Βικιθήκη elwikisource https://el.wikisource.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Μέσο Ειδικό Συζήτηση Χρήστης Συζήτηση χρήστη Βικιθήκη Συζήτηση Βικιθήκη Αρχείο Συζήτηση αρχείου MediaWiki Συζήτηση MediaWiki Πρότυπο Συζήτηση προτύπου Βοήθεια Συζήτηση βοήθειας Κατηγορία Συζήτηση κατηγορίας Σελίδα Συζήτηση σελίδας Μεταγραφή Συζήτηση μεταγραφής Συγγραφέας Συζήτηση συγγραφέα Πύλη Συζήτηση πύλης TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/342 100 52551 166264 2026-05-24T21:11:46Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: Δὲν εἶχεν ἐνδείξεις μόνον ὁ Βενιζέλος ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Πλὴν τῆς γνωστῆς ἐκκλήσεως τοῦ Γεωργίου Κλεμανσώ, ὁ Ἄγγλος ὑπουργὸς Λόϋδ Τζὼρτζ τὸν ἐπληροφόρει, κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς πρωθυπουργίας του, τὰ ἑξῆς, μέσῳ τοῦ Ι. Σταυρίδη: «Ὅπω... 166264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|288|Ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1910–1920|{{0}}{{0}}{{0}}}}</noinclude>Δὲν εἶχεν ἐνδείξεις μόνον ὁ Βενιζέλος ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Πλὴν τῆς γνωστῆς ἐκκλήσεως τοῦ Γεωργίου Κλεμανσώ, ὁ Ἄγγλος ὑπουργὸς Λόϋδ Τζὼρτζ τὸν ἐπληροφόρει, κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς πρωθυπουργίας του, τὰ ἑξῆς, μέσῳ τοῦ Ι. Σταυρίδη: «Ὅπως γνωρίζετε ἤδη, ἐπιθυμία τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας εἶναι νὰ μὴ καταστῇ ἡ Ρωσσία παντοδύναμος εἰς τὴν Ἀνατολίαν. Ἐὰν ἡ Κωνσταντιτινούπολις καταληφθῇ ὑπὸ τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας, ἔχουν αὗται τὴν ἰδέαν νὰ τὴν μεταβάλουν εἰς διεθνῆ πόλιν. Τοῦτο διὰ τοὺς Ἕλληνας εἶναι μυριάκις προτιμότερον ἀπὸ τοῦ νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Ρωσσίαν». Τὴν διεθνοποίησιν ἀκριβῶς ὑπεστήριζεν ὁ Βενιζέλος, πιστεύων ὅτι μόνον οὕτω θὰ ἀπεφεύγετο μὲν ὁ ἀνταγωνισμὸς πρὸς τὰς μεγάλας Δυνάμεις, θὰ περιήρχετο δὲ οὐσιαστικῶς ἡ Πόλις εἰς τὰς χεῖρας τῶν Ἑλλήνων. Θὰ ἔφερεν εἰς πέρας τὸ σχέδιόν του ὁ Ἕλλην πολιτικός; Εἰς τὴν πολιτικὴν μόνα τὰ γεγονότα καταλογίζονται. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ ὅτι ὁ Βενιζέλος ἀπέσπασεν ἐκ τῶν Ἰταλῶν τὴν Σμύρνην, τὴν ὁποίαν ἡ Ἀγγλία μετὰ τῆς Γαλλίας εἶχαν ὑποσχεθῆ εἰς τὴν Ἰταλίαν, διὰ τῆς συνθήκης τοῦ Ἁγίου Μαυριανοῦ κατ’ Αὔγουστον 1916. Ἐνῶ ἡ Κωνσταντινούπολις ἦτο ἐλευθέρα πάσης ὑποχρεώσεως ὅταν ὁ Βενιζέλος ἐπρότεινεν εἰς τοὺς Ἕλληνας νὰ ἀγωνισθοῦν χάριν τῆς λυτρώσεώς της ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Αἱ ἐπιφυλάξεις ὅμως εἰς τὸ τεχνικὸν καὶ αὐστηρῶς στρατιωτικὸν μέρος τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν Δαρδανελλίων ἐμφανίζονται σπουδαιότεραι ἀπὸ τὰς πολιτικάς. Ἡ τελικὴ ἄλλωστε αποτυχία τῆς μεγάλης συμμαχικῆς προσπαθείας θεωρεῖται ὡς δικαιολογοῦσα ἐκείνους, οἵτινες ἰσχυρίζονται ὅτι συνεκράτησαν τὴν Ἑλλάδα ἐκ τῆς καταστροφῆς. Ἡ άποψις αὕτη προεβλήθη ἀμέσως εἰς τὸν τότε πρόεδρον τῆς κυβερνήσεως, κατὰ τὴν κρίσιμον ἑβδομάδα, ἀπὸ 13 μέχρις 21 Φεβρουαρίου 1915. Υἱοθετήθη καὶ ἀνεπτύχθη ἔπειτα παρ᾽ ὁλοκλήρου τοῦ βασιλικοῦ κόμματος. Κατ’ οὐσίαν καὶ ὡς πρὸς τὰς κυρίας γραμμάς της περιλαμβάνεται εἰς τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ι. Μεταξᾶ πρὸς τὸν Βενιζέλον, τῆς 17 Φεβρουρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) 1915. Τὸ κεφαλαιώδες ἐπιχείρημα τοῦ ὑπομνήματος τούτου, τὸ εὐλογώτερον, συνίσταται εἰς τὴν ἔξαρσιν τοῦ ἀπὸ Βουλγαρίας κινδύνου. Ὁ τότε ἐπιτελάρχης ἐφρόνει ἀδιστάκτως ὅτι ἡ ἀπόσπασις ἑνὸς σώματος στρατοῦ εἰς τὴν Καλλίπολιν θὰ ἐπροκάλει αὐτομάτως ἐπίθεσιν τῆς Βουλγαρίας κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἐν πάσῃ δὲ τότε περιπτώσει αἱ ἑλληνικαὶ δυνάμεις, μειωμέναι κατὰ τὸ σῶμα στρατοῦ, θὰ ὑφίσταντο τελείαν καταστροφὴν εἰς Μακεδονίαν. Ἡ σπουδαιότης τῶν παρατηρήσεων εἶναι προφανής. Ἀλλ’ ὁ Ἰωάν. Μεταξᾶς ὑπελόγιζεν εἰς 135 τάγματα τὰς ἐπιστρατευμένας ἑλληνικὰς δυνάμεις καὶ εἰς 240 τάγματα πρώτης γραμμῆς τὰς βουλγαρικὰς τοιαύτας, ἐκ 1.000 ἀνδρῶν ἕκαστον καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δέ. Διατὶ ἡ Βουλγαρία, ἔχουσα διπλάσιον περίπου τῆς Ἑλλάδος στρατόν,<noinclude></noinclude> 5j1c48y9d6sf8vmqpcfqo10vqsi56zn Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/344 100 52552 166265 2026-05-24T21:13:51Z Αντιγόνη 235 /* Χωρίς κείμενο */ 166265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Αντιγόνη" /></noinclude><noinclude></noinclude> tmcjzokwhgf1en5skeqlt9ub18lw4wn Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/345 100 52553 166266 2026-05-24T21:57:45Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: δὲν θὰ τῆς ἐπετίθετο καὶ ἄνευ τῆς ἐκστρατείας τῶν Δαρδανελλίων; Ὑπῆρχαν ἐλπίδες ἐπιτυχοῦς ἑλληνικῆς ἀμύνης μὲ ἀναλογίαν ἓν τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ πρὸς δύο τοῦ βουλγαρικοῦ; Ὁ ἄλλοτε ἐπιτελάρχης ὑποθέτει τοῦτο. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατὶ ἡ... 166266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|{{0}}{{0}}{{0}}|Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία|289}}</noinclude>δὲν θὰ τῆς ἐπετίθετο καὶ ἄνευ τῆς ἐκστρατείας τῶν Δαρδανελλίων; Ὑπῆρχαν ἐλπίδες ἐπιτυχοῦς ἑλληνικῆς ἀμύνης μὲ ἀναλογίαν ἓν τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ πρὸς δύο τοῦ βουλγαρικοῦ; Ὁ ἄλλοτε ἐπιτελάρχης ὑποθέτει τοῦτο. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐξετίθετο εἰς κίνδυνον τελείας καταστροφῆς, ὅταν θὰ ἠδύνατο νὰ μεταφέρῃ πάντοτε εἰς Μακεδονίαν καὶ τὸ εἰς Καλλίπολιν σῶμα στρατοῦ καὶ ὅταν κυρίως ἦτο σύμμαχος τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας; Ὑπελόγιζεν ἡ Βουλγαρία περισσότερον τὴν Ἑλλάδα μόνην καὶ ὀλιγώτερον ἐν συμμαχίᾳ μετὰ δύο μεγάλων Δυνάμεων, ἐξ ὧν ἡ Μεγάλη Βρεττανία ἠμποροῦσε νὰ στείλῃ εὐχερῶς, ὅπως τὸ ἀπέδειξε, 150.000 στρατοῦ εἰς Θεσσαλονίκην ἢ Δεδέαγατς; Ἀλλ’ ὁ Βενιζέλος ὑπελόγιζεν ὅτι ἡ Βουλγαρία θὰ παρεσύρετο ἀπὸ τὴν στάσιν τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ μετεῖχε τῆς ἐκστρατείας τῶν Δαρδανελλίων. Τὴν ὀρθότητα τοῦ ὑπολογισμοῦ μαρτυρεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι, τὴν 22 Φεβρουαρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) ὁ γερμανόφιλος πρωθυπουργὸς Ραδοσλαύωφ, πιστεύων ὅτι θὰ ἐφηρμόζετο τὸ πρόγραμμα τοῦ Βενιζέλου, ἦτο ἕτοιμος νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του, καὶ συνίστα τὸν καταρτισμὸν ρωσσοφίλου ὑπουργείου ὑπὸ τὸν Γεννάδιεφ πρὸς δράσιν ὑπὲρ τῆς Ἀντάντ. Πλεῖσται ἐκ τῶν ἀντιρρήσεων τούτων διετυπώθησαν παρὰ τοῦ τότε πρωθυπουργοῦ Βενιζέλου εἰς τὸν Βασιλέα καὶ κατὰ τὰ συμβούλια τοῦ Στέμματος, χωρὶς νὰ δοθῇ καταπείθουσα ἀπάντησις ἄλλη πλὴν τῆς ἐπιμόνου καὶ ἀνενδότου ὑπομνήσεως τοῦ βουλγαρικοῦ κινδύνου. Οὔτε εἶναι ἀναξία προσοχῆς ἡ σύμπτωσις ὅτι ἐπὶ τοῦ Ι. Μεταξᾶ ἤλπιζε καὶ ὁ εἰς Ἀθήνας ἀντιπρόσωπος τῆς Ρωσσίας διὰ νὰ ματαιώσῃ τὴν ἑλληνικὴν ἐπέμβασιν. Τὴν 18 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου 1915 ὁ πρεσβευτὴς πρίγκηψ Δεμίδωφ, περιγράφων τὸν γενικὸν ἐνθουσιασμὸν ὑπὲρ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Βενιζέλου, συνεπέραινεν ὑποδεικνύων εἰς τὴν κυβέρνησίν του τὰ ἑξῆς: «Προσωπικῶς ὑπολογίζω ἐπὶ τῆς ἀντιστάσεως τοῦ ἑλληνικοῦ ἐπιτελείου (διὰ νὰ ματαιωθῇ τὸ σχέδιον τοῦ Βενιζέλου). Διότι, ἂν οἱ Ἀγγλογάλλοι ἠδύναντο νὰ ἐνεργήσουν ἄνευ τῆς ἑλληνικῆς συμπράξεως, θὰ ἦτο τοῦτο δι’ ἡμᾶς ἡ καλλιτέρα λύσις. «Καθ’ ἣν περίπτωσιν θεωρεῖτε ἀπαράδεκτον τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἀπόβασιν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσωμεν πρὸς τοῦτο σοβαρώτατον ἐπιχείρημα: Νὰ ὑποδείξωμεν δηλαδὴ ὅτι ἡ ἀπόσπασις ἑλληνικῶν στρατευμάτων ἀπὸ τοῦ κυρίου προορισμοῦ των, ὅστις εἶναι ἡ συγκράτησις τῶν Βουλγάρων, θὰ θέσῃ εἰς κίνδυνον τὴν ἀσφάλειαν τῆς Σερβίας». Ἀλλ’ ὁ Ι. Μεταξᾶς ἐθεώρει ἀπίθανον καὶ καθ’ ἑαυτὴν τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἐκστρατείας τῶν Δαρδανελλίων. Ἡ διὰ μόνου τοῦ στόλου ἐκβίασις τῶν Στενῶν ἦτο ἀδύνατος. Ἐχρειάζετο ἀποβατικὴ ἐνέργεια, ἥτις θὰ προσέκοπτεν εἰς τὰς ὀχυρώσεις τῶν δύο ἀκτῶν, τελειοποιηθείσας ὑπὸ τῶν Γερμανῶν, καὶ εἰς τὴν ἀντίστασιν τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων. Τὴν διαθέσιμον δύναμιν τούτων ὑπελόγιζεν ὁ ἀρχηγεύων τοῦ ἐπιτελείου εἰς 6 σώματα στρατοῦ ἐκ 15 μεραρχιῶν μὲ 140.000 λόγχας. Ἐναντίον τοῦ ὄγκου τούτου ἐχαρακτήριζεν<noinclude></noinclude> 8brzrc82t4hnuvzwy2cv4fyyce4vb6a