Wikipedia
emlwiki
https://eml.wikipedia.org/wiki/PP
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Mòdul
Discusiòun dal Mòdul
Evento
Discussioni evento
Francesco Andreini
0
20059
173761
98054
2026-08-25T23:53:38Z
Eihel
15601
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Portrait of an Actor- Domenico Fetti - parnaseo(dot)uv(dot)es.jpg]] → [[File:Portrait of an Actor- Domenico Fetti.jpg]] [[c:COM:FR#FR5|Criterion 5]] (violation of policies or guidelines) · [[c:COM:ADVERT]]
173761
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Stemma Carpi.png|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
[[File:Portrait of Francesco Andreini in the costume of Capitano Spavento - Ferrone 2014 fig4.jpg|thumb|right|250px|'L artrât edl Andreàin drē a fèr la pêrt dal [[Capitàṅ Spavèinta]] in na pitùra dal [[Justus Sustermans|Sustermans]] o dal [[Jacopo da Empoli]].]]
[[File:Portrait of an Actor- Domenico Fetti.jpg|thumb|left|220px|'L artrât edl Andreàin [[pitùra|piturê]] in dal 1620 da 'l [[Domenico Fetti]].]]
[[File:Francesco Andreini, engraved portrait from Le Bravure del Capitano Spavento 1607 - Bavarian State Library photo1 (adjusted).jpg|thumb|left|220px|'L artrât edl Andreàin incîś in dl inìsi dal só lìber in sìm'a ''"Le bravure del Capitano Spavento"''.]]
Al '''Francesco Andreini''' ([[Pistòja|Pistōia]], dintór'n a 'l 1548 - [[Màntua]], al 20 [[agòst]] dal 1624) 'l è stê 'n [[atōr]] edla [[Cumédia edl'êrt]] e 'n [[scritōr]].
==Biugrafìa==
A cavâl dal 1578, al Fransèsc 'l andèva a recitèr dàint'r in dla [[Cumpagnìa di Gelōś]], ch'i mitìven sù di pês edla Cumédia edl'êrt, e i éren anc dimòndi brêv. A 'l inìsi lò al fèva la pert edl inamurê, mo dôp a 'l s tgniva strìc la pert dal Capitàn Spavèinta, d'indû in dal 1607 'l avrèv anca scrìt el só avaintùri ind un lìber<ref> {{it}} [http://www.opal.unito.it/psixsite/Narrativa%20italiana%20del%20Seicento%20%28e%20dintorni%29/Elenco%20opere/imageGIX305.pdf Al lìber] ''Le bravure del Capitano Spavento, divise in molti ragionamenti in forma di Dialogo, di Francesco Andreini da Pistoia, Comico Geloso.'', [[Venésia]], 1624, alśìbil in ligna.</ref>.<br>Sàimper śóven, al Fransèsc al spóśa l'[[Isabella Andreini|Isabella Canali]], ch'la recitèva dàint'r in dla Cumpagnìa bele prìma che lò al 'rivìs lè e ch'la gh'darà subìt al fiōl [[Giambattista Andreini]], anca lò dvintê pò atōr in dla stèsa Cumpagnìa.<br>In dal 1603 la [[Cumpagnìa di Gelōś]] la vin ciamèda in [[Fransa]] per fèr di spetàcol a la cōrt dal rè [[Enrîc IV]] e dla só spóśa [[Itàglia|itagliàna]] la [[Maria de' Medici]].<br>'L an dôp la mujér dal Fransèsc la mur'rà, sàimp'r in Fransa, e lò al turnarà indrē in Itàglia a [[Mantua]], indû al gh'la cavarà 'd tgnir adrē ala scritùra e ala publicasiòun di só còunt anca lighê ai pês da lò recitê in dla giuvinèsa, c'ma:
* ''L'Alterezza di Narciso e L'Ingannata Proserpina'' (fóli dal bôsc, [[Venêzia|Venésia]] 1611);
* ''Ragionamenti fantastici posti in forma di dialoghi rappresentativi'' (Venésia 1612, in dal nùmer ed 14);
* ''Il felicissimo arrivo del Duca Vittorio di Savoia col Serenissimo Don Filiberto suo fratello'' (èdit da 'l D. Lanza p'r el nósi Solerti-Saggini, [[Pinerōl]] e [[Bulògna]] 1889);
==Vōś lighèdi==
* [[Capitàṅ Spavèinta]]
* [[Isabella Andreini]]
* [[Giambattista Andreini]]
* [[atōr]]
* [[scritōr]]
* [[Cumédia edl'êrt]]
* [[Mascra (cumédia edl'êrt)]]
==Èter progêt==
{{interprogetto|commons=Category:Francesco Andreini}}
* {{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Andreini,_Francesco La só schéda] in sìm'a l'''Encyclopaedia Britannica'' vgnùda fóra in dal 1911, in sìm'a en.Wikisource
==Colegamèint estèren==
* {{it}} [http://www.treccani.it/enciclopedia/francesco-andreini_(Dizionario_Biografico)/ La só schéda] in sìm'a 'l Disiunàri bibliugràfic ''Treccani''.
* {{it}} [http://www.treccani.it/enciclopedia/francesco-andreini_(Enciclopedia-Italiana)/ La só schéda] in sìm'a l'Ensiclupedìa ''Treccani''.
* {{it}} [https://books.google.it/books?id=IU0_AAAAcAAJ&pg=PA441&dq=Filippo+Boni+Biografia+degli+artisti+ovvero+dizionario&hl=en&sa=X&ei=WDJQT-vNIYjiggfXo-jSDQ&redir_esc=y#v=onepage&q=Andreini%20Francesco&f=false Na só biugrafìa] in sìm'a ''"Biografia degli artisti ovvero Dizionario della vita e delle opere dei pittori, degli scultori,degli intagliatori, dei tipografi e dei musici di ogni nazione''" dal Filippo de' Boni dal 1852.
* {{it}} [http://www.opal.unito.it/psixsite/Narrativa%20italiana%20del%20Seicento%20%28e%20dintorni%29/Elenco%20opere/imageGIX305.pdf Al lìber] in sìm'a "'L Bravùri dal Capitàṅ Spavèinta" alśìbil in ligna.
==Noti e referèinsi==
{{references}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Andreini Francesco}}
[[Categoria:BIOGRAFIA]]
[[Categoria:Cumédia edl'êrt]]
[[Categoria:Dramatùreg itagliàṅ]]
[[Categoria:Scritōr itagliàṅ dal XVI sécol]]
[[Categoria:Scritōr itagliàṅ dal XVII sécol]]
[[Categoria:Atōr dla Cumédia edl'êrt]]
[[Categoria:Nê a Pistója]]
[[Categoria:Nê in dal XVI sécol]]
[[Categoria:Môrt in dal 1624]]
g3hgvln32zj76q59d78jyduyyss8ufp
Nàstar 'd Argìnt
0
47133
173760
2026-08-25T20:54:29Z
Mirandolese
1879
Creata pagina con "{{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} [[File:Nastri d'Argento gold silhouette.svg|210px|thumb|right|Al lógo dal prèmi]] Al '''Nàstar 'd Argìnt''' 'l è 'l prèmi cinematugràfic più antìg in [[Itàglia]], urganiśâ da 'l 1946 a 'l dè 'd incō da 'l [[Sindacàt nasiunàł giurnalìsta cinematugràfic itagliàṅ]] (SNGCI). Al premiasiòṅ i s tìnan tut i an a '..."
173760
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Nastri d'Argento gold silhouette.svg|210px|thumb|right|Al lógo dal prèmi]]
Al '''Nàstar 'd Argìnt''' 'l è 'l prèmi cinematugràfic più antìg in [[Itàglia]], urganiśâ da 'l 1946 a 'l dè 'd incō da 'l [[Sindacàt nasiunàł giurnalìsta cinematugràfic itagliàṅ]] (SNGCI). Al premiasiòṅ i s tìnan tut i an a 'l [[Teàtar antìg ad Taurmìna|Teàt'r antìg ad Taurmìna]].
Fra i sò prèmi più impurtànt a 'rcurdém qvél p'r al film più bèl, p'r al regìsta, p'r al sugèt, p'r al prudutōr, par la senegiadùra, par gl'atōr (óm e dóna, prutagunìsta e minga prutagunìsta), futugrafìa e culòna sunóra.
Fra i vinsidōr più premiâ a 'rcurdém [[Ennio Morricone]] (nóṿ vòlti), [[Marcello Mastroianni]] e [[Federico Fellini]] (sèt vòlti).
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.nastridargento.it/ Al sit ufisiàł]
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/nastro-d-argento/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
|sel=1
}}
[[Categoria:CINEMA|Nàstar 'd Argìnt]]
q8sig74tcoj7if795msse3eslw1jc93