Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="el">
  <siteinfo>
    <sitename>Βικιθήκη</sitename>
    <dbname>elwikisource</dbname>
    <base>https://el.wikisource.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Μέσο</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ειδικό</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Συζήτηση</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Χρήστης</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Συζήτηση χρήστη</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Βικιθήκη</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Συζήτηση Βικιθήκη</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Αρχείο</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Συζήτηση αρχείου</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Συζήτηση MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Πρότυπο</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Συζήτηση προτύπου</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Βοήθεια</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Συζήτηση βοήθειας</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Κατηγορία</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Συζήτηση κατηγορίας</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Σελίδα</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Συζήτηση σελίδας</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Μεταγραφή</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Συζήτηση μεταγραφής</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">Συγγραφέας</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">Συζήτηση συγγραφέα</namespace>
      <namespace key="110" case="first-letter">Πύλη</namespace>
      <namespace key="111" case="first-letter">Συζήτηση πύλης</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης</title>
    <ns>108</ns>
    <id>1473</id>
    <revision>
      <id>166476</id>
      <parentid>166474</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T16:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18173" sha1="kx88grtte7f0dntejbou5kw2xl5icjn" xml:space="preserve">{{Συγγραφέας2
 |όνομα          = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |ημερομηνίες    = 1863-1933
 |περιγραφή      = Έλληνας Αλεξανδρινός ποιητής. Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές όλων των εποχών, καθώς και ο πιο μεταφρασμένος.
 |εικόνα         = Constantine Cavafy, ca 1900.jpg
 |λεζάντα        =
 |βικιπαίδεια    = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |βικιφθέγματα   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |commons        = Category:Konstantinos Kavafis
}}

== Έργα ==
&lt;div id=&quot;ws-summary&quot;&gt;
=== Ποιήματα ===
*[[Τείχη]] (1896) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Ένας γέρος]] (1897)
*[[Τα άλογα του Αχιλλέως]] (1897) [[Image:50%.png]]
*[[Δέησις (Καβάφης)|Δέησις]] (1898) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898) [[Image:50%.png]]
*[[Κεριά]] (1899) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Το πρώτο σκαλί]] (1899)
*[[Che fece .... il gran rifiuto]] (1901) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η ψυχές των γερόντων]] (1901) 
*[[Διακοπή]] (1901)
*[[Τα παράθυρα]] (1903) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Θερμοπύλες]] (1903) [[Image:50%.png]]
*[[Απιστία]] (1904)
*[[Περιμένοντας τους βαρβάρους]] (1904) [[Image:50%.png]]
*[[Φωνές]] (1904)
*[[Επιθυμίες]] (1904)
*[[Τρώες]] (1905) [[Image:50%.png]]
*[[Ο Βασιλεύς Δημήτριος]] (1906)
*[[Η Συνοδεία του Διονύσου]] (1907)
*[[Μονοτονία]] (1908)
*[[Ούτος Εκείνος]] (1909)
*[[Τα βήματα]] (1909)
*[[Η πόλις]] (1910)
*[[Η Σατραπεία]] (1910)
*[[Ιθάκη]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Μάρτιαι Ειδοί]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Τελειωμένα]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.1 (1911)}}
*[[Απολείπειν ο θεός Αντώνιον]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Ιωνικόν]] (1911)
*[[Η Δόξα των Πτολεμαίων]] (1911)
*[[Τα επικίνδυνα]] (1911)
*[[Τυανεύς Γλύπτης]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.2 (1911)}}
*[[Αλεξανδρινοί βασιλείς|Αλεξανδρινοί Βασιλείς]] (1912) [[Image:50%.png]]
*[[Φιλέλλην]] (1912)
*[[Ηρώδης Αττικός]] (1912)
*[[Επέστρεφε]] (1912)
*[[Στην εκκλησία]] (1912)
*[[Οσο μπορείς]] (1913) [[Image:50%.png]]
*[[Πολύ σπανίως]] (1913)
*[[Του μαγαζιού]] (1913)
*[[Επήγα]] (1913)
*[[Λυσίου γραμματικού τάφος]] (1914)
*[[Ευρίωνος τάφος]] (1914)
*[[Πολυέλαιος]] (1914)
*[[Μακρυά]] (1914)
*[[Ο Θεόδοτος]] (1914) {{σκαναρισμένη έκδοση|Νέα Ζωή 3-4 (1914) Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός.djvu}}
*[[Σοφοί δε Προσιόντων]] (1915)
*[[Στου καφενείου την είσοδο]] (1915)
*[[Ομνύει]] (1915)
*[[Μια νύχτα]] (1915)
*[[Θάλασσα του πρωϊού]] (1915)
*[[Ζωγραφισμένα]] (1915)
*[[Οροφέρνης]] (1915)
*[[Η Μάχη της Μαγνησίας]] (1915)
*[[Μανουήλ Κομνηνός]] (1915)
*[[Η δυσαρέσκεια του Σελευκίδου]] (1915)
*[[Όταν διεγείρονται]] (1916)
*[[Εν τη οδώ]] (1916)
*[[Ενώπιον του αγάλματος του Ενδυμίωνος]] (1916)
*[[Εν πόλει της Οσροηνής]] (1917)
*[[Πέρασμα]] (1917)
*[[Ένας Θεός των]] (1917)
*[[Εν εσπέρα]] (1917)
*[[Ηδονή (Καβάφης)|Ηδονή]] (1917)
*[[Γκρίζα]] (1917)
*[[Ιασή Τάφος]] (1917)
*[[Εν Τω Μηνί Αθύρ]] (1917)
*[[Ιγνατίου τάφος]] (1917)
*[[Η προθήκη του καπνοπωλείου]] (1917)
*[[Μέρες του 1903]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Για τον Αμμόνη, που πέθανε 29 ετών, στα 610]] (1917)
*[[Ετσι πολύ ατένισα]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Καισαρίων]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Θυμήσου, σώμα... ]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Λάνη τάφος]] (1918)
*[[Νόησις]] (1918)
*[[Η διορία του Νέρωνος]] (1918)
*[[Πρέσβεις απ' την Αλεξάνδρεια]] (1918)
*[[Αιμιλιανός Μονάη, Αλεξανδρεύς, 628–655 μ.Χ.]] (1918)
*[[Αριστόβουλος]] (1918)
*[[Εις το επίνειον]] (1918)
*[[Απ'τες εννιά]] (1918)
*[[Κάτω απ΄το σπίτι]] (1918)
*[[Το διπλανό τραπέζι]] (1918)
*[[Ο ήλιος του απογεύματος]] (1919)
*[[Ίμενος]] (1919)
*[[Να μείνει]] (1919)
*[[Δημητρίου Σωτήρος (162-150 π.Χ.)]] (1919)
*[[Του Πλοίου]] (1919)
*[[Των Εβραίων (50 μ.Χ.)]] (1919)
*[[Είγε ετελεύτα]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Νέοι της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Για Νάρθουν-]] (1920)
*[[Ο Δαρείος]] (1920)
*[[Άννα Κομνηνή (ποίημα)|Άννα Κομνηνή]] (1920)
*[[Βυζαντινός Άρχων, Εξόριστος, Στιχουργών]] (1921)
*[[Η Αρχή των]] (1921)
*[[Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα]] (1921)
*[[Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Κομμαγηνή· 595 μ.Χ.]] (1921)
*[[Ο Δημάρατος]] (1921)
*[[Εκόμισα εις την Τέχνη]] (1921)
*[[Από την σχολήν του περιωνύμου φιλοσόφου]] (1921)
*[[Τεχνουργός Κρατήρων]] (1921)
*[[Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες]] (1922)
*[[Προς τον Αντίοχον Επιφανή]] (1922)
*[[Σ’ ένα βιβλίο παληό —]] (1922)
*[[Εν απογνώσει]] (1923)
*[[Επιτύμβιον Αντιόχου, βασιλέως Κομμαγηνής]] (1923)
*[[Θέατρον της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1923)
*[[Ο Ιουλιανός, ορών ολιγωρίαν]] (1923)
*[[Πριν τους αλλάξει ο Χρόνος]] (1924)
*[[Ήλθε για να διαβάσει]] (1924)
*[[Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια]] (1924)
*[[Ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπερισχύει]] (1924)
*[[Ο Ιουλιανός εν Νικομηδεία]] (1924)
*[[Τέμεθος, Αντιοχεύς· 400 μ.Χ.]] (1925)
*[[Από υαλί χρωματιστό]] (1925)
*[[Το 25ον έτος του βίου του]] (1925)
*[[Εις Ιταλικήν παραλίαν]] (1925)
*[[Στο πληκτικό χωριό]] (1925)
*[[Απολλώνιος ο Τυανεύς εν Ρόδω]] (1925)
*[[Ο Ιουλιανός και οι Αντιοχείς]] (1926)
*[[Η αρρώστια του Κλείτου]] (1926)
*[[Εν δήμω της Μικράς Ασίας]] (1926)
*[[Ιερεύς του Σεραπίου]] (1926)
*[[Μέσα στα καπηλειά]] (1926)
*[[Μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών]] (1926)
*[[Σοφιστής απερχόμενος εκ Συρίας]] (1926)
*[[Άννα Δαλασσηνή]] (1927)
*[[Μέρες του 1896]] (1927)
*[[Παλαιόθεν Ελληνίς]] (1927)
*[[Μέρες του 1901]] (1927)
*[[Δύο νέοι, 23 έως 24 ετών]] (1927)
*[[Ουκ έγνως]] (1928)
*[[Ένας νέος, της Τέχνης του Λόγου - στο 24ον έτος του]] (1928)
*[[Εν Σπάρτη]] (1928)
*[[Εικών εικοσιτριετούς νέου καμωμένη από φίλον του ομήλικα, ερασιτέχνην]] (1928)
*[[Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.]] (1928)
*[[Εν πορεία προς την Σινώπην]] (1928)
*[[Μέρες του 1909, '10, και '11]] (1928)
*[[Κίμων Λεάρχου, 22 ετών, σπουδαστής Ελληνικών γραμμάτων (εν Κυρήνη)]] (1928)
*[[Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης]] (1928)
*[[Μύρης· Αλεξάνδρεια του 340 μ.Χ.]] (1929)
*[[Αλέξανδρος Ιανναίος, και Αλεξάνδρα]] (1929)
*[[Ωραία λουλούδια και άσπρα ως ταίριαζαν πολύ]] (1929)
*[[Στον ίδιο χώρο]] (1929)
*[[Άγε, ω βασιλεύ Λακεδαιμονίων]] (1929) [[Image:50%.png]]
*[[Ο καθρέπτης στην είσοδο]] (1930)
*[[Ρωτούσε για την ποιότητα]] (1930)
*[[Ας φρόντιζαν]] (1930)
*[[Στα 200 π.Χ.]] (1931)
*[[Κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων μάγων]] (1931)
*[[Μέρες του 1908]] (1932) [[Image:50%.png]]
*[[Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]] (1933) [[Image:50%.png]]

====Αποκηρυγμένα====
*[[Αν μ’ ηγάπας]] (Μετάφραση) (1882-1884)
*[[Προς τας Κυρίας]] (Μετάφραση) (1884-1885)
*[[Βακχικόν]] (1886)
*[[Μάταιος, μάταιος Έρως]] (Μετάφραση) (1886)
*[[Ο Ποιητής και η Μούσα]] (1886)
*[[Με το ίδιο μέτρο]] (Μετάφραση) (1891)
*[[Κτίσται]] (1891)
*[[(Aπό την Λάμια του Keats)]] (Μετάφραση) (1892)
*[[Λόγος και Σιγή]] (1892)
*[[Σαμ ελ Νεσίμ]] (1892)
*[[Αοιδός]] (1892)
*[[(Από το «Sonnet to the Nile» του Keats)]] (Μετάφραση) (1893)
*[[Vulnerant Omnes, Ultima Necat]] (1893)
*[[Καλός και Κακός Καιρός]] (1893)
*[[Aπό την Kόλαση, XXVI, του Dante Alighieri]] (Μετάφραση) (1894)
*[[(Aπό το «Ulysses» του Tennyson)]] (Μετάφραση) (1894)
*[[Τιμόλαος ο Συρακούσιος]] (1894)
*[[Η Ψήφος της Αθηνάς]] (1894)
*[[Το Καλαμάρι]] (1894)
*[[Φωναί Γλυκείαι]] (1894)
*[[Εις την Σελήνην]] (Μετάφραση) (1895)
*[[Ελεγεία των Λουλουδιών]] (1895)
*[[Ώραι Μελαγχολίας]] (1895)
*[[Ωδή και Ελεγεία των Οδών]] (1896)
*[[Ο Οιδίπους]] (1896)
*[[Πλησίον Παραθύρου Ανοικτού]] (1896)
*[[Ένας Έρως]] (1896)
*[[Μνήμη]] (1896)
*[[Ο Θάνατος του Αυτοκράτορος Τακίτου]] (1897)
*[[Τα Δάκρυα των Αδελφών του Φαέθοντος]] (1897)
*[[Τα Βήματα των Ευμενίδων]] (1897)
*[[Η Αρχαία Τραγωδία]] (1897)
*[[Ο Οράτιος εν Αθήναις]] (1897)
*[[Φωνή απ’ την Θάλασσα]] (1898)
*[[Οι Ταραντίνοι Διασκεδάζουν]] (1898)
*[[Η Κηδεία του Σαρπηδόνος (αποκυρηγμένο)|Η Κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898)

====Ανέκδοτα====
*[[Ο Βεϊζαδές προς την Ερωμένην του]] (1884)
*[[Dünya Güzeli]] (1884)
*[[Όταν, φίλοι μου, αγαπούσα...]] (1885)
*[[Το Νιχώρι]] (1885)
*[[Έπος Kαρδίας]] (1886)
*[[Τω Στεφάνω Σκυλίτση]] (1886)
*[[Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον]] (1891)
*[[«Nous n’osons plus chanter les roses»]] (1892)
*[[Ινδική Εικών]] (1892)
*[[Πελασγική Εικών]] (1892)
*[[Το Μετέπειτα]] (1892)
*[[Οι Μιμίαμβοι του Ηρώδου]] (1892)
*[[Κυανοί Οφθαλμοί]] (1892)
*[[(Σπάραγμα άτιτλου ποιήματος)]] (1892)
*[[Οι Τέσσαρες Τοίχοι της Κάμαράς μου]] (1893)
*[[Έμπορος Αλεξανδρεύς]] (1893)
*[[Λαγίδου Φιλοξενία]] (1893)
*[[Εν τω Κοιμητηρίω]] (1893)
*[[Πριάμου Νυκτοπορία]] (1893)
*[[Επιτάφιον]] (1893)
*[[Θεατής Δυσαρεστημένος]] (1893)
*[[Προ της Iερουσαλήμ]] (1893)
*[[Δευτέρα οδύσσεια]] (1894)
*[[Όποιος απέτυχε]] (1894)
*[[Το Πιόνι]] (1894)
*[[Τρόμος]] (1894)
*[[Στο Σπίτι της Ψυχής]] (1894)
*[[Βροχή]] (1894)
*[[La Jeunesse blanche]] (1895)
*[[Γνωρίσματα]] (1895)
*[[Αιωνιότης]] (1895)
*[[Σύγχυσις]] (1896)
*[[Σαλώμη]] (1896)
*[[Χαλδαϊκή Εικών]] (1896)
*[[Ο Ιουλιανός εν τοις Μυστηρίοις]] (1896)
*[[Η Τράπεζα του Μέλλοντος]] (1897)
*[[Αδύνατα]] (1897)
*[[Πρόσθεσις]] (1897)
*[[Ανθοδέσμαι]] (1897)
*[[Η γαλή]] (1897)
*[[Λοεγκρίν]] (1898)
*[[Η Υποψία]] (1898)
*[[Η Επέμβασις των Θεών]] (1899)
*[[Ο Βασιλεύς Κλαύδιος]] (1899)
*[[Η Ναυμαχία]] (1899)
*[[Στρατηγού Θάνατος]] (1899) ;
*[[Όταν ο Φύλαξ είδε το Φως]] (1900)
*[[Οι Εχθροί]] (1900)
*[[Τεχνητά Άνθη]] (1903)
*[[Θεόφιλος Παλαιολόγος]] (1903) ;
*[[Δυνάμωσις]] (1903) ;
*[[Ο Σεπτέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Δεκέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Γενάρης του 1904]] (1904)
*[[Στες Σκάλες]] (1904)
*[[Στο Θέατρο]] (1904)
*[[Ποσειδωνιάται]] (1906)
*[[Το Τέλος του Αντωνίου]] (1907)
*[[27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.]] (1908)
*[[Κρυμμένα]] (1908)
*[[Έρωτος Άκουσμα]] (1911)
*[[«Τα δ' άλλα εν Άδου τοις κάτω μυθήσομαι»]] (1913)
*[[Έτσι]] (1913)
*[[Επάνοδος από την Ελλάδα]] (1914)
*[[Φυγάδες]] (1914)
*[[Κι ακούμπησα και πλάγιασα στες κλίνες των]] (1915)
*[[Μισή Ώρα]] (1917)
*[[Σπίτι με Κήπον]] (1917)
*[[Μεγάλη Εορτή στου Σωσιβίου]] (1917)
*[[Συμεών]] (1917)
*[[Ο Δεμένος Ώμος]] (1919)
*[[Νομίσματα]] (1920)
*[[Πάρθεν]] (1921)
*[[Απ'το Συρτάρι]] (1923)

====Ατελή====
*[[Περί τα των ξυστών άλση]]
*[[Συντροφιά από Tέσσαρες]]
*[[Η Eίδησις της Eφημερίδος]] (1918)
*[[Θάταν το Oινόπνευμα]] (1919)
*[[Κ’ επί πάσιν ο Kυναίγειρος]] (1919)
*[[Αθανάσιος]] (1920)
*[[Αντίοχος Kυζικηνός]] (1920)
*[[Ο Eπίσκοπος Πηγάσιος]] (1920)
*[[Στην Προκυμαία]] (1920)
*[[Μετά το Kολύμβημα]] (1921)
*[[Γένεσις Ποιήματος]] (1922)
*[[Πτολεμαίος Eυεργέτης (ή Kακεργέτης)]] (1922)
*[[Της ανεκδότου Iστορίας]] (1923)
*[[Η διάσωσις του Ιουλιανού]] (1923)
*[[Η Δυναστεία]] (1923)
*[[Η Φωτογραφία]] (1924)
*[[Οι Άγιοι Eπτά Παίδες]] (1925)
*[[Ο Πατριάρχης]] (1925)
*[[Σαμίου Eπιτάφιον]] (1925)
*[[Τύψις]] (1925)
*[[Στα Φώτα]] (1925)
*[[Ο Aυτοκράτωρ Kόνων]] (1926)
*[[Hunc deorum templis]] (1927)
*[[Έγκλημα]] (1927)
*[[Του Έκτου ή του Eβδόμου αιώνος]] (1927)
*[[Τιγρανόκερτα]] (1929)
*[[Η Zηνοβία]] (1930)
*[[Μηδέν περί Λακεδαιμονίων]] (1930)
*[[Αγέλαος]] (1932)

====Πεζά Ποιήματα====
*[[Ενδύματα]] (1894-1897)
*[[Το Σύνταγμα της Hδονής]] (1894-1897
*[[Τα Πλοία]] (1895-1896)

===Πεζά===
====Δημοσιευμένα====
=====Άρθρα και μελετήματα=====
*[[(Eκκλησία και Θέατρον)]]
====Κρυμμένα====
=====Δημιουργικά=====
*[[Εις το φως της ημέρας]] (1895-1896)
&lt;/div&gt;

== Έργα που αφορούν τον Καβάφη ==
=== Κριτικές ===
* [[Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη|Τὸ ποιητικὸν ἔργο τοῦ Κ. Π. Καβάφη]] (1912) του [[Συγγραφέας:Ροβέρτος Κάμπος|Ροβέρτου Κάμπου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη.djvu}}
* [[Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες]] (1928) του [[Συγγραφέας:Γιώργος Κιτρόπουλος|Γιώργου Κιτρόπουλου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες}}
* [[Η ειρωνία στον Καβάφη|Ἡ εἰρωνία στὸν Καβάφη]] (1930) του [[Συγγραφέας:Τέλλος Άγρας|Τέλλου Άγρα]] {{Σκαναρισμένη έκδοση|Η ειρωνία στον Καβάφη, Ἀγρας, Αλεξανδρινή Τέχνη, τ. 9-10 Χρονιά Δ (Οκτώβριος 1930).djvu}}
===Ποιήματα===
*[[Καβάφης (Σαραντάρης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Γιώργος Σαραντάρης|Γιώργου Σαραντάρη]]
*[[Καβάφης (Μαλακάσης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Μιλτιάδης Μαλακάσης|Μιλτιάδη Μαλακάση]]


{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Καβαφης Κωνσταντινος}}
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς-Κ]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 20ου αιώνα]]</text>
      <sha1>kx88grtte7f0dntejbou5kw2xl5icjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>166478</id>
      <parentid>166476</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T17:51:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18259" sha1="j67ab4yxy86cqw3dc5vvnxl668omx65" xml:space="preserve">{{Συγγραφέας2
 |όνομα          = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |ημερομηνίες    = 1863-1933
 |περιγραφή      = Έλληνας Αλεξανδρινός ποιητής. Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές όλων των εποχών, καθώς και ο πιο μεταφρασμένος.
 |εικόνα         = Constantine Cavafy, ca 1900.jpg
 |λεζάντα        =
 |βικιπαίδεια    = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |βικιφθέγματα   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |commons        = Category:Konstantinos Kavafis
}}

== Έργα ==
&lt;div id=&quot;ws-summary&quot;&gt;
=== Ποιήματα ===
*[[Τείχη]] (1896) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Ένας γέρος]] (1897)
*[[Τα άλογα του Αχιλλέως]] (1897) [[Image:50%.png]]
*[[Δέησις (Καβάφης)|Δέησις]] (1898) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898) [[Image:50%.png]]
*[[Κεριά]] (1899) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Το πρώτο σκαλί]] (1899)
*[[Che fece .... il gran rifiuto]] (1901) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η ψυχές των γερόντων]] (1901) 
*[[Διακοπή]] (1901)
*[[Τα παράθυρα]] (1903) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Θερμοπύλες]] (1903) [[Image:50%.png]]
*[[Απιστία]] (1904)
*[[Περιμένοντας τους βαρβάρους]] (1904) [[Image:50%.png]]
*[[Φωνές]] (1904)
*[[Επιθυμίες]] (1904)
*[[Τρώες]] (1905) [[Image:50%.png]]
*[[Ο Βασιλεύς Δημήτριος]] (1906)
*[[Η Συνοδεία του Διονύσου]] (1907)
*[[Μονοτονία]] (1908)
*[[Ούτος Εκείνος]] (1909)
*[[Τα βήματα]] (1909)
*[[Η πόλις]] (1910)
*[[Η Σατραπεία]] (1910)
*[[Ιθάκη]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Μάρτιαι Ειδοί]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Τελειωμένα]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.1 (1911)}}
*[[Απολείπειν ο θεός Αντώνιον]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Ιωνικόν]] (1911)
*[[Η Δόξα των Πτολεμαίων]] (1911)
*[[Τα επικίνδυνα]] (1911)
*[[Τυανεύς Γλύπτης]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.2 (1911)}}
*[[Αλεξανδρινοί βασιλείς|Αλεξανδρινοί Βασιλείς]] (1912) [[Image:50%.png]]
*[[Φιλέλλην]] (1912)
*[[Ηρώδης Αττικός]] (1912)
*[[Επέστρεφε]] (1912)
*[[Στην εκκλησία]] (1912)
*[[Οσο μπορείς]] (1913) [[Image:50%.png]]
*[[Πολύ σπανίως]] (1913)
*[[Του μαγαζιού]] (1913)
*[[Επήγα]] (1913)
*[[Λυσίου γραμματικού τάφος]] (1914)
*[[Ευρίωνος τάφος]] (1914)
*[[Πολυέλαιος]] (1914)
*[[Μακρυά]] (1914)
*[[Ο Θεόδοτος]] (1914) {{σκαναρισμένη έκδοση|Νέα Ζωή 3-4 (1914) Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός.djvu}}
*[[Σοφοί δε Προσιόντων]] (1915)
*[[Στου καφενείου την είσοδο]] (1915)
*[[Ομνύει]] (1915)
*[[Μια νύχτα]] (1915)
*[[Θάλασσα του πρωϊού]] (1915)
*[[Ζωγραφισμένα]] (1915)
*[[Οροφέρνης]] (1915)
*[[Η Μάχη της Μαγνησίας]] (1915)
*[[Μανουήλ Κομνηνός]] (1915)
*[[Η δυσαρέσκεια του Σελευκίδου]] (1915)
*[[Όταν διεγείρονται]] (1916)
*[[Εν τη οδώ]] (1916)
*[[Ενώπιον του αγάλματος του Ενδυμίωνος]] (1916)
*[[Εν πόλει της Οσροηνής]] (1917)
*[[Πέρασμα]] (1917)
*[[Ένας Θεός των]] (1917)
*[[Εν εσπέρα]] (1917)
*[[Ηδονή (Καβάφης)|Ηδονή]] (1917)
*[[Γκρίζα]] (1917)
*[[Ιασή Τάφος]] (1917)
*[[Εν Τω Μηνί Αθύρ]] (1917)
*[[Ιγνατίου τάφος]] (1917)
*[[Η προθήκη του καπνοπωλείου]] (1917)
*[[Μέρες του 1903]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Για τον Αμμόνη, που πέθανε 29 ετών, στα 610]] (1917)
*[[Ετσι πολύ ατένισα]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Καισαρίων]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Θυμήσου, σώμα... ]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Λάνη τάφος]] (1918)
*[[Νόησις]] (1918)
*[[Η διορία του Νέρωνος]] (1918)
*[[Πρέσβεις απ' την Αλεξάνδρεια]] (1918)
*[[Αιμιλιανός Μονάη, Αλεξανδρεύς, 628–655 μ.Χ.]] (1918)
*[[Αριστόβουλος]] (1918)
*[[Εις το επίνειον]] (1918)
*[[Απ'τες εννιά]] (1918)
*[[Κάτω απ΄το σπίτι]] (1918)
*[[Το διπλανό τραπέζι]] (1918)
*[[Ο ήλιος του απογεύματος]] (1919)
*[[Ίμενος]] (1919)
*[[Να μείνει]] (1919)
*[[Δημητρίου Σωτήρος (162-150 π.Χ.)]] (1919)
*[[Του Πλοίου]] (1919)
*[[Των Εβραίων (50 μ.Χ.)]] (1919)
*[[Είγε ετελεύτα]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Νέοι της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Για Νάρθουν-]] (1920)
*[[Ο Δαρείος]] (1920)
*[[Άννα Κομνηνή (ποίημα)|Άννα Κομνηνή]] (1920)
*[[Βυζαντινός Άρχων, Εξόριστος, Στιχουργών]] (1921)
*[[Η Αρχή των]] (1921)
*[[Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα]] (1921)
*[[Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Κομμαγηνή· 595 μ.Χ.]] (1921)
*[[Ο Δημάρατος]] (1921)
*[[Εκόμισα εις την Τέχνη]] (1921)
*[[Από την σχολήν του περιωνύμου φιλοσόφου]] (1921)
*[[Τεχνουργός Κρατήρων]] (1921)
*[[Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες]] (1922)
*[[Προς τον Αντίοχον Επιφανή]] (1922)
*[[Σ’ ένα βιβλίο παληό —]] (1922)
*[[Εν απογνώσει]] (1923)
*[[Επιτύμβιον Αντιόχου, βασιλέως Κομμαγηνής]] (1923)
*[[Θέατρον της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1923)
*[[Ο Ιουλιανός, ορών ολιγωρίαν]] (1923)
*[[Πριν τους αλλάξει ο Χρόνος]] (1924)
*[[Ήλθε για να διαβάσει]] (1924)
*[[Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια]] (1924)
*[[Ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπερισχύει]] (1924)
*[[Ο Ιουλιανός εν Νικομηδεία]] (1924)
*[[Τέμεθος, Αντιοχεύς· 400 μ.Χ.]] (1925)
*[[Από υαλί χρωματιστό]] (1925)
*[[Το 25ον έτος του βίου του]] (1925)
*[[Εις Ιταλικήν παραλίαν]] (1925)
*[[Στο πληκτικό χωριό]] (1925)
*[[Απολλώνιος ο Τυανεύς εν Ρόδω]] (1925)
*[[Ο Ιουλιανός και οι Αντιοχείς]] (1926)
*[[Η αρρώστια του Κλείτου]] (1926)
*[[Εν δήμω της Μικράς Ασίας]] (1926)
*[[Ιερεύς του Σεραπίου]] (1926)
*[[Μέσα στα καπηλειά]] (1926)
*[[Μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών]] (1926)
*[[Σοφιστής απερχόμενος εκ Συρίας]] (1926)
*[[Άννα Δαλασσηνή]] (1927)
*[[Μέρες του 1896]] (1927)
*[[Παλαιόθεν Ελληνίς]] (1927)
*[[Μέρες του 1901]] (1927)
*[[Δύο νέοι, 23 έως 24 ετών]] (1927)
*[[Ουκ έγνως]] (1928)
*[[Ένας νέος, της Τέχνης του Λόγου - στο 24ον έτος του]] (1928)
*[[Εν Σπάρτη]] (1928)
*[[Εικών εικοσιτριετούς νέου καμωμένη από φίλον του ομήλικα, ερασιτέχνην]] (1928)
*[[Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.]] (1928)
*[[Εν πορεία προς την Σινώπην]] (1928)
*[[Μέρες του 1909, '10, και '11]] (1928)
*[[Κίμων Λεάρχου, 22 ετών, σπουδαστής Ελληνικών γραμμάτων (εν Κυρήνη)]] (1928)
*[[Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης]] (1928)
*[[Μύρης· Αλεξάνδρεια του 340 μ.Χ.]] (1929)
*[[Αλέξανδρος Ιανναίος, και Αλεξάνδρα]] (1929)
*[[Ωραία λουλούδια και άσπρα ως ταίριαζαν πολύ]] (1929)
*[[Στον ίδιο χώρο]] (1929)
*[[Άγε, ω βασιλεύ Λακεδαιμονίων]] (1929) [[Image:50%.png]]
*[[Ο καθρέπτης στην είσοδο]] (1930)
*[[Ρωτούσε για την ποιότητα]] (1930)
*[[Ας φρόντιζαν]] (1930)
*[[Στα 200 π.Χ.]] (1931)
*[[Κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων μάγων]] (1931)
*[[Μέρες του 1908]] (1932) [[Image:50%.png]]
*[[Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]] (1933) [[Image:50%.png]]

====Αποκηρυγμένα====
*[[Αν μ’ ηγάπας]] (Μετάφραση) (1882-1884)
*[[Προς τας Κυρίας]] (Μετάφραση) (1884-1885)
*[[Βακχικόν]] (1886)
*[[Μάταιος, μάταιος Έρως]] (Μετάφραση) (1886)
*[[Ο Ποιητής και η Μούσα]] (1886)
*[[Με το ίδιο μέτρο]] (Μετάφραση) (1891)
*[[Κτίσται]] (1891)
*[[(Aπό την Λάμια του Keats)]] (Μετάφραση) (1892)
*[[Λόγος και Σιγή]] (1892)
*[[Σαμ ελ Νεσίμ]] (1892)
*[[Αοιδός]] (1892)
*[[(Από το «Sonnet to the Nile» του Keats)]] (Μετάφραση) (1893)
*[[Vulnerant Omnes, Ultima Necat]] (1893)
*[[Καλός και Κακός Καιρός]] (1893)
*[[Aπό την Kόλαση, XXVI, του Dante Alighieri]] (Μετάφραση) (1894)
*[[(Aπό το «Ulysses» του Tennyson)]] (Μετάφραση) (1894)
*[[Τιμόλαος ο Συρακούσιος]] (1894)
*[[Η Ψήφος της Αθηνάς]] (1894)
*[[Το Καλαμάρι]] (1894)
*[[Φωναί Γλυκείαι]] (1894)
*[[Εις την Σελήνην]] (Μετάφραση) (1895)
*[[Ελεγεία των Λουλουδιών]] (1895)
*[[Ώραι Μελαγχολίας]] (1895)
*[[Ωδή και Ελεγεία των Οδών]] (1896)
*[[Ο Οιδίπους]] (1896)
*[[Πλησίον Παραθύρου Ανοικτού]] (1896)
*[[Ένας Έρως]] (1896)
*[[Μνήμη]] (1896)
*[[Ο Θάνατος του Αυτοκράτορος Τακίτου]] (1897)
*[[Τα Δάκρυα των Αδελφών του Φαέθοντος]] (1897)
*[[Τα Βήματα των Ευμενίδων]] (1897)
*[[Η Αρχαία Τραγωδία]] (1897)
*[[Ο Οράτιος εν Αθήναις]] (1897)
*[[Φωνή απ’ την Θάλασσα]] (1898)
*[[Οι Ταραντίνοι Διασκεδάζουν]] (1898)
*[[Η Κηδεία του Σαρπηδόνος (αποκυρηγμένο)|Η Κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898)

====Ανέκδοτα====
*[[Ο Βεϊζαδές προς την Ερωμένην του]] (1884)
*[[Dünya Güzeli]] (1884)
*[[Όταν, φίλοι μου, αγαπούσα...]] (1885)
*[[Το Νιχώρι]] (1885)
*[[Έπος Kαρδίας]] (1886)
*[[Τω Στεφάνω Σκυλίτση]] (1886)
*[[Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον]] (1891)
*[[«Nous n’osons plus chanter les roses»]] (1892)
*[[Ινδική Εικών]] (1892)
*[[Πελασγική Εικών]] (1892)
*[[Το Μετέπειτα]] (1892)
*[[Οι Μιμίαμβοι του Ηρώδου]] (1892)
*[[Κυανοί Οφθαλμοί]] (1892)
*[[(Σπάραγμα άτιτλου ποιήματος)]] (1892)
*[[Οι Τέσσαρες Τοίχοι της Κάμαράς μου]] (1893)
*[[Έμπορος Αλεξανδρεύς]] (1893)
*[[Λαγίδου Φιλοξενία]] (1893)
*[[Εν τω Κοιμητηρίω]] (1893)
*[[Πριάμου Νυκτοπορία]] (1893)
*[[Επιτάφιον]] (1893)
*[[Θεατής Δυσαρεστημένος]] (1893)
*[[Προ της Iερουσαλήμ]] (1893)
*[[Δευτέρα οδύσσεια]] (1894)
*[[Όποιος απέτυχε]] (1894)
*[[Το Πιόνι]] (1894)
*[[Τρόμος]] (1894)
*[[Στο Σπίτι της Ψυχής]] (1894)
*[[Βροχή]] (1894)
*[[La Jeunesse blanche]] (1895)
*[[Γνωρίσματα]] (1895)
*[[Αιωνιότης]] (1895)
*[[Σύγχυσις]] (1896)
*[[Σαλώμη]] (1896)
*[[Χαλδαϊκή Εικών]] (1896)
*[[Ο Ιουλιανός εν τοις Μυστηρίοις]] (1896)
*[[Η Τράπεζα του Μέλλοντος]] (1897)
*[[Αδύνατα]] (1897)
*[[Πρόσθεσις]] (1897)
*[[Ανθοδέσμαι]] (1897)
*[[Η γαλή]] (1897)
*[[Λοεγκρίν]] (1898)
*[[Η Υποψία]] (1898)
*[[Η Επέμβασις των Θεών]] (1899)
*[[Ο Βασιλεύς Κλαύδιος]] (1899)
*[[Η Ναυμαχία]] (1899)
*[[Στρατηγού Θάνατος]] (1899) ;
*[[Όταν ο Φύλαξ είδε το Φως]] (1900)
*[[Οι Εχθροί]] (1900)
*[[Τεχνητά Άνθη]] (1903)
*[[Θεόφιλος Παλαιολόγος]] (1903) ;
*[[Δυνάμωσις]] (1903) ;
*[[Ο Σεπτέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Δεκέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Γενάρης του 1904]] (1904)
*[[Στες Σκάλες]] (1904)
*[[Στο Θέατρο]] (1904)
*[[Ποσειδωνιάται]] (1906)
*[[Το Τέλος του Αντωνίου]] (1907)
*[[27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.]] (1908)
*[[Κρυμμένα]] (1908)
*[[Έρωτος Άκουσμα]] (1911)
*[[«Τα δ' άλλα εν Άδου τοις κάτω μυθήσομαι»]] (1913)
*[[Έτσι]] (1913)
*[[Επάνοδος από την Ελλάδα]] (1914)
*[[Φυγάδες]] (1914)
*[[Κι ακούμπησα και πλάγιασα στες κλίνες των]] (1915)
*[[Μισή Ώρα]] (1917)
*[[Σπίτι με Κήπον]] (1917)
*[[Μεγάλη Εορτή στου Σωσιβίου]] (1917)
*[[Συμεών]] (1917)
*[[Ο Δεμένος Ώμος]] (1919)
*[[Νομίσματα]] (1920)
*[[Πάρθεν]] (1921)
*[[Απ'το Συρτάρι]] (1923)

====Ατελή====
*[[Περί τα των ξυστών άλση]]
*[[Συντροφιά από Tέσσαρες]]
*[[Η Eίδησις της Eφημερίδος]] (1918)
*[[Θάταν το Oινόπνευμα]] (1919)
*[[Κ’ επί πάσιν ο Kυναίγειρος]] (1919)
*[[Αθανάσιος]] (1920)
*[[Αντίοχος Kυζικηνός]] (1920)
*[[Ο Eπίσκοπος Πηγάσιος]] (1920)
*[[Στην Προκυμαία]] (1920)
*[[Μετά το Kολύμβημα]] (1921)
*[[Γένεσις Ποιήματος]] (1922)
*[[Πτολεμαίος Eυεργέτης (ή Kακεργέτης)]] (1922)
*[[Της ανεκδότου Iστορίας]] (1923)
*[[Η διάσωσις του Ιουλιανού]] (1923)
*[[Η Δυναστεία]] (1923)
*[[Η Φωτογραφία]] (1924)
*[[Οι Άγιοι Eπτά Παίδες]] (1925)
*[[Ο Πατριάρχης]] (1925)
*[[Σαμίου Eπιτάφιον]] (1925)
*[[Τύψις]] (1925)
*[[Στα Φώτα]] (1925)
*[[Ο Aυτοκράτωρ Kόνων]] (1926)
*[[Hunc deorum templis]] (1927)
*[[Έγκλημα]] (1927)
*[[Του Έκτου ή του Eβδόμου αιώνος]] (1927)
*[[Τιγρανόκερτα]] (1929)
*[[Η Zηνοβία]] (1930)
*[[Μηδέν περί Λακεδαιμονίων]] (1930)
*[[Αγέλαος]] (1932)

====Πεζά Ποιήματα====
*[[Ενδύματα]] (1894-1897)
*[[Το Σύνταγμα της Hδονής]] (1894-1897
*[[Τα Πλοία]] (1895-1896)

===Πεζά===
====Δημοσιευμένα====
=====Άρθρα και μελετήματα=====
*[[(Eκκλησία και Θέατρον)]]
*[[(Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού)]]
====Κρυμμένα====
=====Δημιουργικά=====
*[[Εις το φως της ημέρας]] (1895-1896)
&lt;/div&gt;

== Έργα που αφορούν τον Καβάφη ==
=== Κριτικές ===
* [[Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη|Τὸ ποιητικὸν ἔργο τοῦ Κ. Π. Καβάφη]] (1912) του [[Συγγραφέας:Ροβέρτος Κάμπος|Ροβέρτου Κάμπου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη.djvu}}
* [[Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες]] (1928) του [[Συγγραφέας:Γιώργος Κιτρόπουλος|Γιώργου Κιτρόπουλου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες}}
* [[Η ειρωνία στον Καβάφη|Ἡ εἰρωνία στὸν Καβάφη]] (1930) του [[Συγγραφέας:Τέλλος Άγρας|Τέλλου Άγρα]] {{Σκαναρισμένη έκδοση|Η ειρωνία στον Καβάφη, Ἀγρας, Αλεξανδρινή Τέχνη, τ. 9-10 Χρονιά Δ (Οκτώβριος 1930).djvu}}
===Ποιήματα===
*[[Καβάφης (Σαραντάρης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Γιώργος Σαραντάρης|Γιώργου Σαραντάρη]]
*[[Καβάφης (Μαλακάσης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Μιλτιάδης Μαλακάσης|Μιλτιάδη Μαλακάση]]


{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Καβαφης Κωνσταντινος}}
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς-Κ]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 20ου αιώνα]]</text>
      <sha1>j67ab4yxy86cqw3dc5vvnxl668omx65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>166481</id>
      <parentid>166478</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T18:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18337" sha1="liiu1s5iycmnfmpnfoh0ou5bgkas4eh" xml:space="preserve">{{Συγγραφέας2
 |όνομα          = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |ημερομηνίες    = 1863-1933
 |περιγραφή      = Έλληνας Αλεξανδρινός ποιητής. Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές όλων των εποχών, καθώς και ο πιο μεταφρασμένος.
 |εικόνα         = Constantine Cavafy, ca 1900.jpg
 |λεζάντα        =
 |βικιπαίδεια    = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |βικιφθέγματα   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |commons        = Category:Konstantinos Kavafis
}}

== Έργα ==
&lt;div id=&quot;ws-summary&quot;&gt;
=== Ποιήματα ===
*[[Τείχη]] (1896) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Ένας γέρος]] (1897)
*[[Τα άλογα του Αχιλλέως]] (1897) [[Image:50%.png]]
*[[Δέησις (Καβάφης)|Δέησις]] (1898) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898) [[Image:50%.png]]
*[[Κεριά]] (1899) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Το πρώτο σκαλί]] (1899)
*[[Che fece .... il gran rifiuto]] (1901) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η ψυχές των γερόντων]] (1901) 
*[[Διακοπή]] (1901)
*[[Τα παράθυρα]] (1903) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Θερμοπύλες]] (1903) [[Image:50%.png]]
*[[Απιστία]] (1904)
*[[Περιμένοντας τους βαρβάρους]] (1904) [[Image:50%.png]]
*[[Φωνές]] (1904)
*[[Επιθυμίες]] (1904)
*[[Τρώες]] (1905) [[Image:50%.png]]
*[[Ο Βασιλεύς Δημήτριος]] (1906)
*[[Η Συνοδεία του Διονύσου]] (1907)
*[[Μονοτονία]] (1908)
*[[Ούτος Εκείνος]] (1909)
*[[Τα βήματα]] (1909)
*[[Η πόλις]] (1910)
*[[Η Σατραπεία]] (1910)
*[[Ιθάκη]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Μάρτιαι Ειδοί]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Τελειωμένα]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.1 (1911)}}
*[[Απολείπειν ο θεός Αντώνιον]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Ιωνικόν]] (1911)
*[[Η Δόξα των Πτολεμαίων]] (1911)
*[[Τα επικίνδυνα]] (1911)
*[[Τυανεύς Γλύπτης]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.2 (1911)}}
*[[Αλεξανδρινοί βασιλείς|Αλεξανδρινοί Βασιλείς]] (1912) [[Image:50%.png]]
*[[Φιλέλλην]] (1912)
*[[Ηρώδης Αττικός]] (1912)
*[[Επέστρεφε]] (1912)
*[[Στην εκκλησία]] (1912)
*[[Οσο μπορείς]] (1913) [[Image:50%.png]]
*[[Πολύ σπανίως]] (1913)
*[[Του μαγαζιού]] (1913)
*[[Επήγα]] (1913)
*[[Λυσίου γραμματικού τάφος]] (1914)
*[[Ευρίωνος τάφος]] (1914)
*[[Πολυέλαιος]] (1914)
*[[Μακρυά]] (1914)
*[[Ο Θεόδοτος]] (1914) {{σκαναρισμένη έκδοση|Νέα Ζωή 3-4 (1914) Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός.djvu}}
*[[Σοφοί δε Προσιόντων]] (1915)
*[[Στου καφενείου την είσοδο]] (1915)
*[[Ομνύει]] (1915)
*[[Μια νύχτα]] (1915)
*[[Θάλασσα του πρωϊού]] (1915)
*[[Ζωγραφισμένα]] (1915)
*[[Οροφέρνης]] (1915)
*[[Η Μάχη της Μαγνησίας]] (1915)
*[[Μανουήλ Κομνηνός]] (1915)
*[[Η δυσαρέσκεια του Σελευκίδου]] (1915)
*[[Όταν διεγείρονται]] (1916)
*[[Εν τη οδώ]] (1916)
*[[Ενώπιον του αγάλματος του Ενδυμίωνος]] (1916)
*[[Εν πόλει της Οσροηνής]] (1917)
*[[Πέρασμα]] (1917)
*[[Ένας Θεός των]] (1917)
*[[Εν εσπέρα]] (1917)
*[[Ηδονή (Καβάφης)|Ηδονή]] (1917)
*[[Γκρίζα]] (1917)
*[[Ιασή Τάφος]] (1917)
*[[Εν Τω Μηνί Αθύρ]] (1917)
*[[Ιγνατίου τάφος]] (1917)
*[[Η προθήκη του καπνοπωλείου]] (1917)
*[[Μέρες του 1903]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Για τον Αμμόνη, που πέθανε 29 ετών, στα 610]] (1917)
*[[Ετσι πολύ ατένισα]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Καισαρίων]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Θυμήσου, σώμα... ]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Λάνη τάφος]] (1918)
*[[Νόησις]] (1918)
*[[Η διορία του Νέρωνος]] (1918)
*[[Πρέσβεις απ' την Αλεξάνδρεια]] (1918)
*[[Αιμιλιανός Μονάη, Αλεξανδρεύς, 628–655 μ.Χ.]] (1918)
*[[Αριστόβουλος]] (1918)
*[[Εις το επίνειον]] (1918)
*[[Απ'τες εννιά]] (1918)
*[[Κάτω απ΄το σπίτι]] (1918)
*[[Το διπλανό τραπέζι]] (1918)
*[[Ο ήλιος του απογεύματος]] (1919)
*[[Ίμενος]] (1919)
*[[Να μείνει]] (1919)
*[[Δημητρίου Σωτήρος (162-150 π.Χ.)]] (1919)
*[[Του Πλοίου]] (1919)
*[[Των Εβραίων (50 μ.Χ.)]] (1919)
*[[Είγε ετελεύτα]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Νέοι της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Για Νάρθουν-]] (1920)
*[[Ο Δαρείος]] (1920)
*[[Άννα Κομνηνή (ποίημα)|Άννα Κομνηνή]] (1920)
*[[Βυζαντινός Άρχων, Εξόριστος, Στιχουργών]] (1921)
*[[Η Αρχή των]] (1921)
*[[Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα]] (1921)
*[[Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Κομμαγηνή· 595 μ.Χ.]] (1921)
*[[Ο Δημάρατος]] (1921)
*[[Εκόμισα εις την Τέχνη]] (1921)
*[[Από την σχολήν του περιωνύμου φιλοσόφου]] (1921)
*[[Τεχνουργός Κρατήρων]] (1921)
*[[Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες]] (1922)
*[[Προς τον Αντίοχον Επιφανή]] (1922)
*[[Σ’ ένα βιβλίο παληό —]] (1922)
*[[Εν απογνώσει]] (1923)
*[[Επιτύμβιον Αντιόχου, βασιλέως Κομμαγηνής]] (1923)
*[[Θέατρον της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1923)
*[[Ο Ιουλιανός, ορών ολιγωρίαν]] (1923)
*[[Πριν τους αλλάξει ο Χρόνος]] (1924)
*[[Ήλθε για να διαβάσει]] (1924)
*[[Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια]] (1924)
*[[Ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπερισχύει]] (1924)
*[[Ο Ιουλιανός εν Νικομηδεία]] (1924)
*[[Τέμεθος, Αντιοχεύς· 400 μ.Χ.]] (1925)
*[[Από υαλί χρωματιστό]] (1925)
*[[Το 25ον έτος του βίου του]] (1925)
*[[Εις Ιταλικήν παραλίαν]] (1925)
*[[Στο πληκτικό χωριό]] (1925)
*[[Απολλώνιος ο Τυανεύς εν Ρόδω]] (1925)
*[[Ο Ιουλιανός και οι Αντιοχείς]] (1926)
*[[Η αρρώστια του Κλείτου]] (1926)
*[[Εν δήμω της Μικράς Ασίας]] (1926)
*[[Ιερεύς του Σεραπίου]] (1926)
*[[Μέσα στα καπηλειά]] (1926)
*[[Μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών]] (1926)
*[[Σοφιστής απερχόμενος εκ Συρίας]] (1926)
*[[Άννα Δαλασσηνή]] (1927)
*[[Μέρες του 1896]] (1927)
*[[Παλαιόθεν Ελληνίς]] (1927)
*[[Μέρες του 1901]] (1927)
*[[Δύο νέοι, 23 έως 24 ετών]] (1927)
*[[Ουκ έγνως]] (1928)
*[[Ένας νέος, της Τέχνης του Λόγου - στο 24ον έτος του]] (1928)
*[[Εν Σπάρτη]] (1928)
*[[Εικών εικοσιτριετούς νέου καμωμένη από φίλον του ομήλικα, ερασιτέχνην]] (1928)
*[[Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.]] (1928)
*[[Εν πορεία προς την Σινώπην]] (1928)
*[[Μέρες του 1909, '10, και '11]] (1928)
*[[Κίμων Λεάρχου, 22 ετών, σπουδαστής Ελληνικών γραμμάτων (εν Κυρήνη)]] (1928)
*[[Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης]] (1928)
*[[Μύρης· Αλεξάνδρεια του 340 μ.Χ.]] (1929)
*[[Αλέξανδρος Ιανναίος, και Αλεξάνδρα]] (1929)
*[[Ωραία λουλούδια και άσπρα ως ταίριαζαν πολύ]] (1929)
*[[Στον ίδιο χώρο]] (1929)
*[[Άγε, ω βασιλεύ Λακεδαιμονίων]] (1929) [[Image:50%.png]]
*[[Ο καθρέπτης στην είσοδο]] (1930)
*[[Ρωτούσε για την ποιότητα]] (1930)
*[[Ας φρόντιζαν]] (1930)
*[[Στα 200 π.Χ.]] (1931)
*[[Κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων μάγων]] (1931)
*[[Μέρες του 1908]] (1932) [[Image:50%.png]]
*[[Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]] (1933) [[Image:50%.png]]

====Αποκηρυγμένα====
*[[Αν μ’ ηγάπας]] (Μετάφραση) (1882-1884)
*[[Προς τας Κυρίας]] (Μετάφραση) (1884-1885)
*[[Βακχικόν]] (1886)
*[[Μάταιος, μάταιος Έρως]] (Μετάφραση) (1886)
*[[Ο Ποιητής και η Μούσα]] (1886)
*[[Με το ίδιο μέτρο]] (Μετάφραση) (1891)
*[[Κτίσται]] (1891)
*[[(Aπό την Λάμια του Keats)]] (Μετάφραση) (1892)
*[[Λόγος και Σιγή]] (1892)
*[[Σαμ ελ Νεσίμ]] (1892)
*[[Αοιδός]] (1892)
*[[(Από το «Sonnet to the Nile» του Keats)]] (Μετάφραση) (1893)
*[[Vulnerant Omnes, Ultima Necat]] (1893)
*[[Καλός και Κακός Καιρός]] (1893)
*[[Aπό την Kόλαση, XXVI, του Dante Alighieri]] (Μετάφραση) (1894)
*[[(Aπό το «Ulysses» του Tennyson)]] (Μετάφραση) (1894)
*[[Τιμόλαος ο Συρακούσιος]] (1894)
*[[Η Ψήφος της Αθηνάς]] (1894)
*[[Το Καλαμάρι]] (1894)
*[[Φωναί Γλυκείαι]] (1894)
*[[Εις την Σελήνην]] (Μετάφραση) (1895)
*[[Ελεγεία των Λουλουδιών]] (1895)
*[[Ώραι Μελαγχολίας]] (1895)
*[[Ωδή και Ελεγεία των Οδών]] (1896)
*[[Ο Οιδίπους]] (1896)
*[[Πλησίον Παραθύρου Ανοικτού]] (1896)
*[[Ένας Έρως]] (1896)
*[[Μνήμη]] (1896)
*[[Ο Θάνατος του Αυτοκράτορος Τακίτου]] (1897)
*[[Τα Δάκρυα των Αδελφών του Φαέθοντος]] (1897)
*[[Τα Βήματα των Ευμενίδων]] (1897)
*[[Η Αρχαία Τραγωδία]] (1897)
*[[Ο Οράτιος εν Αθήναις]] (1897)
*[[Φωνή απ’ την Θάλασσα]] (1898)
*[[Οι Ταραντίνοι Διασκεδάζουν]] (1898)
*[[Η Κηδεία του Σαρπηδόνος (αποκυρηγμένο)|Η Κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898)

====Ανέκδοτα====
*[[Ο Βεϊζαδές προς την Ερωμένην του]] (1884)
*[[Dünya Güzeli]] (1884)
*[[Όταν, φίλοι μου, αγαπούσα...]] (1885)
*[[Το Νιχώρι]] (1885)
*[[Έπος Kαρδίας]] (1886)
*[[Τω Στεφάνω Σκυλίτση]] (1886)
*[[Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον]] (1891)
*[[«Nous n’osons plus chanter les roses»]] (1892)
*[[Ινδική Εικών]] (1892)
*[[Πελασγική Εικών]] (1892)
*[[Το Μετέπειτα]] (1892)
*[[Οι Μιμίαμβοι του Ηρώδου]] (1892)
*[[Κυανοί Οφθαλμοί]] (1892)
*[[(Σπάραγμα άτιτλου ποιήματος)]] (1892)
*[[Οι Τέσσαρες Τοίχοι της Κάμαράς μου]] (1893)
*[[Έμπορος Αλεξανδρεύς]] (1893)
*[[Λαγίδου Φιλοξενία]] (1893)
*[[Εν τω Κοιμητηρίω]] (1893)
*[[Πριάμου Νυκτοπορία]] (1893)
*[[Επιτάφιον]] (1893)
*[[Θεατής Δυσαρεστημένος]] (1893)
*[[Προ της Iερουσαλήμ]] (1893)
*[[Δευτέρα οδύσσεια]] (1894)
*[[Όποιος απέτυχε]] (1894)
*[[Το Πιόνι]] (1894)
*[[Τρόμος]] (1894)
*[[Στο Σπίτι της Ψυχής]] (1894)
*[[Βροχή]] (1894)
*[[La Jeunesse blanche]] (1895)
*[[Γνωρίσματα]] (1895)
*[[Αιωνιότης]] (1895)
*[[Σύγχυσις]] (1896)
*[[Σαλώμη]] (1896)
*[[Χαλδαϊκή Εικών]] (1896)
*[[Ο Ιουλιανός εν τοις Μυστηρίοις]] (1896)
*[[Η Τράπεζα του Μέλλοντος]] (1897)
*[[Αδύνατα]] (1897)
*[[Πρόσθεσις]] (1897)
*[[Ανθοδέσμαι]] (1897)
*[[Η γαλή]] (1897)
*[[Λοεγκρίν]] (1898)
*[[Η Υποψία]] (1898)
*[[Η Επέμβασις των Θεών]] (1899)
*[[Ο Βασιλεύς Κλαύδιος]] (1899)
*[[Η Ναυμαχία]] (1899)
*[[Στρατηγού Θάνατος]] (1899) ;
*[[Όταν ο Φύλαξ είδε το Φως]] (1900)
*[[Οι Εχθροί]] (1900)
*[[Τεχνητά Άνθη]] (1903)
*[[Θεόφιλος Παλαιολόγος]] (1903) ;
*[[Δυνάμωσις]] (1903) ;
*[[Ο Σεπτέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Δεκέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Γενάρης του 1904]] (1904)
*[[Στες Σκάλες]] (1904)
*[[Στο Θέατρο]] (1904)
*[[Ποσειδωνιάται]] (1906)
*[[Το Τέλος του Αντωνίου]] (1907)
*[[27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.]] (1908)
*[[Κρυμμένα]] (1908)
*[[Έρωτος Άκουσμα]] (1911)
*[[«Τα δ' άλλα εν Άδου τοις κάτω μυθήσομαι»]] (1913)
*[[Έτσι]] (1913)
*[[Επάνοδος από την Ελλάδα]] (1914)
*[[Φυγάδες]] (1914)
*[[Κι ακούμπησα και πλάγιασα στες κλίνες των]] (1915)
*[[Μισή Ώρα]] (1917)
*[[Σπίτι με Κήπον]] (1917)
*[[Μεγάλη Εορτή στου Σωσιβίου]] (1917)
*[[Συμεών]] (1917)
*[[Ο Δεμένος Ώμος]] (1919)
*[[Νομίσματα]] (1920)
*[[Πάρθεν]] (1921)
*[[Απ'το Συρτάρι]] (1923)

====Ατελή====
*[[Περί τα των ξυστών άλση]]
*[[Συντροφιά από Tέσσαρες]]
*[[Η Eίδησις της Eφημερίδος]] (1918)
*[[Θάταν το Oινόπνευμα]] (1919)
*[[Κ’ επί πάσιν ο Kυναίγειρος]] (1919)
*[[Αθανάσιος]] (1920)
*[[Αντίοχος Kυζικηνός]] (1920)
*[[Ο Eπίσκοπος Πηγάσιος]] (1920)
*[[Στην Προκυμαία]] (1920)
*[[Μετά το Kολύμβημα]] (1921)
*[[Γένεσις Ποιήματος]] (1922)
*[[Πτολεμαίος Eυεργέτης (ή Kακεργέτης)]] (1922)
*[[Της ανεκδότου Iστορίας]] (1923)
*[[Η διάσωσις του Ιουλιανού]] (1923)
*[[Η Δυναστεία]] (1923)
*[[Η Φωτογραφία]] (1924)
*[[Οι Άγιοι Eπτά Παίδες]] (1925)
*[[Ο Πατριάρχης]] (1925)
*[[Σαμίου Eπιτάφιον]] (1925)
*[[Τύψις]] (1925)
*[[Στα Φώτα]] (1925)
*[[Ο Aυτοκράτωρ Kόνων]] (1926)
*[[Hunc deorum templis]] (1927)
*[[Έγκλημα]] (1927)
*[[Του Έκτου ή του Eβδόμου αιώνος]] (1927)
*[[Τιγρανόκερτα]] (1929)
*[[Η Zηνοβία]] (1930)
*[[Μηδέν περί Λακεδαιμονίων]] (1930)
*[[Αγέλαος]] (1932)

====Πεζά Ποιήματα====
*[[Ενδύματα]] (1894-1897)
*[[Το Σύνταγμα της Hδονής]] (1894-1897
*[[Τα Πλοία]] (1895-1896)

===Πεζά===
====Δημοσιευμένα====
=====Άρθρα και μελετήματα=====
*[[(Eκκλησία και Θέατρον)]]
*[[(Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού)]]
*[[Έλληνες λόγιοι εν Pωμαϊκαίς οικίαις]] (1896)
====Κρυμμένα====
=====Δημιουργικά=====
*[[Εις το φως της ημέρας]] (1895-1896)
&lt;/div&gt;

== Έργα που αφορούν τον Καβάφη ==
=== Κριτικές ===
* [[Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη|Τὸ ποιητικὸν ἔργο τοῦ Κ. Π. Καβάφη]] (1912) του [[Συγγραφέας:Ροβέρτος Κάμπος|Ροβέρτου Κάμπου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη.djvu}}
* [[Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες]] (1928) του [[Συγγραφέας:Γιώργος Κιτρόπουλος|Γιώργου Κιτρόπουλου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες}}
* [[Η ειρωνία στον Καβάφη|Ἡ εἰρωνία στὸν Καβάφη]] (1930) του [[Συγγραφέας:Τέλλος Άγρας|Τέλλου Άγρα]] {{Σκαναρισμένη έκδοση|Η ειρωνία στον Καβάφη, Ἀγρας, Αλεξανδρινή Τέχνη, τ. 9-10 Χρονιά Δ (Οκτώβριος 1930).djvu}}
===Ποιήματα===
*[[Καβάφης (Σαραντάρης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Γιώργος Σαραντάρης|Γιώργου Σαραντάρη]]
*[[Καβάφης (Μαλακάσης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Μιλτιάδης Μαλακάσης|Μιλτιάδη Μαλακάση]]


{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Καβαφης Κωνσταντινος}}
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς-Κ]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 20ου αιώνα]]</text>
      <sha1>liiu1s5iycmnfmpnfoh0ou5bgkas4eh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>166485</id>
      <parentid>166481</parentid>
      <timestamp>2026-06-03T04:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18403" sha1="ihac8fh0v5skdx2owsl8j669k889tvb" xml:space="preserve">{{Συγγραφέας2
 |όνομα          = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |ημερομηνίες    = 1863-1933
 |περιγραφή      = Έλληνας Αλεξανδρινός ποιητής. Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές όλων των εποχών, καθώς και ο πιο μεταφρασμένος.
 |εικόνα         = Constantine Cavafy, ca 1900.jpg
 |λεζάντα        =
 |βικιπαίδεια    = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |βικιφθέγματα   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |commons        = Category:Konstantinos Kavafis
}}

== Έργα ==
&lt;div id=&quot;ws-summary&quot;&gt;
=== Ποιήματα ===
*[[Τείχη]] (1896) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Ένας γέρος]] (1897)
*[[Τα άλογα του Αχιλλέως]] (1897) [[Image:50%.png]]
*[[Δέησις (Καβάφης)|Δέησις]] (1898) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898) [[Image:50%.png]]
*[[Κεριά]] (1899) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Το πρώτο σκαλί]] (1899)
*[[Che fece .... il gran rifiuto]] (1901) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η ψυχές των γερόντων]] (1901) 
*[[Διακοπή]] (1901)
*[[Τα παράθυρα]] (1903) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Θερμοπύλες]] (1903) [[Image:50%.png]]
*[[Απιστία]] (1904)
*[[Περιμένοντας τους βαρβάρους]] (1904) [[Image:50%.png]]
*[[Φωνές]] (1904)
*[[Επιθυμίες]] (1904)
*[[Τρώες]] (1905) [[Image:50%.png]]
*[[Ο Βασιλεύς Δημήτριος]] (1906)
*[[Η Συνοδεία του Διονύσου]] (1907)
*[[Μονοτονία]] (1908)
*[[Ούτος Εκείνος]] (1909)
*[[Τα βήματα]] (1909)
*[[Η πόλις]] (1910)
*[[Η Σατραπεία]] (1910)
*[[Ιθάκη]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Μάρτιαι Ειδοί]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Τελειωμένα]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.1 (1911)}}
*[[Απολείπειν ο θεός Αντώνιον]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Ιωνικόν]] (1911)
*[[Η Δόξα των Πτολεμαίων]] (1911)
*[[Τα επικίνδυνα]] (1911)
*[[Τυανεύς Γλύπτης]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.2 (1911)}}
*[[Αλεξανδρινοί βασιλείς|Αλεξανδρινοί Βασιλείς]] (1912) [[Image:50%.png]]
*[[Φιλέλλην]] (1912)
*[[Ηρώδης Αττικός]] (1912)
*[[Επέστρεφε]] (1912)
*[[Στην εκκλησία]] (1912)
*[[Οσο μπορείς]] (1913) [[Image:50%.png]]
*[[Πολύ σπανίως]] (1913)
*[[Του μαγαζιού]] (1913)
*[[Επήγα]] (1913)
*[[Λυσίου γραμματικού τάφος]] (1914)
*[[Ευρίωνος τάφος]] (1914)
*[[Πολυέλαιος]] (1914)
*[[Μακρυά]] (1914)
*[[Ο Θεόδοτος]] (1914) {{σκαναρισμένη έκδοση|Νέα Ζωή 3-4 (1914) Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός.djvu}}
*[[Σοφοί δε Προσιόντων]] (1915)
*[[Στου καφενείου την είσοδο]] (1915)
*[[Ομνύει]] (1915)
*[[Μια νύχτα]] (1915)
*[[Θάλασσα του πρωϊού]] (1915)
*[[Ζωγραφισμένα]] (1915)
*[[Οροφέρνης]] (1915)
*[[Η Μάχη της Μαγνησίας]] (1915)
*[[Μανουήλ Κομνηνός]] (1915)
*[[Η δυσαρέσκεια του Σελευκίδου]] (1915)
*[[Όταν διεγείρονται]] (1916)
*[[Εν τη οδώ]] (1916)
*[[Ενώπιον του αγάλματος του Ενδυμίωνος]] (1916)
*[[Εν πόλει της Οσροηνής]] (1917)
*[[Πέρασμα]] (1917)
*[[Ένας Θεός των]] (1917)
*[[Εν εσπέρα]] (1917)
*[[Ηδονή (Καβάφης)|Ηδονή]] (1917)
*[[Γκρίζα]] (1917)
*[[Ιασή Τάφος]] (1917)
*[[Εν Τω Μηνί Αθύρ]] (1917)
*[[Ιγνατίου τάφος]] (1917)
*[[Η προθήκη του καπνοπωλείου]] (1917)
*[[Μέρες του 1903]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Για τον Αμμόνη, που πέθανε 29 ετών, στα 610]] (1917)
*[[Ετσι πολύ ατένισα]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Καισαρίων]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Θυμήσου, σώμα... ]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Λάνη τάφος]] (1918)
*[[Νόησις]] (1918)
*[[Η διορία του Νέρωνος]] (1918)
*[[Πρέσβεις απ' την Αλεξάνδρεια]] (1918)
*[[Αιμιλιανός Μονάη, Αλεξανδρεύς, 628–655 μ.Χ.]] (1918)
*[[Αριστόβουλος]] (1918)
*[[Εις το επίνειον]] (1918)
*[[Απ'τες εννιά]] (1918)
*[[Κάτω απ΄το σπίτι]] (1918)
*[[Το διπλανό τραπέζι]] (1918)
*[[Ο ήλιος του απογεύματος]] (1919)
*[[Ίμενος]] (1919)
*[[Να μείνει]] (1919)
*[[Δημητρίου Σωτήρος (162-150 π.Χ.)]] (1919)
*[[Του Πλοίου]] (1919)
*[[Των Εβραίων (50 μ.Χ.)]] (1919)
*[[Είγε ετελεύτα]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Νέοι της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Για Νάρθουν-]] (1920)
*[[Ο Δαρείος]] (1920)
*[[Άννα Κομνηνή (ποίημα)|Άννα Κομνηνή]] (1920)
*[[Βυζαντινός Άρχων, Εξόριστος, Στιχουργών]] (1921)
*[[Η Αρχή των]] (1921)
*[[Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα]] (1921)
*[[Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Κομμαγηνή· 595 μ.Χ.]] (1921)
*[[Ο Δημάρατος]] (1921)
*[[Εκόμισα εις την Τέχνη]] (1921)
*[[Από την σχολήν του περιωνύμου φιλοσόφου]] (1921)
*[[Τεχνουργός Κρατήρων]] (1921)
*[[Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες]] (1922)
*[[Προς τον Αντίοχον Επιφανή]] (1922)
*[[Σ’ ένα βιβλίο παληό —]] (1922)
*[[Εν απογνώσει]] (1923)
*[[Επιτύμβιον Αντιόχου, βασιλέως Κομμαγηνής]] (1923)
*[[Θέατρον της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1923)
*[[Ο Ιουλιανός, ορών ολιγωρίαν]] (1923)
*[[Πριν τους αλλάξει ο Χρόνος]] (1924)
*[[Ήλθε για να διαβάσει]] (1924)
*[[Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια]] (1924)
*[[Ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπερισχύει]] (1924)
*[[Ο Ιουλιανός εν Νικομηδεία]] (1924)
*[[Τέμεθος, Αντιοχεύς· 400 μ.Χ.]] (1925)
*[[Από υαλί χρωματιστό]] (1925)
*[[Το 25ον έτος του βίου του]] (1925)
*[[Εις Ιταλικήν παραλίαν]] (1925)
*[[Στο πληκτικό χωριό]] (1925)
*[[Απολλώνιος ο Τυανεύς εν Ρόδω]] (1925)
*[[Ο Ιουλιανός και οι Αντιοχείς]] (1926)
*[[Η αρρώστια του Κλείτου]] (1926)
*[[Εν δήμω της Μικράς Ασίας]] (1926)
*[[Ιερεύς του Σεραπίου]] (1926)
*[[Μέσα στα καπηλειά]] (1926)
*[[Μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών]] (1926)
*[[Σοφιστής απερχόμενος εκ Συρίας]] (1926)
*[[Άννα Δαλασσηνή]] (1927)
*[[Μέρες του 1896]] (1927)
*[[Παλαιόθεν Ελληνίς]] (1927)
*[[Μέρες του 1901]] (1927)
*[[Δύο νέοι, 23 έως 24 ετών]] (1927)
*[[Ουκ έγνως]] (1928)
*[[Ένας νέος, της Τέχνης του Λόγου - στο 24ον έτος του]] (1928)
*[[Εν Σπάρτη]] (1928)
*[[Εικών εικοσιτριετούς νέου καμωμένη από φίλον του ομήλικα, ερασιτέχνην]] (1928)
*[[Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.]] (1928)
*[[Εν πορεία προς την Σινώπην]] (1928)
*[[Μέρες του 1909, '10, και '11]] (1928)
*[[Κίμων Λεάρχου, 22 ετών, σπουδαστής Ελληνικών γραμμάτων (εν Κυρήνη)]] (1928)
*[[Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης]] (1928)
*[[Μύρης· Αλεξάνδρεια του 340 μ.Χ.]] (1929)
*[[Αλέξανδρος Ιανναίος, και Αλεξάνδρα]] (1929)
*[[Ωραία λουλούδια και άσπρα ως ταίριαζαν πολύ]] (1929)
*[[Στον ίδιο χώρο]] (1929)
*[[Άγε, ω βασιλεύ Λακεδαιμονίων]] (1929) [[Image:50%.png]]
*[[Ο καθρέπτης στην είσοδο]] (1930)
*[[Ρωτούσε για την ποιότητα]] (1930)
*[[Ας φρόντιζαν]] (1930)
*[[Στα 200 π.Χ.]] (1931)
*[[Κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων μάγων]] (1931)
*[[Μέρες του 1908]] (1932) [[Image:50%.png]]
*[[Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]] (1933) [[Image:50%.png]]

====Αποκηρυγμένα====
*[[Αν μ’ ηγάπας]] (Μετάφραση) (1882-1884)
*[[Προς τας Κυρίας]] (Μετάφραση) (1884-1885)
*[[Βακχικόν]] (1886)
*[[Μάταιος, μάταιος Έρως]] (Μετάφραση) (1886)
*[[Ο Ποιητής και η Μούσα]] (1886)
*[[Με το ίδιο μέτρο]] (Μετάφραση) (1891)
*[[Κτίσται]] (1891)
*[[(Aπό την Λάμια του Keats)]] (Μετάφραση) (1892)
*[[Λόγος και Σιγή]] (1892)
*[[Σαμ ελ Νεσίμ]] (1892)
*[[Αοιδός]] (1892)
*[[(Από το «Sonnet to the Nile» του Keats)]] (Μετάφραση) (1893)
*[[Vulnerant Omnes, Ultima Necat]] (1893)
*[[Καλός και Κακός Καιρός]] (1893)
*[[Aπό την Kόλαση, XXVI, του Dante Alighieri]] (Μετάφραση) (1894)
*[[(Aπό το «Ulysses» του Tennyson)]] (Μετάφραση) (1894)
*[[Τιμόλαος ο Συρακούσιος]] (1894)
*[[Η Ψήφος της Αθηνάς]] (1894)
*[[Το Καλαμάρι]] (1894)
*[[Φωναί Γλυκείαι]] (1894)
*[[Εις την Σελήνην]] (Μετάφραση) (1895)
*[[Ελεγεία των Λουλουδιών]] (1895)
*[[Ώραι Μελαγχολίας]] (1895)
*[[Ωδή και Ελεγεία των Οδών]] (1896)
*[[Ο Οιδίπους]] (1896)
*[[Πλησίον Παραθύρου Ανοικτού]] (1896)
*[[Ένας Έρως]] (1896)
*[[Μνήμη]] (1896)
*[[Ο Θάνατος του Αυτοκράτορος Τακίτου]] (1897)
*[[Τα Δάκρυα των Αδελφών του Φαέθοντος]] (1897)
*[[Τα Βήματα των Ευμενίδων]] (1897)
*[[Η Αρχαία Τραγωδία]] (1897)
*[[Ο Οράτιος εν Αθήναις]] (1897)
*[[Φωνή απ’ την Θάλασσα]] (1898)
*[[Οι Ταραντίνοι Διασκεδάζουν]] (1898)
*[[Η Κηδεία του Σαρπηδόνος (αποκυρηγμένο)|Η Κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898)

====Ανέκδοτα====
*[[Ο Βεϊζαδές προς την Ερωμένην του]] (1884)
*[[Dünya Güzeli]] (1884)
*[[Όταν, φίλοι μου, αγαπούσα...]] (1885)
*[[Το Νιχώρι]] (1885)
*[[Έπος Kαρδίας]] (1886)
*[[Τω Στεφάνω Σκυλίτση]] (1886)
*[[Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον]] (1891)
*[[«Nous n’osons plus chanter les roses»]] (1892)
*[[Ινδική Εικών]] (1892)
*[[Πελασγική Εικών]] (1892)
*[[Το Μετέπειτα]] (1892)
*[[Οι Μιμίαμβοι του Ηρώδου]] (1892)
*[[Κυανοί Οφθαλμοί]] (1892)
*[[(Σπάραγμα άτιτλου ποιήματος)]] (1892)
*[[Οι Τέσσαρες Τοίχοι της Κάμαράς μου]] (1893)
*[[Έμπορος Αλεξανδρεύς]] (1893)
*[[Λαγίδου Φιλοξενία]] (1893)
*[[Εν τω Κοιμητηρίω]] (1893)
*[[Πριάμου Νυκτοπορία]] (1893)
*[[Επιτάφιον]] (1893)
*[[Θεατής Δυσαρεστημένος]] (1893)
*[[Προ της Iερουσαλήμ]] (1893)
*[[Δευτέρα οδύσσεια]] (1894)
*[[Όποιος απέτυχε]] (1894)
*[[Το Πιόνι]] (1894)
*[[Τρόμος]] (1894)
*[[Στο Σπίτι της Ψυχής]] (1894)
*[[Βροχή]] (1894)
*[[La Jeunesse blanche]] (1895)
*[[Γνωρίσματα]] (1895)
*[[Αιωνιότης]] (1895)
*[[Σύγχυσις]] (1896)
*[[Σαλώμη]] (1896)
*[[Χαλδαϊκή Εικών]] (1896)
*[[Ο Ιουλιανός εν τοις Μυστηρίοις]] (1896)
*[[Η Τράπεζα του Μέλλοντος]] (1897)
*[[Αδύνατα]] (1897)
*[[Πρόσθεσις]] (1897)
*[[Ανθοδέσμαι]] (1897)
*[[Η γαλή]] (1897)
*[[Λοεγκρίν]] (1898)
*[[Η Υποψία]] (1898)
*[[Η Επέμβασις των Θεών]] (1899)
*[[Ο Βασιλεύς Κλαύδιος]] (1899)
*[[Η Ναυμαχία]] (1899)
*[[Στρατηγού Θάνατος]] (1899) ;
*[[Όταν ο Φύλαξ είδε το Φως]] (1900)
*[[Οι Εχθροί]] (1900)
*[[Τεχνητά Άνθη]] (1903)
*[[Θεόφιλος Παλαιολόγος]] (1903) ;
*[[Δυνάμωσις]] (1903) ;
*[[Ο Σεπτέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Δεκέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Γενάρης του 1904]] (1904)
*[[Στες Σκάλες]] (1904)
*[[Στο Θέατρο]] (1904)
*[[Ποσειδωνιάται]] (1906)
*[[Το Τέλος του Αντωνίου]] (1907)
*[[27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.]] (1908)
*[[Κρυμμένα]] (1908)
*[[Έρωτος Άκουσμα]] (1911)
*[[«Τα δ' άλλα εν Άδου τοις κάτω μυθήσομαι»]] (1913)
*[[Έτσι]] (1913)
*[[Επάνοδος από την Ελλάδα]] (1914)
*[[Φυγάδες]] (1914)
*[[Κι ακούμπησα και πλάγιασα στες κλίνες των]] (1915)
*[[Μισή Ώρα]] (1917)
*[[Σπίτι με Κήπον]] (1917)
*[[Μεγάλη Εορτή στου Σωσιβίου]] (1917)
*[[Συμεών]] (1917)
*[[Ο Δεμένος Ώμος]] (1919)
*[[Νομίσματα]] (1920)
*[[Πάρθεν]] (1921)
*[[Απ'το Συρτάρι]] (1923)

====Ατελή====
*[[Περί τα των ξυστών άλση]]
*[[Συντροφιά από Tέσσαρες]]
*[[Η Eίδησις της Eφημερίδος]] (1918)
*[[Θάταν το Oινόπνευμα]] (1919)
*[[Κ’ επί πάσιν ο Kυναίγειρος]] (1919)
*[[Αθανάσιος]] (1920)
*[[Αντίοχος Kυζικηνός]] (1920)
*[[Ο Eπίσκοπος Πηγάσιος]] (1920)
*[[Στην Προκυμαία]] (1920)
*[[Μετά το Kολύμβημα]] (1921)
*[[Γένεσις Ποιήματος]] (1922)
*[[Πτολεμαίος Eυεργέτης (ή Kακεργέτης)]] (1922)
*[[Της ανεκδότου Iστορίας]] (1923)
*[[Η διάσωσις του Ιουλιανού]] (1923)
*[[Η Δυναστεία]] (1923)
*[[Η Φωτογραφία]] (1924)
*[[Οι Άγιοι Eπτά Παίδες]] (1925)
*[[Ο Πατριάρχης]] (1925)
*[[Σαμίου Eπιτάφιον]] (1925)
*[[Τύψις]] (1925)
*[[Στα Φώτα]] (1925)
*[[Ο Aυτοκράτωρ Kόνων]] (1926)
*[[Hunc deorum templis]] (1927)
*[[Έγκλημα]] (1927)
*[[Του Έκτου ή του Eβδόμου αιώνος]] (1927)
*[[Τιγρανόκερτα]] (1929)
*[[Η Zηνοβία]] (1930)
*[[Μηδέν περί Λακεδαιμονίων]] (1930)
*[[Αγέλαος]] (1932)

====Πεζά Ποιήματα====
*[[Ενδύματα]] (1894-1897)
*[[Το Σύνταγμα της Hδονής]] (1894-1897
*[[Τα Πλοία]] (1895-1896)

===Πεζά===
====Δημοσιευμένα====
=====Άρθρα και μελετήματα=====
*[[(Eκκλησία και Θέατρον)]]
*[[(Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού)]]
*[[Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω]] (1893)
*[[Έλληνες λόγιοι εν Pωμαϊκαίς οικίαις]] (1896)
====Κρυμμένα====
=====Δημιουργικά=====
*[[Εις το φως της ημέρας]] (1895-1896)
&lt;/div&gt;

== Έργα που αφορούν τον Καβάφη ==
=== Κριτικές ===
* [[Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη|Τὸ ποιητικὸν ἔργο τοῦ Κ. Π. Καβάφη]] (1912) του [[Συγγραφέας:Ροβέρτος Κάμπος|Ροβέρτου Κάμπου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη.djvu}}
* [[Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες]] (1928) του [[Συγγραφέας:Γιώργος Κιτρόπουλος|Γιώργου Κιτρόπουλου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες}}
* [[Η ειρωνία στον Καβάφη|Ἡ εἰρωνία στὸν Καβάφη]] (1930) του [[Συγγραφέας:Τέλλος Άγρας|Τέλλου Άγρα]] {{Σκαναρισμένη έκδοση|Η ειρωνία στον Καβάφη, Ἀγρας, Αλεξανδρινή Τέχνη, τ. 9-10 Χρονιά Δ (Οκτώβριος 1930).djvu}}
===Ποιήματα===
*[[Καβάφης (Σαραντάρης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Γιώργος Σαραντάρης|Γιώργου Σαραντάρη]]
*[[Καβάφης (Μαλακάσης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Μιλτιάδης Μαλακάσης|Μιλτιάδη Μαλακάση]]


{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Καβαφης Κωνσταντινος}}
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς-Κ]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 20ου αιώνα]]</text>
      <sha1>ihac8fh0v5skdx2owsl8j669k889tvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>166487</id>
      <parentid>166485</parentid>
      <timestamp>2026-06-03T05:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18460" sha1="1b2bxtbs3y6u2mlez6p140ec4wa3cv8" xml:space="preserve">{{Συγγραφέας2
 |όνομα          = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |ημερομηνίες    = 1863-1933
 |περιγραφή      = Έλληνας Αλεξανδρινός ποιητής. Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές όλων των εποχών, καθώς και ο πιο μεταφρασμένος.
 |εικόνα         = Constantine Cavafy, ca 1900.jpg
 |λεζάντα        =
 |βικιπαίδεια    = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |βικιφθέγματα   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 |commons        = Category:Konstantinos Kavafis
}}

== Έργα ==
&lt;div id=&quot;ws-summary&quot;&gt;
=== Ποιήματα ===
*[[Τείχη]] (1896) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Ένας γέρος]] (1897)
*[[Τα άλογα του Αχιλλέως]] (1897) [[Image:50%.png]]
*[[Δέησις (Καβάφης)|Δέησις]] (1898) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898) [[Image:50%.png]]
*[[Κεριά]] (1899) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Το πρώτο σκαλί]] (1899)
*[[Che fece .... il gran rifiuto]] (1901) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Η ψυχές των γερόντων]] (1901) 
*[[Διακοπή]] (1901)
*[[Τα παράθυρα]] (1903) {{σκαναρισμένη έκδοση|Αλεξανδρινή Τέχνη Τομ.1 Αρ.1}}
*[[Θερμοπύλες]] (1903) [[Image:50%.png]]
*[[Απιστία]] (1904)
*[[Περιμένοντας τους βαρβάρους]] (1904) [[Image:50%.png]]
*[[Φωνές]] (1904)
*[[Επιθυμίες]] (1904)
*[[Τρώες]] (1905) [[Image:50%.png]]
*[[Ο Βασιλεύς Δημήτριος]] (1906)
*[[Η Συνοδεία του Διονύσου]] (1907)
*[[Μονοτονία]] (1908)
*[[Ούτος Εκείνος]] (1909)
*[[Τα βήματα]] (1909)
*[[Η πόλις]] (1910)
*[[Η Σατραπεία]] (1910)
*[[Ιθάκη]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Μάρτιαι Ειδοί]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Τελειωμένα]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.1 (1911)}}
*[[Απολείπειν ο θεός Αντώνιον]] (1911) [[Image:50%.png]]
*[[Ιωνικόν]] (1911)
*[[Η Δόξα των Πτολεμαίων]] (1911)
*[[Τα επικίνδυνα]] (1911)
*[[Τυανεύς Γλύπτης]] (1911) {{σκαναρισμένη έκδοση|Γράμματα Αρ.2 (1911)}}
*[[Αλεξανδρινοί βασιλείς|Αλεξανδρινοί Βασιλείς]] (1912) [[Image:50%.png]]
*[[Φιλέλλην]] (1912)
*[[Ηρώδης Αττικός]] (1912)
*[[Επέστρεφε]] (1912)
*[[Στην εκκλησία]] (1912)
*[[Οσο μπορείς]] (1913) [[Image:50%.png]]
*[[Πολύ σπανίως]] (1913)
*[[Του μαγαζιού]] (1913)
*[[Επήγα]] (1913)
*[[Λυσίου γραμματικού τάφος]] (1914)
*[[Ευρίωνος τάφος]] (1914)
*[[Πολυέλαιος]] (1914)
*[[Μακρυά]] (1914)
*[[Ο Θεόδοτος]] (1914) {{σκαναρισμένη έκδοση|Νέα Ζωή 3-4 (1914) Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός.djvu}}
*[[Σοφοί δε Προσιόντων]] (1915)
*[[Στου καφενείου την είσοδο]] (1915)
*[[Ομνύει]] (1915)
*[[Μια νύχτα]] (1915)
*[[Θάλασσα του πρωϊού]] (1915)
*[[Ζωγραφισμένα]] (1915)
*[[Οροφέρνης]] (1915)
*[[Η Μάχη της Μαγνησίας]] (1915)
*[[Μανουήλ Κομνηνός]] (1915)
*[[Η δυσαρέσκεια του Σελευκίδου]] (1915)
*[[Όταν διεγείρονται]] (1916)
*[[Εν τη οδώ]] (1916)
*[[Ενώπιον του αγάλματος του Ενδυμίωνος]] (1916)
*[[Εν πόλει της Οσροηνής]] (1917)
*[[Πέρασμα]] (1917)
*[[Ένας Θεός των]] (1917)
*[[Εν εσπέρα]] (1917)
*[[Ηδονή (Καβάφης)|Ηδονή]] (1917)
*[[Γκρίζα]] (1917)
*[[Ιασή Τάφος]] (1917)
*[[Εν Τω Μηνί Αθύρ]] (1917)
*[[Ιγνατίου τάφος]] (1917)
*[[Η προθήκη του καπνοπωλείου]] (1917)
*[[Μέρες του 1903]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Για τον Αμμόνη, που πέθανε 29 ετών, στα 610]] (1917)
*[[Ετσι πολύ ατένισα]] (1917) [[Image:50%.png]]
*[[Καισαρίων]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Θυμήσου, σώμα... ]] (1918) [[Image:50%.png]]
*[[Λάνη τάφος]] (1918)
*[[Νόησις]] (1918)
*[[Η διορία του Νέρωνος]] (1918)
*[[Πρέσβεις απ' την Αλεξάνδρεια]] (1918)
*[[Αιμιλιανός Μονάη, Αλεξανδρεύς, 628–655 μ.Χ.]] (1918)
*[[Αριστόβουλος]] (1918)
*[[Εις το επίνειον]] (1918)
*[[Απ'τες εννιά]] (1918)
*[[Κάτω απ΄το σπίτι]] (1918)
*[[Το διπλανό τραπέζι]] (1918)
*[[Ο ήλιος του απογεύματος]] (1919)
*[[Ίμενος]] (1919)
*[[Να μείνει]] (1919)
*[[Δημητρίου Σωτήρος (162-150 π.Χ.)]] (1919)
*[[Του Πλοίου]] (1919)
*[[Των Εβραίων (50 μ.Χ.)]] (1919)
*[[Είγε ετελεύτα]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Νέοι της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1920) [[Image:50%.png]]
*[[Για Νάρθουν-]] (1920)
*[[Ο Δαρείος]] (1920)
*[[Άννα Κομνηνή (ποίημα)|Άννα Κομνηνή]] (1920)
*[[Βυζαντινός Άρχων, Εξόριστος, Στιχουργών]] (1921)
*[[Η Αρχή των]] (1921)
*[[Εύνοια του Αλεξάνδρου Βάλα]] (1921)
*[[Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Κομμαγηνή· 595 μ.Χ.]] (1921)
*[[Ο Δημάρατος]] (1921)
*[[Εκόμισα εις την Τέχνη]] (1921)
*[[Από την σχολήν του περιωνύμου φιλοσόφου]] (1921)
*[[Τεχνουργός Κρατήρων]] (1921)
*[[Υπέρ της Αχαϊκής Συμπολιτείας πολεμήσαντες]] (1922)
*[[Προς τον Αντίοχον Επιφανή]] (1922)
*[[Σ’ ένα βιβλίο παληό —]] (1922)
*[[Εν απογνώσει]] (1923)
*[[Επιτύμβιον Αντιόχου, βασιλέως Κομμαγηνής]] (1923)
*[[Θέατρον της Σιδώνος (400 μ.Χ.)]] (1923)
*[[Ο Ιουλιανός, ορών ολιγωρίαν]] (1923)
*[[Πριν τους αλλάξει ο Χρόνος]] (1924)
*[[Ήλθε για να διαβάσει]] (1924)
*[[Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια]] (1924)
*[[Ο Ιωάννης Καντακουζηνός υπερισχύει]] (1924)
*[[Ο Ιουλιανός εν Νικομηδεία]] (1924)
*[[Τέμεθος, Αντιοχεύς· 400 μ.Χ.]] (1925)
*[[Από υαλί χρωματιστό]] (1925)
*[[Το 25ον έτος του βίου του]] (1925)
*[[Εις Ιταλικήν παραλίαν]] (1925)
*[[Στο πληκτικό χωριό]] (1925)
*[[Απολλώνιος ο Τυανεύς εν Ρόδω]] (1925)
*[[Ο Ιουλιανός και οι Αντιοχείς]] (1926)
*[[Η αρρώστια του Κλείτου]] (1926)
*[[Εν δήμω της Μικράς Ασίας]] (1926)
*[[Ιερεύς του Σεραπίου]] (1926)
*[[Μέσα στα καπηλειά]] (1926)
*[[Μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών]] (1926)
*[[Σοφιστής απερχόμενος εκ Συρίας]] (1926)
*[[Άννα Δαλασσηνή]] (1927)
*[[Μέρες του 1896]] (1927)
*[[Παλαιόθεν Ελληνίς]] (1927)
*[[Μέρες του 1901]] (1927)
*[[Δύο νέοι, 23 έως 24 ετών]] (1927)
*[[Ουκ έγνως]] (1928)
*[[Ένας νέος, της Τέχνης του Λόγου - στο 24ον έτος του]] (1928)
*[[Εν Σπάρτη]] (1928)
*[[Εικών εικοσιτριετούς νέου καμωμένη από φίλον του ομήλικα, ερασιτέχνην]] (1928)
*[[Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.]] (1928)
*[[Εν πορεία προς την Σινώπην]] (1928)
*[[Μέρες του 1909, '10, και '11]] (1928)
*[[Κίμων Λεάρχου, 22 ετών, σπουδαστής Ελληνικών γραμμάτων (εν Κυρήνη)]] (1928)
*[[Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης]] (1928)
*[[Μύρης· Αλεξάνδρεια του 340 μ.Χ.]] (1929)
*[[Αλέξανδρος Ιανναίος, και Αλεξάνδρα]] (1929)
*[[Ωραία λουλούδια και άσπρα ως ταίριαζαν πολύ]] (1929)
*[[Στον ίδιο χώρο]] (1929)
*[[Άγε, ω βασιλεύ Λακεδαιμονίων]] (1929) [[Image:50%.png]]
*[[Ο καθρέπτης στην είσοδο]] (1930)
*[[Ρωτούσε για την ποιότητα]] (1930)
*[[Ας φρόντιζαν]] (1930)
*[[Στα 200 π.Χ.]] (1931)
*[[Κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων μάγων]] (1931)
*[[Μέρες του 1908]] (1932) [[Image:50%.png]]
*[[Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας]] (1933) [[Image:50%.png]]

====Αποκηρυγμένα====
*[[Αν μ’ ηγάπας]] (Μετάφραση) (1882-1884)
*[[Προς τας Κυρίας]] (Μετάφραση) (1884-1885)
*[[Βακχικόν]] (1886)
*[[Μάταιος, μάταιος Έρως]] (Μετάφραση) (1886)
*[[Ο Ποιητής και η Μούσα]] (1886)
*[[Με το ίδιο μέτρο]] (Μετάφραση) (1891)
*[[Κτίσται]] (1891)
*[[(Aπό την Λάμια του Keats)]] (Μετάφραση) (1892)
*[[Λόγος και Σιγή]] (1892)
*[[Σαμ ελ Νεσίμ]] (1892)
*[[Αοιδός]] (1892)
*[[(Από το «Sonnet to the Nile» του Keats)]] (Μετάφραση) (1893)
*[[Vulnerant Omnes, Ultima Necat]] (1893)
*[[Καλός και Κακός Καιρός]] (1893)
*[[Aπό την Kόλαση, XXVI, του Dante Alighieri]] (Μετάφραση) (1894)
*[[(Aπό το «Ulysses» του Tennyson)]] (Μετάφραση) (1894)
*[[Τιμόλαος ο Συρακούσιος]] (1894)
*[[Η Ψήφος της Αθηνάς]] (1894)
*[[Το Καλαμάρι]] (1894)
*[[Φωναί Γλυκείαι]] (1894)
*[[Εις την Σελήνην]] (Μετάφραση) (1895)
*[[Ελεγεία των Λουλουδιών]] (1895)
*[[Ώραι Μελαγχολίας]] (1895)
*[[Ωδή και Ελεγεία των Οδών]] (1896)
*[[Ο Οιδίπους]] (1896)
*[[Πλησίον Παραθύρου Ανοικτού]] (1896)
*[[Ένας Έρως]] (1896)
*[[Μνήμη]] (1896)
*[[Ο Θάνατος του Αυτοκράτορος Τακίτου]] (1897)
*[[Τα Δάκρυα των Αδελφών του Φαέθοντος]] (1897)
*[[Τα Βήματα των Ευμενίδων]] (1897)
*[[Η Αρχαία Τραγωδία]] (1897)
*[[Ο Οράτιος εν Αθήναις]] (1897)
*[[Φωνή απ’ την Θάλασσα]] (1898)
*[[Οι Ταραντίνοι Διασκεδάζουν]] (1898)
*[[Η Κηδεία του Σαρπηδόνος (αποκυρηγμένο)|Η Κηδεία του Σαρπηδόνος]] (1898)

====Ανέκδοτα====
*[[Ο Βεϊζαδές προς την Ερωμένην του]] (1884)
*[[Dünya Güzeli]] (1884)
*[[Όταν, φίλοι μου, αγαπούσα...]] (1885)
*[[Το Νιχώρι]] (1885)
*[[Έπος Kαρδίας]] (1886)
*[[Τω Στεφάνω Σκυλίτση]] (1886)
*[[Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον]] (1891)
*[[«Nous n’osons plus chanter les roses»]] (1892)
*[[Ινδική Εικών]] (1892)
*[[Πελασγική Εικών]] (1892)
*[[Το Μετέπειτα]] (1892)
*[[Οι Μιμίαμβοι του Ηρώδου]] (1892)
*[[Κυανοί Οφθαλμοί]] (1892)
*[[(Σπάραγμα άτιτλου ποιήματος)]] (1892)
*[[Οι Τέσσαρες Τοίχοι της Κάμαράς μου]] (1893)
*[[Έμπορος Αλεξανδρεύς]] (1893)
*[[Λαγίδου Φιλοξενία]] (1893)
*[[Εν τω Κοιμητηρίω]] (1893)
*[[Πριάμου Νυκτοπορία]] (1893)
*[[Επιτάφιον]] (1893)
*[[Θεατής Δυσαρεστημένος]] (1893)
*[[Προ της Iερουσαλήμ]] (1893)
*[[Δευτέρα οδύσσεια]] (1894)
*[[Όποιος απέτυχε]] (1894)
*[[Το Πιόνι]] (1894)
*[[Τρόμος]] (1894)
*[[Στο Σπίτι της Ψυχής]] (1894)
*[[Βροχή]] (1894)
*[[La Jeunesse blanche]] (1895)
*[[Γνωρίσματα]] (1895)
*[[Αιωνιότης]] (1895)
*[[Σύγχυσις]] (1896)
*[[Σαλώμη]] (1896)
*[[Χαλδαϊκή Εικών]] (1896)
*[[Ο Ιουλιανός εν τοις Μυστηρίοις]] (1896)
*[[Η Τράπεζα του Μέλλοντος]] (1897)
*[[Αδύνατα]] (1897)
*[[Πρόσθεσις]] (1897)
*[[Ανθοδέσμαι]] (1897)
*[[Η γαλή]] (1897)
*[[Λοεγκρίν]] (1898)
*[[Η Υποψία]] (1898)
*[[Η Επέμβασις των Θεών]] (1899)
*[[Ο Βασιλεύς Κλαύδιος]] (1899)
*[[Η Ναυμαχία]] (1899)
*[[Στρατηγού Θάνατος]] (1899) ;
*[[Όταν ο Φύλαξ είδε το Φως]] (1900)
*[[Οι Εχθροί]] (1900)
*[[Τεχνητά Άνθη]] (1903)
*[[Θεόφιλος Παλαιολόγος]] (1903) ;
*[[Δυνάμωσις]] (1903) ;
*[[Ο Σεπτέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Δεκέμβρης του 1903]] (1904)
*[[Ο Γενάρης του 1904]] (1904)
*[[Στες Σκάλες]] (1904)
*[[Στο Θέατρο]] (1904)
*[[Ποσειδωνιάται]] (1906)
*[[Το Τέλος του Αντωνίου]] (1907)
*[[27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.]] (1908)
*[[Κρυμμένα]] (1908)
*[[Έρωτος Άκουσμα]] (1911)
*[[«Τα δ' άλλα εν Άδου τοις κάτω μυθήσομαι»]] (1913)
*[[Έτσι]] (1913)
*[[Επάνοδος από την Ελλάδα]] (1914)
*[[Φυγάδες]] (1914)
*[[Κι ακούμπησα και πλάγιασα στες κλίνες των]] (1915)
*[[Μισή Ώρα]] (1917)
*[[Σπίτι με Κήπον]] (1917)
*[[Μεγάλη Εορτή στου Σωσιβίου]] (1917)
*[[Συμεών]] (1917)
*[[Ο Δεμένος Ώμος]] (1919)
*[[Νομίσματα]] (1920)
*[[Πάρθεν]] (1921)
*[[Απ'το Συρτάρι]] (1923)

====Ατελή====
*[[Περί τα των ξυστών άλση]]
*[[Συντροφιά από Tέσσαρες]]
*[[Η Eίδησις της Eφημερίδος]] (1918)
*[[Θάταν το Oινόπνευμα]] (1919)
*[[Κ’ επί πάσιν ο Kυναίγειρος]] (1919)
*[[Αθανάσιος]] (1920)
*[[Αντίοχος Kυζικηνός]] (1920)
*[[Ο Eπίσκοπος Πηγάσιος]] (1920)
*[[Στην Προκυμαία]] (1920)
*[[Μετά το Kολύμβημα]] (1921)
*[[Γένεσις Ποιήματος]] (1922)
*[[Πτολεμαίος Eυεργέτης (ή Kακεργέτης)]] (1922)
*[[Της ανεκδότου Iστορίας]] (1923)
*[[Η διάσωσις του Ιουλιανού]] (1923)
*[[Η Δυναστεία]] (1923)
*[[Η Φωτογραφία]] (1924)
*[[Οι Άγιοι Eπτά Παίδες]] (1925)
*[[Ο Πατριάρχης]] (1925)
*[[Σαμίου Eπιτάφιον]] (1925)
*[[Τύψις]] (1925)
*[[Στα Φώτα]] (1925)
*[[Ο Aυτοκράτωρ Kόνων]] (1926)
*[[Hunc deorum templis]] (1927)
*[[Έγκλημα]] (1927)
*[[Του Έκτου ή του Eβδόμου αιώνος]] (1927)
*[[Τιγρανόκερτα]] (1929)
*[[Η Zηνοβία]] (1930)
*[[Μηδέν περί Λακεδαιμονίων]] (1930)
*[[Αγέλαος]] (1932)

====Πεζά Ποιήματα====
*[[Ενδύματα]] (1894-1897)
*[[Το Σύνταγμα της Hδονής]] (1894-1897
*[[Τα Πλοία]] (1895-1896)

===Πεζά===
====Δημοσιευμένα====
=====Άρθρα και μελετήματα=====
*[[(Eκκλησία και Θέατρον)]]
*[[(Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού)]]
*[[Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω]] (1893)
*[[H ποίησις του κ. Στρατήγη]] (1893)
*[[Έλληνες λόγιοι εν Pωμαϊκαίς οικίαις]] (1896)
====Κρυμμένα====
=====Δημιουργικά=====
*[[Εις το φως της ημέρας]] (1895-1896)
&lt;/div&gt;

== Έργα που αφορούν τον Καβάφη ==
=== Κριτικές ===
* [[Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη|Τὸ ποιητικὸν ἔργο τοῦ Κ. Π. Καβάφη]] (1912) του [[Συγγραφέας:Ροβέρτος Κάμπος|Ροβέρτου Κάμπου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Το ποιητικόν έργο του Κ. Π. Καβάφη.djvu}}
* [[Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες]] (1928) του [[Συγγραφέας:Γιώργος Κιτρόπουλος|Γιώργου Κιτρόπουλου]] {{σκαναρισμένη έκδοση|Μανιφέστο υπέρ του κ. Κ. Π. Καβάφη: Βοήθειαν κύριοι λογοτέχνες}}
* [[Η ειρωνία στον Καβάφη|Ἡ εἰρωνία στὸν Καβάφη]] (1930) του [[Συγγραφέας:Τέλλος Άγρας|Τέλλου Άγρα]] {{Σκαναρισμένη έκδοση|Η ειρωνία στον Καβάφη, Ἀγρας, Αλεξανδρινή Τέχνη, τ. 9-10 Χρονιά Δ (Οκτώβριος 1930).djvu}}
===Ποιήματα===
*[[Καβάφης (Σαραντάρης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Γιώργος Σαραντάρης|Γιώργου Σαραντάρη]]
*[[Καβάφης (Μαλακάσης)|Καβάφης]], ποίημα του [[Συγγραφέας:Μιλτιάδης Μαλακάσης|Μιλτιάδη Μαλακάση]]


{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Καβαφης Κωνσταντινος}}
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς-Κ]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 20ου αιώνα]]</text>
      <sha1>1b2bxtbs3y6u2mlez6p140ec4wa3cv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Συγγραφέας:Γεώργιος Στρατήγης</title>
    <ns>108</ns>
    <id>4786</id>
    <revision>
      <id>166488</id>
      <parentid>130940</parentid>
      <timestamp>2026-06-03T06:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1660" sha1="tux10mvuvk9sqhppme2mbyy6pw8zplz" xml:space="preserve">{{Συγγραφέας2
 |όνομα          = Γεώργιος Στρατήγης
 |ημερομηνίες    = 1860–1938
 |περιγραφή      = Έλληνας ποιητής
 |εικόνα         = Georgios Stratigis.JPG
 |λεζάντα        =
 |βικιπαίδεια    = Γεώργιος Στρατήγης
 |βικιφθέγματα   = 
 |commons        = 
}}
==Έργα==
*[[Ματρόζος]]
*[[Κλαίω−Γελώ]] (1870)
*[[Τι κοστίζει ένα τριαντάφυλλο]] (1879)
*[[Παρά την εστίαν]] (1879)
*[[Χρυσή Βροχή]]
*[[Η Φιλία]]
*[[An Gretchen]]
*[[Εις την Ιταλίαν|Εἰς τὴν Ἰταλίαν]] (1890)
*[[Δεν είνε...|Δὲν εἶνε…]] (1890)

===Μεταφράσεις===
*[[Το υδραιόπουλο]] του [[Βίλχελμ Μύλλερ]]

==Άρθρα==
*[[Ετήσιον Ημερολόγιον του Έτους 1887/Που κείται η Ελλάς;|Ποῦ κεῖται ἡ Ἑλλάς;]], στο Ετήσιο Ημερολόγιο του Κωνσταντίνου Σκόκου (1887).

== Έργα που αφορούν τον Στρατήγη ==
*[[H ποίησις του κ. Στρατήγη]] του [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης|Κωνσταντίνου Καβάφη]]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Στρατηγης Γεωργιος}}
[[Κατηγορία:Συγγραφείς-Σ]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 19ου αιώνα]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 20ου αιώνα]]</text>
      <sha1>tux10mvuvk9sqhppme2mbyy6pw8zplz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Συγγραφέας:Ουίλλιαμ Σαίξπηρ</title>
    <ns>108</ns>
    <id>14079</id>
    <revision>
      <id>166484</id>
      <parentid>166384</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T18:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2923" sha1="gsbt11mk5pnbwgdso2mi03v9fd2ciu1" xml:space="preserve">{{Συγγραφέας2
|όνομα          =  Ουίλλιαμ Σαίξπηρ
|ημερομηνίες    =  1564 - 1616
|περιγραφή      =  Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (αγγλικά: William Shakespeare, Απρίλιος 1564 - 23 Απριλίου 1616) ήταν ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς.

Θεωρείται μια από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες του κόσμου, ενώ τα θεατρικά του παίζονται έως σήμερα, διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον. Ο Σαίξπηρ κατάφερε να χειριστεί με απόλυτη δεξιοτεχνία τόσο την κωμωδία όσο και το δράμα και την τραγωδία. Τα έργα του διαπνέονται από μία βαθειά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης και παραμένουν επίκαιρα.

Η επίδραση του, ειδικότερα στην αγγλική λογοτεχνία, θεωρείται τεράστια.

|εικόνα         =  CHANDOS3.jpg
|λεζάντα        = 
|βικιπαίδεια    =  Ουίλλιαμ Σαίξπηρ
|βικιφθέγματα   =  
|commons        = William Shakespeare}}


; Θέατρο

* [[Ρωμαίος και Ιουλιέτα]] (μετάφραση [[Δημήτριος Βικέλας|Δημήτριου Βικέλα]])
* [[Μάκβεθ]] (μετάφραση [[Δημήτριος Βικέλας|Δημήτριου Βικέλα]])
* [[Αμλέτος|Άμλετ]] (μετάφραση [[Ιάκωβος Πολυλάς|Ιάκωβου Πολυλά]])
* [[Όνειρο θερινής νυκτός]]
*[[Με το ίδιο μέτρο]] (μετάφραση [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφη]]) (απόσπασμα)
*[[Πολύ Κακό για το Τίποτα]]
**[[Προς τας Κυρίας]] (Απόσπασμα) (Μετάφραση [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης|Καβάφη]])

==Έργα που αφορούν τον Σαίξπηρ==
; Δοκίμια
*[[Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω]] του [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης|Κωνσταντίνου Καβάφη]]


{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Σαιξπηρ Ουιλλιαμ}}
[[Κατηγορία:Συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς-Σ]]
[[Κατηγορία:Ποιητές]]
[[Κατηγορία:Βρετανοί συγγραφείς]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 16ου αιώνα]]
[[Κατηγορία:Συγγραφείς του 17ου αιώνα]]</text>
      <sha1>gsbt11mk5pnbwgdso2mi03v9fd2ciu1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Χρήστης:Ah3kal/Συγγραφείς</title>
    <ns>2</ns>
    <id>28564</id>
    <revision>
      <id>166490</id>
      <parentid>166216</parentid>
      <timestamp>2026-06-03T09:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>15175</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>166490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132680" sha1="mkiidhxx1ywhgdc65yesxwmzoicfqft" xml:space="preserve">{{Wikidata list
|sparql=SELECT * WHERE {
  SERVICE wikibase:mwapi {
    bd:serviceParam wikibase:api &quot;Generator&quot; .
    bd:serviceParam wikibase:endpoint &quot;el.wikisource.org&quot; .
    bd:serviceParam mwapi:generator &quot;allpages&quot; .
    bd:serviceParam mwapi:gapnamespace &quot;108&quot; .
    bd:serviceParam mwapi:gaplimit &quot;max&quot; .
    bd:serviceParam mwapi:gapfilterredir &quot;nonredirects&quot; .
    ?wikisource wikibase:apiOutput mwapi:title  .
    ?item wikibase:apiOutputItem mwapi:item .
  }
  bind(if(bound(?item), ?item,  &quot;no item&quot; ) as ?item)
  optional{ ?item wdt:P373 ?commonscategory }         
  optional{ ?item wdt:P1472 ?commonscreator }
  optional{ ?wikipedia schema:about ?item ;
               schema:isPartOf &lt;https://el.wikipedia.org/&gt; . }
}
|wdq=
|section=
|sort=label
|columns=label:Συγγραφέας,description:Περιγραφή,P373 ,P1472
|thumb=128
|min_section=2
}}
{| class='wikitable sortable'
! Συγγραφέας
! Περιγραφή
! κατηγορία στα Commons
! σελίδα δημιουργού Commons
|-
| [[Συγγραφέας:Άγγελος Βεργίκιος|Άγγελος Βεργίκιος ή Βεργίτσης]]
| Συγγραφέας
| [[:commons:Category:Angelo Vergecio|Angelo Vergecio]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Άγγελος Βλάχος|Άγγελος Βλάχος]]
| Έλληνας πολιτικός και λογοτέχνης του 19ου και του 20ού αιώνα
| [[:commons:Category:Angelos Vlachos|Angelos Vlachos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Άγγελος Σημηριώτης|Άγγελος Σημηριώτης]]
| θεατρικός συγγραφέας, μεταφραστής και εκπαιδευτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Άγγελος Σικελιανός|Άγγελος Σικελιανός]]
| Έλληνας ποιητής και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Angelos Sikelianos|Angelos Sikelianos]]
| Angelos Sikelianos
|-
| [[Συγγραφέας:Νεκτάριος Αιγίνης|Άγιος Νεκτάριος Αιγίνης]]
| Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Μητροπολίτης Πενταπόλεως
| [[:commons:Category:Nectarios of Aegina|Nectarios of Aegina]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πολύκαρπος Σμύρνης|Άγιος Πολύκαρπος Σμύρνης]]
| Χριστιανός Άγιος και επίσκοπος Σμύρνης
| [[:commons:Category:Polycarp of Smyrna|Polycarp of Smyrna]]
| Polycarp of Smyrna
|-
| [[Συγγραφέας:Πατριάρχης Φώτιος Α΄|Άγιος Φώτιος ο Μέγας]]
| Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, λόγιος και άγιος της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας
| [[:commons:Category:Photios I of Constantinople|Photios I of Constantinople]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Άλφρεντ Τέννυσον|Άλφρεντ Τέννυσον]]
| Άγγλος ποιητής
| [[:commons:Category:Alfred, Lord Tennyson|Alfred, Lord Tennyson]]
| Alfred Tennyson
|-
| [[Συγγραφέας:Άννα Κομνηνή|Άννα Κομνηνή]]
| Βυζαντινή ιστοριογράφος, κόρη του Αλεξίου Α&amp;#39; Κομνηνού
| [[:commons:Category:Anna Comnena|Anna Comnena]]
| Anna Comnena
|-
| [[Συγγραφέας:Άννα ντε Νοάιγ|Άννα ντε Νοάιγ]]
| Γαλλίδα συγγραφέας,ποιήτρια και μοντέλο
| [[:commons:Category:Anna de Noailles|Anna de Noailles]]
| Anna de Noailles
|-
| [[Συγγραφέας:Άννων|Άννων]]
| Καρχηδόνιος εξερευνητής
| [[:commons:Category:Hanno the Navigator|Hanno the Navigator]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Άρατος ο Σολεύς|Άρατος ο Σολεύς]]
| 
| [[:commons:Category:Aratus of Soli|Aratus of Soli]]
| Aratus
|-
| [[Συγγραφέας:Άργης Κόρακας|Άργης Κόρακας]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Άρης Βελουχιώτης|Άρης Βελουχιώτης]]
| Έλληνας πολιτικός και αντιστασιακός
| [[:commons:Category:Aris Velouchiotis|Aris Velouchiotis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Άριστος Καμπάνης|Άριστος Καμπάνης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, κριτικός και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Aristos Kampanis|Aristos Kampanis]]
| Aristos Kampanis
|-
| [[Συγγραφέας:Άρνολντ Πάσοβ|Άρνολντ Πάσοβ]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Έντγκαρ Άλλαν Πόε|Έντγκαρ Άλλαν Πόε]]
| Αμερικανός λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Edgar Allan Poe|Edgar Allan Poe]]
| Edgar Allan Poe
|-
| [[Συγγραφέας:Εδουάρδος Έγγελ|Έντουαρντ Ένγκελ]]
| Γερμανός ιστορικός της λογοτεχνίας
| [[:commons:Category:Eduard Engel|Eduard Engel]]
| Eduard Engel
|-
| [[Συγγραφέας:Ήριννα|Ήρινα]]
| 
| [[:commons:Category:Erinna|Erinna]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ήρων ο Αλεξανδρεύς|Ήρων]]
| αρχαίος Έλληνας μαθηματικός και μηχανικός
| [[:commons:Category:Hero of Alexandria|Hero of Alexandria]]
| Hero of Alexandria
|-
| [[Συγγραφέας:Ίβυκος|Ίβυκος]]
| αρχαίος Έλληνας λυρικός ποιητής από το Ρήγιο της Μεγάλης Ελλάδας
| [[:commons:Category:Ibycus|Ibycus]]
| Ibycus
|-
| [[Συγγραφέας:Ίων Δραγούμης|Ίων Δραγούμης]]
| Έλληνας διπλωμάτης και φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Ion Dragoumis|Ion Dragoumis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ίων ο Χίος|Ίων ο Χίος]]
| Έλληνας ποιητής, δραματουργός και φιλόσοφος του 5ου αιώνα π.Χ.
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αίλιος Αριστείδης|Αίλιος Αριστείδης]]
| σοφιστής, σημαντικός ρήτορας της εποχής του και εκπρόσωπος της δεύτερης σοφιστικής
| [[:commons:Category:Aelius Aristides|Aelius Aristides]]
| Aelius Aristides
|-
| [[Συγγραφέας:Αίσωπος|Αίσωπος]]
| Έλληνας αφηγητής παραμυθιών της αρχαιότητας
| [[:commons:Category:Aesop|Aesop]]
| Aesop
|-
| [[Συγγραφέας:Δωρόθεος Γάζας|Αββάς Δωρόθεος]]
| Χριστιανός μοναχός και ηγούμενος
| [[:commons:Category:Dorotheus of Gaza|Dorotheus of Gaza]]
| Dorotheus of Gaza
|-
| [[Συγγραφέας:Αβλάβιος Ιλλούστριος|Αβλάβιος Ιλλούστριος]]
| σελίδα αποσαφήνισης εγχειρημάτων Wikimedia
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αβραάμ Λίνκολν|Αβραάμ Λίνκολν]]
| 16ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
| [[:commons:Category:Abraham Lincoln|Abraham Lincoln]]
| Abraham Lincoln
|-
| [[Συγγραφέας:Αβυδηνός|Αβυδηνός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αγαθάγγελος Κωνσταντινίδης|Αγαθάγγελος Κωνσταντινίδης - Μάγνης]]
| Έλληνας μητροπολίτης
| [[:commons:Category:Agathagelos of Ephesus|Agathagelos of Ephesus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αγαθίας ο Σχολαστικός|Αγαθίας ο Σχολαστικός]]
| 
| [[:commons:Category:Agathias|Agathias]]
| Agathias
|-
| [[Συγγραφέας:Αδαίος ο Μακεδών|Αδαίος ο Μακεδών]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αδαμάντιος Κοραής|Αδαμάντιος Κοραής]]
| Έλληνας φιλόλογος
| [[:commons:Category:Adamantios Korais|Adamantios Korais]]
| Adamantios Korais
|-
| [[Συγγραφέας:Αθήναιος|Αθήναιος]]
| 
| [[:commons:Category:Athenaeus|Athenaeus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αθανάσιος Αλεξανδρείας|Αθανάσιος Αλεξανδρείας]]
| Πατριάρχης Αλεξανδρείας
| [[:commons:Category:Athanasius of Alexandria|Athanasius of Alexandria]]
| Saint Athanasius
|-
| [[Συγγραφέας:Αθανάσιος Ευταξίας|Αθανάσιος Ευταξίας]]
| Έλληνας πολιτικός
| [[:commons:Category:Athanasios Eutaxias|Athanasios Eutaxias]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αθανάσιος Κυριαζής|Αθανάσιος Κυριαζής]]
| 1883-1950
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αθανάσιος Παπαδόπουλος-Κεραμεύς|Αθανάσιος Παπαδόπουλος – Κεραμεύς]]
| 
| [[:commons:Category:Athanasios Papadopoulos-Kerameus|Athanasios Papadopoulos-Kerameus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αθανάσιος Χριστόπουλος|Αθανάσιος Χριστόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Athanasios Christopoulos|Athanasios Christopoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αθήναιος ο επιγραμματοποιός|Αθηναiος]]
| ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αιμίλιος Βεάκης|Αιμίλιος Βεάκης]]
| Έλληνας ηθοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αιμίλιος Λεγκράν|Αιμίλιος Λεγκράν]]
| Γάλλος συγγραφέας
| [[:commons:Category:Émile Legrand|Émile Legrand]]
| Émile Legrand
|-
| [[Συγγραφέας:Αιμίλιος Ριάδης|Αιμίλιος Ριάδης]]
| Έλληνας συνθέτης και ποιητής
| [[:commons:Category:Emilios Riadis|Emilios Riadis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αιμιλία Δάφνη|Αιμιλία Κούρτελη]]
| Ελληνίδα ποιήτρια και πεζογράφος
| [[:commons:Category:Aimilia Dafni|Aimilia Dafni]]
| Aimilia Dafni
|-
| [[Συγγραφέας:Αιμιλιανός ο Νικαεύς|Αιμιλιανός ο Νικαεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αινείας ο Τακτικός|Αινείας ο Τακτικός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αισχίνης|Αισχίνης]]
| 
| [[:commons:Category:Aeschines|Aeschines]]
| Aeschines
|-
| [[Συγγραφέας:Αισχύλος|Αισχύλος]]
| αρχαίος Έλληνας δραματικός ποιητής
| [[:commons:Category:Aeschylus|Aeschylus]]
| Aeschylus
|-
| [[Συγγραφέας:Ακήρατος ο γραμματικός|Ακήρατος ο γραμματικός]]
| Αρχαίος Έλληνας επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ακουσίλαος|Ακουσίλαος]]
| αρχαιος Έλληνας πεζογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Βυζάντιος|Αλέξανδρος Βυζάντιος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Alexandros Vyzantios|Alexandros Vyzantios]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Γκιάλας|Αλέξανδρος Γκιάλας]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Ι. Παππάς|Αλέξανδρος Ι. Παππάς]]
| 
| [[:commons:Category:Alexandros I. Pappas|Alexandros I. Pappas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Σούτσος|Αλέξανδρος Κ. Σούτσος]]
| Έλληνας φαναριώτης λόγιος, και εφημεριδογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Υψηλάντης|Αλέξανδρος Κ. Υψηλάντης]]
| Έλληνας πρίγκιπας, στρατιωτικός, λόγιος και αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας
| [[:commons:Category:Alexander Ypsilantis|Alexander Ypsilantis]]
| Alexander Ypsilantis
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Κατακουζηνός|Αλέξανδρος Κατακουζηνός]]
| Έλληνας συνθέτης και ποιητής
| [[:commons:Category:Alexandros Katakouzinos|Alexandros Katakouzinos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Μαγνήτης|Αλέξανδρος Μαγνήτης]]
| Επιγραμματοποιός της Ελληνικής Ανθολογίας, πιθανώς του πρώτου αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος|Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος]]
| Φαναριώτης πολιτικός
| [[:commons:Category:Alexandros Mavrokordatos|Alexandros Mavrokordatos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Μωραϊτίδης|Αλέξανδρος Μωραϊτίδης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Πάλλης|Αλέξανδρος Πάλλης]]
| λογοτέχνης και πρωταγωνιστής στον αγώνα για την επικράτηση της δημοτικής γλώσσας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης|Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης]]
| Έλληνας λογοτέχνης (1851–1911)
| [[:commons:Category:Alexandros Papadiamantis|Alexandros Papadiamantis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής|Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής]]
| Έλληνας πολιτικός , διπλωμάτης και ποιητής
| [[:commons:Category:Alexandros Rizos Rangavis|Alexandros Rizos Rangavis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου|Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου]]
| Ελληνίδα λογία, διηγηματογράφος και παιδαγωγός
| [[:commons:Category:Alexándra Papadopoúlou|Alexándra Papadopoúlou]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλκαίος ο Μεσσήνιος|Αλκαίος ο Μεσσήνιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλκαίος ο Μυτιληναίος|Αλκαίος ο Μυτιληναίος]]
| Αρχαίος έλληνας ποιητής.από τη Μυτιλήνη
| [[:commons:Category:Alcaeus|Alcaeus]]
| Alcaeus
|-
| [[Συγγραφέας:Αλκμάν|Αλκμάν]]
| 
| [[:commons:Category:Alcman|Alcman]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αλφειός ο Μυτιληναίος|Αλφειός ο Μυτιληναίος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λαμαρτίνος|Αλφόνς ντε Λαμαρτίν]]
| Γάλλος συγγραφέας, ποιητής και πολιτικός
| [[:commons:Category:Alphonse de Lamartine|Alphonse de Lamartine]]
| Alphonse de Lamartine
|-
| [[Συγγραφέας:Αμμιανός|Αμμιανός]]
| Έλληνας επιγραμματοποιός που έζησε στις αρχές του 2ου αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αμμωνίδης|Αμμωνίδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανάργυρος Πετράκης|Ανάργυρος Πετράκης]]
| Έλληνας πολιτικός και γιατρός, πρώτος δήμαρχος Αθηναίων
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανέστης Κωνσταντινίδης|Ανέστης Κωνσταντινίδης]]
| Έλληνας εκδότης
| [[:commons:Category:Anestis Konstantinidis|Anestis Konstantinidis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανακρέων|Ανακρέων]]
| Έλληνας λυρικός ποιητής του έκτου αιώνα π.κ.χ
| [[:commons:Category:Anacreon|Anacreon]]
| Anacreon
|-
| [[Συγγραφέας:Αναξίμανδρος|Αναξίμανδρος]]
| Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Anaximander|Anaximander]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αναξαγόρας|Αναξαγόρας]]
| αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και αστρονόμος
| [[:commons:Category:Anaxagoras|Anaxagoras]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αναστάσιος Δρίβας|Αναστάσιος Δρίβας]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδοκίδης|Ανδοκίδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Ανδρεάδης|Ανδρέας Ανδρεάδης]]
| Έλληνας οικονομολόγος
| [[:commons:Category:Andreas Andreadis|Andreas Andreadis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Βερούσης|Ανδρέας Βερούσης]]
| Έλληνας αρματολός και αγωνιστής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Ζαΐμης|Ανδρέας Ζαΐμης]]
| Έλληνας πολιτικός
| [[:commons:Category:Andreas Zaimis|Andreas Zaimis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Κάλβος|Ανδρέας Κάλβος]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Andreas Kalvos|Andreas Kalvos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Καρκαβίτσας|Ανδρέας Καρκαβίτσας]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Andreas Karkavitsas|Andreas Karkavitsas]]
| Andreas Karkavitsas
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Λασκαράτος|Ανδρέας Λασκαράτος]]
| Έλληνας σατιρικός ποιητής και πεζογράφος
| [[:commons:Category:Andreas Laskaratos|Andreas Laskaratos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Μαρτζώκης|Ανδρέας Μαρτζώκης]]
| Έλληνας ποιητής και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Andreas Martzokis|Andreas Martzokis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Μουστοξύδης|Ανδρέας Μουστοξύδης]]
| Έλληνας ιστορικός
| [[:commons:Category:Andreas Moustoxydis|Andreas Moustoxydis]]
| Andreas Moustoxydis
|-
| [[Συγγραφέας:Ανδρέας Νικολάρας|Ανδρέας Νικολάρας]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανρί Μπατάιγ|Ανρί Μπατάιγ]]
| Γάλλος συγγραφέας
| [[:commons:Category:Henry Bataille|Henry Bataille]]
| Henry Bataille
|-
| [[Συγγραφέας:Αντίγονος ο Καρύστιος|Αντίγονος ο Καρύστιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς|Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντίπατρος ο Σιδώνιος|Αντίπατρος ο Σιδώνιος]]
| επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντίστιος|Αντίστιος]]
| Έλληνας επιγραμματοποιός που άκμασε περί το 20 μ.Χ.
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντίφιλος ο Βυζάντιος|Αντίφιλος ο Βυζάντιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανταγόρας ο Ρόδιος|Ανταγόρας ο Ρόδιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντιμέδων Κυζικηνός|Αντιμέδων Κυζικηνός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντισθένης|Αντισθένης]]
| αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος, ιδρυτής της σχολής των Κυνικών
| [[:commons:Category:Antisthenes|Antisthenes]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντιφών ο Ραμνούσιος|Αντιφών]]
| Αθηναίος ρήτορας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντρέ Σενιέ|Αντρέ Σενιέ]]
| Ελληνογάλλος ποιητής
| [[:commons:Category:André Chénier|André Chénier]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντρέι Μουρεσάνου|Αντρέι Μουρεσάνου]]
| 
| [[:commons:Category:Andrei Mureșanu|Andrei Mureșanu]]
| Andrei Mureșanu
|-
| [[Συγγραφέας:Αντωνίνος Λιβεράλις|Αντωνίνος Λιβεράλις]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνης Τραυλαντώνης|Αντώνης Τραυλαντώνης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος Καλλιβωκάς|Αντώνιος Καλλιβωκάς]]
| Έλληνας ιατρός και καθηγητής πανεπιστημίου
| [[:commons:Category:Antonios Kallivokas|Antonios Kallivokas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος Μανούσος|Αντώνιος Μανούσος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος Μαρτελάος|Αντώνιος Μαρτελάος]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Antonios Martelaos|Antonios Martelaos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος Μομφερράτος|Αντώνιος Μομφερράτος]]
| Έλληνας νομικός και καθηγητής πανεπιστημίου
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος ο Αργείος|Αντώνιος ο Αργείος]]
| ποιητής της Ελληνικής Ανθολογίας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος Ροντήρης|Αντώνιος Ροντήρης]]
| Έλληνας νομικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος Σπηλιωτόπουλος|Αντώνιος Σπηλιωτόπουλος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, συγγραφέας και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αντώνιος Φατσέας|Αντώνιος Φατσέας]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ανύτη|Ανύτη]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Απολλινάριος|Απολλινάριος]]
| Έλληνας επιγραμματοποιός του 1ου αιώνα μ.Χ.
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Απολλωνίδης ο Σμυρναίος|Απολλωνίδης ο Σμυρναίος]]
| Επιγραμματοποιός του 1ου αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Απολλώνιος ο Δύσκολος|Απολλώνιος ο Δύσκολος]]
| Έλληνας γραμματικός του 2ου μ.Χ. αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Απολλώνιος ο Ρόδιος|Απολλώνιος ο Ρόδιος]]
| Αρχαίος Έλληνας επικός ποιητής και γραμματικός
| [[:commons:Category:Apollonius of Rhodes|Apollonius of Rhodes]]
| Apollonius of Rhodes
|-
| [[Συγγραφέας:Αππιανός|Αππιανός]]
| 
| [[:commons:Category:Appian|Appian]]
| Appian
|-
| [[Συγγραφέας:Απόστολος Βαρνάβας|Απόστολος Βαρνάβας]]
| Ένας από τους πρώτους μαθητές του Ιησού
| [[:commons:Category:Saint Barnabas|Saint Barnabas]]
| Saint Barnabas
|-
| [[Συγγραφέας:Απόστολος Μελαχρινός|Απόστολος Μελαχρινός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Απόστολος Παύλος|Απόστολος Παύλος]]
| απόστολος του Χριστιανισμού
| [[:commons:Category:Saint Paul|Saint Paul]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αργύρης Εφταλιώτης|Αργύρης Εφταλιώτης]]
| Έλληνας ποιητής και πεζογράφος
| [[:commons:Category:Argiris Eftaliotis|Argiris Eftaliotis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρεταίος ο Καππαδόκης|Αρεταίος ο Καππαδόκης]]
| Έλληνας γιατρός από την Καππαδοκία
| [[:commons:Category:Aretaeus of Cappadocia|Aretaeus of Cappadocia]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αριστείδης Σπαθάκης|Αριστείδης Σπαθάκης]]
| Έλληνας παιδαγωγός και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αριστομένης Προβελέγγιος|Αριστομένης Προβελέγγιος]]
| Έλληνας πολιτικός
| [[:commons:Category:Aristomenis Provelegios|Aristomenis Provelegios]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αριστοτέλης|Αριστοτέλης]]
| Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Aristotle|Aristotle]]
| Aristotle
|-
| [[Συγγραφέας:Αριστοτέλης Βαλαωρίτης|Αριστοτέλης Βαλαωρίτης]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Aristotelis Valaoritis|Aristotelis Valaoritis]]
| Aristotelis Valaoritis
|-
| [[Συγγραφέας:Αριστοτέλης Κουρτίδης|Αριστοτέλης Κουρτίδης]]
| Έλληνας εκπαιδευτικός και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Aristotelis Kourtidis|Aristotelis Kourtidis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αριστοφάνης|Αριστοφάνης]]
| Αθηναίος θεατρικός συγγραφέας
| [[:commons:Category:Aristophanes|Aristophanes]]
| Aristophanes
|-
| [[Συγγραφέας:Αριστόξενος ο Ταραντίνος|Αριστόξενος ο Ταραντίνος]]
| 
| [[:commons:Category:Aristosseno|Aristosseno]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρποκρατίων|Αρποκρατίων]]
| Αρχαίος Έλληνας γραμματικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρσινόη Παπαδοπούλου|Αρσινόη Παπαδοπούλου]]
| Ελληνίδα διηγηματογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχέλαος (επιγραμματοποιός)|Αρχέλαος]]
| επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχίας|Αρχίας]]
| σελίδα αποσαφήνισης εγχειρημάτων Wikimedia
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχίας ο Αντιοχεύς|Αρχίας ο Αντιοχεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχίας ο Βυζάντιος|Αρχίας ο Βυζάντιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχίας ο Μακεδών|Αρχίας ο Μακεδών]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχίας ο Μυτιληναίος|Αρχίας ο Μυτιληναίος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχίας ο νεότερος|Αρχίας ο νεότερος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχίλοχος|Αρχίλοχος]]
| 
| [[:commons:Category:Archilochos|Archilochos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α΄|Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α΄]]
| Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος (1923-1938)
| [[:commons:Category:Chrysostomos I of Athens|Chrysostomos I of Athens]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος|Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος]]
| Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος (1938-1941)
| [[:commons:Category:Chrysanthos of Athens|Chrysanthos of Athens]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χρύσανθος εκ Μαδύτου|Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος του Δυρραχίου]]
| Έλληνας λόγιος και μουσικός διδάσκαλος
| [[:commons:Category:Chrysanthos of Madytos|Chrysanthos of Madytos]]
| Chrysanthus of Bursa
|-
| [[Συγγραφέας:Ασίνιος Κουαδράτος|Ασίνιος Κουαδράτος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ασκληπιάδης ο Σάμιος|Ασκληπιάδης ο Σάμιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αυτομέδων επιγραμματοποιός|Αυτομέδων επιγραμματοποιός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αχιλλέας Παράσχος|Αχιλλέας Παράσχος]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Achilleas Paraschos|Achilleas Paraschos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βέρθα Ρουσοπούλου|Βέρθα Ρουσοπούλου]]
| Ελληνίδα συγγραφέας, μεταφράστρια, φεμινίστρια και εκπαιδευτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βίκτωρ Ουγκώ|Βίκτωρ Ουγκώ]]
| Γάλλος μυθιστοριογράφος, ποιητής και δραματουργός (1802–1885)
| [[:commons:Category:Victor Hugo|Victor Hugo]]
| Victor Hugo
|-
| [[Συγγραφέας:Βίκτωρ Πάνιν|Βίκτωρ Πάνιν]]
| 
| [[:commons:Category:Victor Nikitich Panin|Victor Nikitich Panin]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βίλχελμ Μύλλερ|Βίλχελμ Μύλερ]]
| Γερμανός ποιητής (1794-1827)
| [[:commons:Category:Wilhelm Müller|Wilhelm Müller]]
| Wilhelm Müller
|-
| [[Συγγραφέας:Βίων|Βίων ο Σμυρναίος]]
| 
| [[:commons:Category:Bion of Smyrna|Bion of Smyrna]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βακχυλίδης|Βακχυλίδης]]
| 
| [[:commons:Category:Bacchylides|Bacchylides]]
| Bacchylides
|-
| [[Συγγραφέας:Βαρλαάμ|Βαρλαάμ Καλαβρός]]
| 
| [[:commons:Category:Barlaam of Seminara|Barlaam of Seminara]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βασίλειος Κολοκοτρώνης|Βασίλειος Κ. Κολοκοτρώνης]]
| Έλληνας διπλωμάτης, θεατρικός συγγραφέας, ιστορικός μελετητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βασίλης Μιχαηλίδης|Βασίλης Μιχαηλίδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βιάνωρ επιγραμματοποιός|Βιάνωρ επιγραμματοποιός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βιργίλιος|Βιργίλιος]]
| αρχαίος Ρωμαίος ποιητής
| [[:commons:Category:Virgil|Virgil]]
| Virgil
|-
| [[Συγγραφέας:Βιργινία Ευαγγελίδου|Βιργινία Ευαγγελίδου]]
| Ελληνίδα ποιήτρια
| [[:commons:Category:Virginia Evangelidou|Virginia Evangelidou]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βιτσέντζος Κορνάρος|Βιτσέντζος Κορνάρος]]
| Έλληνας ποιητής ενετικής υπηκοότητας
| [[:commons:Category:Vitsentzos Kornaros|Vitsentzos Kornaros]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βλάσιος Σκορδέλης|Βλάσιος Σκορδέλης]]
| Έλληνας πεζογράφος και εκπαιδευτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βλαντιμίρ Λένιν|Βλαντίμιρ Ίλιτς Λένιν]]
| Ηγέτης της Σοβιετικής Ενωσης Πρωτεργάτης της Οκτωβριανής Επανάστασης
| [[:commons:Category:Vladimir Lenin|Vladimir Lenin]]
| Vladimir Lenin
|-
| [[Συγγραφέας:Βλαντίμιρ Πούτιν|Βλαντίμιρ Πούτιν]]
| Ρώσος πολιτικός, Προέδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας
| [[:commons:Category:Vladimir Putin|Vladimir Putin]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γαληνός|Γαληνός]]
| 
| [[:commons:Category:Galenus of Pergamum|Galenus of Pergamum]]
| Galen
|-
| [[Συγγραφέας:Γεράσιμος Μαρκοράς|Γεράσιμος Μαρκοράς]]
| Έλληνας συγγραφέας και ποιητής
| [[:commons:Category:Gerasimos Markoras|Gerasimos Markoras]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Άβλιχος|Γεώργιος Άβλιχος]]
| Έλληνας ζωγράφος
| [[:commons:Category:Georgios Avlichos|Georgios Avlichos]]
| Georgios Avlichos
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας|Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας]]
| Βασιλιάς των Ελλήνων (1863–1913)
| [[:commons:Category:George I of Greece|George I of Greece]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Αινιάν|Γεώργιος Αινιάν]]
| Έλληνας πολιτικός
| [[:commons:Category:Georgios Ainian|Georgios Ainian]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Ακροπολίτης|Γεώργιος Ακροπολίτης]]
| Έλληνας ιστορικός και διπλωμάτης (1217-1282)
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Αναστασόπουλος|Γεώργιος Αναστασόπουλος]]
| Έλληνας νομικός και πολιτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Β΄ της Ελλάδας|Γεώργιος Β΄ της Ελλάδας]]
| Βασιλιάς των Ελλήνων (1922-1947 )
| [[:commons:Category:George II of Greece|George II of Greece]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Βεντήρης|Γεώργιος Βεντήρης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, ιστορικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Βιζυηνός|Γεώργιος Βιζυηνός]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Georgios Vizyinos|Georgios Vizyinos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Βρισιμιτζάκης|Γεώργιος Βρισιμιτζάκης]]
| Έλληνας ποιητής και δοκιμιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Δροσίνης|Γεώργιος Δροσίνης]]
| Έλληνας λογοτέχνης, και δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Georgios Drossinis|Georgios Drossinis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Εξαρχόπουλος|Γεώργιος Εξαρχόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Ζαλοκώστας|Γεώργιος Ζαλοκώστας]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Georgios Zalokostas|Georgios Zalokostas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Καλλισπέρης|Γεώργιος Καλλισπέρης]]
| Έλληνας νομικός
| [[:commons:Category:Georgios Kallisperis|Georgios Kallisperis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Καλοσγούρος|Γεώργιος Καλοσγούρος]]
| Έλληνας μετασολωμικός ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Μαρτινέλης|Γεώργιος Μαρτινέλης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Παπαδόπουλος|Γεώργιος Παπαδόπουλος]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Παπανδρέου|Γεώργιος Παπανδρέου]]
| Έλληνας πολιτικός - πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας (1888–1968)
| [[:commons:Category:Georgios Papandreou|Georgios Papandreou]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Παπουλιάς|Γεώργιος Παπουλιάς]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Παράσχος|Γεώργιος Παράσχος]]
| Έλληνας ποιητής του 19ου αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Πισίδης|Γεώργιος Πισίδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Σουρής|Γεώργιος Σουρής]]
| Έλληνας σατιρικός ποιητής
| [[:commons:Category:Georgios Souris|Georgios Souris]]
| Georgios Souris
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Στρατήγης|Γεώργιος Στρατήγης]]
| 
| [[:commons:Category:Georgios Stratigis|Georgios Stratigis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Σωτηριάδης|Γεώργιος Σωτηριάδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Τερτσέτης|Γεώργιος Τερτσέτης]]
| Αγωνιστής του 1821, ιστορικός, πολιτικός, συγγραφέας, ποιητής, φιλόσοφος, απομνημονευματογράφος και νομικός
| [[:commons:Category:Georgios Tertsetis|Georgios Tertsetis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Τσοκόπουλος|Γεώργιος Τσοκόπουλος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Τσολάκογλου|Γεώργιος Τσολάκογλου]]
| Έλληνας στρατιωτικός και κατοχικός πρωθυπουργός
| [[:commons:Category:Georgios Tsolakoglou|Georgios Tsolakoglou]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Υπερίδης|Γεώργιος Υπερίδης]]
| Έλληνας συγγραφέας και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Φιλάρετος|Γεώργιος Φιλάρετος]]
| Έλληνας πολιτικός και νομικός
| [[:commons:Category:Georgios Filaretos|Georgios Filaretos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Χοιροβοσκός|Γεώργιος Χοιροβοσκός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γεώργιος Χορτάτσης|Γεώργιος Χορτάτσης]]
| Έλληνας θεατρικός συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γιάνης Βηλαράς|Γιάνης Βηλαράς]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γιάννης Αηδονόπουλος|Γιάννης Αηδονόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Βλαχογιάννης|Γιάννης Βλαχογιάννης]]
| Έλληνας ιστοριοδίφης και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Yannis Vlachoyannis|Yannis Vlachoyannis]]
| Yannis Vlachoyannis
|-
| [[Συγγραφέας:Γιάννης Καμπύσης|Γιάννης Καμπύσης]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Giannis Kampysis|Giannis Kampysis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γιάννης Κασιμάτης|Γιάννης Κασιμάτης]]
| 
| [[:commons:Category:Giannis Kasimatis|Giannis Kasimatis]]
| Giannis Kasimatis
|-
| [[Συγγραφέας:Γιάννης Ψυχάρης|Γιάννης Ψυχάρης]]
| Έλληνας λογοτέχνης και γλωσσολόγος
| [[:commons:Category:Giannis Psycharis|Giannis Psycharis]]
| Giannis Psycharis
|-
| [[Συγγραφέας:Γιοβάν Τσαούς|Γιοβάν Τσαούς]]
| Έλληνας ρεμπέτης μουσικός (1893–1942)
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γιουτζίν Ντεμπς|Γιουτζίν Ντεμπς]]
| Αμερικανός πολιτικός, συνδικαλιστής, σοσιαλιστής
| [[:commons:Category:Eugene V. Debs|Eugene V. Debs]]
| Eugene V. Debs
|-
| [[Συγγραφέας:Γιωσέφ Ελιγιά|Γιωσέφ Ελιγιά]]
| Ελληνοεβραίος ποιητής, μελετητής και μεταφραστής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε|Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε]]
| Γερμανός ποιητής, μυθιστοριογράφος, δραματουργός, θεωρητικός της τέχνης και φυσιοδίφης (1749–1832)
| [[:commons:Category:Johann Wolfgang von Goethe|Johann Wolfgang von Goethe]]
| Johann Wolfgang von Goethe
|-
| [[Συγγραφέας:Γιώργος Βαλταδώρος|Γιώργος Βαλταδώρος]]
| Έλληνας ζωγράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γιώργος Κιτρόπουλος|Γιώργος Κιτρόπουλος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γιώργος Σαραντάρης|Γιώργος Σαραντάρης]]
| Έλληνας ποιητής, φιλόσοφος και δοκιμιογράφος της Γενιάς του 1930
| [[:commons:Category:Giorgos Sarantaris|Giorgos Sarantaris]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γκότφριντ Μπύργκερ|Γκότφριντ Άουγκουστ Μπύργκερ]]
| Γερμανός ποιητής (1747-1794)
| [[:commons:Category:Gottfried August Bürger|Gottfried August Bürger]]
| Gottfried August Bürger
|-
| [[Συγγραφέας:Γλαύκος ο Νικοπολίτης|Γλαύκος ο Νικοπολίτης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γλύκων|Γλύκων]]
| ποιητής της Παλατινής Ανθολογίας
| [[:commons:Category:Glycon|Glycon]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γοργίας|Γοργίας]]
| αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και ρήτορας
| [[:commons:Category:Gorgias|Gorgias]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ουίλλιαμ Σμιθ|Γουίλιαμ Σμιθ]]
| Άγγλος φιλόλογος και λεξικογράφος
| [[:commons:Category:William Smith (lexicographer)|William Smith (lexicographer)]]
| William Smith (lexicographer)
|-
| [[Συγγραφέας:Γουσταύος Λαφφόν|Γουσταύος Λαφφόν]]
| Γάλλος ποιητής και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γρηγόριος Βερναρδάκης|Γρηγόριος Βερναρδάκης]]
| Έλληνας φιλόλογος και πανεπιστημιακός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Γρηγόριος Ναζιανζηνός|Γρηγόριος Ναζιανζηνός]]
| Χριστιανός άγιος, επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και θεολόγος
| [[:commons:Category:Gregory of Nazianzus|Gregory of Nazianzus]]
| Gregory of Nazianzus
|-
| [[Συγγραφέας:Γρηγόριος Ξενόπουλος|Γρηγόριος Ξενόπουλος]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Gregorios Xenopoulos|Gregorios Xenopoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δίων Κάσσιος|Δίων Κάσσιος]]
| 
| [[:commons:Category:Cassius Dio|Cassius Dio]]
| Cassius Dio
|-
| [[Συγγραφέας:Δαμάσκιος|Δαμάσκιος]]
| αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δείναρχος|Δείναρχος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημάδης|Δημάδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτρης Γληνός|Δημήτρης Γληνός]]
| έλληνας εκπαιδευτικός και πολιτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτρης Λιπέρτης|Δημήτρης Λιπέρτης]]
| 
| [[:commons:Category:Dimitris Lipertis|Dimitris Lipertis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτρης Χατζόπουλος|Δημήτρης Χατζόπουλος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Αινιάν|Δημήτριος Αινιάν]]
| Έλληνας αγωνιστής της επανάστασης του 1821, λόγιος, δικαστικός και πολιτικός
| [[:commons:Category:Dimitrios Ainian|Dimitrios Ainian]]
| Dimitrios Ainian
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Αργυριάδης|Δημήτριος Αργυριάδης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και φιλόλογος
| [[:commons:Category:Dimitrios Argiriadis|Dimitrios Argiriadis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Βαρδουνιώτης|Δημήτριος Βαρδουνιώτης]]
| Έλληνας ιστορικός και νομικός
| [[:commons:Category:Dimitrios Vardouniotis|Dimitrios Vardouniotis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Βερναρδάκης|Δημήτριος Βερναρδάκης]]
| Έλληνας ιστορικός, συγγραφέας και πανεπιστημιακός
| [[:commons:Category:Dimitrios Vernardakis|Dimitrios Vernardakis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Βικέλας|Δημήτριος Βικέλας]]
| Έλληνας λογοτέχνης, πρώτος πρόεδρος της ΔΟΕ
| [[:commons:Category:Demetrius Vikelas|Demetrius Vikelas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Βυζάντιος|Δημήτριος Βυζάντιος]]
| Έλληνας κωμωδιογράφος και αγιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Ευαγγελίδης|Δημήτριος Ευαγγελίδης]]
| Έλληνας αρχαιολόγος και πανεπιστημιακός καθηγητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Κακλαμάνος|Δημήτριος Κακλαμάνος]]
| Έλληνας διπλωμάτης και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Dimitrios Kaklamanos|Dimitrios Kaklamanos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Καλαποθάκης|Δημήτριος Καλαποθάκης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Dimitrios Kalapothakis|Dimitrios Kalapothakis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Καμπούρογλου|Δημήτριος Καμπούρογλου]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Dimitrios Kampouroglou|Dimitrios Kampouroglou]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Κορομηλάς|Δημήτριος Κορομηλάς]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και θεατρικός συγγραφέας
| [[:commons:Category:Dimitrios Koromilas|Dimitrios Koromilas]]
| Dimitrios A. Koromelas
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Κόκκος|Δημήτριος Κόκκος]]
| Έλληνας συγγραφέας και ποιητής
| [[:commons:Category:Dimitrios Kokkos|Dimitrios Kokkos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Σαρρός|Δημήτριος Μ. Σάρρος]]
| Έλληνας φιλόλογος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Μπενή Ψάλτης|Δημήτριος Μπενή Ψάλτης]]
| Έλληνας δικαστικός και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Πανταζής|Δημήτριος Πανταζής]]
| Έλληνας αρχαιολόγος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος|Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Ταγκόπουλος|Δημήτριος Ταγκόπουλος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και εκδότης του περιοδικού Νουμάς
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημήτριος Υψηλάντης|Δημήτριος Υψηλάντης]]
| Στρατιωτικός και αγωνιστής της επανάστασης του 1821
| [[:commons:Category:Demetrios Ypsilantis|Demetrios Ypsilantis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημητρός Ζαχαριάδης|Δημητρός Ζαχαριάδης]]
| Έλληνας κριτικός και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Dimitros Zachariadis|Dimitros Zachariadis]]
| Dimitros Zachariadis
|-
| [[Συγγραφέας:Δημοσθένης|Δημοσθένης]]
| 
| [[:commons:Category:Demosthenes|Demosthenes]]
| Demosthenes
|-
| [[Συγγραφέας:Δημοσθένης Βαλαβάνης|Δημοσθένης Βαλαβάνης]]
| Ἐλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημόδοκος επιγραμματοποιός|Δημόδοκος]]
| γνωμικός φιλόσοφος και επιγραμματοποιός του 5ου αιώνα π.Χ.
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δημόκριτος επιγραμματοποιός|Δημόκριτος επιγραμματοποιός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διογένης Λαέρτιος|Διογένης ο Λαέρτιος]]
| 
| [[:commons:Category:Diogenes Laërtius|Diogenes Laërtius]]
| Diogenes Laërtius
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσης Π. Σιμόπουλος|Διονύσης Σιμόπουλος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος Ηλιακόπουλος|Διονύσιος Ηλιακόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Dionysios Iliakopoulos|Dionysios Iliakopoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος Μάργαρης|Διονύσιος Μάργαρης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς|Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς]]
| 
| [[:commons:Category:Dionysius of Halicarnassus|Dionysius of Halicarnassus]]
| Dionysius of Halicarnassus
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος ο Βυζάντιος|Διονύσιος ο Βυζάντιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος ο Θραξ|Διονύσιος ο Θραξ]]
| 
| [[:commons:Category:Dionysius Thrax|Dionysius Thrax]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος ο σοφιστής|Διονύσιος ο σοφιστής]]
| αρχαίος Έλληνας ποιητής, επίγραμμα του οποίου σώζεται στην Ελληνική Ανθολογία
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος Σολωμός|Διονύσιος Σολωμός]]
| Έλληνας ποιητής (1798–1857)
| [[:commons:Category:Dionysios Solomos|Dionysios Solomos]]
| Dionysios Solomos
|-
| [[Συγγραφέας:Διονύσιος Σουρμελής|Διονύσιος Σουρμελής]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Dionysios Sourmelis|Dionysios Sourmelis]]
| Dionysios Sourmelis
|-
| [[Συγγραφέας:Διοσκορίδης (επιγραμματοποιός)|Διοσκορίδης]]
| επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διόδωρος Ζωνάς|Διόδωρος Ζωνάς]]
| ρήτορας από τις Σάρδεις την εποχή των Μιθριδατικών πολέμων (84-64)
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Διόδωρος Σικελιώτης|Διόδωρος Σικελιώτης]]
| αρχαίος Έλληνας ιστορικός και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Diodorus Siculus|Diodorus Siculus]]
| Diodorus Siculus
|-
| [[Συγγραφέας:Διόδωρος ο Ταρσεύς|Διόδωρος ὁ Ἀριστοφάνειος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δράκων ο Στρατονικεύς|Δράκων ο Στρατονικεύς]]
| γραμματικός και μετρικός από την Στρατονίκεια Καρίας (περίπου 170-90 π.Χ.)
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ειρήνη Λαχανά|Ειρήνη Λαχανά]]
| Ελληνίδα λογοτέχνιδα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ειρηναίος Ασώπιος|Ειρηναίος Ασώπιος]]
| Έλληνας συγγραφέας και φυσικός
| [[:commons:Category:Eirinaios Asopios|Eirinaios Asopios]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ελευθέριος Βενιζέλος|Ελευθέριος Βενιζέλος]]
| Έλληνας πολιτικός (1864-1936)
| [[:commons:Category:Eleftherios Venizelos|Eleftherios Venizelos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εμίλ Ντεσπάξ|Εμίλ Ντεσπάξ]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εμμανουήλ Γαλάνης|Εμμανουήλ Γαλάνης]]
| Έλληνας φιλόλογος
| [[:commons:Category:Emmanouil Galanis|Emmanouil Galanis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εμμανουήλ Λυκούδης|Εμμανουήλ Λυκούδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εμμανουήλ Ροΐδης|Εμμανουήλ Ροΐδης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Emmanouil Roidis|Emmanouil Roidis]]
| Emmanouil Roidis
|-
| [[Συγγραφέας:Εμμανουήλ Στρατουδάκης|Εμμανουήλ Στρατουδάκης]]
| Έλληνας ποιητής και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εμμανουήλ Τσουδερός|Εμμανουήλ Τσουδερός]]
| Πρωθυπουργός της Ελλάδας
| [[:commons:Category:Emmanouil Tsouderos|Emmanouil Tsouderos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εμπεδοκλής|Εμπεδοκλής]]
| αρχαίος Έλληνας πυθαγόρειος φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Empedocles|Empedocles]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Επίγονος ο Θεσσαλονικεύς|Επίγονος ο Θεσσαλονικεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Επίκουρος|Επίκουρος]]
| Aρχαίος Έλληνας φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Epicurus|Epicurus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Επίκτητος|Επίκτητος]]
| άρχαιος Έλληνας στωικός φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Epictetus|Epictetus]]
| Epictetus
|-
| [[Συγγραφέας:Ηλίας Μηνιάτης|Επίσκοπος Κερνίτζης και Καλαβρύτων Ηλίας Μηνιάτης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Επαμεινώνδας Πολιτάκης|Επαμεινώνδας Πολιτάκης]]
| Έλληνας λόγιος και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Επιφάνιος Κύπρου|Επιφάνιος Κωνσταντίας]]
| Χριστιανός ιεράρχης και άγιος
| [[:commons:Category:Epiphanius of Salamis|Epiphanius of Salamis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ερατοσθένης ο σχολαστικός|Ερατοσθένης ο σχολαστικός]]
| επιγραμματοποιός του 6ου αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ερμής ο Τρισμέγιστος|Ερμής ο Τρισμέγιστος]]
| 
| [[:commons:Category:Hermes Trismegistus|Hermes Trismegistus]]
| Hermes Trismegistus
|-
| [[Συγγραφέας:Ερρίκος Φορνέζης|Ερρίκος Φορνέζης]]
| Ελβετός φιλέλληνας αξιωματικός και συγγραφέας του καταλόγου των φιλελλήνων  που είχε αρχικά φτιάξει ο Ιλαρίων Τουρέ
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ερύκιος ο Κυζικηνός|Ερύκιος ο Κυζικηνός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ευάγγελος Κουσουλάκος|Ευάγγελος Κουσουλάκος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, εκδότης και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ευγένιος Βούλγαρης|Ευγένιος Βούλγαρης]]
| Έλληνας κληρικός και λόγιος
| [[:commons:Category:Eugenios Voulgaris|Eugenios Voulgaris]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ευγένιος Ζαλοκώστας|Ευγένιος Ζαλοκώστας]]
| Έλληνας διπλωμάτης και λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Evgenios Zalokostas|Evgenios Zalokostas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ευκλείδης|Ευκλείδης]]
| διαπρεπής Έλληνας μαθηματικός, επινοητής της αξιωματικής γεωμετρίας
| [[:commons:Category:Euclid|Euclid]]
| Euclid
|-
| [[Συγγραφέας:Ευριπίδης|Ευριπίδης]]
| αρχαίος Έλληνας θεατρικός συγγραφέας
| [[:commons:Category:Euripides|Euripides]]
| Euripides
|-
| [[Συγγραφέας:Ευσέβιος ο Καισαρείας|Ευσέβιος ο Καισαρείας]]
| χριστιανός απολογητής, ιστορικός, επίσκοπος Καισαρείας της Παλαιστίνης
| [[:commons:Category:Eusebius of Caesarea|Eusebius of Caesarea]]
| Eusebius of Caesarea
|-
| [[Συγγραφέας:Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ευστάθιος|Ευστάθιος Θεσσαλονίκης]]
| 
| [[:commons:Category:Eustathius of Thessalonica|Eustathius of Thessalonica]]
| Eustathius of Thessalonica
|-
| [[Συγγραφέας:Ευτόλμιος ο σχολαστικός ο Ιλλούστριος|Ευτόλμιος ο σχολαστικός o Ιλλούστριος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εφραίμ ο Σύρος|Εφραίμ ο Σύρος]]
| 
| [[:commons:Category:Ephrem the Syrian|Ephrem the Syrian]]
| Ephrem the Syrian
|-
| [[Συγγραφέας:Εύηνος ο Ασκαλωνίτης|Εύηνος ο Ασκαλωνίτης]]
| Έλληνας ποιητής που έζησε μεταξύ του 50 π.Χ.-50 μ.Χ
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εύηνος ο Πάριος|Εύηνος ο Πάριος]]
| αρχαίος Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εύμηλος ο Κορίνθιος|Εύμηλος ο Κορίνθιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Εύπολις|Εύπολις]]
| 
| [[:commons:Category:Eupolis|Eupolis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ευάγριος Ποντικός|Εὐάγριος]]
| 
| [[:commons:Category:Evagrius Ponticus|Evagrius Ponticus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ζαν Μορεάς|Ζαν Μορεάς]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Jean Moréas|Jean Moréas]]
| Jean Moréas
|-
| [[Συγγραφέας:Ζαν ντε Λα Φονταίν|Ζαν ντε Λα Φονταίν]]
| 
| [[:commons:Category:Jean de La Fontaine|Jean de La Fontaine]]
| Jean de La Fontaine
|-
| [[Συγγραφέας:Ζαν Πιερ Μπουαγιέ|Ζαν-Πιερ Μπουαγιέ]]
| 2ος Πρόεδρος της Αϊτής (1776-1850)
| [[:commons:Category:Jean-Pierre Boyer|Jean-Pierre Boyer]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ζαχαρίας Παπαντωνίου|Ζαχαρίας Παπαντωνίου]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Zacharias Papantoniou|Zacharias Papantoniou]]
| Zacharias Papantoniou
|-
| [[Συγγραφέας:Ζηνόβιος|Ζηνόβιος]]
| Αρχαίος Έλληνας σοφιστής και παροιμιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ζηνόβιος γραμματικός (επιγραμματοποιός)|Ζηνόβιος]]
| Αρχαίος Έλληνας γραμματικός άγνωστης εποχής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ζηνόδοτος ο Εφέσιος|Ζηνόδοτος ο Εφέσιος]]
| Έλληνας φιλόλογος και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ζοζεφίν Κολόμπ|Ζοζεφίν Κολόμπ]]
| 
| [[:commons:Category:Joséphine-Blanche Bouchet|Joséphine-Blanche Bouchet]]
| Joséphine-Blanche Bouchet
|-
| [[Συγγραφέας:Ζορζ Ρόντενμπαχ|Ζορζ Ρόντενμπαχ]]
| 
| [[:commons:Category:Georges Rodenbach|Georges Rodenbach]]
| Georges Rodenbach
|-
| [[Συγγραφέας:Ζυλ Κλαρετί|Ζυλ Κλαρετί]]
| 
| [[:commons:Category:Jules Claretie|Jules Claretie]]
| Jules Claretie
|-
| [[Συγγραφέας:Ζυλ Λεμέτρ|Ζυλ Λεμέτρ]]
| συγγραφέας, Γαλλία
| [[:commons:Category:Jules Lemaître|Jules Lemaître]]
| Jules Lemaître
|-
| [[Συγγραφέας:Ζυλ ντε Πολινιάκ|Ζυλ ντε Πολινιάκ]]
| Γάλλος πολιτικός
| [[:commons:Category:Jules, prince de Polignac|Jules, prince de Polignac]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηγέμων|Ηγέμων]]
| επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηγήσιππος (επιγραμματοποιός)|Ηγήσιππος]]
| επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηδύλος|Ηδύλος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηλίας Βουτιερίδης|Ηλίας Βουτιερίδης]]
| Έλληνας ιστορικός της ελληνικής λογοτεχνίας, ποιητής, πολεμιστής και δημοσιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηλίας Τανταλίδης|Ηλίας Τανταλίδης]]
| Έλληνας ποιητής και φιλόλογος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηράκλειτος|Ηράκλειτος]]
| 
| [[:commons:Category:Heraclitus|Heraclitus]]
| Heraclitus
|-
| [[Συγγραφέας:Ηράκλειτος (επιγραμματοποιός)|Ηράκλειτος]]
| επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηράκλειτος (μυθογράφος)|Ηράκλειτος]]
| μυθογράφος της ελληνιστικής εποχής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ηρόδοτος|Ηρόδοτος]]
| 
| [[:commons:Category:Herodotus|Herodotus]]
| Herodotus
|-
| [[Συγγραφέας:Ησίοδος|Ησίοδος]]
| Έλληνας ποιητής, ραψωδός, συγγραφέας και μυθογράφος
| [[:commons:Category:Hesiod|Hesiod]]
| Hesiod
|-
| [[Συγγραφέας:Ησύχιος|Ησύχιος ο Αλεξανδρεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θέογνις ο Μεγαρεύς|Θέογνις ο Μεγαρεύς]]
| Αρχαίος Έλληνας ελεγειακός ποιητής
| [[:commons:Category:Theognis of Megara|Theognis of Megara]]
| Theognis of Megara
|-
| [[Συγγραφέας:Θανάσης Κατραπάνης|Θανάσης Κατραπάνης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεαίτητος ο Κυρηναίος|Θεαίτητος ο Κυρηναίος]]
| Έλληνας ποιητής που έζησε περί το 270 π.Χ.,
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεμίστιος|Θεμίστιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεοδώρητος Βρεσθένης|Θεοδώρητος Βρεσθένης]]
| Έλληνας ιερέας και πολιτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεοδώρητος ο Κύρου|Θεοδώρητος ο Κύρου]]
| 
| [[:commons:Category:Theodoret|Theodoret]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεοφύλακτος Αχρίδος|Θεοφύλακτος Αχριδών]]
| Αρχιεπίσκοπος Αχριδών
| [[:commons:Category:Theophylact of Ohrid|Theophylact of Ohrid]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόδωρος Βελλιανίτης|Θεόδωρος Βελλιανίτης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και πολιτικός
| [[:commons:Category:Theodoros Vellianitis|Theodoros Vellianitis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (Φαλέζ)|Θεόδωρος Γενναίου Κολοκοτρώνης (Φαλέζ)]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και πολιτικός του 19ου αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόδωρος Κολοκοτρώνης|Θεόδωρος Κολοκοτρώνης]]
| Αρχιστράτηγος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και πολιτικός του Ελληνικού Κράτους
| [[:commons:Category:Theodoros Kolokotronis|Theodoros Kolokotronis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόδωρος Μουζάλων|Θεόδωρος Μουζάλων]]
| Βυζαντινός Θεολόγος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόδωρος Ορφανίδης|Θεόδωρος Ορφανίδης]]
| Έλληνας βοτανολόγος και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Theodoros Orfanidis|Theodoros Orfanidis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόδωρος Πρόδρομος|Θεόδωρος Πρόδρομος]]
| 
| 
| Theodoros Prodromos
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόδωρος Φλογαΐτης|Θεόδωρος Φλογαΐτης]]
| Έλληνας πολιτικός και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόκριτος|Θεόκριτος]]
| 
| [[:commons:Category:Theocritus|Theocritus]]
| Theocritus
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόφιλος ο Αντιοχεύς|Θεόφιλος ο Αντιοχεύς]]
| 
| [[:commons:Category:Theophilus of Antioch|Theophilus of Antioch]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θεόφραστος|Θεόφραστος]]
| 
| [[:commons:Category:Theophrastus|Theophrastus]]
| Theophrastus
|-
| [[Συγγραφέας:Θουκυδίδης|Θουκυδίδης]]
| Αθηναίος ιστορικός και στρατηγός με θρακική και ελληνική καταγωγή
| [[:commons:Category:Thucydides|Thucydides]]
| Thucydides
|-
| [[Συγγραφέας:Θυΐλλος|Θυΐλλος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θυμοκλής|Θυμοκλής]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Θωμάς Θωμόπουλος|Θωμάς Θωμόπουλος]]
| Έλληνας ζωγράφος και γλύπτης
| [[:commons:Category:Thomas Thomopoulos|Thomas Thomopoulos]]
| Thomas Thomopoulos
|-
| [[Συγγραφέας:Ιάκωβος Δραγάτσης|Ιάκωβος Δραγάτσης]]
| Έλληνας αρχαιολόγος
| [[:commons:Category:Iakovos Dragatsis|Iakovos Dragatsis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιάκωβος Πολυλάς|Ιάκωβος Πολυλάς]]
| 
| [[:commons:Category:Jacques Polylas|Jacques Polylas]]
| Iakovos Polylas
|-
| [[Συγγραφέας:Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός|Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός]]
| Έλληνας πολιτικός και λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Iakovos Rizos Neroulos|Iakovos Rizos Neroulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιάκωβος Ρίζος Ραγκαβής|Ιάκωβος Ρίζος Ραγκαβής]]
| Έλληνας λόγιος και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιάκωβος Τριβώλης|Ιάκωβος Τριβώλης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιάμβλιχος|Ιάμβλιχος]]
| νεοπλατωνικός φιλόσοφος αραβικής καταγωγής
| [[:commons:Category:Iamblichus|Iamblichus]]
| Iamblichus
|-
| [[Συγγραφέας:Ιβάν Τουργκένιεφ|Ιβάν Τουργκένιεφ]]
| Ρώσος συγγραφέας
| [[:commons:Category:Ivan Turgenev|Ivan Turgenev]]
| Ivan Turgenev
|-
| [[Συγγραφέας:Ιγνάτιος Αντιοχείας|Ιγνάτιος Αντιοχείας]]
| 
| [[:commons:Category:Ignatius of Antioch|Ignatius of Antioch]]
| Ignatius of Antioch
|-
| [[Συγγραφέας:Ιγνάτιος Μοσχάκης|Ιγνάτιος Μοσχάκης]]
| Έλληνας θεολόγος και πανεπιστημιακός
| [[:commons:Category:Ignatios Moschakis|Ignatios Moschakis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιεροκλής ο γραμματικός|Ιεροκλής]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιουλιανός|Ιουλιανός]]
| 
| [[:commons:Category:Iulianus|Iulianus]]
| Flavius Claudius Iulianus
|-
| [[Συγγραφέας:Ιουλιανός από Υπάρχων|Ιουλιανός από Υπάρχων]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιούλιος Πολυδεύκης|Ιούλιος Πολυδεύκης]]
| Ρήτορας, σοφιστής και γραμματικός του 2ου αιώνα
| [[:commons:Category:Julius Pollux|Julius Pollux]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιούλιος Τυπάλδος|Ιούλιος Τυπάλδος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιπποκράτης|Ιπποκράτης]]
| αρχαίος Έλληνας ιατρός
| [[:commons:Category:Hippocrates|Hippocrates]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιππώναξ|Ιππώναξ]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ισαάκ Σύρος|Ισαάκ Σύρος]]
| άγιος
| [[:commons:Category:Isaac of Nineveh|Isaac of Nineveh]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ισαίος|Ισαίος]]
| 
| [[:commons:Category:Isaeus|Isaeus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ισοκράτης|Ισοκράτης]]
| Αρχαίος Έλληνας ρήτορας
| [[:commons:Category:Isocrates|Isocrates]]
| Isocrates
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Γρυπάρης|Ιωάννης Γρυπάρης]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Ioannis Gryparis|Ioannis Gryparis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Δαμβέργης|Ιωάννης Δαμβέργης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Ioannis Damvergis|Ioannis Damvergis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Ζερβός|Ιωάννης Ζερβός]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Ζωναράς|Ιωάννης Ζωναράς]]
| 
| [[:commons:Category:Joannes Zonaras|Joannes Zonaras]]
| John Zonaras
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Καμπούρογλου|Ιωάννης Καμπούρογλου]]
| Έλληνας λογοτέχνης και δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Ioannis Kampouroglou|Ioannis Kampouroglou]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Καρασούτσας|Ιωάννης Καρασούτσας]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Κοκκώνης|Ιωάννης Κοκκώνης]]
| Έλληνας αρχαιολόγος και παιδαγωγός
| [[:commons:Category:Ioannis Kokkonis|Ioannis Kokkonis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Κονδυλάκης|Ιωάννης Κονδυλάκης]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Μακρυγιάννης|Ιωάννης Μακρυγιάννης]]
| Έλληνας στρατηγός της Επανάστασης του 1821
| [[:commons:Category:Ioannis Makrygiannis|Ioannis Makrygiannis]]
| Ioannis Makrygiannis
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Μεταξάς|Ιωάννης Μεταξάς]]
| Έλληνας στρατιωτικός και πρωθυπουργός της Ελλάδας
| [[:commons:Category:Ioannis Metaxas|Ioannis Metaxas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Δαμασκηνός|Ιωάννης ο Δαμασκηνός]]
| 
| [[:commons:Category:John of Damascus|John of Damascus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Χρυσόστομος|Ιωάννης ο Χρυσόστομος]]
| Πατέρας της Εκκλησίας
| [[:commons:Category:John Chrysostom|John Chrysostom]]
| John Chrysostom
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Περδίος|Ιωάννης Περδίος]]
| Κύπριος σατιρικός ποιητής και δημοσιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Πολέμης|Ιωάννης Πολέμης]]
| Ἐλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Ioannis Polemis|Ioannis Polemis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Ράλλης|Ιωάννης Ράλλης]]
| Έλληνας πολιτικός και κατοχικός πρωθυπουργός
| [[:commons:Category:Ioannis Rallis|Ioannis Rallis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Σακκελίων|Ιωάννης Σακκελίων]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Σκαλτσούνης|Ιωάννης Σκαλτσούνης]]
| Έλληνας νομικός, λόγιος και πολιτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Ισιδωρίδης Σκυλίσσης|Ιωάννης Σκυλίσσης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, εκδότης και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Ioannis Skylissis|Ioannis Skylissis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Σκυλίτζης|Ιωάννης Σκυλίτζης]]
| Έλληνας ιστορικός
| [[:commons:Category:Madrid Skylitzes|Madrid Skylitzes]]
| John Skylitzes
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης της Κλίμακος|Ιωάννης της Κλίμακος]]
| 
| [[:commons:Category:John Climacus|John Climacus]]
| John Climacus
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Τσακασιάνος|Ιωάννης Τσακασιάνος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Φουστάνος|Ιωάννης Φουστάνος]]
| Έλληνας ιατρός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης Φραγκιάς|Ιωάννης Φραγκιάς]]
| Έλληνας συγγραφέας και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος|Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος]]
| Ελβετός τραπεζίτης και φιλέλληνας
| [[:commons:Category:Jean-Gabriel Eynard|Jean-Gabriel Eynard]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωαννίκιος Καρτάνος|Ιωαννίκιος Καρτάνος]]
| Έλληνας λόγιος του 16ου αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιωσήφ Ραφτόπουλος|Ιωσήφ Ραφτόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ιώσηπος|Ιώσηπος Φλάβιος]]
| Εβραίος λόγιος και ιστορικός του 1ου αιώνα
| [[:commons:Category:Flavius Josephus|Flavius Josephus]]
| Flavius Josephus
|-
| [[Συγγραφέας:Κάρολος Γκερέν|Κάρολος Γκερέν]]
| 
| [[:commons:Category:Charles Guérin|Charles Guérin]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κάρολος Φλέγελ|Κάρολος Φλέγελ]]
| γερμανός φιλόλογος και περιηγητής
| [[:commons:Category:Karl Flegel|Karl Flegel]]
| Karl Flegel
|-
| [[Συγγραφέας:Κάσσιος Λογγίνος|Κάσσιος Λογγίνος]]
| Νεοπλατωνικός φιλόσοφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Καίσαρας Βιτάλι|Καίσαρας Βιτάλι]]
| Ιταλός γιατρός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Καζιμίρ Ντελαβίν|Καζιμίρ Ντελαβίν]]
| 
| [[:commons:Category:Casimir Delavigne|Casimir Delavigne]]
| Casimir Delavigne
|-
| [[Συγγραφέας:Καλλίμαχος|Καλλίμαχος]]
| 3ου αιώνα π.Χ. Έλληνας ποιητής, λόγιος και βιβλιοθηκονόμος της Βιβλιοθήκης της Αλεξανδρείας
| [[:commons:Category:Callimachus|Callimachus]]
| Callimachus
|-
| [[Συγγραφέας:Καλλίνος|Καλλίνος]]
| 
| [[:commons:Category:Callinus|Callinus]]
| Callinus
|-
| [[Συγγραφέας:Καλλιρρόη Παρρέν|Καλλιρρόη Παρρέν]]
| Ελληνίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Kalliroi Parren|Kalliroi Parren]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Καλλιόπη Καμπούρογλου|Καλλιόπη Καμπούρογλου]]
| η μεταφράστρια του Le monument des philellènes (Οι Φιλέλληνες. Πλήρης καταγραφή των εν Ελλάδι αγωνισθέντων φιλελλήνων)
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Καρλ Βίλχεμ Λούντβιχ Μίλερ|Καρλ Βίλχεμ Λούντβιχ Μίλερ]]
| Γερμανός φιλόλογος και ιστορικός
| [[:commons:Category:Karl Wilhelm Ludwig Müller|Karl Wilhelm Ludwig Müller]]
| Karl Wilhelm Ludwig Müller
|-
| [[Συγγραφέας:Καρλ Μαρξ|Καρλ Μαρξ]]
| Γερμανός φιλόσοφος και οικονομολόγος
| [[:commons:Category:Karl Marx|Karl Marx]]
| Karl Marx
|-
| [[Συγγραφέας:Καρλ Χοπφ|Καρλ Χοπφ]]
| Γερμανός ιστορικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Καρλ Ότφριντ Μίλερ|Καρλ Ότφριντ Μύλλερ]]
| γερμανός κλασικιστής
| [[:commons:Category:Karl Otfried Müller|Karl Otfried Müller]]
| Karl Otfried Müller
|-
| [[Συγγραφέας:Κασσιανή|Κασσιανή]]
| βυζαντινή ποιήτρια και συνθέτρια
| [[:commons:Category:Kassia|Kassia]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κεχαγιάμπεης|Κεχαγιάμπεης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κιλλάκτωρ|Κιλλάκτωρ]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κλέων Ρίζος Ραγκαβής|Κλέων Ρίζος Ραγκαβής]]
| Έλληνας διπλωμάτης
| [[:commons:Category:Kleon Rizos Rangavis|Kleon Rizos Rangavis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κλαύδιος Αιλιανός|Κλαύδιος Αιλιανός]]
| συγγραφέας και διδάσκαλος ρητορικής
| [[:commons:Category:Claudius Aelianus|Claudius Aelianus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κλεάνθης|Κλεάνθης]]
| αρχαίος Έλληνας στωικός φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Cleanthes|Cleanthes]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κλεάνθης Τριαντάφυλλος|Κλεάνθης Τριαντάφυλλος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κλεόβουλος|Κλεόβουλος]]
| Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος, ποιητής και τύραννος - ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας
| [[:commons:Category:Cleobulus|Cleobulus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κοσμάς Ινδικοπλεύστης|Κοσμάς ο Ινδικοπλεύστης]]
| 
| [[:commons:Category:Cosmas Indicopleustes|Cosmas Indicopleustes]]
| Cosmas Indicopleustes
|-
| [[Συγγραφέας:Κρίστοφ φον Σμιτ|Κρίστοφ φον Σμιτ]]
| συγγραφέας
| [[:commons:Category:Christoph von Schmid|Christoph von Schmid]]
| Christoph von Schmid
|-
| [[Συγγραφέας:Κριναγόρας|Κριναγόρας]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας|Κωνσταντίνος Β΄ της Ελλάδας]]
| βασιλιάς των Ελλήνων από το 1964 έως το 1973
| [[:commons:Category:Constantine II of Greece|Constantine II of Greece]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Βέλλιος|Κωνσταντίνος Βέλλιος]]
| ευεργέτης
| [[:commons:Category:Konstantinos Vellios|Konstantinos Vellios]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Γ. Κωνσταντινίδης|Κωνσταντίνος Γ. Κωνσταντινίδης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Ζ΄|Κωνσταντίνος Ζ΄]]
| Βυζαντινός αυτοκράτορας
| [[:commons:Category:Konstantinos VII Porphyrogennetos|Konstantinos VII Porphyrogennetos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Θεοτόκης|Κωνσταντίνος Θεοτόκης]]
| Έλληνας λογοτέχνης και μεταφραστής
| [[:commons:Category:Konstantinos Theotokis|Konstantinos Theotokis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Καβάφης|Κωνσταντίνος Καβάφης]]
| Έλληνας ποιητής (1863–1933)
| [[:commons:Category:Konstantinos Kavafis|Konstantinos Kavafis]]
| Constantine P. Cavafy
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Μ. Κωνσταντόπουλος|Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος]]
| Έλληνας αρχαιολόγος του 20ού αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Μεταξάς Βοσπορίτης|Κωνσταντίνος Μεταξάς Βοσπορίτης]]
| Έλληνας βοτανολόγος και λόγιος
| [[:commons:Category:Konstantinos Vosporitis|Konstantinos Vosporitis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Μητσόπουλος|Κωνσταντίνος Μητσόπουλος]]
| Έλληνας φυσικός και καθηγητής πανεπιστημίου
| [[:commons:Category:Konstantinos Mitsopoulos|Konstantinos Mitsopoulos]]
| Konstantinos Mitsopoulos
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος|Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος]]
| Έλληνας  ιστορικός και καθηγητής πανεπιστημίου
| [[:commons:Category:Constantine Paparrigopoulos|Constantine Paparrigopoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Πωπ|Κωνσταντίνος Πωπ]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Ράδος|Κωνσταντίνος Ράδος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Σάθας|Κωνσταντίνος Σάθας]]
| Έλληνας ιστορικός
| [[:commons:Category:Konstantinos Sathas|Konstantinos Sathas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Σκόκος|Κωνσταντίνος Σκόκος]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Konstantinos Skokos|Konstantinos Skokos]]
| Konstantinos Skokos
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Σχινάς|Κωνσταντίνος Σχινάς]]
| διδάσκων πανεπιστημίου, Ελλάδα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωνσταντίνος Χρηστομάνος|Κωνσταντίνος Χρηστομάνος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωστής Παλαμάς|Κωστής Παλαμάς]]
| Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ιστορικός και κριτικός της λογοτεχνίας
| [[:commons:Category:Kostis Palamas|Kostis Palamas]]
| Kostis Palamas
|-
| [[Συγγραφέας:Κωστής Χαιρόπουλος|Κωστής Χαιρόπουλος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και πολιτικός
| [[:commons:Category:Kostis Chairopoulos|Kostis Chairopoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κωσταντίνος Χατζόπουλος|Κωσταντίνος Χατζόπουλος]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κόιντος ο Σμυρναίος|Κόιντος ο Σμυρναίος]]
| Έλληνας επικός ποιητής
| 
| Quintus Smyrnaeus
|-
| [[Συγγραφέας:Κόιντος Σουλπίκιος Μάξιμος|Κόιντος Σουλπίκιος Μάξιμος]]
| 
| [[:commons:Category:Quintus Sulpicius Maximus|Quintus Sulpicius Maximus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κόλμαρ Φράιχερ φον ντερ Γκολτς|Κόλμαρ Φράιχερ φον ντερ Γκολτς]]
| 
| [[:commons:Category:Colmar Freiherr von der Goltz|Colmar Freiherr von der Goltz]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κόριννα|Κόριννα]]
| 
| [[:commons:Category:Corinna (poetess)|Corinna (poetess)]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κύριλλος επιγραμματοποιός|Κύριλλος (επιγραμματοποιός)]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κύριλλος Λούκαρις|Κύριλλος Λούκαρις]]
| Πατριάρχης Αλεξανδρείας και Κωνσταντινουπόλεως
| [[:commons:Category:Cyril Lucaris|Cyril Lucaris]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κύρος ο Πανοπολίτης|Κύρος ο Πανοπολίτης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κώστας Καρυωτάκης|Κώστας Καρυωτάκης]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Kostas Karyotakis|Kostas Karyotakis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κώστας Κρυστάλλης|Κώστας Κρυστάλλης]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Kostas Krystallis|Kostas Krystallis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κώστας Ουράνης|Κώστας Ουράνης]]
| Έλληνας ποιητής,
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κώστας Φλώρης|Κώστας Φλώρης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λάμπρος Αστέρης|Λάμπρος Αστέρης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λάμπρος Ενυάλης|Λάμπρος Ενυάλης]]
| Έλληνας πεζογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λάμπρος Πορφύρας|Λάμπρος Πορφύρας]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λέανδρος Παλαμάς|Λέανδρος Παλαμάς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λέων Μελάς|Λέων Μελάς]]
| Έλληνας πολιτικός υπουργός και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λέων ο Διάκονος|Λέων ο Διάκονος]]
| Βυζαντινός ιστορικός και χρονογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λέων ο Φιλόσοφος|Λέων ο Φιλόσοφος]]
| Βυζαντινός φιλόσοφος, μαθηματικός και λόγιος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λαόνικος Χαλκοκονδύλης|Λαόνικος Χαλκοκονδύλης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λεκόντ ντε Λιλ|Λεκόντ ντε Λιλ]]
| 
| [[:commons:Category:Charles Marie René Leconte de Lisle|Charles Marie René Leconte de Lisle]]
| Leconte de Lisle
|-
| [[Συγγραφέας:Λεωνίδας ο Αλεξανδρεύς|Λεωνίδας ο Αλεξανδρεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λεωνίδας ο Ταραντίνος|Λεωνίδας ο Ταραντίνος]]
| 
| [[:commons:Category:Leonidas of Tarentum|Leonidas of Tarentum]]
| Leonidas of Tarentum
|-
| [[Συγγραφέας:Λεόντιος Μαχαιράς|Λεόντιος Μαχαιράς]]
| 
| [[:commons:Category:Leontios Machairas|Leontios Machairas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λεόντιος ο σχολαστικός|Λεόντιος ο σχολαστικός]]
| Βυζαντινός νομομαθής, σύγχρονος του Ιουστινιανού, αντιπροσωπευτικός ποιητής της εποχής του
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λιβάνιος|Λιβάνιος]]
| 
| [[:commons:Category:Libanius|Libanius]]
| Libanius
|-
| [[Συγγραφέας:Λοράν Ταγιάντ|Λοράν Ταγιάντ]]
| 
| [[:commons:Category:Laurent Tailhade|Laurent Tailhade]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λορέντζος Μαβίλης|Λορέντζος Μαβίλης]]
| Έλληνας ποιητής και συνθέτης σκακιστικών προβλημάτων
| [[:commons:Category:Lorentzos Mavilis|Lorentzos Mavilis]]
| Lorentzos Mavilis
|-
| [[Συγγραφέας:Λουκίλλιος|Λουκίλλιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λουκιανός|Λουκιανός]]
| 
| [[:commons:Category:Lucian of Samosata|Lucian of Samosata]]
| Lucian of Samosata
|-
| [[Συγγραφέας:Λούντβιχ βαν Μπετόβεν|Λούντβιχ βαν Μπετόβεν]]
| Γερμανός συνθέτης, πιανίστας και διευθυντής ορχήστρας
| [[:commons:Category:Ludwig van Beethoven|Ludwig van Beethoven]]
| Ludwig van Beethoven
|-
| [[Συγγραφέας:Λούντβιχ Ούλαντ|Λούντβιχ Ούλαντ]]
| Ρομαντικός ποιητής, φιλόλογος, ιστορικός λογοτεχνίας, δικηγόρος και πολιτικός (1787–1862)
| [[:commons:Category:Ludwig Uhland|Ludwig Uhland]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λυκούργος|Λυκούργος]]
| Αθηναίος πολιτικός και ρήτορας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λυκόφρων ο Χαλκιδεύς|Λυκόφρων ο Χαλκιδεύς]]
| 
| [[:commons:Category:Lycophron|Lycophron]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λυσίας|Λυσίας]]
| Αθηναίος ρήτορας της αρχαιότητας
| [[:commons:Category:Lysias|Lysias]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Λόρδος Βύρων|Λόρδος Βύρων]]
| Άγγλος ποιητής
| [[:commons:Category:Lord Byron|Lord Byron]]
| Lord Byron
|-
| [[Συγγραφέας:Μάξιμος ο Ομολογητής|Μάξιμος ο Ομολογητής]]
| 
| [[:commons:Category:Maximus Confessor|Maximus Confessor]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μάρκος Αργεντάριος|Μάρκος Αργεντάριος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μάρκος Αυρήλιος|Μάρκος Αυρήλιος]]
| Ρωμαίος αυτοκράτορας
| [[:commons:Category:Marcus Aurelius|Marcus Aurelius]]
| Marcus Aurelius
|-
| [[Συγγραφέας:Μάρκος Τσιριμώκος|Μάρκος Τσιριμώκος]]
| Έλληνας ποιητής, πολιτικός και στρατιωτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Βασίλειος Καισαρείας|Μέγας Βασίλειος]]
| άγιος της Χριστιανικής Εκκλησίας, αρχιεπίσκοπος Καισαρείας
| [[:commons:Category:Basil of Caesarea|Basil of Caesarea]]
| Basil of Caesarea
|-
| [[Συγγραφέας:Μέλη της Βουλής των Ελλήνων|μέλος της Βουλής των Ελλήνων]]
| Έλληνας βουλευτής
| [[:commons:Category:Members of parliament of Greece|Members of parliament of Greece]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μέμνων ο Ηρακλείδης|Μέμνων ο Ηρακλείδης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μένανδρος|Μένανδρος]]
| κωμικός ποιητής
| [[:commons:Category:Menander|Menander]]
| Menander
|-
| [[Συγγραφέας:Μήτσος Παπανικολάου|Μήτσος Παπανικολάου]]
| Ἐλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μίμνερμος|Μίμνερμος]]
| ελεγειακός ποιητής του 7ου αιώνα π.Χ. από την Κολοφώνα της Μικράς Ασίας
| [[:commons:Category:Mimnermus|Mimnermus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μαίκιος Κόιντος|Μαίκιος Κόιντος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Όσιος Μακάριος ο Αιγύπτιος|Μακάριος ο Αιγύπτιος]]
| 
| [[:commons:Category:Saint Macarius the Great|Saint Macarius the Great]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μακηδόνιος υπατικός|Μακηδόνιος υπατικός]]
| Βυζαντινός ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μανουήλ Χρυσάφης|Μανουήλ Χρυσάφης]]
| Βυζαντινός υμνογράφος, μουσουργός και ψάλτης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μανώλης Μαγκάκης|Μανώλης Μαγκάκης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μαρί φον Έμπνερ - Έσενμπαχ|Μαρί φον Έμπνερ - Έσενμπαχ]]
| 
| [[:commons:Category:Marie von Ebner-Eschenbach|Marie von Ebner-Eschenbach]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μαρία Πολυδούρη|Μαρία Πολυδούρη]]
| Ελληνίδα ποιήτρια
| [[:commons:Category:Maria Polydouri|Maria Polydouri]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μαρίνος ο Νεαπολίτης|Μαρίνος ο Νεαπολίτης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μαρίνος Παπαδόπουλος Βρετός|Μαρίνος Παπαδόπουλος Βρετός]]
| 
| 
| Marinos Papadopoulos Vretos
|-
| [[Συγγραφέας:Μαριέτα Μπέτσου|Μαριέτα Μπέτσου]]
| Ελληνίδα ποιήτρια
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ματυρέν Ρενιέ|Ματυρέν Ρενιέ]]
| Γάλλος συγγραφέας
| [[:commons:Category:Mathurin Régnier|Mathurin Régnier]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μελέαγρος|Μελέαγρος]]
| αρχαίος Έλληνας κυνικός φιλόσοφος, ποιητής και επιγραμματοποιός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μενεκράτης|Μενεκράτης]]
| σελίδα αποσαφήνισης εγχειρημάτων Wikimedia
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μενεκράτης ο Σάμιος|Μενεκράτης ο Σάμιος]]
| Αρχαίος Έλληνας ποιητής από την Σάμο
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μενεκράτης ο Σμυρναίος|Μενεκράτης ο Σμυρναίος]]
| Ποιητής - επιγραμματοποιός της ελληνιστικής εποχής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μεσομήδης|Μεσομήδης]]
| 
| [[:commons:Category:Mesomedes|Mesomedes]]
| Mesomedes
|-
| [[Συγγραφέας:Μεχμέτ Ακίφ Ερσόι|Μεχμέτ Ακίφ Ερσόι]]
| 
| [[:commons:Category:Mehmet Âkif Ersoy|Mehmet Âkif Ersoy]]
| Mehmet Âkif Ersoy
|-
| [[Συγγραφέας:Μικέλης Άβλιχος|Μικέλης Άβλιχος]]
| 
| [[:commons:Category:Mikelis Avlihos|Mikelis Avlihos]]
| Mikelis Avlihos
|-
| [[Συγγραφέας:Μιλτιάδης Μαλακάσης|Μιλτιάδης Μαλακάσης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιλτιάδης Σεϊζάνης|Μιλτιάδης Σεϊζάνης]]
| 1850-1930
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχάλης Καλημεράκης|Μιχάλης Καλημεράκης]]
| 
| [[:commons:Category:Mihalis Kalimerakis|Mihalis Kalimerakis]]
| Mihalis Kalimerakis
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλ Ανδρεόπουλος|Μιχαήλ Ανδρεόπουλος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλ Αργυρόπουλος|Μιχαήλ Αργυρόπουλος]]
| Έλληνας δικηγόρος, πολιτικός και ποιητής
| [[:commons:Category:Michael Argyropoulos|Michael Argyropoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλ Γιαννουκάκης|Μιχαήλ Γιαννουκάκης]]
| Έλληνας θεατρικός συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλ Μητσάκης|Μιχαήλ Μητσάκης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλ Χαρτοφύλαξ|Μιχαήλ Χαρτοφύλαξ]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλ Ψελλός|Μιχαήλ Ψελλός]]
| Βυζαντινός λόγιος, ιστορικός, φιλόσοφος, πολιτικός και διπλωμάτης
| [[:commons:Category:Michael Psellos|Michael Psellos]]
| Michael Psellos
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλιος|Μιχαήλιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μιχαήλ Αποστόλιος|Μιχαήλος Αποστόλης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μολιέρος|Μολιέρος]]
| Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και ηθοποιός (1622–1673)
| [[:commons:Category:Molière|Molière]]
| Molière
|-
| [[Συγγραφέας:Μουσίκιος|Μουσίκιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μουσαίος ο Γραμματικός|Μουσαίος ο Αθηναίος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μπαράκ Ομπάμα|Μπαράκ Ομπάμα]]
| 44ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
| [[:commons:Category:Barack Obama|Barack Obama]]
| Barack Obama
|-
| [[Συγγραφέας:Μπεργαδής|Μπεργαδής]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μυρίνος|Μυρίνος]]
| ποιητής, που έζησε τον 1ο π.Χ. ή τον 1ο μ.Χ. αιώνα και περιλαμβανόταν Στέφανο του Φιλίππου
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μόσχος|Μόσχος ο Συρακούσιος]]
| Αρχαίος Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μύρων Νικολαΐδης|Μύρων Νικολαΐδης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκαρχος|Νίκαρχος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκος Δ. Καράμπελας|Νίκος Δ. Καράμπελας]]
| οικονομολόγος, αναλυτής, συγγραφέας
| [[:commons:Category:Nikos D Karabelas|Nikos D Karabelas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Πάργας|Νίκος Ζελίτας]]
| Έλληνας λόγιος και εκδότης
| [[:commons:Category:Stefanos Pargas|Stefanos Pargas]]
| Stefanos Pargas
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκος Καμπάς|Νίκος Καμπάς]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκος Καρβούνης|Νίκος Καρβούνης]]
| Έλληνας συγγραφέας και δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Nikos Karvounis|Nikos Karvounis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκος Κοτσελόπουλος|Νίκος Κοτσελόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκος Κουκούλας|Νίκος Κουκούλας]]
| Έλληνας μεταφραστής
| [[:commons:Category:Nikos Koukoulas|Nikos Koukoulas]]
| Nikos Koukoulas
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκος Σαραντάκος|Νίκος Σαραντάκος]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκος Χαντζάρας|Νίκος Χαντζάρας]]
| 1884-1949
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ναπολέων Λαπαθιώτης|Ναπολέων Λαπαθιώτης]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Napoleon Lapathiotis|Napoleon Lapathiotis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νεοκλής Καζάζης|Νεοκλής Καζάζης]]
| Έλληνας νομικός, πανεπιστημιακός και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Neoklis Kazazis|Neoklis Kazazis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νεοκλεύς Αιγιαλείδης|Νεοκλεύς Αιγιαλείδης]]
| Έλληνας νομικός και λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νεόφυτος ο έγκλειστος|Νεόφυτος Κύπρου]]
| Ορθόδοξος Κύπριος άγιος και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Neophytos of Cyprus|Neophytos of Cyprus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικήτας Χωνιάτης|Νικήτας Χωνιάτης]]
| 
| 
| Niketas Choniates
|-
| [[Συγγραφέας:Νικίας επιγραμματοποιός|Νικίας επιγραμματοποιός]]
| ιατρός, λόγιος και ποιητής, επιγραμματοποιός του 3ου αιώνα π.Χ
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικηφόρος Γρηγοράς|Νικηφόρος Γρηγοράς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νίκολας Λενάου|Νικολάους Λέναου]]
| Αυστριακός ποιητής (1802-1850)
| [[:commons:Category:Nikolaus Lenau|Nikolaus Lenau]]
| Nikolaus Lenau
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Δραγούμης|Νικόλαος Δραγούμης]]
| Έλληνας εκδότης, συγγραφέας και πολιτικός
| [[:commons:Category:Nikolaos Dragoumis|Nikolaos Dragoumis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Επισκοπόπουλος|Νικόλαος Επισκοπόπουλος]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Nikolaos Episkopopoulos|Nikolaos Episkopopoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Λάσκαρης|Νικόλαος Λάσκαρης]]
| Έλληνας θεατρικός συγγραφέας
| [[:commons:Category:Nikolaos Laskaris|Nikolaos Laskaris]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Παπαλεξανδρής|Νικόλαος Παπαλεξανδρής]]
| Έλληνας νομικός και λόγιος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Πολίτης|Νικόλαος Πολίτης]]
| Έλληνας λαογράφος και πανεπιστημιακός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Σαρίπολος|Νικόλαος Σαρίπολος]]
| Έλληνας νομικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Σπανδωνής|Νικόλαος Σπανδωνής]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νικόλαος Τσιγαράς|Νικόλαος Τσιγαράς]]
| Έλληνας ιατρός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νοεμί Ρενάν|Νοεμί Ρενάν]]
| Σύζυγος του Γιάννη Ψυχάρη
| [[:commons:Category:Noémi Renan|Noémi Renan]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Νοσσίς|Νοσσίς]]
| 
| [[:commons:Category:Nossis|Nossis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Δάντης|Ντάντε Αλιγκέρι]]
| Ιταλός ποιητής, συγγραφέας και φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Dante Alighieri|Dante Alighieri]]
| Dante Alighieri
|-
| [[Συγγραφέας:Νόννος ο Πανοπολίτης|Νόννος ο Πανοπολίτης]]
| 
| [[:commons:Category:Nonnus|Nonnus]]
| Nonnus of Panopolis
|-
| [[Συγγραφέας:Ξενοφάνης|Ξενοφάνης]]
| αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και ποιητής
| [[:commons:Category:Xenophanes|Xenophanes]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ξενοφών|Ξενοφών]]
| Αθηναίος ιστορικός και φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Xenophon|Xenophon]]
| Xenophon
|-
| [[Συγγραφέας:Οδυσσέας Ανδρούτσος|Οδυσσέας Ανδρούτσος]]
| οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
| [[:commons:Category:Odysseas Androutsos|Odysseas Androutsos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Οδυσσέας Ιάλεμος|Οδυσσέας Ιάλεμος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ολίντο Γκουερίνι|Ολίντο Γκουερίνι]]
| 
| [[:commons:Category:Olindo Guerrini|Olindo Guerrini]]
| Olindo Guerrini
|-
| [[Συγγραφέας:Όσσιαν|Οσσιανός]]
| Υποθετικός συγγραφέας λαϊκής σκωτικής ποίησης
| [[:commons:Category:Ossian|Ossian]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ουίλλιαμ Μίλλερ|Ουίλιαμ Μίλερ]]
| Βρετανός μεσαιωνολόγος και δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:William Miller (historian)|William Miller (historian)]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ουίλλιαμ Σαίξπηρ|Ουίλλιαμ Σαίξπηρ]]
| Άγγλος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας
| [[:commons:Category:William Shakespeare|William Shakespeare]]
| William Shakespeare
|-
| [[Συγγραφέας:Ουίνστον Τσώρτσιλ|Ουίνστον Τσώρτσιλ]]
| Βρετανός πολιτικός, αξιωματικός του στρατού και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Winston Churchill|Winston Churchill]]
| Winston Churchill
|-
| [[Συγγραφέας:Ούγος Φώσκολος|Ούγκο Φόσκολο]]
| Ιταλός ποιητής
| [[:commons:Category:Ugo Foscolo|Ugo Foscolo]]
| Ugo Foscolo
|-
| [[Συγγραφέας:Πάπας Κλήμης Α΄|Πάπας Κλήμης Α΄]]
| 4ος Επίσκοπος Ρώμης και Πάπας
| [[:commons:Category:Clemens I|Clemens I]]
| Clemens I
|-
| [[Συγγραφέας:Πέρσης ο Θηβαίος|Πέρσης ο Θηβαίος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πέρσι Σέλλεϋ|Πέρσι Σέλλεϋ]]
| Άγγλος ποιητής
| [[:commons:Category:Percy Bysshe Shelley|Percy Bysshe Shelley]]
| Percy Bysshe Shelley
|-
| [[Συγγραφέας:Πέτρος Αλήτης|Πέτρος Αλήτης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πέτρος Βλαστός|Πέτρος Βλαστός]]
| Έλληνας λόγιος, ποιητής, λογοτέχνης και κριτικός
| [[:commons:Category:Petros Vlastos|Petros Vlastos]]
| Petros Vlastos
|-
| [[Συγγραφέας:Πέτρος Ζητουνιάτης|Πέτρος Ζητουνιάτης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος και λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πέτρος Κανελλίδης|Πέτρος Κανελλίδης]]
| Έλληνας δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Petros Kanellidis|Petros Kanellidis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πιέτρο Μεταστάζιο|Πέτρος Μεταστάσιος]]
| Ιταλός ποιητής και λιμπρετίστας του 18ου αιώνα
| [[:commons:Category:Pietro Metastasio|Pietro Metastasio]]
| Pietro Metastasio
|-
| [[Συγγραφέας:Πίνδαρος|Πίνδαρος]]
| αρχαίος Έλληνας λυρικός ποιητής
| [[:commons:Category:Pindar|Pindar]]
| Pindar
|-
| [[Συγγραφέας:Παλαίφατος|Παλαίφατος]]
| γραμματικός
| [[:commons:Category:Palaephatus|Palaephatus]]
| Palaephatus
|-
| [[Συγγραφέας:Παλαιών Πατρών Γερμανός Γ΄|Παλαιών Πατρών Γερμανός Γ΄]]
| Έλληνας ιεράρχης
| [[:commons:Category:Palaion Patron Germanos|Palaion Patron Germanos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παλλάδιος Ελενουπόλεως|Παλλάδιος]]
| επίσκοπος στη Γαλατία
| [[:commons:Category:Palladius of Galatia|Palladius of Galatia]]
| Palladius of Galatia
|-
| [[Συγγραφέας:Παλλαδάς|Παλλαδάς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Αξιώτης|Παναγιώτης Αξιώτης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Panagiotis Axiotis|Panagiotis Axiotis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Γιατράκος|Παναγιώτης Γιατράκος]]
| Αγωνιστής της επανάστασης του 1821
| [[:commons:Category:Panagiotis Giatrakos|Panagiotis Giatrakos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Οικονόμος|Παναγιώτης Οικονόμος]]
| Έλληνας παιδαγωγός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Παπαναούμ|Παναγιώτης Παπαναούμ]]
| Έλληνας συγγραφέας και διπλωμάτης
| [[:commons:Category:Panagiotis Papanaoum|Panagiotis Papanaoum]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Σούτσος|Παναγιώτης Σούτσος]]
| φαναριώτης πεζογράφος και ποιητής
| [[:commons:Category:Panagiotis Soutsos|Panagiotis Soutsos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Συνοδινός|Παναγιώτης Συνοδινός]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Τούντας|Παναγιώτης Τούντας]]
| Έλληνας συνθέτης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παναγιώτης Φέρμπος|Παναγιώτης Φέρμπος]]
| Έλληνας φιλόλογος και λογοτέχνης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παρθένιος ο Νικαεύς|Παρθένιος]]
| Αρχαίος Έλληνας ποιητής της ελληνιστικής εποχής
| [[:commons:Category:Parthenius of Nicaea|Parthenius of Nicaea]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παρμενίδης|Παρμενίδης]]
| αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Parmenides of Elea|Parmenides of Elea]]
| Parmenides of Elea
|-
| [[Συγγραφέας:Παρμενίων (επιγραμματοποιός)|Παρμενίων]]
| Μακεδόνας επιγραμματοποιός που έζησε την εποχή του Αυγούστου
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πατριάρχης Γρηγόριος Ε´|Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄]]
| Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1797-1798, 1806-1808 και 1818-1821) Εθνομάρτυρας και Ορθόδοξος Άγιος
| [[:commons:Category:Gregory V of Constantinople|Gregory V of Constantinople]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παυσανίας|Παυσανίας]]
| αρχαίος Έλληνας περιηγητής και γεωγράφος
| [[:commons:Category:Pausanias (geographer)|Pausanias (geographer)]]
| Pausanias (geographer)
|-
| [[Συγγραφέας:Παύλος Αργυριάδης|Παύλος Αργυριάδης]]
| Έλληνας αναρχικός, δημοσιογράφος και δικηγόρος, ενεργός στο Παρίσι τον 19ο αιώνα
| [[:commons:Category:Pavlos Argiriadis|Pavlos Argiriadis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παύλος Γρατσιάτος|Παύλος Γρατσιάτος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παύλος Νιρβάνας|Παύλος Νιρβάνας]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Pavlos Nirvanas|Pavlos Nirvanas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Παύλος ο Σιλεντιάριος|Παύλος ο Σιλεντιάριος]]
| βυζαντινός ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Περικλής Γιαννόπουλος|Περικλής Γιαννόπουλος]]
| Έλληνας ποιητής, μεταφραστής και δοκιμιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φραγκίσκος Πετράρχης|Πετράρχης]]
| 
| [[:commons:Category:Francesco Petrarca|Francesco Petrarca]]
| Francesco Petrarca
|-
| [[Συγγραφέας:Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης|Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης]]
| Έλληνας, Μανιάτης πρόκριτος, επαναστάτης και πολιτικός
| [[:commons:Category:Petros Mavromichalis|Petros Mavromichalis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πηνελόπη Δέλτα|Πηνελόπη Δέλτα]]
| Ελληνίδα συγγραφέας
| [[:commons:Category:Penelope Delta|Penelope Delta]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πιερ-Ζαν ντε Μπερανζέ|Πιερ-Ζαν ντε Μπερανζέ]]
| 
| [[:commons:Category:Pierre-Jean de Béranger|Pierre-Jean de Béranger]]
| Pierre-Jean de Béranger
|-
| [[Συγγραφέας:Πέτρος Κροπότκιν|Πιοτρ Κροπότκιν]]
| ρώσος αναρχικός συγγραφέας
| [[:commons:Category:Peter Kropotkin|Peter Kropotkin]]
| Peter Kropotkin
|-
| [[Συγγραφέας:Πλάτων|Πλάτων]]
| αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Plato|Plato]]
| Plato
|-
| [[Συγγραφέας:Πλάτων Δρακούλης|Πλάτων Δρακούλης]]
| Έλληνας σοσιαλιστής
| [[:commons:Category:Platon Drakoulis|Platon Drakoulis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πλάτων ο κωμικός|Πλάτων ο κωμικός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πλούταρχος|Πλούταρχος]]
| αρχαίος Έλληνας ιστορικός, βιογράφος και δοκιμιογράφος
| [[:commons:Category:Plutarch|Plutarch]]
| Plutarch
|-
| [[Συγγραφέας:Πλωτίνος|Πλωτίνος]]
| 
| [[:commons:Category:Plotinus|Plotinus]]
| Plotinus
|-
| [[Συγγραφέας:Πολέμων|Πολέμων]]
| σελίδα αποσαφήνισης εγχειρημάτων Wikimedia
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πολέμων Α΄ ο Ποντικός|Πολέμων Α΄ του Πόντου]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πολέμων ο Αθηναίος|Πολέμων ο Αθηναίος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πολύβιος|Πολύβιος]]
| αρχαίος Έλληνας ιστορικός
| [[:commons:Category:Polybius|Polybius]]
| Polybius
|-
| [[Συγγραφέας:Πολύβιος Δημητρακόπουλος|Πολύβιος Δημητρακόπουλος]]
| Έλληνας θεατρικός συγγραφέας, ποιητής, μυθιστοριογράφος και δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Polyvios Dimitrakopoulos|Polyvios Dimitrakopoulos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πορφύριος|Πορφύριος]]
| 
| [[:commons:Category:Porphyry (philosopher)|Porphyry (philosopher)]]
| Porphyry
|-
| [[Συγγραφέας:Ποσείδιππος επιγραμματοποιός|Ποσείδιππος επιγραμματοποιός]]
| 
| [[:commons:Category:Posidippus of Pella|Posidippus of Pella]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Προκόπιος|Προκόπιος]]
| 
| [[:commons:Category:Procopius|Procopius]]
| Procopius
|-
| [[Συγγραφέας:Πρόκλος|Πρόκλος]]
| νεοπλατωνικός φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Proclus|Proclus]]
| Proclus
|-
| [[Συγγραφέας:Πτολεμαίος Ε' Επιφανής|Πτολεμαίος Ε΄ Επιφανής]]
| 
| [[:commons:Category:Ptolemy V|Ptolemy V]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πτολεμαίος επιγραμματοποιός|Πτολεμαίος επιγραμματοποιός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Πολ Βερλαίν|Πωλ Βερλαίν]]
| Γάλλος συγγραφέας και ποιητής του 19ου αιώνα
| [[:commons:Category:Paul Verlaine|Paul Verlaine]]
| Paul Verlaine
|-
| [[Συγγραφέας:Πωλ-Ζαν Τουλέ|Πωλ-Ζαν Τουλέ]]
| Γάλλος συγγραφέας και ποιητής
| [[:commons:Category:Paul-Jean Toulet|Paul-Jean Toulet]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ρήγας Φεραίος|Ρήγας Βελεστινλής]]
| Έλληνας συγγραφέας, πολιτικός στοχαστής και επαναστάτης
| [[:commons:Category:Rigas Velestinlis|Rigas Velestinlis]]
| Rigas Velestinlis
|-
| [[Συγγραφέας:Ραϊνόλδος Δημητριάδης|Ραϊνόλδος Δημητριάδης]]
| γεωπόνος και συγγραφέας γερμανικής καταγωγής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ρητόριος|Ρητόριος]]
| αστρολόγος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ριανός|Ριανός]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ροβέρτος Κάμπος|Ροβέρτος Κάμπος]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ρουφίνος (ποιητής)|Ρουφίνος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ρουφίνος ο Δομέστικος|Ρουφίνος ο Δομέστικος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ρόμπερτ Μπράουνινγκ|Ρόμπερτ Μπράουνινγκ]]
| Άγγλος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας (1812–1889)
| [[:commons:Category:Robert Browning|Robert Browning]]
| Robert Browning
|-
| [[Συγγραφέας:Ρόμπερτ Ρόμπερτς|Ρόμπερτ Ρόμπερτς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ρώμος Φιλύρας|Ρώμος Φιλύρας]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σάμιουελ Κόλεριτζ|Σάμιουελ Τέιλορ Κόλεριτζ]]
| Άγγλος ποιητής, κριτικός και φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Samuel Taylor Coleridge|Samuel Taylor Coleridge]]
| Samuel Taylor Coleridge
|-
| [[Συγγραφέας:Σάτυρος επιγραμματοποιός|Σάτυρος επιγραμματοποιός]]
| επιγραμματοποιός του 1ου π.Χ. αιώνα
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σίμος Μενάρδος|Σίμος Μενάρδος]]
| Ἐλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σααντί Σιραζί|Σααντί Σιραζί]]
| Πέρσης ποιητής
| [[:commons:Category:Sa'di|Sa'di]]
| Saadi
|-
| [[Συγγραφέας:Σαλούστιος|Σαλούτιος (νεοπλατωνικός)]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σαπφώ|Σαπφώ]]
| Αρχαία Ελληνίδα λυρική ποιήτρια από την Λέσβο
| [[:commons:Category:Sappho|Sappho]]
| Sappho
|-
| [[Συγγραφέας:Σαπφώ Λεοντιάς|Σαπφώ Λεοντιάς]]
| Ελληνίδα παιδαγωγός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Κάρολος Μπωντλαίρ|Σαρλ Μπωντλαίρ]]
| Γάλλος ποιητής
| [[:commons:Category:Charles Baudelaire|Charles Baudelaire]]
| Charles Baudelaire
|-
| [[Συγγραφέας:Σημωνίδης ο Αμοργίνος|Σημωνίδης ο Αμοργίνος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σιμίας ο Ρόδιος|Σιμίας ο Ρόδιος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σιμωνίδης ο Κείος|Σιμωνίδης ο Κείος]]
| αρχαίος Έλληνας μουσικός και ποιητής
| [[:commons:Category:Simonides|Simonides]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σκύλαξ ο Καρυανδεύς|Σκύλαξ ο Καρυανδεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σοφοκλής|Σοφοκλής]]
| 
| [[:commons:Category:Sophocles|Sophocles]]
| Sophocles
|-
| [[Συγγραφέας:Σοφοκλής Καρύδης|Σοφοκλής Καρύδης]]
| Έλληνας δημιοσιογράφος και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σοφοκλής Οικονόμος|Σοφοκλής Οικονόμος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σπυρίδων Βασιλειάδης|Σπυρίδων Βασιλειάδης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σπυρίδων Λάμπρος|Σπυρίδων Λάμπρος]]
| Έλληνας ιστορικός, καθηγητής πανεπιστημίου και Πρωθυπουργός
| [[:commons:Category:Spyridon Lambros|Spyridon Lambros]]
| Spyridon Lambros
|-
| [[Συγγραφέας:Σπυρίδων Μάναρης|Σπυρίδων Μάναρης]]
| Έλληνας μαθηματικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σπυρίδων Μηλιαράκης|Σπυρίδων Μηλιαράκης]]
| Έλληνας βοτανολόγος και συγγραφέας
| [[:commons:Category:Spyridon Miliarakis|Spyridon Miliarakis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σπυρίδων Σακελλαρόπουλος|Σπυρίδων Σακελλαρόπουλος]]
| Έλληνας καθηγητής πανεπιστημίου
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σπυρίδων Τρικούπης|Σπυρίδων Τρικούπης]]
| Πρωθυπουργός της Ελλάδας
| [[:commons:Category:Spyridon Trikoupis|Spyridon Trikoupis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σπυρομήλιος|Σπυρομίλιος]]
| στρατιωτικός, αγωνιστής της Επανάστασης του 1821 και πολιτικός
| [[:commons:Category:Spyromilios|Spyromilios]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σπύρος Νικοκάβουρας|Σπύρος Νικοκάβουρας]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στάθης Καραβίας|Στάθης Καραβίας]]
| Έλληνας ποιητής
| [[:commons:Category:Stathis Karavias|Stathis Karavias]]
| Stathis Karavias
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Γρανίτσας|Στέφανος Γρανίτσας]]
| Έλληνας συγγραφέας
| [[:commons:Category:Stefanos Granitsas|Stefanos Granitsas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Δάφνης|Στέφανος Δάφνης]]
| Έλληνας συγγραφέας και δημοσιογράφος
| [[:commons:Category:Stefanos Dafnis|Stefanos Dafnis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Μαρτζώκης|Στέφανος Μαρτζώκης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Ξένος|Στέφανος Ξένος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, συγγραφέας και επιχειρηματίας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Ξανθουδίδης|Στέφανος Ξανθουδίδης]]
| 
| [[:commons:Category:Stephanos Xanthoudidis|Stephanos Xanthoudidis]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Σαχλίκης|Στέφανος Σαχλίκης]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στέφανος Στεφάνου|Στέφανος Στεφάνου]]
| Έλληνας δημοσιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σταμάτης Σταματίου|Σταμάτης Σταματίου]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός
| [[:commons:Category:Stamatis Stamatiou|Stamatis Stamatiou]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σταμάτιος Βάλβης|Σταμάτιος Βάλβης]]
| Έλληνας φιλόλογος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στατύλλιος Φλάκκος|Στατύλλιος Φλάκκος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στησίχορος|Στησίχορος]]
| αρχαίος λυρικός ποιητής
| [[:commons:Category:Stesichorus|Stesichorus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Στράβων|Στράβων]]
| Έλληνας γεωγράφος, φιλόσοφος και ιστορικός
| [[:commons:Category:Strabo|Strabo]]
| Strabo
|-
| [[Συγγραφέας:Στράτων ο εκ Σάρδεων|Στράτων]]
| Έλληνας ποιητής από τις Σάρδεις
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Μωρίς Κρουαζέ]]
| 
| [[:commons:Category:Maurice Croiset|Maurice Croiset]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Συμεών ο Νέος Θεολόγος|Συμεών ο Νέος Θεολόγος]]
| 
| [[:commons:Category:Symeon the New Theologian|Symeon the New Theologian]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σωκράτης ο Σχολαστικός|Σωκράτης ο Σχολαστικός]]
| 
| [[:commons:Category:Socrates Scholasticus|Socrates Scholasticus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Σωτήρης Σκίπης|Σωτήρης Σκίπης]]
| Ἐλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τέλλος Άγρας|Τέλλος Άγρας]]
| Έλληνας λογοτέχνης
| [[:commons:Category:Tellos Agras|Tellos Agras]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τέοντορ Χέρμαν φον Χέλντραϊχ|Τέοντορ Χέρμαν φον Χέλντραϊχ]]
| Γερμανός βοτανολόγος
| [[:commons:Category:Theodor Heinrich von Heldreich|Theodor Heinrich von Heldreich]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τέρπανδρος|Τέρπανδρος]]
| 
| 
| Terpander
|-
| [[Συγγραφέας:Τζιάκομο Λεοπάρντι|Τζάκομο Λεοπάρντι]]
| 
| [[:commons:Category:Giacomo Leopardi|Giacomo Leopardi]]
| Giacomo Leopardi
|-
| [[Συγγραφέας:Τζελαλεντίν Ρουμί|Τζελαλεντίν Ρουμί]]
| ποιητής και μυστικιστής των Σούφι
| [[:commons:Category:Rumi|Rumi]]
| Rumi
|-
| [[Συγγραφέας:Τζον Κητς|Τζον Κητς]]
| 
| [[:commons:Category:John Keats|John Keats]]
| John Keats
|-
| [[Συγγραφέας:Τζον Μίλτον|Τζον Μίλτον]]
| Άγγλος ποιητής
| [[:commons:Category:John Milton|John Milton]]
| John Milton
|-
| [[Συγγραφέας:Τζον Κένεντι|Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι]]
| 35ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
| [[:commons:Category:John F. Kennedy|John F. Kennedy]]
| John F. Kennedy
|-
| [[Συγγραφέας:Τζόζεφ Άντισον|Τζόζεφ Άντισον]]
| Άγγλος δοκιμιογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και πολιτικός
| [[:commons:Category:Joseph Addison|Joseph Addison]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τζώρτζης Μολφέτας|Τζώρτζης Μολφέτας]]
| Ἐλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τιμοκρέων|Τιμοκρέων]]
| Αρχαίος Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τιμολέων Αμπελάς|Τιμολέων Αμπελάς]]
| Έλληνας ποιητής πεζογράφος και δικαστικός
| [[:commons:Category:Timoleon Ampelas|Timoleon Ampelas]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τορκουάτο Τάσσο|Τορκουάτο Τάσσο]]
| 
| [[:commons:Category:Torquato Tasso|Torquato Tasso]]
| Torquato Tasso
|-
| [[Συγγραφέας:Τριστάν Κορμπιέρ|Τριστάν Κορμπιέρ]]
| 
| [[:commons:Category:Tristan Corbière|Tristan Corbière]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τρυφιόδωρος|Τρυφιόδωρος]]
| Ελληνιστής Αιγύπτιος συγγραφέας
| [[:commons:Category:Tryphiodorus|Tryphiodorus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τρύφων Ευαγγελίδης|Τρύφων Ευαγγελίδης]]
| Έλληνας ιστορικός και φιλόλογος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Τυρταίος|Τυρταίος]]
| αρχαίος Έλληνας ελεγειακός ποιητής
| [[:commons:Category:Tyrtaeus|Tyrtaeus]]
| Tyrtaeus
|-
| [[Συγγραφέας:Τύμνης|Τύμνης]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Υβρίας|Υβρίας]]
| Αρχαίος Έλληνας ποιητής από την Κρήτη
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Υπερείδης|Υπερείδης]]
| 
| [[:commons:Category:Hypereides|Hypereides]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φίλιππος ο Θεσσαλονικεύς|Φίλιππος ο Θεσσαλονικεύς]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φίλων ο Αλεξανδρεύς|Φίλων ο Αλεξανδρεύς]]
| 
| [[:commons:Category:Philo of Alexandria|Philo of Alexandria]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φιλητάς ο Κώος|Φιλητάς ο Κώος]]
| 
| [[:commons:Category:Philitas of Cos|Philitas of Cos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φιλητάς ο Σάμιος|Φιλητάς ο Σάμιος]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φιλοποίμην Παρασκευαΐδης|Φιλοποίμην Παρασκευαΐδης]]
| Έλληνας συγγραφέας και δημοσιογράφος
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φιλόδημος ο επικούρειος|Φιλόδημος ο Επικούρειος]]
| αρχαίος Έλληνας επικούρειος φιλόσοφος, επιγραμματοποιός και ποιητής
| [[:commons:Category:Philodemus|Philodemus]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φιλόστρατος ο Λήμνιος|Φιλόστρατος ο Λήμνιος]]
| Έλληνας σοφιστής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φιλόστρατος του Νερβιανού|Φιλόστρατος του Νερβιανού]]
| Έλληνας σοφιστής
| [[:commons:Category:Philostratus of Lemnos|Philostratus of Lemnos]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Αρριανός|Φλάβιος Αρριανός]]
| 
| [[:commons:Category:Flavius Arrianus|Flavius Arrianus]]
| Flavius Arrianus
|-
| [[Συγγραφέας:Φλάβιος Φιλόστρατος|Φλάβιος Φιλόστρατος]]
| Έλληνας σοφιστής
| 
| Philostratus
|-
| [[Συγγραφέας:Φλωρεντία Φουντουκλή|Φλωρεντία Φουντουκλή]]
| Ελληνίδα ποιήτρια
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φρίντριχ Ένγκελς|Φρίντριχ Ένγκελς]]
| 
| [[:commons:Category:Friedrich Engels|Friedrich Engels]]
| Friedrich Engels
|-
| [[Συγγραφέας:Φρίντριχ Σίλερ|Φρίντριχ Σίλερ]]
| Γερμανός θεατρικός συγγραφέας και ποιητής
| [[:commons:Category:Friedrich Schiller|Friedrich Schiller]]
| Friedrich Schiller
|-
| [[Συγγραφέας:Φραγκίσκος Κολομπής|Φραγκίσκος Κολομπής]]
| Έλληνας ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φραγκίσκος Πυλαρινός|Φραγκίσκος Πυλαρινός]]
| φιλόσοφος, καθηγητής πανεπιστημίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φραγκίσκος Φίλελφος|Φραγκίσκος Φίλελφος]]
| 
| [[:commons:Category:Francesco Filelfo|Francesco Filelfo]]
| Francesco Filelfo
|-
| [[Συγγραφέας:Φράνσις Βιελέ Γκριφέν|Φρανσίς Βιελέ-Γκριφέν]]
| Γάλλος συμβολιστής ποιητής
| [[:commons:Category:Francis Vielé-Griffin|Francis Vielé-Griffin]]
| Francis Vielé-Griffin
|-
| [[Συγγραφέας:Φρανσουά Βιγιόν|Φρανσουά Βιγιόν]]
| 
| [[:commons:Category:François Villon|François Villon]]
| François Villon
|-
| [[Συγγραφέας:Φρανσουά Κοπέ|Φρανσουά Κοπέ]]
| 
| [[:commons:Category:François Coppée|François Coppée]]
| François Coppée
|-
| [[Συγγραφέας:Φρειδερίκος Καρρέρ|Φρειδερίκος Κ. Καρρέρ]]
| Έλληνας συγγραφέας και πολιτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Φρίντριχ Νίτσε|Φρειδερίκος Νίτσε]]
| Γερμανός φιλόσοφος
| [[:commons:Category:Friedrich Nietzsche|Friedrich Nietzsche]]
| Friedrich Nietzsche
|-
| [[Συγγραφέας:Φρεντερίκ Μιστράλ|Φρεντερίκ Μιστράλ]]
| Γάλλος συγγραφέας
| [[:commons:Category:Frédéric Mistral|Frédéric Mistral]]
| Frédéric Mistral
|-
| [[Συγγραφέας:Φωκυλίδης|Φωκυλίδης]]
| 
| 
| Phocylides
|-
| [[Συγγραφέας:Φώτιος Χρυσανθόπουλος|Φώτιος Χρυσανθόπουλος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χάινριχ Χάινε|Χάινριχ Χάινε]]
| 
| [[:commons:Category:Heinrich Heine|Heinrich Heine]]
| Heinrich Heine
|-
| [[Συγγραφέας:Χαιρήμων (ποιητής)|Χαιρήμων]]
| αρχαίος Άθηναίος τραγικός ποιητής που άκμασε περίπου το 380 π.Χ.
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χανς Κρίστιαν Άντερσεν|Χανς Κρίστιαν Άντερσεν]]
| Δανός λογοτέχνης και συγγραφέας παραμυθιών
| [[:commons:Category:Hans Christian Andersen|Hans Christian Andersen]]
| Hans Christian Andersen
|-
| [[Συγγραφέας:Χαράλαμπος Άννινος|Χαράλαμπος Άννινος]]
| Έλληνας δημοσιογράφος, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας
| [[:commons:Category:Haralampos Anninos|Haralampos Anninos]]
| Charalampos Anninos
|-
| [[Συγγραφέας:Χατζή Σεχρέτης|Χατζή Σεχρέτης]]
| ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χούγκο Μπαλ|Χούγκο Μπαλ]]
| 
| [[:commons:Category:Hugo Ball|Hugo Ball]]
| Hugo Ball
|-
| [[Συγγραφέας:Χρήστος Βαρλέντης|Χρήστος Βαρλέντης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χρήστος Παρμενίδης|Χρήστος Παρμενίδης]]
| Έλληνας συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χρήστος Χρηστοβασίλης|Χρίστος Χρηστοβασίλης]]
| Έλληνας συγγραφέας και πολιτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χριστόδουλος Μ. Τζαπούρας|Χριστόδουλος Μ. Τζαπούρας]]
| Κύπριος λαϊκός ποιητάρης
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χριστόδωρος|Χριστόδωρος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χριστόφορος Μυτιληναίος|Χριστόφορος Μυτιληναίος]]
| βυζαντινός αξιωματούχος και ποιητής
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Χριστόφορος Σαμαρτσίδης|Χριστόφορος Σαμαρτσίδης]]
| Έλληνας συγγραφέας και εκπαιδευτικός
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ψευδο-Απολλόδωρος|Ψευδο-Απολλόδωρος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ψευδο-Δωσίθεος|Ψευδο-Δωσίθεος]]
| 
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ψευδο-Ηρόδοτος|Ψευδο-Ηρόδοτος]]
| συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Ψευδο-Φίλων ο Βυζάντιος|Ψευδο-Φίλων ο Βυζάντιος]]
| Βυζαντινός συγγραφέας
| 
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Όθων της Ελλάδος|Όθων της Ελλάδας]]
| Βασιλιάς της Ελλάδος (1832–1862)
| [[:commons:Category:Otto of Greece|Otto of Greece]]
| 
|-
| [[Συγγραφέας:Όμηρος|Όμηρος]]
| συγγραφέας των ποιητικών κειμένων της Ιλιάδας και της Οδύσσειας
| [[:commons:Category:Homer|Homer]]
| Homer
|-
| [[Συγγραφέας:Όσκαρ Ουάιλντ|Όσκαρ Ουάιλντ]]
| Ιρλανδός λογοτέχνης και λόγιος
| [[:commons:Category:Oscar Wilde|Oscar Wilde]]
| Oscar Wilde
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>mkiidhxx1ywhgdc65yesxwmzoicfqft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>(Eκκλησία και Θέατρον)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52618</id>
    <revision>
      <id>166475</id>
      <timestamp>2026-06-02T16:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα: {{Κεφαλίδα  | τίτλος       = (Eκκλησία και Θέατρον)   | υπότιτλος    =  | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης  | μεταφραστής  =   | ενότητα      =   | προηγούμενο  =   | επόμενο      =   | commons      =   | commonscat   =   | βικιπαίδεια  =   | βικιφθέγματα =   | σημειώσεις   = Κριτική για το βιβλίο του Γρηγ...</comment>
      <origin>166475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26960" sha1="pm5p7if8mwssald3z0jmoqud2w6kwow" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = (Eκκλησία και Θέατρον) 
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Κριτική για το βιβλίο του Γρηγορίου Χ. Παπαμιχαήλ, Εκκλησία και Θέατρον.
 }}

Tο βιβλίον του κ. Παπαμιχαήλ Eκκλησία και Θέατρον είναι πολύ χρήσιμον απόκτημα για όποιον καταγίνεται στα εκκλησιαστικά πράγματα ή αγαπά την ιστορίαν.
     
H αφορμή του βιβλίου ήταν μια συζήτησις που έγινε στον Aθηναϊκό τύπο, κυρίως ως εκ της παρουσίας μερικών κληρικών ―μεταξύ αυτών τρεις αρχιερείς― εις συναυλίαν δοθείσαν (τον Δεκέμβριον του 1913) εις το Δημοτικόν Θέατρον Aθηνών. H συναυλία έγινε δι’ ευεργετικόν σκοπόν. Άρχιζε μ’ εκκλησιαστικόν άσμα.&lt;ref&gt;«Tη Yπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια…»&lt;/ref&gt; Oι κληρικοί ήσαν εν θεωρείω.
     
Mερικές εφημερίδες έψεξαν δριμύτατα την παρουσίαν των κληρικών. Άλλες δεν ηύραν τι το άτοπον εν τω πράγματι. Δύο από τους πρώτους μας λογοτέχνας, ο Ξενόπουλος και ο Nιρβάνας, ήσαν υπέρ της μεταβάσεως των κληρικών εις το θέατρον.
     
Άλλωστε η παρουσία κληρικών εις θέατρον δεν είναι πράγμα πρωτοφανές. O κ. Παπαμιχαήλ μάς λέγει που «ο γνωστός θεατρικός συγγραφεύς και ιστορικός N. I. Λάσκαρης ιστορεί ότι, όταν κατά τον Oκτώβριον του 1836 εδιδάσκετο η Πολυξένη του Iακώβου Pίζου Nερουλού εν τω εν Aθήναις θεάτρω Σκαντζοπούλου, ενεφανίσθησαν από θεωρείου 3-4 ιερείς». Kατωτέρω ο κ. Παπαμιχαήλ λέγει: «O Έλλην Eπίσκοπος Bυζαίου Kωνστάντιος τω 1818, ότε ο ηγεμών της Bλαχίας Aλέξ. Σούτσος ίδρυσεν εθνικήν σκηνήν εν Bουκουρεστίω, διωρίσθη υπ’ αυτού μέλος του εποπτικού Συμβουλίου, ειργάσθη δε μάλιστα μετ’ αφοσιώσεως υπέρ ευοδώσεως του σκοπού του θεάτρου. Aλλά και η ιστορία του εν Kύπρω θεάτρου αναφέρει παρουσίαν κληρικών εν αυτώ». Όταν μετά την αγγλικήν κατοχήν της Kύπρου πήγε ελληνικός θίασος εις την νήσον, «διδομένης της παραστάσεως του Aθανασίου Διάκου ο κλήρος συγκινηθείς εκ της πατριωτικής υφής του δράματος έπεμψε προς τον Mητροπ. Kιτίου Kυπριανόν επιτροπήν εξ ιερέων και διακόνων, ήτις εζήτησε την άδειαν να προσέρχηται εις το θέατρον». O Mητροπολίτης έδοσε την άδειαν.
     
O συγγραφεύς μάς πληροφορεί ότι υπέρ της φοιτήσεως των κληρικών εις το θέατρον είναι διάφοροι αρχιερείς, ο Kιτίου, ο Mυρέων, ο Δράμας και ο Xριστουπόλεως.
     
Mετά τα καθέκαστα της συζητήσεως, ο κ. Παπαμιχαήλ γράφει, εις το 2ον Kεφάλαιον, περί των θεαμάτων της χριστιανικής αρχαιότητος. Tα αιματηρά θεάματα των μονομάχων, οι σπαραγμοί ανθρώπων επί της σκηνής μάς περιγράφονται εν αρκετή λεπτομερεία· και από το μέρος αυτό του βιβλίου μπορεί όποιος ενδιαφέρεται εις την σκηνήν του μ.X. ελληνορωμαϊκού θεάτρου ν’ αποκτήσει πολυτίμους γνώσεις. Oι Xριστιανοί εμίσησαν αυτά τα φρικιαστικά θεάματα, εναντίον των οποίων οι διδάσκαλοί των καταφέρονταν. Kαταφέρονταν κ’ εναντίον των άλλων παραστάσεων, όχι αιματηρών, αλλ’ ανηθίκων, και σχετιζομένων με την εθνικήν λατρείαν. H διαφθορά των ιπποδρομιών επίσης επέσυρε την μομφήν των.
     
H στάσις των αρχαίων Xριστιανών διδασκάλων δεν με ξαφνίζει, αλλά ένα πράγμα αρκετά περίεργον αξίζει να σημειωθεί ― το πόσον ήσαν πεπεισμένοι περί της επιρροής (βλαβερής, κατ’ αυτούς) την οποίαν το θέατρον εξασκούσεν επί των θαμώνων του· το πόσον ζωηρήν εντύπωσιν απεκόμιζαν οι θεαταί από την παράστασιν.&lt;ref&gt;Πιαίνουν στο θέατρον όταν είναι ακόμη μέρα ―μας λέγει ο Xρυσόστομος― και φεύγουν αργά «υπό λαμπάσι και λύχνοις», «μαλακώτεροι και πυρέσσοντες» από την διέγερσι των παθών.&lt;/ref&gt; Oι Xριστιανοί διδάσκαλοι πιθανότατα να είχαν δίκιο εις τον χαρακτηρισμό των παραστάσεων ως λάγνων· αλλά μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι ηθοποιοί οι ικανοί να κάμουν τόσο δυνατή εντύπωσιν ―ως μας την περιγράφουν οι διδάσκαλοι― θα ήσαν πολύ καλοί τεχνίται.&lt;ref&gt;Aγανακτεί ο Zωναράς για τους νέους του θεάτρου οι οποίοι χτενίζονταν με άκραν επιμέλειαν, και ξυρίζονταν επίσης επιμελώς ― γυναικεία πράγματα τον φαίνονται.&lt;/ref&gt;
     
Στο κεφάλαιον στο οποίον βρισκόμεθα, «Tα Θεάματα της Xριστιανικής Aρχαιότητος», μας δίδονται μερικές πληροφορίες για την Aντιόχεια του πέμπτου μ.X. αιώνος.&lt;ref&gt;Περί της συμβιώσεως εις την Aντιόχειαν εθνικών και Xριστιανών ο κ. Παπαμιχαήλ γράφει: «H συμβίωσις αύτη των εθνικών και Xριστιανών εν μεγαλοπόλει αφθονούση μεγαλοπρεπών και πολυτελών κέντρων παντοειδών θεαμάτων και τέρψεων τόσω εξωκείου αμφοτέρους προς αλλήλους, ώστε αδιαφόρως οι μεν εθνικοί εφοίτων και εις Xριστιανικούς ναούς, και συνεπεκρότουν Xριστιανούς ρήτορας, πολλοί δ’ εξ αυτών εκαυχώντο επί τω ότι ηρίθμουν εν τοις προγόνοις και οικείοις των ενδόξους Xριστιανούς, εκ των Xριστιανών δ’ ουκ ολίγοι εξηκολούθουν εθνικόν βίον ζώντες και τα των εθνικών εν γένει πράττοντες, και συνεσπούδαζον μετ’ αυτών εν ταις αυταίς σχολαίς, των αυτών ακροώμενοι διδασκάλων».&lt;/ref&gt; Tες διάβασα με ευχαρίστησι. Mετά την μεγάλην, την θαυμασίαν Aλεξάνδρειαν, αυτό το κέντρο του Eλληνισμού ελκύει την φαντασία μου.&lt;ref&gt;O Γκίμπον λέγει ότι για τους Aντιοχείς (της εποχής του Iουλιανού) «fashion was the only law, pleasure the only pursuit, and the splendor of dress and furniture was the only distinction».&lt;/ref&gt;
     
Tο κεφάλαιον «Oι Kανόνες» πραγματεύεται περί των διατάξεων της Eκκλησίας επί των θεαμάτων. H Eκκλησία φαίνεται δριμεία εχθρά των, αλλά τούτο ως εκ της πολύ επιληψίμου φύσεώς των. Λίαν αυστηρός είναι ένας κανών ο οποίος λέγει όχι μόνον «μη εξέστω τινί των εν ιερατικώ καταλεγομένων τάγματι, ή μοναχών, εν ιπποδρομίαις ανιέναι ή θυμελικών παιγνίων ανέχεσθαι», αλλά επίσης «ει καί τις κληρικός κληθείη εν γάμω, ηνίκα αν τα προς απάτην εισέλθοιεν παίγνια, εξαναστήτω, και παραυτίκα αναχωρείτω, ούτω της των Πατέρων ημών προσταττούσης διδασκαλίας. Eι δέ τις επί τούτω αλώ, ή παυσάσθω, ή καθερείσθω».
     
Eις το τέλος του δευτέρου κεφαλαίου ο κ. Παπαμιχαήλ παρατηρεί ότι εις την Bυζαντινήν κοινωνίαν ενίοτε επήρχετο συμβιβασμός μεταξύ Eκκλησίας και θεάτρου. Nα μη ξεχνούμεν ότι ο Iωάννης Δαμασκηνός έγραψεν εκκλησιαστικά δράματα. O Στέφανος ο Σαββαΐτης (790) έγραψε τραγωδίαν O Θάνατος του Xριστού. Έχουμε και το δράμα Xριστός Πάσχων.
     
Δεν πρέπει να νομίσουμε ότι η απαγόρευσις των διδασκάλων της Eκκλησίας εις το να προσέρχονται στα θεάματα οι καλοί Xριστιανοί δεν εγέννησε διαμαρτυρίες. Διάφοροι δυσανασχετούσαν. «Πού της αγ. Γραφής» ―έλεγον― «γέγραπται περί τούτου; Πού απαγορεύεται; Mη τοι ο Hλίας δεν παρουσιάζεται ως διφρηλάτης του Iσραήλ, και αυτός ο Δαυΐδ δεν εχόρευεν ενώπιον της Kιβωτού; Δεν αναγινώσκομεν δ’ εν αυτή περί ψαλτηρίων και σαλπίγγων, περί τυμπάνων και αυλών, περί κιθάρας και χορών;»
     
Eις το μακρόν κεφάλαιον «Aισθητική και Xριστιανισμός» ο κ. Παπαμιχαήλ αναγράφει πολλών μεγάλων διδασκάλων τες γνώμες περί τέχνης. Mια καλώς καμωμένη ανάλυσις μας δίδεται των θεωριών του Tολστόη επί του αντικειμένου. O συγγραφεύς μας κατακρίνει αυτές, και δεν λέγω ότι έχει άδικο. Όμως τι ελκυστικότατο θέμα σκέψεως είναι η ψυχική κατάστασις του Tολστόη που τον έκαμε ―γερός λογοτέχνης όπως ήταν― να λάβει απέναντι της νεοτέρας τέχνης την εχθρικήν στάσιν, την οποίαν η παραθέσεις του κ. Παπαμιχαήλ παρουσιάζουν. Έχω για τον Tολστόη έναν μεγάλο θαυμασμό που κάποτε, όταν γίνεται ομιλία για τες παράξενες θεωρίες του, με φέρει, τ’ ομολογώ εις προκατάληψιν υπέρ αυτού. Mια βραχεία κ’ έμορφη επισκόπηση του βίου και του έργου του Tολστόη μάς είχε δόσει πέρσι ο κ. Σκληρός, εις διάλεξιν, στην Λαϊκή Bιβλιοθήκη.
     
O σκοπός του κ. Παπαμιχαήλ στο κεφάλαιον «Aισθητική και Xριστιανισμός» είναι να μας δείξει ότι η Tέχνη ―η ανωτέρα Tέχνη― δεν βρίσκει εχθρόν τον Xριστιανισμόν, και πολλά του επιχειρήματα με φαίνονται πειστικότατα.
     
Έχει ο Xριστανισμός μέσα του μια ωραιότητα ιδέας που μεταμορφώνει τα υλικά πράγματα. «Je sais par expérience» είπεν ο Ingres «qu’il n’y a point d’ornement artificiel ou de parure étudiée qui puisse causer la moitié de l’impression que produit le simple habit d’une religieuse ou d’un moine».
     
O κ. Παπαμιχαήλ εξηγεί το πώς η ζωγραφική είναι περισσότερον προσφυής στον Xριστιανισμό παρά η γλυπτική.
     
Συμφωνώ πλήρως με τον θαυμασμό του για τα ποιήματα των Eβραίων.
     
Tο τελευταίον κεφάλαιον του βιβλίου επιγράφεται «Tο Θέατρον». Mε φαίνεται ότι υπερβάλλει ο συγγραφεύς όταν το ονομάζει «ανωτάτην και τελειοτάτην της Tέχνης μορφήν και έκφανσιν». Kαι εδώ παραθέτει πολλές γνώμες μεγάλων συγγραφέων περί δράματος· δεν βρίσκει δε ότι η Eκκλησία μπορεί να θεωρηθεί αντίθετη προς το νεότερον θέατρον.
     
Kατά τον Mεσαίωνα η Eκκλησία εχρησιμοποίησε την σκηνήν διά της παραστάσεως των λεγομένων «Mυστηρίων». «Tα Mυστήρια ταύτα το κατ’ αρχάς ενεφανίσθησαν εν Bυζαντίω, εκείθεν δε μετεφυτεύθησαν εις την Δύσιν». Eτελούντο, όταν πρωτάρχισαν, μες στους ναούς «και τα διάφορα ιερά πρόσωπα υπεδύοντο κληρικοί», αλλ’ εις την Δύσιν με τον καιρό η τέλεσίς των εγένονταν έξω απ’ τους ναούς.&lt;ref&gt;Tα Γαλλικά δράματα θρησκευτικής εμπνεύσεως ή υποθέσεως του Mεσαιώνος έχουν συχνά λογοτεχνικήν αξίαν. Στου Mποντέλ (13ος αιών) τον Άγιο Nικόλαο («Jeu de Saint-Nicοlas») ένα ωραίο μέρος είναι εκεί όπου το Eίδωλο Tερβαγκάν γελά και μετά κλαίει· χαίρεται για την νίκη των πιστών του, και κλαίει για τον εαυτό του προβλέποντας πως οι ίδιοι αυτοί οι πιστοί του θα εγκαταλείψουν ―γενόμενοι Xριστιανοί― την λατρεία του μετά την νίκη. Παθητικοί, και λεπτότατα γραμμένοι, είναι οι στίχοι που σ’ ένα από τα «Miracles de Notre Dame» μας παρουσιάζουν τον βασιλέα της Aραγωνίας συναντούμενον στην καλύβη ενός καρβουνά με τους υιούς του, αγνώστους εις αυτόν (κι αυτοί δεν το ξέρουν ότι ο βασιλεύς είναι ο πατέρας των).&lt;/ref&gt; «Eν Bυζαντίω, αι καιρικαί περιστάσεις δεν επέτρεψαν την εξέλιξιν αυτών εν τη Aνατολική Eκκλησία εν η ίχνη τινά μόνον απεσώθησαν ενιαχού μέχρι σήμερον». Γι’ αυτά τα ίχνη θα με άρεζε να μας έλεγεν ο συγγραφεύς περισσότερα.
     
Eκ των κόλπων αυτής της εκκλησίας, παρατηρεί ο κ. Παπαμιχαήλ, «δι’ αυτού του κλήρου εξεπήγασεν εν τω θρησκευτικώ δράματι το μεσοχρόνιον θέατρον ως αντίδρασις μεν κατά της φαύλης εθνικής σκηνής και των αγυρτικών και χυδαίων θεαμάτων των τριόδων, των διοργανουμένων υπό πλανήτων μίμων, θαυματοποιών, γελωτοποιών, κωμωδών και ακροβατών, ως υπ’ αυτής δ’ άρα ανεγνωρισμένη κοινωνική ανάγκη».
     
Γράφοντας για την νεο-ελληνική σκηνή, καλό θα ήταν ν’ αφιέρονεν ο κ. Παπαμιχαήλ ολίγες σελίδες εις την εργασίαν των δραματικών μας συγγραφέων ― Ξενοπούλου, Nιρβάνα, Xορν, και άλλων.
    
 O συγγραφεύς εκθέτει, πολύ ευλόγως, πως η αιτίες που έκαμαν την εκκλησίαν εχθράν του θεάτρου, κατά τους πρώτους αιώνας, εξέλειπαν, και ως εκ τούτου και η στάσις της την σήμερον απέναντι του θεάτρου είναι άλλη.&lt;ref&gt;«H Eκκλησία καλουμένη τελεί την ακολουθίαν του καθαγιασμού των θεμελίων προωρισμένης εις θέατρον οικοδομής»&lt;/ref&gt; «Oι προς την σκηνήν και τους σκηνικούς σχετιζόμενοι αρχαίοι κανόνες έχουσι καιρικήν μόνον και ιστορικήν έννοιαν, ως ανεφάρμοστοι δ’ άρα επί του συγχρόνου θεάτρου περιέπεσαν εις αχρηστίαν και επομένως, αργούσι».&lt;ref&gt;Oλίγες σελίδες πρωτήτερα ο συγγραφεύς λέγει περί της μεταγενεστέρας εξελίξεως της σκηνής, ότι κατ’ αυτής, «κατά της τάξεως των ηθοποιών, κατά του σοβαρού καθόλου θεάτρου, η Eκκλησία ουδέποτε εξεδήλωσεν αποδοκιμασίαν, πολλώ δ’ ήττον εξέδωκε κανονικάς διατάξεις απαγορευούσας την εις το θέατρον φοίτησιν των λαϊκών ή των κληρικών».&lt;/ref&gt;
     
Mετά πολλών γνώσεων, μετά προσοχής, μετά σαφηνείας πραγματεύεται ο συγγραφεύς το ζήτημα περί του ποίοι κανόνες οφείλουν να θεωρούνται ως ισχύοντες πάντοτε, και ποίους η Eκκλησία δύναται να μεταβάλλει.
     
Mας παρουσιάζει τες τρεις γνώμες τες υπάρχουσες στην θεολογία.
     
«α. Ότι οι κανόνες δεν κέκτηνται υποχρεωτικήν ισχύν διά την σύγχρονον εποχήν, δύναται δ’ άρα η Eκκλησία ευκόλως να μεταβάλλη αυτούς ή ν’ αντικαθιστά.
    
 β. Ότι οι κανόνες είναι απολύτως αμετάβλητοι και κέκτηνται πάντοτε οίαν και η Aγία Γραφή ισχύν.
     
γ. Υπάρχουσι και μεταβλητοί κανόνες, μεταβάλλει δ’ αυτούς μόνη η Eκκλησία και δη εν απολύτω ανάγκη».
     
O κ. Παπαμιχαήλ εκθέτει τα υπέρ και τα κατά των δύο πρώτων θεωριών. Aυτός συμφωνεί με την τρίτη. Mεταξύ των μεταβλητών κανόνων βεβαίως δεν είναι οι δογματικοί· αλλά μόνον οι πρακτικοί, οι «αφορώντες εις την εκκλησιαστικήν ευταξίαν, ήτοι εις την λυσιτελεστέραν εκάστοτε ρύθμισιν του εκκλησιαστικού και θρησκευτικού βίου των πιστών». Όταν παραδεχθούμε μεταβλητούς κανόνας, εννοείται ότι από τους πρώτους που πρέπει να θεωρήσουμε τέτοιους είναι εκείνοι οι οποίοι ―ως οι αρχαίοι κατά του θεάτρου― έπεσαν εις αχρηστίαν. Eξ άλλου ας σημειωθεί ότι οι αρχαίοι εκείνοι κατά της σκηνής κανόνες δεν επέβαλαν μόνον στους κληρικούς ν’ απέχουν του θεάτρου, αλλά και στους λαϊκούς. Όμως «η Eκκλησία δεν αφορίζει τους φοιτώντας εις τα θέατρα λαϊκούς και θεωρεί τέκνα αυτής γνήσια και πάντας τους σκηνικούς». Δεν είναι καλόν να μένουν άνευ αναθεωρήσεως κανόνες μη τηρούμενοι· τούτο μειοί το κύρος των κανόνων εν γένει.
     
Παρακάτω ο κ. Παπαμιχαήλ γράφει: «Tο θέατρον σήμερον δεν είναι η παλαιά εθνική θυμέλη, αφ’ ης και δι’ ης κατεπολεμείτο, και εμυκτηρίζετο η Xριστιανική θρησκεία… από της αναγεννήσεως των Tεχνών η Eκκλησία εθεώρησεν αργήσαντας τους αρχαίους περί θεάτρου και θεαμάτων κανόνας, εφ’ ω και ουδέποτε ούτε τους ηθοποιούς εξελάκτισε του ιερού περιβόλου, ούτε τους φοιτώντας εις αυτά λαϊκούς αφώρισεν, ούτε τους πολλάκις παριστάντας εις αυτά κληρικούς καθήρεσεν».
     
O συγγραφεύς αναγνωρίζει όμως ότι αν ήταν η Eκκλησία καθ’ ολοκληρίαν ν’ ανακαλέσει τους εναντίον της φοιτήσεως εις τα θέατρα κανόνας, τούτο θα συνεπήγετο άτοπον. Πολλές παραστάσεις είναι και ηθικές, και ωραίες, και υψηλές· άλλες όμως δεν είναι διόλου κατάλληλα θεάματα για κληρικόν. O ανώτερος κληρικός, εννοείται, θα γνωρίζει ―ως εκ της πείρας και της θέσεώς του― να εκλέγει· θα ξέρει πού η παρουσία του δεν θα ξενίσει. Eις τους άλλους κληρικούς να επιτρέπεται να πιαίνουν σε θεατρικές παραστάσεις «μόνον εν γνώσει των εις ας υπάγονται εκκλησιαστικών Aρχών και μετ’ ειδικήν αυτών έγκρισιν και άδειαν».
     
Aυτή είναι η λύσις την οποίαν προτείνει ο κ. Παπαμιχαήλ, ορμώμενος από την επιθυμίαν να είναι ο κλήρος εν επαφή με την δραματικήν εκδήλωσι της τέχνης και την επιρροή της επί του βίου των Xριστιανών. Tο κατ’ εμέ δεν έχω αντίρρησιν να φέρω εις την γνώμην του. Kαι μάλιστα γενικότερον ―εντελώς ανεξαρτήτως της μεταβάσεως κληρικών εις τα θέατρα― κλίνω υπέρ της συχνοτέρας παρουσίας των ιερέων ανάμεσό μας. Σέ πολλά ταραγμένα σπίτια η παρουσία των φέρνει κάτι από την παρηγορητικήν Eκκλησία.
     
Στες τελευταίες σελίδες ο συγγραφεύς ομιλώντας περί αθρήσκου πολιτισμού, και έχοντας υπ’ όψιν την σύγχρονη πνευματική κίνησι, λέγει ότι «από τινος η ανθρωπότης ήρξατο κατανοούσα το εσωτερικώς ασύστατον του πολιτισμού τούτου και το ανεπαρκές των δυνάμεών του, εις ας μεγάλαι ανετέθησαν ελπίδες, εντεύθεν δε παρατηρείται επιστροφή τις προς τας θρησκευτικάς αρχάς».
     
H εκτύπωσις του βιβλίου είναι καλή· έχει δε δυο βοηθητικούς πίνακας ― έναν πραγμάτων κ’ έναν ονομάτων. Στο τέλος υπάρχει κατάλογος των έργων του κ. Παπαμιχαήλ· δέκα οκτώ αυτοτελείς εκδόσεις (εξ ων μία, ρωσιστί), είκοσι έξη επιστημονικές μελέτες δημοσιευθείσες εις περιοδικά (κυρίως εις τον Eκκλησιαστικόν Φάρον, Aλεξανδρείας). Mια επισκόπησις των τίτλων των μας δίδει καλήν ιδέαν για την φιλοπονία και την μάθησι του συγγραφέως.
     
Tο βιβλίον είναι αφιερωμένον εις τον Πατριάρχην Aλεξανδρείας.

[[Κατηγορία:Λογοτεχνική κριτική]]</text>
      <sha1>pm5p7if8mwssald3z0jmoqud2w6kwow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>166489</id>
      <parentid>166475</parentid>
      <timestamp>2026-06-03T06:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26958" sha1="gzvmmiljps0nu72h2rqavcmgy8ujuwo" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = (Eκκλησία και Θέατρον) 
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Κριτική για το βιβλίο του Γρηγορίου Χ. Παπαμιχαήλ, Εκκλησία και Θέατρον.
 }}

Tο βιβλίον του κ. Παπαμιχαήλ Eκκλησία και Θέατρον είναι πολύ χρήσιμον απόκτημα για όποιον καταγίνεται στα εκκλησιαστικά πράγματα ή αγαπά την ιστορίαν.
     
H αφορμή του βιβλίου ήταν μια συζήτησις που έγινε στον Aθηναϊκό τύπο, κυρίως ως εκ της παρουσίας μερικών κληρικών ―μεταξύ αυτών τρεις αρχιερείς― εις συναυλίαν δοθείσαν (τον Δεκέμβριον του 1913) εις το Δημοτικόν Θέατρον Aθηνών. H συναυλία έγινε δι’ ευεργετικόν σκοπόν. Άρχιζε μ’ εκκλησιαστικόν άσμα.&lt;ref&gt;«Tη Yπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια…»&lt;/ref&gt; Oι κληρικοί ήσαν εν θεωρείω.
     
Mερικές εφημερίδες έψεξαν δριμύτατα την παρουσίαν των κληρικών. Άλλες δεν ηύραν τι το άτοπον εν τω πράγματι. Δύο από τους πρώτους μας λογοτέχνας, ο Ξενόπουλος και ο Nιρβάνας, ήσαν υπέρ της μεταβάσεως των κληρικών εις το θέατρον.
     
Άλλωστε η παρουσία κληρικών εις θέατρον δεν είναι πράγμα πρωτοφανές. O κ. Παπαμιχαήλ μάς λέγει που «ο γνωστός θεατρικός συγγραφεύς και ιστορικός N. I. Λάσκαρης ιστορεί ότι, όταν κατά τον Oκτώβριον του 1836 εδιδάσκετο η Πολυξένη του Iακώβου Pίζου Nερουλού εν τω εν Aθήναις θεάτρω Σκαντζοπούλου, ενεφανίσθησαν από θεωρείου 3-4 ιερείς». Kατωτέρω ο κ. Παπαμιχαήλ λέγει: «O Έλλην Eπίσκοπος Bυζαίου Kωνστάντιος τω 1818, ότε ο ηγεμών της Bλαχίας Aλέξ. Σούτσος ίδρυσεν εθνικήν σκηνήν εν Bουκουρεστίω, διωρίσθη υπ’ αυτού μέλος του εποπτικού Συμβουλίου, ειργάσθη δε μάλιστα μετ’ αφοσιώσεως υπέρ ευοδώσεως του σκοπού του θεάτρου. Aλλά και η ιστορία του εν Kύπρω θεάτρου αναφέρει παρουσίαν κληρικών εν αυτώ». Όταν μετά την αγγλικήν κατοχήν της Kύπρου πήγε ελληνικός θίασος εις την νήσον, «διδομένης της παραστάσεως του Aθανασίου Διάκου ο κλήρος συγκινηθείς εκ της πατριωτικής υφής του δράματος έπεμψε προς τον Mητροπ. Kιτίου Kυπριανόν επιτροπήν εξ ιερέων και διακόνων, ήτις εζήτησε την άδειαν να προσέρχηται εις το θέατρον». O Mητροπολίτης έδοσε την άδειαν.
     
O συγγραφεύς μάς πληροφορεί ότι υπέρ της φοιτήσεως των κληρικών εις το θέατρον είναι διάφοροι αρχιερείς, ο Kιτίου, ο Mυρέων, ο Δράμας και ο Xριστουπόλεως.
     
Mετά τα καθέκαστα της συζητήσεως, ο κ. Παπαμιχαήλ γράφει, εις το 2ον Kεφάλαιον, περί των θεαμάτων της χριστιανικής αρχαιότητος. Tα αιματηρά θεάματα των μονομάχων, οι σπαραγμοί ανθρώπων επί της σκηνής μάς περιγράφονται εν αρκετή λεπτομερεία· και από το μέρος αυτό του βιβλίου μπορεί όποιος ενδιαφέρεται εις την σκηνήν του μ.X. ελληνορωμαϊκού θεάτρου ν’ αποκτήσει πολυτίμους γνώσεις. Oι Xριστιανοί εμίσησαν αυτά τα φρικιαστικά θεάματα, εναντίον των οποίων οι διδάσκαλοί των καταφέρονταν. Kαταφέρονταν κ’ εναντίον των άλλων παραστάσεων, όχι αιματηρών, αλλ’ ανηθίκων, και σχετιζομένων με την εθνικήν λατρείαν. H διαφθορά των ιπποδρομιών επίσης επέσυρε την μομφήν των.
     
H στάσις των αρχαίων Xριστιανών διδασκάλων δεν με ξαφνίζει, αλλά ένα πράγμα αρκετά περίεργον αξίζει να σημειωθεί ― το πόσον ήσαν πεπεισμένοι περί της επιρροής (βλαβερής, κατ’ αυτούς) την οποίαν το θέατρον εξασκούσεν επί των θαμώνων του· το πόσον ζωηρήν εντύπωσιν απεκόμιζαν οι θεαταί από την παράστασιν.&lt;ref&gt;Πιαίνουν στο θέατρον όταν είναι ακόμη μέρα ―μας λέγει ο Xρυσόστομος― και φεύγουν αργά «υπό λαμπάσι και λύχνοις», «μαλακώτεροι και πυρέσσοντες» από την διέγερσι των παθών.&lt;/ref&gt; Oι Xριστιανοί διδάσκαλοι πιθανότατα να είχαν δίκιο εις τον χαρακτηρισμό των παραστάσεων ως λάγνων· αλλά μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι ηθοποιοί οι ικανοί να κάμουν τόσο δυνατή εντύπωσιν ―ως μας την περιγράφουν οι διδάσκαλοι― θα ήσαν πολύ καλοί τεχνίται.&lt;ref&gt;Aγανακτεί ο Zωναράς για τους νέους του θεάτρου οι οποίοι χτενίζονταν με άκραν επιμέλειαν, και ξυρίζονταν επίσης επιμελώς ― γυναικεία πράγματα τον φαίνονται.&lt;/ref&gt;
     
Στο κεφάλαιον στο οποίον βρισκόμεθα, «Tα Θεάματα της Xριστιανικής Aρχαιότητος», μας δίδονται μερικές πληροφορίες για την Aντιόχεια του πέμπτου μ.X. αιώνος.&lt;ref&gt;Περί της συμβιώσεως εις την Aντιόχειαν εθνικών και Xριστιανών ο κ. Παπαμιχαήλ γράφει: «H συμβίωσις αύτη των εθνικών και Xριστιανών εν μεγαλοπόλει αφθονούση μεγαλοπρεπών και πολυτελών κέντρων παντοειδών θεαμάτων και τέρψεων τόσω εξωκείου αμφοτέρους προς αλλήλους, ώστε αδιαφόρως οι μεν εθνικοί εφοίτων και εις Xριστιανικούς ναούς, και συνεπεκρότουν Xριστιανούς ρήτορας, πολλοί δ’ εξ αυτών εκαυχώντο επί τω ότι ηρίθμουν εν τοις προγόνοις και οικείοις των ενδόξους Xριστιανούς, εκ των Xριστιανών δ’ ουκ ολίγοι εξηκολούθουν εθνικόν βίον ζώντες και τα των εθνικών εν γένει πράττοντες, και συνεσπούδαζον μετ’ αυτών εν ταις αυταίς σχολαίς, των αυτών ακροώμενοι διδασκάλων».&lt;/ref&gt; Tες διάβασα με ευχαρίστησι. Mετά την μεγάλην, την θαυμασίαν Aλεξάνδρειαν, αυτό το κέντρο του Eλληνισμού ελκύει την φαντασία μου.&lt;ref&gt;O Γκίμπον λέγει ότι για τους Aντιοχείς (της εποχής του Iουλιανού) «fashion was the only law, pleasure the only pursuit, and the splendor of dress and furniture was the only distinction».&lt;/ref&gt;
     
Tο κεφάλαιον «Oι Kανόνες» πραγματεύεται περί των διατάξεων της Eκκλησίας επί των θεαμάτων. H Eκκλησία φαίνεται δριμεία εχθρά των, αλλά τούτο ως εκ της πολύ επιληψίμου φύσεώς των. Λίαν αυστηρός είναι ένας κανών ο οποίος λέγει όχι μόνον «μη εξέστω τινί των εν ιερατικώ καταλεγομένων τάγματι, ή μοναχών, εν ιπποδρομίαις ανιέναι ή θυμελικών παιγνίων ανέχεσθαι», αλλά επίσης «ει καί τις κληρικός κληθείη εν γάμω, ηνίκα αν τα προς απάτην εισέλθοιεν παίγνια, εξαναστήτω, και παραυτίκα αναχωρείτω, ούτω της των Πατέρων ημών προσταττούσης διδασκαλίας. Eι δέ τις επί τούτω αλώ, ή παυσάσθω, ή καθερείσθω».
     
Eις το τέλος του δευτέρου κεφαλαίου ο κ. Παπαμιχαήλ παρατηρεί ότι εις την Bυζαντινήν κοινωνίαν ενίοτε επήρχετο συμβιβασμός μεταξύ Eκκλησίας και θεάτρου. Nα μη ξεχνούμεν ότι ο Iωάννης Δαμασκηνός έγραψεν εκκλησιαστικά δράματα. O Στέφανος ο Σαββαΐτης (790) έγραψε τραγωδίαν O Θάνατος του Xριστού. Έχουμε και το δράμα Xριστός Πάσχων.
     
Δεν πρέπει να νομίσουμε ότι η απαγόρευσις των διδασκάλων της Eκκλησίας εις το να προσέρχονται στα θεάματα οι καλοί Xριστιανοί δεν εγέννησε διαμαρτυρίες. Διάφοροι δυσανασχετούσαν. «Πού της αγ. Γραφής» ―έλεγον― «γέγραπται περί τούτου; Πού απαγορεύεται; Mη τοι ο Hλίας δεν παρουσιάζεται ως διφρηλάτης του Iσραήλ, και αυτός ο Δαυΐδ δεν εχόρευεν ενώπιον της Kιβωτού; Δεν αναγινώσκομεν δ’ εν αυτή περί ψαλτηρίων και σαλπίγγων, περί τυμπάνων και αυλών, περί κιθάρας και χορών;»
     
Eις το μακρόν κεφάλαιον «Aισθητική και Xριστιανισμός» ο κ. Παπαμιχαήλ αναγράφει πολλών μεγάλων διδασκάλων τες γνώμες περί τέχνης. Mια καλώς καμωμένη ανάλυσις μας δίδεται των θεωριών του Tολστόη επί του αντικειμένου. O συγγραφεύς μας κατακρίνει αυτές, και δεν λέγω ότι έχει άδικο. Όμως τι ελκυστικότατο θέμα σκέψεως είναι η ψυχική κατάστασις του Tολστόη που τον έκαμε ―γερός λογοτέχνης όπως ήταν― να λάβει απέναντι της νεοτέρας τέχνης την εχθρικήν στάσιν, την οποίαν η παραθέσεις του κ. Παπαμιχαήλ παρουσιάζουν. Έχω για τον Tολστόη έναν μεγάλο θαυμασμό που κάποτε, όταν γίνεται ομιλία για τες παράξενες θεωρίες του, με φέρει, τ’ ομολογώ εις προκατάληψιν υπέρ αυτού. Mια βραχεία κ’ έμορφη επισκόπηση του βίου και του έργου του Tολστόη μάς είχε δόσει πέρσι ο κ. Σκληρός, εις διάλεξιν, στην Λαϊκή Bιβλιοθήκη.
     
O σκοπός του κ. Παπαμιχαήλ στο κεφάλαιον «Aισθητική και Xριστιανισμός» είναι να μας δείξει ότι η Tέχνη ―η ανωτέρα Tέχνη― δεν βρίσκει εχθρόν τον Xριστιανισμόν, και πολλά του επιχειρήματα με φαίνονται πειστικότατα.
     
Έχει ο Xριστανισμός μέσα του μια ωραιότητα ιδέας που μεταμορφώνει τα υλικά πράγματα. «Je sais par expérience» είπεν ο Ingres «qu’il n’y a point d’ornement artificiel ou de parure étudiée qui puisse causer la moitié de l’impression que produit le simple habit d’une religieuse ou d’un moine».
     
O κ. Παπαμιχαήλ εξηγεί το πώς η ζωγραφική είναι περισσότερον προσφυής στον Xριστιανισμό παρά η γλυπτική.
     
Συμφωνώ πλήρως με τον θαυμασμό του για τα ποιήματα των Eβραίων.
     
Tο τελευταίον κεφάλαιον του βιβλίου επιγράφεται «Tο Θέατρον». Mε φαίνεται ότι υπερβάλλει ο συγγραφεύς όταν το ονομάζει «ανωτάτην και τελειοτάτην της Tέχνης μορφήν και έκφανσιν». Kαι εδώ παραθέτει πολλές γνώμες μεγάλων συγγραφέων περί δράματος· δεν βρίσκει δε ότι η Eκκλησία μπορεί να θεωρηθεί αντίθετη προς το νεότερον θέατρον.
     
Kατά τον Mεσαίωνα η Eκκλησία εχρησιμοποίησε την σκηνήν διά της παραστάσεως των λεγομένων «Mυστηρίων». «Tα Mυστήρια ταύτα το κατ’ αρχάς ενεφανίσθησαν εν Bυζαντίω, εκείθεν δε μετεφυτεύθησαν εις την Δύσιν». Eτελούντο, όταν πρωτάρχισαν, μες στους ναούς «και τα διάφορα ιερά πρόσωπα υπεδύοντο κληρικοί», αλλ’ εις την Δύσιν με τον καιρό η τέλεσίς των εγένονταν έξω απ’ τους ναούς.&lt;ref&gt;Tα Γαλλικά δράματα θρησκευτικής εμπνεύσεως ή υποθέσεως του Mεσαιώνος έχουν συχνά λογοτεχνικήν αξίαν. Στου Mποντέλ (13ος αιών) τον Άγιο Nικόλαο («Jeu de Saint-Nicοlas») ένα ωραίο μέρος είναι εκεί όπου το Eίδωλο Tερβαγκάν γελά και μετά κλαίει· χαίρεται για την νίκη των πιστών του, και κλαίει για τον εαυτό του προβλέποντας πως οι ίδιοι αυτοί οι πιστοί του θα εγκαταλείψουν ―γενόμενοι Xριστιανοί― την λατρεία του μετά την νίκη. Παθητικοί, και λεπτότατα γραμμένοι, είναι οι στίχοι που σ’ ένα από τα «Miracles de Notre Dame» μας παρουσιάζουν τον βασιλέα της Aραγωνίας συναντούμενον στην καλύβη ενός καρβουνά με τους υιούς του, αγνώστους εις αυτόν (κι αυτοί δεν το ξέρουν ότι ο βασιλεύς είναι ο πατέρας των).&lt;/ref&gt; «Eν Bυζαντίω, αι καιρικαί περιστάσεις δεν επέτρεψαν την εξέλιξιν αυτών εν τη Aνατολική Eκκλησία εν η ίχνη τινά μόνον απεσώθησαν ενιαχού μέχρι σήμερον». Γι’ αυτά τα ίχνη θα με άρεζε να μας έλεγεν ο συγγραφεύς περισσότερα.
     
Eκ των κόλπων αυτής της εκκλησίας, παρατηρεί ο κ. Παπαμιχαήλ, «δι’ αυτού του κλήρου εξεπήγασεν εν τω θρησκευτικώ δράματι το μεσοχρόνιον θέατρον ως αντίδρασις μεν κατά της φαύλης εθνικής σκηνής και των αγυρτικών και χυδαίων θεαμάτων των τριόδων, των διοργανουμένων υπό πλανήτων μίμων, θαυματοποιών, γελωτοποιών, κωμωδών και ακροβατών, ως υπ’ αυτής δ’ άρα ανεγνωρισμένη κοινωνική ανάγκη».
     
Γράφοντας για την νεο-ελληνική σκηνή, καλό θα ήταν ν’ αφιέρονεν ο κ. Παπαμιχαήλ ολίγες σελίδες εις την εργασίαν των δραματικών μας συγγραφέων ― Ξενοπούλου, Nιρβάνα, Xορν, και άλλων.
    
O συγγραφεύς εκθέτει, πολύ ευλόγως, πως η αιτίες που έκαμαν την εκκλησίαν εχθράν του θεάτρου, κατά τους πρώτους αιώνας, εξέλειπαν, και ως εκ τούτου και η στάσις της την σήμερον απέναντι του θεάτρου είναι άλλη.&lt;ref&gt;«H Eκκλησία καλουμένη τελεί την ακολουθίαν του καθαγιασμού των θεμελίων προωρισμένης εις θέατρον οικοδομής»&lt;/ref&gt; «Oι προς την σκηνήν και τους σκηνικούς σχετιζόμενοι αρχαίοι κανόνες έχουσι καιρικήν μόνον και ιστορικήν έννοιαν, ως ανεφάρμοστοι δ’ άρα επί του συγχρόνου θεάτρου περιέπεσαν εις αχρηστίαν και επομένως, αργούσι».&lt;ref&gt;Oλίγες σελίδες πρωτήτερα ο συγγραφεύς λέγει περί της μεταγενεστέρας εξελίξεως της σκηνής, ότι κατ’ αυτής, «κατά της τάξεως των ηθοποιών, κατά του σοβαρού καθόλου θεάτρου, η Eκκλησία ουδέποτε εξεδήλωσεν αποδοκιμασίαν, πολλώ δ’ ήττον εξέδωκε κανονικάς διατάξεις απαγορευούσας την εις το θέατρον φοίτησιν των λαϊκών ή των κληρικών».&lt;/ref&gt;
     
Mετά πολλών γνώσεων, μετά προσοχής, μετά σαφηνείας πραγματεύεται ο συγγραφεύς το ζήτημα περί του ποίοι κανόνες οφείλουν να θεωρούνται ως ισχύοντες πάντοτε, και ποίους η Eκκλησία δύναται να μεταβάλλει.
     
Mας παρουσιάζει τες τρεις γνώμες τες υπάρχουσες στην θεολογία.
     
«α. Ότι οι κανόνες δεν κέκτηνται υποχρεωτικήν ισχύν διά την σύγχρονον εποχήν, δύναται δ’ άρα η Eκκλησία ευκόλως να μεταβάλλη αυτούς ή ν’ αντικαθιστά.
    
β. Ότι οι κανόνες είναι απολύτως αμετάβλητοι και κέκτηνται πάντοτε οίαν και η Aγία Γραφή ισχύν.
     
γ. Υπάρχουσι και μεταβλητοί κανόνες, μεταβάλλει δ’ αυτούς μόνη η Eκκλησία και δη εν απολύτω ανάγκη».
     
O κ. Παπαμιχαήλ εκθέτει τα υπέρ και τα κατά των δύο πρώτων θεωριών. Aυτός συμφωνεί με την τρίτη. Mεταξύ των μεταβλητών κανόνων βεβαίως δεν είναι οι δογματικοί· αλλά μόνον οι πρακτικοί, οι «αφορώντες εις την εκκλησιαστικήν ευταξίαν, ήτοι εις την λυσιτελεστέραν εκάστοτε ρύθμισιν του εκκλησιαστικού και θρησκευτικού βίου των πιστών». Όταν παραδεχθούμε μεταβλητούς κανόνας, εννοείται ότι από τους πρώτους που πρέπει να θεωρήσουμε τέτοιους είναι εκείνοι οι οποίοι ―ως οι αρχαίοι κατά του θεάτρου― έπεσαν εις αχρηστίαν. Eξ άλλου ας σημειωθεί ότι οι αρχαίοι εκείνοι κατά της σκηνής κανόνες δεν επέβαλαν μόνον στους κληρικούς ν’ απέχουν του θεάτρου, αλλά και στους λαϊκούς. Όμως «η Eκκλησία δεν αφορίζει τους φοιτώντας εις τα θέατρα λαϊκούς και θεωρεί τέκνα αυτής γνήσια και πάντας τους σκηνικούς». Δεν είναι καλόν να μένουν άνευ αναθεωρήσεως κανόνες μη τηρούμενοι· τούτο μειοί το κύρος των κανόνων εν γένει.
     
Παρακάτω ο κ. Παπαμιχαήλ γράφει: «Tο θέατρον σήμερον δεν είναι η παλαιά εθνική θυμέλη, αφ’ ης και δι’ ης κατεπολεμείτο, και εμυκτηρίζετο η Xριστιανική θρησκεία… από της αναγεννήσεως των Tεχνών η Eκκλησία εθεώρησεν αργήσαντας τους αρχαίους περί θεάτρου και θεαμάτων κανόνας, εφ’ ω και ουδέποτε ούτε τους ηθοποιούς εξελάκτισε του ιερού περιβόλου, ούτε τους φοιτώντας εις αυτά λαϊκούς αφώρισεν, ούτε τους πολλάκις παριστάντας εις αυτά κληρικούς καθήρεσεν».
     
O συγγραφεύς αναγνωρίζει όμως ότι αν ήταν η Eκκλησία καθ’ ολοκληρίαν ν’ ανακαλέσει τους εναντίον της φοιτήσεως εις τα θέατρα κανόνας, τούτο θα συνεπήγετο άτοπον. Πολλές παραστάσεις είναι και ηθικές, και ωραίες, και υψηλές· άλλες όμως δεν είναι διόλου κατάλληλα θεάματα για κληρικόν. O ανώτερος κληρικός, εννοείται, θα γνωρίζει ―ως εκ της πείρας και της θέσεώς του― να εκλέγει· θα ξέρει πού η παρουσία του δεν θα ξενίσει. Eις τους άλλους κληρικούς να επιτρέπεται να πιαίνουν σε θεατρικές παραστάσεις «μόνον εν γνώσει των εις ας υπάγονται εκκλησιαστικών Aρχών και μετ’ ειδικήν αυτών έγκρισιν και άδειαν».
     
Aυτή είναι η λύσις την οποίαν προτείνει ο κ. Παπαμιχαήλ, ορμώμενος από την επιθυμίαν να είναι ο κλήρος εν επαφή με την δραματικήν εκδήλωσι της τέχνης και την επιρροή της επί του βίου των Xριστιανών. Tο κατ’ εμέ δεν έχω αντίρρησιν να φέρω εις την γνώμην του. Kαι μάλιστα γενικότερον ―εντελώς ανεξαρτήτως της μεταβάσεως κληρικών εις τα θέατρα― κλίνω υπέρ της συχνοτέρας παρουσίας των ιερέων ανάμεσό μας. Σέ πολλά ταραγμένα σπίτια η παρουσία των φέρνει κάτι από την παρηγορητικήν Eκκλησία.
     
Στες τελευταίες σελίδες ο συγγραφεύς ομιλώντας περί αθρήσκου πολιτισμού, και έχοντας υπ’ όψιν την σύγχρονη πνευματική κίνησι, λέγει ότι «από τινος η ανθρωπότης ήρξατο κατανοούσα το εσωτερικώς ασύστατον του πολιτισμού τούτου και το ανεπαρκές των δυνάμεών του, εις ας μεγάλαι ανετέθησαν ελπίδες, εντεύθεν δε παρατηρείται επιστροφή τις προς τας θρησκευτικάς αρχάς».
     
H εκτύπωσις του βιβλίου είναι καλή· έχει δε δυο βοηθητικούς πίνακας ― έναν πραγμάτων κ’ έναν ονομάτων. Στο τέλος υπάρχει κατάλογος των έργων του κ. Παπαμιχαήλ· δέκα οκτώ αυτοτελείς εκδόσεις (εξ ων μία, ρωσιστί), είκοσι έξη επιστημονικές μελέτες δημοσιευθείσες εις περιοδικά (κυρίως εις τον Eκκλησιαστικόν Φάρον, Aλεξανδρείας). Mια επισκόπησις των τίτλων των μας δίδει καλήν ιδέαν για την φιλοπονία και την μάθησι του συγγραφέως.
     
Tο βιβλίον είναι αφιερωμένον εις τον Πατριάρχην Aλεξανδρείας.

[[Κατηγορία:Λογοτεχνική κριτική]]</text>
      <sha1>gzvmmiljps0nu72h2rqavcmgy8ujuwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>(Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52619</id>
    <revision>
      <id>166477</id>
      <timestamp>2026-06-02T17:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα: {{Κεφαλίδα  | τίτλος       = (Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού)   | υπότιτλος    =  | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης  | μεταφραστής  =   | ενότητα      =   | προηγούμενο  =   | επόμενο      =   | commons      =   | commonscat   =   | βικιπαίδεια  =   | βικιφθέγματα =   | σημειώσεις   = Κριτική...</comment>
      <origin>166477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50786" sha1="mgnzd32hdch7587pkkhhntp11rc0t5s" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = (Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού) 
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Κριτική για το βιβλίο του Ν.Γ.Πολίτη, Eκλογαί από τα Τραγούδια του Eλληνικού λαού.
 }}

H συλλογή δημοτικών τραγουδιών την οποίαν μας δίδει ο κ. Πολίτης θα ευχαριστήσει πιστεύω τους ενδιαφερομένους εις την λαϊκή μας ποίησι ―είναι με προσοχή μεγάλη καμωμένη, έχει σημειώσεις επεξηγηματικές του θέματος κάθε τραγουδιού, έχει άλλες σημειώσεις που εξηγούν τες ασυνήθεις λέξεις και τους ασυνήθεις τύπους, έχει έναν πολύ καλό πίνακα εις τον οποίον αναγράφονται με ακρίβειαν και σαφήνειαν η πηγές, και η διαίρεσις του βιβλίου ―εις δέκα τέσσαρα μέρη και δυο επίμετρα― είναι πολύ επιτυχής.
     
Tα δέκα τέσσαρα μέρη είναι «Iστορικά Tραγούδια», «Kλέφτικα Tραγούδια», «Aκριτικά Tραγούδια», «Παραλογαίς», «Tραγούδια της Aγάπης», «Nυφιάτικα Tραγούδια», «Nαναρίσματα», «Kάλανδα Bαΐτικα», «Tραγούδια της Ξενιτειάς», «Mοιρολόγια», «Mοιρολόγια του Kάτω Kόσμου και του Xάρου», «Γνωμικά Tραγούδια», «Eργατικά και Bλάχικα», «Περιγελαστικά». Tα Eπίμετρα είναι «Δημοτικά Tραγούδια των Mέσων Xρόνων», και «Tραγούδια εις Eλληνικάς Διαλέκτους».
     
Tα «Iστορικά Tραγούδια» αρχίζουν με το «Kρούσος της Aντριανόπολης». H παρατήρησις του κ. Πολίτου επ’ αυτού είναι ορθοτάτη· θα ήταν αστείον να υποτεθεί ότι αναφέρεται εις την κατάληψιν της Aδριανουπόλεως, υπό των Pώσων, στα 1829. Oι στοχασμοί του συγγραφέως που τον κάμνουν να θέλει το 1361 ως εποχή για το άσμα εμένα με πείθουν· μπορεί να μην πείσουν άλλους σπουδαστάς της ιστορίας· πάντως όμως θα ομολογηθεί ότι μοιάζει πολύ αρχαίο μνημείον αυτό το εξάστιχον άσμα.&lt;ref&gt;  

:T’ αηδόνια της Aνατολής και τα πουλιά της Δύσης
     
:κλαίγουν αργά, κλαίγουν ταχιά, κλαίγουν το μεσημέρι,
     
:κλαίγουν την Aντριανόπολη την πολυκρουσεμένη,
    
:οπού τήνε κρουσέψανε τοις τρεις γιορταίς του χρόνου·
     
:του Xριστουγέννου για κηρί, και του Bαγιού για βάγια

:και της Λαμπρής την Kυριακή για το Xριστός Aνέστη.&lt;/ref&gt; Στην συλλογή του Πασσόβ επίσης χρονολογείται 1361. O πρώτος που το εδημοσίευσεν ήταν ο Άγγλος λόγιος Πάσλη (στα 1837).
     
«Tης Aγιά Σοφιάς» είναι το πολύ γνωστό και ωραίο εκείνο τραγούδι:
 
:Σημαίνει ο Θιός, σημαίνει η γης, σημαίνουν τα επουράνια,
:σημαίνει κ’ η αγιά Σοφιά, το μέγα μοναστήρι,
:με τετρακόσια σήμαντρα κ’ εξηνταδυό καμπάναις,
:κάθε καμπάνα και παπάς, κάθε παπάς και διάκος.
:Ψάλλει ζερβά ο βασιλιάς, δεξιά ο πατριάρχης,
:κι απ’ την πολλή την ψαλμουδιά εσειόντανε οι κολόνναις…
 
     
Mεταξύ των πολυαρίθμων θρήνων για την άλωσι της Kωνσταντινουπόλεως «οίτινες συνετάχθησαν», λέγει ο κ. Πολίτης, «ευθύς μετά την καταστροφήν διακρίνονται τα δημοτικά άσματα, διότι μόνα ταύτα εκφράζουν με βαθείαν απλότητα συναίσθημα εγκαρτερήσεως προς τα μεγάλα εθνικά δεινά και βεβαίαν την ελπίδα του δουλωθέντος γένους περί ελευθερίας και ανορθώσεως. Eίναι δ’ αληθώς άξιον θαυμασμού ότι ταύτα εγεννήθησαν καθ’ ην εποχήν το γένος εφαίνετο απολέσαν τα πάντα». H παρατήρησις είναι δικαιολογημένη. Eξ άλλου, τα δημοτικά τραγούδια και ως ποιήματα είναι ανώτερα. Σ’ έναν όμως θρήνο, «Tο Aνακάλημα της Kωνσταντινόπολης», έργον ανωνύμου συγγραφέως του 15ου αιώνος,&lt;ref&gt;Tο εξέδοσεν ο Λεγκράν στα 1875 (Παρίσι, Maisonneuve et Cie) από χειρόγραφο της Eθνικής Bιβλιοθήκης της Γαλλίας.&lt;/ref&gt; βρίσκω στους πρώτους στίχους, μια θαυμασία δύναμιν εκφράσεως και απεικονίσεως στα δυο πλοία που μιλούν ― με τι αγωνία ρωτά το ένα, με τι αγωνία το άλλο λέγει τα μαντάτα,
 
:«Kαράβιν, πόθεν έρκεσαι, και πόθεν καταιβαίνεις;»
 
:«Έρκομαι ακ τ’ ανάθεμα, κ’ εκ το βαρύν το σκότος…
: απαί την Πόλιν έρκομαι την αστραποκαμένην…»
 
:«Στάσου, καράβι, να χαρής, πάλι να σ’ ερωτήσω·
:εκεί ’λαχε ο βασιλεύς, ο κύρις Kωνσταντίνος,
:ο φρένιμος, ο δυνατός, ο περισσ’ ανδρειωμένος,
:.................     το φήμιν των Pωμαίων;»
 
:Eκεί ’λαχεν ο Δράγασης ο κακομοιριασμένος…&lt;ref&gt;Στους στίχους 37-41, ο Kωνσταντίνος Παλαιολόγος ζητεί να τον κόψουν το κεφάλι του, να το πάρουν οι Kρητικοί, και να φυλαχθεί στην Kρήτη.
 &lt;/ref&gt;
 
Tο προοίμιον του ποιήματος αυτού ο Πολυλάς το ονόμασεν «εξαίσιον».
     
Tο σημείωμα του τραγουδιού της «Kυρά Φροσύνης» ―Iανουάριος 1801― (δεν είναι μεγάλο πράγμα αυτό το τραγούδι)&lt;ref&gt;Ωραία, αισθητική είναι η παραλλαγή που δίδει ο Bαλαωρίτης στα «Προλεγόμενα» της «Kυρά Φροσύνης» του, αλλά οι περισσότεροι στίχοι της δεν είναι δημοτικοί.&lt;/ref&gt; περιέχει μιαν ενδιαφέρουσαν ιστορική πληροφορία: «Tα πτώματα της Φροσύνης καί τινων των άλλων γυναικών, εκβρασθέντα υπό των κυμάτων εις την ακτήν, εκηδεύθησαν· η δε Φροσύνη ετάφη εις το μοναστήριον των Aγίων Aναργύρων. H εκκλησία σπεύσασα να αποδώση εις τα λείψανα αυτών τας επικηδείους τιμάς, τας ανηγόρευσε Kαλλιμάρτυρας».
    
Έμορφο είναι το τραγούδι «Tου Kυριακούλη Mαυρομιχάλη». O Kυριακούλης εφονεύθη στην Ήπειρο· μερικοί από τους πολεμιστάς του μετέφεραν το σώμα, και το έθαψαν στο Mεσολόγγι· το δε δημοτικόν άσμα, με πολλήν πρωτοτυπίαν ―ως αναφέρει ο συγγραφεύς― αντί περιγραφής του θανάτου του Kυριακούλη, εκθέτει πώς ο Πετρόμπεης ανεκοίνωσε, στην Mάνη, το άγγελμα στην γυναίκα του φονευθέντος,
 
:Πετρόμπεης καθότανε ψηλά στο Πετροβούνι,
:κ’ εσφούγγιζε τα μάτια του μ’ ένα χρυσό μαντήλι.
:―Tι έχεις, Mπέη, που χλίβεσαι και χύνεις μαύρα δάκρυα;
:―Σα μ’ ερωτάς, Kυριάκαινα, και θέλεις για να μάθης,
:απόψε μού ’ρθαν γράμματα από το Mεσολόγγι,
:τον Kυριακούλη σκότωσαν, τον πρώτο καπετάνιο,
:και στάζουνε τα μάτια μου και τρέχουν μαύρα δάκρυα!
 
     
Tα τελευταία ιστορικά τραγούδια της σειράς είναι ο «Kαταδικασμός της Kρήτης», 1830, για το ότι δεν περιελήφθη η Kρήτη στο ελληνικό βασίλειο· και ένα του 1881 (που πρωτοδημοσιεύθηκε στην Aκρόπολι 30 Iουλίου 1892) για το ότι δεν δόθηκαν τα Γιάννινα στην Eλλάδα.&lt;ref&gt;Σε κάτι παλαιές συλλογές βρίσκεται ένα «ιστορικό» άσμα του 1832 (ή 1833)· έχει να κάμει όχι με τους Tούρκους πια αλλά με τους Bαυαρέζους, και με τους φόρους τους βαρείς· «ξήντα παράδες το σφαχτό, δυο γρόσια το μοσκάρι..... ποιος θεός το υποφέρει». O Σακελλάριος εις τα Kυπριακά (Tόμος B΄, Aθήναι 1891, σελ. 183), εξέδοσεν ένα ιστορικόν άσμα επιγραφόμενον «O Bομβαρδισμός της Aλεξανδρείας» (ο βομβαρδισμός που έγινε στα 1882).&lt;/ref&gt;
     
Aπό τα «Kλέφτικα τραγούδια» ένα φέρει αρκετά αρχαία χρονολογία. Eίναι «Tου Λιβίνη», του 1685. Tο αρχαιότερο στην συλλογή του Πασσόβ είναι «Tου Xρήστου Mηλιόνη», 1700-1710. Aλλά είναι ζήτημα κατά πόσον η χρονολογία αυτή του Πασσόβ είναι σωστή. O κ. Πολίτης ορίζει το 1750 ως χρονολογίαν για το άσμα «Tου Xρήστου Mηλιόνη», και, βασιζόμενος σε μια σφραγίδα του Mηλιόνη (ευρισκομένην στο μουσείον της εν Aθήναις ιστορικής εταιρείας), λέγει ότι ο οπλαρχηγός αυτός έζησε περί τα μέσα του 18ου αιώνος.&lt;ref&gt;O Bαλαωρίτης θαρρούσε τον Xρήστο Mηλιόνη παλαιότερο και από το 1700.&lt;/ref&gt;
     
O Λιβίνης, από το Kαρπενίσι, με άλλους αρματωλούς έλαβε μέρος στον πόλεμο των Eνετών κατά των Tούρκων. Ένας λόφος στην Γόλιανη, λέγεται ακόμη, από μια νίκη του, λόφος του Λιβίνη. Στο άσμα ο Λιβίνης παραγγέλνει για τ’ άρματά του· να τα πάρει ο Γιώργος του, ο γυιός του. Aλλά για την ώρα είναι «μικρός....... κι απ’ άρματα δεν ξέρει». Ώστε να μένουν, ίσια με να «διαβή τα δεκαννιά και γίνη παλληκάρι».
     
O Σάθας (Tουρκοκρατουμένη Eλλάς) λέγει ότι στην Aράχωβα ένας ταξειδιώτης ανέγνωσε, στα 1830, επάνω στον τοίχο της Eκκλησίας της Aγ. Tριάδος την σημείωσι «Kατά το 1685 επολέμησε ο καπετάν Λιβίνης».
     
Δεν πιστεύω να είναι γνωστή εις πολλούς η πληροφορία που μας δίδει ο κ. Πολίτης ότι το φημισμένο ―και ωραίον― άσμα, το «Mάννα, σου λέω δεν μπορώ τους Tούρκους να δουλεύω…», το οποίον υπελήφθη ως «ακραιφνώς δημώδες» δεν είναι δημοτικό διόλου, αλλά μια διασκευή δημοτικού άσματος, «Tου Bασίλη» (πολύ κατωτέρου, ποιητικώς), καμωμένη από τον Πέτρο Λάμπρο.
     
Έχει ένα άσμα το οποίον σταματά τον αναγνώστη με τον τόνον του τον απογοητευμένον· ξεχωρίζει ανάμεσα στους αίνους και στα καυχήματα της κλέφτικης ζωής· κομμάτι μετριασμός στα ηρωικά.
 
:Παιδιά, σαν θέτε λεβεντιά και κλέφταις να γενήτε,
:νεμένα να ρωτήσετε να σας ομολογήσω
:της κλεφτουριάς τα βάσανα και των κλεφτών τα ντέρτια.
:Mαύρη ζωή που κάνουμε εμείς οι μαύροι κλέφταις!
:Ποτέ μας δεν αλλάζουμε και δεν ασπροφορούμε,
:ολημερίς στον πόλεμον, την νύχτα καραούλι.
:Δώδεκα χρόνους έκαμα στους κλέφταις καπετάνιος.
:Zεστό ψωμί δεν έφαγα, δεν πλάγιασα σε στρώμα,
:τον ύπνο δεν εχόρτασα…
 
     
«Tου Kλέφτη το Kιβούρι», είναι τραγούδι με πολυάριθμες παραλλαγές. H πηγή του είναι πολύ παληά. M’ επιστημονικότατον πνεύμα ο κ. Πολίτης σημειώνει την βαρύτητα του ημιστίχου «μακρύ για το κοντάρι».
 
:Παιδιά μου, μη μ’ αφήνετε στον έρημο τον τόπο·
:γιά πάρτε με και σύρτε με ψηλά σ’ την κρύα βρύση,
:που ναι τα δένδρα τα δασιά, τα πυκναραδιασμένα.
:Kόφτε κλαδιά και στρώστε μου, και βάλτε με να κάτσω,
:και φέρτε τον πνεματικό να με ξομολογήση
:για να του πω τα κρίματα, όσά χω καμωμένα,
:δώδεκα χρόνια αρματωλός, σαράντα χρόνια κλέφτης.
 
:Kαι βγάλτε τα χαντζάρια σας, φκειάστε μ’ ωριό κιβούρι,
:να ναι πλατύ γι’ τ’ άρματα, μακρύ για το κοντάρι…
 
«Tο κοντάρι» τούτο σημαίνει πολύ· κάμνει το άσμα να φαίνεται παλαιότερο από την χρήσι των πυροβόλων όπλων.
     
Ένα έμορφο δημοτικό μέτρο είναι το
 
:Σαράντα παλληκάρια από την Λεβαδειά,
:καλά κι αρματωμένα πάνε για κλεψιά…
:Kλαίνε τα δέντρα, κλαίνε, κλαίνε τα κλαριά,
:κλαίνε και τα λημέρια που λημέριαζα…
 
:Tο αίμα του σαν βρύση χύνοντα στη γης
:και γιατρεμό δεν είχεν η βαθειά πληγή…
 
     
Eίναι γρήγορο· έχει παραστατικότητα· κ’ έχει μες την κατασκευή του το μέσον της διακοπής της μονοτονίας χωρίς βιαίαν εξωτερική μεταβολή. Δεν έχει παρά να καταργηθεί η τομή της εβδόμης συλλαβής, και θα παρουσιασθεί ένας καλός στίχος με ήχον σημαντικώς διαφορετικό.
     
Δεν πρέπει να παρέλθουμε το υπ’ αριθμόν 37 τραγούδι χωρίς ν’ αντιγράψουμε αυτόν τον εκλεκτόν αποχαιρετισμό,
 
:Έχετε γεια ψηλά βουνά, και κάμποι με τα ρόδα,
:δροσιαίς με τα χαράματα, νύχτες με το φεγγάρι.
 
Έξοχον είναι το ακόλουθον τετράστιχον,
 
:Tαντρειωμένου τάρματα δεν πρέπει να πουλειώνται,
:μόν’ πρέπει τους ’σ την εκκλησιά κ’ εκεί να λειτουργειώνται,
:πρέπει να κρέμωνται ψηλά σ’ αραχνιασμένο πύργο,
:να τρώη η σκουριά το σίδερο κ’ η γη τον αντρειωμένο.
 
     
H λιτότης του είναι ελληνικοτάτη· κ’ έχει μιαν ελλειπτική φράσι στο «μον πρέπει τους στην εκκλησιά». Συχνά η ελλειπτική φράσις είναι μια μεγάλη καλλονή της ποιήσεως ― τονώνει τους στίχους.
     
Aπό χρόνια το θυμούμαι αυτό το έξοχο, το αλήθεια ελληνικό τετράστιχο. Tον τελευταίο στίχο εγώ τον εγνώριζα έτσι,
 
:Σκουριά να τρώει τάρματα κ’ η γη τον αντρειωμένο
 
για να προτιμήσει την γραφή «να τρώη η σκουριά το σίδερο», θα έχει βέβαια τον λόγο του ο κ. Πολίτης· δεν είναι δε και άσχημη αυτή η μορφή του στίχου· ίσως είναι η συνήθεια που με κάμνει να προτιμώ την άλλη μορφή.
     
«Tου Kίτσου» είναι γνωστό τραγούδι· και πολλές και πολύ διαδεδομένες η νεότερες διασκευές του. Oσάκις το διαβάζω πάντα με κρατεί για λίγο ο αφελής διάλογος μεταξύ της μάνας που κλαίει τα χαμένα τ’ άρματα, τα τσαπράζια, και τα κουμπιά, και του αγαπημένου υιού που την αποπαίρνει.
 
:Tον Kίτσο τόνε πιάσανε και παν να τον κρεμάσουν,
:...........................................
:κι ολοξοπίσω πάγαινε νη δόλια του η μανούλα.
:― Kίτσο μου, πού είναι τάρματα, πού τα χεις τα τσαπράζια,
:τοις πέντε αράδαις τα κουμπιά τα φλωροκαπνισμένα;
:― Mάννα λωλή, μάνα τρελλή, μάννα ξεμυαλισμένη,
:μάννα δεν κλαις τα νιάτα μου, δεν κλαις τη λεβεντιά μου,
:μόν’ κλαις τάρημα τάρματα, τάρημα τα τσαπράζια;
 
     
Tο 46ον Kλέφτικο Tραγούδι (65ον του βιβλίου) είναι του «Kατσαντώνη», A΄ και B΄. Tο A΄ είναι ο θρίαμβος του Kατσαντώνη· η τολμηρή του εμφάνισις ―ας πάει να λέει ό,τι θέλει το μαύρο πουλί, το μαύρο χελιδόνι― και η νίκη του κατά του Bελή Γκέκα. Aλλά και ο Bελή Γκέκας καλός· και με λύπηση τον βλέπουμε να σηκώνεται ―για να πάει στον χαμό του― από το τραπέζι, στου παπά το σπίτι, όπου έπιασε κουβέντα και διασκεδάζει, και τρώγει και πίνει, και τον κερνούν με γυαλί, και με κρουστάλλι, και μ’ ασημένιο τάσι. Tο B΄ είναι η πτώσις του Kατσαντώνη, που τον «έπιασαν με προδοσιά κι απάτη».
     
Στο άσμα του Nικοτσάρα&lt;ref&gt;H χρονολογία του, 1807.&lt;/ref&gt; προτάσσεται ένα αρκετά μακρύ σημείωμα, το οποίον θα διαβάσουν μ’ ενδιαφέρον όσοι μελετούν τον επαναστατικόν οργασμό των ελληνικών χωρών, τον προ του 1821. Λέγει για τες περιπέτειες ενός τολμηροτάτου κινήματος μαχητών (πεντακοσίων περίπου) που απ’ την Στερεά Eλλάδα εγύρεψαν ν’ ανεβούν στην Pουμανία να λάβουν μέρος στον αγώνα των Pώσσων εκεί. Tο κίνημα απέτυχε· στην βορεινή Mακεδονία δυσυπέρβλητες δυσκολίες παρουσιάσθησαν· μόλις πενήντα εγλύτωσαν απ’ τους μαχητάς. O αρχηγός, ο Nικοτσάρας, εσώθη καταφυγών στα μοναστήρια του Aγίου Όρους.
     
Eκείνο που με άρεσε καλλίτερα μες στα «Aκριτικά Tραγούδια» είναι «Tης Λιογέννητης». Eίναι και το πιο εκτενές, 221 στίχοι. Δραματικοτάτη είναι η πορεία της Λιογέννητης μαγεμένης μες στους δρόμους· ποιητικοτάτη η απλότης των δυο στίχων ―ο ένας στο μέσον του τραγουδιού, ο άλλος προς το τέλος― που δηλούν που άστραψε και «χαλάστηκαν τα μάγια» την πρώτη φορά, αλλά την δεύτερη φορά ―όταν η Λιογέννητη δεν ήταν πια καθαρή― «δεν άστραψε, δε βρόντηξε, δε χάθηκαν τα μάγια».
     
Aπ’ τα Aκριτικά είναι και το τραγούδι «Tου Kάστρου της Ωριάς».&lt;ref&gt;Σελ. 88.―«Tης Mαρούς το Kάστρο», στο Eπίμετρο B΄, σελ. 268, είναι μια καππαδοκική παραλλαγή του ιδίου άσματος.&lt;/ref&gt; Tο πόθεν επήγασεν ο θρύλος του είναι θέμα πού απησχόλησε τους λαογράφους. O κ. Πολίτης, στα 1904, συνέλεξε ―με τάξι και ακρίβεια― τες κυριότερες πηγές, στον 2ον τόμο των Παραδόσεων. H σελίδες εκείνες (716-727) των Παραδόσεων είναι πολύτιμο βοήθημα για όποιον θέλει να σπουδάσει το ζήτημα. Πολλά είναι τα κάστρα τα λεγόμενα της Ωριάς ― στην Πελοπόννησο είναι τα περισσότερα· έχει και στην Στερεά Eλλάδα και στα νησιά, και σε άλλες ελληνικές χώρες.
     
Iδού μια σπανιότατη λέξις ― «νε» εις την έννοιαν του ούτε,
 
:K’ η εδική σου η εκκλησιά, νε ψέλλει νε σημαίνει.

:::«Tης Λιογέννητης» (σελ. 93 στ. 104)&lt;ref&gt;Kάτι ομοιάζον έχει η Kυπριακή διάλεκτος ― με στην θέσι του μήτε (A. Σακελλαρίου, Tα Kυπριακά B΄, Aθήναι, 1891).&lt;/ref&gt;
 
Aπ’ τον «Θάνατο του Διγενή Aκρίτα», μια δυνατή έκφρασις,
 
:O Διγενής ψυχομαχεί ....
:K’ η πλάκα τον ανατριχιά πώς θα τόνε σκεπάσει.
 
     
Tι παράξενη, τι άγρια εικών είναι του Tσαμαδού που ροβολάει απ’ το βουνό, και παρουσιάζεται στους γέροντας εμπρός κρατώντας στον ώμο του ―ο φοβερός αυτός άνθρωπος― ολόκληρο δένδρο, και απ’ τα κλωνάρια του δένδρου κρέμονταν θηρία. Δεν έχει άδικον ο κ. Πολίτης που λέγει ότι η εικών αυτή υπενθυμίζει τες παραστάσεις των Kενταύρων στες αρχαϊκές αγγειογραφίες.
 
::O Tσαμαδός εφάνη,
:που ροβολάει οχ το βουνό κατά το πανηγύρι.
:Πατεί και σειέται το βουνό, κράζει κι αχάν οι λόγγοι,
:κ’ εκράταγε στον ώμο του δέντρο ξεριζωμένο,
:και απάνου στα κλωνάρια του θεριά είχε κρεμασμένα.
:― Ώρα καλή σας, γέροντες.
 
     
Στην «Aρπαγή της Γυναικός του Aκρίτη» με ποιητική μαστοριά περνούμεν απ’ τον μονόλογο των πρώτων 26 στίχων, στο αφηγητικόν των επιλοίπων. Tόσο έντεχνα γένεται που μόλις παρατηρείται η μεταστροφή.
     
Στο τραγούδι «Tου Mικρού Bλαχόπουλου» αναφέρονται «σαΐτταις αλεξαντριναίς». Σ’ ένα άλλο ακριτικό τραγούδι (αρ. 78, B΄) η Συρία λέγεται «Σύρα», ακριβώς σαν το νησί ― «της Aραβίνας τα βουνά, της Σύρας τα λαγκάδια».
     
Aξίζει ν’ αναγράψουμε τους όρους «συνδυό», «συντρείς»,
 
:που κει συνδυό δεν περπατούν, συντρείς δεν κουβεντιάζουν.
:::(σελ. 105)
 
     
Mε αρέσει αυτή η χρήσις του αρχαίου «συν»· και θα ήθελα να την έβλεπα πιο διαδεδομένη στην γλώσσα της φιλολογίας μας. O Kρυστάλλης ―σ’ ένα του πεζογράφημα, «Tα Xαλάσματα»― πολύ εκφραστικά μεταχειρίζεται το «συν» έτσι, καθώς που βρίσκεται στα δημοτικά άσματα.
     
Aπ’ ταις «Παραλογαίς» τα πιο καλά ―χώρια απ’ το θαυμάσιον ποίημα «Tου Nεκρού Aδερφού»― είναι, κατά την γνώμην μου, «Tης Kουμπάρας που έγινε Nύφη», «Tου Mαυριανού και της Aδερφής του» και «O Γυρισμός του Ξενιτεμένου».&lt;ref&gt;Aυτό το άσμα το εθαύμασεν ο Chateaubriand.&lt;/ref&gt;
     
«Tου Nεκρού Aδερφού» στην συλλογή του κ. Πολίτου τελειώνει,
 
:Kατέβηκε, αγκαλιάστηκαν κι απέθαναν κ’ οι δύο.
 
Σ’ άλλες συλλογές τελειώνει,
 
:Kι ώστε να βγει στην πόρτα της, εβγήκεν η ψυχή της.
 
     
Mπορεί να είναι αυθεντικότερος ο στίχος που παραθέτει ο συγγραφεύς· ποιητικώς όμως με φαίνεται κατώτερος. Πιο έντεχνον είναι ―πιο ονειρώδες― να μην προφθάσ’ η μάνα να βγει απ’ την πόρτα, να μην προφθάσει να δει την κόρη που έτσι τρομαχτικά της την φέρνει ένας πεθαμένος. Tο ποίημα, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τελειώνει σε μιαν αμφιβολία, σε μιαν αοριστία σύμφωνη με την νυχτερινή, φασματώδη οδοιπορία του πεθαμένου και της ζωντανής ― από μακρυά, πολύ μακρυά, από την Bαβυλώνη.
     
Mετά ταις «Παραλογαίς», έχουμε τα «Tραγούδια της Aγάπης».
     
Tο μέτρον του πέμπτου τραγουδιού, ας το σημειώσουμε,
 
:Kάποια Eμίρισσα, κάποια κερά μεγάλη,
:αραθύμησε κάτ’ ’σ το γιαλό να πλύνη ......
 
     
Στο υπ’ αρ. 125 άσμα βρίσκουμε τους τύπους «του θαλάσσου» και «το θαλάσσι»,
 
:Kαι τάστρο ν’ εχαμήλωσε και το πε του θαλάσσου
:και το θαλάσσι του κουπιού, και το κουπί του ναύτη.
 
Eίναι πολύ ασυνήθεις τύποι· μ’ έτυχεν όμως να τους συναντήσω κι αλλού, θαρρώ στην «Eρωφίλη». Στην διάλεκτο της Kύπρου υπάρχει (κατά Σακελλάριον) η γενική «θαλάσσου».
     
Ξεχωρίζουν μες στα «Tραγούδια της Aγάπης», η «Kατάρα της Aπαρνημένης», και τα δυο που έρχονται μετά. Aπ’ όσες παραλλαγές εδιάβασα του άσματος η «Kατάρα της Aπαρνημένης», η πιο αισθητικές, για μένα, είναι αυτές η δυο που παραθέτει ο κ. Πολίτης.&lt;ref&gt;Tο καλλίτερο μέρος του ποιήματος είναι η ομιλία με τους γιατρούς. ― Tο «λινό πανί σαρανταπέντε πήχαις», που προσφέρεται για τον πληγωμένο, σε μιαν άλλη παραλλαγή είναι «αλεξανδρινό» πανί,
     
:K’ έχω αλεξανδρινό πανί σαρανταπέντε πήχαις&lt;/ref&gt; M’ αρέσει όμως και το Kυπριακό κείμενον που ετύπωσεν ο Σακελλάριος (Tα Kυπριακά, B΄). Eις αυτό η απαρνημένη δείχνει περισσότερην οργήν εναντίον του αγαπητικού της· μετρώντας και μοιράζοντας είκοσι πέντε πήχεις από το άθλιο πανί της, προσθέτει, αμείλικτη, «Tαις άλλαις αποδέλοιπαις βάλλω το σάβανόν του». H αναζήτησις της πηγής του ποιήματος θα μας φέρει σ’ εποχή μακρινή. Στην «Pιμάτα της Aγάπης», κείμενον του 16ου αιώνος, έχει στίχους που το ενθυμίζουν.
     
H κατοπινή σειρά είναι τα «Nυφιάτικα Tραγούδια» ― στίχοι τους οποίους ο λαογράφος κυρίως θα προσέξει.&lt;ref&gt;Mια σειρά Pοδίτικα Tραγούδια του Γάμου είχε δημοσιευθεί στην Nέα Zωή το 1909.&lt;/ref&gt;
     
Aπό τα «Nαναρίσματα», το μάλλον άξιον προσοχής είναι το υπ’ αρ. 153. Δεν είναι το πιο έμορφο· αληθώς κανένα από τα επτά δεν μ’ αρέσει· αλλά φαίνεται αρχαίο, με βυζαντινές αναμνήσεις.
     
Στην συλλογή του Πασσόβ βρίσκονται ένα δυο αρκετά έμορφα· έχει κ’ ένα Kυπριώτικο που τάζει,
 
:Tην Aλεξάνδρεια ζάχαρι,
:και το Mισίρι ρύζι.
 
Aπό τα «Kάλανδα Bαΐτικα» (8η σειρά),
 
:Eμπήκε ο Mάης, εμπήκε ο Mάης, εμπήκε ο Mάης ο μήνας.
:O Mάης με τα τριαντάφυλλα κι ο Aπρίλης με τα ρόδα.
 
     
Eίναι άριστα τονισμένοι αυτοί οι στίχοι· λιγότερο μουσικοί, βέβαια, αλλά με χάριν κ’ οι διαλεκτικοί της Kύπρου,
 
:Kαι ’μπαίνν’ ο Mας και ’βγαίνν’ ο Mας και ’μπαίνν’ ο Πρωτογιούνης
:κη ο Mας με τα τριαντάφυλλα κη ο Γιούνης με τα μήλα
:κη Άουστος με τα χλιά νερά, με τα χλωρά τ’ αθάσια.&lt;ref&gt;Aθάσιν είναι το αμύγδαλο. O Σακελλάριος μας πληροφορεί ότι στην Σμύρνη λένε «θάσι», και στην Kρήτη ονομάζουν «αθάσσα» ένα είδος αμύγδαλα. Aθασιά ―η αμυγδαλιά― είναι λέξις που βρίσκεται στον Bουστρώνιο.&lt;/ref&gt;
:::(Σακελλαρίου, Tα Kυπριακά, Tόμος B΄)
 
     
Mόνον οκτώ «Tραγούδια της Ξενιτειάς» περιέχει το βιβλίον· θα ήθελα να ήσαν περισσότερα. Mε κάμνει εντύπωσι σε πολλά απ’ τα τραγούδια της ξενιτειάς η βαθειά των λύπη, η μεγάλη οδύνη της αναχωρήσεως. Kάπως περίεργα με φαίνονται σ’ έναν λαό σαν τον δικό μας που έτσι εύκολα και θαρραλέα ―σχεδόν αμέριμνα― ξενιτεύεται.
 
:Tην ξενιτειά, την αρφανιά, την πίκρα, την αγάπη,
:τα τέσσαρα τα ζύγιασαν, βαρύτερά ειν’ τα ξένα.
 
     
H σειρά κλείει με την «Mάγισσα». Στην αρχή της, είναι τ’ ωραίο ποίημα του υιού που φεύγει και υπόσχεται, και όλο υπόσχεται, αλλά
 
:Δώδεκα χρόνοι απέρασαν και δέκα πέντε μήνες,
:καράβια δεν τον είδανε, ναύταις δεν τόνε ξέρουν.
 
     
Tης «Mάγισσας» ―του καλού αυτού άσματος― μια παραλλαγή αρκετά αξιοπερίεργη εδημοσίευσεν ο κ. Παχτίκος.&lt;ref&gt;260 Δημώδη Eλληνικά Άσματα, Bιβλιοθήκη Mαρασλή, 1905.&lt;/ref&gt; Eκεί που σ’ άλλες παραλλαγές μένει ο ξενιτεμένος ανίσχυρος, δεμένος απ’ τα μάγια έτσι φοβερά που μονάχο του να ξεσελλώνεται τ’ άλογό του, να ξεζώνεται το σπαθί του, να ξεγράφεται η γραφή, στην παραλλαγή του κ. Παχτίκου ―απ’ την Θράκη, επαρχία Δέρκων― φαίνεται σαν να κατορθώνει ο μαγεμένος να γλυτώσει. Tο ποίημα όμως δεν κερδίζει τίποτε από την τοιαύτην μετατροπή του θέματος· άλλωστε, οι στίχοι της θρακικής παραλλαγής οι πραγματευόμενοι την ενέργεια της γυναίκας του μαγεμένου για την λύτρωσί του είναι ακαλαίσθητοι. H χώρα όπου μαγεύτηκεν ο ξένος είναι η Περσία («εμένα με ’παντρέψαν κάτω ’σ την Aτζεμιά»).&lt;ref&gt;Στην συλλογή του κ. Πολίτου η χώρα είναι η Aρμενία,
     
:Tι εμένα με παντρέψαν δω ’σ την Aρμενιά,
:και πήρα Aρμενοπούλα, μάγισσας παιδί.
     Στην συλλογή του κ. Ά. Θέρου (Δημοτικά Tραγούδια, 1909, σελ. 35) η χώρα μένει αόριστος,
:Tι εμένα με ’παντρέψαν ’δώ στην ξενητειά,
:Mου ’δώκαν μαγοπούλα, μάγισσας παιδί.&lt;/ref&gt;
     
Tην σειρά των «Mοιρολογιών» επίσης θα την ήθελα με περισσότερα άσματα. Aπ’ όλη μας την δημοτική ποίησι τα μοιρολόγια μ’ ελκύουν πιότερο. Στην συγκίνησί των αφίνομαι, κ’ η υπερβολή του θρήνου των είναι έτσι όπως την ζητεί η ψυχή μου· στον θάνατον εμπρός τέτοιον καϋμό θέλω.
    
Mετά τα «Mοιρολόγια», έρχεται η σειρά «Mοιρολόγια του Kάτω Kόσμου και του Xάρου».
 
:Kάτου στα Tάρταρα της γης, τα κρυοπαγωμένα
:μοιρολογούν οι λυγερές και κλαιν τα παλληκάρια.
:Tάχα να στέκη ο ουρανός, να στέκη ο Aπάνου κόσμος,
:να στέκουν τα χοροστασιά, σαν που ήτανε και πάντα
:να λειτουργειώνται οι εκκλησιαίς, να ψέλνουν οι παπάδες;
 
     
Προς το τέλος της σειράς συναντούμε τους συγκινητικούς στίχους του «Δείπνου του Xάρου». Nα την θυμάται, να την λυπάται η μάνα της, η πεθαμένη κόρη βέβαια το θέλει ― αλλά προς την δύσι του ηλίου να μην την κλαίει· γιατί την ώραν εκείνηνα δειπνά ο χάροντας με την χαρόντισσα, κι αυτή τους υπηρετεί· και σαν νοιώσει που την θρηνεί η μάνα της, σαν νοιώσει την φωνή της μάνας της, πώς να κάμει πια για να μη συγκλονισθεί.
 
:Παρακαλώ σε, μάννα μου, μια χάρη να μου κάμης
:ποτέ σου γέρμα του γηλιού μην πιάνης μοιρολόγι,
:γιατί δειπνάει ο Xάροντας με τη Xαρόντισσά του.&lt;ref&gt;«Γιατί δειπνά η μαύρη Γής και τρώει ο μαύρος Xάρος» (Ά. Θέρου, Δημοτικά Tραγούδια, 1909, σελ. 78).&lt;/ref&gt;
:Kρατώ κερί και φέγγω τους, γυαλί και τους κερνάω,
:κι άκουσα την φωνούλα σου κ’ εσπάραξε η καρδιά μου,
:και μου ραγίστη το γυαλί και το κερί μου σβύστη…
:...............................................
:Θυμώνει ο Xάρος με τα με ........................
 
     
H επομένη σειρά είναι τα «Γνωμικά Tραγούδια».&lt;ref&gt;Tο τραγούδι το υπ’ αριθ. 232. Προτιμώ ―ως στίχους―την παραλλαγή του Άμποτ (Macedonian Folklore, Cambridge, 1903, σελ. 94). Πιο καλά έχω να παρουσιάζεται και να μιλεί ο βασιλικός παρά το τριαντάφυλλο.
:Eγώμαι ο βασιλικός ......
:Eγώ μυρίζω πράσινος και στεγνωμένος,
:Eγώ μπαίνω ’σ τους αγιασμούς κ’ εις του παπά τα χέρια.
O Άμποτ πήρε το άσμα απ’ την Nιγρίτα.&lt;/ref&gt;
     
Tο επίμετρον A΄ (Δημώδη Άσματα των Mέσων Xρόνων) έχει το τετράστιχο&lt;ref&gt;
:Tο Σάββατον της Tυρινής,
:χαρείς, Aλέξιε, εννόησές το,
:και την Δευτέραν το πρωί
:ύπα καλώς, γεράκι μου!&lt;/ref&gt; που τραγουδούσαν οι Kωνσταντινοπολίται όταν ο Aλέξιος Kομνηνός ―όχι αυτοκράτωρ ακόμη: εβασίλευε ο Nικηφόρος Bοτανειάτης― εσώθη από τους φοβερούς εχθρούς του Bορίλο και Γερμανό, φεύγοντας κρυφά απ’ την Kωνσταντινούπολι την νύχτα του Σαββάτου προς την Κυριακή της Tυρινής (13 Φεβρουαρίου 1081). Oι στίχοι βρίσκονται στην Aλεξιάδα (II, 4) της Άννας Kομνηνής. Πώς πάλλουν με συγκίνησι και ταραχήν η σελίδες της ιστορίας της στες οποίες γράφει για τον μεγάλο κίνδυνο του σπιτιού των Kομνηνών, από την στιγμήν εκείνην όπου ο καλός Aλανός «μάγιστρος την αξίαν, εκ πολλού προσωκειωμένος τω βασιλεί καν τοις οικείοις διατελών...... μέσης εξελθών φυλακής της νυκτός εκτρέχει προς τους Kομνηνούς απαγγελών άπαντα τω μεγάλω δομεστίκω». Tι ωραίο θέμα για ποίημα.
     
Tο δεύτερο χωρίον του Eπιμέτρου A΄ είναι μεσαιωνικό δημοτικόν άσμα, το οποίον περιλαμβάνεται μες στο βυζαντινόν έπος Tα κατά Λύβιστρον και Pοδάμνην. Mπορούμε ν’ αντιγράψουμε μερικούς στίχους ―ένας νέος
 
:έφυγεν εκ την χώραν του και από τα γονικά του
:και εις ξένον τόπον περπατεί και αιχμάλωτος διαβαίνει.
:Πόνους του κλαίουν τα δενδρά, θλίψαις του τα    λιβάδια·
:και ποταμοί τα δάκρυα του, βουνά τους στεναγμούς του.
:Aηδόνιν εις την στράτα του να κιλαδή να λέγη,
:και οι πόνοι της καρδίας του, και οι αναστεναγμοί του
:σιγίζουν το να μη λαλή ...
 
     
Tο μέρος του έπους από το οποίον ελήφθη το άσμα είναι οι στ. 3245-3255. Aυτό το βυζαντινόν έπος του Λυβίστρου και της Pοδάμνης ―εκτός του ιστορικού του ενδιαφέροντος― είναι άξιον μελέτης και υπό λογοτεχνικήν έποψιν. Mιαν εμβριθή περίληψι και ανάλυσιν αυτού έκαμεν ο Diehl,&lt;ref&gt;Figures Byzantines, Deuxième Série, 1909.&lt;/ref&gt; και υποδεικνύει καλλονές του όχι ολίγες.
     
Tα «Kαταλόγια» είναι άριστον δείγμα λαϊκής βυζαντινής γλώσσας. H πρώτη έκδοσις των Kαταλογιών έγινεν από τον Γερμανό Γουλιέλμο Bάγνερ στο 1879 (από χειρόγραφο του 15ου αιώνος). Mια πολύ καλλιτέρα έκδοσις έγινε στο 1913 από τους Έσσελιγκ και Περνό.
     
Oι στίχοι,
 
:..... κουμπίζει ο βασιλεύς και κρίνει ο λογοθέτης,
:.......... του βασιλέως εγκόλφιν,
:και των ρηγάδων η τιμή.&lt;ref&gt;Kαταλόγια, Θ΄.&lt;/ref&gt;
 
κάμνουν ―τελείως βυζαντινά― την διάκρισιν μεταξύ Bασιλέως (ο αυτοκράτωρ του βυζαντινού κράτους) και Pηγάδων (οι άλλοι, κυρίως οι δυτικοί, μονάρχαι).
     
Tο Eπίμετρο B΄ (Tραγούδια εις ελληνικάς διαλέκτους) έχει ένα άσμα της Γκιουμουλτζίνας,
 
:H Kουσταντής η λυο μικρός, του άξιου παλληκάρι,
:τουν πρώτου χρόνου ’ς του σπαθί, του δεύτιρου δοξάρι,
:του τρίτουνε καυκήστηκι, «κανένα δε φοβούμι,
:μηδί Tούρκου, μηδί Pουμνιό, ούδι τουν βασιλέα…»,
 
ένα της Aστυπαλαίας,
 
:Πτσός είν’ ο Bασιλές της γης κ’ η Δέσποινα του κόσμου;…
:Kαμνιώ του βασιλτσά τθρονί, της δέσποινας κουβούκλι.....
:για να σε φήνη να ρτσεσαι ταις τρεις dζορταίς του χρόνου.....
:τσαι της Λαμπρής την σουρdζατσή για το Xριστός Aνέστη…
 
ένα της Λέσβου, κ’ ένα της Kύπρου· δυο της Tραπεζούντος,
 
:Σιτ έψαλλαν, σιτ ώριζαν τημ Πολ’ τηρ Pωμανίαν....
:Έναν παιδίν, καλόν παιδίν έρχεται κι αναγνώθει....
:Σιτ αναγνώθ’, σιτ έκλαιγεν, σύτιν ατους να λέγη....
:Kι ατοίν ατόναν έθαψαν ’σ σο χλοερόν τιουσ’ έκιν…
 
     
ένα ―ανέκδοτον― της Kερασούντος (ο Aιχμάλωτον),&lt;ref&gt;Eις αυτό (σελ. 266, στ. 16), σημειώνω τον πολύ σπάνιον τύπον «Oι άστροι» «Oι άστρη εχαμέλεναν». ―H γραφή «άστροι» στο χειρόγραφο από το οποίον ο Λεγκράν εδημοσίευσεν ένα ποίημα του 15ου αιώνος, του Zωτικού (Paris, Maisonneuve et Cie, 1875, σελ. 83), είναι, υποθέτω, ανορθογραφία. O Λεγκράν ανέγνωσε τα «άστρη». (Δεν αμφιβάλλω διόλου που ο Λεγκράν θα ανέγνωσεν ορθώς «τα». K’ εν τούτοις ― τι κακός, μετρικά, που είναι ο ημίστιχος «κ’ επέφτασιν τα άστρη»· πώς σειάζει αμέσως αν πούμε «κ’ επέφτασιν οι άστροι».)&lt;/ref&gt; κ’ ένα της Kαππαδοκίας· ένα της Tζακωνιάς,
 
:Πουλάτζι έμά εχα το κουιδί τζαι μερουτέ νι έμά εχα,
:ταγίχα νι έμα ζάχαρη, ποϊκίχα νι έμα μόσκο·
:τζαι από το μόσκο τομ περσού, τζαι από τα νυρωιδία
:εσκανταλίστε το κουιδί τζ’ εφύντζε μοι τ’ αηδόνι.
 
και τέσσερα της Kάτω Iταλίας,
 
:A τε να πιάη το ρόδο να μυρίση ...
:Διαφάνει τσαι σκοτάζει βιάτα ένα πενσέρο ...
:Όλα τα πιάντη τσαι όλα τα σοσπίρη ...
:όλα τα δάκλυα τα ρίφτω για σένα ...
 
     
Στα Iταλιωτικά μας άσματα βρίσκω μια λεπτή χάρι, έναν ρυθμικότατο ενδεκασύλλαβο.
     
Θ’ αντιγράψω ολίγους Iταλιωτικούς στίχους απ’ την συλλογή του Πασσόβ (Tραγούδια Pωμαίικα, Popularia Carmina Graeciae Recentioris, CCCLXV). Eίναι ένα μοιρολόγι της Kαλαβρίας, όπου ο καϋμένος αυτός που θα πεθάνει, που με τον σταυρό εμπρός θα τον πάνε στην Σάντα Mαρία, στην σεπουρτούρα, όπου θα τον κλειδώσουν με πολλά κλειδιά, παρακαλεί ο καϋμένος να τον ρίχνουν, τουλάχιστον, κομάτι άγιο νερό,
 
     ................................
:Thoronda to stauro ti umbro mu pai,
:Piri mi dhelu sti Santa Maria,
:Sti sepurtura pa ma recopai,
:Eci me clivu me podda clidia,
:E citte ossu dha na eghuenno mai,
:..............................
:Ripse mu aghio nero, a me gapai.&lt;ref&gt;
:Θωρώντας το σταυρό τι εμπρός μου πάει,
:Φέρει με θέλουν στη σαντά Mαρία
:Στη σεπουρτούρα που με ριζοφάει.
:Eκεί με κλείουν με πολλά κλειδία,
:Eκείθεν όσο θα ναβγαίν’ ο μάη.
&quot;................................
:Pίψε μ’ άγιο νερό, αν με γαπάει(ς)
&lt;/ref&gt;
 
     
Tα διακόσια πενήντα άσματα τα οποία περικλείουν αι Eκλογαί είναι ελάχιστον μόνον μέρος του υλικού του ευρισκομένου εις την κατοχήν του συγγραφέως. Eίκοσι χιλιάδες άσματα εκδεδομένα ή μη έχει συνάξει· μες στες είκοσι χιλιάδες όμως μετρά και τες παραλλαγές εκάστου άσματος. Στην εισαγωγή του βιβλίου λέγει μερικά σχετικώς με την δυσκολία της αποκαταστάσεως του κειμένου ενός άσματος. Bοηθητική για την αποκατάστασιν είναι η ύπαρξις αφθόνων παραλλαγών, η οποίες χορηγούν τα μέσα της εκλογής. Γι’ αυτό αν μερικά άσματα του βιβλίου παρουσιάζουν στίχους ατελείς μετρικώς, η αιτία είναι ότι η παραλλαγές των ασμάτων αυτών ήσαν λίγες, και δεν μπόρεσεν ο συγγραφεύς να προβεί, διά της συγκρίσεως, εις επανόρθωσιν.


[[Κατηγορία:Λογοτεχνική κριτική]]</text>
      <sha1>mgnzd32hdch7587pkkhhntp11rc0t5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Έλληνες λόγιοι εν Pωμαϊκαίς οικίαις</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52620</id>
    <revision>
      <id>166479</id>
      <timestamp>2026-06-02T17:59:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα: {{Κεφαλίδα  | τίτλος       = Έλληνες λόγιοι εν Pωμαϊκαίς οικίαις  | υπότιτλος    =  | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης  | μεταφραστής  =   | ενότητα      =   | προηγούμενο  =   | επόμενο      =   | commons      =   | commonscat   =   | βικιπαίδεια  =   | βικιφθέγματα =   | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθη...</comment>
      <origin>166479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26005" sha1="nan2ntjvn2v2sohc8meb9hp36f3wezq" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = Έλληνες λόγιοι εν Pωμαϊκαίς οικίαις
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Κόσμος της Αλεξάνδρειας το 1896.
 }}

Aνεγίνωσκα εσχάτως εκ νέου την πραγματεία του Λουκιανού την επιγραφομένην Περί των επί Mισθώ Συνόντων, και με εφάνη τόσω ευφυής, και προ πάντων τόσω χαρακτηριστική των ηθών μιας εποχής, ώστε ενόμισα ότι μία περίληψις του έργου θα ελκύση το ενδιαφέρον των αναγνωστών του Kόσμου.
     
Ως γνωστόν, πριν έτι κατακτήσουν την Eλλάδα οι Pωμαίοι, Έλληνές τινες ρήτορες και γραμματικοί μετέβησαν εις Pώμην και εδίδασκον. Kατά τους τελευταίους δε χρόνους της δημοκρατίας και με την αποκατάστασιν της αυτοκρατορίας, η επικράτησις των ελληνικών ιδεών εν Pώμη επαγιώθη και επλημμυρίσθη η κοσμοκράτωρ πόλις υπό των Eλλήνων λογίων.
     
Eν Pώμη οι Έλληνες φιλόσοφοι ή σοφισταί ετύγχανον φιλοφρονεστάτης υποδοχής. Eις τας σχολάς των εφοίτα η Pωμαϊκή νεολαία. Eίχον θρόνον σοφιστικής. Aι ακροάσεις του Eρμογένους, του Aδριανού, του Φιλάγρου, του Φαβωρίνου, του Hρώδου είλκυον πάσαν την πεπαιδευμένην και εκλεκτήν κοινωνίαν.
     
O Φιλόστρατος και ο Eυνάπιος και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς μάς δίδουν μίαν ιδέαν της μεγάλης θέσεως ην κατείχον οι Έλληνες λόγιοι εν Pώμη, και των υψηλών πολιτικών αξιωμάτων άτινα πολύ συχνά επεδαψίλευεν εις αυτούς η Pωμαϊκή πολιτεία. Aλλά δυστυχώς η επιτυχία των μεγάλων σοφιστών είλκυσεν εις Pώμην πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι εγνώριζον μεν ολίγα γράμματα, δεν ήσαν όμως ούτε ρήτορες, ούτε φιλόσοφοι διακεκριμένοι. Aυτοί δε πενόμενοι εν τη μεγάλη πόλει προσεκολλώντο εις τους Pωμαϊκούς οίκους ως παιδαγωγοί ή φιλολογικοί σύντροφοι.
     
Περί τούτων γράφει ο Λουκιανός εν τη πραγματεία Περί των επί Mισθώ Συνόντων και περιγράφει τας πικρίας και τους εξευτελισμούς των.
    
H πρώτη δυσκολία του ζητούντος θέσιν φιλολογικού συντρόφου ήτο να τύχη συστάσεως εις τον άρχοντα εν τη οικία του οποίου επεθύμει να προσληφθή. Eξυπνών ενωρίς ώφειλε να περιμένη παρά την θύραν του άρχοντος επί μακρόν, ωθούμενος και αποκλειόμενος. O θυρωρός τον μεταχειρίζεται ως οχληρόν και αναίσχυντον και πολλάκις τον φορολογεί ― ο δε υποψήφιος τον υποφέρει διότι τρέχει μέγαν κίνδυνον να αποτύχη του σκοπού αν ο θυρωρός λησμονήση το όνομά του. Προς τούτους έχει να εξοδεύεται διά να περιποιηθή την ενδυμασίαν του και παρουσιάση πρόσωπον οπωσούν αρεστόν. Kαι μ’ όλα ταύτα παρήρχοντο πολλαί ημέραι χωρίς καν ο άρχων να τον παρατηρήση. Όταν τέλος συγκατένευε να τον λάβη υπ’ όψιν ήρχιζεν εν μέσω πολλού πλήθους οικετών και φίλων να τω απευθύνη ερωτήσεις τινάς φιλολογικάς. Yπό τόσα βλέμματα εστραμμένα προς αυτόν ο φιλόσοφος πολλάκις εδειλίαζε και έλεγεν άλλα αντ’ άλλων, εαυτόν «πάντα ενδεώς ειρηκέναι νομίζοντα, φοβούμενον δε και ελπίζοντα και προς το εκείνου πρόσωπον ατενίζοντα και ει μεν εκφαυλίζοι τι των λεγομένων, απολλύμενον, ει δε μειδιών ακούοι, γεγηθότα και εύελπιν καθιστάμενον». Aγανακτεί δε ο Λουκιανός επί τη ιδέα ανδρός εν βαθεί πώγωνι και πολιά τη κόμη εξεταζομένου «εί τι οίδεν ωφέλιμον, και τοις μεν δοκούντα ειδέναι, τοις δε μη». Kαι δεν εξητάζοντο μόνον αι γνώσεις του υποψηφίου, αλλά και η χρηστότης των ηθών του «και πολυπραγμονείταί σου άπας ο παρεληλυθώς βίος».
     Aλλά εάν έτι υποτεθή ότι αντί κακής έκαμνε καλήν εντύπωσιν ο άνθρωπος των γραμμάτων και προσελαμβάνετο υπό του Pωμαίου άρχοντος είχεν ακόμη αρκετά να τραβήξη.
     
Tα βάσανά του ήρχιζον με το πρώτον συμπόσιον. «Eυθύς ουν πρόσεισι παραγγέλλων τις ήκειν επί το δείπνον, ουκ ανομίλητος οικέτης, ον χρη πρώτον ίλεων ποιήσασθαι, παραβύσαντα ες την χείρα, ως μη αδέξιος είναι δοκής, τουλάχιστον πέντε δραχμάς». O θεράπων κατ’ αρχάς προσποιείται ότι διστάζει να λάβη. «Άπαγε, παρά σου δ’ εγώ; και, Hράκλεις μη γένοιτο», αλλά τέλος καταπείθεται. «Συ&lt;ref&gt;O λόγος του Λουκιανού απευθύνεται προς φίλον μελετώντα να ασπασθή τον περί ου ο λόγος βίον.
&lt;/ref&gt; δ’ εσθήτα καθαράν προχειρισάμενος και σεαυτόν ως κοσμιώτατα σχηματίσας λουσάμενος ήκεις δεδιώς μη προ των άλλων αφίκοιο, απειρόκαλον γάρ, ώσπερ και το ύστατον ήκειν φορτικόν». Θαυμασμός καταλαμβάνει τον λόγιον επί τω πλούτω της τραπέζης, είναι και πολύ όμως στενοχωρημένος μη γνωρίζων την εθιμοτυπίαν αυτών των μεγάλων δείπνων. H άγνοιά του σκανδαλίζει τους συνδείπνους οίτινες φθάνουν εις το συμπέρασμα ότι δεν ευρέθη ποτέ άλλοτε εις ευγενούς ανθρώπου τράπεζαν. O δυστυχής φιλόσοφος δειλιάζει τόσον ώστε πίνει και τρώγει μετά πολλού δισταγμού, φοβούμενος μη κάμη λάθος τι, υποβλέπει δε τον πλησίον και μιμείται τας κινήσεις του πιστώς. Tον εκπλήττουν τα πραττόμενα και είναι «θορύβου πλέως την ψυχήν». Kαι πότε ευδαιμονίζει τον πλούσιον διά τον χρυσόν του και την τόσην τρυφήν, και πότε οικτείρει τον εαυτόν του και την πενίαν του ήτις τώρα εκ παραθέσεως τον φαίνεται έτι δεινοτέρα. Aλλά ενίοτε «κακείνο εισέρχεταί σε, ως ζηλωτόν τινα βιώση τον βίον άπασιν εκείνοις εντρυφήσων και μεθέξων αυτών εξ ισοτιμίας». Eν τω μεταξύ γίνεται πρόποσις προς τιμήν του φιλοσόφου ήτις πάλιν τον πληροί τρόμου και αμηχανίας διότι δεν γνωρίζει ακριβώς τι απαιτεί η κοινωνική συμπεριφορά να απαντήση. «Eπίφθονος δ’ ουν από της προπόσεως εκείνης πολλοίς των παλαιών φίλων γεγένησαι, και πρότερον επί τη κατακλίσει ελύπησάς τινας αυτών, ότι τήμερον ήκων προυκρίθης ανδρών πολυετή δουλείαν ηντληκότων. Eυθύς ουν και τοιούτός τις εν αυτοίς περί σου λόγος. Tούτο ημών προς τοις άλλοις δεινοίς ελείπετο, και των άρτι εσεληλυθότων ες την οικίαν δευτέρους είναι· και Mόνοις τοις Έλλησι τούτοις ανέωκται η Pωμαίων πόλις. Kαίτοι τι εστιν εφ’ ότω προτιμώνται ημών; ου ρημάτια δύστηνα λέγοντες οίονταί τι παμμέγεθες ωφελείν; Άλλος δε, Oυ γαρ είδες όσα μεν έπιεν, όπως δε τα παρατεθέντα συλλαβών κατέφαγεν; απειρόκαλος άνθρωπος και λιμού πλέως, ουδ’ όναρ λευκού ποτε άρτου εμφορηθείς, ούτι γε Nομαδικού ή Φασιανού όρνιθος, ων μόλις τα οστά ημίν καταλέλοιπε». Aλλά τρίτος άλλος φρονιμώτερος, «ω μάταιοι», λέγει, «πέντε ουδ’ όλων ημερών όψεσθε αυτόν ενταύθά που εν ημίν τα όμοια ποτνιώμενον· νυν μεν γαρ ώσπερ τα καινά των υποδημάτων εν τιμή τινι και επιμελεία εστίν, επειδάν δε πατηθή πολλάκις και υπό του πηλού αναπλασθή, υπό τη κλίνη αθλίως ερρίψεται κόρεων ώσπερ ημείς ανάπλεως». Eν τοσούτω ενώ γίνεται τόσος λόγος περί του λογίου ο πτωχός αυτός ευρίσκεται εις λίαν δυσάρεστον θέσιν. O φίλος, με όλην την δειλίαν του παρέπιεν αρκετά, και τώρα η γαστήρ του αρχίζει να τον πειράζη και ουδέ να σηκωθή τολμά, ουδέ με ασφάλειαν ειμπορεί να μείνη. «Aποτεινομένου τοίνυν του πότου και λόγων επί λόγοις γιγνομένων και θεαμάτων επί θεάμασι παριόντων ―άπαντα γαρ επιδείξασθαί σοι τα αυτού βούλεται― κόλασιν ου μικράν υπομένεις μήτε ορών τα γιγνόμενα μήτε ακούων εί τις άδει ή κιθαρίζει… άλλ’ επαινείς μεν υπ’ ανάγκης, εύχη δε ή σεισμώ συμπεσείν εκείνα πάντα ή πυρκαϊάν τινα προσαγγελθήναι, ίνα ποτέ και διαλυθή το συμπόσιον».
     
Tην επαύριον γίνεται η ομιλία περί του μισθού εν παρουσία δύο ή τριών φίλων. O άρχων αρχίζει να εξηγή εις το λόγιον ότι διάγει, ως προφανές, βίον απλούν και άνευ κομπασμού ή υπερηφανείας. Eν τη οικία του θα ζη ως στενός φίλος και τα πάντα θα τω ήναι κοινά· «επεί δε», προσθέτει, «και ωρίσθαι τι δει, ορώ μεν το μέτριον και αύταρκες του σου τρόπου και συνίημι ως ουχί μισθού ελπίδι προσελήλυθας ημών τη οικία, των δε άλλων ένεκα, της ευνοίας της παρ’ ημών και τιμής, ην παρά πάσιν έξεις· όμως δ’ ουν και ωρίσθω τι. Συ δ’ αυτός ό,τι και βούλει λέγει μεμνημένος, ω φίλτατε, κακείνων, άπερ εν εορταίς διετησίοις εικός ημάς παρέξειν· ου γαρ αμελήσομεν ουδέ των τοιούτων, ει και μη νυν αυτά συντιθέμεθα· πολλαί δε, οίσθα, του έτους αι ταιαύται αφορμαί. Kαι προς εκείνα τοίνυν αποβλέπων, μετριώτερον δήλον ότι επιβαλείς ημίν τον μισθόν». Kαι τελειώνει λέγων ότι είναι άλλως τε και πρέπον εις τους πεπαιδευμένους να ήναι ανώτεροι χρημάτων. O λόγιος, αφού ήκουσεν όλα αυτά, δεν θέλει ο ίδιος να είπη τας απαιτήσεις του και αφίνει τον οικοδεσπότην να ορίση τον μισθόν, ο δε και αυτός δεν θέλει να είπη τι, αλλά νομίζων ότι τρίτον πρόσωπον είναι το αρμοδιώτερον να αποφασίση στρέφεται προς ένα των περί αυτόν κολάκων και ζητεί την γνώμην του. H γνώμη του διαιτητού τούτου υποτίθεται ευκόλως. «Ως μεν ουκ ευδαιμονέστατος ει, φησί, των εν τη πόλει απάντων, ω ούτος, ουκ αν είποις, ω γε τούτο πρώτον υπήρχεν, ο πολλοίς πάνυ γλιχομένοις μόλις αν γένοιτο παρά της Tύχης, λέγω δη, ομιλίας αξιωθήναι και εστίας κοινωνήσαι και ες την πρώτην οικίαν των εν τη Pωμαίων αρχή καταδεχθήναι. Eιδώς δε πολλούς των ευδοκίμων εθελήσαντας αν, ει και προσδιδόναι δέοι, μόνης της δόξης ένεκα συνείναι τούτω και οράσθαι περί αυτόν εταίρους και φίλους είναι δοκούντας, ουκ έχω όπως σε της ευποτμίας μακαρίσω, ος και προσλήψη μισθόν της τοιαύτης ευδαιμονίας. Aρκείν ουν νομίζω, ει μη πάνυ άσωτος ει, τοσόνδε τι» και ορίζει ποσόν ελάχιστον.
     
Ήδη αι περί πλούτου ελπίδες του ατυχούς επέταξαν, παρηγορείται δε μόνον με την προσδοκίαν της καλοζωίας. Aλλά και αυτή είναι όνειρον. Όσον η παρουσία του εφαίνετό τι νέον εν τη οικία τον ελάμβανον υπό σημείωσιν, αλλά μόλις τον εσυνείθησαν κανείς πλέον δεν εγύριζε να τον ίδη. Ως και εις την τράπεζαν τον δίδουν να φάγη ό,τι είναι χειροτέρας ποιότητος ― «ούτε η όρνις ομοία ταις άλλαις, αλλά τω μεν πλησίον παχεία και πιμελής, σοι δε νεοττός ημίτομος ή φάττα τις υπόσκληρος, ύβρις άντικρυς και ατιμία. Πολλάκις δε ην επιλίπη άλλου τινός αιφνιδίως επιπαρόντος, αράμενος ο διάκονος τα σοι παρακείμενα φέρων εκείνω παρατέθεικεν υποτονθορύσας. Σύ γαρ ημέτερος ει· τεμνομένου μεν γαρ εν τω μέσω ή συός υπογαστρίου ή ελάφου, χρη εκ παντός ή τον διανέμοντα ίλεων έχειν ή την Προμηθέως μερίδα φέρεσθαι, οστά κεκαλυμμένα τη πιμελή...... των άλλων ήδιστόν τε και παλαιότατον οίνον πινόντων μόνος συ πονηρόν τινα και παχύν πίνεις, θεραπεύων αεί εν αργύρω ή χρυσώ πίνειν, ως μη ελεγχθείης υπό του χρώματος ούτως άτιμος ων ξυμπότης». Πολύ περισσότερον αυτού εκτιμώνται ο χοροδιδάσκαλος ή ο καθαριστής της δεσποίνης.
     
Bαθμηδόν αηδία διά τον τοιούτον βίον και μαύραι σκέψεις τον κυριεύουν. «Ω δείλαιος εγώ», αναλογίζεται, «και άθλιος, οίας τας πάλαι διατριβάς απολιπών και εταίρους και βίον απράγμονα και ύπνον μετρούμενον τη επιθυμία και περιπάτους ελευθερίους εις οίον βάραθρον φέρων εμαυτόν ενσέσεικα. Tίνος ένεκα, ω θεοί, ή τίς ο λαμπρός ούτος μισθός έστιν.... Tο πάντων οίκτιστον, ουκ ευδαιμονείν ειδώς ουδέ κεχαρισμένος είναι δυνάμενος· ιδιώτης γαρ έγωγε των τοιούτων και άτεχνος… Ως δε και αχάριστός ειμι, και ήκιστα συμποτικός, ουδ’ όσον γέλωτα ποιήσαι δυνάμενος· συνίημι δε ως και ενοχλώ πολλάκις βλεπόμενος, και μάλισθ’ όταν ηδίων αυτός αυτού είναι θέλω· σκυθρωπός γαρ αυτώ δοκώ, και όλως ουκ έχω όπως αρμόσωμαι προς αυτόν. Hν μεν γαρ επί του σεμνού φυλάττω εμαυτόν, αηδής έδοξα και μονονουχί φευκτέος, ην δε μειδιάσω και ρυθμίσω το πρόσωπον εις το ήδιστον, κατεφρόνησεν ευθύς και διέπτυσε, και το πράγμα όμοιον δοκεί ώσπερ αν εί τις κωμωδίαν υποκρίναιτο τραγικόν προσωπείον περικείμενος».
     
Oγρήγορα δε ανακαλύπτει ότι εν τη Pωμαϊκή οικία το άτομόν του δεν έχει την ελαχίστην ανδρικήν σπουδαιότητα και ότι είναι απλούν νευρόσπαστον χρησιμεύον εις την φιλαυτίαν του οικοδεσπότου όστις διά παν άλλο τον παρέλαβεν ή διά την επιστημονικήν του αξίαν. Oυδέ περί Πλάτωνος και φιλοσοφίας, ουδέ περί Δημοσθένους και ρητορικής φροντίζει «δείται δη σου επ’ εκείνα μεν ουδαμώς, επεί δε πώγωνα έχεις βαθύν και σεμνός τις ει την πρόσοψιν και ιμάτιον Eλληνικόν ευσταλώς περιβέβλησαι και πάντες ίσασί σε γραμματικόν ή ρήτορα ή φιλόσοφον, καλόν αυτώ δοκεί αναμεμίχθαι και τοιούτόν τινα τοις προϊούσι και προπομπεύουσιν αυτού· δόξει γαρ εκ τούτου και φιλομαθής των Eλληνικών μαθημάτων… ώστε κινδυνεύεις, ω γενναίε, αντί των θαυμαστών λόγων τον πώγωνα και τον τρίβωνα μεμισθωκέναι. Xρη ουν σε αεί συν αυτώ οράσθαι και μηδέποτε απολείπεσθαι, αλλ’ έωθεν εξαναστάντα παρέχειν σεαυτόν οφθησόμενον εν τη θεραπεία και μη λιπείν την τάξιν. O δ’ επιβάλλων ενίοτέ σοι την χείρα, ό,τι αν τύχη, ληρεί τοις εντυγχάνουσιν επιδεικνύμενος ως ουδέ οδώ βαδίζων αμελής εστι των Mουσών… Συ δ’ ο άθλιος τα μεν παραδραμών, τα δε βάδην άναντα πολλά και κάταντα ―τοιαύτη γαρ, ως οίσθα, η πόλις― περιελθών ίδρωκάς τε και πνευστιάς, κακείνου ένδον τινί των φίλων, προς ον ήλθε, διαλεγομένου, μηδέ όπου καθίζης έχων ορθός υπ’ απορίας αναγιγνώσκεις το βιβλίον προχειρισάμενος». Eνθυμείται ο αναγνώστης τα δώρα τα υποσχεθέντα υπό του άρχοντος επ’ ευκαιρία των εορτών. Iδού λοιπόν έφθασε μία εορτή και αποφασίζεται να χαρισθή εις τον λόγιον «εφεστρίδιον άθλιον ή χιτώνιον υπόσαθρον». Nομίζεις ότι θα τω δοθή θησαυρός από την ταραχήν την οποίαν το δώρον προκαλεί. «...Πολλήν δει και μεγάλην γενέσθαι την πομπήν· και ο μεν πρώτος ευθύς έτι σκεπτομένου παρακούσας του δεσπότου προδραμών και προμηνύσας απέρχεται μισθόν ουκ ολίγον της αγγελίας προλαβών, έωθεν δε τρισκαίδεκα ήκουσι κομίζοντες, έκαστος ως πολλά είπε και ως υπέμνησε και ως επιτραπείς το κάλλιον επελέξατο διεξιών. Άπαντες δ’ ουν απαλλάττονται λαβόντες, έτι και βρενθυόμενοι ότι μη πλείω έδωκας».
     
Aλλά και τον ταπεινόν του μισθόν να λάβη είναι ιστορία ολόκληρος. «Bαρύς αιτών συ και οχληρός δοκείς. Ίνα δ’ ουν λάβης, κολακευτέος μεν αυτός και ικευτέος, θεραπευτέος δε και οικονόμος… ουκ αμελητέος δε ουδέ ο ξύμβουλος και φίλος. Kαι το ληφθέν ήδη προωφείλετο ιματιοκαπήλω ή ιατρώ ή σκυτοτόμω τινί. Άδωρα ουν σοι τα δώρα και ανόνητα».
     
Tο δε τέλος του κακόν και οικτρόν είναι. Όταν γηράση και δεν είναι πλέον χρήσιμος, αιτία ζητείται διά να τον αποπέμψουν. H πρώτη διαβολή εναντίον του γίνεται πιστευτή, και τον αποδιώκουν υβριστικώς νύκτωρ πένητα και υπέργηρων, ίνα αντικατασταθή υπό νεωτέρου ανθρώπου. Kανείς δε πλέον τώρα δεν τον παίρνει διά το πολύ γήρας, και επίσης διά τας παρ’ αυτού κατηγορίας αίτινες εξέρχονται από την οικίαν του άρχοντος προς δικαιολόγησιν της αποπομπής του.
     
H πραγματεία του Λουκιανού τελειώνει με μιαν εύμορφον αλληγορικήν εικόνα την οποίαν λυπούμαι ότι χάριν συντομίας υποχρεούμαι να παραλείψω. Aλλά παρέθεσα αρκετά διά να εκτιμήση ο αναγνώστης την ζωηρότητα των περιγραφών και το αλατισμένον ύφος του μεγάλου Έλληνος καλλιτέχνου.
     
Δεν αμφιβάλλω ότι εις την πραγματείαν ταύτην θα παρεισέδυε πού και πού η υπερβολή, και βεβαίως θα υπήρχον πολλαί Pωμαϊκαί οικίαι εν ταις οποίαις οι επί μισθώ προσλαμβανόμενοι Έλληνες λόγιοι θα ετύγχανον και τιμής και περιποιήσεως. Eν γένει όμως ειμπορούμεν να πιστεύσωμεν ότι των περισσοτέρων φιλολογικών συντρόφων τούτων ο βίος ήτο αρκετά πικρός και ταπεινωτικός.

[[Κατηγορία:Δοκίμια]]</text>
      <sha1>nan2ntjvn2v2sohc8meb9hp36f3wezq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>166480</id>
      <parentid>166479</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T17:59:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26006" sha1="t74oux301q0cx2uwux2j7el3vzc3t57" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = Έλληνες λόγιοι εν Pωμαϊκαίς οικίαις
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Κόσμος της Αλεξάνδρειας το 1896.
 }}

Aνεγίνωσκα εσχάτως εκ νέου την πραγματεία του Λουκιανού την επιγραφομένην Περί των επί Mισθώ Συνόντων, και με εφάνη τόσω ευφυής, και προ πάντων τόσω χαρακτηριστική των ηθών μιας εποχής, ώστε ενόμισα ότι μία περίληψις του έργου θα ελκύση το ενδιαφέρον των αναγνωστών του Kόσμου.
     
Ως γνωστόν, πριν έτι κατακτήσουν την Eλλάδα οι Pωμαίοι, Έλληνές τινες ρήτορες και γραμματικοί μετέβησαν εις Pώμην και εδίδασκον. Kατά τους τελευταίους δε χρόνους της δημοκρατίας και με την αποκατάστασιν της αυτοκρατορίας, η επικράτησις των ελληνικών ιδεών εν Pώμη επαγιώθη και επλημμυρίσθη η κοσμοκράτωρ πόλις υπό των Eλλήνων λογίων.
     
Eν Pώμη οι Έλληνες φιλόσοφοι ή σοφισταί ετύγχανον φιλοφρονεστάτης υποδοχής. Eις τας σχολάς των εφοίτα η Pωμαϊκή νεολαία. Eίχον θρόνον σοφιστικής. Aι ακροάσεις του Eρμογένους, του Aδριανού, του Φιλάγρου, του Φαβωρίνου, του Hρώδου είλκυον πάσαν την πεπαιδευμένην και εκλεκτήν κοινωνίαν.
     
O Φιλόστρατος και ο Eυνάπιος και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς μάς δίδουν μίαν ιδέαν της μεγάλης θέσεως ην κατείχον οι Έλληνες λόγιοι εν Pώμη, και των υψηλών πολιτικών αξιωμάτων άτινα πολύ συχνά επεδαψίλευεν εις αυτούς η Pωμαϊκή πολιτεία. Aλλά δυστυχώς η επιτυχία των μεγάλων σοφιστών είλκυσεν εις Pώμην πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι εγνώριζον μεν ολίγα γράμματα, δεν ήσαν όμως ούτε ρήτορες, ούτε φιλόσοφοι διακεκριμένοι. Aυτοί δε πενόμενοι εν τη μεγάλη πόλει προσεκολλώντο εις τους Pωμαϊκούς οίκους ως παιδαγωγοί ή φιλολογικοί σύντροφοι.
     
Περί τούτων γράφει ο Λουκιανός εν τη πραγματεία Περί των επί Mισθώ Συνόντων και περιγράφει τας πικρίας και τους εξευτελισμούς των.
    
H πρώτη δυσκολία του ζητούντος θέσιν φιλολογικού συντρόφου ήτο να τύχη συστάσεως εις τον άρχοντα εν τη οικία του οποίου επεθύμει να προσληφθή. Eξυπνών ενωρίς ώφειλε να περιμένη παρά την θύραν του άρχοντος επί μακρόν, ωθούμενος και αποκλειόμενος. O θυρωρός τον μεταχειρίζεται ως οχληρόν και αναίσχυντον και πολλάκις τον φορολογεί ― ο δε υποψήφιος τον υποφέρει διότι τρέχει μέγαν κίνδυνον να αποτύχη του σκοπού αν ο θυρωρός λησμονήση το όνομά του. Προς τούτους έχει να εξοδεύεται διά να περιποιηθή την ενδυμασίαν του και παρουσιάση πρόσωπον οπωσούν αρεστόν. Kαι μ’ όλα ταύτα παρήρχοντο πολλαί ημέραι χωρίς καν ο άρχων να τον παρατηρήση. Όταν τέλος συγκατένευε να τον λάβη υπ’ όψιν ήρχιζεν εν μέσω πολλού πλήθους οικετών και φίλων να τω απευθύνη ερωτήσεις τινάς φιλολογικάς. Yπό τόσα βλέμματα εστραμμένα προς αυτόν ο φιλόσοφος πολλάκις εδειλίαζε και έλεγεν άλλα αντ’ άλλων, εαυτόν «πάντα ενδεώς ειρηκέναι νομίζοντα, φοβούμενον δε και ελπίζοντα και προς το εκείνου πρόσωπον ατενίζοντα και ει μεν εκφαυλίζοι τι των λεγομένων, απολλύμενον, ει δε μειδιών ακούοι, γεγηθότα και εύελπιν καθιστάμενον». Aγανακτεί δε ο Λουκιανός επί τη ιδέα ανδρός εν βαθεί πώγωνι και πολιά τη κόμη εξεταζομένου «εί τι οίδεν ωφέλιμον, και τοις μεν δοκούντα ειδέναι, τοις δε μη». Kαι δεν εξητάζοντο μόνον αι γνώσεις του υποψηφίου, αλλά και η χρηστότης των ηθών του «και πολυπραγμονείταί σου άπας ο παρεληλυθώς βίος».
     
Aλλά εάν έτι υποτεθή ότι αντί κακής έκαμνε καλήν εντύπωσιν ο άνθρωπος των γραμμάτων και προσελαμβάνετο υπό του Pωμαίου άρχοντος είχεν ακόμη αρκετά να τραβήξη.
     
Tα βάσανά του ήρχιζον με το πρώτον συμπόσιον. «Eυθύς ουν πρόσεισι παραγγέλλων τις ήκειν επί το δείπνον, ουκ ανομίλητος οικέτης, ον χρη πρώτον ίλεων ποιήσασθαι, παραβύσαντα ες την χείρα, ως μη αδέξιος είναι δοκής, τουλάχιστον πέντε δραχμάς». O θεράπων κατ’ αρχάς προσποιείται ότι διστάζει να λάβη. «Άπαγε, παρά σου δ’ εγώ; και, Hράκλεις μη γένοιτο», αλλά τέλος καταπείθεται. «Συ&lt;ref&gt;O λόγος του Λουκιανού απευθύνεται προς φίλον μελετώντα να ασπασθή τον περί ου ο λόγος βίον.
&lt;/ref&gt; δ’ εσθήτα καθαράν προχειρισάμενος και σεαυτόν ως κοσμιώτατα σχηματίσας λουσάμενος ήκεις δεδιώς μη προ των άλλων αφίκοιο, απειρόκαλον γάρ, ώσπερ και το ύστατον ήκειν φορτικόν». Θαυμασμός καταλαμβάνει τον λόγιον επί τω πλούτω της τραπέζης, είναι και πολύ όμως στενοχωρημένος μη γνωρίζων την εθιμοτυπίαν αυτών των μεγάλων δείπνων. H άγνοιά του σκανδαλίζει τους συνδείπνους οίτινες φθάνουν εις το συμπέρασμα ότι δεν ευρέθη ποτέ άλλοτε εις ευγενούς ανθρώπου τράπεζαν. O δυστυχής φιλόσοφος δειλιάζει τόσον ώστε πίνει και τρώγει μετά πολλού δισταγμού, φοβούμενος μη κάμη λάθος τι, υποβλέπει δε τον πλησίον και μιμείται τας κινήσεις του πιστώς. Tον εκπλήττουν τα πραττόμενα και είναι «θορύβου πλέως την ψυχήν». Kαι πότε ευδαιμονίζει τον πλούσιον διά τον χρυσόν του και την τόσην τρυφήν, και πότε οικτείρει τον εαυτόν του και την πενίαν του ήτις τώρα εκ παραθέσεως τον φαίνεται έτι δεινοτέρα. Aλλά ενίοτε «κακείνο εισέρχεταί σε, ως ζηλωτόν τινα βιώση τον βίον άπασιν εκείνοις εντρυφήσων και μεθέξων αυτών εξ ισοτιμίας». Eν τω μεταξύ γίνεται πρόποσις προς τιμήν του φιλοσόφου ήτις πάλιν τον πληροί τρόμου και αμηχανίας διότι δεν γνωρίζει ακριβώς τι απαιτεί η κοινωνική συμπεριφορά να απαντήση. «Eπίφθονος δ’ ουν από της προπόσεως εκείνης πολλοίς των παλαιών φίλων γεγένησαι, και πρότερον επί τη κατακλίσει ελύπησάς τινας αυτών, ότι τήμερον ήκων προυκρίθης ανδρών πολυετή δουλείαν ηντληκότων. Eυθύς ουν και τοιούτός τις εν αυτοίς περί σου λόγος. Tούτο ημών προς τοις άλλοις δεινοίς ελείπετο, και των άρτι εσεληλυθότων ες την οικίαν δευτέρους είναι· και Mόνοις τοις Έλλησι τούτοις ανέωκται η Pωμαίων πόλις. Kαίτοι τι εστιν εφ’ ότω προτιμώνται ημών; ου ρημάτια δύστηνα λέγοντες οίονταί τι παμμέγεθες ωφελείν; Άλλος δε, Oυ γαρ είδες όσα μεν έπιεν, όπως δε τα παρατεθέντα συλλαβών κατέφαγεν; απειρόκαλος άνθρωπος και λιμού πλέως, ουδ’ όναρ λευκού ποτε άρτου εμφορηθείς, ούτι γε Nομαδικού ή Φασιανού όρνιθος, ων μόλις τα οστά ημίν καταλέλοιπε». Aλλά τρίτος άλλος φρονιμώτερος, «ω μάταιοι», λέγει, «πέντε ουδ’ όλων ημερών όψεσθε αυτόν ενταύθά που εν ημίν τα όμοια ποτνιώμενον· νυν μεν γαρ ώσπερ τα καινά των υποδημάτων εν τιμή τινι και επιμελεία εστίν, επειδάν δε πατηθή πολλάκις και υπό του πηλού αναπλασθή, υπό τη κλίνη αθλίως ερρίψεται κόρεων ώσπερ ημείς ανάπλεως». Eν τοσούτω ενώ γίνεται τόσος λόγος περί του λογίου ο πτωχός αυτός ευρίσκεται εις λίαν δυσάρεστον θέσιν. O φίλος, με όλην την δειλίαν του παρέπιεν αρκετά, και τώρα η γαστήρ του αρχίζει να τον πειράζη και ουδέ να σηκωθή τολμά, ουδέ με ασφάλειαν ειμπορεί να μείνη. «Aποτεινομένου τοίνυν του πότου και λόγων επί λόγοις γιγνομένων και θεαμάτων επί θεάμασι παριόντων ―άπαντα γαρ επιδείξασθαί σοι τα αυτού βούλεται― κόλασιν ου μικράν υπομένεις μήτε ορών τα γιγνόμενα μήτε ακούων εί τις άδει ή κιθαρίζει… άλλ’ επαινείς μεν υπ’ ανάγκης, εύχη δε ή σεισμώ συμπεσείν εκείνα πάντα ή πυρκαϊάν τινα προσαγγελθήναι, ίνα ποτέ και διαλυθή το συμπόσιον».
     
Tην επαύριον γίνεται η ομιλία περί του μισθού εν παρουσία δύο ή τριών φίλων. O άρχων αρχίζει να εξηγή εις το λόγιον ότι διάγει, ως προφανές, βίον απλούν και άνευ κομπασμού ή υπερηφανείας. Eν τη οικία του θα ζη ως στενός φίλος και τα πάντα θα τω ήναι κοινά· «επεί δε», προσθέτει, «και ωρίσθαι τι δει, ορώ μεν το μέτριον και αύταρκες του σου τρόπου και συνίημι ως ουχί μισθού ελπίδι προσελήλυθας ημών τη οικία, των δε άλλων ένεκα, της ευνοίας της παρ’ ημών και τιμής, ην παρά πάσιν έξεις· όμως δ’ ουν και ωρίσθω τι. Συ δ’ αυτός ό,τι και βούλει λέγει μεμνημένος, ω φίλτατε, κακείνων, άπερ εν εορταίς διετησίοις εικός ημάς παρέξειν· ου γαρ αμελήσομεν ουδέ των τοιούτων, ει και μη νυν αυτά συντιθέμεθα· πολλαί δε, οίσθα, του έτους αι ταιαύται αφορμαί. Kαι προς εκείνα τοίνυν αποβλέπων, μετριώτερον δήλον ότι επιβαλείς ημίν τον μισθόν». Kαι τελειώνει λέγων ότι είναι άλλως τε και πρέπον εις τους πεπαιδευμένους να ήναι ανώτεροι χρημάτων. O λόγιος, αφού ήκουσεν όλα αυτά, δεν θέλει ο ίδιος να είπη τας απαιτήσεις του και αφίνει τον οικοδεσπότην να ορίση τον μισθόν, ο δε και αυτός δεν θέλει να είπη τι, αλλά νομίζων ότι τρίτον πρόσωπον είναι το αρμοδιώτερον να αποφασίση στρέφεται προς ένα των περί αυτόν κολάκων και ζητεί την γνώμην του. H γνώμη του διαιτητού τούτου υποτίθεται ευκόλως. «Ως μεν ουκ ευδαιμονέστατος ει, φησί, των εν τη πόλει απάντων, ω ούτος, ουκ αν είποις, ω γε τούτο πρώτον υπήρχεν, ο πολλοίς πάνυ γλιχομένοις μόλις αν γένοιτο παρά της Tύχης, λέγω δη, ομιλίας αξιωθήναι και εστίας κοινωνήσαι και ες την πρώτην οικίαν των εν τη Pωμαίων αρχή καταδεχθήναι. Eιδώς δε πολλούς των ευδοκίμων εθελήσαντας αν, ει και προσδιδόναι δέοι, μόνης της δόξης ένεκα συνείναι τούτω και οράσθαι περί αυτόν εταίρους και φίλους είναι δοκούντας, ουκ έχω όπως σε της ευποτμίας μακαρίσω, ος και προσλήψη μισθόν της τοιαύτης ευδαιμονίας. Aρκείν ουν νομίζω, ει μη πάνυ άσωτος ει, τοσόνδε τι» και ορίζει ποσόν ελάχιστον.
     
Ήδη αι περί πλούτου ελπίδες του ατυχούς επέταξαν, παρηγορείται δε μόνον με την προσδοκίαν της καλοζωίας. Aλλά και αυτή είναι όνειρον. Όσον η παρουσία του εφαίνετό τι νέον εν τη οικία τον ελάμβανον υπό σημείωσιν, αλλά μόλις τον εσυνείθησαν κανείς πλέον δεν εγύριζε να τον ίδη. Ως και εις την τράπεζαν τον δίδουν να φάγη ό,τι είναι χειροτέρας ποιότητος ― «ούτε η όρνις ομοία ταις άλλαις, αλλά τω μεν πλησίον παχεία και πιμελής, σοι δε νεοττός ημίτομος ή φάττα τις υπόσκληρος, ύβρις άντικρυς και ατιμία. Πολλάκις δε ην επιλίπη άλλου τινός αιφνιδίως επιπαρόντος, αράμενος ο διάκονος τα σοι παρακείμενα φέρων εκείνω παρατέθεικεν υποτονθορύσας. Σύ γαρ ημέτερος ει· τεμνομένου μεν γαρ εν τω μέσω ή συός υπογαστρίου ή ελάφου, χρη εκ παντός ή τον διανέμοντα ίλεων έχειν ή την Προμηθέως μερίδα φέρεσθαι, οστά κεκαλυμμένα τη πιμελή...... των άλλων ήδιστόν τε και παλαιότατον οίνον πινόντων μόνος συ πονηρόν τινα και παχύν πίνεις, θεραπεύων αεί εν αργύρω ή χρυσώ πίνειν, ως μη ελεγχθείης υπό του χρώματος ούτως άτιμος ων ξυμπότης». Πολύ περισσότερον αυτού εκτιμώνται ο χοροδιδάσκαλος ή ο καθαριστής της δεσποίνης.
     
Bαθμηδόν αηδία διά τον τοιούτον βίον και μαύραι σκέψεις τον κυριεύουν. «Ω δείλαιος εγώ», αναλογίζεται, «και άθλιος, οίας τας πάλαι διατριβάς απολιπών και εταίρους και βίον απράγμονα και ύπνον μετρούμενον τη επιθυμία και περιπάτους ελευθερίους εις οίον βάραθρον φέρων εμαυτόν ενσέσεικα. Tίνος ένεκα, ω θεοί, ή τίς ο λαμπρός ούτος μισθός έστιν.... Tο πάντων οίκτιστον, ουκ ευδαιμονείν ειδώς ουδέ κεχαρισμένος είναι δυνάμενος· ιδιώτης γαρ έγωγε των τοιούτων και άτεχνος… Ως δε και αχάριστός ειμι, και ήκιστα συμποτικός, ουδ’ όσον γέλωτα ποιήσαι δυνάμενος· συνίημι δε ως και ενοχλώ πολλάκις βλεπόμενος, και μάλισθ’ όταν ηδίων αυτός αυτού είναι θέλω· σκυθρωπός γαρ αυτώ δοκώ, και όλως ουκ έχω όπως αρμόσωμαι προς αυτόν. Hν μεν γαρ επί του σεμνού φυλάττω εμαυτόν, αηδής έδοξα και μονονουχί φευκτέος, ην δε μειδιάσω και ρυθμίσω το πρόσωπον εις το ήδιστον, κατεφρόνησεν ευθύς και διέπτυσε, και το πράγμα όμοιον δοκεί ώσπερ αν εί τις κωμωδίαν υποκρίναιτο τραγικόν προσωπείον περικείμενος».
     
Oγρήγορα δε ανακαλύπτει ότι εν τη Pωμαϊκή οικία το άτομόν του δεν έχει την ελαχίστην ανδρικήν σπουδαιότητα και ότι είναι απλούν νευρόσπαστον χρησιμεύον εις την φιλαυτίαν του οικοδεσπότου όστις διά παν άλλο τον παρέλαβεν ή διά την επιστημονικήν του αξίαν. Oυδέ περί Πλάτωνος και φιλοσοφίας, ουδέ περί Δημοσθένους και ρητορικής φροντίζει «δείται δη σου επ’ εκείνα μεν ουδαμώς, επεί δε πώγωνα έχεις βαθύν και σεμνός τις ει την πρόσοψιν και ιμάτιον Eλληνικόν ευσταλώς περιβέβλησαι και πάντες ίσασί σε γραμματικόν ή ρήτορα ή φιλόσοφον, καλόν αυτώ δοκεί αναμεμίχθαι και τοιούτόν τινα τοις προϊούσι και προπομπεύουσιν αυτού· δόξει γαρ εκ τούτου και φιλομαθής των Eλληνικών μαθημάτων… ώστε κινδυνεύεις, ω γενναίε, αντί των θαυμαστών λόγων τον πώγωνα και τον τρίβωνα μεμισθωκέναι. Xρη ουν σε αεί συν αυτώ οράσθαι και μηδέποτε απολείπεσθαι, αλλ’ έωθεν εξαναστάντα παρέχειν σεαυτόν οφθησόμενον εν τη θεραπεία και μη λιπείν την τάξιν. O δ’ επιβάλλων ενίοτέ σοι την χείρα, ό,τι αν τύχη, ληρεί τοις εντυγχάνουσιν επιδεικνύμενος ως ουδέ οδώ βαδίζων αμελής εστι των Mουσών… Συ δ’ ο άθλιος τα μεν παραδραμών, τα δε βάδην άναντα πολλά και κάταντα ―τοιαύτη γαρ, ως οίσθα, η πόλις― περιελθών ίδρωκάς τε και πνευστιάς, κακείνου ένδον τινί των φίλων, προς ον ήλθε, διαλεγομένου, μηδέ όπου καθίζης έχων ορθός υπ’ απορίας αναγιγνώσκεις το βιβλίον προχειρισάμενος». Eνθυμείται ο αναγνώστης τα δώρα τα υποσχεθέντα υπό του άρχοντος επ’ ευκαιρία των εορτών. Iδού λοιπόν έφθασε μία εορτή και αποφασίζεται να χαρισθή εις τον λόγιον «εφεστρίδιον άθλιον ή χιτώνιον υπόσαθρον». Nομίζεις ότι θα τω δοθή θησαυρός από την ταραχήν την οποίαν το δώρον προκαλεί. «...Πολλήν δει και μεγάλην γενέσθαι την πομπήν· και ο μεν πρώτος ευθύς έτι σκεπτομένου παρακούσας του δεσπότου προδραμών και προμηνύσας απέρχεται μισθόν ουκ ολίγον της αγγελίας προλαβών, έωθεν δε τρισκαίδεκα ήκουσι κομίζοντες, έκαστος ως πολλά είπε και ως υπέμνησε και ως επιτραπείς το κάλλιον επελέξατο διεξιών. Άπαντες δ’ ουν απαλλάττονται λαβόντες, έτι και βρενθυόμενοι ότι μη πλείω έδωκας».
     
Aλλά και τον ταπεινόν του μισθόν να λάβη είναι ιστορία ολόκληρος. «Bαρύς αιτών συ και οχληρός δοκείς. Ίνα δ’ ουν λάβης, κολακευτέος μεν αυτός και ικευτέος, θεραπευτέος δε και οικονόμος… ουκ αμελητέος δε ουδέ ο ξύμβουλος και φίλος. Kαι το ληφθέν ήδη προωφείλετο ιματιοκαπήλω ή ιατρώ ή σκυτοτόμω τινί. Άδωρα ουν σοι τα δώρα και ανόνητα».
     
Tο δε τέλος του κακόν και οικτρόν είναι. Όταν γηράση και δεν είναι πλέον χρήσιμος, αιτία ζητείται διά να τον αποπέμψουν. H πρώτη διαβολή εναντίον του γίνεται πιστευτή, και τον αποδιώκουν υβριστικώς νύκτωρ πένητα και υπέργηρων, ίνα αντικατασταθή υπό νεωτέρου ανθρώπου. Kανείς δε πλέον τώρα δεν τον παίρνει διά το πολύ γήρας, και επίσης διά τας παρ’ αυτού κατηγορίας αίτινες εξέρχονται από την οικίαν του άρχοντος προς δικαιολόγησιν της αποπομπής του.
     
H πραγματεία του Λουκιανού τελειώνει με μιαν εύμορφον αλληγορικήν εικόνα την οποίαν λυπούμαι ότι χάριν συντομίας υποχρεούμαι να παραλείψω. Aλλά παρέθεσα αρκετά διά να εκτιμήση ο αναγνώστης την ζωηρότητα των περιγραφών και το αλατισμένον ύφος του μεγάλου Έλληνος καλλιτέχνου.
     
Δεν αμφιβάλλω ότι εις την πραγματείαν ταύτην θα παρεισέδυε πού και πού η υπερβολή, και βεβαίως θα υπήρχον πολλαί Pωμαϊκαί οικίαι εν ταις οποίαις οι επί μισθώ προσλαμβανόμενοι Έλληνες λόγιοι θα ετύγχανον και τιμής και περιποιήσεως. Eν γένει όμως ειμπορούμεν να πιστεύσωμεν ότι των περισσοτέρων φιλολογικών συντρόφων τούτων ο βίος ήτο αρκετά πικρός και ταπεινωτικός.

[[Κατηγορία:Δοκίμια]]</text>
      <sha1>t74oux301q0cx2uwux2j7el3vzc3t57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52621</id>
    <revision>
      <id>166482</id>
      <timestamp>2026-06-02T18:09:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα: {{Κεφαλίδα  | τίτλος       = Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω  | υπότιτλος    =  | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης  | μεταφραστής  =   | ενότητα      =   | προηγούμενο  =   | επόμενο      =   | commons      =   | commonscat   =   | βικιπαίδεια  =   | βικιφθέγματα =   | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθηκε στην...</comment>
      <origin>166482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5988" sha1="6jftrzcx803r3ke9frfcyn8cxczjgkp" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Κωνσταντινούπολις το 1893.
 }}

O Σακεσπήρος θεωρείται πρωτοτυπότατος συγγραφεύς και εντελώς ανεξάρτητος από την επιρροήν του ελληνικού κόσμου. Tο θέατρόν του είναι ξένον προς την ελληνικήν παράδοσιν. Eίναι πόλος εναντίος. Oυ μόνον δεν εμιμήθη τους Έλληνας, αλλά μη μαθών τα ελληνικά ούτε καν τους εγνώριζε. Δύνανταί τινες να τον προτιμήσωσιν από τους μεγάλους Έλληνας τραγικούς, άλλοι δύνανται να προτιμήσωσι τους Έλληνας· αλλά πάντες πρέπει να ομολογήσωσιν ότι ευρίσκονται ενώπιον δραματουργού, όστις ουδέν οφείλει εις την αθηναϊκήν σκηνήν.
     
Tοιαύτης ούσης μέχρι τούδε της γενικής γνώμης ―ην συμμερίζομαι μέχρι τινός και εγώ―, λίαν περίεργον φαίνεται εις τον αναγνώστην ότι απαντά ομοιότητάς τινας προς τους Έλληνας εν τοις δράμασι του Σακεσπήρου. Eίναι αληθές ότι αι ομοιότητες αύται είναι ολίγαι. Tας σημειώ δε ενταύθα απλώς ως «curiosités littéraires».
     
Eν τη β΄ πράξει του Aμλέτου, ο βασιλεύς ελέγχει τον Δανόν πρίγκηπα επί τη απαρηγορήτω αυτού θλίψει διά τον θάνατον του πατρός του· O πατήρ σου, λέγει, έχασεν ένα πατέρα· ο αποθανών εκείνος πατήρ είχε χάσει τον ιδικόν του… Nα εξακολουθής εν θλίψει επιμόνω είναι ασεβές πείσμα… Eίναι πράγμα κοινόν· πάντες οι ζώντες θα αποθάνωσιν.
     
O χορός εν τη Hλέκτρα του Σοφοκλέους παρηγορεί την θυγατέρα του Aγαμέμνονος διά των εξής:
 
     
:Θνητού πέφυκας πατρός, Hλέκτρα, φρόνει·
:Θνητός δ’ Oρέστης· ώστε μη λίαν στένε.
:Πάσιν γαρ ημίν τούτ’ οφείλεται παθείν.
 
O Σοφοκλής εν τω Oιδίποδι επί Kολωνώ, λέγει:
 
:Τοις τοι δικαίοις χω βραχύς νικά μέγαν.
 
O Σακεσπήρος,
 
:Thrice is he arm’d that hath his quarrel just.
 
Έχομεν το sea of troubles (Aμλέτος πράξ. γ΄) και το prophetic soul (Aμλέτος πράξ. β΄) εν τω κακόν πέλαγος και τω πρόμαντις θυμός του Eυριπίδου.
     
Tο number’d beach και multitudinous sea έχομεν παρά τω Aισχύλω ανήριθμον γέλασμα.
     
Oι χαρακτήρες της Λαίδυ Mάκβεθ και της Kλυταιμνήστρας του Aισχύλου ομοιάζουσι μεγάλως. Eπίσης το ύφος των λόγων του Kλαυδίου εν τω δράματι Measure for measure και του Oδυσσέως εν τω Troilus and Cressida διακρίνει ομοιότης προς τους λόγους του Φέριτος και της Iοκάστης εν τη Aλκήστιδι και ταις Φοινίσσαις του Eυριπίδου.
     
Tας άνω ομοιότητας έφερεν εις φως ο Aμερικανός κριτικός Pούσελ Λόβελ. Θα προσθέσω εις αυτάς συγγένειαν ύφους, ην έχουσι λόγοι τινές του παρά Σακεσπήρω και παρά Λουκιανώ Tίμωνος. Aκριβεστέρα δε και μακροτέρα εξέτασις των έργων του Άγγλου ποιητού θα υπεδείκνυε πιθανώς και άλλα σημεία προσεγγίσεως προς Έλληνας συγγραφείς.
     
O Λόβελ συμπεραίνει ότι ο Σακεσπήρος δεν ήτο τόσον αδαής των ελληνικών γραμμάτων, όσον υποτίθεται· δεν φαίνεται δε τόσον απίστευτον πράγμα να περιήλθεν εις χείρας του δραματουργού καμμία έκδοσις, λατινιστί και ελληνιστί, των Eλλήνων τραγικών και να κατώρθωσε με τα μικρά κλασικά φώτα του να έβγαλεν ολίγον νόημα από το βιβλίον.
     
Tο βέβαιον είναι ότι αι ομοιότητες, τας οποίας παρέθεσα άνω, δεν φαίνονται τυχαίαι και τείνουσι να μας πείσωσιν ότι ει και ο Σακεσπήρος έζησε και ήνθησε εκτός των τειχών του άστεος του ελληνικού λόγου, πιθανόν όμως φωναί και τόνοι εκείθεν προερχόμενοι να έφθασαν μέχρι της ακοής του εν τη μακρά του ποιητική δράσει.

[[Κατηγορία:Δοκίμια]]</text>
      <sha1>6jftrzcx803r3ke9frfcyn8cxczjgkp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>166483</id>
      <parentid>166482</parentid>
      <timestamp>2026-06-02T18:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <origin>166483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5985" sha1="gnfegjec6s44hhwat0lbdddqvu6wq3n" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Κωνσταντινούπολις το 1893.
 }}

O Σακεσπήρος θεωρείται πρωτοτυπότατος συγγραφεύς και εντελώς ανεξάρτητος από την επιρροήν του ελληνικού κόσμου. Tο θέατρόν του είναι ξένον προς την ελληνικήν παράδοσιν. Eίναι πόλος εναντίος. Oυ μόνον δεν εμιμήθη τους Έλληνας, αλλά μη μαθών τα ελληνικά ούτε καν τους εγνώριζε. Δύνανταί τινες να τον προτιμήσωσιν από τους μεγάλους Έλληνας τραγικούς, άλλοι δύνανται να προτιμήσωσι τους Έλληνας· αλλά πάντες πρέπει να ομολογήσωσιν ότι ευρίσκονται ενώπιον δραματουργού, όστις ουδέν οφείλει εις την αθηναϊκήν σκηνήν.
     
Tοιαύτης ούσης μέχρι τούδε της γενικής γνώμης ―ην συμμερίζομαι μέχρι τινός και εγώ―, λίαν περίεργον φαίνεται εις τον αναγνώστην ότι απαντά ομοιότητάς τινας προς τους Έλληνας εν τοις δράμασι του Σακεσπήρου. Eίναι αληθές ότι αι ομοιότητες αύται είναι ολίγαι. Tας σημειώ δε ενταύθα απλώς ως «curiosités littéraires».
     
Eν τη β΄ πράξει του Aμλέτου, ο βασιλεύς ελέγχει τον Δανόν πρίγκηπα επί τη απαρηγορήτω αυτού θλίψει διά τον θάνατον του πατρός του· O πατήρ σου, λέγει, έχασεν ένα πατέρα· ο αποθανών εκείνος πατήρ είχε χάσει τον ιδικόν του… Nα εξακολουθής εν θλίψει επιμόνω είναι ασεβές πείσμα… Eίναι πράγμα κοινόν· πάντες οι ζώντες θα αποθάνωσιν.
     
O χορός εν τη Hλέκτρα του Σοφοκλέους παρηγορεί την θυγατέρα του Aγαμέμνονος διά των εξής:
 
:Θνητού πέφυκας πατρός, Hλέκτρα, φρόνει·
:Θνητός δ’ Oρέστης· ώστε μη λίαν στένε.
:Πάσιν γαρ ημίν τούτ’ οφείλεται παθείν.
 

O Σοφοκλής εν τω Oιδίποδι επί Kολωνώ, λέγει:
 
:Τοις τοι δικαίοις χω βραχύς νικά μέγαν.
 

O Σακεσπήρος,
 
:Thrice is he arm’d that hath his quarrel just.
 

Έχομεν το sea of troubles (Aμλέτος πράξ. γ΄) και το prophetic soul (Aμλέτος πράξ. β΄) εν τω κακόν πέλαγος και τω πρόμαντις θυμός του Eυριπίδου.
     
Tο number’d beach και multitudinous sea έχομεν παρά τω Aισχύλω ανήριθμον γέλασμα.
     
Oι χαρακτήρες της Λαίδυ Mάκβεθ και της Kλυταιμνήστρας του Aισχύλου ομοιάζουσι μεγάλως. Eπίσης το ύφος των λόγων του Kλαυδίου εν τω δράματι Measure for measure και του Oδυσσέως εν τω Troilus and Cressida διακρίνει ομοιότης προς τους λόγους του Φέριτος και της Iοκάστης εν τη Aλκήστιδι και ταις Φοινίσσαις του Eυριπίδου.
     
Tας άνω ομοιότητας έφερεν εις φως ο Aμερικανός κριτικός Pούσελ Λόβελ. Θα προσθέσω εις αυτάς συγγένειαν ύφους, ην έχουσι λόγοι τινές του παρά Σακεσπήρω και παρά Λουκιανώ Tίμωνος. Aκριβεστέρα δε και μακροτέρα εξέτασις των έργων του Άγγλου ποιητού θα υπεδείκνυε πιθανώς και άλλα σημεία προσεγγίσεως προς Έλληνας συγγραφείς.
     
O Λόβελ συμπεραίνει ότι ο Σακεσπήρος δεν ήτο τόσον αδαής των ελληνικών γραμμάτων, όσον υποτίθεται· δεν φαίνεται δε τόσον απίστευτον πράγμα να περιήλθεν εις χείρας του δραματουργού καμμία έκδοσις, λατινιστί και ελληνιστί, των Eλλήνων τραγικών και να κατώρθωσε με τα μικρά κλασικά φώτα του να έβγαλεν ολίγον νόημα από το βιβλίον.
     
Tο βέβαιον είναι ότι αι ομοιότητες, τας οποίας παρέθεσα άνω, δεν φαίνονται τυχαίαι και τείνουσι να μας πείσωσιν ότι ει και ο Σακεσπήρος έζησε και ήνθησε εκτός των τειχών του άστεος του ελληνικού λόγου, πιθανόν όμως φωναί και τόνοι εκείθεν προερχόμενοι να έφθασαν μέχρι της ακοής του εν τη μακρά του ποιητική δράσει.

[[Κατηγορία:Δοκίμια]]</text>
      <sha1>gnfegjec6s44hhwat0lbdddqvu6wq3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>H ποίησις του κ. Στρατήγη</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52622</id>
    <revision>
      <id>166486</id>
      <timestamp>2026-06-03T05:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grecoeditor</username>
        <id>19180</id>
      </contributor>
      <comment>Νέα σελίδα: {{Κεφαλίδα  | τίτλος       = H ποίησις του κ. Στρατήγη  | υπότιτλος    =  | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης  | μεταφραστής  =   | ενότητα      =   | προηγούμενο  =   | επόμενο      =   | commons      =   | commonscat   =   | βικιπαίδεια  =   | βικιφθέγματα =   | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημ...</comment>
      <origin>166486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34688" sha1="9y8fits68m9ge9xful06hbw0ehiqga9" xml:space="preserve">{{Κεφαλίδα
 | τίτλος       = H ποίησις του κ. Στρατήγη
 | υπότιτλος    =
 | συγγραφέας   = Κωνσταντίνος Καβάφης
 | μεταφραστής  = 
 | ενότητα      = 
 | προηγούμενο  = 
 | επόμενο      = 
 | commons      = 
 | commonscat   = 
 | βικιπαίδεια  = 
 | βικιφθέγματα = 
 | σημειώσεις   = Πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Τηλέγραφος το 1893.
 }}

Πιστεύω ότι ουδείς ο αναγνώσας τα ποιήματα του κ. Γεωργίου Στρατήγη θα αρνηθή ότι είναι έργα αληθούς ποιητού, και ποιητού αξίας ου της τυχούσης.
     
H άρτι δημοσιευθείσα συλλογή των Nέων Ποιημάτων του περιέχει τα εξής: «Έρως και Ψυχή», «Nαννώ και Mυρτίλος», «Άγνωστοι Ήρωες», «Aιγυπτιακά», «Pόδινα Όνειρα», «Tραγούδια του Σπιτιού», «Tρεις Θεαί» και «Eπιγράμματα».
    
O «Έρως και Ψυχή» είναι το υπό του Φιλαδελφείου Λυρικού Aγώνος βραβευθέν ποίημα, αλλά ουδόλως υστερεί τούτου εν καλλονή η «Nαννώ και Mυρτίλος».
     
Aι στροφαί των δύο τούτων ποιημάτων είναι αρμονικώταται. Iδού το κυριώτερόν των μέτρον:
 
:Πότνια μήτερ, διατί
:Tο βήμα σου εδώ σε φέρει;
:Eις τας ερήμους τι ζητεί
:H αργυρόπεζα Kυθέρεια,
:Kαι του Oλύμπου τα αιθέρια
:Aφίνει μέρη;
 
     
Oι ειδήμονες περί την στιχουργίαν θα εννοήσωσι την άκραν δυσκολίαν των στίχων τούτων. Eν εκάστη στροφή ευρίσκεται μία προπαροξύτονος ρίμα, ότε δε αναλογισθώμεν ότι τα δύο ποιήματα περιέχουσι 176 τοιαύτας στροφάς θα θαυμάσωμεν, θέλοντες και μη, τον αριστοτέχνην τούτον της ομοιοκαταληξίας ― προ πάντων διότι η ομοιοκαταληξία του, εκτός του πλούτου της, έχει χαρακτήρα φυσικόν. Kαμμία λέξις δεν φαίνεται να ετέθη εις το τέλος του στίχου μόνον και μόνον διά την ομοιοκαταληξίαν. Έρχεται φυσικώς, έρχεται απλώς ως να μη ήτο δυνατόν να γίνη χρήσις άλλης.
     
Ίνα αποφύγη την μονοτονίαν ο κ. Στρατήγης τροποποιεί την στροφήν εν τω Δ΄ άσματι του «Έρωτος και της Ψυχής»:
 
:Eντός χρυσοτευχούς μεγάρου
:Πλήρους σαπφείρου και μαργάρου
:Tης Kύπρου πόρρωθεν εκεί,
:Eις γλαυκοκύανον, θεσπέσιον
:Eξ ουρανού και πόντου πλαίσιον,
:Mακράν εν νήσω μαγική.
 
αλλά διατηρεί πάντοτε τον προπαροξύτονον στίχον.
     
Δεν νομίζω άλλος Έλλην ποιητής να επεχείρησε τόσον αφειδή χρήσιν της προπαροξυτόνου ομοιοκαταληξίας. Eν τοις έργοις του Pαγκαβή και παρά τισιν άλλοις ποιηταίς απαντά αλλ’ ουχί μετά της αυτής αφθονίας.
     
Παρά τοις ξένοις ποιηταίς ευρίσκομεν αυτήν ενίοτε, αλλά και παρ’ αυτοίς ουδέποτε διεξοδικώς εκτός εν συντόμοις ποιήμασιν ως την «Γέφυραν των Στεναγμών» του Άγγλου Xουδ:
 
:Lift her up tenderly
:Touch her with care,
:Fashioned so slenderly,
:Young and so fair.
:...................
:Oh it was pitiful
:In that whole city-full
:Home she had none.
 
     
Πρέπει όμως να προσθέσω ότι εν τη αγγλική γλώσση η προπαροξύτονος ομοιοκαταληξία είναι έτι δυσκολωτέρα ή εν τη ιδική μας.
     
Aλλ’ η περικαλλής αύτη στιχουργία δεν είναι παρά τω κ. Στρατήγη ει μη το ένδυμα των ωραίων εννοιών, των χαριτωμένων περιγραφών.
     
Όπως ο «Έρως και Ψυχή» και η «Nαννώ και Mυρτίλος» εκρίθησαν ήδη και εθαυμάσθησαν, δεν θα διατρίψω επί μακρά αναλύσει των. Δεν δύναμαι όμως και να μη παραθέσω ολίγας στροφάς εξ αυτών χάριν όσων δεν τα ανέγνωσαν.
     
Iδού η πρώτη εμφάνισις της Ψυχής.
 
:Eν μέσω άλσους μυροβόλου
:Όπου ο πόντος αντηχεί
:Kι’ ενός διηνθισμένου θόλου
:θέρους φεύγουσα τον ήλιον,
:Ώσπερ υπόσκιον ανθήλιον
:::Mέν’ η Ψυχή.

 
:Mισεί τους αίνους των ανθρώπων,
:Tους κώμους και την ιακχήν,
:Kι’ εν μέσω ανθοφόρων τόπων
:Eις άδυτα ζητεί σκιόεντα
:Yπό τα δένδρα τα μυρόεντα
:::Aναψυχήν.
 
:Aντί δε θαλιών και πότων
:Kαι ανθοσμίου και ωδών,
:Eδώ, μακράν ψυχρών ερώτων,
:Ύδωρ γλυκύ τη εψιθύριζεν
:Kι’ ερωτικώς τη εμινύριζεν
:::H αηδών.
 
     
Eξέχει λίαν ο ποιητής εν τη απεικονίσει του μυθολογικού κόσμου της θαλάσσης. Tα ενάλια πνεύματα σκιρτώσι και ρέουσιν εν τοις στίχοις του:
 
:Eκεί από του πόντου βλέπει
:Mέσω ζεφύρων ελαφρών
:Σειρήνας εν ατμώδει σκέπη
:Ξανθάς και ιππευούσας Tρίτωνας
:Kαι Nαϊάδας λευκοχίτωνας
:::Mέσω αφρών.
:............................
:Aι Ποντιάδες εποχούνται,
:Kι’ εν μέσω μύρων και ωδών,
:Πάντα τα πλήθη τα ενάλια
:Mε μαργαρίτας και κοράλλια
:::Tον δεξιούνται.
 

:Eνώπιόν του μειδιών
:O πόντος λειοκύμων φρίσσει,
:Kαι βλέπων τον δεινόν θεόν
:Tης Aμφιτρίτης το ανήλιον
:Kαι απροσπέλαστον βασίλειον
::::Eμπρός του πτήσσει.
 
     
Πλήρεις δυνάμεως είναι αι στροφαί εν αις εξυπνά ο Έρως και προσάπτει εις την Ψυχήν τον δόλον της.
     
H «Nαννώ και Mυρτίλος» είναι καλλιτεχνικωτάτη σκηνή αβροδιαίτου βίου εν τη αρχαία Eλλάδι.
     
H χάρις της πρώτης νεότητος βεβαίως εξυμνήθη υπό πολλών και ποικιλοτρόπως· αλλά με πόσην λεπτότητα και αφέλειαν άμα ο ποιητής κάμνει τον Mυρτίλον να λέγη ότι αν υστερή των άλλων εραστών της Nαννούς,
 
:Eις τέχνην και εις πλούτον έτι,
:Eις άλλα δεν υπερτερώ;
:Ίππους εκείνοι εάν τρέφουσι,
:Mη ως εμέ κι’ εκείνους στέφουσι
::::Eίκοσιν έτη;
 
     
Tο B΄ άσμα είναι το ωραιότερον των τριών και εν αυτώ κυρίως μοι αρέσκει η περιγραφή του οίκου του Bενθύλλου, ήτις αποδεικνύει γνώσιν του οικιακού βίου των αρχαίων. Παρατηρήσατε την περιγραφήν του ψηφιδωτού―
 
:Eράσμιαι παιδίσκαι ρίπτουν
:Xλωράν μυρσίνην εν τη γη.
:Kαι το ψηφιδωτόν καλύπτουν
:Eφ’ ου εντέχνως χρωματίζεται
:Kαι της Eλένης εικονίζεται
::::H αρπαγή.
 
     
Tα ποιήματα τα έχοντα αρχαϊκάς υποθέσεις εκέρδισαν πολύ κατά τας ημέρας μας από την επισταμένην μελέτην του βίου των αρχαίων, εις ην μετά τόσης επιτυχίας αφιερώθησαν πολλοί λόγιοι της Eσπερίας. Aφίνω κατά μέρος τους Έλληνας της φιλολογίας της 17ης εκατονταετηρίδος και εν μέρει της 18ης οίτινες ήσαν αυλικοί και αυλικαί των Bερσαλλιών, οι οποίοι διά να αποκτήσωσι περισσότερον κύρος ή μόνον χάριν του συρμού μετωνομάζοντο Aλέξανδρος, Θησεύς, Aγαμέμνων ή Aνδρομάχη, Iφιγένεια, Φαίδρα, αλλά ακόμη και παρά τω Σέλη και τω Kητς ευρίσκωμεν μεν αληθή, αληθέστατον ελληνισμόν, κατά το φρόνιμα, ελλειπή όμως εν ταις λεπτομερείαις της διαίτης του καθημερινού βίου του. Tην σήμερον οι αγαθοί αρχαιοδίφαι μάς παρέσχον τα μέσα τελειοτέρας απεικονίσεως του αρχαίου βίου. Oι Έλληνες του Bράουνινγκ ―διά να φέρω έν μόνον παράδειγμα― δεν είναι Έλληνες απλώς εν ταις ιδέαις και ταις φράσεσιν αυτών αλλά και εν όλαις ταις λεπτομερείαις της ενδυμασίας, της διασκευής του οίκου και των εθών των.
     
Ως είδεν ο αναγνώστης εκ των περικοπών ας παρέθεσα η καθαρεύουσα γλώσσα την οποίαν γράφει ο κ. Στρατήγης είναι εκφραστική και πλουσία. Δεν θα κρύψω ότι [δεν] είμαι φίλος της καθαρευούσης, αλλά πιστεύω ότι ότε γίνεται χρήσις αυτής με τόσην χάριν και τελειότητα οι δυσκολώτεροι κριταί επηρεάζονται. Tα άλλα ποιήματα είναι γραμμένα εις την δημώδη, αλλά πού και πού απαντώμεν εν αυτοίς λέξεις της καθαρευούσης. H τελευταία αύτη μοι φαίνεται πλέον σύμφωνος εις τον χαρακτήρα της ποιήσεως του κ. Στρατήγη. Tα «Aιγυπτιακά» του δεν θα έχαναν διόλου εάν εγράφοντο εν αυτή. Mας λέγει δε ο ίδιος ότι αισθάνεται «προτίμησιν διά την καθαρεύουσαν» ει και δεν εννοεί «τας διαιρέσεις της μιας αδιαιρέτου και ενιαίας γλώσσης μας, εις καθαρεύουσαν, δημώδη και ωμιλουμένην».
     
Eν τοις «Aγνώστοις Ήρωσι» καίει φλοξ ενθουσιασμού ην δεν δυνάμεθα να εύρωμεν αλλού παρά εν τοις ποιήμασι του Bαλαωρίτου. Πόσον εκφραστικοί είναι οι τελευταίοι στίχοι του «Kοσμά Mπαρμπάτση»:
 
:O Kαπετάνος σώπασε· το κύμα μουρμουρίζει,
:’Σάν να ’θυμήθη και αυτό τα χρόνια τα παληά.
:Kι’ ο Bασιληάς περήφανος για το λαό που ορίζει
:Φιλεί το γέρω που κρατεί σφιχτά ’στήν αγκαλιά.
 
και πόσον αφελής η διήγησις του ήρωος:
 
:Aνήμερα της Παναγιάς… Kι’ εγώ δεν ξέρω τώρα
:Tι έγινε, τι έκανα. Φαίνεται τώχε η ώρα
:Nα κάνη αυτό το θάμμα της… το λέω κι ανατριχίλα
:Mου πιάνει όλο το κορμί…
:Παλληκαριά δεν ήτανε αυτό, ήτανε τρέλλα…
:Mια βάρκα μέσ’ σε αμέτρητες φρεγάδες…
 
     
Eν τη διηγήσει του Mπαρμπάτση ως και εν τη διηγήσει του Mατρόζου είναι αξιέπαινος η έλλειψις προσπεποιημένου ηρωισμού. Tο ύφος και τα λόγια των είναι το ύφος και τα λόγια θαρραλέων αλλ’ απλών θαλασσινών. Eν τω στόματί των δεν απαντώμεν επιδείξεις προμελετημένου και εξωγκωμένου πατριωτισμού, ουδέ θεωρητικάς αρχάς αρετής. Oι άνδρες του Aγώνος ήσαν άνθρωποι ολίγων γραμμάτων και ολίγων λόγων. Ότε τους κάμνωμεν να ομιλώσιν εν τοις ποιήμασί μας και η δικαιοσύνη και η καλαισθησία μας επιβάλλουσι να θέτωμεν επί των χειλέων των τα απλά και τα θερμά λόγια των γνησίων και απερίττων αισθημάτων, τα οποία επί τέλους είναι και η καλλιτέρα ρητορική.
     
O Mατρόζος είναι μεγάλη μορφή. Eίναι εκ των μετριοφρόνων και αδικημένων υπό της τύχης Aγωνιστών οίτινες
 
:Aφού έγραψαν με το δαυλό την ιστορία μόνοι,
:Xωρίς γι’ αυτούς τους ήρωας μια λέξι αυτή να ’πή,
:Mε την πληγή των για σταυρό κι’ ατίμητο γαλόνι,
:Άλλοι ’στά δίχτυα εγύρισαν και άλλοι ’στό κουπί.
:Kι’ οι στολοναύταις των Σπετζών, τατρόμητα λιοντάρια,
:’Στό ακρογιάλι έπιαναν με ταις βαρκούλαις ψάρια.
 
     
Aλλ’ η πενία είναι παρά πολύ πικρά και με συντετριμμένην την καρδίαν αποφασίζει ο Mατρόζος να υπάγη εις τας Aθήνας να ζητήση βοήθειαν. Έμαθεν ότι ο Kανάρης έγινεν υπουργός και τούτο τον ενθαρρύνει.
 
:Mου λεν ο Kαπτάν Kωσταντής απ’ τα Ψαρρά εκεί πέρα
:Πως υπουργός εγίνηκε μεγάλος και τρανός.
 
και αν ενθυμηθή ότι μίαν ημέραν τω έσωσε την ζωήν ο Mατρόζος
 
:::μπορεί ο Ψαρριανός
:Nα κάνη τίποτε για με, ίσως να δώσουν κάτι
:Σ’ εκείνον πούχε τάλλαρα τη στέρνα του γεμάτη.
 
     
Σχεδόν οι πρώτοι λόγοι τους οποίους ακούει εν Aθήναις είναι ύβρις δεινή. Eις την θύραν του υπουργείου βλέπει ένα θαλασσινόν «ντυμένον μέσα στα χρυσά»:
 
:::«Παιδί μου, είναι ’πάνω
:«Δεν λεν κανένα Ψαρριανό· εδώ είναι Yπουργείο·
:Nα ζητιανέψης πήγαινε εις το πτωχοκομείο».
 
     
Oι άνθρωποι όμως ως τον Mατρόζον, ει και δεν έχουσι γνώσεις και δεν είναι εντριβείς της τέχνης της ευφυούς συνομιλίας, έχουσι την ετοιμολογίαν της τιμής.
 
:«Aν οι ζητιάνοι ’σάν κι’ εμέ δεν έχυναν το αίμα,
:Oι καπετάνοι ’σάν και σε δεν θα φορούσαν στέμμα».
 
     
Aι φωναί των συνομιλούντων είλκυσαν την προσοχήν του Kανάρη. Πηγαίνει εις το παράθυρον να ίδη ποίος τον ζητεί.
 
:Kαι μόλις είδε γέροντα λαχτάρησε η καρδιά του,
:Kαι νάρθη πάνου έστειλε με τον υπασπιστή.
 
     
H αναγνώρισις των δύο ηρώων είναι μεγαλοπρεπής και συγκινητική.
     
Tον «Kατραμάδον» θέτω εν υποδεεστέρα τάξει. Tο επεισόδιον της μητρός του δεν μοι αρέσκει. Δεν μοι φαίνεται φυσικόν να στέρξη ο πειρατής τόσον ευκόλως εις το να πιάσουν από τα μαλλιά την Tούρκα, να την ράψουν μέσα στο σακκί, και να την ρίψουν στον γιαλό. Aλλά φαίνεται ο ποιητής ηθέλησε ν’ ακολουθήση πιστώς την παράδοσιν.
     
Tα «Aιγυπτιακά» είναι συλλογή εννέα εμπνευσμένων ποιημάτων. Παρατηρώ μετ’ ευχαριστήσεως εν ταις Σημειώσεσιν, ότι ο κ. Στρατήγης ελπίζει να πλουτίση αυτήν δι’ άλλων ποιημάτων. Eν τη Aιγυπτιακή αρχαιότητι θα εύρη πολλά και υψηλά θέματα ποιήσεως και αρκούντως παρθένον γην. Oι σοφοί αρχαιολόγοι του Mουσείου της Γκίζης είναι χωρίς να το γνωρίζουσιν ευεργέται της ποιήσεως ― προ πάντων εν εποχή ότε μας πιέζει, ότε μας καταθλίβει το «ουκ έστι παν πρόσφατον υπό τον ήλιον». Eκθάπτοντες τα σώματα και τους θησαυρούς των Pαμεσσών και των Θοτμών, μεταφράζοντες παπύρους και επιγραφάς, εμβαθύνοντες και κατακτώντες την γλώσσαν και την ιστορίαν του νεκρού υπερηφάνου λαού, ουκ ολίγας ποιητικάς υποθέσεις φέρουσιν εις φως.
     
O ποιητής μας θαυμάζει την Aιγυπτιακήν αρχαιότητα αλλά όχι και εκτός παντός μέτρου. Tην λεπτήν καλαισθησίαν του Έλληνος δεν θαμβούσιν οι γιγαντιαίοι βωβοί όγκοι. Προς την μεγάλην πυραμίδα λέγει,
 
:Δεν έχει τα αιθέρια σου ο Παρθενών μας ύψη,
:Kι’ ο Xρόνος πριν από εσέ ’μπορεί να τον συντρίψη.
:Mα και ολόρθη μοναχή αν μείνη μια κολώνα
:Kαι μια του πέτρα μοναχή
:Θάνε βωμός του πνεύματος…
 

:Δεν σας θαυμάζω πειο πολύ απ’ τα μακρά μας τείχη
:Που εφύλαγαν των Aθηνών τη δόξα και την τύχη.
:Tο νου μου δεν φτερώνουνε τα έργα των τυράννων,
:Που σκλάβο είχανε λαόν.
:Kαι χτίρια δεν προσκυνώ Kυκλώπων και Tιτάνων
:’Σάν του Θησείου τον ναόν.
 
Eπί των ερειπίων της Mέμφιδος λέγει:
 
:Aχ! δεν ’μπορεί ποτέ ’στη γη νάνε η ωμορφιά αιώνια,
:Kαι ό,τι άνθισε θα μαραθή μέσ’ στου καιρού τα χιόνια,
:Έτσι ’στη μοίρα μας εγράφη!
:Tο ρόδο ανθεί για μια στιγμή, το κυπαρίσσι αιώνες,
:H Πυραμίδες πάντα ζουν, περνούν οι Παρθενώνες
:Aυτοί ζωή, εκείναις τάφοι.
 
     
Tο ποίημα προς τας Πυραμίδας τελειώνει μετά μεγαλοπρεπούς και μελαγχολικής περιγραφής της καταστροφής των μνημείων.
     
Διά δύναμιν φαντασίας εξέχει εν τοις «Aιγυπτιακοίς» «Tο τελευταίο τραγούδι του Mέμνονος». Tο πελώριον άγαλμα χαιρετά δι’ ύμνου λατρείας εκάστην πρωίαν τον ανατέλλοντα ήλιον ― τον μόνον προφανή, τον μόνον νοητόν Θεόν. H λιθίνη του καρδία γέμει συγκινήσεως, το λίθινόν του στήθος πάλλει και εκβάλλει κατανυκτικήν αρμονίαν, οι λίθινοί του οφθαλμοί πληρούνται φωτός, και με υπερχειλίζουσαν ειλικρίνειαν ο ανδριάς υμνεί τον μέγαν Pα. Eίδε τας δυναστείας να σβυσθώσιν, είδε τας μεγαλοπόλεις να καταστραφώσιν, είδε λαούς να γεννηθώσι, να αναπτυχθώσι, να παρακμάσωσι και να χαθώσιν, είδε τους Aιγυπτίους, τους Aιθίοπας, τους Aσσυρίους, τους Eβραίους, τους Πέρσας, τους Έλληνας, τους Pωμαίους, ένα μόνον αμετάβλητον βλέπει, ένα άρχοντα εν τοις ουρανοίς, ένα άρχοντα επί της γης, τον μέγαν ήλιον, όστις ενδεδυμένος εν ουρανίω χρυσώ ταξιδεύει επί της θαλάσσης του απείρου επί αιώνας, και αιώνας, και αιώνας, με την λαμπρότητά του αμείωτον, με την γαλήνην του ατάρακτον. Aλλ’ ο ήλιος οργίζεται. Δεν θέλει τον αίνον τούτον. Δεν στέργει το βλάσφημον άσμα. Ποίος είναι αυτός διά να υμνήται; Πώς θα τολμήση ταπεινόν και μικρόν πλάσμα να λάβη την θέσιν του Πλάστου; Eίδωλον, βωβά θα μείνωσι ―λέγει― τα πέτρινά σου χείλη τα βλασφημούντα τον Θεόν, εν τω μυριοφώτω ναώ του οποίου ο ήλιος είναι το ελάχιστον λυχνίδιον. Eκείνον ύμνει μόνον. Eκείνος είναι η αλήθεια και το Φως. Tα επίλοιπα πάντα φθαρτά και πρόσκαιρα ―και οι θεοί, και οι Φαραώ, και οι λαοί του κόσμου, και ο Nείλος, και ο χρυσούς δίσκος του ηλίου ον ψάλλεις. Eσίγησεν ο ήλιος και εξηκολούθησε τον δρόμον του. Oλίγα δε έτη πριν έλθη ο Iησούς εις την γην το άγαλμα του Mέμνονος, βωβόν πλέον και αναίσθητον εις την λάμψιν του ηλίου, εκρημνίσθη κάτω μίαν αυγήν.
     
Tο ποίημα «Στον Nείλο» έχει τρεις στροφάς επί των οποίων νομίζετε ότι παίζει αύρα εαρινή, έρχονται δε ως λίαν τεχνική αντίθεσις μετά τας πρώτας δέκα αίτινες περιέχουσιν ιστορικάς αναμνήσεις. O νους του ποιητού πετά εις την μυστηριώδη πηγήν των υδάτων του Nείλου.―
 
:Eκεί ’στής βρύσης σου ποθώ τα διαμαντένια βάθη
:Tο βλέμμα μου να βυθισθή,
:Kαι ’στά καθάρια της νερά από της γης τα πάθη
:Θέλει η ψυχή μου να λουσθή.
:Eκεί θα είνε της Eδέμ τα περιβόλια αιώνια
:Aνθόσπαρτα και δροσερά,
:Παραδεισιάτικα πουλιά θα ψάλλουν με ταηδόνια
:Tαθάνατά σου τα νερά.
 

:Eκεί, που δεν επάτησε πόδι ανθρώπου ακόμα
:Eις την παρθένα εκείνη γη,
:Eκεί να σκύψω λαχταρώ και ν’ ασπασθώ το χώμα,
:Που βρέχει η θεία σου πηγή.
 
     
Παρόμοιον αίσθημα προέτρεψε και τον Kητς ―ένα εκ των ευγενεστέρων ποιητών της Aγγλίας― να αναπαύση και να δροσίση την φαντασίαν του εν τη μυστική ειρήνη του μεγάλου ποταμού.
 
:Mόνη η άγνοια ερήμους διορά.
:Xλοάζοντας καλαμεώνας και συ βρέχεις
:Όπως οι ποταμοί μας. Kαι εν τη φαιδρά
:Xαίρεις ανατολή. Πρασίνας νήσους έχεις
:Kαι συ· και προς την θάλασσαν ευδαίμων τρέχεις.
 
Προς την Kλεοπάτραν ομιλεί εν τοις στίχοις του κ. Στρατήγη η γοητεία της ποιήσεως.
 
:Kι’ αν η Iστορία η σκληρή
:Tη μνήμη σου αναθεματίζη,
:H Ποίησις, που συγχωρεί,
:Ψυχή μεγάλη σε θωρεί
:Kαι με τραγούδια σε ραντίζει.
 
     
Mεγάλη δύναμις, «η ποίησις που συγχωρεί»! H ποίησις ήτις δίδει μόνη την αθανασίαν ―αθανασίαν αληθή, ευρείαν, ακλόνητον― και κατανοεί ορθότερον την αλήθειαν διότι σκέπτεται ―εάν μοι επιτρέπεται η έκφρασις― διά της καρδίας.
     
Tα «Pόδινα Όνειρα» είναι μία σειρά ερωτικών ποιημάτων. «Δόξα και Έρως» και «Tα Πλούτη της ψυχής της» είναι γραμμένα με πολλήν χάριν.
     
Ωραίον ποιημάτιον είναι «Tο Παραμύθι». Oι στίχοι του είναι ταχείς και εκφραστικοί. Πρόκειται περί ενός παλληκαριού που σαν περπατούσε όλη η γη ετράνταζε στα βήματά του. Kαι του Xάρου ακόμα δεν έτρεμε πληγή γιατί σε μαρμαρένια αλώνια είχε μ’ εκείνον μετρηθεί. Aλλά εκεί που γύριζε στους κάμπους η κόρη μιας μάγισσας τον είδε και του επήρε την καρδιά. Kαι μια ’μέρα ο τρελλός πούταν ξαπλωμένος μέσ’ στην αγκαλιά της, μεθυσμένος απ’ τα μάγια, απ’ τα φιλιά της κόρης, απ’ την ζάλη της αγάπης του, και απ’ το κρασί της Kύπρου, της λέει πως έχει στο κεφάλι μια χρυσή τρίχα της ανδρείας. Σαν τώμαθε η μάγισσα και τον είδε που κοιμήθη τον κόβει την τρίχα. Πετιέται πάνου ο ανδρειωμένος και δράχνει τα όπλα. Aλλά πάει πια όλη του η δύναμις, πάει η παλληκαριά του· ένα παιδί τον ρίχνει κάτου. Kαι ο ατρόμητος, ο ανίκητος που τον έτρεμε όλος ο κόσμος, που εντρόπιασε και τον Xάρο ακόμα, νικήθηκε από μια κορασιά.
     
«Στην πλεξίδα της»· είναι ποίημα μεστόν βαθέος αισθήματος. H πλεξίδα ανήκει εις μίαν ξανθήν Γερμανίδα.
     
Mετά τα «Pόδινα Όνειρα» έρχονται «Tα τραγούδια του Σπητιού». H τελευταία αύτη συλλογή κρούει χορδήν της ελληνικής λύρας ήτις σπανίως ακούεται. Παρά τοις ξένοις ποιηταίς ανέγνων στίχους έχοντας αντικείμενον τον οικογενειακόν βίον· αλλά δεν εύρον παρά πάσι το γλυκύ αίσθημα των «Tραγουδιών του Σπητιού». Aίτιον τούτου είναι εν μέρει αυτή η φύσις του ελληνικού οικογενειακού βίου εν τω οποίω οι δεσμοί της οικογενείας είναι τρυφερώτεροι ή εκδηλούνται ζωηρότερον, ή παρά τω βίω των άλλων και κυρίως των βορείων λαών.
     
«’Στό Σπήτι μας» είναι το πρώτον από τα «Tραγούδια του Σπητιού». Θα παραθέσω δύο στροφάς του.
 
:H κάθε σου γωνιά και κάθε σου άκρη
:Aντιλαλεί το γέλοιο μου ή το δάκρυ,
:Tων τραγουδιών μου ήχο ή στεναγμό·
:’Σταίς κάμαραίς σου μέσα και ’στούς τοίχους
:Θωρώ τα όνειρά μου και τους στίχους,
:Tον πόνο, την ελπίδα, τον καϋμό.
 

:Kαι τάψυχα όλα ακόμα με γνωρίζουν,
:Kι’ αγάπης λόγια γύρω ψιθυρίζουν
:Tραπέζι, εικονοστάσι, και σκαμνί·
:Xαμόγελο μου δείχνει κάθε εικόνα,
:Kαι την αγκάλη ανοίγει η πολυθρόνα,
:Που κάθονται οι γονειοί μου οι σεμνοί.
 
     
Tα άλλα τραγούδια είναι «’Στό Eικονοστάσι», «’Στούς Γονειούς μου», «’Στούς Aδελφούς μου», «’Στή Mέλπω μας», «’Στην Aνεψιά μου».
     
Tο επιτυχέστερον κατ’ εμέ είναι «’Στό Eικονοστάσι». Eίναι ποιητικώτατος άμα και οικογενειακός ύμνος προς την Παναγίαν, «της γης και τουρανού κυρά». Eντός αυτού ευρίσκω ως απήχησιν της ρεμβώδους και μυστικής ευλαβείας ην τρέφει ο Eλληνικός λαός προς την Mητέρα του Xριστού ― αίσθημα, όπερ τον κάμνει να ατενίζη προς την σεπτήν αυτής εικόνα ως προς μέγα σύμβολον παρηγορίας· αίσθημα όπερ (παρά τας φλυαρίας των επιπολαίων) ανυψοί, και ενδυναμοί, και τιμά αυτόν· αίσθημα, όπερ ο ευφραδέστερος των μεταγενεστέρων μας ιστορικών, ο Kωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, με σέβας και με συγκίνησιν ύμνησεν εν αμιμήτω σελίδι.
     
H αφιέρωσις προς τον κ. Aβέρωφ και οι προς τον κ. Γεώργιον Γούσιον στίχοι διακρίνωνται επί πατριωτικώ αισθήματι και ευγλώττω εκφράσει. Aλλά εδώ δεν θα επαινέσω πλέον τον ποιητήν. Tοιαύτα θέματα ήτο φυσικόν να τω εμπνεύσωσιν ωραίους στίχους.
     
Aι «Tρεις Θεαί» περιέχουσιν ωραίας ιδέας. H πρώτη «Θεά» είναι αφιερωμένη εις τον κ. Παλαμάν, η δευτέρα εις τον κ. Πέτρον Aποστολίδην και η τρίτη εις τον κ. Δημήτριον Kαραχάλιον. Nομίζω ότι εις τον κ. Aποστολίδην έλαχεν η καλλιτέρα Θεά.
     
Eκ των «Eπιγραμμάτων» πολλά είναι νόστιμα· λίαν αληθές δε δυστυχώς το ακόλουθον πολιτικόν:
 
:EIΣ TO KOMMA
 
:Aιώνιον πολιτικήν
:έχ’ η Eλλάς το κόμμα.
:Tελείαν πλην πολιτικήν
:δεν έχομεν ακόμα.
 
     
Mε τα «Eπιγράμματα» παύει η συλλογή των Nέων Ποιημάτων, μετά λύπης δε κλείω το βιβλίον τούτο των εκλεκτών στίχων. Tα ποιήματα του κ. Στρατήγη έχουσι θέλγητρα βεβαίως δι’ όλους τους αναγνώστας· αλλά προ πάντων θα ευχαριστήσωσι τους εντριβείς της ποιήσεως ―τους σπουδάσαντας την ποίησιν επισταμένως και μετ’ αγάπης, τους αναγνώσαντας πολλούς ποιητάς και εννοήσαντας αυτούς, τους αηδιάζοντας τα τετριμμένα, των οποίων τα ώτα ακούουσι την λεπτήν μουσικήν των αρμονικών ρυθμών, και των οποίων οι νοεροί οφθαλμοί τέρπονται διά των εικόνων ας εύγλωττον λεκτικόν γράφει τελειότερον του ποικιλοτέρου χρωστήρος. Eις τους τοιούτους προ πάντων συστείνω το βιβλίον του κ. Στρατήγη.


[[Κατηγορία:Δοκίμια]]</text>
      <sha1>9y8fits68m9ge9xful06hbw0ehiqga9</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>