]]''.&lt;ref name=&quot;Fiction after 1880 of Leo Tolstoy&quot;/&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Απέραντη, από τον πάτο της Κόλασης ώς την κορυφή του Παράδεισου, ψυχή. Αν ήταν αλάκερη η ανθρωπότητα να 'στελνε έναν αντιπρόσωπο να υποστηρίξει τα δίκαιά της στο Θεό, αυτόν θα 'στελνε. Είναι συνάμα ο μόνος που θα μπορούσε ν' αντιπροσωπέψει τον πλανήτη μας σ' ένα μεγάλο διαπλανητικό συνέδριο. Κανένας σαν τον Σαίξπηρ δε χρησιμοποίησε με τόση δύναμη συνάμα και γλύκα, με τόση τραχύτητα συνάμα και μελωδία, με τόσο μαγικό περίσωμα τις ανθρώπινες λέξες. 
** [[Νίκος Καζαντζάκης]]&lt;ref&gt;Καζαντζάκης, Νίκος (2000). ''Ταξιδεύοντας: Αγγλία''. Αθήνα: Εκδόσεις Καζαντζάκη.&lt;/ref&gt;

* Κι αν ολόκληρο το έργο του ποιητή είναι υποθήκη προς την ανθρωπότητα, η Τρικυμία είναι η διαθήκη του. 
** [[Βασίλης Ρώτας]]&lt;ref name=&quot;Η Τρικυμία&quot;/&gt;

* ... και όμως ο άνθρωπος όχι σαν αφηρημένη έννοια ή πλήθος ψυχικών λειτουργιών, αλλά σαν ορισμένη, πραγματωμένη και πραγματωνόμενη μέσα στη ζωή υπόσταση, έμεινε και μένει ένας άγνωστος. Έξω από κάθε προσδοκία, ποιητές και μυθιστοριογράφοι σαν τον Shakespeare, τον Balzac, τον Ντοστογιέφσκη, μας φέρνουν με το έργο τους πολύ πιο κοντά προς αυτό τον άγνωστο από όσο το κατόρθωσαν ή μπορούν να το επιτύχουν με την επιμέλεια και την ακρίβεια των μεθοδικών ερευνών τους οι επιστήμονες ψυχολόγοι.
** [[Ευάγγελος Παπανούτσος]]&lt;ref&gt;Ε. Π. Παπανούτσος. ''Ηθική''. Εκδόσεις Νόηση. Αθήνα. 2010. Πρώτη έκδοση 1949.&lt;/ref&gt;{{#tag:ref|Και ο [[Νόαμ Τσόμσκι]] είχε πει ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι η [[λογοτεχνία]] θα παρέχει για πάντα πολύ βαθύτερη [[γνώση]] για αυτό που μερικές φορές αποκαλούμε «ολοκληρωμένος [[άνθρωπος]]» από όσο ελπίζει να δώσει οποιαδήποτε μορφή [[επιστήμη|επιστημονικής]] έρευνας. Παρ' όλ' αυτά, σημείωσε επίσης ότι «Η λογοτεχνία μπορεί να οξύνει τη [[φαντασία]], την οξυδέρκεια και την [[κατανόηση|κατανόησή]] σου, αλλά σίγουρα δεν παρέχει τα πραγματικά δεδομένα που χρειάζεσαι για να φτάσεις σε συμπεράσματα και για να τα αποδείξεις.»&lt;ref&gt;''Κατασκευάζοντας συναίνεση. Ο Νόαμ Τσόμσκυ και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Το βιβλίο της βραβευμένης ταινίας των Peter Wintonick και Mark Achbar. Ένα εγχειρίδιο πνευματικής αυτοάμυνας.'' Επιμέλεια Mark Achbar. Μετάφραση Νίκος Βούλγαρης. Παρατηρητής. Θεσσαλονίκη. 1997. σελ. 44.&lt;/ref&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}}

* Για να φτάσεις στον οργασμό δεν σου χρειάζεται Shakespeare. 
** [[Οδυσσέας Ελύτης]], Εκ του πλησίον (1998)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ποίηση.'' Καλλιτεχνική επιμέλεια Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Ίκαρος. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 2008. Πρώτη έκδοση 2002.&lt;/ref&gt;

* Πότε πότε έχεις την εντύπωση πως ο Σαίξπηρ έγραψε στην πραγματικότητα τρία - τέσσερα έργα και αρκέστηκε να τα επαναλαμβάνει σε όλες τις κλίμακες και σε όλους τους τόνους, όπως ένα μουσικό θέμα ξαναγυρίζει σε ματζόρε και σε μινόρε – κι αυτό, ώσπου έσπασε κάθε αρμονία στη musique concrète του Βασιλιά Ληρ. 
** [[Γιαν Κοτ]]&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;&gt;Γιαν Κοττ. ''Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας.'' Μετάφραση Αλέξανδρος Κοτζιάς. Πρόλογος Πήτερ Μπρουκ. Εκδόσεις Ηριδανός. Αθήνα. 1970.&lt;/ref&gt;

* Το πιο καταπληκτικό χαρακτηριστικό των σαιξπηρικών τραγωδιών είναι ότι στέκονται πάνω από την ιστορία. Δεν έχουν ανάγκη να εκσυγχρονίζονται, να προσαρμόζονται στην εποχή μας. Η ιστορία τούς δίνει ασταμάτητα νέο περιεχόμενο, και σε κάθε εποχή βλέπει σ' αυτές το είδωλό της. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;/&gt;

* Ο Σαίξπηρ πιθανόν δεν είδε ποτέ του θάλασσα ή, όπως υποστηρίζουν άλλοι σχολιαστές, δεν αντίκρυσε ποτέ του πεδίο μάχης. Δεν ήξερε γεωγραφία. Θεωρεί τη Βοημία παραθαλάσσια. Ο Πρωτέας παίρνει ένα καράβι για να πάει από τη Βερόνα στο Μιλάνο, και μάλιστα περιμένει την παλίρροια. Και η Φλωρεντία είναι για τον Σαίξπηρ λιμάνι. Ούτε ιστορία ήξερε ο Σαίξπηρ. Στα έργα του, ο Οδυσσέας διαβάζει Αριστοτέλη, και ο Τίμων ο Αθηναίος αναφέρει τον Σενέκα και τον Γαληνό. Και φιλοσοφία δεν ήξερε ο Σαίξπηρ, δεν καταλάβαινε τίποτα από στρατιωτική τέχνη, ανακάτωνε τα ήθη διαφόρων εποχών. Ένα ρολόι χτυπάει τις ώρες στον Ιούλιο Καίσαρα, μια καμαριέρα βγάζει τον κορσέ της Κλεοπάτρας, κανόνια βροντάνε στην εποχή του Ιωάννη του Ακτήμονος. Ο Σαίξπηρ δεν είχε δει ποτέ του θάλασσα, μάχη ή βουνό· δεν ήξερε ιστορία, γεωγραφία, φιλοσοφία. Ωστόσο ο Σαίξπηρ ήξερε πως στο Συμβούλιο του Στέμματος, μετά τον Ριχάρδο θα μιλήσει πρώτος ο τίμιος λόρδος Χάστιγξ και θα απαγγείλει τη θανατική καταδίκη του. Ακούω τη φωνή του... 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας&quot;/&gt;

* Όλοι οι θεατρικοί συγγραφείς, με εξαίρεση τον Σαίξπηρ και τον Ρακίνα, ωχριούν όταν συγκρίνονται με τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Ένα θέατρο ουσίας&quot;&gt;Jan Kott. ''Ένα θέατρο ουσίας.'' Μετάφραση Έλενα Πατρικίου και Ελένη Παπάζογλου. Εισαγωγή Martin Esslin. Γλωσσική επιμέλεια - Πρόλογος Έλενα Πατρικίου. Εκδόσεις Χατζηνικολή. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 2006. Πρώτη έκδοση 1988.&lt;/ref&gt;

* Ο Ληρ και οι γελωτοποιοί του Σαίξπηρ, οι βασιλιάδες, οι σφετεριστές και οι δόλιοι άρχοντες, ο Άμλετ και ο Μάκβεθ, η Οφήλια, η Ιουλιέτα και η Χρυσηίδα, δεν ξέρουν απλώς να μιλούν όλες τις γλώσσες του κόσμου. Μπορούν να βρουν τα πρόσωπά τους, τα σώματά τους, τις χειρονομίες και τα πάθη τους, τον εσωτερικό τους κόσμο και το σκηνικό τους σε όλες τις εποχές και σε όλους τους πολιτισμούς. 
** Γιαν Κοτ&lt;ref name=&quot;Ένα θέατρο ουσίας&quot;/&gt;

* Είναι υπερεκτιμημένος και με πολύ μεγάλη δυσκολία μπορείς να τον διαβάσεις. Αλλά ο κόσμος δεν θέλει να το ακούσει αυτό. Βλέπεις, δεν μπορείς να στρέφεσαι εναντίον των ιερών. Μπορείς να πεις: “Ο τάδε είναι κακός ηθοποιός!”. Αλλά δεν μπορείς να πεις ότι ο Σαίξπηρ είναι χάλια. Όσο περισσότερο υπάρχει κάτι τριγύρω, οι ψωνισμένοι αρχίζουν να προσκολλώνται σε αυτό, σαν να είναι κορόιδα. Όταν οι ψωνισμένοι νιώσουν ότι κάτι είναι ασφαλές... κολλάνε. Και όταν τους πεις την αλήθεια, τότε τρελαίνονται. Δεν μπορούν να το χειριστούν. Επιτίθενται στην ίδια τη διαδικασία της σκέψης τους. Μου προκαλούν αηδία. 
** [[Τσαρλς Μπουκόφσκι]]&lt;ref&gt;''[https://www.metaixmio.gr/el/blogPost/oi-sklhroi-tupoi-grafoun-poihsh Οι σκληροί τύποι γράφουν ποίηση].'' Μια κουβέντα του θρυλικού Μπουκόβσκι με τον βραβευμένο με Όσκαρ ηθοποιό Σον Πεν από το μακρινό 1987. Μετάφραση: Δέσποινα Δρακάκη. metaixmio.gr. 3/1/2024. Ανακτήθηκε στις 07/06/2025.&lt;/ref&gt;

* Αν πιστεύουν πως οι δημιουργικοί συγγραφείς, παρά την όποια προσωπική τους πίστη ή ιδεολογία, πρέπει να αντιμετωπίζουν την ποικιλία της ζωής σαν ουδέτεροι παρατηρητές, μπορούμε τότε να απαντήσουμε πως ο Δάντης, ο Μίλτον και ο Ντοστογιέφσκι –για να μην αναφέρουμε ήσσονες μορφές όπως ο Καμύ, ο Μαλρώ και ο Λόρενς– δεν ταιριάζουν σ' αυτό το καλούπι, παρ' ότι αναμφισβήτητα το πληρούν στην εντέλεια ο Σαίξπηρ και ο Όμηρος.
** [[Πήτερ Μπην]]&lt;ref name=&quot;Καζαντζάκης: Η πολιτική του πνεύματος&quot;&gt;Peter Bien. ''Καζαντζάκης: Η πολιτική του πνεύματος. Τόμος Α΄.'' Απόδοση στα ελληνικά Ασπασία Δ. Λαμπρινίδου. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Ηράκλειο. 2001.&lt;/ref&gt;

* ... θα μπορέσουμε ίσως να επιστρέψουμε στη μελέτη των ανυπέρβλητων έργων, στον Σέξπιρ και τους λιγοστούς ομοτέχνους του, που, τέλος πάντων επινόησαν όλους εμάς.
** [[Χάρολντ Μπλουμ]]&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;&gt;Χάρολντ Μπλουμ. ''Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών.'' Μετάφραση Κατερίνα Ταβαρτζόγλου. Εισαγωγή - επιμέλεια Δημήτρης Αρμάος. Εκδόσεις Gutenberg. Αθήνα. 2007.&lt;/ref&gt;

* Αν μπορούσαμε να συλλάβουμε με τη σκέψη μας έναν παγκόσμιο Κανόνα, πολυπολιτισμικό και πολύσημο, το πρωταρχικό βιβλίο του δε θα ήταν κάποιο κείμενο των ιερών γραφών –η Βίβλος, το Κοράνι, ή κάποιο κείμενο των ανατολικών θρησκειών– αλλά μάλλον ο Σέξπιρ, ο οποίος διαβάζεται και παίζεται παντού, σε κάθε γλώσσα και συνθήκη.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Ο Σέξπιρ και ο Δάντης κατέχουν το κέντρο του Κανόνα γιατί υπερτερούν όλων των άλλων συγγραφέων της Δύσης σε γλωσσικό δυναμισμό, γνωστική εποπτεία και δύναμη καινοτομίας.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Η οικουμενικότητα είναι γνήσιο χαρακτηριστικό ελάχιστων μόνο συγγραφέων: Σέξπιρ, Δάντη, Θερβάντες, ίσως και του Τολστόι.
** Χάρολντ Μπλουμ&lt;ref name=&quot;Ο Δυτικός Κανόνας: Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών&quot;/&gt;

* Ο [[Νόαμ Τσόμσκι]] είναι επί μακρό χρονικό διάστημα ο εν ζωή συγγραφέας του οποίου τα κείμενα αναφέρονται πιο πολύ. Στη λίστα όλων των εποχών, είναι όγδοος στη σειρά (μετά τους [[Καρλ Μαρξ|Μαρξ]], [[Βλαντίμιρ Λένιν|Λένιν]], Σαίξπηρ, [[Αριστοτέλης|Αριστοτέλη]], τη [[Βίβλος|Βίβλο]], τον [[Πλάτων|Πλάτωνα]] και τον [[Σίγκμουντ Φρόιντ|Φρόιντ]]).
** Άρθουρ Νάιμαν&lt;ref name=&quot;Πώς λειτουργεί ο κόσμος&quot;&gt;Noam Chomsky. ''Πώς λειτουργεί ο κόσμος.'' Επιμέλεια Άρθουρ Νάιμαν. Μετάφραση Μαρία - Αριάδνη Αλαβάνου. Κέδρος. Αθήνα. 2013. Όγδοη έκδοση.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{wikipedia}}
* {{IMDb Name}}


{{DEFAULTSORT:Σαιξπηρ Ουιλλιαμ}}
[[Κατηγορία:Άγγλοι]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]</text>
      <sha1>czk6cofjneg728580i7s6qg7ecivxkz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Κωνσταντίνος Καβάφης</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2597</id>
    <revision>
      <id>38659</id>
      <parentid>38593</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Είπαν για τον Κωνσταντίνο Καβάφη */</comment>
      <origin>38659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34942" sha1="3xiw767ks9i3889jy58ai1ip6huwf0t" xml:space="preserve">[[File:Constantine Cavafy, ca 1900.jpg|thumb|Ο Κωνσταντίνος Καβάφης περίπου το 1900.]]

Ο '''[[w:Κωνσταντίνος Καβάφης|Κωνσταντίνος Καβάφης]]''' (29 Απριλίου 1863 - 29 Απριλίου 1933) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές των αρχών του 20ού αιώνα.

== Ποιήματα ==
=== 1896 – 1904 ===
* Οι περασμένες μέρες πίσω μένουν, μια θλιβερή γραμμή κεριών σβησμένων∙ τα πιο κοντά βγάζουν καπνό  ακόμη, κρύα κεριά, λιωμένα, και κυρτά. ''[[s:Κεριά|Κεριά]]''
* Κι αυτό ακόμη το σκαλί το πρώτο πολύ από τον κοινό τον κόσμο απέχει. Εις το σκαλί για να πατήσεις τούτο πρέπει με το δικαίωμά σου νάσαι πολίτης εις των ιδεών την πόλι. Και δύσκολο στην πόλι εκείνην είναι και σπάνιο να σε πολιτογραφήσουν. ''[[s:Το πρώτο σκαλί|Το πρώτο σκαλί]]''
* Τιμή σ’ εκείνους όπου στη ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες. Ποτέ από το χρέος μη κινούντες∙ δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις, αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία∙ γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι, πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε∙ πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες, πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους. ''[[s:Θερμοπύλες|Θερμοπύλες]]''
* Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι να πούνε. Φανερώνεται αμέσως όποιος τόχει μέσα του το Ναι, και λέγοντάς το πέρα πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησί του. Ο αρνηθείς δεν μετανοιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι, όχι θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει εκείνο τ’ όχι – το σωστό – εις όλην την ζωή του. ''[[s:Che fece .... il gran rifiuto|Che Fece ... Il Gran Rifiuto]]''
* Ίσως το φως θάναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει. ''[[s:Τα παράθυρα|Τα παράθυρα]]''
* Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω. Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω. ''[[s:Τείχη|Τείχη]]''
* Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα, και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν. Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους. Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις. ''[[s:Περιμένοντας τους βαρβάρους|Περιμένοντας τους βαρβάρους]]''

=== 1905 – 1915 ===
* Για τα αλλού – μη ελπίζεις – δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό. Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες. ''[[s:Η πόλις|Η πόλις]]''
* Τα μεγαλεία να φοβάσαι, ω ψυχή. Και τες φιλοδοξίες σου να υπερνικήσεις αν δεν μπορείς, με δισταγμό και προφυλάξεις, να τες ακολουθείς. Κι όσο εμπροστά προβαίνεις, τόσο εξεταστική, προσεκτική να είσαι. ''[[s:Μάρτιαι Ειδοί|Μάρτιαι Ειδοί]]''
* Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος, σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι, πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο, κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ’ όχι με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα, ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,, τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου, κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις. ''[[s:Απολείπειν ο θεός Αντώνιον|Απολείπειν ο Θεός Aντώνιον]]''
* Αυτά που έρχονται κανείς εύκολα τα εικάζει∙ είναι τα χθεσινά τα βαρετά εκείνα. Και καταντά το αύριο πια σαν αύριο να μη μοιάζει. ''[[s:Μονοτονία|Μονοτονία]]''
* Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος, γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις. ''[[s:Ιθάκη|Ιθάκη]]''
* Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου, μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες. ''[[s:Οσο μπορείς|Οσο μπορείς]]''
* Και μες στην [[τέχνη]] πάλι, ξεκουράζομαι απ’ την δούλεψή της. ''[[s:Ζωγραφισμένα|Ζωγραφισμένα]]''

=== 1916 – 1918 ===
* Το είδωλον του νέου σώματός μου ήλθε και μ’ έφερε και τα λυπητερά∙ πένθη της οικογένειας, χωρισμοί, αισθήματα δικών μου, αισθήματα των πεθαμένων τόσο λίγο εκτιμηθέντα. Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασε η ώρα. Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασαν τα χρόνια. ''[[s:Απ'τες_εννιά|Απ’ Τες Εννιά]]''
* Μέσα στον έκλυτο της νεότητός μου βίο μορφώνονταν βουλές της ποιήσεώς μου, σχεδιάζονταν της τέχνης μου η περιοχή. Γι’ αυτό κ’ η μεταμέλειες σταθερές ποτέ δεν ήσαν. Κ’ η αποφάσεις μου να κρατηθώ, να αλλάξω διαρκούσαν δυο εβδομάδες το πολύ. ''[[s:Νόησις|Νόησις]]''
* Με λόγια, με φυσιογνωμία, και με τρόπους μια εξαίρετη θα φτιάξω πανοπλία∙ και θ’ αντικρύζω έτσι τους κακούς ανθρώπους χωρίς να έχω φόβον ή αδυναμία. ''[[s:Αιμιλιανός_Μονάη,_Αλεξανδρεύς,_628–655_μ.Χ.|Αιμιλιανός Μονάη, Αλεξανδρεύς, 628-655 μ.Χ.]]''

=== 1919 – 1933 ===
* με την ποικίλη δράσι των στοχαστικών προσαρμογών. ''[[s:Στα 200 π.Χ.|Στα 200 π.Χ.]]''
* Το ουσιώδες είναι που έσκασε.{{#tag:ref|Ο τελευταίος στίχος του Καβάφη.|group=&quot;σημ.&quot;}} ''[[s:Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας|Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]]''

=== Αποκηρυγμένα - Ανέκδοτα ===
* Μη μόνον όσα βλέπετε πιστεύετε. ''[[s:Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον|Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον]]''
* Για μας δεν είναι φέτος που οι κάμποι όλοι ανθίζουν. Λησμονημένου Aυγούστου κρίνοι μάς στέφουνε, τ’ αλλοτεινά μας χρόνια γοργά επιστρέφουνε, σκιαίς αγαπημέναις γλυκά μάς γνέφουνε και την φτωχή μας την καρδιά γλυκά αποκοιμίζουν. ''[[s:Ελεγεία των Λουλουδιών|Ελεγεία των Λουλουδιών]]''

== Πεζά ==
* Χθες συλλογίστηκα αορίστως –μου πέρασε από τον [[Νους|νου]]– το ενδεχόμενο της [[Λογοτεχνία|λογοτεχνικής]] [[Αποτυχία|αποτυχίας]], και ένιωσα ξαφνικά σαν να είχε λείψει κάθε [[γοητεία]] από την [[ζωή]] μου. Και μόνη η [[σκέψη]] αυτή, με έκανε να νιώσω μιαν οξύτατη [[οδύνη]]. Παρευθύς φαντάστηκα να έχω την απόλαυση του [[Έρωτας|έρωτα]] –όπως τον εννοώ και τον θέλω–, αλλά ακόμη και αυτό μου φάνηκε, πολύ καθαρά μάλιστα, πως δεν θα ήταν αρκετό να με παρηγορήσει για την μεγάλη απογοήτευση. Τούτο αποδείχνει την [[αλήθεια]] του “[[s:Η Σατραπεία|Η Σατραπεία]]”.
** 29 Νοεμβρίου 1903. Βραχυγραφημένο αυτοσχόλιο του Καβάφη, γραμμένο αγγλικά, μεταφρασμένο από τον Γ. Π. Σαββίδη.&lt;ref&gt;''Κ. Π. Καβάφη. Τα Ποιήματα Α΄ (1897 - 1918). Νέα έκδοση του Γ. Π. Σαββίδη. Ίκαρος Εκδοτική Εταιρία. Αθήνα. Ενδέκατη ανατύπωση 2009. Πρώτη έκδοση 1991.&lt;/ref&gt;

* Πολλοί ποιηταί είναι μόνο ποιηταί. Εγώ είχα δύο ιδιότητες. Να κάνω [[Ποίημα|ποιήματα]] και να γράφω [[ιστορία]]. Ιστορία δεν έγραψα και είναι αργά πλέον. Τώρα θα πήτε: Πως ξέρω ότι θα μπορούσα να γράψω ιστορία; Το καταλαβαίνω. Κάνω το πείραμα και ρωτώ τον εαυτό μου. Καβάφη μπορείς να γράψεις μυθιστόρημα; Δέκα φωνές μου φωνάζουν «όχι». Κάνω πάλι το ερώτημα: Καβάφη μπορείς να γράψεις θέατρο; Εικοσιπέντε φωνές μου φωνάζουν πάλι «όχι». Κάνω και τρίτη φορά το ερώτημα: Καβάφη μπορείς να γράψεις ιστορία; Εκατόν εικοσιπέντε φωνές μου λένε «μπορείς, μπορείς να γράψεις».&lt;ref&gt;Ελπίδα Πασαμιχάλη. ''[http://www.bookbar.gr/stefanos-geroulanos-kp-kavafis-apokrifi-istoria/cocktails Στέφανος Γερουλάνος, Κ.Π. Καβάφης Απόκρυφη Ιστορία].'' bookbar.gr. 11/06/2014. Ανακτήθηκε στις 24/09/2025.&lt;/ref&gt;

* Ο κ. [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], φίλε, είνε μεγάλος λυρικός ποιητής... μα, του Καβάφη δεν του αρέσει η λυρική ποίησις. Η πολλή λυρική, η ενθουσιώδης ποίησις δεν με ελκύει. Ο Παλαμάς έχει πολλάς εξάρσεις.
** 1924. Απάντηση του Καβάφη στην ερώτηση του Αθηναίου δημοσιογράφου Ν. Γιοκαρίνη: «Κύριε Καβάφη. Μού είπαν ότι ο κ. Παλαμάς, ως ποιητής, δεν έχει την εκτίμησίν σας.»&lt;ref&gt;Μ. Θεοδοσοπούλου. ''[https://epohi.gr/articles/partida-skakioy/ Παρτίδα σκακιού].'' epohi.gr. 01/12/2015. Ανακτήθηκε στις 24/09/2025.&lt;/ref&gt;

* Αδικεί ουσιωδώς την λογοτεχνία μας στα μάτια των ξένων το άρθρο αυτό. Μα αφού ήταν αναρμόδιος, γιατί να καταπιασθεί μ' αυτή την δουλειά; Παρέλειψε τον [[Ίων Δραγούμης|Ίωνα Δραγούμη]], που υπήρξε μια από τες ωραιότερες μορφές τού νέου Ελληνισμού, παρέλειψε τον [[Κώστας Ουράνης|Ουράνη]], παρέλειψε τούτον... παρέλειψε κείνον... παρέλειψε την κορυφή των κορυφών – τον [[Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης|Παπαδιαμάντη]]!...
** 1928. [Προφορική παράδοση. Ο Γιώργος Παπουτσάκης γράφει: «Αρκετές φορές έτυχε ν' ακούσω τον Καβάφη να μιλά με θαυμασμό για τον Παπαδιαμάντη. Μεταφέρω εδώ μια κουβέντα του, του 1928.» Ο Καβάφης αναφέρεται σε ένα άρθρο του Louis Roussel, καθηγητή στο πανεπιστήμιο του Montpellier, με τον τίτλο «La littérature de la Grèce moderne»].&lt;ref&gt;''Κ. Π. Καβάφη. Άπαντα τα πεζά. Τόμος 2. Επιμέλεια Γιώργος Φ. Φέξης. Παρουσίαση - σχόλια Γιώργος Παπουτσάκης. Εκδόσεις Μέρμηγκα. Αθήνα. χ.χ.&lt;/ref&gt;

* Και τι άλλο είναι η [[τέχνη]] παρά λεπτομέρειες;
** [Προφορική παράδοση]. Πεζά. Εκδοτικός οίκος Γ. Φέξη, 1963. 240.&lt;ref&gt;''[http://www.snhell.gr/references/quotes/writer.asp?id=127 Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Λεξικό Παραθεμάτων και Αφορισμών - Κ. Π. Καβάφης].'' snhell.gr. Ανακτήθηκε στις 22/09/2025.&lt;/ref&gt;

== Είπαν για τον Κωνσταντίνο Καβάφη ==
* Στο μεγάλο του αγώνα το γλωσσικό, ας πούμε καλήτερα τον εθνικό τον αγώνα που θέλει πρώτα πρώτα νου σοβαρό, συνείδηση όρθια, επειδή το ζήτημα για την [[Ελλάδα]] είναι ζήτημα [[Ζωή|ζωής]] και [[Θάνατος|θανάτου]], ο κ. Καβάφης, άξιος διάδοχος, σωστό μαθητούδι του [[Γεώργιος Σουρής|Σουρή]], κατάλαβε περίφημα πως δεν είναι ανάγκη να ιδρώνει ολοένα το αφτί μας, πως χρειάζεται κάπου κάπου λίγο γλέντι. Κ' έτσι έγινε πολί έφκολα ο κ. Καβάφης ο [[καραγκιόζης]] της [[Δημοτική γλώσσα|Δημοτικής]]. 
** [[Γιάννης Ψυχάρης]]&lt;ref&gt;''Κ. Π. Καβάφης. Κριτικές μελέτες.'' Παρουσίαση: Γιώργη Πικρού. Εκδόσεις: Νέος Σταθμός. χ.τ. χ.χ.&lt;/ref&gt;

* Ο εξωτερικά πρόχειρος μα σοφά μελετημένος στίχος του Καβάφη, η θεληματικά αλλοπρόσαλλη [[γλώσσα]] του, η απλοϊκή ρίμα του, είναι το μόνο σώμα που θα μπορούσε πιστά να περικαλύψει και να φανερώσει την ψυχή του. [[Σώμα]] και [[ψυχή]] στα [[Τραγούδι|τραγούδια]] του είναι ένα. Σπάνια στην ιστορία της [[Φιλολογία|φιλολογίας]] μας μια τέτοια ενότητα υπήρξε τόσο οργανικά τέλεια. Ο Καβάφης είναι από τα τελευταία άνθη ενός [[Πολιτισμός|πολιτισμού]]. Με διπλά, ξεθωριασμένα φύλλα, με μακρό ασθενικό κοτσάνι, δίχως σπόρο. 
** [[Νίκος Καζαντζάκης]]&lt;ref&gt;''[https://www.poiein.gr/2011/10/02/i-isseio-eaaeaioaeueco-anuoae-aea-oii-euiooaiossii-eaauoc/ Ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει για τον Κωνσταντίνο Καβάφη].'' Καταχώρηση από: Σπύρος Αραβανής. poiein.gr. 02/10/2011. Ανακτήθηκε στις 22/09/2025.&lt;/ref&gt;

* Όταν τον αποχωρίστηκα (τον Καβάφη) έμεινα μονάχα με την εντύπωση ενός πονηρότατου ανθρώπου με εύκολο και κοινό πνεύμα χωρίς τίποτ' άλλο που να προδίδει τον καλλιτέχνη ή απλώς το διανοούμενο. Εδώ και λίγες μέρες τον ξαναντάμωσα στο ατελιέ του Τόμπρου. Μόλις και μετά βίας έριξε μερικές ματιές στα έργα. Με φώναξε κοντά του και δείχνοντάς μου ένα τεράστιο Καποδίστρια που αποτελειώνει τώρα ο Τόμπρος για το Ναύπλιο, κ' ύστερα ένα γυμνό γυναικός που είταν λίγο παρακάτω, μου είπε: «Δε μου λες, Κατσίμπαλη, ποια είναι αυτή; Η Καποδιστρίνα;» Και χάχα τα γέλια ώσπου πνίγηκε, κι άρχιζε να ξεφυσάει από τη σωλήνα σαν ατμομηχανή.{{#tag:ref|Ο Γιώργος Κατσίμπαλης συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη το 1932 στην Αθήνα. Ο Καβάφης ήταν άρρωστος, με καρκίνο στον λάρυγγα, και είχε πάει στην Αθήνα για να υποβληθεί σε θεραπεία. Ο Κατσίμπαλης αναφέρει ότι ο Καβάφης είχε μετάλλινη σωλήνα για να αναπνέει.&lt;ref name=&quot;Μικρά Καβαφικά Β΄&quot;/&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}} Τον σιχάθηκα. Τι αντίθεση με τον Παλαμά! Και να υπάρχουν άνθρωποι που να τολμούν να τον συγκρίνουν μαζί του. Α-σιχτίρ!
** [[Γιώργος Κατσίμπαλης]]&lt;ref name=&quot;Μικρά Καβαφικά Β΄&quot;&gt;Γ. Π. Σαββίδης. ''Μικρά Καβαφικά Β΄.'' Ερμής. Αθήνα. 2010.&lt;/ref&gt;

* ([[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]], [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], Καβάφης) Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[Ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. 
** [[Γιώργος Σεφέρης]], «Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο», 1937. Δοκιμές, Α΄. Ίκαρος, 1974. 63.&lt;ref&gt;''[http://www.snhell.gr/references/quotes/writer.asp?id=290 Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Λεξικό Παραθεμάτων και Αφορισμών - Γιώργος Σεφέρης].'' snhell.gr. Ανακτήθηκε στις 22/09/2025.&lt;/ref&gt;

* Το [[χιούμορ]] του Κ. είναι κάποτε τόσο σοβαρό που δεν το ξεχωρίζεις από τον ίδιον. Η ύπαρξή του είναι χιούμορ· μια ύπαρξη τραγική και χιουμοριστική μαζί, μέσα σ' έναν κόσμο κούφιο που δεν ξέρει που πηγαίνει (όχι: τραγικά ειρωνική). Γι' αυτό έδωσε τόσο συχνά αφορμή στην καλικατούρα· δια γραφής και δια ζώσης. Είναι τόσοι συνδυασμοί μέσα του που μεταμορφώνει ο ένας τον άλλον. Ίσως αυτό γυρεύω να εκφράσω όταν μεταχειρίζομαι τόσο πολύ τον ομηρικό [[Πρωτέας|Πρωτέα]].
* [[Γιώργος Σεφέρης]], ''[[Γιώργος_Σεφέρης#Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)|Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)]]''&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. σελ. 159. Πρώτη έκδοση 1977.&lt;/ref&gt;

* Αυτός ο άνθρωπος χωρίς [[ταλέντο]], ο Κ., φτιάνει ωστόσο [[ποίηση]]. Είναι το ανάστροφο του [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμού]], που έχει πολύ ταλέντο και δεν μπορεί να προχωρήσει. Θ' άξιζε ένας παραλληλισμός. Κι οι δυο γράφουν σε μια [[γλώσσα]] που ολοένα τη μαθαίνουν.
* [[Γιώργος Σεφέρης]], ''[[Γιώργος_Σεφέρης#Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)|Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)]]''&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. σελ. 166. Πρώτη έκδοση 1977.&lt;/ref&gt;

* Χωρίς φόβο να θεωρηθεί κανείς ασυγχώρητα υπερβολικός, μπορεί να υποστηρίξει ότι σαν διδακτικός ποιητής ο Καβάφης είναι ο ποιητής της [[Αξιοπρέπεια|αξιοπρέπειας]].
** [[Ευάγγελος Παπανούτσος]]&lt;ref name=&quot;Ε. Π. Παπανούτσος&quot;&gt;Ε. Π. Παπανούτσος. ''Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός.'' Ίκαρος. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 1985. Πρώτη έκδοση Εκδόσεις Άλφα Ι. Μ. Σκαζίκη 1949.&lt;/ref&gt;

* Κανείς ποιητής από τους συγχρόνους μας δεν άδραξε με τόσην αμεσότητα και με τέτοιαν αφοβιά τη δραματικήν ουσία της ζωής, την τραγική και την κωμική της διάσταση, όπως ο Καβάφης. Και κανείς δεν μας την ξεσκεπάζει με τόσην οξύτητα, τόσον ωμά και επομένως τόσο συγκλονιστικά όσον εκείνος. Στο σημείο τούτο είν' εντελώς ορθή η γνώμη των κριτικών που εξαίρουν τον δραματικό Καβάφη. Αυτή η τραγική ουσία της [[Ζωή|ζωής]], ερωτά ο [[Κλέων Παράσχος|Κλ. Παράσχος]], «αδυσώπητη, εφιαλτική, δεν είναι σχεδόν πανταχού παρούσα στην ποίηση του Καβάφη, μεταμορφωμένη μονάχα, από την τέχνη του, εξωραϊσμένη και εξαϋλωμένη;» «Ο Καβάφης» συνεχίζει ο ίδιος «κινεί ολόκληρο το πρόβλημα του [[Άνθρωπος|ανθρώπου]], όχι βέβαια στις διαστάσεις και στον αψηλό χώρο όπου το κινούν οι μεγάλοι ποιητές... ασφαλώς όμως με όση πληρότητα και οξύτητα δεν το κίνησε κανένας [[νεοέλληνας]], ουδ' αυτός ακόμα ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]]».
** [[Ευάγγελος Παπανούτσος]]&lt;ref name=&quot;Ε. Π. Παπανούτσος&quot;/&gt;

* Έτσι, το πρώτο κοινωνικό ποίημα του Καβάφη είναι τα [[s:Τείχη|Τείχη]].
** [[Στρατής Τσίρκας]]&lt;ref name=&quot;Στρατής Τσίρκας&quot;&gt;Στρατής Τσίρκας. ''Ο Καβάφης και η εποχή του.'' Κέδρος. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 1980. Πρώτη έκδοση 1958.&lt;/ref&gt;

* Για τον Καβάφη η [[έμπνευση]] ισοδυναμούσε με μια οξύτατη [[συνείδηση]] του [[Πραγματικότητα|πραγματικού]]. Κι όμως, από στάδια, που ίσως δε θα τα εξιχνιάσουμε ποτέ, μα που εκείνος τα είχε υπολογισμένα με το διαβήτη, μας οδηγάει στο γεμάτο κι ολοκληρωμένο [[ποίημα]]. Στο έργο τέχνης: στιλπνό, αυτόνομο κι αγέραστο.
** [[Στρατής Τσίρκας]]&lt;ref name=&quot;Στρατής Τσίρκας&quot;/&gt;

* Τώρα, μαζί με το φρέσκο βούτυρο και τα μπιφτέκια, καταβρόχθιζα τεράστιες ποσότητες ελληνικής και ξένης [[λογοτεχνία|λογοτεχνίας]]. Νύχτα-μέρα περνούσε από το κρεβάτι μου ένας μικρός σιδηρόδρομος φορτωμένος βιβλία και περιοδικά: ''Νέα Εστία, Ηλύσια, Πνοή, Λόγος, Πρωτοπορία, Ελληνικά Γράμματα, Φιλότεχνος, Αλεξανδρινή Τέχνη.'' Σκυμμένος ώρες, με υπομονή, έπιανα πολλά ψάρια. Και μονάχα η [[Ποίηση]] δεν τσιμπούσε. Χρειάστηκε ο Καβάφης για να αισθανθώ το τίναγμα, κάτι πολύ δυνατό· πω πω, τι ήταν αυτό; – παράξενο πράγμα. Μ' έπιασε βαθιά περιέργεια, που αργότερα έμελλε να γίνει βαθύ ενδιαφέρον, και ακόμη αργότερα βαθύς θαυμασμός. Γοητεία, ποτέ.
** [[Οδυσσέας Ελύτης]], ''Ανοιχτά χαρτιά'' (1974), «Το χρονικό μιας δεκαετίας»&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 334. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

* Μου έτυχε, χωρίς διόλου να 'μαι θαρραλέος, να βρεθώ δυο ή τρεις φορές πιο κοντά στο [[θάνατος|θάνατο]] παρά στη [[ζωή]]. Στον [[πόλεμος|πόλεμο]], φυσικά. [...] Τι [[τόλμη]] για κείνη την εποχή. Έτσι έπρεπε να ονομάσω τη μελέτη μου «Η Λυρική Τόλμη του [[Ανδρέας Κάλβος|Ανδρέα Κάλβου]]». Βέβαια είναι δύσκολο να το πιστέψει κανένας. Ίσως και να υπερβάλλω λιγάκι. Αλλά το ξαναλέω: έβλεπα πολύ καθαρά ότι αυτό ήταν παραλογισμός, ότι από τη μια στιγμή στην άλλη κινδύνευα να τιναχτώ στον αέρα ή να μείνω μ' ένα ποδάρι, κι όμως θυμόμουνα έναν άλλον [[ποιητής|ποιητή]], τον Καβάφη, και σχεδόν γελούσα με την ικανότητα που είχε η σκέψη του – η [[σκέψη]] του; η [[ποίηση|ποίησή]] του; – να προσαρμόζεται σε όλες τις καταστάσεις. Αυτό πια καταντούσε passe-partout.
** [[Οδυσσέας Ελύτης]], ''Ανοιχτά χαρτιά'' (1974), «Το χρονικό μιας δεκαετίας»&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 408 - 409. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

* Οι παρωδίες καβαφικών ποιημάτων που συγκεντρώνονται εδώ προέρχονται από το υλικό της ανέκδοτης εργασίας μου ''Βιβλιογραφία Κ. Π. Καβάφη (1886 - 1997)'' και αποτελούν ένα πολύ ενδιαφέρον και αδιερεύνητο κεφάλαιο της καβαφικής φιλολογίας, παρόμοιο του οποίου δε θα συναντήσουμε να υπάρχει, σε τόσην έκταση και διάρκεια, γύρω από το έργο κανενός άλλου Νεοέλληνα λογοτέχνη. Αυτή η μοναδικότητα σχετίζεται με την ιδιοτυπία της ποίησης του Αλεξανδρινού και συνδέεται με την πρόσληψη της καβαφικής ποίησης. Ο Καβάφης που όλοι γνωρίζουμε (και αναγνωρίζουμε) σήμερα, για να καταλάβει την εντελώς ξεχωριστή θέση που κατέχει στη συλλογική συνείδηση, πέρασε από πολλά και εναλλασσόμενα στάδια άρνησης, πολεμικής, παρωδίας, παρεξηγήσεων, επιφυλακτικής αποδοχής, άστοχης και αστόχαστης κριτικής. [...] Θέμα του βιβλίου είναι μια αδιερεύνητη και στο σύνολό της άγνωστη πλευρά της βιβλιογραφίας του Κ. Π. Καβάφη. Πρόκειται για ποιήματα γραμμένα «με τον τρόπο» του Αλεξανδρινού και τα οποία παρωδούν είτε τον ίδιο είτε συγκεκριμένα θεματικά και εκφραστικά του μοτίβα. Έχουν συγκεντρωθεί εδώ 170 παρωδίες αυτού του τύπου, της περιόδου 1917 - 1997.
** [[Δημήτρης Δασκαλόπουλος]]&lt;ref&gt;''Παρωδίες καβαφικών ποιημάτων (1917 - 1997).'' Συγκέντρωση - Παρουσίαση - Σχόλια Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Εκδόσεις Πατάκη. Αθήνα. 1998.&lt;/ref&gt;

* Για τα φαρμάκια όμως που τον πότισαν δεν μίλησε κανείς. Γιατί κανείς [[ποιητής]] δεν δέχτηκε τόση λάσπη, τόση χλεύη και τόση κακία, όση ο Καβάφης. Ενδεικτικά αναφέρω: Ο [[Γιώργος Θεοτοκάς|Γ. Θεοτοκάς]] στο &quot;Ελεύθερο πνεύμα&quot; έγραφε ότι ένας οποιοσδήποτε Γιαγκούλας των ελληνικών ορέων τον ενδιέφερε περισσότερο από τον Αλεξανδρινό ποιητή και πως σε μια δικογραφία διαζυγίου υπάρχει πολύ περισσότερη ψυχή απ' ό,τι σε ολόκληρη την ποιητική του παραγωγή». Ο [[Γιάννης Ψυχάρης|Ψυχάρης]] τον είχε αποκαλέσει Καραγκιόζη της δημοτικής. Ο [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]] υποστήριζε πως τα ποιήματά του «ομοιάζουν με ρεπορτάζ από τους αιώνες και όχι από τα καλύτερα». Δεν δίστασε μάλιστα να κάνει λόγο και για «ανορθόδοξη ερωτική θεματογραφία». Άλλοι αυλοκόλακες της παλαμικής μούσας διατυμπάνιζαν πως τα ιστορικά του ποιήματα είναι «αποκομμένα ολότελα από τη σύγχρονη πραγματικότητα, δεν φαίνονταν παρά αυτοσκοποί, ένα σίγουρο καταφύγιο για τον ποιητή που ζητούσε να ταξιδέψει τη διαστροφή του μέσα στους αιώνες». Ακόμα και ο [[Γιώργος Σεφέρης|Σεφέρης]] (αρχικά τουλάχιστον) ήταν επιφυλακτικός: «Γι' αυτό πρέπει να φυλαγόμαστε, με πολλή περίσκεψη, όχι μόνο από τη δική μας ροπή να παρασυρθούμε στα πράγματα που μας αρέσουν, αλλά και από το να παίρνουμε πάντα τοις μετρητοίς την επιφανειακή σημασία των λόγων ή των διαλεκτικών τεχνασμάτων του Καβάφη». Από τους ελάχιστους που τον υπερασπίστηκαν σ’ αυτό το αιωνίως μικρόψυχο κρατίδιο των [[Αθήνα|Αθηνών]] ευθύς εξ αρχής ήταν ο [[Γρηγόριος Ξενόπουλος|Γ. Ξενόπουλος]] και ο [[Νικόλαος Κάλας|Ν. Κάλας]]. Περιμένοντας τους βαρβάρους, σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος, ο Καβάφης απαντούσε γαλήνιος. «Είμαι ο ποιητής των επόμενων γενεών». Σήμερα παραμένει ο πιο πολυμεταφρασμένος, αφήνοντας μακράν πίσω του τους δυο νομπελίστες μας, ενώ στη συλλογή «Συνομιλώντας με τον Καβάφη» ανθολογούνται ποιήματα 135 ποιητών ([[Μπέρτολτ Μπρεχτ|Mπρεχτ]], [[Εουτζένιο Μοντάλε|Mοντάλε]], [[Ουίσταν Ώντεν|Ώντεν]] κ.ά.) από 30 χώρες, γραμμένα σε 19 γλώσσες, που είτε εμπνέονται από την [[ποίηση]] ή τη [[μορφή]] του Kαβάφη είτε διαλέγονται μ’ αυτές. 
** [[Χρύσα Κακατσάκη]]&lt;ref&gt;Χρύσα Κακατσάκη. ''[https://www.pancreta.gr/art.php?p=21355 Φάρμακα και φαρμάκια της ποιήσεως].'' pancreta.gr.  Ανακτήθηκε στις 22/09/2025.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}
{{βικιθήκη|Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης}}
* [http://www.kavafis.gr/index.asp Ο επίσημος δικτυακός τόπος του Αρχείου Καβάφη].


{{DEFAULTSORT:Καβαφης Κωνσταντινος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]</text>
      <sha1>3xiw767ks9i3889jy58ai1ip6huwf0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38660</id>
      <parentid>38659</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Είπαν για τον Κωνσταντίνο Καβάφη */</comment>
      <origin>38660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35967" sha1="t0vltlzafnnty6vvp4fzr1xo4wek6ci" xml:space="preserve">[[File:Constantine Cavafy, ca 1900.jpg|thumb|Ο Κωνσταντίνος Καβάφης περίπου το 1900.]]

Ο '''[[w:Κωνσταντίνος Καβάφης|Κωνσταντίνος Καβάφης]]''' (29 Απριλίου 1863 - 29 Απριλίου 1933) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές των αρχών του 20ού αιώνα.

== Ποιήματα ==
=== 1896 – 1904 ===
* Οι περασμένες μέρες πίσω μένουν, μια θλιβερή γραμμή κεριών σβησμένων∙ τα πιο κοντά βγάζουν καπνό  ακόμη, κρύα κεριά, λιωμένα, και κυρτά. ''[[s:Κεριά|Κεριά]]''
* Κι αυτό ακόμη το σκαλί το πρώτο πολύ από τον κοινό τον κόσμο απέχει. Εις το σκαλί για να πατήσεις τούτο πρέπει με το δικαίωμά σου νάσαι πολίτης εις των ιδεών την πόλι. Και δύσκολο στην πόλι εκείνην είναι και σπάνιο να σε πολιτογραφήσουν. ''[[s:Το πρώτο σκαλί|Το πρώτο σκαλί]]''
* Τιμή σ’ εκείνους όπου στη ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες. Ποτέ από το χρέος μη κινούντες∙ δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις, αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία∙ γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι, πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε∙ πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες, πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους. ''[[s:Θερμοπύλες|Θερμοπύλες]]''
* Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι να πούνε. Φανερώνεται αμέσως όποιος τόχει μέσα του το Ναι, και λέγοντάς το πέρα πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησί του. Ο αρνηθείς δεν μετανοιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι, όχι θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει εκείνο τ’ όχι – το σωστό – εις όλην την ζωή του. ''[[s:Che fece .... il gran rifiuto|Che Fece ... Il Gran Rifiuto]]''
* Ίσως το φως θάναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει. ''[[s:Τα παράθυρα|Τα παράθυρα]]''
* Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω. Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω. ''[[s:Τείχη|Τείχη]]''
* Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα, και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν. Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους. Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις. ''[[s:Περιμένοντας τους βαρβάρους|Περιμένοντας τους βαρβάρους]]''

=== 1905 – 1915 ===
* Για τα αλλού – μη ελπίζεις – δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό. Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες. ''[[s:Η πόλις|Η πόλις]]''
* Τα μεγαλεία να φοβάσαι, ω ψυχή. Και τες φιλοδοξίες σου να υπερνικήσεις αν δεν μπορείς, με δισταγμό και προφυλάξεις, να τες ακολουθείς. Κι όσο εμπροστά προβαίνεις, τόσο εξεταστική, προσεκτική να είσαι. ''[[s:Μάρτιαι Ειδοί|Μάρτιαι Ειδοί]]''
* Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος, σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι, πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο, κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ’ όχι με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα, ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,, τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου, κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις. ''[[s:Απολείπειν ο θεός Αντώνιον|Απολείπειν ο Θεός Aντώνιον]]''
* Αυτά που έρχονται κανείς εύκολα τα εικάζει∙ είναι τα χθεσινά τα βαρετά εκείνα. Και καταντά το αύριο πια σαν αύριο να μη μοιάζει. ''[[s:Μονοτονία|Μονοτονία]]''
* Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος, γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις. ''[[s:Ιθάκη|Ιθάκη]]''
* Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου, μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες. ''[[s:Οσο μπορείς|Οσο μπορείς]]''
* Και μες στην [[τέχνη]] πάλι, ξεκουράζομαι απ’ την δούλεψή της. ''[[s:Ζωγραφισμένα|Ζωγραφισμένα]]''

=== 1916 – 1918 ===
* Το είδωλον του νέου σώματός μου ήλθε και μ’ έφερε και τα λυπητερά∙ πένθη της οικογένειας, χωρισμοί, αισθήματα δικών μου, αισθήματα των πεθαμένων τόσο λίγο εκτιμηθέντα. Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασε η ώρα. Δώδεκα και μισή. Πώς πέρασαν τα χρόνια. ''[[s:Απ'τες_εννιά|Απ’ Τες Εννιά]]''
* Μέσα στον έκλυτο της νεότητός μου βίο μορφώνονταν βουλές της ποιήσεώς μου, σχεδιάζονταν της τέχνης μου η περιοχή. Γι’ αυτό κ’ η μεταμέλειες σταθερές ποτέ δεν ήσαν. Κ’ η αποφάσεις μου να κρατηθώ, να αλλάξω διαρκούσαν δυο εβδομάδες το πολύ. ''[[s:Νόησις|Νόησις]]''
* Με λόγια, με φυσιογνωμία, και με τρόπους μια εξαίρετη θα φτιάξω πανοπλία∙ και θ’ αντικρύζω έτσι τους κακούς ανθρώπους χωρίς να έχω φόβον ή αδυναμία. ''[[s:Αιμιλιανός_Μονάη,_Αλεξανδρεύς,_628–655_μ.Χ.|Αιμιλιανός Μονάη, Αλεξανδρεύς, 628-655 μ.Χ.]]''

=== 1919 – 1933 ===
* με την ποικίλη δράσι των στοχαστικών προσαρμογών. ''[[s:Στα 200 π.Χ.|Στα 200 π.Χ.]]''
* Το ουσιώδες είναι που έσκασε.{{#tag:ref|Ο τελευταίος στίχος του Καβάφη.|group=&quot;σημ.&quot;}} ''[[s:Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας|Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]]''

=== Αποκηρυγμένα - Ανέκδοτα ===
* Μη μόνον όσα βλέπετε πιστεύετε. ''[[s:Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον|Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον]]''
* Για μας δεν είναι φέτος που οι κάμποι όλοι ανθίζουν. Λησμονημένου Aυγούστου κρίνοι μάς στέφουνε, τ’ αλλοτεινά μας χρόνια γοργά επιστρέφουνε, σκιαίς αγαπημέναις γλυκά μάς γνέφουνε και την φτωχή μας την καρδιά γλυκά αποκοιμίζουν. ''[[s:Ελεγεία των Λουλουδιών|Ελεγεία των Λουλουδιών]]''

== Πεζά ==
* Χθες συλλογίστηκα αορίστως –μου πέρασε από τον [[Νους|νου]]– το ενδεχόμενο της [[Λογοτεχνία|λογοτεχνικής]] [[Αποτυχία|αποτυχίας]], και ένιωσα ξαφνικά σαν να είχε λείψει κάθε [[γοητεία]] από την [[ζωή]] μου. Και μόνη η [[σκέψη]] αυτή, με έκανε να νιώσω μιαν οξύτατη [[οδύνη]]. Παρευθύς φαντάστηκα να έχω την απόλαυση του [[Έρωτας|έρωτα]] –όπως τον εννοώ και τον θέλω–, αλλά ακόμη και αυτό μου φάνηκε, πολύ καθαρά μάλιστα, πως δεν θα ήταν αρκετό να με παρηγορήσει για την μεγάλη απογοήτευση. Τούτο αποδείχνει την [[αλήθεια]] του “[[s:Η Σατραπεία|Η Σατραπεία]]”.
** 29 Νοεμβρίου 1903. Βραχυγραφημένο αυτοσχόλιο του Καβάφη, γραμμένο αγγλικά, μεταφρασμένο από τον Γ. Π. Σαββίδη.&lt;ref&gt;''Κ. Π. Καβάφη. Τα Ποιήματα Α΄ (1897 - 1918). Νέα έκδοση του Γ. Π. Σαββίδη. Ίκαρος Εκδοτική Εταιρία. Αθήνα. Ενδέκατη ανατύπωση 2009. Πρώτη έκδοση 1991.&lt;/ref&gt;

* Πολλοί ποιηταί είναι μόνο ποιηταί. Εγώ είχα δύο ιδιότητες. Να κάνω [[Ποίημα|ποιήματα]] και να γράφω [[ιστορία]]. Ιστορία δεν έγραψα και είναι αργά πλέον. Τώρα θα πήτε: Πως ξέρω ότι θα μπορούσα να γράψω ιστορία; Το καταλαβαίνω. Κάνω το πείραμα και ρωτώ τον εαυτό μου. Καβάφη μπορείς να γράψεις μυθιστόρημα; Δέκα φωνές μου φωνάζουν «όχι». Κάνω πάλι το ερώτημα: Καβάφη μπορείς να γράψεις θέατρο; Εικοσιπέντε φωνές μου φωνάζουν πάλι «όχι». Κάνω και τρίτη φορά το ερώτημα: Καβάφη μπορείς να γράψεις ιστορία; Εκατόν εικοσιπέντε φωνές μου λένε «μπορείς, μπορείς να γράψεις».&lt;ref&gt;Ελπίδα Πασαμιχάλη. ''[http://www.bookbar.gr/stefanos-geroulanos-kp-kavafis-apokrifi-istoria/cocktails Στέφανος Γερουλάνος, Κ.Π. Καβάφης Απόκρυφη Ιστορία].'' bookbar.gr. 11/06/2014. Ανακτήθηκε στις 24/09/2025.&lt;/ref&gt;

* Ο κ. [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], φίλε, είνε μεγάλος λυρικός ποιητής... μα, του Καβάφη δεν του αρέσει η λυρική ποίησις. Η πολλή λυρική, η ενθουσιώδης ποίησις δεν με ελκύει. Ο Παλαμάς έχει πολλάς εξάρσεις.
** 1924. Απάντηση του Καβάφη στην ερώτηση του Αθηναίου δημοσιογράφου Ν. Γιοκαρίνη: «Κύριε Καβάφη. Μού είπαν ότι ο κ. Παλαμάς, ως ποιητής, δεν έχει την εκτίμησίν σας.»&lt;ref&gt;Μ. Θεοδοσοπούλου. ''[https://epohi.gr/articles/partida-skakioy/ Παρτίδα σκακιού].'' epohi.gr. 01/12/2015. Ανακτήθηκε στις 24/09/2025.&lt;/ref&gt;

* Αδικεί ουσιωδώς την λογοτεχνία μας στα μάτια των ξένων το άρθρο αυτό. Μα αφού ήταν αναρμόδιος, γιατί να καταπιασθεί μ' αυτή την δουλειά; Παρέλειψε τον [[Ίων Δραγούμης|Ίωνα Δραγούμη]], που υπήρξε μια από τες ωραιότερες μορφές τού νέου Ελληνισμού, παρέλειψε τον [[Κώστας Ουράνης|Ουράνη]], παρέλειψε τούτον... παρέλειψε κείνον... παρέλειψε την κορυφή των κορυφών – τον [[Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης|Παπαδιαμάντη]]!...
** 1928. [Προφορική παράδοση. Ο Γιώργος Παπουτσάκης γράφει: «Αρκετές φορές έτυχε ν' ακούσω τον Καβάφη να μιλά με θαυμασμό για τον Παπαδιαμάντη. Μεταφέρω εδώ μια κουβέντα του, του 1928.» Ο Καβάφης αναφέρεται σε ένα άρθρο του Louis Roussel, καθηγητή στο πανεπιστήμιο του Montpellier, με τον τίτλο «La littérature de la Grèce moderne»].&lt;ref&gt;''Κ. Π. Καβάφη. Άπαντα τα πεζά. Τόμος 2. Επιμέλεια Γιώργος Φ. Φέξης. Παρουσίαση - σχόλια Γιώργος Παπουτσάκης. Εκδόσεις Μέρμηγκα. Αθήνα. χ.χ.&lt;/ref&gt;

* Και τι άλλο είναι η [[τέχνη]] παρά λεπτομέρειες;
** [Προφορική παράδοση]. Πεζά. Εκδοτικός οίκος Γ. Φέξη, 1963. 240.&lt;ref&gt;''[http://www.snhell.gr/references/quotes/writer.asp?id=127 Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Λεξικό Παραθεμάτων και Αφορισμών - Κ. Π. Καβάφης].'' snhell.gr. Ανακτήθηκε στις 22/09/2025.&lt;/ref&gt;

== Είπαν για τον Κωνσταντίνο Καβάφη ==
* Στο μεγάλο του αγώνα το γλωσσικό, ας πούμε καλήτερα τον εθνικό τον αγώνα που θέλει πρώτα πρώτα νου σοβαρό, συνείδηση όρθια, επειδή το ζήτημα για την [[Ελλάδα]] είναι ζήτημα [[Ζωή|ζωής]] και [[Θάνατος|θανάτου]], ο κ. Καβάφης, άξιος διάδοχος, σωστό μαθητούδι του [[Γεώργιος Σουρής|Σουρή]], κατάλαβε περίφημα πως δεν είναι ανάγκη να ιδρώνει ολοένα το αφτί μας, πως χρειάζεται κάπου κάπου λίγο γλέντι. Κ' έτσι έγινε πολί έφκολα ο κ. Καβάφης ο [[καραγκιόζης]] της [[Δημοτική γλώσσα|Δημοτικής]]. 
** [[Γιάννης Ψυχάρης]]&lt;ref&gt;''Κ. Π. Καβάφης. Κριτικές μελέτες.'' Παρουσίαση: Γιώργη Πικρού. Εκδόσεις: Νέος Σταθμός. χ.τ. χ.χ.&lt;/ref&gt;

* Ο εξωτερικά πρόχειρος μα σοφά μελετημένος στίχος του Καβάφη, η θεληματικά αλλοπρόσαλλη [[γλώσσα]] του, η απλοϊκή ρίμα του, είναι το μόνο σώμα που θα μπορούσε πιστά να περικαλύψει και να φανερώσει την ψυχή του. [[Σώμα]] και [[ψυχή]] στα [[Τραγούδι|τραγούδια]] του είναι ένα. Σπάνια στην ιστορία της [[Φιλολογία|φιλολογίας]] μας μια τέτοια ενότητα υπήρξε τόσο οργανικά τέλεια. Ο Καβάφης είναι από τα τελευταία άνθη ενός [[Πολιτισμός|πολιτισμού]]. Με διπλά, ξεθωριασμένα φύλλα, με μακρό ασθενικό κοτσάνι, δίχως σπόρο. 
** [[Νίκος Καζαντζάκης]]&lt;ref&gt;''[https://www.poiein.gr/2011/10/02/i-isseio-eaaeaioaeueco-anuoae-aea-oii-euiooaiossii-eaauoc/ Ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει για τον Κωνσταντίνο Καβάφη].'' Καταχώρηση από: Σπύρος Αραβανής. poiein.gr. 02/10/2011. Ανακτήθηκε στις 22/09/2025.&lt;/ref&gt;

* Όταν τον αποχωρίστηκα (τον Καβάφη) έμεινα μονάχα με την εντύπωση ενός πονηρότατου ανθρώπου με εύκολο και κοινό πνεύμα χωρίς τίποτ' άλλο που να προδίδει τον καλλιτέχνη ή απλώς το διανοούμενο. Εδώ και λίγες μέρες τον ξαναντάμωσα στο ατελιέ του Τόμπρου. Μόλις και μετά βίας έριξε μερικές ματιές στα έργα. Με φώναξε κοντά του και δείχνοντάς μου ένα τεράστιο Καποδίστρια που αποτελειώνει τώρα ο Τόμπρος για το Ναύπλιο, κ' ύστερα ένα γυμνό γυναικός που είταν λίγο παρακάτω, μου είπε: «Δε μου λες, Κατσίμπαλη, ποια είναι αυτή; Η Καποδιστρίνα;» Και χάχα τα γέλια ώσπου πνίγηκε, κι άρχιζε να ξεφυσάει από τη σωλήνα σαν ατμομηχανή.{{#tag:ref|Ο Γιώργος Κατσίμπαλης συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη το 1932 στην Αθήνα. Ο Καβάφης ήταν άρρωστος, με καρκίνο στον λάρυγγα, και είχε πάει στην Αθήνα για να υποβληθεί σε θεραπεία. Ο Κατσίμπαλης αναφέρει ότι ο Καβάφης είχε μετάλλινη σωλήνα για να αναπνέει.&lt;ref name=&quot;Μικρά Καβαφικά Β΄&quot;/&gt;|group=&quot;σημ.&quot;}} Τον σιχάθηκα. Τι αντίθεση με τον Παλαμά! Και να υπάρχουν άνθρωποι που να τολμούν να τον συγκρίνουν μαζί του. Α-σιχτίρ!
** [[Γιώργος Κατσίμπαλης]]&lt;ref name=&quot;Μικρά Καβαφικά Β΄&quot;&gt;Γ. Π. Σαββίδης. ''Μικρά Καβαφικά Β΄.'' Ερμής. Αθήνα. 2010.&lt;/ref&gt;

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο Καβάφης είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** [[Γιώργος Σεφέρης]], ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. σελ. 63. Α' έκδοση Κάιρο 1944.&lt;/ref&gt;

* Το [[χιούμορ]] του Κ. είναι κάποτε τόσο σοβαρό που δεν το ξεχωρίζεις από τον ίδιον. Η ύπαρξή του είναι χιούμορ· μια ύπαρξη τραγική και χιουμοριστική μαζί, μέσα σ' έναν κόσμο κούφιο που δεν ξέρει που πηγαίνει (όχι: τραγικά ειρωνική). Γι' αυτό έδωσε τόσο συχνά αφορμή στην καλικατούρα· δια γραφής και δια ζώσης. Είναι τόσοι συνδυασμοί μέσα του που μεταμορφώνει ο ένας τον άλλον. Ίσως αυτό γυρεύω να εκφράσω όταν μεταχειρίζομαι τόσο πολύ τον ομηρικό [[Πρωτέας|Πρωτέα]].
* [[Γιώργος Σεφέρης]], ''[[Γιώργος_Σεφέρης#Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)|Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)]]''&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. σελ. 159. Πρώτη έκδοση 1977.&lt;/ref&gt;

* Αυτός ο άνθρωπος χωρίς [[ταλέντο]], ο Κ., φτιάνει ωστόσο [[ποίηση]]. Είναι το ανάστροφο του [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμού]], που έχει πολύ ταλέντο και δεν μπορεί να προχωρήσει. Θ' άξιζε ένας παραλληλισμός. Κι οι δυο γράφουν σε μια [[γλώσσα]] που ολοένα τη μαθαίνουν.
* [[Γιώργος Σεφέρης]], ''[[Γιώργος_Σεφέρης#Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)|Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951)]]''&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. σελ. 166. Πρώτη έκδοση 1977.&lt;/ref&gt;

* Χωρίς φόβο να θεωρηθεί κανείς ασυγχώρητα υπερβολικός, μπορεί να υποστηρίξει ότι σαν διδακτικός ποιητής ο Καβάφης είναι ο ποιητής της [[Αξιοπρέπεια|αξιοπρέπειας]].
** [[Ευάγγελος Παπανούτσος]]&lt;ref name=&quot;Ε. Π. Παπανούτσος&quot;&gt;Ε. Π. Παπανούτσος. ''Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός.'' Ίκαρος. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 1985. Πρώτη έκδοση Εκδόσεις Άλφα Ι. Μ. Σκαζίκη 1949.&lt;/ref&gt;

* Κανείς ποιητής από τους συγχρόνους μας δεν άδραξε με τόσην αμεσότητα και με τέτοιαν αφοβιά τη δραματικήν ουσία της ζωής, την τραγική και την κωμική της διάσταση, όπως ο Καβάφης. Και κανείς δεν μας την ξεσκεπάζει με τόσην οξύτητα, τόσον ωμά και επομένως τόσο συγκλονιστικά όσον εκείνος. Στο σημείο τούτο είν' εντελώς ορθή η γνώμη των κριτικών που εξαίρουν τον δραματικό Καβάφη. Αυτή η τραγική ουσία της [[Ζωή|ζωής]], ερωτά ο [[Κλέων Παράσχος|Κλ. Παράσχος]], «αδυσώπητη, εφιαλτική, δεν είναι σχεδόν πανταχού παρούσα στην ποίηση του Καβάφη, μεταμορφωμένη μονάχα, από την τέχνη του, εξωραϊσμένη και εξαϋλωμένη;» «Ο Καβάφης» συνεχίζει ο ίδιος «κινεί ολόκληρο το πρόβλημα του [[Άνθρωπος|ανθρώπου]], όχι βέβαια στις διαστάσεις και στον αψηλό χώρο όπου το κινούν οι μεγάλοι ποιητές... ασφαλώς όμως με όση πληρότητα και οξύτητα δεν το κίνησε κανένας [[νεοέλληνας]], ουδ' αυτός ακόμα ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]]».
** [[Ευάγγελος Παπανούτσος]]&lt;ref name=&quot;Ε. Π. Παπανούτσος&quot;/&gt;

* Έτσι, το πρώτο κοινωνικό ποίημα του Καβάφη είναι τα [[s:Τείχη|Τείχη]].
** [[Στρατής Τσίρκας]]&lt;ref name=&quot;Στρατής Τσίρκας&quot;&gt;Στρατής Τσίρκας. ''Ο Καβάφης και η εποχή του.'' Κέδρος. Αθήνα. Πέμπτη έκδοση 1980. Πρώτη έκδοση 1958.&lt;/ref&gt;

* Για τον Καβάφη η [[έμπνευση]] ισοδυναμούσε με μια οξύτατη [[συνείδηση]] του [[Πραγματικότητα|πραγματικού]]. Κι όμως, από στάδια, που ίσως δε θα τα εξιχνιάσουμε ποτέ, μα που εκείνος τα είχε υπολογισμένα με το διαβήτη, μας οδηγάει στο γεμάτο κι ολοκληρωμένο [[ποίημα]]. Στο έργο τέχνης: στιλπνό, αυτόνομο κι αγέραστο.
** [[Στρατής Τσίρκας]]&lt;ref name=&quot;Στρατής Τσίρκας&quot;/&gt;

* Τώρα, μαζί με το φρέσκο βούτυρο και τα μπιφτέκια, καταβρόχθιζα τεράστιες ποσότητες ελληνικής και ξένης [[λογοτεχνία|λογοτεχνίας]]. Νύχτα-μέρα περνούσε από το κρεβάτι μου ένας μικρός σιδηρόδρομος φορτωμένος βιβλία και περιοδικά: ''Νέα Εστία, Ηλύσια, Πνοή, Λόγος, Πρωτοπορία, Ελληνικά Γράμματα, Φιλότεχνος, Αλεξανδρινή Τέχνη.'' Σκυμμένος ώρες, με υπομονή, έπιανα πολλά ψάρια. Και μονάχα η [[Ποίηση]] δεν τσιμπούσε. Χρειάστηκε ο Καβάφης για να αισθανθώ το τίναγμα, κάτι πολύ δυνατό· πω πω, τι ήταν αυτό; – παράξενο πράγμα. Μ' έπιασε βαθιά περιέργεια, που αργότερα έμελλε να γίνει βαθύ ενδιαφέρον, και ακόμη αργότερα βαθύς θαυμασμός. Γοητεία, ποτέ.
** [[Οδυσσέας Ελύτης]], ''Ανοιχτά χαρτιά'' (1974), «Το χρονικό μιας δεκαετίας»&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 334. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

* Μου έτυχε, χωρίς διόλου να 'μαι θαρραλέος, να βρεθώ δυο ή τρεις φορές πιο κοντά στο [[θάνατος|θάνατο]] παρά στη [[ζωή]]. Στον [[πόλεμος|πόλεμο]], φυσικά. [...] Τι [[τόλμη]] για κείνη την εποχή. Έτσι έπρεπε να ονομάσω τη μελέτη μου «Η Λυρική Τόλμη του [[Ανδρέας Κάλβος|Ανδρέα Κάλβου]]». Βέβαια είναι δύσκολο να το πιστέψει κανένας. Ίσως και να υπερβάλλω λιγάκι. Αλλά το ξαναλέω: έβλεπα πολύ καθαρά ότι αυτό ήταν παραλογισμός, ότι από τη μια στιγμή στην άλλη κινδύνευα να τιναχτώ στον αέρα ή να μείνω μ' ένα ποδάρι, κι όμως θυμόμουνα έναν άλλον [[ποιητής|ποιητή]], τον Καβάφη, και σχεδόν γελούσα με την ικανότητα που είχε η σκέψη του – η [[σκέψη]] του; η [[ποίηση|ποίησή]] του; – να προσαρμόζεται σε όλες τις καταστάσεις. Αυτό πια καταντούσε passe-partout.
** [[Οδυσσέας Ελύτης]], ''Ανοιχτά χαρτιά'' (1974), «Το χρονικό μιας δεκαετίας»&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 408 - 409. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

* Οι παρωδίες καβαφικών ποιημάτων που συγκεντρώνονται εδώ προέρχονται από το υλικό της ανέκδοτης εργασίας μου ''Βιβλιογραφία Κ. Π. Καβάφη (1886 - 1997)'' και αποτελούν ένα πολύ ενδιαφέρον και αδιερεύνητο κεφάλαιο της καβαφικής φιλολογίας, παρόμοιο του οποίου δε θα συναντήσουμε να υπάρχει, σε τόσην έκταση και διάρκεια, γύρω από το έργο κανενός άλλου Νεοέλληνα λογοτέχνη. Αυτή η μοναδικότητα σχετίζεται με την ιδιοτυπία της ποίησης του Αλεξανδρινού και συνδέεται με την πρόσληψη της καβαφικής ποίησης. Ο Καβάφης που όλοι γνωρίζουμε (και αναγνωρίζουμε) σήμερα, για να καταλάβει την εντελώς ξεχωριστή θέση που κατέχει στη συλλογική συνείδηση, πέρασε από πολλά και εναλλασσόμενα στάδια άρνησης, πολεμικής, παρωδίας, παρεξηγήσεων, επιφυλακτικής αποδοχής, άστοχης και αστόχαστης κριτικής. [...] Θέμα του βιβλίου είναι μια αδιερεύνητη και στο σύνολό της άγνωστη πλευρά της βιβλιογραφίας του Κ. Π. Καβάφη. Πρόκειται για ποιήματα γραμμένα «με τον τρόπο» του Αλεξανδρινού και τα οποία παρωδούν είτε τον ίδιο είτε συγκεκριμένα θεματικά και εκφραστικά του μοτίβα. Έχουν συγκεντρωθεί εδώ 170 παρωδίες αυτού του τύπου, της περιόδου 1917 - 1997.
** [[Δημήτρης Δασκαλόπουλος]]&lt;ref&gt;''Παρωδίες καβαφικών ποιημάτων (1917 - 1997).'' Συγκέντρωση - Παρουσίαση - Σχόλια Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Εκδόσεις Πατάκη. Αθήνα. 1998.&lt;/ref&gt;

* Για τα φαρμάκια όμως που τον πότισαν δεν μίλησε κανείς. Γιατί κανείς [[ποιητής]] δεν δέχτηκε τόση λάσπη, τόση χλεύη και τόση κακία, όση ο Καβάφης. Ενδεικτικά αναφέρω: Ο [[Γιώργος Θεοτοκάς|Γ. Θεοτοκάς]] στο &quot;Ελεύθερο πνεύμα&quot; έγραφε ότι ένας οποιοσδήποτε Γιαγκούλας των ελληνικών ορέων τον ενδιέφερε περισσότερο από τον Αλεξανδρινό ποιητή και πως σε μια δικογραφία διαζυγίου υπάρχει πολύ περισσότερη ψυχή απ' ό,τι σε ολόκληρη την ποιητική του παραγωγή». Ο [[Γιάννης Ψυχάρης|Ψυχάρης]] τον είχε αποκαλέσει Καραγκιόζη της δημοτικής. Ο [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]] υποστήριζε πως τα ποιήματά του «ομοιάζουν με ρεπορτάζ από τους αιώνες και όχι από τα καλύτερα». Δεν δίστασε μάλιστα να κάνει λόγο και για «ανορθόδοξη ερωτική θεματογραφία». Άλλοι αυλοκόλακες της παλαμικής μούσας διατυμπάνιζαν πως τα ιστορικά του ποιήματα είναι «αποκομμένα ολότελα από τη σύγχρονη πραγματικότητα, δεν φαίνονταν παρά αυτοσκοποί, ένα σίγουρο καταφύγιο για τον ποιητή που ζητούσε να ταξιδέψει τη διαστροφή του μέσα στους αιώνες». Ακόμα και ο [[Γιώργος Σεφέρης|Σεφέρης]] (αρχικά τουλάχιστον) ήταν επιφυλακτικός: «Γι' αυτό πρέπει να φυλαγόμαστε, με πολλή περίσκεψη, όχι μόνο από τη δική μας ροπή να παρασυρθούμε στα πράγματα που μας αρέσουν, αλλά και από το να παίρνουμε πάντα τοις μετρητοίς την επιφανειακή σημασία των λόγων ή των διαλεκτικών τεχνασμάτων του Καβάφη». Από τους ελάχιστους που τον υπερασπίστηκαν σ’ αυτό το αιωνίως μικρόψυχο κρατίδιο των [[Αθήνα|Αθηνών]] ευθύς εξ αρχής ήταν ο [[Γρηγόριος Ξενόπουλος|Γ. Ξενόπουλος]] και ο [[Νικόλαος Κάλας|Ν. Κάλας]]. Περιμένοντας τους βαρβάρους, σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος, ο Καβάφης απαντούσε γαλήνιος. «Είμαι ο ποιητής των επόμενων γενεών». Σήμερα παραμένει ο πιο πολυμεταφρασμένος, αφήνοντας μακράν πίσω του τους δυο νομπελίστες μας, ενώ στη συλλογή «Συνομιλώντας με τον Καβάφη» ανθολογούνται ποιήματα 135 ποιητών ([[Μπέρτολτ Μπρεχτ|Mπρεχτ]], [[Εουτζένιο Μοντάλε|Mοντάλε]], [[Ουίσταν Ώντεν|Ώντεν]] κ.ά.) από 30 χώρες, γραμμένα σε 19 γλώσσες, που είτε εμπνέονται από την [[ποίηση]] ή τη [[μορφή]] του Kαβάφη είτε διαλέγονται μ’ αυτές. 
** [[Χρύσα Κακατσάκη]]&lt;ref&gt;Χρύσα Κακατσάκη. ''[https://www.pancreta.gr/art.php?p=21355 Φάρμακα και φαρμάκια της ποιήσεως].'' pancreta.gr.  Ανακτήθηκε στις 22/09/2025.&lt;/ref&gt;

== Σημειώσεις ==
&lt;references group=&quot;σημ.&quot; /&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}
{{βικιθήκη|Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης}}
* [http://www.kavafis.gr/index.asp Ο επίσημος δικτυακός τόπος του Αρχείου Καβάφη].


{{DEFAULTSORT:Καβαφης Κωνσταντινος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]</text>
      <sha1>t0vltlzafnnty6vvp4fzr1xo4wek6ci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Γιώργος Σεφέρης</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2752</id>
    <revision>
      <id>38649</id>
      <parentid>38647</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T06:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62977" sha1="pg91rxea58feuskdutda0ap4wd0yjch" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, σελ. 120)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

=== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>pg91rxea58feuskdutda0ap4wd0yjch</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38650</id>
      <parentid>38649</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T06:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ημερολόγια */</comment>
      <origin>38650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63305" sha1="bp2ont8yvfz2kmhigegftw4026dfzbg" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, σελ. 120)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>bp2ont8yvfz2kmhigegftw4026dfzbg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38651</id>
      <parentid>38650</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T06:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63335" sha1="kzc58pflc2c8t2ihpd9tinek716aofj" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>kzc58pflc2c8t2ihpd9tinek716aofj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38652</id>
      <parentid>38651</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66388" sha1="be8nzmuk8u9oe7gxqufiovu9lj9afac" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

* Με την πείρα που έχουμε, ποιος από μας πιστεύει πως τα έργα του θα ζήσουν αιώνια. Το συναίσθημα δεν είναι καινούριο. Το νιώθαμε στα μεσοπολεμικά χρόνια· δε μας ξαφνίζει που τώρα είναι πιο έντονο. Δε θα μας ξαφνίζει αν η κατάσταση χειροτερέψει. Πως θα ξεχαστούμε, το πήραμε απόφαση –«ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς;». [...] Το θέμα είναι όχι ν' αναρωτιέσαι «s'il est question d'etre relu», αλλά να λες: εγώ θα γράψω, κι ό,τι θέλει ας γίνει, για να κρατήσω ζωντανό το πράγμα που εκφράζει τη ζωντάνια μου. Και τούτα μου δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα σ' έναν μεγάλον άνθρωπο μιας μεγάλης λογοτεχνικής ηπείρου, κι έναν ήσσονα που αναπτύχθηκε σε μιαν απόμακρη και δυσκολοζώητη γωνιά της γης και που συνήθισε να μην περιμένει καμιάν ανταμοιβή –να ρίχνει μποτίλιες στο πέλαγο. (Κυριακή, 28 Αυγούστου 1949, σελ. 143)

* Τώρα πια –αυτές τις μέρες έκλεισα τα πενήντα– ξέρω τι είμαι. Ξέρω ποιοι μπορούν να με παραδεχτούν και ποιοι να με αρνηθούν. Μ' ενδιαφέρουν οι πρώτοι, κι από τους δεύτερους οι καλύτεροί μου. Προσθέτω, χωρίς δισταγμό, πως εύχομαι να φανερωθούν καλύτεροι, έστω και αν πρόκειται να με σβήσουν από τη μνήμη των ανθρώπων. Δεν είναι το έργο μου που μ' ενδιαφέρει πριν απ' όλα· είναι το έργο, χωρίς κτητική αντωνυμία· αυτό πρέπει να ζήσει, έστω κι αν οι προσωπικές μας συνεισφορές πρόκειται ν' αναλωθούν μέσα σ' αυτό. [...] Έτσι όπως έβγαλα τη ''Στροφή'', όπως έβγαλα το ''Μυθιστόρημα'', μολονότι οι άλλοι θεωρούσαν τα καμώματά μου παλαβά, κάθισα και καταπιάστηκα, σε τούτο το σταμάτημα της Άγκυρας, το ξεκαθάρισμα αυτών των χαρτιών· μια «μποτίλια στο πέλαγο» ακόμη, ιδιωτική τούτη τη φορά. Μπορεί να βοηθήσει κι αυτή, ποιος ξέρει, άλλους θαλασσινούς σαν εμένα. (Τετάρτη, 15 Μάρτη 1950, Βράδυ, σελ. 153)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>be8nzmuk8u9oe7gxqufiovu9lj9afac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38653</id>
      <parentid>38652</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66393" sha1="3wql985h9wyx3fg8crsima5zdffufdh" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

* Με την πείρα που έχουμε, ποιος από μας πιστεύει πως τα έργα του θα ζήσουν αιώνια. Το συναίσθημα δεν είναι καινούριο. Το νιώθαμε στα μεσοπολεμικά χρόνια· δε μας ξαφνίζει που τώρα είναι πιο έντονο. Δε θα μας ξαφνίζει αν η κατάσταση χειροτερέψει. Πως θα ξεχαστούμε, το πήραμε απόφαση –«ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς;». [...] Το θέμα είναι όχι ν' αναρωτιέσαι «s’il est question d’être relu», αλλά να λες: εγώ θα γράψω, κι ό,τι θέλει ας γίνει, για να κρατήσω ζωντανό το πράγμα που εκφράζει τη ζωντάνια μου. Και τούτα μου δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα σ' έναν μεγάλον άνθρωπο μιας μεγάλης λογοτεχνικής ηπείρου, κι έναν ήσσονα που αναπτύχθηκε σε μιαν απόμακρη και δυσκολοζώητη γωνιά της γης και που συνήθισε να μην περιμένει καμιάν ανταμοιβή –να ρίχνει μποτίλιες στο πέλαγο. (Κυριακή, 28 Αυγούστου 1949, σελ. 143)

* Τώρα πια –αυτές τις μέρες έκλεισα τα πενήντα– ξέρω τι είμαι. Ξέρω ποιοι μπορούν να με παραδεχτούν και ποιοι να με αρνηθούν. Μ' ενδιαφέρουν οι πρώτοι, κι από τους δεύτερους οι καλύτεροί μου. Προσθέτω, χωρίς δισταγμό, πως εύχομαι να φανερωθούν καλύτεροι, έστω και αν πρόκειται να με σβήσουν από τη μνήμη των ανθρώπων. Δεν είναι το έργο μου που μ' ενδιαφέρει πριν απ' όλα· είναι το έργο, χωρίς κτητική αντωνυμία· αυτό πρέπει να ζήσει, έστω κι αν οι προσωπικές μας συνεισφορές πρόκειται ν' αναλωθούν μέσα σ' αυτό. [...] Έτσι όπως έβγαλα τη ''Στροφή'', όπως έβγαλα το ''Μυθιστόρημα'', μολονότι οι άλλοι θεωρούσαν τα καμώματά μου παλαβά, κάθισα και καταπιάστηκα, σε τούτο το σταμάτημα της Άγκυρας, το ξεκαθάρισμα αυτών των χαρτιών· μια «μποτίλια στο πέλαγο» ακόμη, ιδιωτική τούτη τη φορά. Μπορεί να βοηθήσει κι αυτή, ποιος ξέρει, άλλους θαλασσινούς σαν εμένα. (Τετάρτη, 15 Μάρτη 1950, Βράδυ, σελ. 153)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>3wql985h9wyx3fg8crsima5zdffufdh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38654</id>
      <parentid>38653</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66393" sha1="jy9zit1nr6eriioiy5o67tkx7ed59i7" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

* Με την πείρα που έχουμε, ποιος από μας πιστεύει πως τα έργα του θα ζήσουν αιώνια. Το συναίσθημα δεν είναι καινούριο. Το νιώθαμε στα μεσοπολεμικά χρόνια· δε μας ξαφνίζει που τώρα είναι πιο έντονο. Δε θα μας ξαφνίσει αν η κατάσταση χειροτερέψει. Πως θα ξεχαστούμε, το πήραμε απόφαση –«ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς;». [...] Το θέμα είναι όχι ν' αναρωτιέσαι «s’il est question d’être relu», αλλά να λες: εγώ θα γράψω, κι ό,τι θέλει ας γίνει, για να κρατήσω ζωντανό το πράγμα που εκφράζει τη ζωντάνια μου. Και τούτα μου δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα σ' έναν μεγάλον άνθρωπο μιας μεγάλης λογοτεχνικής ηπείρου, κι έναν ήσσονα που αναπτύχθηκε σε μιαν απόμακρη και δυσκολοζώητη γωνιά της γης και που συνήθισε να μην περιμένει καμιάν ανταμοιβή –να ρίχνει μποτίλιες στο πέλαγο. (Κυριακή, 28 Αυγούστου 1949, σελ. 143)

* Τώρα πια –αυτές τις μέρες έκλεισα τα πενήντα– ξέρω τι είμαι. Ξέρω ποιοι μπορούν να με παραδεχτούν και ποιοι να με αρνηθούν. Μ' ενδιαφέρουν οι πρώτοι, κι από τους δεύτερους οι καλύτεροί μου. Προσθέτω, χωρίς δισταγμό, πως εύχομαι να φανερωθούν καλύτεροι, έστω και αν πρόκειται να με σβήσουν από τη μνήμη των ανθρώπων. Δεν είναι το έργο μου που μ' ενδιαφέρει πριν απ' όλα· είναι το έργο, χωρίς κτητική αντωνυμία· αυτό πρέπει να ζήσει, έστω κι αν οι προσωπικές μας συνεισφορές πρόκειται ν' αναλωθούν μέσα σ' αυτό. [...] Έτσι όπως έβγαλα τη ''Στροφή'', όπως έβγαλα το ''Μυθιστόρημα'', μολονότι οι άλλοι θεωρούσαν τα καμώματά μου παλαβά, κάθισα και καταπιάστηκα, σε τούτο το σταμάτημα της Άγκυρας, το ξεκαθάρισμα αυτών των χαρτιών· μια «μποτίλια στο πέλαγο» ακόμη, ιδιωτική τούτη τη φορά. Μπορεί να βοηθήσει κι αυτή, ποιος ξέρει, άλλους θαλασσινούς σαν εμένα. (Τετάρτη, 15 Μάρτη 1950, Βράδυ, σελ. 153)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>jy9zit1nr6eriioiy5o67tkx7ed59i7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38655</id>
      <parentid>38654</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66391" sha1="i2t0uxviq3gkka09dsyk6h5wb3g2dvq" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

* Με την πείρα που έχουμε, ποιος από μας πιστεύει πως τα έργα του θα ζήσουν αιώνια. Το συναίσθημα δεν είναι καινούριο. Το νιώθαμε στα μεσοπολεμικά χρόνια· δε μας ξαφνίζει που τώρα είναι πιο έντονο. Δε θα μας ξαφνίσει αν η κατάσταση χειροτερέψει. Πως θα ξεχαστούμε, το πήραμε απόφαση –«ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς;». [...] Το θέμα είναι όχι ν' αναρωτιέσαι «s’il est question d’être relu», αλλά να λες: εγώ θα γράψω, κι ό,τι θέλει ας γίνει, για να κρατήσω ζωντανό το πράγμα που εκφράζει τη ζωντάνια μου. Και τούτα μου δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα σ' έναν μεγάλον άνθρωπο μιας μεγάλης λογοτεχνικής ηπείρου, κι έναν ήσσονα που αναπτύχθηκε σε μιαν απόμακρη και δυσκολοζώητη γωνιά της γης και που συνήθισε να μην περιμένει καμιάν ανταμοιβή –να ρίχνει μποτίλιες στο πέλαγο. (Κυριακή, 28 Αυγούστου 1949, σελ. 143)

* Τώρα πια –αυτές τις μέρες έκλεισα τα πενήντα– ξέρω τι είμαι. Ξέρω ποιοι μπορεί να με παραδεχτούν και ποιοι να με αρνηθούν. Μ' ενδιαφέρουν οι πρώτοι, κι από τους δεύτερους οι καλύτεροί μου. Προσθέτω, χωρίς δισταγμό, πως εύχομαι να φανερωθούν καλύτεροι, έστω και αν πρόκειται να με σβήσουν από τη μνήμη των ανθρώπων. Δεν είναι το έργο μου που μ' ενδιαφέρει πριν απ' όλα· είναι το έργο, χωρίς κτητική αντωνυμία· αυτό πρέπει να ζήσει, έστω κι αν οι προσωπικές μας συνεισφορές πρόκειται ν' αναλωθούν μέσα σ' αυτό. [...] Έτσι όπως έβγαλα τη ''Στροφή'', όπως έβγαλα το ''Μυθιστόρημα'', μολονότι οι άλλοι θεωρούσαν τα καμώματά μου παλαβά, κάθισα και καταπιάστηκα, σε τούτο το σταμάτημα της Άγκυρας, το ξεκαθάρισμα αυτών των χαρτιών· μια «μποτίλια στο πέλαγο» ακόμη, ιδιωτική τούτη τη φορά. Μπορεί να βοηθήσει κι αυτή, ποιος ξέρει, άλλους θαλασσινούς σαν εμένα. (Τετάρτη, 15 Μάρτη 1950, Βράδυ, σελ. 153)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>i2t0uxviq3gkka09dsyk6h5wb3g2dvq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38656</id>
      <parentid>38655</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:16:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ημερολόγια */</comment>
      <origin>38656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66723" sha1="7to0wwf434qn1sd3ld7cwi6mton9wby" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Το μεγάλο λάθος της ζωής μου ήταν που ήμουν φτιαγμένος για τη [[θάλασσα]] κι έγινα στεριανός. Είναι γνώρισμα του θαλασσινού να μην είναι πουθενά ευχαριστημένος. (3 Οκτώβρη 1932, σελ. 90)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

* Με την πείρα που έχουμε, ποιος από μας πιστεύει πως τα έργα του θα ζήσουν αιώνια. Το συναίσθημα δεν είναι καινούριο. Το νιώθαμε στα μεσοπολεμικά χρόνια· δε μας ξαφνίζει που τώρα είναι πιο έντονο. Δε θα μας ξαφνίσει αν η κατάσταση χειροτερέψει. Πως θα ξεχαστούμε, το πήραμε απόφαση –«ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς;». [...] Το θέμα είναι όχι ν' αναρωτιέσαι «s’il est question d’être relu», αλλά να λες: εγώ θα γράψω, κι ό,τι θέλει ας γίνει, για να κρατήσω ζωντανό το πράγμα που εκφράζει τη ζωντάνια μου. Και τούτα μου δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα σ' έναν μεγάλον άνθρωπο μιας μεγάλης λογοτεχνικής ηπείρου, κι έναν ήσσονα που αναπτύχθηκε σε μιαν απόμακρη και δυσκολοζώητη γωνιά της γης και που συνήθισε να μην περιμένει καμιάν ανταμοιβή –να ρίχνει μποτίλιες στο πέλαγο. (Κυριακή, 28 Αυγούστου 1949, σελ. 143)

* Τώρα πια –αυτές τις μέρες έκλεισα τα πενήντα– ξέρω τι είμαι. Ξέρω ποιοι μπορεί να με παραδεχτούν και ποιοι να με αρνηθούν. Μ' ενδιαφέρουν οι πρώτοι, κι από τους δεύτερους οι καλύτεροί μου. Προσθέτω, χωρίς δισταγμό, πως εύχομαι να φανερωθούν καλύτεροι, έστω και αν πρόκειται να με σβήσουν από τη μνήμη των ανθρώπων. Δεν είναι το έργο μου που μ' ενδιαφέρει πριν απ' όλα· είναι το έργο, χωρίς κτητική αντωνυμία· αυτό πρέπει να ζήσει, έστω και αν οι προσωπικές μας συνεισφορές πρόκειται ν' αναλωθούν μέσα σ' αυτό. [...] Έτσι όπως έβγαλα τη ''Στροφή'', όπως έβγαλα το ''Μυθιστόρημα'', μολονότι οι άλλοι θεωρούσαν τα καμώματά μου παλαβά, κάθισα και καταπιάστηκα, σε τούτο το σταμάτημα της Άγκυρας, το ξεκαθάρισμα αυτών των χαρτιών· μια «μποτίλια στο πέλαγο» ακόμη, ιδιωτική τούτη τη φορά. Μπορεί να βοηθήσει κι αυτή, ποιος ξέρει, άλλους θαλασσινούς σαν εμένα. (Τετάρτη, 15 Μάρτη 1950, Βράδυ, σελ. 153)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>7to0wwf434qn1sd3ld7cwi6mton9wby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38657</id>
      <parentid>38656</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66997" sha1="7ats7wr2ew5ajlcw8fkza1y1i0autuh" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Το μεγάλο λάθος της ζωής μου ήταν που ήμουν φτιαγμένος για τη [[θάλασσα]] κι έγινα στεριανός. Είναι γνώρισμα του θαλασσινού να μην είναι πουθενά ευχαριστημένος. (3 Οκτώβρη 1932, σελ. 90)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αφάνταστο πόση επιμονή χρειάζεται για να ιδείς και τα πιο απλά πράγματα. Πόση επιμονή μού χρειάζεται για να γράψω ένα στίχο. (Κυριακή 12 Μάη 1946, σελ. 33)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

* Με την πείρα που έχουμε, ποιος από μας πιστεύει πως τα έργα του θα ζήσουν αιώνια. Το συναίσθημα δεν είναι καινούριο. Το νιώθαμε στα μεσοπολεμικά χρόνια· δε μας ξαφνίζει που τώρα είναι πιο έντονο. Δε θα μας ξαφνίσει αν η κατάσταση χειροτερέψει. Πως θα ξεχαστούμε, το πήραμε απόφαση –«ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς;». [...] Το θέμα είναι όχι ν' αναρωτιέσαι «s’il est question d’être relu», αλλά να λες: εγώ θα γράψω, κι ό,τι θέλει ας γίνει, για να κρατήσω ζωντανό το πράγμα που εκφράζει τη ζωντάνια μου. Και τούτα μου δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα σ' έναν μεγάλον άνθρωπο μιας μεγάλης λογοτεχνικής ηπείρου, κι έναν ήσσονα που αναπτύχθηκε σε μιαν απόμακρη και δυσκολοζώητη γωνιά της γης και που συνήθισε να μην περιμένει καμιάν ανταμοιβή –να ρίχνει μποτίλιες στο πέλαγο. (Κυριακή, 28 Αυγούστου 1949, σελ. 143)

* Τώρα πια –αυτές τις μέρες έκλεισα τα πενήντα– ξέρω τι είμαι. Ξέρω ποιοι μπορεί να με παραδεχτούν και ποιοι να με αρνηθούν. Μ' ενδιαφέρουν οι πρώτοι, κι από τους δεύτερους οι καλύτεροί μου. Προσθέτω, χωρίς δισταγμό, πως εύχομαι να φανερωθούν καλύτεροι, έστω και αν πρόκειται να με σβήσουν από τη μνήμη των ανθρώπων. Δεν είναι το έργο μου που μ' ενδιαφέρει πριν απ' όλα· είναι το έργο, χωρίς κτητική αντωνυμία· αυτό πρέπει να ζήσει, έστω και αν οι προσωπικές μας συνεισφορές πρόκειται ν' αναλωθούν μέσα σ' αυτό. [...] Έτσι όπως έβγαλα τη ''Στροφή'', όπως έβγαλα το ''Μυθιστόρημα'', μολονότι οι άλλοι θεωρούσαν τα καμώματά μου παλαβά, κάθισα και καταπιάστηκα, σε τούτο το σταμάτημα της Άγκυρας, το ξεκαθάρισμα αυτών των χαρτιών· μια «μποτίλια στο πέλαγο» ακόμη, ιδιωτική τούτη τη φορά. Μπορεί να βοηθήσει κι αυτή, ποιος ξέρει, άλλους θαλασσινούς σαν εμένα. (Τετάρτη, 15 Μάρτη 1950, Βράδυ, σελ. 153)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>7ats7wr2ew5ajlcw8fkza1y1i0autuh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>38658</id>
      <parentid>38657</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:22:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dionysus</username>
        <id>2208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) */</comment>
      <origin>38658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66998" sha1="ewndxink8tr81a0molhjwyxpl2kq9g4" xml:space="preserve">[[File:George Seferis.JPG|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 21 ετών (1921).]]
[[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|200px|thumb|Ο Γιώργος Σεφέρης σε ηλικία 63 ετών (1963).]]

Ο '''[[w:Γιώργος Σεφέρης|Γιώργος Σεφέρης]]''' (1900-1971) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, βραβευμένος το 1963 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

== Ποίηση ==
* Η [[μνήμη]], όπου και να την αγγίξεις, πονεί. 
** ''(Μνήμη)''
* Ό,τι πέρασε, πέρασε σωστά. 
** ''(Θερινό ηλιοστάσι)''
* Όπου και να ταξιδέψω, η [[Ελλάδα]] με πληγώνει.
** ''(Με τον τρόπο του Γ. Σ.)''
* Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.
** ''(Αργοναύτες)''
* Με τι καρδιά, με τι πνοή, τι πόνους και τι πάθος, πήραμε τη ζωή μας· λάθος κι αλλάξαμε ζωή.
** ''(Άρνηση)''
* Ανεξήγητο, δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους. Όσο και να παίζουν με τα χρώματα, είναι όλοι τους μαύροι.
** ''(Διάλειμμα χαράς)''
* Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων.
** ''(Σαλαμίνα της Κύπρος)''
* Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή, γιατί είναι αμίλητη και προχωράει – στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο, μνησιπήμων πόνος.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
** ''(Τελευταίος σταθμός)''
* Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.&lt;br /&gt;Γιατί και το τραγούδι το φορτώσαμε με τόσες μουσικές που σιγά σιγά βουλιάζει&lt;br /&gt;και την τέχνη μας τη στολίσαμε τόσο πολύ που φαγώθηκε από τα μαλάματα το πρόσωπό της&lt;br /&gt;κι είναι καιρός να πούμε τα λιγοστά μας λόγια γιατί η ψυχή μας αύριο κάνει πανιά.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)&lt;ref&gt;''[https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=3157 Γιώργος Σεφέρης: Ένας γέροντας στην ακροποταμιά].'' greek-language.gr. Ανακτήθηκε στις 23/11/2025.&lt;/ref&gt;
* Αν είναι ανθρώπινος ο πόνος, δεν είμαστε άνθρωποι μόνο για να πονούμε.
** «Ένας γέροντας στην ακροποταμιά»,  ''Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄'' (1945)
* Δεν είναι μεγάλο πράγμα ν' ανεβείς μα είναι πολύ δύσκολο ν' αλλάξεις.
** [http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&amp;text_id=1623 «Piazza san Nicolò»], ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)
* Κι όταν γυρεύεις το [[θαύμα]] πρέπει να σπείρεις το αίμα σου στις οχτώ γωνιές των ανέμων&lt;br /&gt; γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα στις φλέβες του ανθρώπου. 
** «Les anges sont blancs», ''Ημερολόγιο καταστρώματος Α΄'' (1940)

== Δοκίμια ==
=== Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Πρώτος τόμος (1936 - 1947).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση Κάιρο 1944.

* Ένας ποιητής έξω από το «ρήμα», δεν είναι παράλογο; Δεν ξέρω. Η χάρη της [[τέχνη|τέχνης]] είναι να μας οδηγεί σ' ένα σημείο όπου δεν ξέρουμε πια. Ο [[Ανδρέας Κάλβος|Κάλβος]] είναι ένα όριο, συλλογιζόμουνα, όπου η γλωσσική αφαίρεση αφήνει μια σχεδόν άναρθρη φωνή και γραμμές στον ουρανό· κατά βάθος είναι αμίλητος. Αλλά και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]] είναι ένα όριο όπου η [[ποίηση]] απογυμνώνεται προσεγγίζοντας την πρόζα. Και ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]] ένα όριο όπου η ποίηση εξαγνίζεται προσεγγίζοντας το ανέκφραστο. Οι τρεις μεγάλοι πεθαμένοι [[ποιητής|ποιητές]] μας που δεν ήξεραν [[ελληνικά]]. Σε καμιά λογοτεχνία δε βρίσκω ανάλογα παραδείγματα. Οι δυσκολίες τους –το μέτρο της δύναμής τους– τους έκαναν όρια. Ποιος θα πει ποτέ τις δυσκολίες τους; Τις αισθανόμαστε τόσο λίγο. Παράξενος τόπος.
** ''Απορίες διαβάζοντας τον Κάλβο'' (1937), σελ. 63

* Η [[τέχνη]] είναι μια απέραντη [[αλληλεγγύη]], και κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τη νιώθει, αν δε νιώσει την αλληλεγγύη αυτή.
** ''Διάλογος πάνω στην ποίηση'' (1938), σελ. 91

* Αν είναι άνθρωπος ή ελάφι· αν τα πόδια του ή το κεφάλι του είναι κομμένα· αν μέσα από τους ακρωτηριασμούς του βγαίνουν άλλα φυτά ή ερπετά ή πετούμενα, είναι ζήτημα που καθόλου δεν μπορεί να επηρεάσει την [[κρίση]] μου. Εκείνο που μ' ενδιαφέρει είναι αν ο [[Δομήνικος Θεοτοκόπουλος|Θεοτοκόπουλος]] κάνει [[ζωγραφική]]· αν μου μεταδίνει τη [[συγκίνηση]] της [[τέχνη|τέχνης]] του.
** ''Μονόλογος πάνω στην ποίηση'' (1939), σελ. 107

* Θα πρέπει να περάσουν, νομίζω, πολλά χρόνια για να βρεθεί ένας [[άνθρωπος]] που να έχει τέτοια εμπειρία της [[Ελληνικά|γλώσσας μας]]. Την ήξερε πέρα ως πέρα, ώς την πιο παράμερη γωνιά της· αρχαία, μεσαιωνική, ιδιωματική, σε κάθε της απόχρωση, σε κάθε της τόνο. Όχι, δεν την ήξερε όπως οι Φαρισαίοι και οι γραμματικοί, την είχε μέσα του αυτή την τρομερή αρθρωτική δύναμη, αυτή την Αναδυομένη. Γι' αυτό ποιήματα όπως ο ''Δωδεκάλογος'' και όπως η ''Φλογέρα'' μας κάνουν την εντύπωση κατακλυσμικών γεγονότων.
** ''Κωστής Παλαμάς'' (1943), σελ. 220

* Η [[ιδέα]] μου είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος για να αποδείξει κανείς ότι ένα [[ποίημα]] είναι καλό.
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 283

* Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να κάνει ο [[ποιητής]]: να μεταδώσει ορισμένες [[συγκίνηση|συγκινήσεις]], να δημιουργήσει ορισμένα πλέγματα συγκινήσεων που ανοίγουν παράθυρα στη [[ζωή]]. Κι αν είναι πραγματικά ποιητής, δεν μπορεί να μη συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με την εποχή του· ίσως και με άλλες εποχές, αν είναι μεγαλύτερος ποιητής. Αλλά ποιες [[πολιτική|πολιτικές]] τάσεις και ποιες επιδιώξεις θα τραφούν μέσα στην [[κοινωνία]] από αυτές τις συγκινήσεις, δεν το ξέρει, όπως δεν το ήξερε ο αδικοσκοτωμένος [[Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα|Federico Garcia Lorca]]. Ο μαιευτήρας της κοινωνίας, συνειδητά τουλάχιστο, δεν είναι ο ποιητής, είναι ο [[πολιτικός]].
** ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 315

* ... διερμηνεύει πολύ περισσότερο τον εαυτό του παρά το ποίημα. Κι αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο, και γενικά, και ειδικότερα όταν κρίνουμε τις επιδράσεις πάνω στα έργα της τέχνης. Συμβαίνει πολύ συχνά, σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κριτής να προβάλλει, πάνω στο κείμενο που εξετάζει, τις επιδράσεις που ο ίδιος έχει υποστεί, ή να νομίζει πως ο συγγραφέας επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο που θα επηρεαζότανε και ο ίδιος. [...] Κρίνοντας κρίνουμε τον εαυτό μας.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 506

* Το μόνο που θα έλεγα ακόμη είναι τούτο: σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον, και είναι θλιβερή η ζωή που μοιάζει σαν ακατοίκητο σπίτι.
** Σημείωση στο δοκίμιο ''Ερωτόκριτος'' (1946), σελ. 510

=== Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Δεύτερος τόμος (1948 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Η' έκδοση 2003. Α' έκδοση 1974.

* Κάθε εξήγηση [[ποίημα|ποιήματος]] είναι, μου φαίνεται, εξωφρενική. Το ξέρει αυτό όποιος έχει μια μικρή ιδέα τού πώς δουλεύει ο [[καλλιτέχνης]].
** ''Μια σκηνοθεσία για την «Κίχλη»'' (1950), σελ. 53

* Μεταφράζοντας, μαθαίνει κανείς τη δική του [[γλώσσα]]· δεν εννοώ: εκείνη από την οποία μεταφράζει.
** Τα λόγια ανήκουν στον [[Τ. Σ. Έλιοτ]].
*** ''Θ. Σ. Ε. Σελίδες από ένα ημερολόγιο'' (1965), σελ. 216

=== Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971) ===
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Δοκιμές. Τρίτος τόμος Παραλειπόμενα (1932 - 1971).'' Ίκαρος. Αθήνα. Γ' έκδοση 2002. Α' έκδοση Ίκαρος 1992.

* Είχα άλλα ενδιαφέροντα, που τα τοποθετούσα ψηλότερα από τις πρόσκαιρες αυτές ασχολίες και που ήταν η ζωή μου. Όμως, κρίνοντας αυστηρά τον εαυτό μου, δε νομίζω πως πήρα από κανέναν τον καιρό που αφιέρωσα σ' αυτά τα ενδιαφέροντα. Αυτός ήταν ο καιρός που άλλοι έδωσαν στο σκότωμα της ώρας, στη φλυαρία, στα χαρτιά ή στην πλήξη. Νομίζω πως έκανα το χρέος μου στην υπηρεσία με την προσήλωση οποιουδήποτε συναδέλφου που εκτιμώ. Η ανάγκη να υπηρετώ δυο κυρίους και η αποστροφή μου γενικά για την ερασιτεχνία με βασάνισαν αδιάκοπα. Κάποτε ήταν ένα μαρτύριο. Αλλά από μιαν ορισμένη στιγμή και πέρα, αφού δεν είχα τα μέσα να ζήσω τη ζωή που θα ήθελα, παραδέχτηκα πως ήταν καλύτερα έτσι, παρά να κερδίζω το ψωμί μου είτε σα δημοσιογράφος είτε κάνοντας άλλες βιομηχανίες με την πένα μου.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 21 - 22

* Έγραψα αυτές τις σελίδες χωρίς άλλο σκοπό παρά να βάλω τάξη στη [[συνείδηση|συνείδησή]] μου. Το μόνο γενικότερο συμπέρασμα που βγάζω και που με ανησυχεί είναι η καταπληκτική διαφορά του [[λαός|λαού]] και της [[εξουσία|συντεχνίας των αρχόντων του]], σ' όποιο κόμμα κι αν ανήκουν. Πού θα μας βγάλει αυτό, δεν το ξέρω· [...] Ο [[Θεός]] να βοηθήσει.
** ''Χειρόγραφο Σεπ. '41'' (1941), σελ. 55

* Δεν είναι εύκολος ο [[Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης]], όταν γυρεύεις να κοσκινίσεις τη γνώση του. Ξέρει και θυμάται τόσα και τόσα, από τις μελέτες του, από την ακονισμένη παρατηρητικότητά του, που μπροστά του αισθάνομαι απίστευτα αμαθής. Έπειτα, είναι άνθρωπος που δεν αρνιέται τίποτε· η παραδοχή του είναι οικουμενική.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 205

* Ανάμεσα Ερέχθειο και Παρθενώνα...
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 213

* Δεν μπορούμε να τα πούμε όλα σ' ένα έργο· κάτι πρέπει ν’ αφήσουμε. 
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Ποιος είμαι εγώ, ρωτήθηκα, και θέλω να διορθώσω τους άλλους; Εγώ που δεν υπάρχω.
** ''Οι ώρες της «Κυρίας Έρσης»'' (1967), σελ. 228

* Χρειαζόμαστε επιτέλους κάποια [[τιμιότητα]] και κάποια [[διάκριση]], όχι εκδηλώσεις με κενά επιφωνήματα. «Πώς μπορείτε και μένετε στην [[Ελλάδα]] με τη σημερινή κατάσταση», ήταν ένα από αυτά· το άκουσα δυο-τρεις φορές στη [[Νέα Υόρκη]] – έξω από το κτίριο του Poetry Center διαλαλούσαν την ''Ελεύθερη Ελλάδα''· αποκρίθηκα: «Κύριε, δεν ξέρω ποιες είναι οι οικογενειακές σας συνθήκες, αν όμως τις ήξερα, θα μου επιτρέπατε να σας ρωτήσω πώς μπορείτε να ζείτε με την [[οικογένεια|οικογένειά]] σας;».
** ''Χειρόγραφο Οκτ. '68'' (1968), σελ. 259 - 260

== Ημερολόγια ==
=== Μέρες ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Μέρες|Μέρες]]''.

==== Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Α' (16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931).'' Φιλολογική επιμέλεια Ε. Χ. Κάσδαγλης. Ίκαρος. Αθήνα. 2003. Πρώτη έκδοση 1975.

* Η ευαισθησία, για να είναι χρήσιμη, πρέπει να συντροφεύεται από ανάλογη δύναμη. (2 Αυγούστου 1925, σελ. 9)

* Μην αναβάλλεις: ουσιαστικός κανόνας της ζωής. Αλλιώς, κινδυνεύεις να σε πάρει ο ύπνος. Διώχνε κάθε σκέψη συγκαταβατική, συνένοχο, κλεφταποδόχα. Μην ξεχνάς πως δεν πρέπει μόνο την πνευματική συνήθεια ν’ αποχτήσεις, αλλά και τη σωματική. Σε καθετί υπάρχει και μια σωματική στάση. (Κυριακή, 23 Αυγούστου 1925, σελ. 11 - 12)

* Ο χριστιανισμός τους: [...] Προτιμούν την καθαρή ανηθικότητα από κάθε ηθική που δεν είναι η δική τους. (Τρίτη, 1 Ιουνίου 1926, σελ. 63)

* Εξασκώ το επίπονο επάγγελμα του ανθρώπου. (Κυριακή, 2 Μάρτη 1928, σελ. 104)

==== Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Β' (24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934).'' Φιλολογική επιμέλεια Δ. Ν. Μαρωνίτης. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1975.

* Τι σημασία έχει η [[ελευθερία]] του ανθρώπου, αν δεν την εξαγοράζουμε κάθε τόσο (όχι με χρήματα βέβαια). Μην ξεχνάς να σιχαίνεσαι πάντα τους ψυχικούς σελέμηδες. (Σάββατο, Μάρτης 1932, σελ. 50 - 51)

* Είναι ένα σημείο στη ζωή μου, που απεφάσισα να κρατήσω έξω από συμβιβασμούς και δοσοληψίες· αυτό είναι το σημείο το πνευματικό. (3 Απρίλη 1932, σελ. 51 - 52)

* Οι πολιτισμένοι, οι πολιτισμένοι – βαριέμαι και τους πολιτισμένους και τους πρωτόγονους που είναι άλλο είδος πολιτισμένων. Το μόνο που θέλω είναι να είμαι [[άνθρωπος]] χωρίς επίθετο. Δεν ξέρω αν θα το καταφέρω· όλο το ζήτημα είναι πώς να απογυμνωθεί κανείς. (Κυριακή, 8 Μάη 1932, σελ. 59)

* Το μεγάλο λάθος της ζωής μου ήταν που ήμουν φτιαγμένος για τη [[θάλασσα]] κι έγινα στεριανός. Είναι γνώρισμα του θαλασσινού να μην είναι πουθενά ευχαριστημένος. (3 Οκτώβρη 1932, σελ. 90)

* Ώς πού μπορεί ο άνθρωπος να απατάται; Ποιο είναι είναι το σημάδι πως δε γελιόμαστε; (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Όλη αυτή η εβδομάδα πέρασε με σημαντικά παγκόσμια γεγονότα και μαζί μ' αυτά και εθνικά. Στη Γερμανία οι Ναζί, στην Αμερική οι τράπεζες. Τι μας περιμένει ακόμη, ένας Θεός το ξέρει. Σ' έναν τέτοιο κόσμο, μόνο ο [[φανατισμός]] μπορεί να βλαστήσει, κι όταν βλαστήσει ο φανατισμός, η φωτιά δεν είναι μακριά – fuoco che gli affina (δεν ξέρω αν η ιταλική μου ορθογραφία είναι σωστή.) (Σάββατο βράδυ, 11 Μάρτη 1933, σελ. 114)

* Ξέρεις τι λέει ο Στράτης Θαλασσινός· «Η αδικία δεν είναι που η ζωή είναι τέτοια που είναι, αλλά που ''πρέπει'' να είναι τέτοια». Είναι φυσικά ένας ανόητος αρλουμπολόγος, κι εγώ το κατακάθι της μπουρζουαζίας... (Παρασκευή βράδυ, 17 Μάρτη 1933, σελ. 116)

* Όλα αυτά μπορεί να είναι σχολικά, αλλά ντρέπομαι να είμαι τόσο αμαθής σε τόσα πράγματα και τόσο επιπόλαια αυτοδίδακτος. (Σάββατο, 22 Απρίλη 1933, σελ. 129)

==== Μέρες Γ' (16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940) ====

==== Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Δ' (1 Γενάρη 1941 - 31 Δεκέμβρη 1944).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τέταρτη έκδοση 2007. Πρώτη έκδοση 1977.

* Θα μείνει μισοτελειωμένος και ο [[Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφης]]. Ποιος ξέρει τι με περιμένει εκεί που πάω. Ας γίνει ό,τι γίνει. Όμως αυτή η περίοδος που πέρασα στο Τράνσβαλ, μου έδειξε ακόμη μια φορά τούτο: Πως δεν είναι άλλο που μου έλειψε σ' όλη μου τη ζωή, μήτε η διάθεση, μήτε η «[[έμπνευση]]», αλλά ο καιρός – ο υλικός καιρός· οι [[ελεύθερος χρόνος|ελεύθερες ώρες]]. (Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 1942, σελ. 181)

==== Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Ε' (1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951).'' Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 1996. Πρώτη έκδοση 1977.

* Το πραγματικό, το χειροπιαστό, το τρομαχτικό συναίσθημα πως η λογική δεν μπορεί να έχει κανένα αποτέλεσμα πάνω σε κανέναν, πως η [[λογική]] είναι [[παραλογισμός]].&lt;br&gt;Το βράδυ στου Ξυνού με τον Πολέμωνα και τον Σπίνθαρο. Κι οι δυο σε μαύρη [[απαισιοδοξία]]. «Δεν είναι η [[Κυβέρνηση]] που φταίει· ολόκληρος ο τόπος είναι άρρωστος από την [[απελπισία]] και το [[φόβος|φόβο]].» Συμπέρασμα: η φυγή, μόνη λύση. Έτσι κουβεντιάζουν αυτά τα πολιτικά μυαλά. Η [[Ελλάδα]] σήμερα μοιάζει μ' έναν άρρωστο καταδικασμένο από τους γιατρούς, αφησμένο στο έλεος του Θεού. (Σάββατο, 7 Απρίλη 1945, σελ. 14)

* Χτες, στο – ξανακούω την ιστορία που είναι τόσο χαρακτηριστική των καιρών μας. Ο Μέναιχμος διαβάζει τις ''Δοκιμές''· ενθουσιάζεται, γράφει μια εγκωμιαστική [[κριτική]], και την πηγαίνει στο περιοδικό. Ο Σωφρονίσκος που το διευθύνει του λέει: «Η κριτική σας δε δημοσιεύεται, γιατί ο Σεφέρης δεν είναι από τους δικούς μας». Ο Μέναιχμος, που έχει πάει στο βουνό με τους αντάρτες, φεύγει μαινόμενος και ρωτώντας για τι λογής [[ελευθερία]] πολέμησε. (Κυριακή, Ιούλιος 1945, σελ. 17 - 18)

* Το πρωί, επίσημο [[σινεμά]]. Αθλητικές επιδείξεις στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, τον περασμένον Αύγουστο. Θυμίζουν χιτλερικές γιορτές με σημαίες και οργανωμένες μάζες ή ένα κολοσσιαίο αμερικάνικο μιούζικ-χολ. (Κυριακή, 28 Απρίλη 1946, σελ. 32)

* Αφάνταστο πόση επιμονή χρειάζεται για να ιδείς και τα πιο απλά πράγματα. Πόση επιμονή μού χρειάζεται για να γράψω ένα στίχο. (Κυριακή, 12 Μάη 1946, σελ. 33)

* Αργά τη νύχτα: Πιο δύσκολο να συμπληρώσεις ένα [[στίχος|στίχο]] παρά να σηκώσεις ένα βράχο. (Δευτέρα, 17 Ιουνίου 1946, σελ. 42)

* Η κατάσταση γύρω μου είναι ανθυγιεινή, κολασμένη θα έλεγα, μέσα σ' αυτό το τέλμα ψυχών και σωμάτων που έχει καταντήσει η [[Ελλάδα]]. Νομίζεις, μα την αλήθεια, πως κάποτε όλα γυρίζουν ασυνάρτητα. Βρίζουν, φωνάζουν, βωμολοχούν με μια μανία που επιταχύνεται ολοένα και όμως δεν έχει τέλος. Από αυτό το σημείο ώσπου να μην μπορέσεις συ ο ίδιος να κρατήσεις τα συλλογικά σου, η απόσταση είναι ελάχιστη. (Κυριακή του Βαγιού, 6 Απρίλη 1947, σελ. 95)

* Προχτές τη νύχτα στην Κηφισιά, ένας εξωφρενικός αγέρας με βροχή. Το πρωί πήγα ν' αποχαιρετήσω τον [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανό]]. Κατέβηκε στο χολ του ξενοδοχείου κάπως κουρασμένος· δεν του αρέσει να φαίνεται έτσι. «Μ' έχει επηρεάσει ο θάνατος του [[Μαχάτμα Γκάντι|Γκάντι]]» είπε. Σπάνια βλέπω ώς πού αισθάνεται αυτός ο άνθρωπος. Θα ξανασυναντηθούμε άραγε; (Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 1948, Πρωί, α/π «Istanbul», σελ. 120)

* Με την πείρα που έχουμε, ποιος από μας πιστεύει πως τα έργα του θα ζήσουν αιώνια. Το συναίσθημα δεν είναι καινούριο. Το νιώθαμε στα μεσοπολεμικά χρόνια· δε μας ξαφνίζει που τώρα είναι πιο έντονο. Δε θα μας ξαφνίσει αν η κατάσταση χειροτερέψει. Πως θα ξεχαστούμε, το πήραμε απόφαση –«ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς;». [...] Το θέμα είναι όχι ν' αναρωτιέσαι «s’il est question d’être relu», αλλά να λες: εγώ θα γράψω, κι ό,τι θέλει ας γίνει, για να κρατήσω ζωντανό το πράγμα που εκφράζει τη ζωντάνια μου. Και τούτα μου δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα σ' έναν μεγάλον άνθρωπο μιας μεγάλης λογοτεχνικής ηπείρου, κι έναν ήσσονα που αναπτύχθηκε σε μιαν απόμακρη και δυσκολοζώητη γωνιά της γης και που συνήθισε να μην περιμένει καμιάν ανταμοιβή –να ρίχνει μποτίλιες στο πέλαγο. (Κυριακή, 28 Αυγούστου 1949, σελ. 143)

* Τώρα πια –αυτές τις μέρες έκλεισα τα πενήντα– ξέρω τι είμαι. Ξέρω ποιοι μπορεί να με παραδεχτούν και ποιοι να με αρνηθούν. Μ' ενδιαφέρουν οι πρώτοι, κι από τους δεύτερους οι καλύτεροί μου. Προσθέτω, χωρίς δισταγμό, πως εύχομαι να φανερωθούν καλύτεροι, έστω και αν πρόκειται να με σβήσουν από τη μνήμη των ανθρώπων. Δεν είναι το έργο μου που μ' ενδιαφέρει πριν απ' όλα· είναι το έργο, χωρίς κτητική αντωνυμία· αυτό πρέπει να ζήσει, έστω και αν οι προσωπικές μας συνεισφορές πρόκειται ν' αναλωθούν μέσα σ' αυτό. [...] Έτσι όπως έβγαλα τη ''Στροφή'', όπως έβγαλα το ''Μυθιστόρημα'', μολονότι οι άλλοι θεωρούσαν τα καμώματά μου παλαβά, κάθισα και καταπιάστηκα, σε τούτο το σταμάτημα της Άγκυρας, το ξεκαθάρισμα αυτών των χαρτιών· μια «μποτίλια στο πέλαγο» ακόμη, ιδιωτική τούτη τη φορά. Μπορεί να βοηθήσει κι αυτή, ποιος ξέρει, άλλους θαλασσινούς σαν εμένα. (Τετάρτη, 15 Μάρτη 1950, Βράδυ, σελ. 153)

==== Μέρες ΣΤ' (20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956) ====

==== Μέρες Ζ' (1 Οκτώβρη 1956 - 27 Δεκέμβρη 1960) ====

====  Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Η' (2 Γενάρη 1961 - 16 Δεκέμβρη 1963).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. Τρίτη έκδοση 2025. Πρώτη έκδοση 2018.

* – Κατά βάθος νομίζω 2 σωστές γραμμές θα μπορούσαν να εξαγοράσουν καλύτερα τη ζωή μου παρά οποιαδήποτε δημόσια επιτυχία. (Τρίτη, 4 Απρίλη 1961, σελ. 109)

* Περασμένες 7 βασίλεψε ο [[ήλιος]]. Αγέρας. Κάθομαι σ' ένα αγκωνάρι της κυκλικής ξερολιθιάς που έχουν χτίσει οι πολίτες του κόσμου· στη μέση έχουν βάλει ένα μαρμάρινο δίσκο που γράφει κυκλικά ελληνικά κι εγγλέζικα: [[αγάπη]], [[δικαιοσύνη]], [[αυτοδιάθεση|αυτοδιάθεσις]] (στ' αγγλικά το λένε: choice) – [[κάλλος]] – [[αλήθεια]]. Μη ρωτάς για περσότερα. (Πέμπτη, 10 Αυγούστου 1961, σελ. 167)

* Χτες στον Ηρώδη ''[[Ερωφίλη]]''. Χρειάζεται καιρός ακόμη για να μάθουν οι [[ηθοποιός|ηθοποιοί]] μας να λένε τέτοιους στίχους – κακές τομές – προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα 'χει (βλέπεις, έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωσα και στον «[[Ερωτόκρτιος|Ερωτόκριτο]]», η ωριμότητα αυτής της [[γλώσσα|γλώσσας]] – τα σημερινά [[ελληνικά]] δεν έχουν φτάσει ακόμη στη στάθμη της, σ' αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 192)

* Κατά βάθος όταν ξανακούσεις και ξανακοιτάξεις κάμποσο τον κρητικό δεκαπεντασύλλαβο φτάνεις στο συμπέρασμα πως μόνο σ' αυτή τη γλώσσα και μ' αυτό το μηχανισμό μπορεί να γραφεί ακόμη 15σύλλαβος ελληνικά. Φυσικά, υπάρχει ο [[Διονύσιος Σολωμός|Σολωμός]], ο αποσπασματικός· ωστόσο μπροστά σ' εκείνον μοιάζει ψέλλισμα. Βέβαια μιλώ για [[στίχος|στίχο]] – για ρυθμό γλώσσας. Ξέρω, μπορεί να είμαι άδικος: [[Κωστής Παλαμάς|Παλαμάς]], άλλοι, ίσως – όμως εκεί είναι που δε βρίσκεις τίποτε τεχνητό ή φτιαχτό. (Σάββατο, 16 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 193)

* Το βράδυ [[Νίκος Γκάτσος|Γκάτσος]]· φάγαμε μαζί στου Αβέρωφ (το εστιατόριο) τώρα στην οδό Μητροπόλεως· γύρω, ολωσδιόλου άγνωστες φάτσες. Έχω βαρεθεί τις ταβέρνες. Γκ. μου κάνει εντύπωση· η αίσθηση της [[γλώσσα|γλώσσας]] που έχει· αν εξαιρέσω τον Λορεντζάτο δε βλέπω άλλον έτσι στην [[Ελλάδα]]· μιλήσαμε για ''Ερωφίλη''. Έπειτα για [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]]. Βρίσκει αποτυχία στη γλώσσα – ψεύτισμα στη σύλληψη: τι θα-αρέσει-αυτό-θα-κάνω. (Δευτέρα, 25 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 195)

* ... αλλά την Παρασκευή που τον είδα (τον [[Οδυσσέας Ελύτης|Οδυσσέα Ελύτη]]) και μιλήσαμε λίγο για τη δουλειά του (δεν ανοίχτηκε πολύ) μου είπε πως βρίσκει δυσκολίες, θέλει έλεγε την αλυσίδα με όλους της τους κρίκους... (Τρίτη, 26 Σεπτέμβρη 1961, σελ. 197)

* [[Παράδοση]] δε θα πει [[μίμηση]], θα πει [[δημιουργία]]. Αν είναι μίμηση είναι νεκρό πράγμα η παράδοση – δεν αξίζει τίποτε. Το επίσημο [[κράτος]], οι [[ακαδημία|ακαδημίες]], τα [[πανεπιστήμιο|πανεπιστήμια]] μιλώντας για την παράδοση των αρχαίων δεν εννοούν απολύτως τίποτε. Έχουν στο νου τους ιδέες-ναυάγια, ούτε καν ιδέες. Δεν υπάρχει διαθήκη στην παράδοση – κληρονομάς το σπόρο και δουλεύεις. (Τρίτη, 5 Δεκέμβρη Βράδυ 1961, σελ. 221 - 222)

* Όσο το σκέπτομαι πρέπει να είμαι ένα λάθος στην Ελλ. λογοτεχνία. (Τετάρτη, 3 Γενάρη 1962, σελ. 225)

* Μιλήσαμε έπειτα για τη γλώσσα (την ελληνική των Γραφών) πόσο διαφορετική είναι από την αρχαία. (Τετάρτη, 28 Μάρτη 1962, σελ. 239)

* – Ναι, και σε μας, είπε (ο [[Τ. Σ. Έλιοτ]])· είναι και η αμερικανική επιρροή – η αμερ. γλώσσα φτιάχνεται από όλους τους μετανάστες που έχουν άλλη μητρική γλώσσα – κι αυτή τώρα επηρεάζει τ' αγγλικά.&lt;br&gt;– Είναι τόσο μεγάλη η έκταση της γλώσσας σας, είπα, ίσως να παθαίνετε αυτό που πάθαμε εμείς μετά το άπλωμα της δικής μας γλώσσας ύστερα από [[Μέγας Αλέξανδρος|Μ. Αλέξαντρο]].&lt;br&gt;– Ίσως, είπε, γέλασε: θυμήθηκα τον [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]] είπε· μου έλεγε πως ένα βράδυ στο ραδιόφωνο, ακούγοντας τον [[Κρούτσεφ]], εκνευρίστηκε τόσο από τα ρωσικά του, που έκλεισε το ραδιόφ. «ένας άνθρωπος με τέτοιες ευθύνες και να μιλά τέτοια ρώσικα» είπε ο Σ. (Τρίτη, 31 Ιουλίου 1962, σελ. 270)

==== Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025. Πρώτη έκδοση 2019.

* Χτες πρωί στους ''Times'' διαβάζω μεγάλους τίτλους: «Μπορεί οι κομπιούτερ να φέρουν τη [[δικτατορία]]; – Προειδοποίηση στις [[ΗΠΑ]] για την έλλειψη σεβασμού προς τα [[ανθρώπινα δικαιώματα]]»· καλά πάμε. (Τρίτη, 30 Ιουνίου 1964, σελ. 47)

* ... αμφιβάλλω αν έχει δίκιο (ο [[Σαιν-Τζον Περς|Saint-John Perse]])· κάθε [[ποίηση]] βγαίνει με κάποιον τρόπο από προφορική παράδοση, έχει προφορικές ρίζες, νομίζω και του το λέω). Δεν αγαπά ωστόσο την απαγγελία των ποιημάτων: βρίσκει πως η ανθρώπινη φωνή περιορίζει τη μουσική του ποιήματος – γι' αυτό, λέει, δεν απαγγέλνει ποτέ ποιήματά του, ούτε του αρέσει να τ' απαγγέλνουν – βρίσκει πως η πνευματική ακοή, η σιωπηλή, ακούει πλουσιότερες αρμονικές νότες (περίεργο γιατί η ποίησή του προσκαλεί τη φωνή). (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53)

* Έπειτα (ο Saint-John Perse) έρχεται στον [[Έντγκαρ Άλλαν Πόε|E. A. Poe]]· τον θαυμάζει· «ο [[Τ. Σ. Έλιοτ|Eliot]] σε μια σχετική ομιλία του (στην Αμερική) υποστήριξε» αφηγείται «πως η υπόθεση Poe ήταν κατασκεύασμα Γάλλων που δεν ήξεραν αγγλικά. Του είπα» συνεχίζει «πως η κρίση του ήταν άδικη· πως δεν έπρεπε να κρίνει τον Poe από το έργο που μια δύσκολη ζωή του επέτρεψε να κάνει, αλλά από αυτό που γύρευε να δημιουργήσει – αυτό που το έργο του μάς δείχνει ότι μπορούσε να δημιουργήσει». Είπε το όνομα του [[Χόρχε Λουίς Μπόρχες|George [= Jorge Luis] Borges]]. Τον ρώτησα αν τον γνώρισε. «Ναι» είπε «τώρα είναι ολωσδιόλου τυφλός, γι' αυτό έχει περιορίσει το γράψιμό του σε σύντομα ποιήματα». (Τα βρίσκει πολύ χαμηλότερα από το κύριο έργο του, που είναι κάποτε καλύτερο κι από τον Poe.) (Πέμπτη, 9 Ιουλίου 1964, σελ. 53 - 54)

* Τι προτιμάς, να ξέρουν καλά τη σημερινή γλώσσα τους οι Έλληνες ή τους αρχαίους; (Πέμπτη, 21 Γενάρη 1965 [Αθήνα], σελ. 83)

* Χτες είδαμε το Ζορμπά, το φιλμ του [[Μιχάλης Κακογιάννης|Κακογιάννη]] - [[Νίκος Καζαντζάκης|Καζαντζάκη]]. Με δηλητηρίασε όλη νύχτα και σήμερα πρωί. Όχι από συναίσθημα εθνικής προσβολής, που ύστερα από βροντερές τυμπανοκρουσίες και παρασημοφορίες για την πρεμιέρα του στο Παρίσι, ανακαλύπτουν τώρα οι Έλληνες χωρίς να 'χουν το θάρρος ν' αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Αλλά για την ανυπόφορη αναισθησία αυτού του ανθρώπου, του Καζ., που νομίζει πως είναι ευαίσθητος, που νομίζει πως είναι ερευνητής της αλήθειας, για να μην πω φιλόσοφος. Δε με πειράζει ο σκοτωμός της χήρας – ούτε το πλιάτσικο στο σπίτι της ετοιμοθάνατης Ορτάνς. Όλα μπορεί να τα πει κανείς. Αν ένα χωριό στην Κρήτη ήταν κάποτε βάρβαρο, ήταν βάρβαρο· ποιος δεν ήταν βάρβαρος κάποτε – όλα μπορεί να τα πει κανείς – αλλά σ' ένα έργο που διεκδικεί την [[ανθρωπιά]] το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πώς εξαγοράζει κανείς αυτά που γράφει κι αν δεν τα λέει στο βρόντο. Ψεύτικη γλώσσα, ψεύτικες πόζες, απομιμήσεις αισθημάτων μού φαίνεται είναι ο Καζαντζάκης. Και δε βρέθηκε άνθρωπος να τον κρίνει, τόσα χρόνια που αλωνίζει ανάμεσό μας. Έχω την εντύπωση πως είμαστε συνηθισμένοι στην ψευτιά χρόνια και αιώνες. Μας αρέσει. Δεν έχουμε δύναμη ν' αντιδράσουμε. (Κυριακή, 21 Μάρτη 1965, σελ. 94 - 95)

* Επίδραση [[κινηματογράφος|κινηματογράφου]]: οι Αμερικάνοι έχουν εκθέσει τη [[ζωή]] τους τόσο εξαντλητικά στις [[κινηματογραφική ταινία|ταινίες]], που όποιον και να δεις –σήμερα λ.χ. στο λεωφορείο που μας πήγαινε στα Cloisters– έχεις την εντύπωση πως βλέπεις ένα πλάσμα σαν αναποδογυρισμένη τσέπη. (Παρασκευή, 4 Ιουνίου 1965, σελ. 99)

* id. 146. – και τούτο που μ' ενδιαφέρει γιατί το σημειώνει κάπου στα 1945 άνθρωπος σαν τον [[Αλμπέρ Καμύ|Camus]]: «Γιατί είμαι [[καλλιτέχνης]] και όχι [[φιλόσοφος]]; Γιατί σκέφτομαι σύμφωνα με τις [[λέξεις]] και όχι με τις [[ιδέες]].» (Τετάρτη, 4 Αυγούστου 1965, σελ. 107)

* Χτες βράδυ ''[[Άγγελος_Σικελιανός#Σίβυλλα|Σίβυλλα]]'' του [[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανού]] (ανεβασμένη από τον Σωκ. Καραντινό). Θα πεθάνω χωρίς να καταλάβω τι γυρεύουν, τι αγαπούν οι σύγχρονοί μου αστοί στην [[Ελλάδα]]. Ποια είναι τα γούστα τους. Πήγα με καλές διαθέσεις, όσο και ν' αντιδρώ σ' αυτή την [[έκφραση]] και σ' αυτή τη [[μεταφυσική]]. Τον Σικελιανό τον αγαπούσα από άλλες πλευρές και με συγκινούσε. Γιατί να επιμένουμε να δείχνουμε τα ελαττώματά του και όχι τα προτερήματά του; (Πέμπτη, 9 Σεπτέμβρη 1965, σελ. 111)

* Χτες απόγεμα Μίνα· διηγείται στη Μαρώ: Κοσμική συγκέντρωση. Ένας κύριος μιλά για τον εξευτελισμό του παντός και προσθέτει: «Και το [[Νόμπελ]] ακόμη τώρα απονέμεται με μέσα. Το πήρε ο Σεφέρης με τα μέσα που έβαλε, όταν ήταν Πρέσβης στο Λονδίνο». Ο Μαρκεζίνης, παρών, του αποκρίθηκε: «Μπορώ να σας πω ότι είναι το Νόμπελ ένας απολύτως ακέραιος οργανισμός όπου τα μέσα δεν περνούν» κ.τ.λ. Ο άλλος τον άκουε μ' ένα ύφος σα να έλεγε: «ξέρω καλά τι λέω, εμένα δε [με] κοροϊδεύουν» – το σημειώνω γιατί είναι μια γνώμη αρκετά διαδεδομένη, που προέρχεται από αντιδράσεις φθονερών λογοτεχνών και βρίσκει πρόσφορο χώμα για να πιάσει από το γεγονός ότι ο Ρωμιός γυρεύει πάντα μια δικαιολογία για κάτι που δεν καταλαβαίνει. Δεν καταλαβαίνουν τι αξία μπορεί να έχουν αυτά που έγραψα· άρα έβαλα μέσα. Κοντά σ' αυτά είναι και οι πολιτικές αντιδράσεις (''Εστία'' και κουκουέδες, η αιώνια σύμπτωση άκρων αριστερών και άκρων δεξιών) εκεί η θέση είναι: ο Σεφ. πούλησε το [[Κυπριακό (ζήτημα)|Κυπριακό]] για να τον υποστηρίξουν στο Νόμπελ οι Άγγλοι (χωρίς να ξέρουν οι έρημοι τι έκαμα για το Κυπριακό). Η αντίληψη του κοσμικού αυτού είναι αρκετά τρεχάμενη. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς να κάνουμε τα πάντα σαν εμάς. (Παρασκευή, 10 Δεκέμβρη 1965, σελ. 116 - 117)

* Είναι δύσκολο να πει κανείς την [[αλήθεια]]. Κι αν την πει, αφού δεν την πιστεύει κανείς, είναι σαν να μη την έχει πει. Οι άλλοι πιστεύουν ό,τι τους επιτρέπει η ιδιοσυγκρασία τους να πιστεύουν· η [[ανάγκη]] και το [[συμφέρον]] τους. Το λέω αυτό χωρίς καμιά κατηγόρια· κι εγώ δεν πρέπει να είμαι εξαίρεση στον κανόνα. (Κυριακή, 19 Ιουνίου 1966, σελ. 119 - 120)

* Δημοσιογράφος: Γιατί ο [[Πάμπλο Πικάσο|Πικάσο]] θεοποιεί το [[ασχήμια|άσχημο]]; Να είναι το αποτέλεσμα του [[Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος|Ισπανικού (εμφυλίου) πολέμου]] στην [[ψυχή]] του;&lt;br&gt;[[Ζαν Κοκτώ|Cocteau]]: Γνωρίζετε ότι έκανε τα πρώτα σχέδια προς την κατεύθυνση της «[[Γκερνίκα (πίνακας)|Guernica]]» πριν από τον Ισπανικό πόλεμο; Η πραγματική έμπνευση της «Guernica» ήταν ο [[Φρανθίσκο Γκόγια|Γκόγια]]. (Πέμπτη, 25 Ιουνίου 1968, σελ. 154)

* Σήμερα πρωί στο ''New York Times'' είδηση του θανάτου τού [[Μαρσέλ Ντυσάν|Marcel Duchamp]]. Η εφημερίδα του αφιερώνει μια ολόκληρη σελίδα· τον χαρακτηρίζει: «Art Giant»· ένας από τους αρθρογράφους τον τοποθετεί αμέσως μετά τον [[Πάμπλο Πικάσο|Picasso]]. Ωστόσο κοντά στη «σκληρότητα» αυτών των ανθρώπων – συλλογίζομαι από το πρωί τούτη τη λεπτομέρεια, λ.χ.: ο [[Αλφρέ Ζαρρύ|Jarry]] πεθαίνοντας από την [[πείνα]], στο νεκρικό κρεβάτι του, ζήτησε μια οδοντογλυφίδα· δεν ξέρω πώς να τη χαρακτηρίσω τούτη την άγρια [[ειρωνεία]]. (Πέμπτη, 3 Οκτώβρη 1968, σελ. 159)

* ... το χαρακτηριστικό χρώμα της μικρασιατικής γης, το κίτρινο. (Σάββατο, 1 Νοέμβρη 1969 [Α/π Απολλωνία], σελ. 205)

* Πρέπει να την αναζητώ τούτη τη μνεία στους ''[[Αδελφοί Καραμάζοφ|Καραμάζοφ]]'' εδώ και 40 χρόνια. (Τρίτη, 6 Γενάρη 1970, Φώτα [Αθήνα], σελ. 215)

=== Πολιτικό ημερολόγιο ===
''Στη Βικιπαίδεια υπάρχει λήμμα σχετικό με: [[:w:Πολιτικό ημερολόγιο|Πολιτικό ημερολόγιο]]''.

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Πρώτος τόμος (1935 - 1944).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1992. Πρώτη έκδοση 1979.

* Αλλά έχεις όρεξη να του πεις και να του θυμίσεις την επίμονη, την ανυπόφορη και την ανόητη προσπάθεια της 4ης Αυγούστου για να σβήσει και να θάψει και να παραμορφώσει όχι μόνο την πρόσφατη ιστορία αλλά και την αρχαία. Αφήνω τον Επιτάφιο του [[Θουκυδίδης|Θουκυδίδη]] και άλλες ροπές διαστρέβλωσης των αρχαίων κειμένων, αφήνω τη [[λογοκρισία|λογοκριτική]] μανία όχι για τις πράξεις αλλά και για το όνομα του [[Ελευθέριος Βενιζέλος|Βενιζέλου]] ακόμη, θυμάμαι μόνο τον ακρωτηριασμό κειμένων όπως του [[Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλή Γιαννόπουλου]], για να μη θιγεί το παλάτι ή διάφορες ξένες δυνάμεις. (Σάββατο, 14 Μάρτη 1942, σελ. 42)

* Λέει τρομαχτικά πράγματα για την κατάσταση του επισιτισμού. Το Νοέμβρη, λέει, όταν βούλιαξε το «Κουρτουλούς», οι θάνατοι ανέβηκαν σε 2.500 την ημέρα Αθήνα και Πειραιά, αργότερα έγιναν πάλι 1.000 την ημέρα. Αυτό τον αριθμό τον θεωρεί τον κανονικό μέσον όρο. Προσθέτει πως η πείνα σάρωσε κυριολεχτικά τις φτωχές συνοικίες του Πειραιά [...] Λέει πως υπάρχουν για 400.000 συσσίτια, Αθήνα και Πειραιά. Είναι ο μόνος τρόπος να φάει κανείς. Γιατί καμιά περιουσία δεν αντέχει στα μυθώδη ποσά που γυρεύει η μαύρη αγορά. (Τετάρτη, 1 Απρίλη 1942, σελ. 44 - 45)

* Θα 'πρεπε ίσως να προσθέσω και τούτο, για τον τρόπο που χρησιμοποιείται αυτές τις μέρες η λέξη «φασίστας». Ήμουν ένα βράδυ στο σπίτι ενός Άγγλου φίλου και συζητούσαμε για το ''Ο Κολοσσός του Μαρουσιού'' του [[Χένρυ Μίλλερ]] που έφερα πρώτος στην Αίγυπτο. «Είναι ένα φασιστικό βιβλίο», μου είπε κάποιος. Προσπάθησα να καταλάβω τι εννοούσε και συζήτησα για λίγο μαζί του, όταν ένας τρίτος έκλεισε την κουβέντα λέγοντας: «Μα εννοούμε φασιστικά τα πράγματα που δε μας αρέσουν.» (Τετάρτη, 8 Ιουλίου 1942 Ιερουσαλήμ, σελ. 48 - 49)

* Συλλογίζομαι κάθε μέρα και περισσότερο πως είμαστε ένα κουβάρι από σκουλήκια. (Τρίτη, 28 Δεκέμβρη 1943, σελ. 131)

* Φριχτές καταστροφές στην [[Ελλάδα]]: Καλάβρυτα, Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο. Χωριά θερισμένα. Γερμανοί τουφεκίζουν άνδρες από 12 κι επάνω. Τις γυναίκες και τα παιδιά σ' ένα σχολείο όπου βάζουν φωτιά. Γιατί Εαμίτες εξετέλεσαν 82 Γερμανούς αιχμαλώτους. (Δευτέρα, 3 Γενάρη 1944, σελ. 135)

* Παρατηρώ ότι και η κίνηση γύρω από την προσπάθεια συμφιλιώσεως εμφανίζει πράγματα ανακριβώς, γιατί δείχνει ότι ολόκληρος ελληνικός λαός σφάζεται ενώ πραγματικά πρόκειται για λίγους ανθρώπους. (Δευτέρα, 10 Γενάρη 1944, σελ. 137)

* Πληροφορούμαι άλλες λεπτομέρειες αιτίων καταστροφής Καλαβρύτων: Όχι γιατί το ΕΑΜ σκότωσε Γερμανούς αιχμαλώτους, όπως το διατυμπάνιζε ο Balfour. Υπάρχει κάτι άλλο πριν απ' αυτό. Οι Γερμανοί σκότωναν ακατάπαυτα ομήρους. Οι αντάρτες τους ειδοποίησαν ότι αν εξακολουθήσουν, θα αναγκαστούν για αντίποινα να εκτελέσουν αιχμαλώτους. Και το έκαναν. Έπειτα οι Γερμανοί χάλασαν τα Καλάβρυτα. Ποιος λέει την [[αλήθεια]]; Ζούμε διαρκώς μέσα στο [[ψέμα]]. (Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 1944, σελ. 153)

* Δεν έχω τηλέφωνο ακόμη στο σπίτι. Μπαίνω σ' ένα μικροπαπουτσήδικο της γειτονιάς, όπου Εγγλέζοι στρατιώτες, μισομεθυσμένοι, χαριεντίζονται με προφαντές Αραπίνες πουλήτρες. Κάνουν μεγάλο σαματά. Ανοίγω το δεφτέρι μου και παίρνω τον Τσουδερό. [...] Ο Τσουδερός μου το υπαγόρεψε αυτό το κείμενο, με τα κόμματα και με τις τελείες, και με παρακάλεσε να το ξαναδιαβάσω. Έπειτα μου ζήτησε να το δώσω το ταχύτερο στον τύπο, στο ραδιόφωνο, και να το τηλεγραφήσω στο εξωτερικό. Έπειτα πρόσθεσε: «Τώρα θα μπορέσετε να γράψετε στα χρονικά σας το χριστιανικόν παράδειγμα ενός τέως πρωθυπουργού που σας υπαγόρευσε με τόσην επιμέλειαν το διάγγελμα του διαδόχου του.» «Όντως χριστιανικόν», είπα, μέσα στις φωνές των Εγγλέζων και των Αραπάδων, και έκλεισα το τηλέφωνο. (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 175 - 176)

* Όλα τα «υπεύθυνα» μυαλά κολυμπούν σε μια τρομακτική σύγχυση και τη φοβούμαι. [...] ... τώρα που κανένας δεν πιστεύει πια κανέναν... (Πέμπτη, 6 Απρίλη 1944, σελ. 177)

* Μαθαίνω πως τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν το δικαίωμα να εκτελούν στην Ελλάδα οποιονδήποτε νομίζουν Εαμίτη, χωρίς διαδικασία, χωρίς ευθύνη, επί τόπου. Ποιος οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας; (Κυριακή, 9 Απρίλη 1944, σελ. 187)

* «Φαίνεται πως η Ελλάδα, το υιοθετημένο παιδί μας, μας κάνει φασαρίες», είπε ένας Άγγλος αξιωματικός υπεύθυνος, σε μια press conference, τις προάλλες. Τέτοια είναι τα μυαλά τους. (Τρίτη, 11 Απρίλη 1944, σελ. 192)

* Οι άνθρωποι που κυβερνούν τις τύχες μας, αν μπορούμε να το λέμε αυτό, μοιάζουν σαν τις γάτες που ξετυλίγουν παίζοντας ένα κουβάρι κλωστή και μπερδεύονται μέσα στα βρόχια του. (Τρίτη, 25 Απρίλη 1944, σελ. 207)

* Δεν μπορεί να γίνει τίποτε αν δεν πάρουμε ένα δυνατό καθαρτικό [[αλήθεια|αλήθειας]]. Το [[ψέμα]] από όλες τις μεριές είναι ένας τρομαχτικός βραχνάς επάνω μας και μας γαγγραινιάζει. (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 225)

* Είναι ένα θεατρικό έργο που θα ξέρετε, αγαπητέ μου κύριε Πρέσβυ, η ιστορία ενός ανθρώπου που πληρώνεται από ένα ιπποδρόμιο για να τρώει μπάτσους. Ως πότε θα είμαι ο άνθρωπος που τρώει τους μπάτσους; (Σάββατο, 6 Μάη 1944, σελ. 227)

* Ο Μεταξάς, του είπα, έβλαψε τις νέες γενεές κρατώντας τις στην αφάνεια, τώρα πάμε προς το ίδιο αποτέλεσμα με τον αντίθετο τρόπο. Οι νέες γενεές, με τη συμμετοχή τους στη σημερινή κατάσταση, πάνε να φορτωθούν όλες τις αμαρτίες του παλιού κόσμου και να βουλιάξουν μαζί του. Όταν λ.χ. ο Βεντήρης απαντά σε κάποιον που αποκλείει τη συνεργασία με τα Τάγματα Ασφαλείας, ότι θα συνεργαστώ και με το Σατανά ακόμη για να χτυπήσω τους Εαμίτες, σας κολλάει μια ρετσινιά που είναι ζήτημα αν θα μπορέσετε ποτέ να τη βγάλετε από πάνω σας. (Παρασκευή, 18 Αυγούστου 1944, σελ. 251)

* Αισθάνομαι φτωχός, φτωχός, άθλια άδειος. (Παρασκευή, 6 Οκτώβρη 1944, σελ. 272)

==== Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952) ====
Από το βιβλίο: Γιώργος Σεφέρης. ''Πολιτικό ημερολόγιο. Δεύτερος τόμος (1945 - 1947, 1949, 1952).'' Επιμέλεια - Σημειώσεις Αλέξανδρος Ξύδης. Εκδόσεις Ίκαρος. Αθήνα. 1985.

* Αποκαρδιωμένος όπως πάντα ύστερα από κάτι τέτοια, μολονότι τα είδα τόσες και τόσες φορές, όπου η βλακεία, η εγωπάθεια, η μωρία και η γενική αναπηρία της ηγετικής τάξης στη σημερινή Ελλάδα σε φέρνει στην ανάγκη να ξεράσεις. Γιατί; Γιατί είμαι δεμένος μ' αυτό τον τόπο και μολονότι δεν έχω καμιά απολύτως φιλοδοξία για πολιτική δράση μού φαίνεται σαν ένα είδος ακρωτηριασμού να πω ξαφνικά να σας χέσω και να αποξενωθώ από όλα αυτά. Γιατί είμαι βέβαιος πως τούτοι οι ελεεινοί δεν αντιπροσωπεύουν την ζωντανή Ελλάδα, δεν αντιπροσωπεύουν τίποτε και υπάρχουν άγνωστοι, πολλοί που δεν ξέρουν αλλά που αξίζουν, που σε φωνάζουν. (Δευτέρα, 1 Οκτώβρη 1945, σελ. 49)

* Η αμερόληπτη και καθαρή σκέψη δεν είναι πολιτική σκέψη. (Παρασκευή, 25 Γενάρη 1946, σελ. 83)

* Κοιτάζοντας πίσω αυτή την τελευταία περίοδο της υπηρεσίας μου παρατηρώ: [...] γ) Ότι κανείς, και οι φανατικοί εχθροί τής Αντιβασιλείας, που πήγαιναν γυρεύοντας, δεν μπόρεσαν να με κατηγορήσουν για απολύτως τίποτε. Κι αυτό έκαμε εντύπωση σε όλους. Ο Leeper μια φορά μού έλεγε: «Δεν μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερες να μη σε χτυπούν στις εφημερίδες.» – «Είναι πολύ απλό», του αποκρίθηκα, «δεν επιδιώκω κανένα προσωπικό όφελος και δεν έχω καμιά φιλοδοξία να φανώ σπουδαίος.» Και δ) πραγματικά, βγαίνω από την Αντιβασιλεία χωρίς να έχω ζητήσει απολύτως τίποτε, χωρίς να έχω μεταχειριστεί τη θέση μου για να επιτύχω απολύτως τίποτε. (Σάββατο, 28 Σεπτέμβρη 1946, σελ. 109)

* [Είναι μια ζούγκλα αλληλοεξόντωσης με την απάτη και τη συκοφαντία η δημόσια ζωή μας.] (Παρασκευή, 30 Μάη 1947, σελ. 116 - 117)

* Χτες πρωί στο F.O. (Foreign Office) – Έπειτα το κουραστικό αυτό αίσθημα όταν λες στον εαυτό σου: «Πρόσεξε μην τα χάνεις, η μοίρα σου το θέλησε να είσαι τώρα νοσοκόμος τρελών.» (Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 1952, σελ. 127)

== Συνεντεύξεις και Ομιλίες ==
=== Ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ στη Στοκχόλμη, 10 Δεκεμβρίου 1963 ===
* Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα - και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε;
* Σ' αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους.
* Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
* Όταν στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα, κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: &quot;Ο άνθρωπος&quot;. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.

== Μαρτυρίες ==
* Καμιά φορά, όταν κοιτάζω πίσω τη ζωή μου, συλλογίζομαι με κάμποση πίκρα πως έγινε πάντα ό,τι μπορούσε να γίνει για να μη γράψω.
** Τα λόγια αυτά του Γιώργου Σεφέρη, τα αναφέρει ο [[Οδυσσέας Ελύτης]] στο δοκίμιό του ''Το χρονικό μιας δεκαετίας'' (1974)&lt;ref&gt;Οδυσσέας Ελύτης. ''Ανοιχτά χαρτιά.'' Ίκαρος. Αθήνα. Έβδομη έκδοση 2009. σελ. 383. Πρώτη έκδοση Αστερίας 1974.&lt;/ref&gt;

== Χωρίς πηγή ==
* Αυτός είναι ο θίασός μας, με αυτόν θα παίξουμε.

== Είπαν για τον Γιώργο Σεφέρη ==
* 02/04/1969. «... Μόνη χαρά μου τούτο τον καιρό τ' αντρίκιο και τίμιο μήνυμα του Σ. Έδειξε ακόμη μια φορά τι [[ποιητής]] και τι [[άνθρωπος]] είναι – αυτά τα δυο ποτέ δεν πάνε χώρια. Μπράβο του. Του σφίγγω τα χέρια και τον φιλώ αδελφικά στο στόμα. Νάτη η παρηγοριά που μπορεί να δώσει στους ανθρώπους ο αληθινός Ποιητής. Μπορεί να καμαρώσει πάλι η [[Ελλάδα|χώρα μας]] πως όλα μπορεί να της λείπουν μα δεν της λείπουν οι ποιητές. Κι αυτό δεν είναι διόλου λίγο. Ίσως αυτό να φέρει κι όλα τ' άλλα.»
** [[Γιάννης Ρίτσος]] (Μετά τη δήλωση στις 28/03/1969 του Γιώργου Σεφέρη κατά της Δικτατορίας.)&lt;ref&gt;Γιώργος Σεφέρης. ''Μέρες Θ' (1 Φεβρουαρίου 1964 - 11 Μάη 1971).'' Φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κρίκου - Davis. Ίκαρος. Αθήνα. 2025.  σελ. 191. Πρώτη έκδοση 2019.&lt;/ref&gt;

== Παραπομπές ==
&lt;references /&gt;

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{βικιπαίδεια}}

{{DEFAULTSORT:Σεφερης Γιωργος}}
[[Κατηγορία:Έλληνες συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Νομπελίστες]]</text>
      <sha1>ewndxink8tr81a0molhjwyxpl2kq9g4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>