Lodvècc'

Wikipedia emlwiki https://eml.wikipedia.org/wiki/PP MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Speciale Discussione Utente Discussioni utente Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiuto Discussioni aiuto Categoria Discussioni categoria TimedText TimedText talk Mòdul Discusiòun dal Mòdul Evento Discussioni evento Lodvècc' 0 5674 174509 154821 2026-09-23T00:34:21Z InternetArchiveBot 20843 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 174509 wikitext text/x-wiki {{Variant|PIA}} {{cumoin |nùm= Lodvecc' |imàgin= |panorama = Lodi Vecchio-Chiesa san Bassiano.jpg |stat= [[Itâglia]] |regiån= [[Lunbardî|Lumbardìa]] |altësa= |süparfìs= 16 |abitànt= 7.212 |densitä= 450,75 |frasiòn= |tacä= [[Burg San Giuän]]; [[Curnaiàn]]; [[Lôd]]; [[Pieu]]; [[Salirän]]; [[San Zenon al Lambar]]; [[Tavasän cun Vilavësch]] |CAP= 26855 |prefìsIT= 0371 |patròn= [[San Pèdar]] |sit= http://www.comune.lodivecchio.lo.it/ |nòta= }} '''Lodvècc'''' (''Lodivecchio'' in [[Itagliàn|italian]], ''Laus Pompeia'' in [[Latèin‎|latëin]]) l'é un cumoin italian ad 7.212 abitant in [[Pruvincia d' Lôd]]. == Storia == Pròpi in sal sò teritòri l'è nasì la [[Sitê|citä]] ad [[Lôd]]. Apena föra dal paés a gh'é la famusa ''Basilica di 12 Apóstui'' o ad [[San Basän]]. == Ligamm ad föra == * [https://web.archive.org/web/20220302144142/https://www.comune.lodivecchio.lo.it/ Sit uficiäl] {{ProvLODI}} [[Categoria:ER COMUNIEPAESI]] [[Categoria:Cumoin ad la Pruvincia ad Lôd|Lodvëcc]] nn0ckmqi3ua7ha08charb8ns9xq4bmx Cultùra 0 35189 174508 174507 2026-09-22T22:04:05Z Gloria sah 6529 174508 wikitext text/x-wiki {{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Carpśàn |bticona1=[[File:Carpi-Stemma.svg|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Carpśàn}} La '''cultùra''' l'è n'intensiòun ed brevitù che i agìnt i gh'tìnen adrē infìn da di tèinp dimòndi antìg. L'è cl insèm ed cgnusìnsi, manéri 'd vìver, pràtichi, valōr, che i agìnt i àn imparê in dla só vìta per fèr bèin, fèr a mōd, stèr da mêś a chièter. La nn'è minga un quèl ch'a s gh'à bèle da quand a s nàs, mo la s tóś sù cun la [[socialiśasiòun (sociologìa)|socialiśasiòun]], a travèrs quèl ch'a s impèra ed comportères, col reghli e i valōr da tgnìr'gh adrē, per stèr in armonìa da mêś ai agìnt, e vìa descurènd. [[File:Young Folks' History of Rome illus239.png|thumb|left|90px|[[Ciceròun]].]] Al nòm al deśvìn da 'l [[latèin]] ''colo, -is'' in dal sèins ed "cultivèr", mo minga la tèra per tōren sù dal verśùri, mo bèin invéci per dìr ch'a s vōl tgnìr adrē a l'alma edl òm. A in catèm na spiegasiòun dimòndi cèra ind un scrìt ed [[2000 (nùmer)|dumìla]] an indrē ed [[Ciceròun]]: {{CITAZIONE2|... ut ager quamvis fertilis sine cultura fructuosus esse non potest, sic sine doctrina animus; ita est utraque res sine altera debilis. Cultura autem animi philosophia est; haec extrahit vitia radicitus et praeparat animos ad satus accipiendos eaque mandat eis et, ut ita dicam, serit, quae adulta fructus uberrimos ferant ...<ref>{{la}} Ed [[Ciceròun]]: ''Tusculanae Disputationes'', [[Roma]], 45 a.C., II, 13.</ref>|Acsè damànd un sìt, per bòun ch'al sèva, al ne pōl brìśa dèr di frùt sèinsa la cultivasiòun, ala stèsa manéra l'alma la n'pōl minga cultivères sèinsa i insgnamèint; i du elemèint i ìn débol cunpàgn, 'l ùn sèinsa 'd cl èter. In dal chèś edl'alma, la cultivasiòun l'è la [[filośofìa]]; questa chè la tōś vìa i vìsi infìn da 'l [[raìś|raìśi]] e la prepèra el mèint a tōr sù el semèinti, e 'd na qualitê tèla che quischè i n'pōlen dèr èter che di frùt bonìsim.|'''''Tusculanae Disputationes''''', 'd [[Ciceròun]], [[Ròma]], '''''45 a. C.''''', II, 13.|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{la}}}} ==Al só significhèt ed lung al tèinp== Ed lung al tèinp, al significhèt ed ''cultùra'' al gh'ìva dal sfumadùri minga cunpàgni ed quìli 'd [[incō]]. I [[grēc]] antìg i la ciamèven ''paidèia'', e i 'n psìven tōr pèrt i agìnta sgnōr, quī ch'i n'gh'ìven minga di òblig ed servitù. In dl'[[antropologìa]], al studiōs [[Edward Burnett Tylor|Tylor]] al in dèva na definisiòun ch'l'è armèśa in pē infìn a incō per la só completèsa: {{CITAZIONE2|Culture or Civilization, taken in its wide ethnographic sense, is that complex whole which includes knowledge, belief, art, morals, law, custom, and any other capabilities and habits acquired by man as a member of society.<ref>{{en}} 'D [[Edward Burnett Tylor]], 1871: ''Primitive Culture: Research into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Art, and Custum'', [[Londra]], prim evlùm, pàǵ 1.</ref>|La Cultùra o la [[Siviltê]], tolti in dal só gròs significhèt etnogràfic, gl'ìn cal misćiamèint ed lavōr ch'i tinen dèinter la [[cgnusìnsa]], el [[cherdèinsa|cherdèinsi]], gli [[êrt|èrti]], el [[morèl]], el [[léś]], i [[custùm]] e tuti chegli ètri capacitê e [[abitùdin]] tolti sù da 'l òm ch'al fà pèrt edla societê.|'''''Primitive Culture: Research into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Art, and Custum''''', 'd [[Edward Burnett Tylor]],''1871''|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{en}}}} A s in cata pò anca degli ètri, dal definisiòun: {{CITAZIONE2|La cultura è una costruzione narrativa condivisa, contestata e negoziata, un sistema di ''mediazione'', un corpus di ''artefatti'', ...un insieme di risorse disponibili per l’''azione''.<ref>{{it}} Ed Giuseppe Mantovani, 2004: ''Intercultura - È possibile evitare le guerre culturali?'', [[Bulògna]], paǵ 8.</ref>|La cultùra 'l è na costrusiòun ed ciacarèr cumùn, minga sèinper tut 'd acòrd e anc quistiunê, un sistéma ed mediasiòun, 'n insèm ed lavōr fabrichê, ...'n insèm ed lavōr ch'a servìs per 'l agìr.|'''''Intercultura - È possibile evitare le guerre culturali?''''', ed [[Giuseppe Mantovani]],''2004''|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{it}}}} {{CITAZIONE2|Culture is a way of life, a rich and timeworn grammar of human activity, a set of diverse and often conflicting narratives whereby communal (mis)understandings, roles, and responsibilities are negotiated. As such, 'culture' is a living, breathing system for the distribution and enactment of agency, power and privilege among its members and beyond. Rarely are those privileges distributed along a single axis of difference such that for example, all men are more powerfull than all women. Race, class, locality, lineage all accord measures of privilege or stigma to their bearers. However even those who are least empowered in a certain setting have some measure of agency in that setting, and their agency is bound up with (though not determined by) the culture, institutions, and practices that gave rise to it. Thus, extinguishing cultures is not the answer. In any case, years of colonial and assimilationist experiments should have taught us by now that such efforts are ethically problematic as well as self-defeating in practice.<ref>{{en}} Ed [[Bonnie Honig]], 1999, paǵ 39-40.</ref>|La cultùra 'l è na manéra ed viver, na rìca e però cunsumèda [[gramàtica]] edl'ativitê edl òm, un insèm ed còunt diferèint e despès quistiunê indû a s vin a pàt per i cumùn (fra)intendimèint, quèl ch'a s gh'à da fèr e 'l responsabilitê. Dìta acsè, la 'cultùra' l'è 'n sistéma vìv per la distribusiòun e l'aplicasiòun dagli asiòun, dal cmand e di priviléǵ tra i só member e anca de più. Raramèint chi priviléǵ chè i ìn mìs ed lung a 'n ùnic cô damànd, per eśèinpi, che tùt chi òm i gh'àpien più ecmànd che tùti cal dòni. La rasa, la clàs, al post, la disendèinsa, i dàn di priviléǵ o di śvantàǵ a chi gh'i à. Anca chi gh'à meno ecmànd ind un sert ambiìnt, al gh'à 'l istès un sert epcòun 'd asiòun in cl ambiìnt lè, e cl'asiòun lè l'è lighèda (anch se minga determinèda) ala cultùra, ali istitusiòun, a 'l pràtichi ch'i l'àn sustgnùda. Acsè, fèr sparìr el cultùri la nn'è minga la rispòsta giùsta. I an 'd esperimèint colonièl e asimilasionìsta i duvrèven avér insgnê che chi sfòrs chè i ìn eticamèint problemàtic e politicamèint mìa ùtil.|cit. in '''''Multicentered feminism''''', ed Maria Caterina La Barbera,''2004''|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{en}}}} {{CITAZIONE2|La cultura dei dotti ha pretese universali, vale per l'essere umano in generale; la cultura dei popoli è sempre una cultura radicata e particolare.<ref>{{it}} Ed Loredana Sciolla e Paola Maria Torrioni, 2020: ''Sociologia dei processi culturali'', [[Bulògna]], paǵ 16.</ref>|La cultùra di inteligìnt la vōl èser universèla, la vèl per 'l òm in generèl; la cultùra di pòpol l'è sèinper na cultùra col raìś e particolèra.|'''''Sociologia dei processi culturali''''', ed Loredana Sciolla e Paola Maria Torrioni, ''2020''|DIALETTO={{carpś}}|LINGUA={{it}}}} [[File:Saree wrapping.jpg|thumb|left|295px|Na manéra tradisionèla 'd vistìres ed cal dòni edl'[[Ìndia]].]] ==Manéri 'd dìr== * {{carpś}} Al gh'à na '''cultùra''' ch'al pèr un lìber stampê, {{it}} ''Ha una cultura che sembra un libro stampato''. * {{carpś}} 'T î't fat na '''cultùra'''?! {{it}} ''Ti sei fatto una cultura?!''. ==Vōś lighèdi== * [[Edward Burnett Tylor]] * [[Bonnie Honig]] * [[intercultùra]] ==Noti e referèinsi== {{References}} ==Èter progèt== {{interprogetto|commons=Category:Culture|wikt=en:cultùra}} ==Colegamèint estèren== * {{it}} [https://www.treccani.it/vocabolario/ricerca/cultura/ La vóś] in sìm'a 'l vocabolàri ''Treccani''. * {{it}} [https://www.etimo.it/?term=cultura&find=Cerca D'indû a deśvìn al só nòm] in sìm'a ''etimo.it''. * {{la}} [https://www.thelatinlibrary.com/cicero/tusc2.shtml Al lìber II] dal ''Tusculanae Disputationes'' ed Ciceròun in dal sit ''thelatinlibrary.com''. * {{en}} [https://www.tbm100.org/Lib/Tyl20PC2.pdf Al lìber] ''"Primitive culture"'' 'd [[Edward Burnett Tylor]] descargàbil dala réda. * {{en}} [https://www.newworldencyclopedia.org/entry/culture La só definisiòun] in sìm'ala ''Newworldencyclopedia.org''. * {{en}} [https://books.google.it/books?id=9IBy-KJVHd8C&pg=PA32&dq=culture+definition&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwjTuY3vparpAhWKM-wKHXe3AKIQ6AEISTAD#v=onepage&q=culture%20definition&f=false Soquanti spiegasiòun dal só significhèt] in dal lìber ed John Storey ''"Cultural Theory and Popular Culture: A Reader"'', in sìm'a ''Google Books''. * {{en}} [https://books.google.it/books?id=5raIupXJVnUC&pg=PT31&dq=culture+definition&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwjSj9eysKrpAhUEy6YKHUHbByg4ChDoAQg9MAI#v=onepage&q=culture%20definition&f=false Soquànti spiegasiòun dal só significhèt] in dal lìber ed Wendy Griswold ''"Cultures and Societies in a Changing World"'' in sìm'a ''Google Books. |sel=1 }} {{DEFAULTSORT:Cultùra}} [[Categoria:ANTROPOLOGIA]] [[Categoria:ER CULTURAPOPOLARE]] 5wfp65v1vkznqj2vffpdg8g4z227dxo