Hesio

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="eo">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikipedio</sitename>
    <dbname>eowiki</dbname>
    <base>https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:%C4%88efpa%C4%9Do</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Aŭdvidaĵo</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialaĵo</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskuto</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Uzanto</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Uzanto-Diskuto</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikipedio</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikipedia diskuto</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dosiero</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dosiero-Diskuto</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-Diskuto</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Ŝablono</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Ŝablono-Diskuto</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Helpo</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Helpo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorio</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategorio-Diskuto</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portalo</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portala diskuto</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Projekto</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Projekta diskuto</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulo</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modulo-Diskuto</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Topic</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Hesio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1620</id>
    <revision>
      <id>9470762</id>
      <parentid>9039172</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>/* Administra divido */</comment>
      <origin>9470762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6896" sha1="6ll9bl5wrfqrowz577v4873edjm2n20" xml:space="preserve">{{informkesto geografiaĵo |administra unuo
|devena nomo     = {{lang-de|Hessen}}
|lando           = [[Germanio]]
|regiono       =
|kategorio=Federacia lando
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Hesio
| devena_nomo  =
| alia_nomo           = 
| kategorio = Federacia lando
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero = 
| dosiero_priskribo = 
| dosiero_kompl = {{Klakmapo de Germanio|lando=Hesio}}
|regiono-ISO     = DE-HE
| mapo_priskribo     = Situo de Hesio enkadre de Germanio
| mapo_lokumilo      = Germanio
| mapo1              = 
| mapo1_fono         =
| mapo1_priskribo    = Situa mapo de Hesio
| mapo1_lokumilo     = iso
|mapligilo       = jes
|zomo            = 6
|ĉefurbo         = [[Wiesbaden]]
|ĉefulo          = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6}}]] ([[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]])&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})&lt;/small&gt;
|ĉefulo tipo     = [[Ĉefministro]]
|gvidantaro      = [[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]] kaj [[Socialdemokratia Partio de Germanio|SPD]]
|gvidantaro tipo = [[registaro|Regantaj]] [[partio]]j
|parlamento=
{{Mandatoj
| larĝo   = 0.9
| lando     = DE
| priskribo = seĝoj
| klarigo = 80
|GRÜNE|SPD|CDU|FDP|AfD|pli.
| SPD      = 23
| GRÜNE    = 22
| FDP      = 8
| CDU      = 52
| AfD      = 26
| pli.   = 2
}}
|baloto        = {{dato|8|oktobro|2023}}
|baloto tipo   = Lasta baloto
|baloto1       = 2028
|baloto1 tipo  = Sekvanta baloto
|politiko      = 5
|politiko tipo =  [[Federacia Konsilo (Germanio)|Reprezento en la &lt;br /&gt; Federacio Konsilo]]
|ŝuldoj        = 37,1 [[miliardo]]j da € 
|ŝuldo dato    = 2010
|ŝuldoj1       = {{unuo|6099| €}}
|ŝuldo1 tipo   = Ŝuldoj je kapo
|ŝuldo1 dato   = fine de 2010
|libera        = [[Hesa Esperanto-Ligo]] (HELO)
|libera tipo   = Esperanto-asocio
|alto-koord    = jes
}}

'''Hesio''' aŭ '''Hesujo''', {{lang-de|Hessen}} {{prononco|'''hes'''n}}, sudhesie ''Hesse'' {{prononco|'''hes'''ə}}, estas [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] en la centro de [[Germanio]]. Ĉefurbo estas [[Wiesbaden]], plej granda urbo estas [[Frankfurto ĉe Majno]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio||STATO}}}} ĝi havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio|06}}}} loĝantojn.

== La metropolo kaj pli etaj urboj ==
[[Frankfurto ĉe Majno]] estas unu el la plej signifaj urboj de Germanio. Ene de la urbaj limoj vivas &quot;nur&quot; 680 000 loĝantoj, sed kun plej proksimaj ĉirkaŭurboj temas pri 2 milionoj. En la tuta [[regiono Rejno-Majno|metropola regiono ''Rhein-Main'']] vivas pli ol duono de ĉiuj loĝantoj de Hesio, kaj ankaŭ la plej multaj aliaj grandaj urboj de la lando estas ĉi tie: [[Wiesbaden]] (277 000 loĝantoj), [[Darmstadt]] (147 000), [[Offenbach]] (121 000), [[Hanau]] (89 000), [[Rüsselsheim]] (60 000) kaj [[Bad Homburg]] (52 000).

Ekster la [[regiono Rejno-Majno|regiono ''Rhein-Main'']], la plej granda urbo estas [[Kaselo]], la historia centro de norda Hesio, kiu havas 199 000 loĝantojn kaj estas la tria plej granda urbo de la lando. Sekvas [[Marburg]] (80 000 loĝantoj), [[Gießen]] (77 000) kaj [[Veclaro]] (51.000) en centra Hesio, kaj [[Fulda]] (64 000) en orienta Hesio.

En la zono ĉirkaŭ Frankfurto estas naŭ pliaj urboj kun po pli ol 30 000 loĝantoj ([[Rodgau]], [[Oberursel]], [[Dreieich]], [[Maintal]], [[Hofheim am Taunus]], [[Neu-Isenburg]], [[Langen]], [[Dietzenbach]] kaj [[Mörfelden-Walldorf]]). Ĉe la sudhesia turisma strato [[Bergstraße]] troviĝas tri pliaj urboj de tiaj dimensioj ([[Bensheim]], [[Viernheim]] kaj [[Lampertheim]]). Kvankam [[Limburg (Lahn)|Limburg]] en la okcidenta landoparto havas &quot;nur&quot; 33 000 loĝantojn, ĝi estas la regiona centro por tiu regiono, relative maldense loĝata.

== Historio ==
La federacia lando ekestis la 19-an de septembro [[1945]] en la [[usone okupita zono de postmilita Germanio]]. Ĝi kunligis precipe la antaŭan [[prusio|prusian provincon Hesio-Nasaŭo, en 1866 per konkero ekestinta el la antaŭa graflando kaj elektoprinclando [[Hesio-Kaselo]] kaj el la antaŭa [[Duklando Nassau]] en la nordo kaj la eksan grandduklandon [[Hesio-Darmstadt]], kiu en 1918 iĝis la demokratia respubliko Hesio, en la sudo. Tamen la hesoj havas multe pli longan historion kaj origine devenas de la ĝermana tribo [[ĥatoj]], kiuj jam vivis en la regiono kiam la [[Romia Imperio]] konkeris la sudan parton (baze la areon sude de la [[rivero Majno]]) en la jaro 12 antaŭ nia erao kaj integrigis ĝin en la romian provincon ''[[Germania Superior]]'' ĝis la jaro 90 de nia erao.

== [[Administra divido]] ==
=== Distriktaroj ===
Ekde 1981 Hesio estas dividita en tri grandajn [[administra distriktaro (Germanio)|administrajn distriktarojn]]: [[Distriktaro Darmstadt|Darmstadt]] en la sudo, [[Distriktaro Gießen|Gießen]] en la centro kaj [[Distriktaro Kassel|Kassel]] en la nordo. Tiuj tri regionoj konsistas el 5 [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]] kaj 21 [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] kun 426 [[komunumo]]j.

=== [[Distrikto (Germanio)|Distriktoj]] ===
[[Dosiero:Map of Hesse with districts (with numbers).svg|eta|dekstra|250px]]

en '''[[distriktaro Darmstadt]]''' (la Sudo):
&lt;ol start=1&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Bergstraße]] (HP)
&lt;li&gt;[[distrikto Darmstadt-Dieburg]] (DA)
&lt;li&gt;[[distrikto Groß-Gerau]] (GG)
&lt;li&gt;[[distrikto Hochtaunus]] (HG)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Kinzig]] (HU)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Taunus]] (MTK)
&lt;li&gt;[[distrikto Odenwald]] (ERB)
&lt;li&gt;[[distrikto Offenbach]] (OF)
&lt;li&gt;[[distrikto Rheingau-Taunus]] (RÜD)
&lt;li&gt;[[distrikto Wetterau]] (FB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Gießen]]''' (la Centro):
&lt;ol start=11&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Gießen]] (GI)
&lt;li&gt;[[distrikto Lahn-Dill]] (LDK)
&lt;li&gt;[[distrikto Limburg-Weilburg]] (LM)
&lt;li&gt;[[distrikto Marburg-Biedenkopf]] (MR)
&lt;li&gt;[[distrikto Vogelsberg]] (VB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Kassel]]''' (la Nordo):
&lt;ol start=16&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Fulda]] (FD)
&lt;li&gt;[[distrikto Hersfeld-Rotenburg]] (HEF)
&lt;li&gt;[[distrikto Kassel]] (KS)
&lt;li&gt;[[distrikto Schwalm-Eder]] (HR)
&lt;li&gt;[[distrikto Werra-Meißner]] (ESW)
&lt;li&gt;[[distrikto Waldeck-Frankenberg]] (KB) &lt;/ol&gt;

=== [[Eksterdistrikta urbo|Eksterdistriktaj urboj]] ===
* [[Darmstadt]] (DA) (distriktaro Darmstadt)
* [[Frankfurto ĉe Majno]] (F) (distriktaro Darmstadt)
* [[Kassel]] (KS) (distriktaro Kassel)
* [[Offenbach]] (OF) (distriktaro Darmstadt)
* [[Wiesbaden]] (WI) (distriktaro Darmstadt)

=== Urboj kaj komunumoj ===
* [[Listo de urboj kaj komunumoj de Hesio]]

== Naturo ==
* insulo [[Rüdesheimer Aue]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|commons=Hessen|n=Kategorio:Hesujo|ReVo=hes|ReVo titolo=Hes-}}
* [http://www.hessischer-landtag.de paĝoj de la landa parlamento]
* [http://atlas.umwelt.hessen.de mediprotektaj mapoj pri Hesio]
* [http://www.stadtplandienst.de/hessen.asp mapoj pri hesaj urboj]

{{Federaciaj landoj de Germanio}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Hesio| ]]
[[Kategorio:Federaciaj landoj de Germanio]]</text>
      <sha1>6ll9bl5wrfqrowz577v4873edjm2n20</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470763</id>
      <parentid>9470762</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>/* Historio */</comment>
      <origin>9470763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6898" sha1="kobp0015no9xlgjg7h9s8wugm4q9vem" xml:space="preserve">{{informkesto geografiaĵo |administra unuo
|devena nomo     = {{lang-de|Hessen}}
|lando           = [[Germanio]]
|regiono       =
|kategorio=Federacia lando
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Hesio
| devena_nomo  =
| alia_nomo           = 
| kategorio = Federacia lando
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero = 
| dosiero_priskribo = 
| dosiero_kompl = {{Klakmapo de Germanio|lando=Hesio}}
|regiono-ISO     = DE-HE
| mapo_priskribo     = Situo de Hesio enkadre de Germanio
| mapo_lokumilo      = Germanio
| mapo1              = 
| mapo1_fono         =
| mapo1_priskribo    = Situa mapo de Hesio
| mapo1_lokumilo     = iso
|mapligilo       = jes
|zomo            = 6
|ĉefurbo         = [[Wiesbaden]]
|ĉefulo          = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6}}]] ([[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]])&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})&lt;/small&gt;
|ĉefulo tipo     = [[Ĉefministro]]
|gvidantaro      = [[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]] kaj [[Socialdemokratia Partio de Germanio|SPD]]
|gvidantaro tipo = [[registaro|Regantaj]] [[partio]]j
|parlamento=
{{Mandatoj
| larĝo   = 0.9
| lando     = DE
| priskribo = seĝoj
| klarigo = 80
|GRÜNE|SPD|CDU|FDP|AfD|pli.
| SPD      = 23
| GRÜNE    = 22
| FDP      = 8
| CDU      = 52
| AfD      = 26
| pli.   = 2
}}
|baloto        = {{dato|8|oktobro|2023}}
|baloto tipo   = Lasta baloto
|baloto1       = 2028
|baloto1 tipo  = Sekvanta baloto
|politiko      = 5
|politiko tipo =  [[Federacia Konsilo (Germanio)|Reprezento en la &lt;br /&gt; Federacio Konsilo]]
|ŝuldoj        = 37,1 [[miliardo]]j da € 
|ŝuldo dato    = 2010
|ŝuldoj1       = {{unuo|6099| €}}
|ŝuldo1 tipo   = Ŝuldoj je kapo
|ŝuldo1 dato   = fine de 2010
|libera        = [[Hesa Esperanto-Ligo]] (HELO)
|libera tipo   = Esperanto-asocio
|alto-koord    = jes
}}

'''Hesio''' aŭ '''Hesujo''', {{lang-de|Hessen}} {{prononco|'''hes'''n}}, sudhesie ''Hesse'' {{prononco|'''hes'''ə}}, estas [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] en la centro de [[Germanio]]. Ĉefurbo estas [[Wiesbaden]], plej granda urbo estas [[Frankfurto ĉe Majno]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio||STATO}}}} ĝi havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio|06}}}} loĝantojn.

== La metropolo kaj pli etaj urboj ==
[[Frankfurto ĉe Majno]] estas unu el la plej signifaj urboj de Germanio. Ene de la urbaj limoj vivas &quot;nur&quot; 680 000 loĝantoj, sed kun plej proksimaj ĉirkaŭurboj temas pri 2 milionoj. En la tuta [[regiono Rejno-Majno|metropola regiono ''Rhein-Main'']] vivas pli ol duono de ĉiuj loĝantoj de Hesio, kaj ankaŭ la plej multaj aliaj grandaj urboj de la lando estas ĉi tie: [[Wiesbaden]] (277 000 loĝantoj), [[Darmstadt]] (147 000), [[Offenbach]] (121 000), [[Hanau]] (89 000), [[Rüsselsheim]] (60 000) kaj [[Bad Homburg]] (52 000).

Ekster la [[regiono Rejno-Majno|regiono ''Rhein-Main'']], la plej granda urbo estas [[Kaselo]], la historia centro de norda Hesio, kiu havas 199 000 loĝantojn kaj estas la tria plej granda urbo de la lando. Sekvas [[Marburg]] (80 000 loĝantoj), [[Gießen]] (77 000) kaj [[Veclaro]] (51.000) en centra Hesio, kaj [[Fulda]] (64 000) en orienta Hesio.

En la zono ĉirkaŭ Frankfurto estas naŭ pliaj urboj kun po pli ol 30 000 loĝantoj ([[Rodgau]], [[Oberursel]], [[Dreieich]], [[Maintal]], [[Hofheim am Taunus]], [[Neu-Isenburg]], [[Langen]], [[Dietzenbach]] kaj [[Mörfelden-Walldorf]]). Ĉe la sudhesia turisma strato [[Bergstraße]] troviĝas tri pliaj urboj de tiaj dimensioj ([[Bensheim]], [[Viernheim]] kaj [[Lampertheim]]). Kvankam [[Limburg (Lahn)|Limburg]] en la okcidenta landoparto havas &quot;nur&quot; 33 000 loĝantojn, ĝi estas la regiona centro por tiu regiono, relative maldense loĝata.

== Historio ==
La federacia lando ekestis la 19-an de septembro [[1945]] en la [[usone okupita zono de postmilita Germanio]]. Ĝi kunligis precipe la antaŭan [[prusio|prusian]] provincon Hesio-Nasaŭo, en 1866 per konkero ekestinta el la antaŭa graflando kaj elektoprinclando [[Hesio-Kaselo]] kaj el la antaŭa [[Duklando Nassau]] en la nordo kaj la eksan grandduklandon [[Hesio-Darmstadt]], kiu en 1918 iĝis la demokratia respubliko Hesio, en la sudo. Tamen la hesoj havas multe pli longan historion kaj origine devenas de la ĝermana tribo [[ĥatoj]], kiuj jam vivis en la regiono kiam la [[Romia Imperio]] konkeris la sudan parton (baze la areon sude de la [[rivero Majno]]) en la jaro 12 antaŭ nia erao kaj integrigis ĝin en la romian provincon ''[[Germania Superior]]'' ĝis la jaro 90 de nia erao.

== [[Administra divido]] ==
=== Distriktaroj ===
Ekde 1981 Hesio estas dividita en tri grandajn [[administra distriktaro (Germanio)|administrajn distriktarojn]]: [[Distriktaro Darmstadt|Darmstadt]] en la sudo, [[Distriktaro Gießen|Gießen]] en la centro kaj [[Distriktaro Kassel|Kassel]] en la nordo. Tiuj tri regionoj konsistas el 5 [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]] kaj 21 [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] kun 426 [[komunumo]]j.

=== [[Distrikto (Germanio)|Distriktoj]] ===
[[Dosiero:Map of Hesse with districts (with numbers).svg|eta|dekstra|250px]]

en '''[[distriktaro Darmstadt]]''' (la Sudo):
&lt;ol start=1&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Bergstraße]] (HP)
&lt;li&gt;[[distrikto Darmstadt-Dieburg]] (DA)
&lt;li&gt;[[distrikto Groß-Gerau]] (GG)
&lt;li&gt;[[distrikto Hochtaunus]] (HG)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Kinzig]] (HU)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Taunus]] (MTK)
&lt;li&gt;[[distrikto Odenwald]] (ERB)
&lt;li&gt;[[distrikto Offenbach]] (OF)
&lt;li&gt;[[distrikto Rheingau-Taunus]] (RÜD)
&lt;li&gt;[[distrikto Wetterau]] (FB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Gießen]]''' (la Centro):
&lt;ol start=11&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Gießen]] (GI)
&lt;li&gt;[[distrikto Lahn-Dill]] (LDK)
&lt;li&gt;[[distrikto Limburg-Weilburg]] (LM)
&lt;li&gt;[[distrikto Marburg-Biedenkopf]] (MR)
&lt;li&gt;[[distrikto Vogelsberg]] (VB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Kassel]]''' (la Nordo):
&lt;ol start=16&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Fulda]] (FD)
&lt;li&gt;[[distrikto Hersfeld-Rotenburg]] (HEF)
&lt;li&gt;[[distrikto Kassel]] (KS)
&lt;li&gt;[[distrikto Schwalm-Eder]] (HR)
&lt;li&gt;[[distrikto Werra-Meißner]] (ESW)
&lt;li&gt;[[distrikto Waldeck-Frankenberg]] (KB) &lt;/ol&gt;

=== [[Eksterdistrikta urbo|Eksterdistriktaj urboj]] ===
* [[Darmstadt]] (DA) (distriktaro Darmstadt)
* [[Frankfurto ĉe Majno]] (F) (distriktaro Darmstadt)
* [[Kassel]] (KS) (distriktaro Kassel)
* [[Offenbach]] (OF) (distriktaro Darmstadt)
* [[Wiesbaden]] (WI) (distriktaro Darmstadt)

=== Urboj kaj komunumoj ===
* [[Listo de urboj kaj komunumoj de Hesio]]

== Naturo ==
* insulo [[Rüdesheimer Aue]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|commons=Hessen|n=Kategorio:Hesujo|ReVo=hes|ReVo titolo=Hes-}}
* [http://www.hessischer-landtag.de paĝoj de la landa parlamento]
* [http://atlas.umwelt.hessen.de mediprotektaj mapoj pri Hesio]
* [http://www.stadtplandienst.de/hessen.asp mapoj pri hesaj urboj]

{{Federaciaj landoj de Germanio}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Hesio| ]]
[[Kategorio:Federaciaj landoj de Germanio]]</text>
      <sha1>kobp0015no9xlgjg7h9s8wugm4q9vem</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470809</id>
      <parentid>9470763</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>/* Historio */</comment>
      <origin>9470809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7038" sha1="etujnkkmmh81bqmz9i9y3ol5xxssufd" xml:space="preserve">{{informkesto geografiaĵo |administra unuo
|devena nomo     = {{lang-de|Hessen}}
|lando           = [[Germanio]]
|regiono       =
|kategorio=Federacia lando
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Hesio
| devena_nomo  =
| alia_nomo           = 
| kategorio = Federacia lando
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero = 
| dosiero_priskribo = 
| dosiero_kompl = {{Klakmapo de Germanio|lando=Hesio}}
|regiono-ISO     = DE-HE
| mapo_priskribo     = Situo de Hesio enkadre de Germanio
| mapo_lokumilo      = Germanio
| mapo1              = 
| mapo1_fono         =
| mapo1_priskribo    = Situa mapo de Hesio
| mapo1_lokumilo     = iso
|mapligilo       = jes
|zomo            = 6
|ĉefurbo         = [[Wiesbaden]]
|ĉefulo          = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6}}]] ([[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]])&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})&lt;/small&gt;
|ĉefulo tipo     = [[Ĉefministro]]
|gvidantaro      = [[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]] kaj [[Socialdemokratia Partio de Germanio|SPD]]
|gvidantaro tipo = [[registaro|Regantaj]] [[partio]]j
|parlamento=
{{Mandatoj
| larĝo   = 0.9
| lando     = DE
| priskribo = seĝoj
| klarigo = 80
|GRÜNE|SPD|CDU|FDP|AfD|pli.
| SPD      = 23
| GRÜNE    = 22
| FDP      = 8
| CDU      = 52
| AfD      = 26
| pli.   = 2
}}
|baloto        = {{dato|8|oktobro|2023}}
|baloto tipo   = Lasta baloto
|baloto1       = 2028
|baloto1 tipo  = Sekvanta baloto
|politiko      = 5
|politiko tipo =  [[Federacia Konsilo (Germanio)|Reprezento en la &lt;br /&gt; Federacio Konsilo]]
|ŝuldoj        = 37,1 [[miliardo]]j da € 
|ŝuldo dato    = 2010
|ŝuldoj1       = {{unuo|6099| €}}
|ŝuldo1 tipo   = Ŝuldoj je kapo
|ŝuldo1 dato   = fine de 2010
|libera        = [[Hesa Esperanto-Ligo]] (HELO)
|libera tipo   = Esperanto-asocio
|alto-koord    = jes
}}

'''Hesio''' aŭ '''Hesujo''', {{lang-de|Hessen}} {{prononco|'''hes'''n}}, sudhesie ''Hesse'' {{prononco|'''hes'''ə}}, estas [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] en la centro de [[Germanio]]. Ĉefurbo estas [[Wiesbaden]], plej granda urbo estas [[Frankfurto ĉe Majno]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio||STATO}}}} ĝi havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio|06}}}} loĝantojn.

== La metropolo kaj pli etaj urboj ==
[[Frankfurto ĉe Majno]] estas unu el la plej signifaj urboj de Germanio. Ene de la urbaj limoj vivas &quot;nur&quot; 680 000 loĝantoj, sed kun plej proksimaj ĉirkaŭurboj temas pri 2 milionoj. En la tuta [[regiono Rejno-Majno|metropola regiono ''Rhein-Main'']] vivas pli ol duono de ĉiuj loĝantoj de Hesio, kaj ankaŭ la plej multaj aliaj grandaj urboj de la lando estas ĉi tie: [[Wiesbaden]] (277 000 loĝantoj), [[Darmstadt]] (147 000), [[Offenbach]] (121 000), [[Hanau]] (89 000), [[Rüsselsheim]] (60 000) kaj [[Bad Homburg]] (52 000).

Ekster la [[regiono Rejno-Majno|regiono ''Rhein-Main'']], la plej granda urbo estas [[Kaselo]], la historia centro de norda Hesio, kiu havas 199 000 loĝantojn kaj estas la tria plej granda urbo de la lando. Sekvas [[Marburg]] (80 000 loĝantoj), [[Gießen]] (77 000) kaj [[Veclaro]] (51.000) en centra Hesio, kaj [[Fulda]] (64 000) en orienta Hesio.

En la zono ĉirkaŭ Frankfurto estas naŭ pliaj urboj kun po pli ol 30 000 loĝantoj ([[Rodgau]], [[Oberursel]], [[Dreieich]], [[Maintal]], [[Hofheim am Taunus]], [[Neu-Isenburg]], [[Langen]], [[Dietzenbach]] kaj [[Mörfelden-Walldorf]]). Ĉe la sudhesia turisma strato [[Bergstraße]] troviĝas tri pliaj urboj de tiaj dimensioj ([[Bensheim]], [[Viernheim]] kaj [[Lampertheim]]). Kvankam [[Limburg (Lahn)|Limburg]] en la okcidenta landoparto havas &quot;nur&quot; 33 000 loĝantojn, ĝi estas la regiona centro por tiu regiono, relative maldense loĝata.

== Historio ==
La federacia lando ekestis la 19-an de septembro [[1945]] en la [[usone okupita zono de postmilita Germanio]]. Ĝi kunligis precipe la antaŭan [[prusio|prusian]] provincon Hesio-Nasaŭo, en 1866 per konkero ekestinta el la antaŭa graflando kaj elektoprinclando [[Hesio-Kaselo]] kaj el la antaŭa [[Duklando Nassau]] en la nordo kaj el la eksa grandduklando [[Hesio-Darmstadt]] (minus ties okcidenta flanko, [[Rejnhesio]], kiu doniĝis al la same nove fondita federacia lando [[Rejnlando-Palatinato]]), kiu en 1918 iĝis la demokratia respubliko Hesio, en la sudo. Tamen la hesoj havas multe pli longan historion kaj origine devenas de la ĝermana tribo [[ĥatoj]], kiuj jam vivis en la regiono kiam la [[Romia Imperio]] konkeris la sudan parton (baze la areon sude de la [[rivero Majno]]) en la jaro [[-12|12 antaŭ nia erao]] kaj integrigis ĝin en la romian provincon ''[[Germania Superior]]'' ĝis la jaro [[90|90 de nia erao]].

== [[Administra divido]] ==
=== Distriktaroj ===
Ekde 1981 Hesio estas dividita en tri grandajn [[administra distriktaro (Germanio)|administrajn distriktarojn]]: [[Distriktaro Darmstadt|Darmstadt]] en la sudo, [[Distriktaro Gießen|Gießen]] en la centro kaj [[Distriktaro Kassel|Kassel]] en la nordo. Tiuj tri regionoj konsistas el 5 [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]] kaj 21 [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] kun 426 [[komunumo]]j.

=== [[Distrikto (Germanio)|Distriktoj]] ===
[[Dosiero:Map of Hesse with districts (with numbers).svg|eta|dekstra|250px]]

en '''[[distriktaro Darmstadt]]''' (la Sudo):
&lt;ol start=1&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Bergstraße]] (HP)
&lt;li&gt;[[distrikto Darmstadt-Dieburg]] (DA)
&lt;li&gt;[[distrikto Groß-Gerau]] (GG)
&lt;li&gt;[[distrikto Hochtaunus]] (HG)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Kinzig]] (HU)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Taunus]] (MTK)
&lt;li&gt;[[distrikto Odenwald]] (ERB)
&lt;li&gt;[[distrikto Offenbach]] (OF)
&lt;li&gt;[[distrikto Rheingau-Taunus]] (RÜD)
&lt;li&gt;[[distrikto Wetterau]] (FB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Gießen]]''' (la Centro):
&lt;ol start=11&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Gießen]] (GI)
&lt;li&gt;[[distrikto Lahn-Dill]] (LDK)
&lt;li&gt;[[distrikto Limburg-Weilburg]] (LM)
&lt;li&gt;[[distrikto Marburg-Biedenkopf]] (MR)
&lt;li&gt;[[distrikto Vogelsberg]] (VB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Kassel]]''' (la Nordo):
&lt;ol start=16&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Fulda]] (FD)
&lt;li&gt;[[distrikto Hersfeld-Rotenburg]] (HEF)
&lt;li&gt;[[distrikto Kassel]] (KS)
&lt;li&gt;[[distrikto Schwalm-Eder]] (HR)
&lt;li&gt;[[distrikto Werra-Meißner]] (ESW)
&lt;li&gt;[[distrikto Waldeck-Frankenberg]] (KB) &lt;/ol&gt;

=== [[Eksterdistrikta urbo|Eksterdistriktaj urboj]] ===
* [[Darmstadt]] (DA) (distriktaro Darmstadt)
* [[Frankfurto ĉe Majno]] (F) (distriktaro Darmstadt)
* [[Kassel]] (KS) (distriktaro Kassel)
* [[Offenbach]] (OF) (distriktaro Darmstadt)
* [[Wiesbaden]] (WI) (distriktaro Darmstadt)

=== Urboj kaj komunumoj ===
* [[Listo de urboj kaj komunumoj de Hesio]]

== Naturo ==
* insulo [[Rüdesheimer Aue]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|commons=Hessen|n=Kategorio:Hesujo|ReVo=hes|ReVo titolo=Hes-}}
* [http://www.hessischer-landtag.de paĝoj de la landa parlamento]
* [http://atlas.umwelt.hessen.de mediprotektaj mapoj pri Hesio]
* [http://www.stadtplandienst.de/hessen.asp mapoj pri hesaj urboj]

{{Federaciaj landoj de Germanio}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Hesio| ]]
[[Kategorio:Federaciaj landoj de Germanio]]</text>
      <sha1>etujnkkmmh81bqmz9i9y3ol5xxssufd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470810</id>
      <parentid>9470809</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Historio */</comment>
      <origin>9470810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7038" sha1="ikcatx8ww6pk2mj0vmri9tbzuo96scm" xml:space="preserve">{{informkesto geografiaĵo |administra unuo
|devena nomo     = {{lang-de|Hessen}}
|lando           = [[Germanio]]
|regiono       =
|kategorio=Federacia lando
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Hesio
| devena_nomo  =
| alia_nomo           = 
| kategorio = Federacia lando
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero = 
| dosiero_priskribo = 
| dosiero_kompl = {{Klakmapo de Germanio|lando=Hesio}}
|regiono-ISO     = DE-HE
| mapo_priskribo     = Situo de Hesio enkadre de Germanio
| mapo_lokumilo      = Germanio
| mapo1              = 
| mapo1_fono         =
| mapo1_priskribo    = Situa mapo de Hesio
| mapo1_lokumilo     = iso
|mapligilo       = jes
|zomo            = 6
|ĉefurbo         = [[Wiesbaden]]
|ĉefulo          = [[{{#invoke:Wikidata|claim|P6}}]] ([[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]])&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})&lt;/small&gt;
|ĉefulo tipo     = [[Ĉefministro]]
|gvidantaro      = [[Kristandemokrata Unio (Germanio)|CDU]] kaj [[Socialdemokratia Partio de Germanio|SPD]]
|gvidantaro tipo = [[registaro|Regantaj]] [[partio]]j
|parlamento=
{{Mandatoj
| larĝo   = 0.9
| lando     = DE
| priskribo = seĝoj
| klarigo = 80
|GRÜNE|SPD|CDU|FDP|AfD|pli.
| SPD      = 23
| GRÜNE    = 22
| FDP      = 8
| CDU      = 52
| AfD      = 26
| pli.   = 2
}}
|baloto        = {{dato|8|oktobro|2023}}
|baloto tipo   = Lasta baloto
|baloto1       = 2028
|baloto1 tipo  = Sekvanta baloto
|politiko      = 5
|politiko tipo =  [[Federacia Konsilo (Germanio)|Reprezento en la &lt;br /&gt; Federacio Konsilo]]
|ŝuldoj        = 37,1 [[miliardo]]j da € 
|ŝuldo dato    = 2010
|ŝuldoj1       = {{unuo|6099| €}}
|ŝuldo1 tipo   = Ŝuldoj je kapo
|ŝuldo1 dato   = fine de 2010
|libera        = [[Hesa Esperanto-Ligo]] (HELO)
|libera tipo   = Esperanto-asocio
|alto-koord    = jes
}}

'''Hesio''' aŭ '''Hesujo''', {{lang-de|Hessen}} {{prononco|'''hes'''n}}, sudhesie ''Hesse'' {{prononco|'''hes'''ə}}, estas [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] en la centro de [[Germanio]]. Ĉefurbo estas [[Wiesbaden]], plej granda urbo estas [[Frankfurto ĉe Majno]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio||STATO}}}} ĝi havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Hesio|06}}}} loĝantojn.

== La metropolo kaj pli etaj urboj ==
[[Frankfurto ĉe Majno]] estas unu el la plej signifaj urboj de Germanio. Ene de la urbaj limoj vivas &quot;nur&quot; 680 000 loĝantoj, sed kun plej proksimaj ĉirkaŭurboj temas pri 2 milionoj. En la tuta [[regiono Rejno-Majno|metropola regiono ''Rhein-Main'']] vivas pli ol duono de ĉiuj loĝantoj de Hesio, kaj ankaŭ la plej multaj aliaj grandaj urboj de la lando estas ĉi tie: [[Wiesbaden]] (277 000 loĝantoj), [[Darmstadt]] (147 000), [[Offenbach]] (121 000), [[Hanau]] (89 000), [[Rüsselsheim]] (60 000) kaj [[Bad Homburg]] (52 000).

Ekster la [[regiono Rejno-Majno|regiono ''Rhein-Main'']], la plej granda urbo estas [[Kaselo]], la historia centro de norda Hesio, kiu havas 199 000 loĝantojn kaj estas la tria plej granda urbo de la lando. Sekvas [[Marburg]] (80 000 loĝantoj), [[Gießen]] (77 000) kaj [[Veclaro]] (51.000) en centra Hesio, kaj [[Fulda]] (64 000) en orienta Hesio.

En la zono ĉirkaŭ Frankfurto estas naŭ pliaj urboj kun po pli ol 30 000 loĝantoj ([[Rodgau]], [[Oberursel]], [[Dreieich]], [[Maintal]], [[Hofheim am Taunus]], [[Neu-Isenburg]], [[Langen]], [[Dietzenbach]] kaj [[Mörfelden-Walldorf]]). Ĉe la sudhesia turisma strato [[Bergstraße]] troviĝas tri pliaj urboj de tiaj dimensioj ([[Bensheim]], [[Viernheim]] kaj [[Lampertheim]]). Kvankam [[Limburg (Lahn)|Limburg]] en la okcidenta landoparto havas &quot;nur&quot; 33 000 loĝantojn, ĝi estas la regiona centro por tiu regiono, relative maldense loĝata.

== Historio ==
La federacia lando ekestis la 19-an de septembro [[1945]] en la [[usone okupita zono de postmilita Germanio]]. Ĝi kunligis precipe la antaŭan [[prusio|prusian]] provincon Hesio-Nasaŭo, en 1866 per konkero ekestinta el la antaŭa graflando kaj elektoprinclando [[Hesio-Kaselo]] kaj el la antaŭa [[duklando Nassau]] en la nordo kaj el la eksa grandduklando [[Hesio-Darmstadt]] (minus ties okcidenta flanko, [[Rejnhesio]], kiu doniĝis al la same nove fondita federacia lando [[Rejnlando-Palatinato]]), kiu en 1918 iĝis la demokratia respubliko Hesio, en la sudo. Tamen la hesoj havas multe pli longan historion kaj origine devenas de la ĝermana tribo [[ĥatoj]], kiuj jam vivis en la regiono kiam la [[Romia Imperio]] konkeris la sudan parton (baze la areon sude de la [[rivero Majno]]) en la jaro [[-12|12 antaŭ nia erao]] kaj integrigis ĝin en la romian provincon ''[[Germania Superior]]'' ĝis la jaro [[90|90 de nia erao]].

== [[Administra divido]] ==
=== Distriktaroj ===
Ekde 1981 Hesio estas dividita en tri grandajn [[administra distriktaro (Germanio)|administrajn distriktarojn]]: [[Distriktaro Darmstadt|Darmstadt]] en la sudo, [[Distriktaro Gießen|Gießen]] en la centro kaj [[Distriktaro Kassel|Kassel]] en la nordo. Tiuj tri regionoj konsistas el 5 [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]] kaj 21 [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] kun 426 [[komunumo]]j.

=== [[Distrikto (Germanio)|Distriktoj]] ===
[[Dosiero:Map of Hesse with districts (with numbers).svg|eta|dekstra|250px]]

en '''[[distriktaro Darmstadt]]''' (la Sudo):
&lt;ol start=1&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Bergstraße]] (HP)
&lt;li&gt;[[distrikto Darmstadt-Dieburg]] (DA)
&lt;li&gt;[[distrikto Groß-Gerau]] (GG)
&lt;li&gt;[[distrikto Hochtaunus]] (HG)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Kinzig]] (HU)
&lt;li&gt;[[distrikto Main-Taunus]] (MTK)
&lt;li&gt;[[distrikto Odenwald]] (ERB)
&lt;li&gt;[[distrikto Offenbach]] (OF)
&lt;li&gt;[[distrikto Rheingau-Taunus]] (RÜD)
&lt;li&gt;[[distrikto Wetterau]] (FB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Gießen]]''' (la Centro):
&lt;ol start=11&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Gießen]] (GI)
&lt;li&gt;[[distrikto Lahn-Dill]] (LDK)
&lt;li&gt;[[distrikto Limburg-Weilburg]] (LM)
&lt;li&gt;[[distrikto Marburg-Biedenkopf]] (MR)
&lt;li&gt;[[distrikto Vogelsberg]] (VB) &lt;/ol&gt;

&lt;br /&gt;
en '''[[distriktaro Kassel]]''' (la Nordo):
&lt;ol start=16&gt;
&lt;li&gt;[[distrikto Fulda]] (FD)
&lt;li&gt;[[distrikto Hersfeld-Rotenburg]] (HEF)
&lt;li&gt;[[distrikto Kassel]] (KS)
&lt;li&gt;[[distrikto Schwalm-Eder]] (HR)
&lt;li&gt;[[distrikto Werra-Meißner]] (ESW)
&lt;li&gt;[[distrikto Waldeck-Frankenberg]] (KB) &lt;/ol&gt;

=== [[Eksterdistrikta urbo|Eksterdistriktaj urboj]] ===
* [[Darmstadt]] (DA) (distriktaro Darmstadt)
* [[Frankfurto ĉe Majno]] (F) (distriktaro Darmstadt)
* [[Kassel]] (KS) (distriktaro Kassel)
* [[Offenbach]] (OF) (distriktaro Darmstadt)
* [[Wiesbaden]] (WI) (distriktaro Darmstadt)

=== Urboj kaj komunumoj ===
* [[Listo de urboj kaj komunumoj de Hesio]]

== Naturo ==
* insulo [[Rüdesheimer Aue]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|commons=Hessen|n=Kategorio:Hesujo|ReVo=hes|ReVo titolo=Hes-}}
* [http://www.hessischer-landtag.de paĝoj de la landa parlamento]
* [http://atlas.umwelt.hessen.de mediprotektaj mapoj pri Hesio]
* [http://www.stadtplandienst.de/hessen.asp mapoj pri hesaj urboj]

{{Federaciaj landoj de Germanio}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Hesio| ]]
[[Kategorio:Federaciaj landoj de Germanio]]</text>
      <sha1>ikcatx8ww6pk2mj0vmri9tbzuo96scm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Irako</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1790</id>
    <revision>
      <id>9470707</id>
      <parentid>9459850</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:38:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34723" sha1="fv45jfkz2ng5w2yliiq3rnmw7k1r7sk" xml:space="preserve">{{Geokesto | lando
| nomo                 = Respubliko Irako
| devena_nomo          = 
| alia_nomo            = {{Lang-ar|العراق}}
| alia_nomo_noto       = (Al-Ĝumhurijah al-Irakijah)
| alia_nomo1           = {{Lang-ku|كۆماری عێراق}}
| alia_nomo1_noto      = (Komara Îraqê)
| kategorio            = respubliko
| dosiero_kompl        = [[Dosiero:Iraq (orthographic-projection).svg|270px]]
| flago                = Flago-de-Irako.svg
| flago_noto           = [[Flago de Irako|Flago]]
| blazono              = Coat of arms (emblem) of Iraq 2008.svg
| blazono_noto         = [[Blazono de Irako|Blazono]]
| etimologio           = 
| oficiala_nomo        = Respubliko de Irako
| moto                 = 
| kromnomo             = 
| regiono              = Kurdio
| regiono_tipo         = Teritorio
| histregiono_faldo    = 
| histregiono          = Mezopotamio
| histregiono1         = Iraka reĝlando
| histregiono2         = 
| histregiono3         = 
| histregiono3_noto    = 
| ĉefurbo             = Bagdado
| parenco              = Azio
| montaro_tipo         = Montaroj
| montaro              = Taŭruso
| montaro1             = [[Zagros-Montaro|Zagroso]]
| montaro2             = Sinjar
| limo                 = 
| urbo_faldo           = 1
| urbo_tipo            = Gravaj urboj
| urbo                 = Basra
| urbo1                = Mosulo
| urbo2                = Karbalo
| urbo3                = Naĝaf
| urbo4                = Faluĝa
| urbo5                = Arbil
| urbo6                = 
| urbo7                = 
| urbo8                = 
| urbo9                = 
| memorindaĵo_faldo   = 
| memorindaĵo_tipo    = Interesaj lokoj
| memorindaĵo         = 
| memorindaĵo_noto    =
| memorindaĵo1        = 
| memorindaĵo1_noto   = 
| memorindaĵo2        = 
| memorindaĵo2_noto   = 
| memorindaĵo3_noto   = 
| memorindaĵo3        = 
| konstruaĵo          = 
| rivero_faldo         = 
| rivero               = Tigriso
| rivero1              = Eŭfrato
| rivero2              = 
| rivero3              = 
| ŝoseo_tipo          = 
| ŝoseo               = 
| ŝoseo1_tipo         =
| ŝoseo1              = 
| ŝoseo2_tipo         = 
| ŝoseo2              = 
| ŝoseo3_tipo         = Fervojo
| ŝoseo3              = 
| ŝoseo4_tipo         = Flughaveno
| ŝoseo4              = 
| ĉefurbo_situo       = Bagdado
| koordinatoj_ne_en_titolo = true
| ĉefurbo_leviĝo     = 34
| ĉefurbo_lat_d       = 33
| ĉefurbo_lat_m       = 20
| ĉefurbo_lat_s       = 00
| ĉefurbo_lat_NS      = N
| ĉefurbo_long_d      = 44
| ĉefurbo_long_m      = 26
| ĉefurbo_long_s      = 00
| ĉefurbo_long_EW     = E
| plej_alta            = Gundah Zur
| plej_alta_leviĝo    = 3607
| plej_malalta         = 
| plej_malalta_leviĝo = 
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo                 = 434128.0
| areo_rondumo         = 1
| areo_akvo
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro           = {{WikidataLoĝantaro}}
| loĝantaro_dato      = {{WikidataLoĝantaroDato}}
| loĝantaro_denseco   = auto
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita            = [[1-a de oktobro]] [[1919]]
| establita_tipo       = 
| gvidantaro           = 
| gvidantaro_tipo      = 
| gvidantaro_noto      = 
| ĉefulo              = Abdel Latif Rachid
| ĉefulo_tipo         = Prezidanto
| ĉefulo_partio       = 
| ĉefulo1             = Mohammed Chia al-Soudani
| ĉefulo1_tipo        = Ĉefministro
| ĉefulo1_partio      = 
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono              = Araba standarda tempo
| utc_offset =+3
| horzono_DST          = 
| poŝtkodo            = 
| areo_kodo            = +964
| areo_kodo_tipo       = 
| kodo                 = IRQ, IQ
| kodo_tipo            = [[ISO 3166-1]]
| kodo1                = .iq
| kodo1_tipo           = Interreta domajno
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera               = [[Mautini]]
| libera_tipo          = Nacia himno
| libera1              = [[Iraka dinaro]]
| libera1_tipo         = [[Valuto|Monunuo]]
| libera2              = [[Araba lingvo|Araba]], [[Kurda lingvo|kurda]]
| libera2_tipo         = Lingvoj
| libera3              = Islamo
| libera3_tipo         = Religio
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo                 = Iraqi Governorates (numbered).png
| mapo_priskribo       = Mapo de la [[gubernioj de Irako]]
| mapo_lokumilo        = 
| mapo1                = 
| mapo1_priskribo      = Situo de Bagdado enkadre de Irako
| mapo1_lokumilo       = Irako
| mapo2                = 
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| commons              = Iraq
| retpaĝo             = 
| portalo              = Irako
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=4|frame-align=center
|frame-lat={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}
|frame-long={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}
|frame-width=260}}
}}
'''Irako''' ({{lang-ar|العراق‎|t=''al-‘Irāq''}}, {{lang-ku|Êraq}}) kaj oficiale '''Respubliko Irako''' ({{lang-ar|العراق|t=al-Irāq|ligilo=ne}}; {{lang-ku|كۆماری عێراق|t=''Komara Îraqê''‎|ligilo=ne}}) estas plejparte araba ŝtato en [[Sud-Okcidenta Azio]], konsistanta ĉefe el la valoj de la riveroj [[Tigriso]] kaj [[Eŭfrato]]. Ĝiaj najbaroj estas [[Kuvajto]] kaj [[Sauda Arabio]] (sude), [[Jordanio]] (sudokcidente), [[Sirio]] (okcidente), [[Turkujo]] (nordokcidente), [[Irano]] (oriente) kaj ĝi bordas sude la [[Persa Golfo|Persan Golfon]]. Irako entenas la plej grandan parton de la [[Antikva Mezopotamio]], kiu same situis inter la riveroj [[Eŭfrato]] kaj [[Tigriso]].

La ĉefurbo, [[Bagdado]], estas en la centro de la lando kaj ties plej granda urbo. La plej grandaj etnaj grupoj en Irako estas [[Araboj]] kaj [[Kurdoj]]. Aliaj etnaj grupoj estas [[Asirianoj]], [[Turkmenoj]], Ŝabakoj, [[Jezidoj]], [[Armenoj]], [[Mandeanoj]], Cirkasianoj, kaj [[ciganoj]] ''kaŭlija''.&lt;ref&gt;Artikolo 125a el la Iraka Konstitucio. http://www.refworld.org/pdfid/454f50804.pdf&lt;/ref&gt; Ĉirkaŭ 95% el la 36 milionoj da civitanoj el la lando estas Ŝijaismaj aŭ Sunaismaj [[Islamanoj]], sed estas ankaŭ [[Kristanismo]], Jarsanismo, [[Jezidismo]], kaj [[Mandeanismo]].

Irako havas mallarĝan sekcion de marbordo kiu estas nur 58&amp;nbsp;km en la nordo de la [[Persa Golfo]] kaj ties teritorio enhavas la [[Tigrisa-eŭfrata aluvia salakva marĉo|Mezopotamian Aluvian Ebenaĵon]], la nordokcidentan pinton de la [[Zagros-montaro]], kaj la orientan parton de la [[Siria Dezerto]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2007/11/20071126-11.html|titolo=Declaration of Principles for a Long-Term Relationship of Cooperation and Friendship Between the Republic of Iraq and the United States of America|dato=2007-11-26}}&lt;/ref&gt; Du ĉefaj riveroj, nome [[Tigris]] kaj [[Eŭfrato]], fluas suden tra la centro de Irako kaj elfluas en [[Ŝatt al-Arab]] al la [[Persa Golfo]]. Tiuj riveroj havigas al Irako gravajn kvantojn de fekunda kulturebla tero.

La regiono [[Tigris-Eŭfrata riversistemo|inter la riveroj Tigris kaj Eŭfrato]], historie konata kiel [[Mezopotamio]], estas plej ofte referencata kiel [[Lulilo de Civilizacio]] por la homaro. Tie la homaro unuafoje komencis legi, skribi, krei leĝojn kaj loĝi en urboj laŭ organizita regado — elstare [[Uruk]], el kio derivas la nomo ''Irako''. Tiu areo estis hejmo de kontinuaj sinsekvaj civilizoj ekde la 6a jarmilo a.K. Je diferencaj periodoj en sia historio, Irako estis la centro de indiĝenaj [[Akada Imperio|Akada]], [[Sumero|Sumera]], [[Asirio|Asiria]], kaj [[Babilonio|Babilonia]] imperioj. Ĝi estis ankaŭ parto de la [[Medoj|Meda]], [[Aĥemenida Imperio|Aĥemenida]], [[Seleŭkia Imperio|Helenisma]], [[Partoj|Parta]], [[Sasanida Imperio|Sasanida]], [[Roma Imperio|Romia]], [[Raŝiduna Kaliflando|Raŝiduna]], [[Umajida Kaliflando|Umajida]], [[Abasida Kaliflando|Abasida]], [[Ajubidoj|Ajubida]], [[Ilĥanlando|Mongola]], [[Safavidoj|Safavida]], [[Afŝaridoj|Afŝarida]], kaj [[Otomana Imperio|Otomana]] imperioj, kaj sub [[Unuiĝinta Reĝlando|Britia]] kontrolo kiel [[Mandato de la Ligo de Nacioj]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.livescience.com/history/top10_iraq_battles.html|titolo=Top 10 Battles for the Control of Iraq|alirdato=2009-03-23|eldoninto=Livescience.com}}&lt;/ref&gt;

La nuntempa Irako estiĝis en [[1920]]/[[1921|21]] el la tri [[Osmana Imperio|osmanaj provincoj]] [[Bagdado]], [[Mosulo]] kaj [[Basra]]. La limoj de moderna Irako estis markitaj ĉefe en 1920 fare de la [[Ligo de Nacioj]] kiam la Otomana Imperio estis dividata pere de la [[Traktato de Sèvres]]. Irako estis metita sub la aŭtoritato de Unuiĝinta Reĝlando kiel la Brita Mandato por Mezopotamio. Oni starigis monarkion en 1921 kaj la [[Reĝlando Irako]] akiris sendependecon el Britio en 1932. En 1958, la monarkio estis forigita kaj oni kreis la Irakan Respublikon. Irako estis kontrolita de la Partio [[Baazo]] el 1968 ĝis 2003. Post [[Invado de Irako 2003|invado]] fare de armeoj ĉefe de Usono kaj ties aliancanoj en 2003, la Partio [[Baazo]] de [[Saddam Hussein]] estis forigita el la povo kaj post politika transiro finfine okazis multpartia parlamenta balotado en Decembro 2005. La [[Iraka Milito|usona okupado de Irako]] teorie finis en 2011,&lt;ref name=&quot;cnn-dec11&quot;&gt;{{Citaĵo el novaĵo|url=http://edition.cnn.com/2011/12/17/world/meast/iraq-troops-leave/index.html|titolo=Deadly Iraq war ends with exit of last U.S. troops|alirdato=18a de Decembro 2011|familia nomo=Basu|persona nomo=Moni|dato=2011-12-18|verkaĵo=CNN.com}}&lt;/ref&gt; sed la Iraka insurekcio pluis (2011–13) kaj eĉ intensiĝis kiam militistoj el la [[Siria enlanda milito]] venis en la landon. Tiele Irako estas nuntempe nur parte [[suvereneco|suverena]] sed ege suferinta norde pro la [[Milito kontraŭ la Islama Ŝtato]] kaj ĝenerale kaj ĉefe en Bagdado pro konstantaj atencoj fare de insurekciuloj ĉefe memmortigaj.
[[Dosiero:NorthernIraqTerrain.jpg|eta|maldekstra|250px|Norda Irako.]]
[[Dosiero:Irak karte2.png|eta|maldekstra|250px|Geografia mapo.]]

== Etimologio ==
La [[araba]] nomo {{lang|ar|العراق}} ''{{transl|ar|DIN|al-ʿIrāq}}'' estis uzata ekde antaŭ la 6a jarcento. Estas kelkaj sugestitaj origintezoj por la nomo. Unu datas el la [[sumer]]a urbo [[Uruk]] (biblihebree ''Ereĥ'') kaj tio estus el [[Sumera lingvo|sumera]] origino, ĉar ''Uruk'' estis la [[Akadia lingvo|akadia]] nomo por la sumera urbo ''{{lang|sŭ-Latn|Urug}}'', enhavanta la sumeran vorton por &quot;urbo&quot;, nome [[Ur (urbo)|Ur]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.etymonline.com/index.php?search=iraq|titolo=Online Etymology Dictionary|alirdato=2009-03-23|dato=1979-12-10|eldoninto=Etymonline.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://sumerian.org/sumerlex.htm|titolo=Sumerian Lexicon|familia nomo=Halloran|persona nomo=John A.|jaro=2000|citaĵo=The name of the very ancient city of URUK- City of Gilgamesh is made up from the UR-city and UK- thought to mean existence (a-ku, a-Ki &amp; a-ko. The Aramaic and Arabic root of IRQ and URQ denotes rivers or tributaries at the same times referring to condensation (of water).}}&lt;/ref&gt;

Araba popola etimologio por la nomo estas &quot;profunde enradikigita, bone irigaciita; [[Fekunda Duonluno|fekunda]]&quot;.&lt;ref&gt;&quot;ofte dirita el la araba ''`araqa'', kovranta nociojn kiaj &quot;spiranta, profunde enradikigita, bone irigaciita,&quot; kio povas respeguli la impreson de fekunda apudrivera tero farita el dezertaj araboj. [http://www.etymonline.com/index.php?search=iraq etymonline.com]; vidu ankaŭ &quot;{{Citaĵo el libro|titolo=Christianity in Iraq: Its Origins and Development to the Present Day|url=https://archive.org/details/christianityinir0000rass|familia nomo=Rassam|persona nomo=Suha|dato=2005-10-31|eldoninto=Gracewing Publishing|ISBN=978-0-85244-633-1|paĝo=[https://archive.org/details/christianityinir0000rass/page/9 9]}}&lt;/ref&gt;

Dum la mezepoka periodo, estis regiono nomita ''ʿIrāq ʿArabī'' (&quot;Araba Irako&quot;) por Malsupra [[Mezopotamio]] kaj ''[[Persa Irako|ʿIrāq ʿajamī]]'' (&quot;Eksterlanda Irako&quot;),&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/293631/Iraq|titolo=Iraq|eldoninto=Britannica Online Encyclopedia}}&lt;/ref&gt; por la regiono nune situanta en Centra kaj Okcidenta Irano.&lt;ref name=&quot;ʿERĀQ-EʿAJAMĪ Persian Iraq&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.iranicaonline.org/articles/eraq-e-ajami|titolo=ʿERĀQ-E ʿAJAM(Ī)|eldoninto=Encyclopaedia Iranica}}&lt;/ref&gt; La termino historie inkludis la ebenaĵon sude de la [[Hamrin Montoj]] kaj ne inkludis la plej nordaj kaj [[Supra Mezopotamio|plej okcidentaj]] partoj de la moderna teritorio de Irako.&lt;ref name=&quot;Bernhardsson-97&quot;&gt;{{Citaĵo el libro|url=https://books.google.com/books?id=MVHtRZwU-cAC&amp;pg=PA97|titolo=Reclaiming a Plundered Past: Archaeology And Nation Building in Modern Iraq|aŭtoro=Magnus Thorkell Bernhardsson|jaro=2005|eldoninto=University of Texas Press|citaĵo=The term Iraq did not encompass the regions north of the region of Tikrit on the Tigris and near Hīt on the Euphrates.|ISBN=978-0-292-70947-8|paĝo=97}}&lt;/ref&gt;

La termino ''saŭad'' (nigra tero) estis uzata ankaŭ en la komencaj islamaj tempoj por la regiono de [[Aluvio|aluviaj ebenaĵoj]] de Tigris kaj Eŭfrato, kontrastante ĝin kun la arida araba dezerto.

Kiel araba vorto, {{lang|ar|عراق}} signifas &quot;bordo&quot;, tiele ke la nomo laŭ la popola etimologio estus interpretata kiel &quot;deklivo&quot;, rilate al tiu sude kaj oriente de la [[Supra Mezopotamio|Jazira]] Altebenaĵo, kiu formas la nordan kaj okcidentan bordon de la areo &quot;al-Iraq arabi&quot; (la araba Irako).&lt;ref&gt;{{Citaĵo el gazeto|titolo=El-'Iraq|url=https://archive.org/details/sim_economic-geography_1939-10_15_4/page/329|familia nomo=Boesch|persona nomo=Hans H.|dato=1-a de oktobro 1939|gazeto=Economic Geography|volumo=15|numero=4|COI=10.2307/141771|paĝo=329}}&lt;/ref&gt;

La [[Araba lingvo|araba prononco]] estas [ʕiˈrɑːq].

== Geografio ==
Irako situas en [[Mezoriento]]. Oni kutime aldonas al la kulturejo de Mezoriento aŭ simple [[Oriento]] ankaŭ landojn el [[Nordafriko]] kaj sud-okcidenta Azio. Ili situas ĉefe en la regiono de la subtropika sekozono de la ''[[Malnova Mondo]]''. Irako kuŝas inter latitudoj 29° kaj 38° N, kaj longitudoj 39° kaj 49° E (malgranda areo kuŝas okcidente de 39°). Etenda 437,072&amp;nbsp;km² (168,754 kv me), ĝi estas la 58a plej granda lando en la mondo. Ĝi estas komparebla laŭ grando kun la [[usona ŝtato]] [[Kalifornio]], kaj iome pli granda ol [[Paragvajo]].

Irako ĉefe konsistas el [[dezerto]], sed ĉe la du ĉefaj riveroj (nome [[Eŭfrato]] kaj [[Tigris]]) estas fekundaj [[aluvio|aluviaj ebenaĵoj]], ĉar la riveroj portas ĉirkaŭ 60 000 000 m³ el [[silto]] ĉiujare al la [[Riverdelto|delto]]. La nordo de la lando estas ĉefe komponita el montoj; el kiuj la plej alta montopinto estas [[Ĉiĥa Dar]] kaj [[Halgurd]], la dua post Ĉiĥa Dar.

Irako havas malgrandan marbordon kiu estas 58&amp;nbsp;km laŭlonge de la [[Persa Golfo]]. Ĉe la marbordo kaj laŭlonge de [[Ŝatt al-Arab]] (konata kiel ''arvandrūd'': اروندرود inter irananoj) estis [[marĉo]]j, sed multaj estis drenigitaj en la [[1990-aj jaroj]].

En la nordoriento troviĝas la ĉirkaŭ 3000&amp;nbsp;m alta montoĉeno de la [[Taŭruso]] kaj de la [[Zagros-Montaro|Zagroso]]. Tiu montoĉeno estas parto de [[alpoj|alpa montaro]], kiu streĉiĝas de la [[Balkano]] orienten al [[Turkujo]], la norda Irako kaj [[Irano]] kaj de tie al [[Afganujo]]. La plej altaj montoj estas la [[Halgurd]] kun alteco de ĉirkaŭ 3.607&amp;nbsp;metroj kaj [[Ĉiĥa Dar]] kun alteco de ĉirkaŭ 3.611 metroj. La [[Hamrin Montoj]] estas malgranda montara krestaro en nordorienta Irako. La plej okcidenta krestaro de la pli granda [[Zagros-montaro]]; nome la Hamrin montoj etendas el la [[Gubernio Dijala]] borde kun Irano, nordokcidente de la rivero Tigris; trapasante al nordo el la [[Gubernio Saladino]] kaj al sudo el la [[Gubernio Kirkuk]].

== Administra divido ==
[[Dosiero:Iraqi Governorates.svg|230px|eta|La originaj 18 ''muḥāfażah'' de Irako.]]
{{Ĉefartikolo|Provincoj de Irako}}
Irako estas dividitaj teorie en 18 [[provinco]]j aŭ [[gubernio]]j, nome: [[Gubernio Anbar|Anbar]], [[Gubernio Arbil|Arbil]], [[Gubernio Babil|Babil]], [[Gubernio Bagdado|Bagdado]], [[Gubernio Basra|Basra]], [[Gubernio Dahuk|Dahuk]], [[Gubernio Dhi Kar|Dhi Kar]], [[Gubernio Dijala|Dijala]], [[Gubernio Kadisija|Kadisija]], [[Gubernio Karbala|Karbala]], [[Gubernio Kirkuk|Kirkuk]], [[Gubernio Majsan|Majsan]], [[Gubernio Muthana|Muthana]], [[Gubernio Naĝaf|Naĝaf]], [[Gubernio Ninivo|Ninivo]], [[Gubernio Saladino|Saladino]], [[Gubernio Sulajmanija|Sulajmanija]], kaj [[Gubernio Ŭasit|Ŭasit]].

Iama Prezidento [[Saddam Hussein]] dividis la landon en 18 ''muḥāfażah'' en la [[1970-aj jaroj]] laŭ tialoj de etna divido.&lt;ref name=&quot;OLeary&quot;/&gt; Parto de la [[Kurdoj|kurdoloĝata]] areo de la lando ricevis aŭtonomecon en 1970. En 2003, post opozicio el la Kurdoj rilate al la divido de [[Kurdistano]] en gubernioj,&lt;ref name=&quot;OLeary&quot;&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=The Future of Kurdistan in Iraq|aŭtoro=Brendan O'Leary|dato=11a de Aŭgusto 2006|eldoninto=University of Pennsylvania Press|ISBN=0-8122-1973-2|paĝoj=30–31}}&lt;/ref&gt; la aŭtonoma ento de nur tri irakaj kurdaj provincoj estis rekonfirmita en 2005 en la Konstitucio de Irako,&lt;ref&gt;Iraka Konstitucio, Artikolo 113a.&lt;/ref&gt; forlasante multajn aliajn kurdomajoritatajn regionojn, kiaj [[Kirkuk]], Ĥanakin, Sinĝar kaj Mandali-Badra, ekster la aŭtonoma Kurda regiono.

== Historio ==
{{Ĉefartikolo|Historio de Irako}}

=== Antikvo ===
La aktuala areo de Irako estis antikve la loko de la grandaj civilizoj de [[Mezopotamio]].

=== Alveno de Islamo ===
En [[635]] Mezopotamion konkeras [[islama]]j [[Arabo]]j.

En [[680]] en la batalo de [[Karbalo]], [[Umajadoj]] venkis [[Ŝijaismo|ŝijaismajn]] anojn.

La [[Hamdanida dinastio]] (arabe حمدانيون Ḥamdānyūn) estis ŝijaisma islama araba dinastio de norda Irako (al-Jazirah) kaj Sirio (890-1004).
{{Ĉefartikolo|Abasida Kaliflando}}

=== Moderna epoko ===
Post la falo de la [[Osmanida imperio]] en la [[unua mondmilito]], la imperio estis disdividita en pecojn donitajn al la venkintaj eŭropaj potencoj. Irako estis kreita kiel pseŭdoŝtato, kaj estis mandatita al [[Britio]] fare de la [[Ligo de Nacioj]] (ekde la 25-a de aprilo 1920).

* 1921. 08. 23a.: Oni surtronigis la unuan reĝon de Irako Fejsal, filon de Hussein Bin Ali, reganto en [[Mekao]].
* 1932. 10. 3a.: Irako sendependiĝis
* 1958. 07. 14a.: La monarkion faligis milita [[puĉo]], la nova ŝtatformo iĝis respubliko. La gvidantoj de la puĉo estis Abdel Karim Kasim kaj kolonelo Abd-al Salam Muhhaammad Arif. Ĉefministro de la respubliko iĝis Kasim

{{Ĉefartikolo|Regno Irako}}
La '''Regno Irako''' ({{lang-ar|المملكة العراقية}} ''{{transl|ar|al-Mamlakah al-‘Irākijjah}}'') estis fondita la 23an de aŭgusto 1921 sub [[Brita Imperio|brita administraciado]] sekve de la venko super la [[Otomana Imperio]] en la [[Militkampanjo en Mezopotamio]] de la [[Unua Mondmilito]]. Kvankam la [[Ligo de Nacioj]] atribuis al Britio mandaton en 1920, la [[Iraka ribelo de 1920]] rezultis en la ruinigo de la origina mandatplano favore de brita administraciata duon-sendependa regno, sub hegemonio de la [[Haŝemidoj]], nome aliancanoj de Britio, pere de Angl-Iraka Traktaĵo. La regno Irako ricevis kompletan sendependon en 1932,&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=eaZGqG2thWAC&amp;pg=PA67&amp;dq=%22kingdom+of+Iraq%22+-wikipedia&amp;hl=iw&amp;sa=X&amp;ei=ZSOFT6ryI6ew0QWw2em_Bw&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%22kingdom%20of%20Iraq%22%20-wikipedia&amp;f=false Hunt, C. 2005]&lt;/ref&gt; sekve de la Angl-Iraka Traktaĵo de 1930. La sendependa Iraka Regno sub Haŝemidaj regantoj suferis periodon de tumultoj laŭlonge de sia tuta ekzistado. Establado de Sunaisma religia dominado en Irako estis sekvita de [[agitado]] kaj sekvaj masakroj de [[Asirianoj]] (Aŭgusto 1933), de [[Jezidoj]] (Oktobro 1935) kaj de [[Ŝijaismo|Ŝijaistoj]] (1935–1936). En 1936, okazis la unua [[militista puĉo]] en la Regno Irako, kiam la kurda generalo Bakr Sidki sukcedis anstataŭante la funkciantan Ĉefministron pere de sia asociato. Multaj puĉoj sekvis en periodo de politika malstabileco, pinte en 1941.

[[Dosiero:Prince Abdul Ilah of Iraq and others in front of George Washington's home at Mt. Vernon, Virginia. A good portrait of... - NARA - 199093.jpg|eta|dekstre|[['Abd al-Ilah]] (''tenanta ĉapon'') ĉe [[Mount Vernon]] en 1945. Li estis [[Regento]] por [[Faisal la 2-a]] el la 4a de aprilo 1939 al la 23a de majo 1953.]]
Dum la [[Dua Mondmilito]], la Iraka reĝimo de la Regento 'Abd al-Ilah estis forigita en [[1941]] per [[Iraka puĉo de 1941|puĉo]] fare de oficiroj de la kvaropo de la Ora Kvaropo, estritaj de [[Raŝid Ali]]. La mallongdaŭra pro-Naziisma regado de Irako estis venkita en majo 1941 fare de aliancanaj fortoj en la [[Angl-Iraka Milito]]. Irako estis poste uzata kiel bazo por aliancanaj atakoj kontraŭ la Mandato de Sirio regata de la [[Reĝimo de Vichy]] kaj kiel helpo al la Brit-Soveta invado de Irano. Samtempe, la Kurdestro Mustafa Barzani estris en 1943 ribelon kontraŭ la centra registaro en Bagdado. Post la malvenko de la ribelo, Barzani kaj liaj sekvantoj eliris al [[Sovetunio]].

En 1945, dum la finaj stadioj de la Dua Mondmilito, Irako aliĝis al la [[Unuiĝintaj Nacioj]] kaj iĝis fonda membro de la [[Araba Ligo]]. En 1948, amasaj violentaj protestoj, konataj kiel Ribelo Al-Ŭatbaha eksplodis tra Bagdado kiel populara leviĝo kontraŭ la registara traktaĵo kun la Britoj, kaj kun la helpo de la komunisma partio. Pliaj protestoj sekvis en printempo, sed estis interrompitaj en majo, pro milita juro, kiam Irako eniris en la [[Arab-israela milito de 1948]] kun aliaj membroj de la Araba Ligo.

En Februaro 1958, la reĝo [[Hussein de Jordanio]] kaj `Abd al-Ilāh proponis unuiĝon de Haŝemidaj monarkioj por kontraŭstari la ĵus formitan Egipti-Sirian unuiĝon. La rezulta [[Jordan-Iraka Araba Federacio]], formita la 14an de februaro 1958 estis mallongdaŭra. Ĝi finis en la sama jaro 1958, kiam la monarkio estis nuligita de militista puĉo, estrita de [[Abd al-Karim Kasim]], kiu finigis la reĝadon de [[Faisal la 2-a]], nome lasta reĝo de Irako.

* 1963. 02. 08.: La [[Baazo]]-partio kun gvido de Saddam Hussein organizis duafoje senrezultan puĉon kontraŭ Kasim. Saddam enprizoniĝis.
* 1966: Saddam sukcese eskapis kaj iĝis vic-ĉefsekretario de la partio.
* 1968: Sukcesa puĉo de la Baazo. La nova prezidento Ahmed Hassan Al-Bakr alianciĝis kun la Sovetunio, faris socialajn reformojn kaj gvidis kontraŭokcidentan politikon.
* 1970: La [[kurdoj]] ricevis aŭtonomecon kaj reprezentiĝon en la registaro.
* 1972: Irako subskribis 15-jaran kontrakton kun Sovetunio. Komenco de alŝtatigo de naftoindustrio.
* 1973: Post la naftokrizo en 1973, oni la grandajn enspezojn el [[nafto]] turnis al la industrio, instruado, medicino, post kio la vivnivelo en Irako estis unu el la plej altaj en la araba mondo.
* 1974-1975: La kurdoj ribeliĝis per apogo de Usono kaj la ŝaĥo de Irano. La konflikto surgenuigis Irakon, kiu devis dividi kun Irano la kontrolon pri la disputita akvovojo ''Shatt al-Arab''. La ŝaĥo ĉesigis la apogon de la kurdoj, la iraka reĝimo disbatis la ribelon.
* 1978: mortopuno por aniĝantoj en la opoziciaj partioj.

=== Regado de Saddam Hussein ===
1979: [[Saddam Hussein]] rezignigis la generalon Al-Bakr kaj transprenis la potencon. Ene de tagoj li ekzekutigis multajn rivalojn.

{{Ĉefartikolo|Iran–Iraka Milito}}
1980: septembro: milito inter Irako kaj la najbaro [[Irano]]. Irakon subtenis diversaj okcidentaj potencoj, precipe [[Usono]], por kontraŭstari disvastiĝon de ties islama revolucio. Militkrimoj per kemiaj armiloj kontraŭ kurdoj kaj irananoj estas malatentataj. Irako por revenĝi la limvundigojn de Irano, okupis la naftoriĉan regionon Ĥuzestano. Fine de la monato, Irako abrogaciis la kontrakton subskribitan kun [[Irano]] en 1975 kaj repostulis la akvovojon de Shatt al-Arab. Ambaŭ landoj ekbombardis kaj ekkomenciĝis la 8-jara milito. Usono kaj ties aliancanoj apogis la reĝimon de [[Saddam Hussein]] invadi Iranon; tiu milito daŭris 8 jarojn (1980-1988). Dum tiu milito ambaŭ landoj detruiĝis kaj ties reĝimoj pliigis siajn perfortajn politikojn: la konflikto finis sen iu ajn venko; ambaŭ landoj simple laciĝis.

* 1981: Israelo bombardis la nuklean reaktoron de Bagdado.
* 1982: La okcidentaj landoj timis la fortiĝon de la radikala islama movado de [[Ajatolo]] [[Ĥomejni]] kaj ili ne volis venkon de Irano en la milito. Usono delistigis Irakon el la landoj apogantaj la terorismon. La ĉefa liveranto de armiloj al Irako estis la Sovetunio.
* 1988.08.20a: Irako kaj Irano subskribis militpaŭzon. Irako reorganizis la armeon per okcidentaj kreditoj kaj teknologioj. Oni uzis venengasojn kontraŭ la [[kurdoj]], kio rezultis mortojn de miloj da civitanoj. Oni kalkulas, ke dum la milito mortis 400.000 homoj kaj pliaj 750.000 vundiĝis.

La milito kaŭzis por la du landoj damaĝojn, profitperdojn (pro neeksporto de nafto) en valoro de 400 md dolaroj.

[[Dosiero:Kuwait burn oilfield.png|270px|eta|dekstre|[[Golfa Milito]].]]
'''[[1990]]-[[1991]]''': Irako invadas kaj aneksas [[Kuvajto]]n, kalkule ke ekde la komenco tio estis nur enklavo fare de la koloniisma reĝimo por dividi la naftajn resursojn inter diversaj &quot;inventitaj&quot; landoj. Per aŭtoritato de la [[Konsilio de Sekureco]] de la [[Unuiĝintaj Nacioj]], internacia koalicio (ĉefe [[Usono]] kaj [[Britio]] sed ankaŭ aliaj) forpelis la irakan armeon el Kuvajto. UNO postulis, ke Irako forlasu amasdetruajn armilojn, kaj ke ĝi nepre kunlaboru kun internaciaj inspektistoj. Ekonomiaj punoj estas starigitaj, kaj regionoj de flugmalpermeso en la nordo kaj sudo de la lando. Tie ne rajtis flugi la iraka aerarmeo, sed ja aliaj. Usono provis instigi irakanojn revolucii kontraŭ Saddam Hussein, sed ne subtenis la malsukcesontajn revoluciantojn.
{{Ĉefartikolo|Golfa Milito}}

'''1998''': La inspektistoj estis forprenitaj el Irako. Ekonomiaj punoj kaj flugmalpermesoj restis.

'''2002''': La usona prezidanto [[George W. Bush]] proklamis, ke Irako estas parto de la &quot;[[akso de malbono]]&quot;, ke ĝi posedas armilojn amase detrupovajn, kaj ke ĝi estas danĝera al la mondo. Bush igis &quot;ŝanĝon de reĝimo&quot; en Irako la ĉefa prioritato de la usona eksterlanda politiko en la sekvaj monatoj. [[Rezolucio 1441]] de la Konsilio de Sekureco reportigis UN-inspektistojn al Irako por eltrovi, ĉu la lando laŭleĝe senarmiliĝis.

'''2003''': Usono kaj Britio sendis kvaronon de miliono da soldatoj al Kuvajto kaj aliloken en la regiono por premi al Irako. Raportoj de ĉefinspektoro [[Hans Blix]] estis miksitaj. Laŭ Blix, oni iom-post-iom progresis, kaj pli da tempo estas laŭ li bezonata.

'''Marto, 2003''': Usono, Britio, kaj [[Hispanio]] proponis duan rezolucion al la Konsilio de Sekureco. Tiu rezolucio donus la aŭtoritaton kontraŭmiliti al Irako post mallonga periodo manke de konvinka pruvo de tuta plenumo de la antaŭaj rezolucioj. [[Francio]], [[Rusio]], [[Ĉinio]], kaj aliaj ŝtatoj kontraŭis la rezolucion, preferante doni pli da tempo al la inspektistoj. Post kelkaj tagoj de debato, la rezolucio estis forprenita sen voĉdonado.

'''18-a de Marto, 2003''': Bush deklaris ultimaton: Hussein eksiĝu kaj eliru el Irako en la sekvaj 48 horoj, alie Usonaj, Britaj, kaj aliancitaj fortoj invados por perforte eksigi lin kaj senarmiligi Irakon.

'''20-a de Marto, 2003''': [[Iraka Milito|Dua Golfmilito]] komenciĝis.

=== Post-Husseina epoko ===
[[Dosiero:Allawi8.jpg|eta|180px|Ijad Allaŭi.]]
'''28-a de junio 2004''': Suverenecon donas la okupacianta aŭtoritato al nova iraka registaro, du tagojn antaŭ la planita tago, por eviti ke ceremonio fariĝu celo de terorisma agado. Nova iraka ĉefministro estas [[Ijad Allaŭi|Ijad al-Alaŭi]], iama kunlaboranto de [[CIA]]. Tiu usonamika prezidento provas per diktatorecaj agoj firmigi sian postenon (malpermeso por unu monato de Al-Ĝazira televidstacio, restarigo de [[mortopuno]]). Li permesis al Usono plue agadi kaj resti en Irako.

En aŭgusto 2004 elektis la mil-ana nacia konferenco la transiran nacian asembleon. Ili donis siajn voĉojn ne al personoj, sed al listoj enhavintaj ĉefe nur partiojn de la iamaj elmigrintoj. La novaj partioj en Irako apenaŭ reprezentiĝis en la listoj. Pro tio la [[Unuiĝintaj Nacioj]] silente malagnoskis la rezultojn de la voĉdonado.

La du militoj kaj la malpermeso de importo de medikamentoj, mizeraj cirkonstancoj pro la blokado kaŭzis laŭ kelkaj morton de miliono da beboj. La ekonomia detruo estis laŭ kelkaj kalkuloj eĉ 400 miliardoj da dolaroj, dum la privatigo kaj aĉetigo kunportis por usonaj entreprenoj belan profiton (la ĉasflugilojn de Mirage oni sendis dismunti anstataŭ forvendi ilin).

En 2005 (la 30-an de januaro) okazis balotoj en Irako, en kiuj venkis per 48 % la koalicio de la [[ŝijaismo|ŝijaismaj]] partioj, la kurdaj partioj atingis 25 % kaj la usonamika [[Ijad Allaŭi]] ricevis nur 13,6 %. Balotis 8,55 milionoj (58%) da balotjuraj homoj, la baloton bojkotis la [[sunao|sunaistoj]], tiel ili ne havos reprezentanton en la parlamento. Proponita ĉefministro iĝis [[Ibrahim al-Ĝaafari]].

[[Dosiero:Syria_and_Iraq_2014-onward_War_map.png|300px|eta|dekstra|[[Sirio]] kaj Irako. En griza koloro la teritorio okupata de IŜIS ĉirkaŭ 2015.]]
La [[milito kontraŭ la Islama Ŝtato]] estis la konflikto ekiĝinta je la 5-a de junio [[2014]], kiam la Islama Ŝtato de Irako kaj Sirio, kune kun kelkaj militistoj el la islama branĉo de sunaismo, lojalaj al la antaŭa diktaturo baazisma sekulara de Sadam Husein kaj kontraŭregistaraj triboj, lanĉis ofensivon kontraŭ la armeoj de Irako kaj Sirio. La fortoj de la Islama Ŝtato ankaŭ konata kiel Daesh (sigloj en la araba), komencis per atako al Samarra en tiu sama tago kaj prenis Mosulon la nokton de la 9-a de junio, kaj Tikrit la 11-a. Fine de la monato, Irako estis perdinta la regpovon sur la tuta okcidenta landlimo kun Jordanio kaj Sirio.

Je la [[27a de decembro]] [[2015]] la iraka armeo rekonkeris la urbon [[Ramadi]], proksima al [[Bagdado]], ekde aprilo en teritorio kontrolita de ĝihadistoj de ISIS. La regado de Islama Ŝtato sur iraka teritorio pluis ĝis la 9a de decembro 2017 kiam la lastaj defendantoj de tiu reĝimo estis elpelitaj el iraka teritorio, koincide kun la malpliigo de la islamisma terorisma perforta organizo en Sirio, venkita de internacia kaj interpartia koalicio. Tio markis la pliakrigon de [[terorismo]] en Eŭropo kaj aliaj areoj fare de islamistoj venkitaj en Irako kaj Sirio, koleraj pro la malvenko de la por mallonga sukcesa kaliflando islamisma.

== Demografio ==
La landa loĝantaro estis de 26.070 mil (2005), inter ili - [[araboj]] 72%, [[kurdoj]] 25%. Estas ankaŭ aliaj pli minoritataj popoloj, kiel [[Armenoj en Irako]].

La ĉefaj ŝtataj lingvoj estas la [[Araba lingvo|araba]] kaj la [[Kurda lingvo|kurda]].

== Ekonomio ==
Ĉefa eksportaĵo estas [[nafto]], kio estas kerno de la politikaj kaj militaj malfacilaĵoj de la lando, kaj ankaŭ [[lano]]-ŝtofo, [[daktilo]]j.

== Politiko ==
{{Ĉefartikolo|Politiko de Irako}}
La politiko de Irako okazas en kadro de [[federacio|federala]] [[parlamenta sistemo|parlamenta]] [[reprezenta demokratio|reprezenta demokrata]] [[respubliko]]. Ĝi estas mult-partia sistemo, en kiu la [[plenuma povo|administra povo]] estas plenumita fare de la [[Ĉefministro]] de la [[Konsilio de Ministroj]] kiel estro de registaro, kaj de la [[Prezidento de Irako|Prezidento]] ĉefe kiel reprezenta figuro. La [[leĝdona povo|leĝodona povo]] estas komisiita en la [[Nacia Asembleo de Irako|Konsilio de Reprezentantoj]] kaj la Federacia Konsilio de reprezentantoj de la diversaj geografiaj zonoj.

La nuna Ĉefministro de Irako estas Mohammed Chia al-Soudani, kiu tenas plejparton de la administra aŭtoritato kaj nomumas la Konsilion de Ministroj, kiu agas kiel ministraro kaj registaro. La nuna Prezidanteca Konsilio, transira anstataŭaĵo por la [[Prezidento de Irako|Prezidanto de Irako]] kiu servas plejparte kiel reprezenta simbolo kun malabundaj povoj, estis kunmetita de [[Ĝalal Talabani]], [[Tariq al-Hashimi]] kaj [[Adel Abdul Mehdi]].

Irako apartenas al diversaj organizoj, inter kiuj [[UN]] (ekde ties fondo en [[1945]]), [[Araba Ligo]] kaj aliaj.

== Kulturo ==
[[Dosiero:Iraqi-fluteplayer.jpg|eta|dekstra|Flutistoj el Irako.]]
{{Ĉefartikolo|Kulturo de Irako}}
Pro sia enorme antikva historio el la epoko de [[Mezopotamio]] ([[Sumero]], [[Akado]] ktp.) la regiono abundas je arkeologiaj kaj historiaj restoj. Multaj el ili iĝis [[monda heredaĵo]], kiaj Hatra; Aŝur.

Moderna Irako tradicie konsistas el kelkaj etnaj grupoj, nome la araboj ĉirkaŭ la ebenaĵoj inter kaj ĉirkaŭ la riveroj de Tigriso kaj Eŭfrato, la kurdoj pleje en la norda montara regiono kaj kristanaj asirianoj ĉirkaŭ la urbo [[Mosulo]] en la nordo, ankaŭ turkumanoj kaj mandeanoj. Islamo estas la religio de la plejmulto de la iraka popolo. La araba kaj kurda lingvoj estas oficialaj de la ŝtato. Islamanoj siavice konsistas el ŝijaismaj kaj sunaismaj branĉoj. La ŝijaisma branĉo (60% de la tuta loĝantaro) okupas la areon ekde Bagdado en la mezo de la lando ĝis Basora en la sudo. La sunaisma branĉo (20%) okupas la centron, kaj kristanoj estas pleje en la nordo. La mandeanoj estas antikva iraka etno-religio kaj loĝas pleje en la sudo. Ankaŭ estas armenoj kaj judoj en Irako.

== Religia vivo ==
[[Dosiero:Yazidism08.jpg|eta|Jezidismanoj.]]
Pluraj tradiciaj religioj ĉeestas en Irako: [[Islamo|islamanoj]] 97% (el kio [[Ŝijaismo|ŝijaismanoj]] 60-65%; [[Sunnaismo|sunnaismanoj]] 32-37%), pluraj [[Kristanismo|kristanaj]] eklezioj ([[Nestorianismo]], [[Jezidismanoj]]; [[Mandeanoj]]).

=== Vidu ankaŭ ===
* [[Al-Muntafiq]]

== Esperanta vivo ==
{{Ĉefartikolo|Esperanto-movado en Irako}}
[[Enciklopedio de Esperanto]] menciis esperantistojn en [[Bagdado]] kaj [[Basra]].

== En Esperanto-kulturo ==
Pri la vojaĝo al Irako rakontas en sia libro «Esperanto kaj vivo» fama [[Sovetunio|soveta]], [[Rusio|rusia]] esperantisto [[Vladimir Samodaj]].&lt;ref&gt;Irako (epizodoj) // Vladimir Samodaj. Esperanto kaj vivo. Moskvo, 2010. p. 190-193. ISBN 978-5-7161-0212-5&lt;/ref&gt;

== Vidu ankaŭ ==
{{Projektoj
|commons=Iraq
|commonscat=Iraq
|wikinewscat=Irako
|q=Irako
|ReVo=irak}}
* [[Listo de urboj de Irako]]
* [[Landnomoj]]
* Noto pri la [[Iraka flago de 2004|Nova Iraka flago]]
* [[Kulturo de Irako]]
* [[Kurdistana Supra Ligo]]
* [[Cindy Sheehan]]
* [[Armeo de Irako]]

== Eksteraj ligiloj ==
* {{eo}} {{ueavikio|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Ligo de Arabaj Ŝtatoj}}
{{Ŝtatoj en Azio}}
{{Havenda artikolo|Irako}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Irako| ]]
[[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1932]]</text>
      <sha1>fv45jfkz2ng5w2yliiq3rnmw7k1r7sk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roĉestro (Nov-Jorkio)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3586</id>
    <revision>
      <id>9470638</id>
      <parentid>9280941</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T02:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4865" sha1="deitobdejdfh8p7qs1cj338dfd66x36" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo
|sen banderolo= jes 
| regiono-ISO=US-NY
| titolo de administra unuo1 = Ŝtato
| administra unuo1 = {{Usono}}
| titolo de administra unuo2 = Subŝtato
| administra unuo2 = {{Nov-Jorkio}}
| titolo de administra unuo3 = Kantono
| administra unuo3 = [[kantono Monroe (Nov-Jorkio)|Monroe]]
| bildo=RochesterCollage4.jpg
| bildo-larĝeco = 300px
| Mapo en angulo=&lt;!--funkcias eĉ sen valoro!--&gt;
| zomo=9
| tera areo = 92.8
| akva areo = 3.3
| aglomeracio = 1098201
| tipo1 = reliefo
| situo de=Situo de {{paĝonomo}} en [[Nov-Jorkio]]
| situo sur mapo2=Usono
| tipo2 = reliefo
| situo de2=Situo de {{paĝonomo}} en [[Usono]]
| zomo = 10
| telefonkodo = {{#invoke:Wikidata|claim|P473}}
| areo = {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} km² &lt;!-- nur por eviti tro longan nombron, se la informo rekte preniĝas el vikidatumoj --&gt;
}}
'''Roĉestro''' ({{lang-en|Rochester}}, prononco laŭ [[sistemo IFA]] {{IFA|ɹˈɒt͡ʃɛstə}}) estas urbo en okcidenta [[Nov-Jorkio]], [[Usono]], ambaŭflanke de la rivero ''Genesee'' (Ĝenesio), ĉe la suda bordo de [[Lago Ontario]]. En 2020 la urbo havis {{unuo|211328}} loĝantojn, kaj la [[aglomeraĵo|aglomera]] regiono havas pli ol 1 milionon. Ĝi situas en la [[kantono Monroe (Nov-Jorkio)|kantono Monroe]], estas la kantona ĉefurbo kaj krome estas parto de la [[Megalopolo Grandaj Lagoj]].

[[Dosiero:RochesterCollageDec2015.jpg|eta|maldekstra|280ra|{{centre|[[Fotokolektaĵo]] de 2015}}]]
Roĉestro estas la hejmo de la firmaoj [[Eastman Kodak]] kaj [[Xerox]]. Dum la 19-a jarcento ĝi estis hejmo de [[Frederick Douglass]], fama eks-sklavo, aboliciisto kaj verkisto, kaj [[Susan B. Anthony]], fama pioniro de voĉdono-rajtoj por virinoj.
La urbo [[Buffalo]], okcidente de Roĉestro, estas pli fama por neĝo, sed neniu urbo samgrandeca aŭ pli granda ol Roĉestro ricevas pli da neĝo (meze 241 cm jare). Laŭ statistikoj de la usona registaro, neniu urbo kun pli ol miliono da homoj havas malpli da trafiko-problemoj ol Roĉestro.

La loka ekonomio baziĝas ĉefe sur instruado. Kelkaj [[altlernejo]]j kaj [[universitato]]j situas en Roĉestro kaj ĝiaj antaŭurboj, interalie la [[Roĉestra Instituto de Teknologio]] (RIT) kaj la [[Universitato de Roĉestro]], kiu estas plej granda dunganto en la regiono - la urbo fakte gastigas unu el du [[kampuso]]j de la [[universitato de Oakland]] - la alia estas en [[Auburn Hills]].

== Vidindaĵoj ==

* [[Muzeo George Eastman]]

== Festoj ==
Roĉestro ĉiujare gastigas plurajn festojn, inkluzive la [[Siringofesto (Nov-Jorkio)|Siringofeston]], unu el la plej grandaj tiaj festoj en Nord-Ameriko.

== Famuloj ==
* [[Zoltán Roy Zsidai]], hungara entreprenisto, kiu naskiĝis en Roĉestro
{{-l}}
* [[Sándor Feldmann]], hungara [[seksologo]] mortis en Roĉestro

== Ĝemelurboj ==
Roĉestro havas dek unu [[Ĝemelaj urboj|ĝemelurbojn]] tra la mondo:
* [[Dosiero:Flago-de-Malio.svg|20ra]] [[Bamako]], [[Malio]]
* [[Dosiero:Flago-de-Italio.svg|20ra]] [[Caltanissetta]], [[Italio]]
* [[Dosiero:Flago-de-Japanio.svg|20ra]] [[Hamamacu]] ''(浜松市)'', [[Japanio]]
* [[Dosiero:Flago-de-Rusio.svg|20ra]] [[Velikij Novgorod]] ''(Великий Новгород)'', [[Rusio]]
* [[Dosiero:Flago-de-Pollando.svg|20ra]] [[Krakovo]] ''(Kraków)'', [[Pollando]]
* [[Dosiero:Flago-de-Domingo.svg|20ra]] Puerto Plata, [[Domingo]]
* [[Dosiero:Flago-de-Israelo.svg|20ra]] [[Reĥovot]] ''(רחובות)'', [[Israelo]]
* [[Dosiero:Flago-de-Francio.svg|20ra]] [[Rennes|Renno]] ''(Rennes)'', [[Francio]]
* [[Dosiero:Flago-de-Irlando.svg|20ra]] [[Waterford]], [[Irlando]]
* [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20ra]] [[Würzburg]], [[Germanio]]
* [[Dosiero:Flago-de-Ĉinio.svg|20ra]] [[Ŝjanjango]], [[Ĉinio]]

== Bildoj ==
&lt;center&gt; &lt;gallery&gt;
Dosiero:Rochester NY High Falls 2001.jpeg|&lt;center&gt;La urbocentra akvofalo
Dosiero:Rochester_NY_Broad_Street_Bridge_2002.jpeg|&lt;center&gt;La ponto de la strato ''Broad'' estis konstruita sur malnova akvodukto
Dosiero:Colgate Rochester Crozer Divinity School1.jpg|&lt;center&gt;''Colgate-Rochester Divinity School''
Dosiero:RochesterCanal RochesterNY.jpg|&lt;center&gt;Ŝarĝboatoj sur la rivero Genesee
&lt;/gallery&gt; &lt;/center&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
* {{oficiala retejo}} ({{en}})
* [http://www.rochester.edu retejo de la] [[Universitato de Roĉestro]] ({{en}})
* [http://www.rit.edu retejo de la] [[Roĉestra Instituto de Teknologio]] ({{en}})
* [http://esperanto.lodestone.org Esperanto-rondo de la Universitato de Roĉestro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070430153406/http://esperanto.lodestone.org/ |date=2007-04-30 }} (dulingva)
* [http://rocwiki.org Vikio pri Roĉestro] ({{en}})
* [http://www.gevatheatre.org Geva-Teatro] (same {{en}})

&lt;br/&gt;
[[Dosiero:Rochester NY Skyline 2001.jpg|eta|centra|600ra|{{centre|panoramo en 2001}}]]

{{Kantonaj ĉefurboj de Nov-Jorkio}}
{{bibliotekoj}}

[[Kategorio:Urboj de Nov-Jorkio]]</text>
      <sha1>deitobdejdfh8p7qs1cj338dfd66x36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rembrandt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3693</id>
    <revision>
      <id>9470591</id>
      <parentid>9460945</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:24:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59103" sha1="bgtjb6fr3ya4xoyoohyquwkevxve6rp" xml:space="preserve">{{Informkesto artisto}}
'''Rembrandt Harmenszoon van Rijn''' (nederlanda prononco: [ˈrɛmbrɑnt ˈɦɑrmə(n)ˌsoːɱ vɑn ˈrɛin] kutime konata pli simple kiel '''Rembrandt''', esperantigita '''Rembranto''' &lt;ref&gt;[[PIV]]: '''Rembrant/o'''. Nederlanda pentristo k gravuristo (''Rembrandt H. van Rijn'', 1606−1669).&quot;&lt;/ref&gt;; naskiĝis la {{daton|15|julio|1606}} en [[Leiden]], mortis la {{daton|4|oktobro|1669}} en [[Amsterdamo]]) estis [[Nederlando|nederlanda]] pentristo kaj grafikisto de la nomita [[Nederlanda pentrarta orepoko]]. Li estis plinoviga kaj fekunda [[Malnovaj majstroj|majstro]] en tri formatoj, nome [[desegno]]j, [[akvaforto]]j kaj [[pentraĵo]]j; kaj ĝenerale estas konsiderata kiel unu el la plej grandaj [[Vidaj artoj|vidartistoj]] en la [[historio de arto]] kaj la plej grava en la nederlanda arthistorio.&lt;ref name=&quot;Gombrich, p. 420&quot;&gt;[[Ernst Gombrich|Gombrich]], p. 420.&lt;/ref&gt;

Malkiel plej el la [[Nederlanda pentrarta orepoko|nederlandaj majstroj]] de la 17-a jarcento, la verkoj de Rembrandt montras tre ampleksan gamon de stiloj kaj aferoj, el [[Portretpentrarto|portretoj]] kaj mem-portretoj ĝis pejzaĝoj, [[ĝenrismo|ĝenrismaj scenoj]], alegoriaj kaj historiaj scenoj, bibliaj kaj mitologiaj temoj kaj bestostudaĵoj. Liaj kontribuoj al arto venis en periodo de granda riĉeco kaj kulturaj atingoj kiun historiistoj nomas kiel [[Nederlanda pentrarta orepoko]], kiam la nederlanda arto (speciale ĉe la [[Nederlanda pentrarta orepoko|Nederlanda pentrarto]]), antiteza al la [[Baroko|Baroka stilo]] kiu estis hegemonia en la cetera Eŭropo, estis tre fruktodonaj kaj plinovigaj. Tiu epoko rezultis en gravaj novaj ĝenroj. Kiel ĉe multaj artistoj de la Nederlanda pentrarta orepoko, kiel [[Jan Vermeer]], Rembrandt estis ankaŭ avida [[Privata kolekto|artokolektisto]] kaj artokomercisto.
[[Dosiero:Rembrandt - Rembrandt and Saskia in the Scene of the Prodigal Son - Google Art Project.jpg|eta|maldekstre|200ra|''La Prodiga Filo en la Bordelo'', memportreto kun Saskia, ĉirkaŭ 1635.]]

Rembrandt neniam iris eksterlanden, sed estis konsiderinde influita de la verkaro de la [[Italoj|italaj majstroj]] kaj de [[Flandraj Primitivuloj|Nederlandaj pentristoj]] kiuj estis studintaj en Italio, kiel Pieter Lastman, la [[Michelangelo Merisi da Caravaggio|Utreĥtaj karavaĝistoj]], la flandraj barokaj pentristoj kaj [[Peter Paul Rubens]]. Post li atingis junan sukceson kiel portretpentristo, postaj jaroj de Rembrandt estis markitaj de persona tragedio kaj financaj malfacilaĵoj. Ĉar liaj akvofortoj kaj pentraĵoj estis tre popularaj laŭlonge de lia vivodaŭro, lia reputacio kiel artisto restis alta,&lt;ref&gt;Gombrich, p. 427.&lt;/ref&gt; kaj dum du dek jaroj li instruis por multaj gravaj nederlandaj pentristoj.&lt;ref name=&quot;Clark_203&quot;&gt;{{Harvnb|Clark|1969|pp=203}}&lt;/ref&gt;

La portretoj fare de Rembrandt de liaj samtempuloj, mem-portretoj kaj ilustraĵoj de scenoj el la Biblio estas konsiderataj kiel liaj plej grandaj kreivaj atingoj. Liaj mem-portretoj formas intiman [[membiografio]]n.&lt;ref name=&quot;Gombrich, p. 420&quot; /&gt; La plej frua kontribuo de Rembrandt en la historio de presarto estis lia transformado de la akvaforta procezo el relative nova reprodukta tekniko en fakte nova [[Artoj (apartigilo)|artoformo]]. Lia reputacio kiel la plej granda [[akvaforto|akvafortisto]] en la historio de la artaj rimedoj jam estis establita dum lia vivodaŭro. Malmultaj el liaj pentraĵoj foriris el la [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj|Nederlanda Respubliko]] dum li vivis, sed liaj presaĵoj cirkuliĝis tra tuta Eŭropo, kaj lia pli ampleksa reputacio estis dekomence bazita nur sur ilin.

En siaj verkoj, li montris konon pri la klasika [[ikonografio|bildaro]]. Priskribo de biblia sceno fare de Rembrandt estis bazita sur la kono de la specifa teksto, lia asimilado de klasika komponarto, kaj liaj observoj pri la [[Historio de judoj en Nederlando|juda komunumo]] de [[Amsterdamo]].&lt;ref name=&quot;Clark_203_204&quot;&gt;{{Harvnb|Clark|1969|pp=203–204}}&lt;/ref&gt; Pro sia empatio por la homa kondiĉo, li estis nomita &quot;unu el la plej grandaj profetoj de la civilizacio&quot;.&lt;ref name=&quot;Clark_205&quot;&gt;{{Harvnb|Clark|1969|pp=205}}&lt;/ref&gt; La franca skulptisto [[Auguste Rodin]] diris, &quot;Kompari min kun Rembrandt! Kia sakrilegio! Kun Rembrandt, la koloso de Arto! Ni kliniĝu antaŭ Rembrandt kaj neniam iu komparu min kun li!&quot;&lt;ref name=&quot;Rodin&quot;&gt;[[Auguste Rodin|Rodin, Auguste]]: ''Art: Conversations with Paul Gsell''. Tradukita el la franca fare de Jacques de Caso kaj Patricia B. Sanders. (Berkeley, CA: University of California Press, 1984) {{ISBN|0-520-03819-3}}, p. 85. Origine publikigita kiel ''Auguste Rodin, L'Art: Entretiens réunis par Paul Gsell'' (Paris: Bernard Grasset, 1911). Auguste Rodin: &quot;Me comparer à Rembrandt, quel sacrilège! À Rembrandt, le colosse de l'Art! Y pensez-vous, mon ami! Rembrandt, prosternons-nous et ne mettons jamais personne à côté de lui!” (originale franclingve)&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:Rembrandt,_Auto-portrait,_1660.jpg|maldekstre|200ra|alternative=Memportreto de 1660|eta|Memportreto de 1660.]]

== Biografio ==
=== Ekvivo kaj ekkariero ===
'''Rembrandt''' (Tiu versio de lia persona nomo, &quot;Rembrandt&quot; kun &quot;d,&quot; unuafoje aperis en lia subskriboj en 1633. Ĝis tiam, li estis subskribinta per kombino de inicialoj aŭ monogramoj. Fine de 1632, li eksubskribis nur per sia persona nomo, &quot;Rembrant&quot;. Li aldonis la &quot;d&quot; en la venonta jaro kaj tio restis por la cetero de lia vivo. Kvankam fakuloj povas nur spekulacii, tiu ŝanĝo eble havis signifon nur por Rembrandt, ĝenerale interpretita kiel deziro esti konata per sia persona nomo kiel la grandaj figuroj de la Itala Renesanco: nome Leonardo, Rafaelo ktp.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rembrandt-signature-file.com/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160409172243/http://www.rembrandt-signature-file.com/|title=Rembrandt Signature Files|archive-date=9a de Aprilo 2016|website=www.rembrandt-signature-file.com}}&lt;/ref&gt; '''Harmenszoon van Rijn''' naskiĝis la 15an de Julio, 1606, en [[Leiden]], en la [[Nederlanda Respubliko]], nune [[Nederlando]] kiel la oka infano en familio de muelisto Harmen Gerritszoon van Rijn kaj Neeltgen Willemsdochter van Zuijtbrouck, filino de panbakisto.&lt;ref&gt;Bull, et al., p. 28.&lt;/ref&gt; La patro komencis uzi la epiteton „van Rijn“ (de [[Rejno]]), por diferenciĝi de alia [[muelisto]] kun la sama nomo. Tiu epiteto estis erare opiniata kiel signo de nobeleco ĉe lia fama filo.

[[Dosiero:Rembrandt Harmensz. van Rijn 035.jpg|eta|maldekstre|200ra|''La anĝelo haltigas la oferon de Isaak'' de Rembrandt.]]
[[Religio]] estas centra temo en la verkoj de Rembrandt kaj la religie maltrankviliga periodo en kiu li vivis faras lian kredon interesa studobjekto. Lia patrino estis [[katolika]], kaj lia patro apartenis al la [[Reformacio|Nederlanda Reformaciita Eklezio]]. Kvankam lia verkaro montras profundan kristanan fidon, ne estas pruvaro ke Rembrandt formale apartenis al iu eklezio, kvankam kelkaj fakuloj, kiel [[Hendrik Willem van Loon]], sugestas, ke li eble estis [[Menonitismo|menonita]],&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=R. v. R.: the Life and Times of Rembrandt van Rijn|aŭtoro=[[Hendrik Willem van Loon]]|jaro=1930|eldoninto=Horace Liveright}}&lt;/ref&gt; kaj kvin el liaj filoj estis baptitaj en nederlandaj reformaciitaj preĝejoj en Amsterdamo: kvar en Oude Kerk (Malnova Kirko) kaj unu, Titus, en Zuiderkerk (Suda Kirko).&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/doopregisters/zoek/query.nl.pl?i1=1&amp;v1=rembr*&amp;a1=r*ijn&amp;i2=1&amp;x=19&amp;z=b|titolo=Doopregisters, Zoek|alirdato=7-a de aprilo 2014|dato=3a de Aprilo 2014|eldoninto=Stadsarchief.amsterdam.nl|lingvo=nl}}{{Dead link|date=Julio 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Kiel 7-jarulo Rembranto lernis en latina lernejo, kiel 14-jarulo eniris en la [[Universitato de Lejdeno|Universitaton de Lejdeno]] (la {{daton|20|majo|1620}}), sed post kelkaj monatoj foriris kaj en 1621 pli volonte komencis studi [[pentroarto]]n ĉe la [[Historia pentrarto|historipentristo]] [[Jacob van Swanenburg]] kun kiu li pasigis tri jarojn.&lt;ref name=&quot;Houbraken&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20120527043045/http://www.dbnl.org/tekst/houb005groo01_01/houb005groo01_01_0129.htm Rembrandt biography] en ''De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'' (1718) de [[Arnold Houbraken]], ĉe Digital library for Dutch literature&lt;/ref&gt; Post tiuj tri jaroj li foriris al [[Amsterdamo]] al ateliero de [[Pieter Lastman]] ([[1583]]-[[1633]]), pentristo de dramaj historiaj scenoj. Tie li lernis nur kelkajn ses monatojn, kvankam tre fruktodone, poste kun Jacob Pynas, kvankam Simon van Leeuwen postulis, ke [[Joris van Schooten]] instruis Rembrandt en Leiden.&lt;ref name=Houbraken/&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=le9GAAAAcAAJ&amp;pg=PA189 Joris van Schooten as teacher of Rembrandt and Lievens] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20161226043135/https://books.google.com/books?id=le9GAAAAcAAJ&amp;pg=PA189 |date=26a de Decembor 2016 }} en la verko de Simon van Leeuwen nome ''Korte besgryving van het Lugdunum Batavorum nu Leyden'', Leiden, 1672&lt;/ref&gt; Malkiel multaj el siaj samtempuloj kiuj veturis al Italio kiel parto de sia arta trejnado, Rembrandt neniam lasis la Nederlandan Respublikon dum sia tuta vivodaŭro.&lt;ref&gt;[https://www.nationalgallery.org.uk/artists/rembrandt Rembrandt biography] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221031204230/https://www.nationalgallery.org.uk/artists/rembrandt |date=2022-10-31 }}, nationalgallery.org.uk&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Erhardt, Michelle A., kaj Amy M. Morris. 2012. [https://books.google.com/books?id=MQAzAQAAQBAJ&amp;pg=PA252&amp;dq= ''Mary Magdalene, Iconographic Studies from the Middle Ages to the Baroque''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200308073203/https://books.google.com/books?id=MQAzAQAAQBAJ&amp;pg=PA252&amp;dq= |date=8a de Marto 2020 }}. Boston : Brill. p. 252. {{ISBN|978-90-04-23195-5}}.&lt;/ref&gt;
[[Dosiero:Rembrandt van Rijn - Saskia van Uylenburgh, the Wife of the Artist - Google Art Project.jpg|eta|dekstre|Portreto de [[Saskia van Uylenburgh]], ĉirkaŭ 1635.]]

Li revenis al Leiden, kie li malfermis sian propran atelieron kiel 18-jarulo en 1624 aŭ 1625. Lia kunulo estis alia talenta pentristo [[Jan Lievens]] ([[1607]]-[[1674]]), kies reputacio altiris multajn klientojn. En 1627, Rembrandt ekakceptis studentojn, inter kiuj [[Gerrit Dou]] in 1628.&lt;ref&gt;Slive havas kompletan biografion, pp. 55ff.&lt;/ref&gt; En 1629, Rembrandt estis malkovrita de la ŝtatestro [[Constantijn Huygens]] (patro de la nederlanda fama matematikisto kaj fizikisto [[Christiaan Huygens]]), kiu havigis al Rembrandt gravajn mendojn el la kortego de Hago. Kiel rezulto de tiu konekto, la Princo [[Frederik Hendrik]] plue aĉetis pentraĵojn el Rembrandt ĝis 1646.&lt;ref&gt;Slive, pp. 60, 65&lt;/ref&gt;

=== Amsterdamo ===
Ĉe ili estis bildokomercisto [[Hendrick van Uylenburgh]], kiu proponis al Rembranto translokiĝi al Amsterdamo kaj malfermi ĉe li atelieron. Tiu estis urbo rapide kreskiĝanta kiel nova negoca ĉefurbo de Nederlando. Li ekpraktikis kiel profesia portretisto por la unua fojo, kun granda sukceso. Kontrakto estis subskribita, fine de [[1631]] Rembranto ekhejmis en Amsterdamo kaj danke al Uylenburgh ricevis mendojn de kuracistoj. En [[1632]] li pentris bildon ''[[Leciono de anatomio de doktoro Nicolaes Tulp]]'', kiu tuj famigos la 21-jaran artiston kiel la plej grandan tiaman pentriston.

Li dekomence restis kun la artokomercisto Uylenburgh, kaj en 1634 li edziĝis al kuzino de Hendrick nome [[Saskia van Uylenburgh]].&lt;ref&gt;Slive, pp. 60–61&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Netherlands, Noord-Holland Province, Church Records, 1553–1909 Image Netherlands, Noord-Holland Province, Church Records, 1553–1909; pal:/MM9.3.1/TH-1971-31164-16374-68 |url=https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-1971-31164-16374-68?cc=2037985&amp;wc=M994-WQZ:3938509 |access-date=7a de Aprilo 2014 |publisher=Familysearch.org |archive-date=5a de Junio 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605150618/https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-1971-31164-16374-68?cc=2037985&amp;wc=M994-WQZ:3938509 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Saskia venis el altnivela familio: ŝia patro estis advokato kaj la ''burgemeester'' (urbestro) de [[Leeuwarden]]. Kiam Saskia, kiel la plej juna filino, iĝis orfa, ŝi loĝis kun pli aĝas fratino en [[Het Bildt]]. Rembrandt kaj Saskia geedziĝis en la loka preĝejo de [[Sint Annaparochie]] sen ĉeesto de parencoj de Rembrandt.&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120526210656/http://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/famous/rembrandt_and_saskia/index.en.html Registraĵoj de Rembrandt kaj Saskia], en arkivoj de Amsterdamo&lt;/ref&gt; Samjare, Rembrandt iĝis &quot;burĝo&quot; de Amsterdamo kaj membro de la loka [[gildo]] de pentristoj. Li ankaŭ akceptis nombrajn studentojn, inter kiuj [[Ferdinand Bol]] kaj [[Govert Flinck]].&lt;ref name=&quot;Bull-28&quot;&gt;Bull, et al., p. 28&lt;/ref&gt;

En 1635, Rembrandt kaj Saskia translokiĝis al sia propra domo, luita en moda Nieuwe Doelenstraat kun rigardejo al la rivero Amstel. En 1639 ili translokiĝis al pli elstara ĵus konstruita nova domo (nune la [[Rembrandt Dom-Muzeo]]) en la altnivela 'Breestraat' (en angla: 'Broadway', larĝa vojo), nune konata kiel Jodenbreestraat en tio kio estis iĝanta juda kvartalo; poste kvartalo por junaj novalvenintoj. La [[hipoteko]] por financi la aĉeton per 13 000 [[guldeno]]j estus la ĉefa tialo por postaj financaj malfacilaĵoj.&lt;ref name=Bull-28/&gt; Rembrandt estus facile povinta pagi la domon per siaj grandaj enspezoj, sed ŝajne liaj elspezoj ĉiam egalis siajn enspezoj, kaj li eble faris kelkajn malsukcesajn investojn.&lt;ref&gt;Clark, 1978, pp. 26–27, 76, 102&lt;/ref&gt; En tiu kunteksto Rembrandt ofte serĉis siajn judajn najbarojn kiel modeloj por siaj scenoj de la [[Malnova Testamento]].&lt;ref&gt;Adams, p. 660&lt;/ref&gt; Kvankam ili estis jam altnivelaj, la paro suferis kelkajn personajn tragediojn; ilia filo Rumbartus mortis du monatojn post sia nasko en 1635 kaj ilia filino Cornelia mortis ĝuste je tri semajnoj de aĝo en 1638. En 1640, ili havis duan filinon, nomita ankaŭ Cornelia, kiu mortis vivinta apenaŭ ĉirkaŭ unu monato. Nur ilia kvara filo, [[Titus van Rijn|Titus]], kiu estis naskiĝinta en 1641, survivis ĝis plenkreskeco. Saskia mortis en 1642 tuj post la nasko de Titus, probable pro [[tuberkulozo]]. La desegnoj fare de Rembrandt pri ŝi sur ŝia lito de malsano kaj morto estas inter la plej emociaj liaj verkoj.&lt;ref name=&quot;Slive-71&quot;&gt;Slive, p. 71&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:Rembrandt van Rijn - Rembrandts zoon Titus in monniksdracht (Rijksmuseum Amsterdam).jpg|eta|maldekstre|La filo de Rembrandt [[Titus van Rijn|Titus]], kiel [[monaĥo]], 1660.]]

Tiutempe Rembranto pentris sian plej grandan bildon ''[[La noktaj gardistoj]]'', grupan portreton de amsterdama gardistaro. Li kompoziciis la bildon kiel foriron el la armilejo al la nokta gardado, tial kelkaj personoj estas plene videblaj, dum ĉe aliaj aperas nur duono de la vizaĝo, kio tiujn personojn kolerigis, ĉar ili ĉiuj pagis la saman sumon. Plie inter ili aperas malgranda knabineto kun vizaĝo de Saskia, kiu kompreneble pagis nenion. La bildo vekis admiron al la kreiva genieco de Rembranto, sed samtempe misfamigis lin kiel artiston, kiu neserioze traktas siajn klientojn.

Rembranto dum la malsano de Saskia dungis por sia fileto edukistinon Geertje Dircks, kiu fariĝis ankaŭ lia kunulino, sed en [[1646]] venis en lian domon 23-jara servistino Hendrickje Stoffels, kiu same fariĝis lia dua vera amatino. Geertje akuzis lin ĉe tribunalo, ke li rompis edziĝ-promeson, sed ŝi malvenkis kaj la domon ekregis Hendrickje. Ĉiuokaze Geertje ricevis kompenson de 200 guldenoj jare.&lt;ref name=Bull-28/&gt; Rembrandt baraktis por meti ŝin en azilejon aŭ malriĉulejon (nomita &quot;fianĉinputo&quot;) ĉe [[Gouda]], sciinte, ke ŝi estis lombardinta juvelojn kiujn li estis donacinta al ŝi kaj kiuj iam estis apartenintaj al Saskia.&lt;ref&gt;Driessen, pp. 151–57&lt;/ref&gt;

Rembranto fine de la 1640-aj jaroj ekhavis amaferon kun la multe pli juna Hendrickje kaj multfoje portretis ŝin. En [[1654]] ŝi naskis ilian filinon Cornelia, pro kio ambaŭ gepatroj estis persekutataj de la Nederlanda Reformacia Eklezio, ĉar ili ne estis geedzoj. Akuzo asertis, &quot;ke ŝi estis fifarinta agadon de ĉiesulino kun Rembrandt la pentristo&quot;. Ŝi konfesis tion kaj estis ekskomunikita. Rembrandt ne estis akuzita nek aperigita al la eklezia konsilio ĉar li ne estis membro de la Reformacia Eklezio.&lt;ref&gt;Slive, p. 82&lt;/ref&gt; Ambaŭ estis konsiderataj laŭleĝe geedzoj laŭ [[civila juro]], sed Rembrandt ne edziĝis al Hendrickje. Se li estus reedziĝinta li estus perdinta aliron al fonduso formita por Titus en la testamento de Saskia.&lt;ref name=Slive-71/&gt;

[[Dosiero:Rembrandt - Zelfportret - Google Art Project.jpg|eta|dekstre|''Memportreto'', 1658, [[Kolekto Frick]], majstroverko de la fina stilo, &quot;la plej kalma kaj plej granda el ĉiuj liaj portretoj&quot;&lt;ref&gt;Clark 1978, p. 28&lt;/ref&gt;]]
Rembranto ŝuldis multe da mono pro sia luksa domo, en [[1656]] bankrotis kaj lia kolekto de pentraĵoj, kiujn li kolektis dum sia tuta vivo, estis disvendata en [[aŭkcio]]. Rembrandt estis vivanta super siaj rimedoj, aĉetante artaĵojn (inklude per prezaltigante siajn proprajn verkojn), presaĵojn (ofte uzatajn en siaj pentraĵoj) kaj raraĵojn, kio probable rezultis en tribunala aranĝo (''cessio bonorum'', cedo de havaĵoj) por eviti lian bankroton en 1656, vendante plej el siaj pentraĵoj kaj grandan kolekton de antikvaĵoj, sed almenaŭ li rajtis konservi siajn laborilojn. La vendolisto survivis kaj havigas bonan rigardon al la kolektoj de Rembrandt, kiu, krom pentraĵoj kaj desegnoj de [[Malnovaj majstroj]], inkludis bustojn de romiaj imperiestroj, vestaĵojn de japanaj armaĵoj inter multajn objektojn el Azio, kaj kolektojn de natura historio kaj mineraloj. Sed la prezoj atingitaj en la vendoj de 1657 kaj 1658 estis seniluziiĝintaj.&lt;ref&gt;Slive, p. 84&lt;/ref&gt;

En [[1660]] li devis forlasi la domon. Rembrandt estis devigita fakte forvendi sian domon kaj sian presmaŝinon kaj translokiĝi al pli malmultekosta loĝejo en Rozengracht en 1660.&lt;ref&gt;Schwartz, p. 12. La domvendo estis en 1658, sed oni interkonsentis du jarojn por ke Rembrandt malplenigu ĝin.&lt;/ref&gt; La aŭtoritatoj kaj liaj ŝuldistoj ĝenerale akceptis akomodon al liaj necesoj, escepte ĉe la amsterdama gildo de pentristoj, kiu enkondukis novan regulon ke neniu en la cirkonstancoj de Rembrandt povu komercadi kiel pentristoj. Por elteni tion, Hendrickje kaj Titus formis kvazaŭkorporacion kiel artokomercistoj en 1660, kun Rembrandt kiel dungito.&lt;ref&gt;Clark, 1974 p. 105&lt;/ref&gt;

En 1661 Rembrandt (aŭ pli bone la nova negocentrepreno) estis kontraktita por finkompletigi verkon por la ĵuskonstruita urbodomo, sed nur post Govert Flinck, la artisto dekomence kontraktita, mortis sen ekpentri. La rezultinta verko, ''La konspiro de Claudius Civilis'', estis malakceptita kaj revenigita al la pentristo; la survivinta fragmento estas nur frakcio de la tuta verko.&lt;ref&gt;Clark 1974, pp. 60–61&lt;/ref&gt; Estis ĉirkaŭ tiu epoko kiam Rembrandt akceptis sian lastan metilernanton, Aert de Gelder. En 1662 li estis ankoraŭ plenumante gravajn komisiojn por portretoj kaj aliaj verkoj.&lt;ref&gt;Bull, et al., p. 29.&lt;/ref&gt; En 1662 unu el la ŝuldistoj de Rembrandt turnis sin al la Supera Kortumo (''Hof van Holland'') por plendi, ke Titus devis pagi unue.&lt;ref&gt;Ruysscher, D. D., &amp; ’T Veld, C. I. (2021). Rembrandt’s insolvency: The artist as legal actor, Oud Holland–Journal for Art of the Low Countries, 134(1), 9–24. doi: https://doi.org/10.1163/18750176-13401002 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211107223624/https://brill.com/view/journals/oh/134/1/article-p9_2.xml |date=7a de Novembro 2021 }}&lt;/ref&gt; Isaac van Hertsbeeck predis dufoje kaj devis repagi la monon kiun li jam estis ricevinta al Titus, kion li faris en 1668.&lt;ref&gt;Wexuan, Li. [https://oudholland.rkd.nl/index.php/reviews/32-review-of-machiel-bosman-rembrandts-plan-de-ware-geschiedenis-van-zijn-faillissement &quot;Review of: 'Rembrandts plan: De ware geschiedenis van zijn faillissement&quot;], ''Oud Holland Reviews'', Aprilo 2020.&lt;/ref&gt; Kiam Kosimo la 3-a ''de' Medici'', Grandduko de Toskanio, venis al Amsterdamo en 1667, li vizitis Rembranton en lia domo.&lt;ref&gt;Clark 1978, p. 34.&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:Rembrandt Harmensz. van Rijn 135.jpg|eta|maldekstre|''Memportreto'', datita ĉe 1669, la jaron kiam li mortiĝis, kvankam li aspektas multe pli maljuna en aliaj portretoj. National Gallery, Londono.]]
Rembranto survivis siajn filon kaj kunulinon, ĉar en [[1663]] mortis Hendrickje, kaj en [[1668]] Titus, lasante filinon, dum post nur unu jaro, la 4-an de Oktobro [[1669]] Rembranto mem en Amsterdamo. La lastajn jarojn li travivis solece, studante sian vizaĝon, kio rezultigis multajn memportretojn de tiu tempo. Rembrandt estis entombigita kiel supozita riĉulo ĉar la heredantoj pagis kiel entombigaj impostoj substance grandan monkvanton, ''f'' 15.&lt;ref&gt;[https://archive.today/20120526210656/http://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/death/rembrandt/index.en.html Entombiga registro de la kirko Westerkerk kun registro de la entombigo de Rembrandt], konservita en la urnaj arkivoj de Amsterdamo&lt;/ref&gt; sed en tombo por malriĉuloj en la kirko Westerkerk. Ĝi estis en numerigita 'kerkgraf' (kirkotombo posedita de la preĝejo) ie sub tomboŝtono en la preĝejo. Post du dek jaroj, liaj restaĵoj estis forportitaj kaj detruitaj, kiel estis kutimo.

La [[domo de Rembranto]] estas nun vizitebla en [[Amsterdamo]].

== Pentrarto ==
En siaj verkoj li uzis krepuskan lumon, kvazaŭ lumigantan figuron dronantan en tenebro. Tio ebligis al li reliefigi psikologie la trajtojn de la vizaĝo, kvazaŭ oni vidus la animon de la persono. Ofte li estas opiniata la plej granda pentristo. Konserviĝis kelkcent liaj pentraĵoj kaj grafikaĵoj; estis verkitaj pri li multaj romanoj, ĉar lia vivo estis tre kortuŝa (morto de la unuaj filoj kaj poste de la edzino Saskia, perdo de havaĵo pro ŝuldoj, morto en malriĉeco ktp.).

[[Dosiero:Rembrandt Christ in the Storm on the Lake of Galilee.jpg|eta|dekstre|Nura konata marpejzaĝo de Rembrandt nome ''La ŝtormo en la maro de Galileo'', 1633. Tiu pentraĵo estas ankoraŭ perdita post la ŝtelo en la Muzeo Isabella Stewart Gardner de Bostono en 1990.]]

Fakuloj de la komenco de la 20-a jarcento postulis, ke Rembrandt estis produktinta ĉirkaŭ 600 pentraĵojn,&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://staff.science.uva.nl/~fjseins/RembrandtCatalogue/r_stats.html|titolo=A Web Catalogue of Rembrandt Paintings|dato=28a de Julio 2012|arkivurl=https://web.archive.org/web/20120728230138/http://staff.science.uva.nl/~fjseins/RembrandtCatalogue/r_stats.html|arkivdato=28a de Julio 2012}}&lt;/ref&gt; preskaŭ 400 [[akvaforto]]jn kaj 2 000 desegnojn.&lt;ref name=&quot;Rembrandtart&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto|url=https://westernciv.com/profile/login/|titolo=Institute Member Login – Institute for the Study of Western Civilization|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070929010501/http://www.westernciv.com/courses/2004/noeuart.shtml|arkivdato=29a de Septembro 2007}}&lt;/ref&gt; Pli ĵusaj fakuloj, el la 1960-aj jaroj ĝis nuntempe (estrite de la ''Rembrandt Research Project''), ofte polemike estis reduktinta lian verkaron al preskaŭ 300 pentraĵoj. Totaloj de tiuj ciferoj gamas inter variaj diversaj verkokatalogoj, ofte dividitaj en klasoj kiel jenaj: &quot;tre verŝajne aŭtentaj&quot;, &quot;eble aŭtentaj&quot; kaj &quot;malverŝajne aŭtentaj&quot; ekzemple ĉe [http://staff.science.uva.nl/~fjseins/RembrandtCatalogue/ the Online Rembrandt catalogue] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://staff.science.uva.nl/~fjseins/RembrandtCatalogue/ |title=A Web Catalogue of Rembrandt Paintings |access-date=10a de Julio 2007 |archive-date=13a de Majo 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513080039/http://staff.science.uva.nl/~fjseins/RembrandtCatalogue/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Liaj presaĵoj, tradicie nomitaj [[akvaforto]]j, kvankam multaj estas produktitaj tute aŭ parte per [[gravurado]] kaj foje per seka punkto, havas multe pli stabilan totalon de iom sub 300. Antaŭ ducent jaroj Bartsch listigis 375. Pli ĵusaj katalogoj aldonis tri (du en unikaj presaĵoj) kaj ekskludis kelkajn por atingi totalojn.&lt;ref&gt;Schwartz, p. 6, 289; Münz 1952, 279; Boon 1963, 287 [https://web.archive.org/web/20000831232904/http://www.printcouncil.org/search.html Print Council of America] – sed la totalo de Schwartz citita ne kongruas kun la libro.&lt;/ref&gt; Plej verŝajne Rembrandt faris multajn plian desegnojn en sia vivo ol 2 000, sed tiuj nuntempaj estas pli raraj ol supozitaj.&lt;ref&gt;La laboro de fakuloj pri la desegnoj de Rembrandt ankoraŭ pluas – analizo de Berlina kolekto por ekspozicio de 2006/7 produktis probablan falon el 130 folio ĝis ĉirkaŭ 60. [http://www.codart.nl/exhibitions/details/911/ Codart.nl]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.codart.nl/exhibitions/details/911/ |title=Rembrandt, der Zeichner |access-date=3a de Oktobro 2007 |archive-date=27a de Majo 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527001029/http://www.codart.nl/exhibitions/details/911/ |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; La [[Brita Muzeo]] engaĝiĝis por publikigi novan katalogon post simila laboro. Du fakuloj postulis, ke la nombro de desegnoj kies aŭtografa statuso povas esti konsiderata kiel efeltive &quot;certa&quot; ne estas pli alta ol ĉirkaŭ 75, kvankam ankaŭ tio estas disputata. La listo estis malkovrita en fakula kunsido en Februaro 2010.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Schwartzlist 301 – Blog entry by the Rembrandt scholar Gary Schwartz |url=http://www.garyschwartzarthistorian.nl/schwartzlist/?id=148 |access-date=17a de Februaro 2012 |publisher=Garyschwartzarthistorian.nl |archive-date=22a de Februaro 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222115235/http://www.garyschwartzarthistorian.nl/schwartzlist/?id=148 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Iam ĉirkaŭ naŭdek pentraĵoj estis enkalkulitaj kiel [[memportreto]]j de Rembrandt, sed nun oni konas, ke li faris, ke liaj studentoj kopiu liajn proprajn memportretojn kiel parto de sia trejnado. Moderna fakularo estis reduktinta la aŭtografiitan kalkulon al ĉirkaŭ kvar dek pentraĵoj, same kiel kelkajn desegnojn kaj tri dek unu akvafortojn, kio inkludas multajn el la plej rimarkindaj bildoj de la grupo.&lt;ref&gt;White and Buvelot 1999, p. 10.&lt;/ref&gt; Kelkaj montras lin pozante en preskaŭ historiaj luksaj vestaĵoj, aŭ miene al si mem. Liaj olepentraĵoj markas la progreson el necerta junulo, tra la pli eleganta kaj tre sukcesa portret-pentristo de la 1630-aj jaroj, ĝis la emociaj sed tre povaj portretoj de lia maljunaĝo. Kune ili havigas rimarkinde klaran bildon de la homo, de lia aspekto kaj de lia psikologia sinteno, kiel montras lia tre maljuniĝinta vizaĝo. Kvankam la populara interpretado estas, ke tiuj pentraĵoj reprezentas personan kaj enrigardan veturon, eble ili estis pentritaj nur por kontentigi merkaton por memportretoj faritaj de elstaraj artistoj.&lt;ref&gt;{{Libro|verkinto=Wetering, Ernst van de|titolo=A Corpus of Rembrandt Paintings IV|subtitolo=Self-Portraits|jaro=2010|isbn=9781402044410|lingvo=English|paĝo=290}}&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:Rembrandt van Rijn - A Polish nobleman.jpg|eta|maldekstre|170ra|''Pola nobelo'', 1637.]]

En siaj portretoj kaj memportretoj, li metas la vizaĝon de la modelo tiel ke la bordo de la nazo preskaŭ ĉiam formas la linion de disigo inter tre brile lumigitaj kaj ombraj areoj. Vizaĝo de Rembrandt estas vizaĝo parte eklipsita; kaj la nazo, brila kaj evidenta, elstara en la faldaro de duontonoj, utilas kiel fokuso al la atento de la rigardanto, kaj por dramigi, temas pri divido inter inundo de lumo — enorma klareco — kaj minaca malheleco.&lt;ref&gt;Taylor, Michael (2007).[http://www.artbook.com/1933045442.html Rembrandt's Nose: Of Flesh &amp; Spirit in the Master's Portraits] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221030221007/https://www.artbook.com/1933045442.html |date=2022-10-30 }} p. 21, D.A.P./Distributed Art Publishers, Inc., New York {{ISBN|978-1-933045-44-3}}'&lt;/ref&gt;

En nombraj bibliaj verkoj, kiel ''La starigo de la kruco'', ''Jozefo rakontante siajn sonĝojn'' kaj ''La ŝtonumado de Sankta Stefano'', Rembrandt pentris sin mem kiel rolulo inter la homamaso. Durham sugestas, ke tio rilatas al la fakto, ke la Biblio estis por Rembrandt &quot;speco de taglibro, rakonto de momentoj en lia propra vivo&quot;.&lt;ref&gt;Durham, p. 60.&lt;/ref&gt;

Inter la plej elstaraj karakteroj de la verkaro de Rembrandt estas lia uzado de ''[[chiaroscuro]]'', nome teatreca uzado de la lumo kaj de la ombro derivita el [[Caravaggio]], aŭ plej verŝajne el la nederlandaj [[Utreĥto|karavaĝistoj]], sed adaptitaj por tre personaj rimedoj.&lt;ref&gt;Bull, et al., pp. 11–13.&lt;/ref&gt; Elstaras ankaŭ lia drameca kaj viveca prezentado de subjektoj, for de la rigida formaleco kiun liaj samtempuloj ofte montris, kaj profunde sentita kompato por la homaro, sen atenti al la riĉeco aŭ al la aĝo. Lia proksima familio — lia edzino Saskia, ia filo Titus kaj liaj kunulino Hendrickje — ofte montriĝis elstare en liaj pentraĵoj, eĉ se multaj el tiuj havis [[mitologio|mitologiajn]], bibliajn aŭ historiajn temojn.

=== Periodoj, temoj kaj stiloj ===
[[Dosiero:Rembrandt - The Abduction of Europa - Google Art Project.jpg|eta|dekstre|230ra|''La kidnapo de Eŭropa'', ekzemplo de baroka pentrarto.]]
Dum lia kariero, Rembrandt prenis kiel siaj ĉefaj temoj la portretadon, pejzaĝon kaj rakontpentraĵon. Por la lasta, li estis precipe laŭdita de liaj samtempuloj, kiuj laŭdis lin kiel majstra interpretisto de Bibliaj rakontoj pro sia kapablo reprezenti emociojn kaj atento al detaloj.&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 268.&lt;/ref&gt; Stile, liaj pentraĵoj progresis de la frua &quot;glata&quot; maniero, karakterizita per subtila tekniko en la portretado de iluziisma formo, al la malfrua &quot;malglata&quot; traktado de riĉe diverskoloraj farbosurfacoj, kiu enkalkulis iluziismon de formo sugestita per la palpa kvalito de la farbo mem. Rembrandt devis ekkompreni ke se li retenis la farbon konscie loza kaj &quot;farbosimila&quot; sur kelkaj partoj de la kanvaso, la percepto de spaco iĝis multe pli granda.&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 160, 190.&lt;/ref&gt;

Oni povas vidi paralelan evoluon en la kapablo de Rembrandt kiel presaĵfaristo. En la akvafortoj de lia matureco, precipe de la malfruaj 1640-aj jaroj pluen, la libereco kaj larĝo de liaj desegnaĵoj kaj pentraĵoj trovis esprimon en la presaĵmedio ankaŭ. La verkoj ampleksas larĝan gamon de temoj kaj teknikoj, foje lasante grandajn areojn de blanka papero por sugesti spacon, foje utiligante kompleksajn retojn de linioj por produkti riĉajn malhelajn tonojn.&lt;ref&gt;Ackley, p. 14.&lt;/ref&gt;

[[File:Rembrandt, Portret van Haesje v.Cleyburg 1634.jpg|thumb|upright=1|Portreto de Haesje Jacobsdr. van Cleyburg el Roterdamo (1634) finigita dum la pinto de lia komerca sukceso.|maldekstre]]
La influo de Lastman sur Rembrandt estis plej elstara dum lia periodo en Leiden de 1625 ĝis 1631.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;van de Wetering, p. 284.&lt;/ref&gt; Pentraĵoj estis sufiĉe malgrandaj sed riĉaj je detaloj (ekzemple je kostumoj kaj juvelaĵoj). Religiaj kaj [[Alegorio|alegoriaj]] temoj estis preferitaj, same kiel ''tronies'' (speco de verko kiu prezentas troigitajn aŭ karakterizajn vizaĝesprimojn).&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; En 1626 Rembrandt produktis siajn unuajn akvafortojn, kies larĝa disvastigo plejparte estis respondeconta pri lia internacia famo.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; En 1629 li kompletigis ''[[Judaso pentanta, redonante la arĝentajn monerojn]]'' kaj ''[[La artisto en lia studio]]'', verkojn kiuj evidentigas lian intereson en la uzado de lumo kaj vario de farbapliko, kaj konsistigas la unuan gravan progreson en lia evoluo kiel pentristo.&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 285.&lt;/ref&gt;

Dum liaj fruaj jaroj en Amsterdamo (1632-1636), Rembrandt komencis pentri dramecajn bibliajn kaj mitologiajn scenojn en alta kontrasto kaj de granda formato (''[[La Blindigo de Ŝimŝono|La blindigo de Ŝimŝono]]'', 1636; ''[[La festo de Belŝacaro (Rembrandt)|La festo de Belŝacaro]]'', ĉ. 1635; ''[[Danao (Rembrandt)|Danao]]'', 1636 sed reverkita poste), serĉante imiti la barokan stilon de [[Petro Paŭlo Rubens|Rubens]].&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 287.&lt;/ref&gt; Kun la foja helpo de asistantoj en la laborejo de Uylenburgh, li pentris multajn portretkomisionojn kaj malgrandajn (''[[Jacob de Gheyn III]]'') kaj grandajn (''Portreto de la Ŝipkonstruisto Jan Rijcksen kaj lia Edzino'', 1633; ''[[La anatomia leciono de D-ro Nicolaes Tulp]]'', 1632).&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 286.&lt;/ref&gt;

Je la malfruaj 1630-aj jaroj, Rembrandt produktis kelkajn pentraĵojn kaj multajn akvafortojn de [[Pejzaĝismo|pejzaĝoj]]. Ofte tiuj pejzaĝoj elstarigis naturan dramon, havante elradikigitajn arbojn kaj malbonaŭgurajn ĉielojn (''Dometoj antaŭ Ŝtorma Ĉielo'', ĉ. 1641; ''La Tri Arboj'', 1643). De 1640 lia laboro iĝis malpli entuziasma kaj pli sobra je tono, eventuale reflektante personan tragedion. Bibliaj scenoj nun estis derivitaj pli ofte de la [[Nova Testamento]] ol de la [[Malnova Testamento]], kiel estis la kazo antaŭe. En 1642 li pentris ''[[La noktaj gardistoj]]'', la plej grandan el la gravaj grupportretkomisionoj kiujn li ricevis en tiu periodo, kaj tra kiuj li serĉis trovi solvojn al komponaj kaj rakontaj problemoj kiuj estis provitaj en antaŭaj verkoj.&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 288.&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:The Nightwatch by Rembrandt - Rijksmuseum.jpg|eta|300px|dekstra|''La noktaj gardistoj'' (1642) - 363 x 437 cm]]
En la jardeko post ''La noktaj gardistoj'', la pentraĵoj de Rembrandt variis multe en grandeco, temo, kaj stilo. La antaŭa tendenco krei dramajn efikojn ĉefe per fortaj kontrastoj de lumo kaj ombro cedis lokon al la uzo de fronta lumo kaj pli grandaj kaj pli saturitaj areoj de koloro. Samtempe, figuroj estis metitaj paralele al la bildplano. Oni povas vidi tiujn ŝanĝojn kiel movo al klasika reĝimo de kunmetaĵo kaj, konsiderante la pli esprimplenan uzon de peniko ankaŭ, povas indiki konatecon kun venecia arto (''Susanna kaj la maljunuloj'', 1637-47).&lt;ref&gt;van de Wetering, pp. 163–165.&lt;/ref&gt; Samtempe ekzistis konsiderinda malkresko en pentritaj verkoj favore de akvafortoj kaj desegnaĵoj de pejzaĝoj.&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 289.&lt;/ref&gt; En tiuj grafikaj verkoj natura dramo poste cedis lokon al trankvilaj nederlandaj kamparaj scenoj.

En la 1650-aj jaroj, la stilo de Rembrandt denove ŝanĝiĝis. Koloroj iĝis pli riĉaj kaj penikstrekoj pli prononcitaj. Kun tiuj ŝanĝoj, Rembrandt distancigis sin de sia antaua laboro kaj nuna modo, kiuj pli kaj pli inklinis al fajnaj, detalaj verkoj. Lia uzo de lumo iĝas pli denta kaj severa, kaj brilo iĝas preskaŭ neekzistanta. Lia eksterordinara aliro al farbapliko eble estis proponita delvis per konateco kun la laboro de [[Ticiano]], kaj povus esti vidita en la kunteksto de la tiama diskuto de &quot;polurado&quot; kaj surfackvalito de pentraĵoj. Nuntempaj raportoj foje rimarkas malaprobe la krudecon de la peniko de Rembrandt, kaj la artisto mem laŭdire malpersvadis vizitantojn de rigardi tro atente siajn pentraĵojn.&lt;ref&gt;van de Wetering, pp. 155–165.&lt;/ref&gt; La palpa manipulado de farbo povas aludi al mezepokaj proceduroj, kiam mimetikaj efikoj de bildigo informis la surfacon de pentraĵo. La rezulto estas riĉe varia uzado de farbo, profunde tavoligita kaj ofte ŝajne hazarda, kiu sugestas formon kaj spacon en kaj iluzia kaj tre individua maniero.&lt;ref&gt;van de Wetering, p. 157–158, 190.&lt;/ref&gt;

En pli postaj jaroj, [[Biblio|bibliaj]] temoj ofte estis prezentitaj sed emfazo ŝanĝiĝis de dramecaj grupscenoj al intimaj portret-similaj figuroj (''Jakobo la Apostolo'', 1661). En liaj lastaj jaroj, Rembrandt pentris siajn plej profunde reflektajn memportretojn (de 1652 ĝis 1669 li pentris dek kvin), kaj plurajn kortuŝajn bildojn de kaj viroj kaj feminoj (''[[La juda novedzino]]'', ĉ. 1666) - enamiĝintaj, vivantaj, kaj antaŭ Dio.&lt;ref&gt;&quot;En la (malfruaj) bonegaj portretoj de Rembrandt ni sentas nin vizaĝ-al-vizaĝe kun realaj homoj, ni sentas ilian varmon, ilian bezonon de simpatio kaj ankaŭ ilian solecon kaj suferon. Tiuj fervoraj kaj konstantaj okuloj, kiujn ni tiel bone konas el la memportretoj de Rembrandt, certe povis rigardi rekte en la homan koron.&quot; Gombrich, p. 423.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Ĝi (''La Juda Novedzino'') estas bildo de plenkreska amo, mirinda amalgamo de riĉeco, tenero kaj fido... la kapoj kiuj, en ilia vero, havas spiritan brilon, kiun pentristoj influitaj de la klasika tradicio neniam povus atingi.&quot; Clark, p. 206.&lt;/ref&gt;

===Grafikaj verkoj===
[[File:Rembrandt Harmensz. van Rijn - Christ with the Sick around Him, Receiving Little Children (The 'Hundred Guilder Print') - Google Art Project.jpg|thumb|maldekstre|La ''Centguldena verko'' (ĉ. 1647–49)]]

Rembrandt produktis [[akvaforto]]jn dum plimulto de sia kariero, el 1626 ĝis 1660, kiam li devis vendi siajn gravuraĵojn kaj praktike abandonis la gravurarton. Nur la malfacila jaro 1649 produktis neniun datitan verkon.&lt;ref&gt;Schwartz, 1994, pp. 8–12&lt;/ref&gt; Li facile ekpraktikis gravuraĵon kaj, kvankam li lernis uzi [[burino|gravurilon]] kaj parte [[Gravuraĵo|gravuris]] multajn platojn, la libereco de la gravurtekniko estis fundamenta por lia laboro. Li estis tre proksime implikita en la tuta procezo de presaĵkreado, kaj certe mem presis almenaŭ fruajn ekzemplojn de siaj gravuraĵoj. Komence li uzis stilon bazitan sur desegnado, sed baldaŭ transiris al alia bazita sur pentrado, uzante amason da linioj kaj multajn mordojn per la acido por atingi malsamajn fortecojn de linio. Ĉirkaŭ la fino de la 1630-aj jaroj, li reagis kontraŭ ĉi tiu maniero kaj transiris al pli simpla stilo, kun malpli da mordoj.&lt;ref&gt;White 1969, pp. 5–6&lt;/ref&gt; 

Li laboris pri la tiel nomata ''Centguldena Presaĵo'' laŭ etapoj dum la 1640-aj jaroj, kaj ĝi estis la &quot;kritika verko meze de lia kariero&quot;, el kiu lia fina akvaforta stilo komencis aperi.&lt;ref&gt;White 1969, p. 6&lt;/ref&gt; Kvankam la presaĵo nur pluvivas en du statoj, la unua tre malofta, pruvoj de multe da reverkado videblas sub la fina presaĵo kaj multaj desegnaĵoj pluvivas je ĝiaj elementoj.&lt;ref&gt;White 1969, pp. 6, 9–10&lt;/ref&gt;
[[File:Die landschaft mit den drei baeumen.jpg|thumb|dekstre|''La tri arboj'' (1643)|maldekstre]]

En la maturaj verkoj de la 1650-aj jaroj, Rembrandt pli volonte improvizis sur la plato, kaj grandaj presaĵoj tipe pluvivas en pluraj statoj, ĝis dek unu, ofte radikale ŝanĝitaj. Li nun uzis haĉadon por krei siajn malhelajn areojn, kiuj ofte okupas multon de la plato. Li ankaŭ eksperimentis per la efikoj de presado sur malsamaj specoj de papero, inkluzive de [[Washi|japana papero]], kiun li ofte uzis, kaj sur [[veleno]]. Li komencis uzi &quot;surfacan tonon&quot;, lasante maldikan tavolon de inko sur partoj de la plato anstataŭ tute viŝi ĝin por presi ĉiun premsignon. Li pli uzis sekan pinton, ekspluatante, precipe en pejzaĝoj, la riĉan malklaran nuancon, kiun ĉi tiu tekniko donas al la unuaj kelkaj premsignon.&lt;ref&gt;White, 1969 pp. 6–7&lt;/ref&gt;
[[File:B159 Rembrandt.jpg|thumb|maldekstre|''Conus marmoreus'' aŭ ''La konko'' estas la nura [[aĵpentraĵo|aĵpentraĵa]] gravuraĵo de Rembrandt.]]

Liaj presaĵoj havas similajn temojn al liaj pentraĵoj, kvankam la 27 memportretoj estas relative pli oftaj, kaj portretoj de aliaj homoj malpli oftaj. La [[pejzaĝo]]j, plejparte malgrandaj, grandparte difinis la kurson por la grafika traktado de pejzaĝo ĝis la fino de la 19-a jarcento. El la multaj centoj da desegnaĵoj faritaj de Rembrandt, nur ĉirkaŭ ducent havas pejzaĝan motivon kiel temon, kaj el la proksimume tricent akvafortoj, ĉirkaŭ tridek montras pejzaĝon. Koncerne liajn pentritajn pejzaĝojn, oni eĉ ne superas ok verkojn.&lt;ref&gt;Christiaan Vogelaar &amp;  Gregor J.M. Weber (2006) Rembrandts Landschappen&lt;/ref&gt; Triono de liaj akvafortoj temas pri religiaj temoj, multaj traktitaj kun hejmeca simpleco, dum aliaj estas liaj plej monumentaj presaĵoj. Kelkaj erotikaj, aŭ simple obscenaj, komponaĵoj ne havas ekvivalenton en liaj pentraĵoj.&lt;ref&gt;Vidu Schwartz, 1994, kie la verkoj estas dividataj laŭ temoj, sekvante Adam Bartsch.&lt;/ref&gt; Rembrandt posedis, ĝis li estis devigita vendi ĝin, grandiozan kolekton de verkoj de aliaj artistoj. Lin influis artistoj kiel [[Caravaggio]] kun lia klaroskura lumigado.&lt;ref name=&quot;NG overview&quot;&gt;{{cite web |title=Rembrandt 1606 - 1669 |url=https://www.nationalgallery.org.uk/artists/rembrandt |publisher=The National Gallery |access-date=26a de Februaro 2025}}&lt;/ref&gt; Pruntoj kaj influoj en lia verko povas esti spuritaj al artistoj tiel diversaj kiel [[Andrea Mantegna]] (kun lia ''Entombigo''),&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Entombment: Andrea Mantegna |url=https://www.nga.gov/collection/highlights/mantegna-the-entombment.html |publisher=National Gallery of Art |access-date=26a de Februaro 2025 |quote=Rembrandt, among others, used Mantegna's Entombment as a model. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250226143941/https://www.nga.gov/collection/highlights/mantegna-the-entombment.html |archivedate=2025-02-26 }}&lt;/ref&gt; [[Antoon van Dyck]], [[Rafaelo]], [[Ticiano]], [[Petro Paŭlo Rubens]],&lt;ref name=&quot;Liedtke 2003&quot;&gt;{{cite web |last1=Liedtke |first1=Walter A. |title=Rembrandt (1606–1669): Paintings |url=https://www.metmuseum.org/essays/rembrandt-van-rijn-1606-1669-paintings |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |access-date=26a de Februaro 2025 |date=1a de Oktobro 2003}}&lt;/ref&gt; Hercules Seghers,&lt;ref&gt;{{cite web |title=Under the Spell of Hercules Segers: Rembrandt and the Moderns |url=https://www.rembrandthuis.nl/en/exhibition/under-the-spell-of-hercules-segers-rembrandt-and-the-moderns/ |publisher=Museum Rembrandt Huis |access-date=26a de Februaro 2025}}&lt;/ref&gt; kaj [[Giovanni Benedetto Castiglione]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Self-Portrait: Rembrandt van Rijn |url=https://www.nga.gov/collection/highlights/rembrandt-self-portrait.html |publisher=National Gallery of Art |access-date=26a de Februaro 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250226144534/https://www.nga.gov/collection/highlights/rembrandt-self-portrait.html |archivedate=2025-02-26 }}&lt;/ref&gt;

Desegnaĵojn de Rembrandt kaj liaj lernantoj/sekvantoj amplekse studis multaj artistoj kaj akademiuloj tra la jarcentoj. Ekzemple Otto Benesch,&lt;ref&gt;Benesch, Otto: ''The Drawings of Rembrandt: First Complete Edition in Six Volumes''. (London: Phaidon, 1954–57)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Benesch, Otto: ''Rembrandt as a Draughtsman: An Essay with 115 Illustrations''. (London: Phaidon Press, 1960)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Benesch, Otto: ''The Drawings of Rembrandt. A Critical and Chronological Catalogue'' [2nd ed., 6 vols.]. (London: Phaidon, 1973)&lt;/ref&gt; [[David Hockney]],&lt;ref name=&quot;Hockney2014&quot;&gt;{{Cite web |last=Lewis, Tim |date=16a de Novembro 2014 |title=David Hockney: 'When I'm working, I feel like Picasso, I feel I'm 30' |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2014/nov/16/david-hockney-interview-i-feel-like-picasso |access-date=16 June 2020 |website=[[The Guardian]] |archive-date=16a de Majo 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516011950/https://www.theguardian.com/artanddesign/2014/nov/16/david-hockney-interview-i-feel-like-picasso |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Nigel Konstam, Jakob Rosenberg, Gary Schwartz kaj Seymour Slive.&lt;ref&gt;Slive, Seymour: ''The Drawings of Rembrandt: A New Study''. (London: Thames &amp; Hudson, 2009)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Silve, Seymour: ''The Drawings of Rembrandt''. (London: Thames &amp; Hudson, 2019)&lt;/ref&gt;

===Azia inspiro===
[[File:Rembrandt 208 (cropped).jpg|thumb|Desegno de Rembrandt pri hindia [[Mogola pentrarto|mogola pentraĵo]] (detalo)]]
Rembrandt estis interesita en [[Mogola pentrarto|mogolaj miniaturoj]], speciale ĉirkaŭ la 1650-aj jaroj. Li desegnis versiojn de ĉirkaŭ 23 mogolaj pentraĵoj kaj eble posedis albumon de ili. Ĉi tiuj miniaturoj inkluzivas pentraĵojn de [[Ŝaho Ĝahano]], [[Akbar]], [[Jahangir]] ka Dara ŝikoh kaj eble ili influis la vestaĵojn kaj aliajn aspektojn de liaj verkoj.&lt;ref&gt;Schrader, Stephanie; et al. (eds.): ''[https://books.google.com/books?id=V45FDwAAQBAJ Rembrandt and the Inspiration of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200801033700/https://books.google.com/books?id=V45FDwAAQBAJ |date=1a de Aŭgusto 2020 }}''. (Los Angeles, CA: J. Paul Getty Museum, 2018) {{ISBN|978-1606065525}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Rembrandt and the Inspiration of India (catalogue) |url=http://www.getty.edu/art/exhibitions/rembrandt_india/downloads/rembrandt_india_checklist.pdf |access-date=18a de Oktobro 2019 |archive-date=18a de Oktobro 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018133124/http://www.getty.edu/art/exhibitions/rembrandt_india/downloads/rembrandt_india_checklist.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3a de Septembro 2017 |title=In Paintings: Rembrandt &amp; his Mughal India Inspiration |url=http://www.theheritagelab.in/rembrandt-mughal-india |access-date=12a de Majo 2018 |archive-date=23a de Majo 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180523124056/http://www.theheritagelab.in/rembrandt-mughal-india/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Ganz |first=James |title=Rembrandt's Century |publisher=San Francisco, CA: Fine Arts Museum of San Francisco |year=2013 |isbn=978-3791352244 |page=45}}&lt;/ref&gt;

===''La noktaj gardistoj''===
{{Ĉefartikolo|La noktaj gardistoj}}

[[File:La ronda de noche, por Rembrandt van Rijn.jpg|thumb|upright=1.15|''[[La noktaj gardistoj]]'' aŭ ''La milicia roto de kapitano Frans Banning Cocq'' (1642), oleo surtola nun en la [[Rijksmuseum]], Amsterdamo|left]]

Rembrandt pentris ''La milicia roto de kapitano Frans Banning Cocq'', konatan ankaŭ kiel ''[[La noktaj gardistoj]]'', inter 1640 kaj 1642, kaj ĝi iĝis lia plej fama verko.&lt;ref&gt;Beliën, H. &amp; P. Knevel (2006) Langs Rembrandts roem, pp. 92–121&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Boffey 2021&quot;/&gt; La verko estis komisiita por la nova halo de la konstruaĵaro ''Kloveniersdoelen'', nome musketista branĉo de la ''schutterij'' (civitana milico).&lt;ref name=&quot;Boffey 2021&quot;&gt;{{cite news |last1=Boffey |first1=Daniel |title=Hidden sketch revealed beneath Rembrandt's The Night Watch |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2021/dec/08/rembrandt-hidden-sketch-revealed-beneath-night-watch |work=[[The Guardian]] |date=8a de Decembro 2021}}&lt;/ref&gt; Rembrandt deturniĝis de la konvencio pri rakonta pentraĵo kaj pri portretoj, kiu ordonis, ke tiaj ĝenraj verkoj estu majestaj kaj formalaj. Anstataŭe, li kreis kompleksan tavoligon de figuroj en drama bildigo de ago, pafado de musketo, influante kelkajn el la roluloj sed ne aliajn. La pentraĵo ne estas lokita nokte, ĝia mallumo estas kaŭzita de maljuniĝo; kaj ĝi ne temas pri deĵoro aŭ patrolo, sed ceremonio.&lt;ref name=&quot;Manca 2022&quot;/&gt; 

La pentraĵo ricevis multajn interpretojn; se, kiel Joseph Manca sugestas, ĝi estis celita funkcii je pluraj niveloj, multaj el la interpretoj eble estas ĝustaj. Tiel, male al konvencia rakonta pentraĵo, la prezentitaj homoj estas reprezentitaj en vivsimilaj individuaj portretoj. La stilo ŝajnas montri realan okazaĵon en reala loko, sed ĝia kompleksa strukturo aperas artefarita aŭ teatra, dum la strata etoso estas inventita. Ĝi povas esti vidata kiel bildo de [[milico]] komisiita pri konservado de ordo, sed ĝi same aspektas kiel malorda sceno. Ĝi aludas al seriozaj verkoj kiel ''[[La Lernejo de Ateno]]'' de [[Rafaelo]], kaj estis vidata kiel humura aŭ parodia.&lt;ref name=&quot;Manca 2022&quot;/&gt; Manca sugestas, ke la trankvileco de la du oficiroj en la malfono, daŭre plenumante sian devon malgraŭ la tumulto malantaŭ ili, indikas ilian &quot;moralan plejbonecon&quot;; certe, ilia statuso estas klare indikita, eĉ flatita.&lt;ref name=&quot;Manca 2022&quot;&gt;{{cite journal |last=Manca |first=Joseph |title=3. The Moment in Rembrandt's Night Watch: The Musket Blast, Narrative Drama, and Moral Excellence |journal=Journal of Interdisciplinary History of Ideas |volume=11 |issue=21 |year=2022 |at=Item 4 |url=https://ojs.unito.it/index.php/jihi/article/download/5548/5868}}&lt;/ref&gt;

== Ĉefaj verkoj ==
[[Dosiero:Rembrandt - The Abduction of Ganymede - Google Art Project - cropped.jpg|eta|250ra|dekstre|''La kidnapo de [[Ganimedo (mitologio)|Ganimedo]]'' (1635) ĉe ''Staatliche Kunstsammlungen'' en [[Dresdeno]].]]
* [[La anatomia leciono de D-ro Nicolaes Tulp]],
* [[La noktaj gardistoj]], la plej fama pentraĵo de Rembranto alinome &quot;La kompanio de kapitano Frans Banning Cocq&quot; (nederlande: &quot;De Compagnie van kapitein Frans Banning Cocq&quot;), pli konata kiel &quot;La noktaj gardistoj&quot; (nederlande: &quot;De Nachtwacht&quot;), estis pentrita en 1642 kaj troviĝas nun en la [[Rijksmuseum]], [[Amsterdamo]] ([[Nederlando]]),
* [[La gildo de la tolistoj]],
* [[La muelejo (Rembrandt)|La muelejo]],
* [[Aristotelo kun busto de Homero]],
* [[‎La festo de Belŝacaro (Rembrandt)|‎La festo de Belŝacaro]],
* [[‎La ŝtonumado de Sankta Stefano]],
* [[Suzana kaj la maljunuloj (Rembrandt)|Suzana kaj la maljunuloj]],
* [[Batŝeba bane (Rembrandt)|Batŝeba bane]],
* [[Jakobo benante la filojn de Jozefo]]
* [[La reveno de la erarinta filo (Rembrandt)|La reveno de la erarinta filo]],
* [[‎Memportreto kun du cirkloj]],
* Memportreto kun Saskia surgenue, kaj
* [[‎Memportretoj de Rembrandt|multaj aliaj memportretoj]].

== Bildaro ==
=== Memportretoj ===
{{Ĉefartikolo|Memportretoj de Rembrandt}}

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Rembrandt - Self-Portrait - WGA19206.jpg|''Juna Rembrandt'', ĉ.&amp;nbsp;1628, kiam li estis 22-jaraĝa. Parte kiel ekzerco en [[chiaroscuro]]. [[Rijksmuseum]]
Rembrandt van Rijn 184.jpg|''Memportreto'', ĉ.&amp;nbsp;1629; [[Germanisches Nationalmuseum]], Nurembergo
Selfportrait (Rembrandt Harmensz. van Rijn) - Nationalmuseum - 22374.tif|''Memportreto'', 1630, [[Nationalmuseum]], [[Stokholmo]]
Rembrandt - Self-Portrait with Velvet Beret - Google Art Project.jpg|''Memportreto kun velura ĉapo kaj fela mantelo'' 1634
Rembrandt1640.png|''Memportreto'', 34-jaraĝa, 1640
Rembrandt Harmenszoon van Rijn - Large Self-Portrait - Google Art Project.jpg|''[[Memportretoj de Rembrandt|Memportreto]]'', oleo sur tolo, 1652. [[Kunsthistorisches Museum]], Vieno
Rembrandt Harmensz. van Rijn 132.jpg|''Memportreto'', Vieno ĉ.&amp;nbsp;1655, oleo sur juglando, tranĉita. Kunsthistorisches Museum, Vieno
Rembrant Self-Portrait, 1660.jpg|''[[Memportretoj de Rembrandt|Memportreto]]'', 1660
Rembrandt Self-portrait (Kenwood).jpg|''[[Memportreto kun du cirkloj]]'', 1660. [[Kenwood House]], Londono
Rembrandt van Rijn 142 version 02.jpg|''Memportreto kiel Zeŭkso'', ĉirkaŭ 1662. Unu el 2 pentritaj memportretoj en kiuj Rembrandt turniĝas maldekstren.&lt;ref name=&quot;W1&quot;&gt;White, 200&lt;/ref&gt; [[Wallraf-Richartz Museum]], [[Kolonjo]]
Rembrandt Harmensz. van Rijn 134.jpg|''Memportreto'', 1669
&lt;/gallery&gt;

=== Aliaj verkoj ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Rembrandt Harmensz. van Rijn 150.jpg|''[[La ŝtonumado de Sankta Stefano]]'', 1625, nome unua pentraĵo de Rembrandt, pentrita kiel 19jarulo.&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro| |titolo=Rembrandt |unua=Emmanuel |lasta=Starcky |eldoninto=Hazan |jaro=1990 |paĝo=45 |ISBN=2-85025-212-3}}&lt;/ref&gt; Ĝi nune estas konservita en la [[Muzeo de Belartoj de Liono]].
&lt;!--Rembrandt Buste van oude man met bontmuts. 1630.jpg|''Bust of an old man with a fur hat'', the artist's father, 1630--&gt;
Rembrandt Harmensz. van Rijn - Jeremia treurend over de verwoesting van Jeruzalem - Google Art Project.jpg|''Jeremiah lamentanta la detruadon de Jerusalemo,'' ĉ.&amp;nbsp;1630
Rembrandt Harmensz. van Rijn 038.jpg|''La meditanta filozofo'', 1632

Rembrandt - The Anatomy Lesson of Dr. Nicolaes Tulp.jpg|''[[Leciono de anatomio de doktoro Nicolaes Tulp]]'', 1632
Rembrandt Abraham en Isaac, 1634.jpg|''Abrahamo kaj Isaako'', 1634
Rembrandt Blendung Simsons@Städel Museum Frankfurt20170818.jpg|''[[La blindigo de Ŝimŝono]]'', 1636, kiun Rembrandt donacis al Huyghens
Dijck, Abraham van - Saskia van Uylenburgh, vrouw van de schilder Rembrandt.jpg|''Saskia sub ruĝa ĉapelo'', 1635

Rembrandt Harmensz. van Rijn 151.jpg|''Suzana'', 1636
Rembrandt - Belshazzar's Feast - WGA19123.jpg|''[[La festo de Belŝacaro (Rembrandt)|La festo de Belŝacaro]]'', 1636-8
Rembrandt De aartsengel verlaat Tobias en zijn gezin. 1637.jpg|''La Arkanĝelo lasanta [[Libro de Tobit|Tobion]]'', 1637
Rembrandt Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem.jpg|''Pejzaĝo kun bona samariano'', 1638

Rembrandt - Susanna and the Elders - WGA19104.jpg|''[[Suzana kaj la maljunuloj (Rembrandt)|Suzana kaj la maljunuloj]]'', 1647
Rembrandt van Rijn - The Mill - Google Art Project.jpg|''[[La muelejo (Rembrandt)|La muelejo]]'', 1648
Rembrandt Harmenszoon van Rijn - An Old Man in Red.JPG|''Maljunulo ruĝe vestita'', 1652-1654
Rembrandt Harmensz. van Rijn 013.jpg|''[[Aristotelo kun busto de Homero]]'', 1653, Metropolitan Museum of Art en Novjorko

The Kitchen Maid (Rembrandt Harmensz. van Rijn) - Nationalmuseum - 17587.tif|''Junulino ĉefenestre'', 1654
JanSix.jpg|''Portreto de la urbestro Jan Six'', riĉa amiko de Rembrandt, 1654
Rembrandt Harmensz. van Rijn 016.jpg|''[[Batŝeba bane (Rembrandt)|Batŝeba bane]]'', kun modelulino Hendrickje, 1654
Rembrandt baadster.jpg|''Virino bane roje'', 1655

Rembrandt - Portrait of Hendrickje Stoffels - Google Art Project.jpg|''Virino ĉeporde'', 1657-1658
Rembrandt - The Jewish Bride - WGA19158.jpg|''La juda novedzino'', 1658.
Rembrandt Harmensz van Rijn - Ahasuerus, Haman and Esther - Google Art Project.jpg|''Asŭero kaj Haman ĉe la festo de Ester'', 1660
Rembrandt Harmensz. van Rijn (Dutch - St. Bartholomew) - Google Art Project.jpg|''Sankta Bartolomeo'', 1661, [[J. Paul Getty Museum]]
Netherlands-4183 - The Syndics, Rembrandt.jpg|''[[La gildo de la tolistoj]]'', 1662
Rembrandt Harmensz. van Rijn - The Conspiracy of the Batavians under Claudius Civilis - Google Art Project.jpg|''La konspiro de Klaŭdjo Civilo'' (tranĉita), 1661–62
Rembrandt Harmensz. van Rijn 062.jpg|''[[Jakobo benante la filojn de Jozefo]]'', 1656
Rembrandt Harmensz van Rijn - Return of the Prodigal Son - Google Art Project.jpg|''[[La reveno de la erarinta filo (Rembrandt)|La reveno de la erarinta filo]]'', detalo, ĉ.&amp;nbsp;1669
Rembrandt_Girl_in_a_Picture_Frame.jpg|''La junulino en bilda kadro'' (La Nacia muzeo en la Reĝa Kastelo en [[Varsovio]]), 1641
&lt;/gallery&gt;

==== Desegnoj kaj akvafortoj ====
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
B320 Rembrandt.jpg|''Memportreto kun ĉapo, kun malfermegaj okuloj'', [[akvaforto]] kaj [[grifelo]], 1630
Rembrandt van Rijn - Zelfportret.jpg|''Memportreto ,'' krajono kaj peniko kaj inko sur papero, ĉirkaŭ 1628-1629
B191 Rembrandt.jpg|''Urinanta virino ĉe arbo'', akvaforto 1931
Rembrandtselfportraitweb.jpg|''Memportreto kiel orienta potenculo kun [[kriso]]'', akvaforto, 1634
Rembrandt Harmensz. van Rijn - Christ with the Sick around Him, Receiving Little Children (The 'Hundred Guilder Print') - Google Art Project.jpg|''La miraklo de Jesuo'', ĉ.&amp;nbsp;1647–1649,
Rembrandt Susanna Zeichnung.jpg|''Suzana kaj la maljunuloj'', desegno, 1634
Self-portrait with Saskia.jpg|''Memportreto kun Saskia'', akvaforto, 1636
Self portrait leaning on si 373x470.jpg|''Memportreto kline sur embrazuro'', akvaforto, 1639
Rembrandt Harmensz. van Rijn - Christ Crucified Between the Two Thieves (&quot;The Three Crosses&quot;) - Google Art Project.jpg|''La tri krucoj'', [[akvaforto]] de Rembrandt, 1653
Jesus und Ehebrecherin.jpg|''Kristo kaj la adultulino'', desegno
Virgin and child with cat.jpg|''Virgulino kaj Infano kun kato'', 1654. Origina kupra akvaforto, ekzemplo de presaĵo sube
Rembrandt Harmenszoon van Rijn - An Elephant, 1637 - Google Art Project.jpg|''Elefanto'' 1637
Rembrandt Christus aan het volk getoond.jpg|''Kristo prezentita al la popolo'', 1655
&lt;/gallery&gt;

== Sekvo ==
La Muzeo [[Hejmo de Rembranto]] (nederlande ''Museum Het Rembrandthuis'') estas historia hejma kaj arta muzeo en [[Amsterdamo]]. La pentristo Rembrandt loĝis kaj laboris en tiu hejmo inter 1639 kaj 1656. La interno el la 17a jarcento estis rekonstruita. La kolekto enhavas skizojn de Rembrandt kaj pentraĵojn fare de liaj samtempuloj. La muzeo havis 193 250 vizitantojn en 2012.

== En Esperanto aperis ==
* [[Wolfgang Kosack]]: ''Ein zweiter Rembrandt: &quot;Die Staalmeesters&quot;. Kunsthistorische Studie.'' Christoph Brunner, Basel 2015, ISBN 978-3-906206-14-1.
* M. Muller: ''Rembrandt, la magiisto.'' Biografio. Amsterdam: Eldonejo Esperanto, 1936. 160 paĝoj.

== Famaj beletraĵoj pri Rembranto ==
* Gladys Schmitt (1909-1972): Rembrandt
* David Weiss (1909-2002): Mi, Rembrandt
* [[Hendrik Willem van Loon]] (1882-1944): Rembrandt
* [[Dmitrij Kedrin]] (1907-1945): &quot;Rembrandt&quot;, ruslingva dramo pri vivo de la pentristo

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

== Literaturo ==
* Ackley, Clifford, k.a., ''Rembrandt's Journey'', Bostona Belarta Muzeo, 2004, {{ISBN|0-87846-677-0}}
* Adams, Laurie Schneider (1999). ''Art Across Time''. Volume II. New York: McGraw-Hill College.
* Bull, Duncan, et al., ''Rembrandt-Caravaggio'', Rijksmuseum, 2006.
* [[Kenneth Clark|Clark, Kenneth]] (1969). [https://archive.org/details/civilisationpers00kenn ''Civilisation: a personal view''.] New York: Harper &amp; Row. ISBN 978-0-06-010801-4.
* Clark, Kenneth, ''An Introduction to Rembrandt'', 1978, London, John Murray/Readers Union, 1978
* Driessen, Christoph, ''Rembrandts vrouwen'', Bert Bakker, Amsterdam, 2012. ISBN 978-90-351-3690-8
* Durham, John I. (2004). [https://archive.org/details/biblicalrembrand00durh ''Biblical Rembrandt: Human Painter in a Landscape of Faith''.] Mercer University Press. ISBN 978-0-86554-886-2.
* [[Ernst Gombrich|Gombrich, E.H.]], ''The Story of Art'', Phaidon, 1995. ISBN 0-7148-3355-X
* ''The Complete Etchings of Rembrandt Reproduced in Original Size'', Gary Schwartz (editor). New York: Dover, 1988. ISBN 0-486-28181-7
* Slive, Seymour, ''Dutch Painting, 1600–1800'', Yale UP, 1995, ISBN 0-300-07451-4
* van de Wetering, Ernst en ''Rembrandt by himself'', 1999 National Gallery, London/Mauritshuis, The Hague, ISBN 1-85709-270-8
* van de Wetering, Ernst, ''Rembrandt: The Painter at Work'', Amsterdam University Press, 2000. ISBN 0-520-22668-2
* White, Christopher, ''The Late Etchings of Rembrandt'', 1999, British Museum/Lund Humphries, London ISBN 978-90-400-9315-9

== Vidu ankaŭ ==
* [[Amsterdamo]]
* [[Baroko]]
* [[Nederlanda pentrarta orepoko]]
* [[Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj]]
* [[Jozef Israëls]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|q=Rembrandt Harmenszoon van Rijn}}
* [http://rembrandt.pagina.nl/ Ligiloj pri Rembranto] (en diversaj naciaj lingvoj)
* [http://www.rembrandthuis.nl/ Domo de Rembranto, muzeo en Amsterdamo] (nederlande kaj angle)
* [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/rembrandt Reta muzeo kun multaj pentraĵoj] {{en}}
* {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Rembrandt|revizio=1118103995}}
* [https://www.nos.nl/artikel/2475200-historische-herontdekking-christie-s-veilt-twee-portretten-van-rembrandt/ Historia remalkovro de du portretoj de Rembranto]
{{Leginda|2023|5|5}}
{{Bibliotekoj}}
{{Havenda artikolo}}

[[Kategorio:Rembrandt| ]]
[[Kategorio:Nederlandaj pentristoj]]
[[Kategorio:Pentristoj de la 17-a jarcento]]
[[Kategorio:Akvafortistoj]]
[[Kategorio:Universitato de Lejdeno]]
[[Kategorio:Ora jarcento de Nederlando]]
[[Kategorio:Homoj solenitaj en la luterana liturgia kalendaro]]</text>
      <sha1>bgtjb6fr3ya4xoyoohyquwkevxve6rp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reprodukta sistemo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3713</id>
    <revision>
      <id>9470595</id>
      <parentid>9445582</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33904" sha1="smik6bnejsufpb2nu4r7ppzms86vx60" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo}}
'''Reprodukta sistemo''' estas [[organa sistemo]] kiu servas por [[reproduktado]].
[[Dosiero:Hoverflies mating midair.jpg|eta|250ra|Sirfedoj [[Pariĝado|pariĝantaj]] dumfluge. Reprodukta sistemo funkciantas.]]
La '''Reprodukta sistemo''' aŭ '''genersistemo''' estas sistemo de [[seksa organo|seksaj organoj]] ene de [[organismo]] kiuj funkcias kunlabore por la celo de la [[seksa reproduktado]]. Ankaŭ multaj nevivaj substancoj kiaj fluidaĵoj, [[hormono]]j, kaj [[feromono]]j estas gravaj elementoj por la reprodukta sistemo.&lt;ref&gt;[http://training.seer.cancer.gov/module_anatomy/unit12_1_repdt_intro.html Introduction to the Reproductive System.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071024151454/http://training.seer.cancer.gov/module_anatomy/unit12_1_repdt_intro.html |date=2007-10-24 }} , Epidemiology and End Results (SEER) Program.&lt;/ref&gt; Malkiel plej el la [[Organa sistemo|organaj sistemoj]], la [[sekso]]j de laŭsekse diferencigitaj [[specio]]j ofte havas gravajn diferencojn. Tiuj diferencoj permesas kombinadon de genetika materialo inter du individuoj, kio permesas siavice la eblon de pli granda [[geno|genetika]] kapablo de la idaro.&lt;ref name=Adam&gt;[http://www.besthealth.com/besthealth/bodyguide/reftext/html/repr_sys_fin.html Reproductive System 2001] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20061022072436/http://www.besthealth.com/besthealth/bodyguide/reftext/html/repr_sys_fin.html |date=2006-10-22 }} Body Guide powered de Adam&lt;/ref&gt;

== Plantoj ==
[[Dosiero:Flores.gif|eta|maldekstre|Floroj]]
[[Dosiero:flor.png|eta|Florpartoj: 1. stiluso, 2. ovolujo, 3. florbazo, 4. stameno, 5. petalo, 6. stigmo, 7. karpelaro, 8. sepalo, 9. flortigo]]
Inter ĉiuj vivantaj organismoj, [[floro]]j, kiuj estas la reproduktaj strukturoj de la [[florplantoj|angiospermoj]], estas la plej variaj fizike kaj montras koresponde grandan diversecon en metodoj de reproduktado.&lt;ref name=Barr02&gt;{{Cite journal |last=Barrett |first=S.C.H. |year=2002 |title=The evolution of plant sexual diversity |url=http://labs.eeb.utoronto.ca/barrett/pdf/schb_189.pdf |journal=Nature Reviews Genetics |volume=3 |issue=4 |pages=274–284 |doi=10.1038/nrg776 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2015-07-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130527102011/http://labs.eeb.utoronto.ca/barrett/pdf/schb_189.pdf |arkivdato=2013-05-27 }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130527102011/http://labs.eeb.utoronto.ca/barrett/pdf/schb_189.pdf |date=2013-05-27 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://labs.eeb.utoronto.ca/barrett/pdf/schb_189.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2015-07-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130527102011/http://labs.eeb.utoronto.ca/barrett/pdf/schb_189.pdf |arkivdato=2013-05-27 }}&lt;/ref&gt; Plantoj kiuj ne estas florplantoj ([[Verda algo|verdaj algoj]], [[muskoj]], [[hepatikoj]], [[antocerofitoj]], [[filiko]]j kaj ankaŭ [[gimnospermo]]j kiaj la [[konifero]]j) havas kompleksajn interludojn inter morfologiaj adaptaĵoj kaj mediaj faktoroj en sia seksa reproduktado. La reprodukta sistemo, aŭ kiel la spermo el unu planto fekundigas la ovolon de aliaj, dependas el la reprodukta morfologio, kaj estas la sola plej grava determinanto de la genetika strukturo de neklonaj plantaj populacioj. [[Christian Konrad Sprengel]] (1793) studis la reproduktadon de florplantoj kaj por la unua fojo oni subkomprenis ke la procezo de [[polenado]] implikas kaj [[Biotaj medifaktoroj|biotajn]] kaj [[Abiotaj medifaktoroj|abiotajn]] interagadojn.

== Fungoj ==
La viv-ciklo de fungoj inkluzivas kaj seksan kaj ne-seksan reprodukton, ĝenerale el
komuna talo; haplojdaj/haploidaj taloj rezultas el zigota meiozo/meioso, kaj heterotrofa sinnutrado. La ŝpinilaj polusaj korpoj, ne la [[centriolo]]j, ĝenerale asociiĝas kun la nuklea tegaĵo dum ĉel-dividiĝo.

=== Ne-seksa reproduktado ===
Fungoj produktas sporojn (vidu [[konidio]]). Ĉe la pli arkaikaj oni trovas zoosporojn (vidu ''[[Chytridiomycota]]'').

=== Seksa reproduktado de la fungoj ===
[[Dosiero:Mushroom's roots (mycélium).jpg|eta|maldekstre|Micelioj de [[fungo]]j.]]
En idealaj kondiĉoj la fungoj kontentiĝas je subtera vivo kaj etendas sian korpon ([[micelio]]) ĉiudirekte. Sed kiam ili estas ŝokataj, eĉ brutale traktataj per subita ŝanĝo de temperaturo aŭ procenta enteno de akvo, ili vekiĝas kaj pariĝas kondiĉe ke ili amasigis sufiĉe da nutraĵo. Kiam ili estas tutsataj, ili ekmontras sian seksorganon ([[Sporokarpo|fruktkorpo]]), kiun ili fabrikis tiucele, supersatigante kelkajn filamentojn. Tial aperas [[Ĉapelo (mikologio)|ĉapelo]] aŭ ombrelo, en kiu ili abundege produktas sian semon. Ekzemple la [[agariko]] produktas 40 milionojn da sporoj hore, te. 10 miliardojn en kelkaj tagoj.
La elĵetitaj sporoj tuj ĝermas en la tero. Iuj naskas virfilamenton, aliaj in-filamenton. Post la sekskuniĝo de du filamentoj de kontraŭaj seksoj, naskiĝas nova filamento. Tiu ĉi generas micelion, t.e. novan fungon, kapablan reproduktiĝi siavice.

Se la sporoj estas grandakvante produktitaj, malmulte da ili ĝermos, se ili ne falas sur riĉan grundon. Tial kelkaj specioj uzas inĝeniajn artifikojn por malgrandigi la perdojn. Ekzemple ''[[Pilobolus]]'' vivas sur [[bova flano|bovfekaĵoj]]. Por malebligi al siaj sporoj fali sur sekan fekaĵon, sur kiu ili malfacile ĝermus, ĝi elĵetas sian ĉapelon je du metroj for; ĝia celo: demeti la valoran kargon sur herbo trunketojn por ke tiu estu certe manĝita anstataŭ eble disperdita en fekalo de bovino.

La [[Boletus|boleto]] uzas sian moskodoron por altiri la insektojn, kiuj demetas ovojn en ĝian ĉapelon kaj sur ĝian piedon. Tial la larvoj forlasos sian nestaĉon kun sporoj gluitaj al la dorso.
Aliaj fungoj uzas alian taktikon por redukti la seksan malŝparadon. Ili &quot;dormigas&quot; siajn sporojn (ĝis 25 jarojn la &quot;kario de tritiko&quot;). Tial la sporoj povas trankvile atendi bonajn kondiĉojn por ĝermi.
La polvofungo estas vera &quot;seksa bombo&quot;. Kiam ĝi atingas sian plenkreskecon, sub la premo de akvogutoj, ĝi eksplodas kaj liberigas milionojn da sporoj. La rekordulo estas giganta polvofungo, kiu elĵetis 2000 miliardojn da ili.

== Animaloj ==
Ĉe mamuloj, la ĉefaj organoj de la reprodukta sistemo estas la eksteraj [[seksorgano]]j (peniso kaj vulvo) same kiel nombro de internaj organoj kiaj la [[gameto]]j kiuj produktas [[gonado]]jn (testikloj kaj ovarioj). Malsanoj de la homa reprodukta sistemo estas tre oftaj kaj disvastigataj, partikulare [[Infekto|transkomunikeblaj]] [[venereaj malsanoj]].&lt;ref&gt;[http://www.cdcnpin.org/scripts/std/std.asp#2 STD's Today] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141025182016/http://www.cdcnpin.org/scripts/std/std.asp#2 |date=2014-10-25 }} National Prevention Network, Center for Disease Control, United States Government, konsultita en 2007&lt;/ref&gt;

Plej aliaj [[vertebruloj]] havas ĝenerale similajn reproduktajn sistemojn konsistaj el gonadoj, tuboj kaj malfermaĵoj. Tamen, estas granda diverseco de fizikaj [[adaptaĵoj]] same kiel [[Reproduktado|reproduktaj strategioj]] en ĉiu grupo de vertebruloj.

=== Vertebruloj ===
[[vertebruloj|Vertebrulaj]] [[animaloj]] ĉiuj kunhavas ŝlosilajn elementojn de ties reproduktaj sistemoj. Ili ĉiuj havas gameto-produktajn organojn aŭ [[gonado]]jn. ĉe inoj, tiuj gonadoj estas konektitaj pere de ovodukto al malfermaĵo en la ekstero de la korpo, tipe ĉe la kloako, sed foje al unika malfermaĵo kia [[vagino]] aŭ enmetebla organo.

==== Mamuloj ====
[[Dosiero:Joey in pouch.jpg|eta|Ĵusnaskito [[mamsuĉado|mamsuĉas]] el [[mamo]] troviĝanta ene de marsupia sako.]]
[[Dosiero:Didactic model of a mammal urogenital system-FMVZ USP-17.jpeg|eta|Didaktika modelo de la aparato uringenera de mamulo.]]
La plimulto de la reproduktaj aparatoj de mamuloj estas similaj, sed estas kelkaj rimarkindaj diferencoj inter la nehomaj mamuloj kaj la homaj mamuloj. Por ekzemplo, la plimulto de la masklaj mamuloj havas [[peniso]]n kiu estas stokita interne ĝis la momento de la erektiĝo, kaj la plimulto havas penisan oston aŭ &quot;baculum&quot;.&lt;ref&gt;Schultz, Nicholas G., et al. &quot;[https://academic.oup.com/icb/article/56/4/644/2198249 The baculum was gained and lost multiple times during mammalian evolution].&quot; Integrative and comparative biology 56.4 (2016): 644-656.&lt;/ref&gt; Krome, la maskloj de la plimulto de la specioj ne restas kontinue fekundaj sekse, male al la kazo de homoj. Kiel ĉe homoj, la plimulto de la grupoj de mamuloj havas testiklojn kiuj kapablas descendi enen de la [[skroto]],&lt;ref&gt;[https://www.agenciasinc.es/Noticias/Asi-puso-la-evolucion-los-testiculos-en-su-sitio Así puso la evolución los testículos en su sitio] SINC, 28a de junio 2018, alirita la 8an de julio 2021&lt;/ref&gt; sed tamen, aliaj havas testiklojn kiuj kapablas descendi kuŝantajn sur la ventra muro de la korpo, kaj kelkaj grupoj de mamuloj, kiel la [[elefanto]]j, havas testiklojn malkapablajn descendi ene de la internaĵoj de siaj korpaj kavaĵoj proksime de siaj [[Reno|renoj]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=The evolution of the scrotum and testicular descent in mammals: a phylogenetic view|date=Januaro 1999|journal=J. Theor. Biol.|volume=196|issue=1|pages=61–72|doi=10.1006/jtbi.1998.0821|pmid=9892556|autores=Werdelin L, Nilsonne A}}&lt;/ref&gt;

La utero kaj la vagino esta ekskluzivaj ĉe mamuloj, sen similaĵoj en birdoj, reptilioj, amfibioj aŭ fiŝoj. Anstataŭ utero, la aliaj grupoj de vertebruloj havas nemodifitan ovodukton kiu kondukas rekte al [[Kloako (biologio)|kloako]], kiu estas elirejo kunuzata de [[gameto]]j, [[urino]] kaj fekaĵoj.&lt;ref name=Kardong/&gt;

Ĉe la hejmaj [[Canis familiaris|kanisedoj]], la seksa matureco okazas inter la 8a kaj la 15a aĝmonatoj kaj ĉe maskloj kaj ĉe inoj,&lt;ref&gt;Valera, M.A. [https://centauroveterinarios.com/wp-content/uploads/2016/03/reproduccionCanina.pdf Reproducción canina] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220518004934/https://centauroveterinarios.com/wp-content/uploads/2016/03/reproduccionCanina.pdf |date=2022-05-18 }} Policlínica Veterinaria Centauro, 2016, alirita la 8an de julio 2021&lt;/ref&gt; kvankam tio povas prokrastiĝi ĝis la du jaroj de aĝo en la kazo de kelkaj grandaj rasoj.&lt;ref&gt; [https://www.cuidandotumascota.com/blog/posts/como-se-reproducen-los-perros/ Cómo se reproducen los perros] Cuidando tu mascota. Alirita la 8an de julio 2021&lt;/ref&gt;

La genera aparato de la [[Marsupialia|marsupialoj]] estas unika en la senco ke la ino havas du vaginojn, kiuj malfermiĝas ekstere tra nur unu truo, sed ili kondukas al diferencaj areoj ene de la utero; la maskloj kutime havas penison kun du pintoj, kiuj korespondas al la du vaginoj de la ino.&lt;ref name=&quot;Tyndale-Biscoe2005&quot;&gt;{{Cite book|author=C. Hugh Tyndale-Biscoe|title=Life of Marsupials|url=https://books.google.com/books?id=KqtlPZJ9y8EC|year=2005|publisher=Csiro Publishing|isbn=978-0-643-06257-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hunsaker2012&quot;&gt;{{Cite book|author=Don II Hunsaker|title=The Biology of Marsupials|url=https://books.google.com/books?id=cESCLrRJGm0C|date=2012-12-02|publisher=Elsevier Science|isbn=978-0-323-14620-3}}&lt;/ref&gt; La kazo de la inoj de [[Valabio|dukoloraj valabioj]] estas unika, ĉar ili povas gravediĝi antaŭ la nasko de la antaŭa graveso, kio rezultas en la fakto, ke preskaŭ ĉiam ili estas gravedaj dum sia tuta reproduktiva vivo.&lt;ref&gt;Main, D. [https://www.nationalgeographic.es/animales/2020/03/ualabi-de-pantano-unico-animal-siempre-embarazado Este marsupial es el único animal que siempre está embarazado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20231201070156/https://www.nationalgeographic.es/animales/2020/03/ualabi-de-pantano-unico-animal-siempre-embarazado |date=2023-12-01 }} [[National Geographic]] 3a de marto 2020, alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt; La marsupialoj kutime disvolvigas sian idaron en ekstera saki kiu enhavas mamocicojn al kiuj aliĝas la ege malgrandaj ĵusnaskitaj idoj por la disvolviĝo post-utera.&lt;ref name=UDELAR/&gt; Krome, la marsupialoj havas unikan antaŭpenisan skroton. La ĵusnaskito treniĝas kaj turniĝas instinkte kelkajn centimetrojn, alkroĉante sin al la haŭta hararo de la patrino survoje al ŝin sako.&lt;ref&gt; [https://www.clarin.com/sociedad/proceso-gestacion-marsupiales_0_SJ6g_TzWRKl.html Cómo es el proceso de gestación de los marsupiales] Clarin, 13/02/1997, alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt;

La [[Monotremata|monotremoj]] (tio estas, la [[ornitorinko]] kaj la [[ekidno]]j), grupo de mamuloj kiuj demetas ovojn, posedas tre apartan reproduktan aparaton. La penisoj de la maskloj de la ornitorinkoj finiĝas en forketo, sed nur la maldekstra duono funkcias, ĉar ĉe tiu flanko estas la nura funkcianta ovario de la inoj. Ĉe la ekidnoj, la maskloj posedas unu penison kun kvar glandoj, ĉiu el kiu kun po unu truo al la ekstero. Dum la kopulo funkcias nur du. La ino havas du uterojn formitajn per plilarĝiĝo de unu de la pintoj de la tuboj de Falopio, dum pere de la alia pinto ili fuziiĝas parte inter si kaj kun la uretro. Ili povas demeti unu aŭ du ovojn, kiuj formiĝas en la ekstremaĵo de la utero kaj restas tie ĝis okazas la eloviĝo.&lt;ref name=UDELAR&gt; Szteren, D kaj Hernández, D; [http://zoologia.fcien.edu.uy/practico/06%20Mamiferos%20REPARTIDO.pdf Phylum: Chordata; Subphylym Vertebrata; Clase Mammalia] Facultad de Ciencias (UDELAR), 2009, alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt; La ino ovodemetas kaj helpas rompi la ovoŝelon pere de sia beko. La ido mamsuĉas la lakton kiu eliras tra la poroj de la ventra epitelia histo, ĉar ili ne havas mamcicojn.&lt;ref&gt;Peinado Lorca, M kaj Monje, L [https://www.nationalgeographic.com.es/naturaleza/extrano-pene-cuadruple-equidnas_16140 El extraño pene cuádruple de los equidnas] [[National Geographic]], 11a de decembro 2020, alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt;

==== Birdoj ====
[[Dosiero:Calliope-nest edit.jpg|eta|alt= Hummingbird perched on edge of tiny nest places food into mouth of one of two chicks|maldekstra|Ino de [[Kaliopa kolibro]] manĝigante junulojn. Kiel grupo, birdoj, same kiel mamuloj, elstaras pro sia alta nivelo de gepatra idozorgado.]]
La masklaj kaj inaj [[birdoj]] havas kloakon, nome malfermaĵo tra kiu pasas la ovoj, la spermo kaj la forĵetaĵoj. La koiton oni faras premante la &quot;lipojn&quot; de la kloako, kio foje estas konata kiel organo intrometanta, kiu estas fakte kvazaŭpeniso simila al la peniso de la mamuloj. La ino demetas amniotajn ovojn en kiuj la juna [[feto]] plue disvolviĝas elirinte el la korpo de la ino. Diference de la plimulto de vertebruloj, la inoj tipe posedas ununuran funkciantan [[ovario]]n kaj ununuran funkciantan ovodukton.&lt;ref&gt;Ritchison. BIO 554/754 ''Ornithology''. Eastern Kentucky University.&lt;/ref&gt; Kiel grupo, birdoj, same kiel mamuloj, elstaras pro sia alta nivelo de gepatra idozorgado.&lt;ref&gt; [https://metode.es/revistas-metode/secciones/natural-ment-seccions-revistes/padrazos.html Padrazos] Metode, 02/12/2019; alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt;

==== Reptilioj ====
La [[reptilio]]j estas preskaŭ ĉiuj sekse duformaj, kaj montras internan fekundiĝon tra la kloako.&lt;ref name=&quot;Kardong&quot;&gt; Kardong, Kenneth (2007). ''Vertebrados: Anatomía comparada, función y evolución'' (dua hispanlingva eldono). Madrid: McGraw-Hill-Interamericana de España, SAU. ISBN 978-84-481-5021-1. &lt;/ref&gt; Kelkaj reptilioj demetas [[Ovonaskulo|ovojn]] dum aliaj estas [[ovovivonaskulo]]j; nur kelkaj specioj estas [[Vivonasko|vivonaskuloj]], kiel la [[Boaedoj|boaoj]] kaj kelkaj lacertetoj.&lt;ref&gt;[https://www.tiendanimal.es/articulos/la-reproduccion-los-reptiles/ ¿Cómo es la reproducción de los reptiles?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230614115308/https://www.tiendanimal.es/articulos/la-reproduccion-los-reptiles/ |date=2023-06-14 }} Tienda Animal; alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt; La reproduktaj organoj de la reptilioj estas ene de la kloako. La plimulto de la maskloj havas kopulajn organojn, kiuj kutime estas retiriĝintaj aŭ revertitaj kaj stokitaj ene de la korpo. Ĉe la [[Testudines|testudoj]] kaj la [[Crocodilia|krokodiloj]], la masklo havas unusolan mezgrandan organon similan al la peniso, dum la masklaj [[Serpentes|serpentoj]] kaj la [[Lacertilia|lacertoj]] posedas po unu paron da organoj similaj al la peniso, nomitaj [[duonpeniso]]j. Tiuj kutime estas duforkaj, aspraj aŭ dornohavaj por plej bone reteni la inon dum la kopulo, dum kiu la masklo enmetas nur unu en la kloako de la ino.&lt;ref name=Kardong/&gt;

==== Amfibioj ====
[[Dosiero:Litoria xanthomera amplexus.jpg|eta|Masklo de oranĝfemura rano (''Litoria xanthomera'') retenante inon dum [[ampleksumo]].]]
La plimulto de la [[amfibioj]] havas eksteran [[fekundeco]]n de la ovoj, tipe ene de [[nesala akvo]], kvankam kelkaj amfibioj kiel la specioj de la genro &quot;Caecilia&quot; havas internan fekundecon&lt;ref&gt; Garrido, C [https://www.depeces.com/como-se-reproducen-los-anfibios.html Anfibios] De Peces; alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt; pere de la funkciado de reproduktaj strukturoj nomitaj &quot;pseŭdopenisoj&quot; kiujn la masklo enmetas ene de la kloako de la ino.&lt;ref&gt; Querol Rovira, M: [https://allyouneedisbiology.wordpress.com/2017/06/25/genitales-animales/ Genitales animales: Anfibios, reptiles y mamíferos] All you need is Biology, 25a de junio 2017; alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt; Ĉiuj [[pariĝado|sekspariĝas]], havas internajn [[gonado]]jn konektitajn pere de konduktiloj al la kloako.

==== Fiŝoj ====
La fiŝoj montras ampleksan gamon de diversaj strategioj de reproduktado. Tamen, la plimulto de la fiŝaj specioj estas [[Ovonaskulo|ovodemetaj bestoj]] kaj havas eksteran fekundeciĝon. En tiu procezo, la inoj uzas sian kloakon por elsendi grandajn kvantojn de siaj gametoj, nomitaj &quot;foroviĝoj&quot;, al akvo kaj unu aŭ pliaj maskloj elsendas «[[laktumo]]n», blanka likvo kiu enhavas multajn spermatozoidojn sur la ovoj ankoraŭ nefekunditaj. Aliaj specioj de fiŝoj estas ovodemetaj sed kun interna fekundeciĝo helpita de pelvaj aŭ anusaj naĝiloj kiuj modifiĝas en organo intromitenta simila al la homa peniso.&lt;ref&gt;[http://www.lookd.com/fish/reproduction.html Fish Reproduction]&lt;/ref&gt; Malgranda parto de la fiŝaj specioj estas de ovovivonaskuloj aŭ vivonaskuloj kaj oni konas ilin kolektive kiel vivonaskuloj de [[akvario]].&lt;ref&gt;[http://www.advancedaquarist.com/issues/june2002/breeder.htm Science, Biology, and Terminology of Fish reproduction: Reproductive modes and strategies-part 1] {{Wayback|url=http://www.advancedaquarist.com/issues/june2002/breeder.htm |date=20071108130733 }}. 2002. MARTIN MOE. THE BREEDER'S NET Online Magazine&lt;/ref&gt;

La gonadoj de la fiŝoj estas tipe paroj de ovarioj aŭ testikoj. La plimulto de la fiŝoj estas sekse duformaj, sed kelkaj specioj estas [[Hermafroditismo|hermafroditaj]] aŭ &quot;gonokoraj&quot; (unuseksaj).&lt;ref&gt;[http://www.buschgardens.org/infobooks/BonyFish/reproduction.html Bony Fish Reproduction] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927223601/http://www.buschgardens.org/infobooks/BonyFish/reproduction.html |date=2007-09-27 }} {{Wayback|url=http://www.buschgardens.org/infobooks/BonyFish/reproduction.html |date=20070927223601 }} 2002. SeaWorld/Busch Gardens Animal Information Database.&lt;/ref&gt;

Ĉe [[Elasmobrankuloj|elasmobrankuloj]] (nome &quot;Rajiformes&quot; [[rajo]]n kaj [[Ŝarko|ŝarkoj]]), la [[naĝilo|pelvaj naĝiloj]] modifiĝas por formi du apendicojn nomitaj pterigopodioj aŭ klasperoj. Dum la kopulo ili metas unu en la kloakon de la ino kaj injekcias la spermon en la interno per premo pere de sifono kiun ili plenigas je akvo.&lt;ref name=&quot;Querol&quot;&gt; Querol Rovira, M, [https://allyouneedisbiology.wordpress.com/2017/05/14/genitales-animales-aves-peces/ Genitales animales: aves y peces] All you need is Biology, 14a de majo 2017, alirita la 8an de julio 2021.&lt;/ref&gt;

== Homa reprodukta sistemo ==
[[Dosiero:Sobo 1909 571.png|eta|180ra|maldekstre|Bildo montranta la nervaron kaj sangoliveradon al la homa ekstera maskla generaparato.]]
La reprodukta sistemo en la [[homo]] estas la tuto da organoj kaj histoj de la [[homa korpo]], kiuj servas por [[reproduktado]]. Homa reproduktado komencas kiam [[viro|vira]] [[spermatozoo]] fekundigas [[virino|virinan]] [[ovo]]n. Ĉi tiel la viraj kaj la virinaj genoj kombiniĝas por formi novan homon.

La homa reprodukta sistemo kutime implikas internan fekundigon pere de [[seksa interludo]]. Dum tiu procezo, la masklo enmetas sian [[Erektiĝo|erektan]] [[peniso]]n en la [[vagino]] de la [[virino]] kaj [[Ejakulo|ejakulas]] [[ejakulaĵo]]n, kiu enhavas [[spermo]]n. La spermo poste veturas tra la vagino kaj uterkolo al la [[utero]] aŭ [[ovodukto]]j por fekundigo de la [[Ovolo (bestoscienco)|ovolo]]. Post sukcesa fekundigo kaj trudigo, okazas [[Gravedeco (animaloj)|gravedeco]] de la [[feto]] ene de la ina utero dum proksimume naŭ monatoj; tiu procezo estas konata kiel [[gravedeco]] ĉe homoj. Gravedeco finas per [[nasko]], kio okazas pro kuntiriĝo de la [[muskolo]]j de la utero, la plilarĝiĝo de la uterkolo, kaj la apero de la bebo for el la vagino (nome ina genera organo). La beboj kaj infanoj de homoj estas preskaŭ senhelpaj kaj postulaj altajn nivelojn de [[patrozorgo]] dum multaj jaroj. Unu el gravaj tipoj de patra zorgo estas la uzado de [[laktoglando]]j en la inaj [[mamo]]j por [[Mamnutrado|mamnutri]] la bebon.&lt;ref&gt;[http://users.rcn.com/jkimball.ma.ultranet/BiologyPages/S/Sexual_Reproduction.html Sexual Reproduction in Humans.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180217125604/http://users.rcn.com/jkimball.ma.ultranet/BiologyPages/S/Sexual_Reproduction.html |date=2018-02-17 }} 2006. John W. Kimball. Kimball's Biology Pages, and online textbook.&lt;/ref&gt;

La ina reprodukta sistemo havas du funkciojn: la unua estas produkti ovoĉelojn, kaj la dua estas protekti kaj nutri sian idon ĝis nasko. La maskla reprodukta sistemo havas unu funkcion, kiu estas produkti kaj liveri spermon. Homoj havas altan nivelon de seksa diferencaro. Aldone al diferencoj en preskaŭ ĉiu reprodukta organo, nombraj diferencoj tipe okazas ĉe [[duarangaj seksaj karakteroj]].

=== Vira reprodukta sistemo ===
{{Ĉefartikolo|Vira seksaparato}}
'''Vira reprodukta sistemo.''' Spermatozooj produktiĝas en la du [[Testiko|testikoj]] (17). La testikoj estas en la [[skroto]] (18), la saketo sub la [[peniso]] (3). Milionoj da spermatozooj akumuliĝas en la [[epididimoj]] apud la testikoj. Poste ili pasas tra la spermatoduktoj aŭ ''vaskloj deferens'' ĝis la spermaj veziketoj apud la [[veziko]] (1). Dum la seksa ago, la peniso pligrandiĝas kaj rigidiĝas. La spermatozooj pasas tra la [[prostato]] (12) kaj la glando de ''Cowper'' (13) kaj ricevas multajn sekreciojn. La spermatozooj kaj ĉi tiuj fluidoj nomiĝas [[spermo]]. La spermo pasas en la [[uretro]]n kaj ejakuliĝas dum [[koito]].

=== Virina reprodukta sistemo ===
{{Ĉefartikolo|Virina seksaparato}}
[[Dosiero:Scheme female reproductive system-eo.svg|maldekstre|eta|200ra|Ina seksaparato.]]
'''Virina reprodukta sistemo''' enhavas kiel plej ekstera parto la [[vulvo]]n kaj la [[vagino]]n kiun la peniso penetras dum koito, kaj ricevas la spermon. La spermatozooj devas atingi la ovon en la [[salpingo]] aŭ ''[[Gabriele Falloppio|falopiaj]] tuboj''. Por fari tion, la spermatozooj devas antaŭe pasi tra la [[cerviko]] de la utero, kaj la [[utero]] mem. La [[ovario]] produktas nur unu ovon ĉiumonate, sed se spermatozoo ĝin fekundigas, [[zigoto]] formiĝas. Se la zigoto sukcese fiksas sin en la utero, feto formiĝos.

=== Veneraj malsanoj ===
{{Ĉefartikolo|Veneraj malsanoj}}
'''Veneraj malsanoj''' (laŭ PIV),&lt;ref&gt;[[PIV]] [https://vortaro.net/#venera_kd NPIV] Alirita la 31an de Aŭgusto 2023.&lt;/ref&gt; mallongigite VM-oj, konataj ankaŭ kiel ''seksume transdoneblaj malsanoj'' estas la [[malsano]]j, por kiuj estas granda verŝajneco de transdono inter [[homo]]j (aŭ bestoj) pere de [[seksumado|seksuma kontakto]], inkluzive [[Koito|vagina seksumado]], [[buŝa seksumado]] kaj [[anusa seksumado]].&lt;ref name=WHO2014/&gt;&lt;ref name=&quot;Women2017&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/sexually-transmitted-infections|title=Sexually transmitted infections
|website=womenshealth.gov
|language=en
|access-date=2017-12-08
|date=2017-02-22}}&lt;/ref&gt; Pli ĝenerala termino ''infekto transdonebla per seksumado'' estas uzata por indiki [[infekto]]jn, kiuj povas plivastiĝi pere de seksumaj kontaktoj sen nepra malsaniĝo de la infektita persono kaj ofte dekomence povas ne montri simptomojn,&lt;ref name=WHO2014/&gt; kio rezultas en alta risko pasigi la infekton al aliuloj.&lt;ref&gt;{{Cite book|vauthors=Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA|title=Medical microbiology|date=2013|publisher=Mosby|location=St. Louis, MO|isbn=978-0-323-08692-9|page=418|edition=7th|url=https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201070705/https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418|archive-date=2015-12-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | vauthors = Goering RV |title= Mims' medical microbiology |date=2012 |publisher=Saunders |location=Edinburgh |isbn=978-0-7234-3601-0 |page=245 |edition=5th |url= https://books.google.com/books?id=pzQayLEQ5mQC&amp;pg=PA245 }}&lt;/ref&gt; Simptomoj kaj signoj de VM-oj povas esti vaginaj sekrecioj, penisaj sekrecioj, vundoj ĉe aŭ ĉirkaŭ generaj organoj kaj [[pelvo|pelva doloro]].&lt;ref name=WHO2014/&gt; Kelkaj VM povas okazigi [[nefekundeco]]n.&lt;ref name=WHO2014&gt;[https://web.archive.org/web/20141125133056/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/ Sexually transmitted infections (STIs)] Fact sheet N° 110 (Novembro 2013). Arkivita el la originalo je 25a de Novembro 2014. Alirita 30a de Novembro 2014. &lt;/ref&gt;

== Ĉe senvertebruloj ==
La [[Senvertebrulo|senvertebruloj]] havas komplekson ekstreme diversan de reproduktaj aparatoj, la nura komuna koincido eble estas ke ĉiuj el ili ovodemetas. Krome, escepte la [[Cephalopoda|cefalopodoj]] kaj [[Arthropoda|artropodoj]], preskaŭ ĉiuj la ceteraj senvertebruloj estas [[Hermafroditismo|hermafroditaj]] kaj funkcias per ekstera fekundeciĝo.

=== Cefalopodoj ===
[[Dosiero: Onykia ingens with non-erect penis.jpg|250ra|eta|Dissekcia maskla specimeno de ''Onykia ingens'', montranta ne-erektan penison (la blanka tuba strukturo sub plej el la aliaj organoj).]]
[[Dosiero: Onykia ingens with erect penis.jpg|250ra|eta|Specimeno de la sama specio montranta plilongigon de la peniso ĝis 67&amp;nbsp;cm laŭlonge.]]
Ĉiuj cefalopodoj estas dioikaj kaj reproduktiĝas pere de ovodemetado. La plimulto de la cefalopodoj havas duoninternan fekundeciĝon, laŭ kiu la masklo metas siajn gametojn ene de la kavaĵon de la mantelo de la ino por fekundigi la ovulojn kiuj troviĝas ene de la nura ovario de la ino.&lt;ref&gt;[http://www.weichtiere.at/Mollusks/Kopffuesser/haupt.html Cephalopods.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071020065950/http://www.weichtiere.at/Mollusks/Kopffuesser/haupt.html |date=2007-10-20 }} {{Wayback|url=http://www.weichtiere.at/Mollusks/Kopffuesser/haupt.html |date=20071020065950 }} The Living World of Molluscs. Robert Nordsieck.&lt;/ref&gt; Tiukadre, la masklaj cefalopodoj havas unusolan testikon. Ĉe la ino de la plimulto de la cefalopodoj la ovoduktaj glandoj helpas la disvolviĝon de la ovulo.

La «peniso» en la plimulto de la masklaj cefalopodoj senkarapacaj (''Coleoidea'') estas longa kaj muskolhava ekstremaĵo de la gonodukto uzata por transigi la spermatoforojn al modifita brako nomita [[hektokotilo]], kiu siavice estas uzata por transigi la spermatoforojn al la ino. Ĉe la specioj en kiuj mankas la hektokotilo, la «peniso» estas longa kaj kapabla etendiĝis trans la mantela kavaĵo kaj transigi la spermatoforoj rekte al la ino.

La plimulto de la cefalopodoj havas eksteran fekundeciĝon, escepte ĉe [[polpo]]j en kiu ĝi estas interna.&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Arkhipkin|first1=A. I.|title=Reproductive system structure, development and function in cephalopods with a new general scale for maturity stages|journal=Journal of Northwest Atlantic Fishery Science |date=1992|volume=12|pages=63–74|doi=10.2960/j.v12.a7|idioma=en}}&lt;/ref&gt;

=== Insektoj ===
La plimulto de [[insektoj]] reproduktiĝas [[Ovonaskulo|ovodemete]], tio estas, la ino demetas ovojn. Tiujn ovojn ŝi produktas en paro da ovarioj. La spermon, produktitan de la masklo en unu testiko aŭ pli ofte en du, oni transmetas al la ino dum [[pariĝado]] pere de la eksteraj generorganoj. La spermon oni stokas ene de la ino en almenaŭ unu spermoteko.&lt;ref name=Barnes /&gt; En la momento de la fekundigo, la ovuloj vojaĝas laŭlonge de la ovoduktoj por esti fekundigitaj de la spermo kaj poste estas elpelitaj for de la korpo (&quot;ovodemetado&quot;), en la plimultoj de la kazoj pere de ovodemetilo.

=== Araneoj ===
[[Dosiero:Gasteracantha mammosa spiderlings next to their eggs capsule.jpg|eta|maldekstre|200ra|Idoj de ''Gasteracantha mammosa'' (aŭ ''Gasteracantha cancriformis'') proksime al la kapsulo de siaj ovoj.]]
En la inoj de [[Araneuloj|araneoj]] estas du ovarioj kun formo de longeca sako kiuj distribuiĝas paralele en la ventra regiono de la abdomeno. La ovarioj estas konektataj al du kurbaj ovoduktoj kiuj kuniĝas en mallarĝa tubo kiu kondukas al la vagino. Aldone ĝi havas almenaŭ du spermujojn konektatajn sendepende kun la ekstero kaj kies funkcio estas ricevi la kopulan organon de la masklo dum la pariĝado, krom stoki la spermon. La fekundeciĝo estas interna sed ĝi okazas en la momento de la ovodemetado, ĉar ĝi estas posta al la kopulo. La maskloj havas longajn tubajn testikojn laŭlonge de la abdomeno, konektatajn kun ununura generaparata malfermaĵo tra du spermoduktoj. La kopulaj organoj estas modifoj de la ekstremaĵoj de la [[pedipalpo]]j kaj ne konektas kun la spermoduktoj. En la pedipalpo estas rezervujo kun ejakula kondukto kiu finiĝas en ia speco de peniso nomita &quot;piŝto&quot;, kiu estas la organo kiu estos enmetita en unu el la malfermaĵoj de la spermujoj de la ino. La formo de la pedipalpo estas [[taksonomio|taksonomia trajto]]. La araneoj havas predemajn kutimarojn kiuj necesigas kompleksan ritaron por [[pariĝo]] kiu inkludas kemiajn kaj tuŝosentajn signalojn, cele al fakto, ke la masklo estus agnoskita kiel partnero kaj ne kiel predaĵo.&lt;ref name=Barnes&gt; Ruppert, Edward E. kaj Barnes, Robert D., ''Zoología de los invertebrados'', 1995, McGraw-Hill, México. ISBN = 968-25-2452-0, 6a eldono, consultita la 9an de julio 2021.&lt;/ref&gt;

En aliaj grupoj kiel la ordo ''Uropygi'' kaj la [[Solifugae|solifugoj]], la masklo uzas la pedipalpon aŭ iun alian apendicon por enmeti spermatoforojn en la inon. La ordo ''Ricinulei'' uzas, anstataŭ peripalpojn, la paron de triaj kruroj por reteni la inon. En tiuj kruroj ili havas modifon en la unua tarsa segmento, kiu enhavas kondukton pleno je spermo kiun la masklo enmetas en la generaparata &quot;atrio&quot; de la ino.&lt;ref name=Barnes /&gt;

[[Dosiero:Spermathek Acanthoscurria geniculata.jpg|eta|dekstre|200ra|Spermoteko de ''Acanthoscurria geniculata'' (Tarantulo de blankaj genuoj), de subordo [[Migalomorfuloj]].]]
En la ordo ''Pseudoscorpionida'' estas malmulta duaranga [[seksa dimorfismo]]. En kelkaj specioj povas okazi ekstera nerekta fekundecigo, ĉar la masklo demeitas spermatoforojn surgrunden, kio allogas [[Kemitaksiso|kemitaksise]] la inon. Tiu metas sin sur la spermatoforo kaj enmetas ĝin en sia atrio. En specioj pli antaŭenirintaj, la masklo gvidas la inon ĝis meti ŝin sur la spermatoforon. En la specioj kun pli altnivela specializiĝo, la masklo havas modifitajn pedipalpojn havantajn du tubajn organojn kiuj allogas la inojn kaj helpas la enmeton de la spermo retenante la pedipalpojn kaj puŝante per siaj antaŭaj kruroj.&lt;ref name=Barnes /&gt;

La specioj de ''[[Opiliones]]'' kaj [[Acari|akaroj]] estas la nuraj araneedoj kiuj havas penisojn. La ino de &quot;Opiliones&quot; havas ovodemetilon, kiu mankas en preskaŭ ĉiu ceteraj araneedoj. La [[Pycnogonida|piknogonedoj]] havas ununuran gonadon, situanta en la trunko, kun branĉaĵoj kiuj eniras en la kruroj kaj finiĝas en multaj reproduktaj truoj. La ovoj (ĝis milo) hejmiĝas en la loboj de la ovario kiu estas ĉe la femuro de ĉiu kruro de la ino.&lt;ref name=Barnes /&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* [[Reproduktado]]
* [[Reprodukta sano]]
* [[Sekso]]
* [[Seksa duformismo]]
* [[Kontraŭkoncipa pilolo]]

== Notoj ==
{{Referencoj|2}}

== Bibliografio ==
* Alexopoulos CJ, Mims CW, Blackwell M (1996). [https://archive.org/details/introductorymyco0000alex_q5x1 ''Introductory Mycology''.] John Wiley and Sons. ISBN 0-471-52229-5.
* Belén Cabello Tarré [http://books.google.es/books?id=X6BNLw8P680C&amp;pg=RA1-PA315&amp;dq=anatomia+del+aparato+genital&amp;lr=&amp;as_brr=3#v=onepage&amp;q=&amp;f=false &quot;Anatomía y fisiología del aparato genital masculino y femenido&quot;, en ''Educación para la salud en la escuela'', Socorro Calvo Bruzos, ONCE- FEDER - FSE, paĝo 315, Tema 2]
* Gardner, E.; Gray, D.J.; Rahilly, R.O. Anatomia. Editora Guanabara, 4a. Edição, Rio de Janeiro, p. 457-475; 485-495, 1988.
* Uwe Gille: &quot;Harn- und Geschlechtsapparat, Apparatus urogenitalis&quot;. En: F.-V. Salomon u. a. (redakt.): ''Anatomie für die Tiermedizin''. Enke, Stuttgart 2004, ISBN 3-8304-1007-7, S. 368–403.
* Kirk PM, Cannon PF, Minter DW, Stalpers JA (2008). ''Dictionary of the Fungi'' (10a eldono). Wallingford, UK: CAB International. ISBN 978-0-85199-826-8.
* Staubesand, Jochen. ''Sobotta – Atlas de Anatomia Humana''. Editora Guanabara, 19a eldono, Rio de Janeiro, vol. 2, pp. 214-246, 1988.

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* El cuerpo humano. Aparato reproductor. [http://www.juntadeandalucia.es/averroes/~29701428/salud/reprodu.htm] Alirita la [[17an de julio]] 2015.
* Riesgos para el sistema reproductivo. Biblioteca Nacional de Medicina de los EE.UU. [http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/spanish/reproductivehazards.html] Alirita la 17an de julio 2015.

{{Reprodukta sistemo}}
{{Fiziologio de reproduktado}}
* {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Aparato genital|revizio=154475542}}
{{Havenda artikolo|Reprodukta sistemo}}

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Reprodukta sistemo| ]]

[[pl:Układ moczowo-płciowy#Układ płciowy]]</text>
      <sha1>smik6bnejsufpb2nu4r7ppzms86vx60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>21-a de aprilo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5263</id>
    <revision>
      <id>9470771</id>
      <parentid>9464336</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29683" sha1="oixhki74uvofypgc1c25i4axsy44h93" xml:space="preserve">{{KalendaroAprilo}}
{{aprilo}}
La '''21-a de aprilo''' estas la 111-a tago de la jaro (la 112-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 254 tagoj restas.

Je la 21-a de aprilo okazis, interalie:

==Eventoj==

* [[-753]]: Komenco de la [[romia erao]] - la tradicia fondodato de [[Romo]] fare de [[Romulo kaj Remo]] 
* [[900]]: Unua datita [[dokumento]] el historio de [[Filipinoj]]
* [[1092]]: [[Italio]]: [[Ĉefepiskoplando]] [[Pizo (Italio)|Pizo]] kreita de papo [[Urbano la 2-a]]
* [[1097]]: Raymond de Saint Gilles, [[listo de grafoj de Tuluzo|grafo de Tuluzo]], alvenis al [[Konstantinopolo]], por partopreni la [[unua krucmilito|unuan krucmiliton]]
* [[1509]]: [[Henriko la 8-a (Anglio)|Henriko la 8-a]] iĝis reĝo de Anglio
* [[1519]]: [[Hernán Cortés]] kun 11 ŝipoj albordiĝis en la loko de la hodiaŭa [[Veracruz (komunumo)|Veracruz]] - hispana [[konkero de Meksiko]] komenciĝis
* [[1526]]: En batalo de Panipat (en subŝtato [[Harjano]]) [[timuridoj|timurida]] princo [[Babur]] decide venkis armeon de [[Delhia Sultanlando]]
* [[1632]]: [[Universitato]] de [[Tartu]] fondiĝis
* [[1782]]: [[Tajlando]]: [[Bankoko]] fondiĝis
* [[1789]]: [[John Adams]] estis ĵurigita kiel unua [[vicprezidento de Usono]] (9 tagojn antaŭ ĵurigo de la unua [[prezidento de Usono]] [[George Washington]])
* [[1796]]: Franca armeo venkis [[Regno de Sardio|Regnon de Sardio]] en batalo de [[Mondovì]]
* [[1809]]: Venko de franca armeo super la aŭstra en batalo de [[Landshut]] ([[Bavario]])
* [[1809]]: Dum pola-aŭstra milito por preskaŭ tri semajnoj [[Toruń]] iĝis ĉefurbo de [[Varsovia Duklando]]
* [[1818]]: Imperiestro de [[Aŭstrio]] [[Karolo la 1-a (Aŭstrio)|Karolo la 1-a]] dekretis, ke la instruado de [[religio]] por [[infano]]j ene de [[Ukraina Grek-Katolika Eklezio]] en [[Galicio]] kaj [[Bukovino]] estu en ilia denaska lingvo
* [[1831]]: [[Novembra ribelo]] kontraŭ la [[Rusia Imperio]]: en batalo de [[Sokołów Podlaski]] pola [[kavalerio]] venkis rusan taĉmenton de [[ĉevalo|ĉevalaj]] pafistoj
* [[1836]]: Fortoj de [[Respubliko Teksaso]] gvidataj de [[Sam Houston]] venkis meksikajn trupojn de generalo [[Antonio López de Santa Anna]] en batalo de San Jacinto, la decida batalo en Teksasa Revolucio
* [[1863]]: [[Januara ribelo]] kontraŭ la [[Rusia Imperio]]: taĉmento de Zygmunt Sierakowski venkis rusojn en batalo de Ginietyny (nun en [[Litovio]]) kaj pola venko dum [[batalo]] de Gorenice, apud [[Olkusz]]
* [[1874]]: Aŭstria astronomo [[Johann Palisa]] malkovris [[asteroido]]n [[137 Melibeo|Melibeo]]
* [[1876]]: Franca astronomo [[Paul-Pierre Henry|Prosper Henry]] malkovris asteroidon [[162 Laŭrencio|Laŭrencio]]
* [[1889]]: [[Milano]]: en [[Teatro alla Scala]] okazis premiero de la opero ''[[Edgar (opero)|Edgar]]'' de [[Giacomo Puccini]]
* [[1896]]: [[Unuiĝinta Reĝlando]]: [[Reĝa Ordeno de Viktoria]] fondiĝis
* [[1898]]: [[Hispana-usona milito]] komenciĝis
* [[1908]]: Usona esploristo [[Frederick Cook]] preskaŭ atingis la [[Norda Poluso|Nordan Poluson]]
* [[1917]]: [[Unua mondmilito]]: Venko de [[brita mararmeo]] super la germana en batalo de [[Dovro-kaleza Markolo]]
* [[1918]]: Germana aviadilisto [[Manfred von Richthofen]], la plej granda [[flug-aso]] de la milito, estis pafalterigita super [[Francio]] de [[kanadanoj|kanadaj]] aviadilistoj
* [[1919]]: [[Pola-bolŝevika milito|Soveta-Pola Milito]]: polaj taĉmentoj komandataj de [[Józef Piłsudski]] konkeris [[Vilno]]n
* [[1920]]: En [[Varsovio]] oni subskribis politikan interkonsenton inter pola registaro kaj [[Simon Petljura]] agnoskantan rajton de [[Ukrainio]] al [[suvereneco]]
* [[1921]]: Oni fondis Komunistan Universitaton de Oriento-Laboristoj – [[altlernejo]] pretiganta [[Komunista partio|partiajn edukitojn]] por [[Respublikoj de Sovetunio]] de [[Centra Azio]], [[Azio]] entute kaj [[Kaŭkazio]]; [[Albanio]] starigis unuan [[Parlamento de Albanio|nacian asembleon]]
* [[1930]]: Premiero de la usona filmo [[All Quiet on the Western Front (1930-a filmo)|''En Okcidento nenio nova'']]
* [[1934]]: Foto, supozeble montranta la [[Monstro de Loch Ness|Monstron de Loch Ness]] (poste montriĝinta falsaĵo), estis publikigita en &quot;[[Daily Mail]]&quot;
* [[1935]]: En [[tertremo]] sur [[Tajvano]] 3276 personoj pereis kaj pli ol 12 mil vundiĝis
* [[1940]]: [[Germana okupado de Pollando]]: en [[Palmiry]] germanoj pafmortigis i.a. kunfondinton de [[Pola Partizana Ŝtato|Pola Subtera Ŝtato]] marŝalon [[Maciej Rataj]] kaj olimpikiston [[Janusz Kusociński]] - en 20 amasaj ekzekutoj oni murdis pli ol 1700 personojn; [[Operaco Weserübung|Norvega Fronto]]: germanoj venkis britan 148-an brigadon de infanterio kaj [[norvegoj]]n apud [[Lillehammer]] - komenco de retiriĝbataloj de [[Aliancanoj]] en valo de [[Gudbrandsdalslågen|Gudbrandsdalen]]; taĉmentoj de germana 181-a divizio de infanterio komencis ataki nordoriente de [[Trondheim]]
* [[1941]]: [[Tria Regno]]: marŝalo Wilhelm List ne agnoskis grekan-germanan armisticon sur la [[montpasejo]], la dua [[armistico]]/[[kapitulaco]] subskribiĝis en [[Lariso (urbo)|Lariso]], sed sub premo de [[Benito Mussolini]] [[Adolf Hitler]] decidis, ke la greka armeo devas kapitulaci samtempe ĉe la itala kaj germana armeoj
* [[1942]]: [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: per venko de [[germanoj]] finiĝis batalo de [[Demjansk (setlejo)|Demjansk]] ([[Novgoroda provinco]]); [[Ruĝa Armeo]] disformigis la Volĥovan Fronton, kies trupoj eniris la Leningradan Fronton kiel [[Volĥov|Volĥova]] Grupo, ordonis al [[trupo (armeo)|trupoj]] de la Krimea Fronto prepari kaj realigi operacon por liberigi [[Krimeo]]n, kaj kreis [[Norda Kaŭkazio|nord-kaŭkazan]] direkton (Krimea Fronto, Nord-Kaŭkazia Militara Areo, [[Sebastopolo|Sebastopola]] Defend-Regiono, Nigramara Ŝiparo, Azova Milita Ŝiparo)
* [[1943]]: [[Pola Partizana Ŝtato|Pola Subtera Ŝtato]]: [[Jan Stanisław Jankowski]] estis nomumita Ĉefdelegito de la Registaro, post aresto de profesoro [[Jan Piekałkiewicz]]; taĉmento de [[Kamparanaj Batalionoj]] el areo [[Lubartów]] plenumis verdikton de [[mortpuno]] pro i.a. [[denunco]] de la [[sidejo]] de [[Pola Enlanda Armeo]]; [[Stalin]] en letero al [[Winston Churchill]] kaj [[Franklin D. Roosevelt]] skribis pri decido rompi [[diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn kun la [[pola ekzila registaro]], lige al la germana malkaŝo de la soveta [[masakro de Katin]]; nokte [[Luftwaffe]] atakis [[Aberdeen]]
* [[1944]]: 27-a [[Volinio|Volinia]] Divizio de Infanterio de [[Pola Enlanda Armeo]] kaj soveta [[regimento]] post trisemajnaj bataloj en [[Kovel]]-distrikto trairis ĉirkaŭigon kun seriozaj perdoj; usona 15-a Aviada Armeo atakis [[Bukareŝto]]n; en [[Francio]] virinoj akiris [[balotrajto]]n; marŝalo [[Pietro Badoglio]] kreis en [[Salerno]] registaron de nacia unueco
* [[1945]]: [[Kampanjo de Italio]]: [[Dua Pola Korpuso|Polaj]] [[Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento|trupoj]] liberigis [[Bolonjo]]n kaj [[Castel Maggiore]]-Corticella; en [[Sendependa Ŝtato Kroatio]] partizanoj liberigis [[koncentrejo]]n [[Jasenovac]]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: en [[Luzacio]] komenciĝis [[batalo]] de [[Bautzen]]; la sovetunia 1-a ukraina fronto okupis [[Zossen]], [[Am Mellensee]], [[Luckenwalde]] kaj [[Jüterbog]]; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: trupoj de franca 1-a Armeo okupis [[Freiburg]], atingis [[landlimo]]n kun [[Svislando]] apud [[Ŝafhaŭzo]], transiris [[Danubo]]n apud [[Tuttlingen]] kaj konkeris [[Stuttgart]]; [[Frislando]]: Pola brigado konkeris [[Papenburg]]; [[usona terarmeo]] eniris [[Ĉeĥoslovakio]]n liberigante [[Aš]] - [[partizano]]j detruis militan trajnon proksime al [[Karlštejn]]; en [[Moskvo]] oni subskribis [[Pollando|polan]]-[[Sovetunio|sovetan]] traktaton pri amikeco
* [[1946]]: En la [[zono de postmilita Germanio okupita de Sovetunio]] estis fondita la [[Sozialistische Einheitspartei Deutschlands|Socialista Unueca Partio de Germanio]]
* [[1948]]: [[Enlanda milito]] en [[Brita mandato Palestino]]: post retiriĝo de [[britoj]] de havenurbo [[Hajfo]], [[judoj|juda]] kvazaŭarmea organizo [[Haganah]] atakis saman tagon la urbon kaŭzante fuĝon de ĉirkaŭ 100 mil [[araboj]] kaj transprenis kontrolon post du batal-tagoj
* [[1952]]: Oni aprobis [[arkitekturo|arkitekturan]] projekton de [[Varsovia Kultur- kaj Sciencpalaco]]
* [[1953]]: Lasta komuna parlamenta baloto en [[Danio]] kaj [[Ferooj]] komenciĝis
* [[1954]]: En [[Ĉeĥio]] komenciĝis proceso kontraŭ &quot;burĝaj naciistoj&quot;, inkluzive de estonta ĝenerala sekretario [[Gustáv Husák]]
* [[1956]]: En [[Krakovo]] okazis unuafoje en Pollando oficiala [[turnirbriĝo|briĝturniro]]
* [[1960]]: [[Braziljo]] iĝis ĉefurbo de Brazilo
* [[1963]]: [[Universala Domo de Justeco]], superega instanco de la [[Bahaa Kredo]], estas elektita por la unua fojo
* [[1966]]: [[Andreo Gromiko]] kiel unua soveta [[diplomato]] vizitis [[Vatikano]]n
* [[1967]]: [[Diktaturo de la koloneloj]]: en [[Grekio]] per [[puĉo]] komenciĝis [[militreĝimo]]
* [[1970]]: [[Princlando de la Rivero Hutt]] proklamis apartigon de [[Okcidenta Aŭstralio]] - responde al kverelo pri la kvoto de [[tritiko]]produktado Leonard Casley apartigis sian [[bieno]]n (75 km2; 29 kvadrataj [[mejlo]]j)
* [[1971]]: [[Jean-Claude Duvalier]] iĝis prezidento de Haitio, la plej juna en historio de la mondo
* [[1985]]: [[Afgana milito (1979-1989)]]: roto de soveta [[specnazo]] eniris embuskon de [[muĝahido]]j en montpasejo de [[provinco Kunar]] — pereis 31 soldatoj, saviĝis nur 2
* [[1987]]: En [[Moskvo]] [[Miĥail Gorbaĉov]] kaj generalo [[Wojciech Jaruzelski]] subskribis deklaron pri pola-soveta kunlaboro pri [[ideologio]], scienco kaj kulturo
* [[1989]]: [[Akcia kompanio]] [[Nintendo]] enkondukis al la [[merkato]] [[mantena videoluda konzolo|mantenan videoludan konzolon]] ''[[Game Boy]]'' (vendata kune kun [[Tetriso]])
* [[1990]]: [[Namibio]] sendependiĝis de [[Sud-Afriko]] post preskaŭ kvaronjarcenta milito; papo [[Johano Paŭlo la 2-a]] komencis dutagan viziton en [[Ĉeĥoslovakio]]
* [[1991]]: [[Klubo de Parizo]] reduktis je 50% polan eksterlandan [[ŝuldo]]n
* [[1992]]: Pola astronomo [[Aleksander Wolszczan]] kaj kanada [[radioastronomio|radioastronomo]] Dale Frail anoncis malkovron de la unuaj [[Ekstersunsistema planedo|ekstersunsistemaj planedoj]] ĉirkaŭ [[pulsaro]] [[PSR B1257+12]]
* [[1995]]: [[Israelo]] membriĝis al [[Monda Organizaĵo pri Komerco]]; oni reestablis [[borso]]n en [[Bukareŝto]]
* [[1996]]: Pereis la unua prezidento de la neagnoskita [[ĉeĉenio|Ĉeĉena]] Respubliko [[Iĉkerio]] [[Ĝoĥar Dudajev]], trafita de rusia misilo lanĉita de militaviadilo Suĥoj-24
* [[2002]]: En [[Francio]] okazis prezidenta baloto; al la dua etapo transiris oficanta prezidento [[Jacques Chirac]] kaj gvidanto de [[Front National (Francio)|Front National]] [[Jean-Marie Le Pen]]
* [[2007]]: [[Umaru Jar'Adua]] gajnis prezidentan balotadon en Niĝerio
* [[2009]]: Internacia [[cifereca biblioteko|cifereca]] [[Monda Retbiblioteko]] fondiĝis en [[Parizo]] sub patroneco de [[Unesko]] kaj la [[Kongresa Biblioteko de Usono]]
* [[2011]]: [[Siria enlanda milito]]: prezidento [[Baŝar al-Asad]] subskribis dekreton nuliganta devigan de 1963 [[krizostato]]n
* [[2012]]: La plej granda en [[Ĉeĥio]] manifestacio ekde novembro [[1989]] - [[sindikato]]j kaj [[asocio]]j laŭdire altiris ĝis 120 000 manifestaciantojn al [[Prago]] postulante rezignon el la registaro de [[Petr Nečas]], antaŭtempajn elektojn, kaj malakceptante registarajn reformojn
* [[2013]]: [[Horacio Cartes]] gajnis prezidentan baloton en [[Paragvajo]]; [[Siria enlanda milito]]: venko de registara armeo en urbo apud [[Damasko]] - preskaŭ 500 personoj mortfalis
* [[2019]]: [[Pasko]]: atencoj kun [[bombo]]j al [[eklezio]]j kaj [[hotelo]]j en [[Srilanko]] - pli ol 200 personoj mortfalis
* [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Parlamento de Estonio]] agnoskis rusiajn [[krimo]]jn en [[Ukrainio]] kiel [[genocido]]n; Rusio reĵetis [[UN]]-proponon de [[Pasko|paska]] [[armistico]]
* [[2023]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Kanado]] transdonos al Ukrainio militistan helpon de 28,83 mln da dolaroj
* [[2025]]: [[Papo Francisko]] mortis

==Naskiĝoj==
* [[1483]]: [[Paolo Giovio]], itala kuracisto, historiisto kaj biografo (m. [[1552]])
* [[1488]]: [[Ulrich von Hutten]], germana subtenanto de Martin Lutero (m. [[1529]])
* [[1619]]: [[Jan van Riebeeck]], nederlanda ŝipa kuracisto, komercisto kaj [[kolonio|kolonia]] administranto (m. [[1677]])
* [[1671]]: (bapto) [[John Law]], skota ekonomikisto kaj financa spekulisto (m. [[1729]])
* [[1729]]: [[Katarino la 2-a (Rusio)|Katerina la Granda]], imperiestrino de la [[Rusia Imperio]] (m. [[1796]])
* [[1772]]: [[Friedrich Christoph Perthes]], germana eldonisto (m. [[1843]])
* [[1774]]: [[Jean-Baptiste Biot]], franca matematikisto, fizikisto, [[geodezio|geodeziisto]] kaj astronomo (m. [[1862]])
* [[1782]]: [[Friedrich Fröbel]], germana pedagogo pri [[infanĝardeno]]j (m. [[1852]])
* [[1783]]: [[Reginald Heber]], angla pastro kaj verkisto, [[anglikanismo|anglikana]] episkopo de [[Kolkato]] (m. [[1826]])
* [[1795]]: [[Vincenzo Pallotti]], itala pastro, fondinto de [[Unuiĝo de Katolika Apostolado]] (m. [[1850]])
* [[1811]]: [[Stanisław Egbert Koźmian]], pola tradukisto kaj eldonisto (m. [[1885]])
* [[1811]]: [[Ferdinand Höfer]], germana-franca kuracisto kaj leksikografo (m. [[1878]])
* [[1814]]: [[Béni Egressy]], hungara verkisto, komponisto (m. [[1851]])
* [[1815]]: [[Pietro Fanfani]], itala [[filologo]], verkisto, bibliotekisto, eldonisto de la revuo &quot;[[Etrurio]]&quot; (m. [[1879]])
* [[1816]]: [[Charlotte Brontë]], angla poetino kaj verkistino (m. [[1855]])
* [[1820]]: [[Julius von Eichel-Streiber]], germana mecenato (m. [[1905]])
* [[1824]]: [[Gábor Daniel]], hungara politikisto (m. [[1903]])
* [[1828]]: [[Hippolyte Taine]], franca psikologo, filozofo, [[bildhistorio|bildhistoriisto]] kaj [[literatura kritiko|literaturkritikisto]] (m. [[1893]])
* [[1828]]: [[Otto Blau]], germana orientalisto kaj diplomato (m. [[1879]])
* [[1848]]: [[Carl Stumpf]], germana filozofo, psikologo kaj [[muzikscienco|muzikologo]] (m. [[1936]])
* [[1851]]: [[Silvio Romero]], brazila verkisto, folkloristo kaj historiisto apoginta [[esperanto]]n (m. [[1914]])
* [[1864]]: [[Max Weber]], germana ekonomikisto, sociologo, [[religio]]sciencisto (m. [[1920]])
* [[1881]]: [[Árpád Gyergyai (1881-1952)|Árpád Gyergyai]], hungara kuracisto kaj profesoro (m. [[1952]])
* [[1882]]: [[Percy Williams Bridgman]], usona fizikisto Nobelpremiita (m. [[1961]])
* [[1886]]: [[William George Adams]], usona [[daktiloskopio|daktiloskopo]], kunfondinto de [[Seattle Esperanto Society]], vicredaktoro de &quot;[[Amerika Esperantisto]]&quot;, ĉefkunlaboranto de ''[[Enciklopedio de Esperanto|EdE]]'', aŭtoro de teatraĵo ''[[Piramo kaj Tisbe]]'', tradukisto de la [[The Star-Spangled Banner|usona nacia himno]] (m. nekonata)
* [[1888]]: [[Margot Boger-Langhammer]], germana verkistino kaj artpedagogino (m. [[1968]])
* [[1894]]: [[Ilia Zdaneviĉ]], sovetia, franca verkisto, eldonisto, pentristo (m. [[1975]])
* [[1895]]: [[Walther Victor]], germana politikisto, eldonisto kaj verkisto (m. [[1971]])
* [[1896]]: [[Attila Hörbiger]], aŭstra verkisto (m. [[1987]])
* [[1900]]: [[Albert Birkle]], germana kaj aŭstra pentristo (m. [[1986]])
* [[1904]]: [[Odilo Globocnik]], aŭstra oficiro de [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|NSDAP]], [[militkrimo|militkrimulo]] (m. [[1945]])
* [[1907]]: [[Árpád Kiss (eduksciencisto)|Árpád Kiss]], hungara eduksciencisto, publikinstruada politikisto (m. [[1979]])
* [[1907]]: [[Enrique Líster]], hispana komunisto kaj militisto (m. [[1994]])
* [[1909]]: [[Józef Kosacki]], pola sciencisto, [[inventisto]], inĝeniero (m. [[1990]])
* [[1910]]: [[Pál István Dóczy]], rumania hungara kuracisto (m. [[2009]])
* [[1910]]: [[Károly Mihály]], rumania hungara reformita pastro, poeto (m. [[1975]])
* [[1910]]: [[Menyhért Vizi]], rumania hungara pedagogo (m. [[1987]])
* [[1912]]: [[László Ernyes]], hungara poeto kaj tradukisto  (m. [[1975]])
* [[1912]]: [[Marcel Camus]], franca filmreĝisoro (m. [[1982]])
* [[1913]]: [[Josef Meinrad]], aŭstra aktoro (m. [[1996]])
* [[1914]]: [[József Papp (esperantisto)|József Papp]], hungara seruristo el [[Debreceno]] kaj [[esperantisto]] (m. [[1978]])
* [[1915]]: [[Anthony Quinn]], usona aktoro, pentristo kaj skulptisto (m. [[2001]])
* [[1920]]: [[Hans Henning Ørberg]], dana pedagogo kaj eldonisto (m. [[2010]])
* [[1923]]: [[Gustaw Holoubek]], pola filma kaj teatra aktoro, reĝisoro, pedagogo, senatano (m. [[2008]])
* [[1923]]: [[Halfdan T. Mahler]], dana kuracisto, ĝenerala direktoro de la [[Monda Organizaĵo pri Sano]] (m. [[2016]])
* [[1925]]: [[Solomon Perel]], german-israela verkisto (m. [[2023]])
* [[1926]]: [[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a]], reĝino de [[Unuiĝinta Reĝlando]] (m. [[2022]])
* [[1931]]: [[Ignaco Zakka la 1-a]], Supera Estro de la Universala [[Siria Ortodoksa Eklezio]], ekumena dialogisto (m. [[2014]])
* [[1938]]: [[Gabriella Csire]], hungara verkistino de [[porinfana literaturo]]
* [[1942]]: [[Vitus Huonder]], svisa teologo kaj episkopo
* [[1946]]: [[Gunnar Gällmo]], sveda [[Esperanto-verkisto]] kaj tradukisto, spertulo pri [[budhismo]] (m. [[2023]])
* [[1946]]: [[Xaver Schwarzenberger]], aŭstria reĝisoro kaj aktoro 
* [[1947]]: [[Mária Bodó]], rumania hungara pianistino, universitata docentino
* [[1947]]: [[Iggy Pop]], usona [[punko|punka]] kantisto
* [[1948]]: [[Gino Strada]], itala kirurgo kaj verkisto (m. [[2021]])
* [[1952]]: [[Ferenc Patkó]], rumania hungara biologo
* [[1957]]: [[Faustin-Archange Touadéra]], [[Listo de ĉefministroj de Centr-Afrika Respubliko|ĉefministro]] kaj [[Listo de prezidantoj de Centr-Afrika Respubliko|prezidanto]] de [[Centr-Afrika Respubliko]]
* [[1958]]: [[Yoshito Usui]], japana [[mangao]]-verkisto (m. [[2009]])
* [[1958]]: [[Andie MacDowell]], usona aktorino
* [[1971]]: [[Solveig Slettahjell]], norvega ĵazkantistino
* [[1972]]: [[Severina Vučković]], kroata kantistino, reprezentantino en [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2006]]
* [[1974]]: [[Mikola Hertza]], rumania hungara [[programisto]] kaj verkisto

==Mortoj==
* [[586]]: [[Leovigildo]], reĝo de [[visigotoj]] en Hispanio
* [[1109]]: [[Anselmo de Canterbury]], itala kleriko, teologo, filozofo, ĉefepiskopo de Canterbury, [[doktoro de Eklezio]], sanktulo (n. [[1033]])
* [[1142]]: [[Abelardo]], franca filozofo, teologo, poeto, aminto de [[Abelardo kaj Heloiza|Heloiza]] (n. [[1079]])
* [[1509]]: [[Henriko la 7-a]], reĝo de Anglio (n. [[1457]])
* [[1551]]: [[Sebastián de Belalcázar]], hispana [[konkistadoro]] (n. [[1480]])
* [[1552]]: [[Petrus Apianus]], germana [[humanismo|humanisto]], filologo, matematikisto, geografo, kartografo, astronomo (n. [[1495]])
* [[1574]]: [[Kozimo la 1-a de Mediĉo]], [[Grandduklando de Toskanio|Grandduko de Toskanio]] (n. [[1519]])
* [[1699]]: [[Jean Racine]], franca poeto kaj [[dramaturgo]] (n. [[1639]])
* [[1724]]: [[Gottfried Ludovici]], germana teologo, himnologo kaj pedagogo (n. [[1670]])
* [[1736]]: [[Eŭgeno de Savojo]], militestro de [[habsburgoj|habsburga]] Aŭstrio (n. [[1663]])
*[[1736]]: [[Wilhelm Hieronymus Brückner]], germana juristo kaj profesoro
* [[1792]]: [[Tiradentes]], brazila revoluciulo (n. [[1746]])
* [[1805]]: [[Johann Christoph Rasche]], germana teologo kaj verkisto (n. [[1733]])
* [[1831]]: [[Thursday October Christian]], unua persono naskiĝinta sur [[Pitkarna insularo]] (n. [[1790]])
* [[1843]]: [[Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex|Aŭgusto Frederiko]], angla duko de Sussex (n. [[1773]])
* [[1844]]: [[Georg Friedrich Benecke]], germana germanisto (n. [[1762]])
* [[1847]]: [[Friedrich von Gärtner]], germana arĥitekto (n. [[1792]])
* [[1850]]: [[Miklós Wesselényi (filo)|Miklós Wesselényi]], hungara politikisto (n. [[1796]])
* [[1851]]: [[László Kelmenfi]], hungara inĝeniero, verkisto (n. [[1815]])
* [[1865]]: [[Josef Navrátil]], ĉeĥa pentristo kaj pejzaĝisto (n. [[1798]])
* [[1888]]: [[Elek Szamossy]], hungara pentristo kaj [[litografio|litografo]] (n. [[1826]])
* [[1891]]: [[Ignacy Żagiell]], pola kuracisto, verkisto, [[vojaĝisto]] tra [[Proksima Oriento]] kaj [[natursciencisto]] (n. [[1826]])
* [[1894]]: [[Konrad Birndorfer]], germana kapuceno, sanktulo (n. [[1818]])
* [[1896]]: [[Maurice de Hirsch]], germana entreprenisto kaj mecenato (n. [[1831]])
* [[1900]]: [[Alphonse Milne-Edwards]], franca zoologo, paleontologo kaj ornitologo (n. [[1835]])
* [[1910]]: [[Mark Twain]], usona verkisto kaj humuristo (n. [[1835]])
* [[1910]]: [[Marko Kropivnickij]], ukraina verkisto, dramaturgo kaj teatra aktoro (n. [[1840]])
* [[1918]]: [[Manfred von Richthofen]], germana [[flug-aso]] (n. [[1892]])
* [[1927]]: [[Ernst Wasserzieher]], germana [[etimologio|etimologo]], leksikografo kaj pedagogo (n. [[1860]])
* [[1934]]: [[Carsten Borchgrevink]], norvega-brita esploristo de [[Antarkto]] (n. [[1864]])
* [[1938]]: [[Muhammad Ikbal]], barata islama teologo, filozofo, mistikulo, poeto n. [[1877]])
* [[1939]]: [[Ivan Gubkin]], sovetia geologo (n. [[1871]])
* [[1945]]: [[János Csengery]], hungara klasik-filologo, tradukisto, profesoro (n. [[1856]])
* [[1946]]: [[Alberto Couto Fernandes]], brazila direktoro, plurfoja prezidanto de [[Brazila Esperanto-Ligo]], prezidanto de [[Brazila Klubo Esperantista]] (n. [[1871]])
* [[1946]]: [[John Maynard Keynes]], angla ekonomikisto (n. [[1883]])
* [[1948]]: [[Aldo Leopold]], usona verkisto kaj profesoro, [[forstisto]], [[ekologio (scienco)|ekologo]] (n. [[1887]])
* [[1954]]: [[Emil Post]], pola-usona matematikisto (n. [[1897]])
* [[1962]]: [[Frederick Handley Page]], brita pioniro de aviadilo-[[dizajno]] (n. [[1885]])
* [[1965]]: [[Edward Victor Appleton]], angla fizikisto Nobelpremiita (n. [[1892]])
* [[1975]]: [[Ranieri Mazzilli]], [[prezidanto de Brazilo]] (n. [[1910]])
* [[1978]]: [[Zoltánné Horváth]], hungara historiistino kaj redaktorino (n. [[1912]])
* [[1980]]: [[Sohrab Sepehri]], irana poeto kaj pentristo (n. [[1928]])
* [[1985]]: [[Tancredo Neves]], ĉefministro kaj prezidento de Brazilo (n. [[1910]])
* [[1986]]: [[Yokaanam]], brazila kuracisto, inĝeniero, aviadisto, [[spiritismo|spiritisto]] kaj [[esperantisto]], kies kreita [[komunumo]] kredis lin [[reenkarniĝo|reenkarnigita]] [[Johano la Baptisto]] (n. [[1911]])
* [[1992]]: [[Väinö Linna]], finna verkisto (n. [[1920]])
* [[1996]]: [[Ĝoĥar Dudajev]], sovetia generalo, prezidento de la neagnoskita [[Iĉkerio]], mortigita (n. [[1944]])
* [[1998]]: [[Jean-François Lyotard]], franca filozofo (n. [[1924]])
* [[2000]]: [[Josip Velebit]], kroata poeto kaj tradukisto, [[esperantisto]] kunlaboranta kun &quot;[[Literatura Mondo]]&quot;, &quot;[[La Suda Stelo]]&quot;, &quot;[[Monda Kulturo]]&quot;, &quot;[[Voĉo]]&quot;, &quot;[[Fonto (gazeto)|Fonto]]&quot; k.a., Esperanto-eldonisto (n. [[1911]])
* [[2000]]: [[Claire Kenneth]], hungara verkistino (n. [[1923]])
* [[2003]]: [[Nina Simone]], usona ĵaza kantistino, pianisto, komponisto (n. [[1933]])
* [[2005]]: [[Erich Kleineidam]], germana teologo (n. [[1905]])
* [[2006]]: [[Telê Santana]], brazila futbalisto kaj trejnisto (n. [[1931]])
* [[2010]]: [[Juan Antonio Samaranch]], hispana sporta aktivulo kaj diplomato (n. [[1920]])
* [[2011]]: [[Stanisław Szczuka]], pola advokato, aktivulo de [[antikomunismo|kontraŭkomunista]] [[opozicio (politiko)|opozicio]] (n. [[1928]])
* [[2013]]: [[Shakuntala Devi]], barata [[mirinfano]], verkistino, matematikistino, astrologo (n. [[1929]])
* [[2016]]: [[Prince]], usona muzikisto, komponisto, muzikproduktisto kaj kantoverkisto (n. [[1958]])
* [[2017]]: [[Magdalena Abakanowicz]], pola [[skulptisto|skulptistino]] (n. [[1930]])
* [[2018]]: [[Guggi Löwinger]], aŭstra dancistino, aktorino kaj kantistino (n. [[1939]])
* [[2020]]: [[Florian Schneider]], germana muzikisto, membro de [[Kraftwerk]] (n. [[1947]])
* [[2022]]: [[Mwai Kibaki]], [[prezidanto de Kenjo]] (n. [[1931]])
* [[2025]]: [[Francisko (papo)|Francisko]], papo (n. [[1936]])

==Specialaj tagoj kaj festoj==
* Laŭ [[Okcidenta astrologio]] la unua tago sub la [[Zodiako|zodiaka signo]] [[Taŭro (konstelacio)|Taŭro]]: ♉ (ĝis la [[21-a de majo]])
* [[Liturgia kalendaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Sankta Anselmo]], [[episkopo]] kaj [[doktoro de la eklezio]]; [[Konrad Birndorfer]], germana [[kapucenoj|kapuceno]], sanktulo
* [[Rastafaria movado]]: festo de la alveno de imperiestro [[Haile Selassie]] al [[Jamaiko]]
* [[Bahaa Kredo]]: Unua tago de Festo de [[Ridvan]]
* [[Brazilo]]: Feria tago omaĝe al [[Tiradentes]]

==Tagoj de [[semajno]]==

La '''21-a de aprilo''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]):

* [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]];
* [[Lundo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]];
* [[Mardo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]];
{{projektoj|wikinewscat=21-a de aprilo}}
* [[Merkredo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]];
* [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]];
* [[Vendredo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]];
* [[Sabato]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]].

[[Kategorio:Aprilo]]
[[Kategorio:21-a de aprilo| ]]
[[Kategorio:21-a tago de la monato|#04]]
[[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0421]]</text>
      <sha1>oixhki74uvofypgc1c25i4axsy44h93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruĝdoma sonĝo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11929</id>
    <revision>
      <id>9470646</id>
      <parentid>9422347</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T03:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34165" sha1="s3c114p3wwdsjnp6fm92y28li2uatov" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro}}
[[Dosiero:Traum-der-roten-Kammer.jpg|eta|dekstra]]
'''''Ruĝdoma sonĝo''''' (''Hongloumeng'', 紅樓夢), ankaŭ nomata la '''''Rakonto de la ŝtono''''' (石頭記), estas [[Ĉinio|ĉina]] [[romano]] kaj unu el la majstroverkoj de [[ĉina literaturo]],&lt;ref&gt;[https://blogs.bl.uk/collectioncare/2016/10/from-west-to-east-conservation-of-the-chinese-novel-dream-of-the-red-chamber.html &quot;From West to East: Conservation of the Chinese novel 'Dream of the Red Chamber'&quot;.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240417173949/https://blogs.bl.uk/collectioncare/2016/10/from-west-to-east-conservation-of-the-chinese-novel-dream-of-the-red-chamber.html |date=2024-04-17 }} ''[[British Library]]''. Alirita la 6an de aprilo 2020.&lt;/ref&gt; nome unu el la [[Kvar famaj klasikaj romanoj]]. Ĝi estis komencita de [[Cao Xueqin]] en la mezo de la [[18a jarcento]] dum la [[Dinastio Qing]]. La unuaj 80 ĉapitroj estis verkitaj de Cao Xueqin (曹雪芹) kaj la postaj 40 ĉapitroj estis atribuitaj al [[Gao E]] (高鹗) kiu eldonis la kombinon en [[1792]].

La aŭtoro Cao Xueqin (1715-1764) devenis de burokrat-bienula familio. Implikiĝinte en juĝafero, lia patro estis eksigita kaj la familia havaĵo konfiskita tiel ke la familio malprosperiĝis. Mezaĝa, Cao Xueqin transloĝiĝis en [[Pekino]]n kaj vivis vivon malriĉan. En Pekino li verkis la romanon dum 10 jaroj kaj pro malriĉeco kaj malsano li mortis, ne plenuminte la verkon. La romano havas 120 ĉapitrojn. Ĝiaj unuaj du trionoj estis verkitaj de li, kaj la lasta triono fare de Gao E, lia samtempulo. La titolo estis tradukita ankaŭ kiel ''Sonĝo de la Ruĝa Ĉambro'' kaj ''Sonĝo de la Ruĝaj Domegoj''. La romano cirkulis en manuskriptaj kopioj kun variaj titoloj ĝis sia presita publikigo, en 1791. Gao E, kiu preparis la unuan kaj duan presitajn eldonojn kun sia partnero Ĉeng Ŭeiĝuan (程偉元) en 1791–92, aldonis 40 kromajn ĉapitrojn por kompletigi la romanon.&lt;ref&gt;David Hawkes, &quot;Introduction&quot;, The Story of the Stone Volume I (Penguin Books, 1973), pp. 15–19.&lt;/ref&gt;

La romano ''Ruĝdoma Sonĝo'' atingis kulminon de la [[realismo|realismaj]] klasikaj romanoj de Ĉinio kaj samtempe estas rigardata kiel perlo en la trezorejo de la monda literaturo. La verko estis ege studita, tiom ke &quot;Ruĝologio&quot; estas termino por la studfako dediĉita ekskluzive al tiu verko.&lt;ref&gt;[[Jonathan Spence]], The Search for Modern China (New York: Norton, 1990), 106–110.&lt;/ref&gt; Ĝi enhavas ene de siaj paĝoj montrojn de ĉiuj el la plej gravaj modoj kaj ĝenroj de la ĉina literatura tradicio.&lt;ref&gt;Plaks, Andrew H. (2015). Archetype and Allegory in the Dream of the Red Chamber. p. 11.&lt;/ref&gt;

== Enhavo ==
Kvankam socia dramo, ĝi ankaŭ povas esti legata kiel pristudo de ĉina etikedo de la [[18-a jarcento]], aŭ kiel alegorio de [[Budhismo]]. La rakonto temas pri riĉa sed malpligraviĝanta familio, la domo Jia, kiu okupas du grandajn konstruaĵojn en la ĉefurbo. La ĉefaj [[rolulo]]j estas la potenca patriarkino Avino Jia, la eksterordinara nepo Jia Baoyu (賈寶玉) kaj liaj du kuzinoj, la socie graca sed interne avara Xue Baochai (薛寶釵) kaj la koleriĝema sed fidinda Lin Daiyu (林黛玉). Fakte, estus pli ĝuste diri ke la ĉefa rolulo estas kolektive la tuta [[familio]] mem: ĝiaj multaj anoj, iliaj servistoj, iliaj devoj kaj atendoj, kaj la elvolviĝanta sorto de ĉiu.

[[Dosiero:Jimao Dream of the Red Chamber.jpg|eta|Paĝo de la &quot;Jimao manuskripto&quot; (unu el la versioj de la Ruĝdoma sonĝo), 1759.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=Rereading the Stone: Desire and the Making of Fiction in Dream of the Red Chamber|aŭtoro=Yu, Anthony C.|jaro=2001|eldoninto=[[Princeton University Press]]|ISBN=0-691-09013-0|paĝo=9}}&lt;/ref&gt;]]
Per la [[tragedio]] pri la amo kaj geedziĝo de Jado, Jaspa kaj Ora kaj la prospero kaj malprospero de la familio Jia, la romano montras la dekadencon kaj nepran pereon de la [[feŭdismo|feŭda sistemo]]. La aŭtoro genie modlis brilajn figurojn de Jado kaj Jaspa, ribelantoj kontraŭ la feŭda socio, kaj figuron de Ora, fidelulo de feŭdaj ortodoksaj pensoj, kaj zorgeme bildigis amason da junaj nobelinoj kaj servistinoj kun klaraj personaj trajtoj. Per priskribo de ilia ofendiĝo kaj pereo la aŭtoro malkaŝis la krimegojn de la feŭda socio. Li kreis ankaŭ grupon da abomenindaj [[reganto]]j kaj altrangaj kaj bazaj. Koncerne la lingvaĵon, la romano heredis la tradician popularan lingvon. La aŭtoro perfekte uzis parolan lingvon, popoldirojn kaj klasikan literaturan lingvon. La rakontoj estas koncizaj, infektaj, kaj la dialogoj elspirantaj individuecon. La verko estas modelo de la ĉinaj klasikaj romanoj, pro kio ĝi estas honorita kiel &quot;[[enciklopedio]] de la feŭda socio de Ĉinio&quot;.

Oni supozas, ke la romano ''Ruĝdoma Sonĝo'' estas duon-[[membiografio]], kiu spegulas la plialtiĝon kaj malaltiĝon de la propra familio de la aŭtoro Cao Xueqin kaj kaj, pro etendo, de la dinastio Qing mem.&lt;ref&gt;Jonathan D. Spence, Ts'ao Yin [Cao Yin] and the K'ang-Hsi Emperor: Bondservant and Master (New Haven,: Yale University Press, 1966) estas studo de la avo de Cao.&lt;/ref&gt; Kiel la aŭtoro detalas en la unua ĉapitro, oni intencas la verkon por memorigo de la junulinoj kiujn li konis en sia junaĝo: amikaj, parencaj kaj servistinoj. La romano estas rimarkinda ne nur pro sia ampleksa gamo de roluloj kaj psikologian alrigardon, sed ankaŭ pro sia preciza kaj detala observado de la vivo kaj de la sociaj strukturoj tipaj de la ĉina socio de la 18-a jarcento.&lt;ref&gt;[https://www.cliffsnotes.com/literature/d/dream-of-the-red-chamber/about-dream-of-the-red-chamber &quot;CliffsNotes, About the Novel: Introduction&quot;.] Cliffsnotes.com. Alirita la 6an de aprilo 2020.&lt;/ref&gt;

Post sia apero, ''Ruĝdoma Sonĝo'' tuj skuis la literaturan rondon. En formo de [[manuskripto]] ĝi cirkulis pli ol 30 jarojn. La atako kaj malpermeso fare de la feŭdaj burokratoj ne povis ĉesigi ĝian cirkuladon. Ĝi havas netakseblan influon sur la historion de la ĉina literaturo kaj donas senkompare riĉan sperton al la postaj verkistoj.

== Intrigo ==
[[Dosiero:Sun Wen Red Chamber 15.jpg|eta|dekstre|300ra|Peco el serio de penikpentraĵoj de la artisto de la Dinastio Qing Sun Ŭen (1818–1904), kiu priskribas scenon el la romano.]]
La romano havigas detalan, epizodan registron de la vivo en du branĉoj de riĉa, aristokrata [[klano]] Ĝia (賈) — nome la Hejmo Rongguo (榮國府) kaj la Hejmo Ningguo (寧國府) — kiuj loĝas en du grandaj, apudaj familiaj instalaĵoj en la ĉefurbo. Iliaj prauloj estis faritaj [[duko]]j kaj ricevis imperiajn titolojn, kaj kiam la historio de la romano startas ambaŭ hejmfamilioj estas inter la plej elstaraj familioj en la urbo. Unu el la idoj de la klano estis farita kunreĝino kaj oni konstruis luksajn pejzaĝitan ĝardenon por ricevi ŝian viziton. La romano priskribas la riĉon de la familio Ĝia kaj ties influon per granda [[Naturalismo|naturalisma]] detalo, kaj ilian falon el la alto de ilia prestiĝo. Aperas ĉirkaŭ dek tri ĉefaj roluloj kaj ĉirkaŭ kvar cent pli minorajn. Finfine la klano Ĝia falas en la disfavoro de la [[Ĉina imperiestro|imperiestro]], kaj iliaj domegoj estis rabitaj kaj konfiskitaj.

En enkadrita historio de la romano, konscihava Ŝtono, abandonita de la dino Nuŭua kiam ŝi aranĝis la ĉielon antaŭ multaj epokoj, petas al [[Taoismo|Taoisma]] pastro kaj al [[Bikŝuo|Budhisma monako]] kunporti ĝin kun ili por vidi la mondon. La Ŝtono, kun kunulo (en la versioj de Ĉeng kaj Gao ili estas kunigitaj en la saman rolulon),&lt;ref&gt;Ili estas separataj en ĉiuj Ruĝaj versioj, sed ne en la manuskripto Ĝiaksu, sed nur la manuskripto Ĝiaksu havigas la klarigon kiu diferencigas ambaŭ. La manuskripto Ĝiaksu havas ĉirkaŭ unu paĝon de verkita teksto kiu ne troviĝas en ajna alia manuskripto, kaj kiun la tradukisto David Hawkes ne tradukis en sia versio.&lt;/ref&gt; ricevas tiel oportunon lerni el la homa ekzistado, kaj eniras en la regno de mortontoj.

La ĉefa rolulo de la romano estas la senzorga junulo kaj heredonto de la familio, Ĝia Baoĝu. Li naskiĝis havante magian peco de &quot;[[jado]]&quot; en sia buŝo. En tiu vivo li havas specialan ligo kun sia malsaneta kuzo Lin Daiĝu, kun kiu li kunhavas sian amon al muziko kaj poezio. Baoĝu, tamen, estas antaŭdestinita al geedzeco kun alia kuzino, nome Ksue Baoĉai, kies gracio kaj inteligento ekzempligas ŝin kiel laŭ la tiamaj konsideroj ideala [[virino]], sed kun kiu mankas por li emocia konekto. La amafera rivaleco kaj la amikeco inter la tri ĉefaj roluloj antaŭ la fono de la malaltiĝantaj sortoj de la familio formas la ĉefan historion de la romano.

== Roluloj ==
[[Dosiero:Hong lou meng.jpg|eta|200ra|Lignogravuraĵo de 1889 de la dinastio Qing priskribanta scenon el la romano, en kiu Ksue Baoĉai klopodas kapti [[papilio]]jn (ĉapitro 27a).]]
La romano havas eksterordinare grandan nombron de [[rolulo]]j: preskaŭ kvardek estas konsiderataj ĉefaj roluloj, kaj krome estas ĉirkaŭ kvar cent aldonajn rolulojn.&lt;ref&gt;Yang, Weizhen; Guo, Rongguang (1986). 《红楼梦》辞典. 山东文艺出版社. Introduction. Estas ĉapitretoj por 447 nomitaj roluloj. ISBN 7-5329-0078-9.&lt;/ref&gt; La romano estas konata ankaŭ pro la kompleksaj portretoj de siaj multaj virinaj roluloj.&lt;ref&gt;Helen Tierney (1999). [https://archive.org/details/womensstudiesenc0001unse/page/247 Women's studies encyclopedia, Volume 1.] Greenwood Publishing Group. p. 247. ISBN 0-313-31071-8. Alirita la 7an de aprilo 2020.&lt;/ref&gt; Laŭ Lu Ksun en la apendico al ''A Brief History of Chinese Fiction'', la romano ''Ruĝdoma sonĝo'' rompis ĉiajn koncepteblajn pensarojn kaj teknikojn en la tradicia ĉinkultura fikcio; ĝia realisma roluligo montras klare homajn karakterojn kiuj estas nek &quot;tute bonaj nek tute malbonaj&quot;, sed kiuj ŝajnas viviv kiel parto de la reala mondo.&lt;ref&gt;Chen (2005), pp. 1–2.&lt;/ref&gt;

=== Ĝia Baoĝu kaj la Dekdu Belulinoj de Jinling ===
* '''Ĝia Baoĝu''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾宝玉; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈寶玉; en [[pinjino]]: Jiǎ Bǎoyù; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Pao-yu; signife: Belega Jado) estas la ĉefa protagonisto ĉirkaŭ 12 aŭ 13-jaraĝa en la komenco de la romano.&lt;ref&gt;Cao, Xueqin; Gao E. [https://archive.org/details/hongloumeng0003caox &quot;Ĉapitro 23a&quot;.] Hong Lou Meng. Alirita la 7an de aprilo 2020.&lt;/ref&gt; Tiu estas adoleska filo de Ĝia Ĵeng kaj de lia edzino, Sinjorino Ŭang, kaj naskiĝinta havante pecon de brilega [[jado]] en sia buŝo (nome la Ŝtono), Baoĝu estas la ŝajna heredonto de la Hejmo Rongguo. Malaprezata de sia strikte [[Konfuceismo|konfuceisma]] patro, Baoĝu kaŝe legas la [[Taoismo|taoisman]] novelaron &quot;Ĵuangzi&quot; kaj la &quot;Historio de la Okcidenta Ĉambro&quot;, anstataŭ la Kvar Klasikaĵoj de la ĉina eduksistemo. Baoĝu estas tre inteligenta, sed malamas la laŭdemajn burokratojn kiuj vizitas la hejmon de lia patro. Sensiva kaj kompatema individuo, li havas specialajn rilatojn kun multaj el la virinoj de la hejmo.
[[Dosiero:Daiyu Buries Flowers, Qi Huang.jpg|eta|maldekstre|200ra|''Daiĝu enterigas florojn'', pentraĵo datita el 1950.]]
* '''Lin Daiĝu''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 林黛玉; en [[pinjino]]: Lín Dàiyù; laŭ [[Wade–Giles]]: Lin Tai-yu; signife: Blu-nigra Jado) estas la pli juna kuzino de Ĝia Baoĝu kaj lia vera amo. Ŝi estas la filino de Lin Ruhai (林如海), funkciulo kaj fakulo el [[Janĉĵou]] kiu burokratas pri [[salo]], kaj Sinjorino Ĝia Min (賈敏), la patroflanka onklino de Baoĝu. Ŝi estas la tipa bildo de spirito kaj inteligento en la ĉina klasika literaturo: diece bela, sentimentala, nobla, sarkasmema, kaj kun alta nivelo de mem-estimo. Ŝi ankaŭ suferas pro spira malsano. La historio de la romano mem startas en la ĉapitro 3a per la alveno de Daiĝu al la Hejmo Rongguo tuj post la morto de sia patrino. En la enkadrita historio de la romano, Daiĝu estas la [[reenkarniĝo]] de la Fea Skarlata Perlo, kaj la celo de ŝia nasko al mortonta naturo estas repagi al Baoĝu per larmoj pro suferigi ŝin en sia antaŭa enkarnigo kiel Diaĵo Ŝenĝing en la ĉieloj. Malsaneta kaj klina al [[ĵaluzo]], Daiĝu estas tamen tre talentoplena kaj lerta poetino. Ŝi mortas pro rompita koro post la ekscio pri aranĝita geedzeco de Baoĝu and Baoĉai.
* '''Ĝia Ĝuanĉun''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾元春; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈元春; en [[pinjino]]: Jiǎ Yuánchūn; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Yuan-chun; signife: Unua Printempo) estas la pli aĝa fratino de Baoĝu je ĉirkaŭ unu jardeko. Origine unu el la servistinoj en la imperia palaco, Ĝuanĉun poste iĝas Imperia Kunedzino, impresinte la imperiestron per sia virteco kaj klereco. Ŝia elstara posteno kiel favoritino de la [[imperiestro]] markas la altecon de la povoj de la familio Ĝia. Spite sian prestiĝan postenon, Ĝuanĉun sentas sin enprizonita ene de la kvar muregoj de la imperia palaco. Ŝi mortas estante nur kvardek-jaraĝa. La nomoj de la kvar fratinoj tute kune &quot;Ĝuan-Ĝing-Tan-ksi&quot; estas homofono por &quot;Supozite al ploremo&quot;.

[[Dosiero:Hongloumeng Tuyong Jia Tanchun.jpg|eta|200ra|Ĝia Tanĉun.]]
* '''Ĝia Tanĉun''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾探春; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈探春; en [[pinjino]]: Jiǎ Tànchūn; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Tan-chun; signife: Serĉante Printempon) estas la pli juna duon-fratino de Baoĝu el la [[konkubino]] Ĵao. Tre komunikema, ŝi estas preskaŭ tiom kapabla kiom Ŭang Ksifeng. Tiu mem laŭdas ŝin private, sed bedaŭras, ke ŝi estas &quot;naskiĝinta el malĝusta utero&quot;, ĉar gefiloj de konkubino ne estas tiom respektataj kiom tiuj de la unuaj edzinoj. Ŝi estas ankaŭ tre talentoplena poetino. Tanĉun estas kromnomita &quot;Rozo&quot; pro sia beleco kaj sia dornohava personeco. Ŝi poste edziniĝas en militista familio en la [[Suda Maro]] tre for el la hejmo.
* '''Ŝi Ksiangjun''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 史湘云; en [[tradicia ĉina skribo]]: 史湘雲; en [[pinjino]]: Shǐ Xiāngyún; laŭ [[Wade–Giles]]: Shih Hsiang-yun; signife: Nuboj de la rivero Ksiang) estas pli juna duon-kuzino de Ĝia Baoĝu kaj nevnepino de la avo de Ĝia Baoĝu. Orfa el la infanaĝo, ŝi kreskiĝis en la hejmo de siaj patroflankaj geonkloj kiuj traktas ŝin malafable. Spite tion Ksiangjun estas bonkora kaj kontentema. Kompare androgineca beleco, Ksiangjun bone aspektas vestante virajn vestojn (iam ŝi vestis vestaĵojn de Baoĝu kaj la avino Ĝia pensis, ke ŝi estas li), kaj emas drinkadi. Ŝi estas sincera kaj maldelikatema, sed ŝia pardonema naturo forigas la kruelemon de ŝiaj sinceraj rimarkoj. Ŝi estas tre bone edukita kaj talentohava poetino same kiel Daiĝu aŭ Baoĉai. Ŝia juna edzo mortas tuj post ilia geedziĝo. Ŝi engaĝiĝas al destino de fidogarda vidvino por la cetero de sia vivo.
* '''Miaoĝu''' (en [[ĉina]]: 妙玉; en [[pinjino]]: Miàoyù; laŭ [[Wade–Giles]]: Miao-yu; en traduko de Hawkes/Minford: Adamantina; signife: Mirinda/Saĝa Jado) estas juna [[monaĥino]] el la Budhismaj klostroj de la Hejmo Rongguo. Ekstreme bela kaj klera, kvankam ankaŭ ekstreme distema, orgojla kaj nesociema. Ŝi ankaŭ havas obsedon por purigemo. La romano diras, ke ŝi estis devigita pro sia malsano iĝi monaĥino, sed ŝi kaŝiĝas malantaŭ sia monaĥineco por eviti politikajn aferojn. Oni ne konas ŝian estontecon post [[bandito]]j forkaptis ŝin.
* '''Ĝia Ĝingĉun''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾迎春; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈迎春; en [[pinjino]]: Jiǎ Yíngchūn; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Ying-chun; signife: Bonvena Printempo) estas la dua ina membro de la generacio de la familio Ĝia post Ĝuanĉun, Ĝingĉun estas la filino de Jia Ŝe, onklo de Baoĝu kaj tiel lia pli aĝa kuzino. Bonkora kaj malforta persono, oni diras, ke Ĝingĉun havas &quot;lignan&quot; personecon kaj ŝajnas tre malsimpatia al la mondaj aferoj. Kvankam tre bela kaj klera, ŝi ne estas komparebla laŭ inteligento kaj ingenio kun ajna el sia kuzinoj. La plej fama trajto de Ĝingĉun, ŝajne, estas ŝia malpreteco enkotiĝi en la aferoj de sia familio. Eventuale Ĝingĉun edziniĝas al funkciulo de la imperia kortego, sed tiu geedzeco estas simple unu el la senesperaj klopodoj de ŝia patro por realtigi la malpliiĝintajn fortunojn de la familio Ĝia. La ĵus edziniĝinta Ĝingĉun iĝas viktimo de hejma perforto kaj konstanta violento je manoj de sia kruela, perfortema edzo.

[[Dosiero:Hongloumeng Tuyong Jia Xichun.jpg|eta|maldekstre|Ĝia Ksiĉun.]]
* '''Ĝia Ksiĉun''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾惜春; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈惜春; en [[pinjino]]: Jiǎ Xīchūn; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Hsi-chun; signife: Trezoro Printempa) estas pli juna kuzino de Baoĝu el la Hejmo Ningguo, sed alportita en la Hejmon Rongguo. Talentohava pentristo, ŝi estas ankaŭ pia Budhisto. Ŝi estas la plej juna fratino de Ĝia Ĵen, estro de la Hejmo Ningguo. Je la fino de la romano, post la falo de la hejmo de Ĝia, ŝi forlasas siajn mondajn aferojn kaj iĝas budhisma monaĥino. Ŝi estas la dua plej juna el la Dekdu Belulinoj de Jinling, priskribitaj kiel antaŭ-adoleskaj en plej partoj de la romano.
* '''Ŭang Ksifeng''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 王熙凤; en [[tradicia ĉina skribo]]: 王熙鳳; en [[pinjino]]: Wáng Xīfèng; laŭ [[Wade–Giles]]: Wang Hsi-feng; signife: Splena Fenikso), alinome Fratino Feng, estas la plej aĝa bokuzino de Baoĝu, juna edzino de Jia Lian (kiu estas la patroflanka kuzo de Baoĝu), nevino de Sinjorino Ŭang. Ksifeng estas tiel rilata al Baoĝu kaj per familia sango kaj per geedzeco. Tre bela virino, Ksifeng estas kapabla, saĝa, bonhumora, konversaciema kaj foje malvirta kaj kruela. Sendube la plej mondema virino en la romano, Ksifeng zorgas pri la ĉiutaga funkciado de la Hejmo Rongguo kaj administras rimarkinde la [[ekonomio]]n same kiel la politikan povon ene de la familio. Estante favoritino de la Avino Ĝia, Ksifeng tenas kaj Sinjorinon Ŭang kaj avinon Ĝia distritaj per siaj konstantaj ŝercoj kaj amuza parolado, ludante la rolon de la perfekta fileca bofilino, kaj plezurigante avinon Ĝia, kaj regas la tutan domhejmon pere de fera pugno. Unu el la plej rimarkindaj mult-facetaj personecon en la romano, Ksifeng povas esti afabla kun la malriĉuloj kaj kun la senhelpuloj. Aliflanke, Ksifeng povas esti sufiĉe kruela ĝis murdo. Ŝia energia personeco, ŝia laŭta rido, kaj ŝia granda beleco kontrastas kun multaj fragilaj, malfortaj belulinoj de la ĉina literaturo de la 18-a jarcento. Ŝi pliriĉiĝas pere de fraŭdaj [[monprunto]]j kaj okazigas la falon al la familio. Ŝi mortas tuj post la havaĵoj de la familio estas kaptitaj de la [[registaro]].
* '''Ĝia Kiaojie''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾巧姐; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈巧姐; en [[pinjino]]: Jiǎ Qiǎojiě; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Chiao-chieh) estas filino de Ŭang Ksifeng kaj de Ĝia Lian. Ŝi estas infano laŭlonge de multo de la romano. Post la falo de la hejmo de Ĝia, en la versio de Gao E kaj Ĉeng Ŭeiĝuan, ŝi edziniĝas al la filo de riĉa rura familio enkondukita de Granny Liu kaj iras havi feliĉan, trankvilan vivon en la kamparo.
[[Dosiero:Hongloumeng3.jpg|eta|Sceno el la historio, pentrita de Ksu Baoĵuan.]]
* '''Li Ŭan''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 李纨; en [[tradicia ĉina skribo]]: 李紈; en [[pinjino]]: Lǐ Wán; laŭ [[Wade–Giles]]: Li Wan; signife: Blanka Silko) estas la plej aĝa bofratino de Baoĝu, vidvino de la pli aĝa jam mortinta frato de Baoĝu, nome Ĝia Ĵu (賈珠). Ŝia unuaranga tasko estas zorgi pri sia filo Lan kaj superrigardi siajn kuzinojn. La romano portretas Li Ŭan kiel juna vidvino en siaj lastaj dekdu-jaroj, kiel mild-konduta virino sen fortaj voloj aŭ deziroj, nome perfekta konfuceisma idealo de propra bedaŭrema vidvino. Ŝi finfine atingas altan socian statuson pro la sukceso de sia filo en la Imperiaj Ekzamenoj, sed la romano vidas ŝin kiel tragedia figuro ĉar ŝi elĉerpas sian junecon eltenante la striktajn normigojn de [[konduto]].
* '''Kin Keking''' ([[ĉina]]: 秦可卿, homofono de &quot;am-gvato&quot;; en [[pinjino]]: Qín Kěqīng; laŭ [[Wade–Giles]]: Ch'in Ko-ching) estas bofratino de Ĝia Ĵen. El ĉiuj roluloj de la romano, la cirkonstancoj de ŝia vivo kaj tro frua morto estas inter la plej misteraj. Ŝajne tre bela kaj flirtema virino, ŝi havis amaferon kun sia bofrato kaj mortas antaŭ la dua kvarono de la romano. Ŝia dormoĉambro estas ornamita per valoregaj artefaktoj apartenantaj al tre voluptama virino, kaj historiaj kaj mitologiaj. En ŝia lito, Baoĝu unuafoje veturas al la Lando de Iluzio kie li havas seksa trafo kun Du-en-Unu, kiu reprezentas Ksue Baoĉai kaj Lin Daiĝu. La nomo de Du-en-Unu estas ankaŭ Keking, kio faras Kin Keking ankaŭ grava rolulo en la seksaj spertoj de Baoĝu. La originaj dekdu kantoj sugestas, ke Kin Kejing pendumis sin.

=== Aliaj gravaj roluloj ===
* '''Avino Ĝia''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾母; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈母; en [[pinjino]]: Jiǎmǔ), denaske Ŝi, nomita ankaŭ Matriarko de la Virino, filino de la Markizo Ŝi de Jinling. Avino kaj de Baoĝu kaj de Daiĝu, ŝi estas la plej alta vivanta aŭtoritato de la Hejmo Rongguo kaj la plej aĝa kaj plej respektata de la tuta [[klano]], sed ankaŭ permesema persono. Ŝi havas du filojn, Ĝia Ŝe kaj Ĝia Ĵeng, kaj unu filino, nome Min, la patrino de Daiĝu. Daiĝu estas alportita al la hejmo de la familio Ĝia je insistado fare de la Avino Ĝia, kaj ŝi helpas kaj Daiĝu kaj Baoĝu ligitaj kiel infanaj kunludantoj kaj poste kiel kolegaj spiritoj. Ŝi distribuas siajn havaĵojn inter siaj parencoj post la kapto de iliaj propraĵoj fare de la registaro tuj antaŭ sia morto.
* '''Ĝia Ŝe''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾赦; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈赦; en [[pinjino]]: Jiǎ Shè; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Sheh) estas la plej aĝa filo de Matriarko de la Virino. Li estas la patro de Ĝia Lian kaj Ĝia Ĝingĉun. Li estas perfidema kaj avara homo, kaj virin-allogema. Li estas [[ĵaluzo|ĵaluza]] de sia pli juna frato kiun lia patrino favoras. Li estis poste senigita el sia titolo kaj ekziligita fare de la registaro.
* '''Ĝia Ĵeng''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾政; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈政; en [[pinjino]]: Jiǎ Zhèng; laŭ [[Wade–Giles]]: Chia Cheng) estas la patro de Baoĝu, nome pli juna filo de Matriarko de la Virino. Li estas disciplinema kaj konfucea fakulo. Timante ke lia nura survivinta heredanto malboniĝos, li metas striktajn regulojn al sia filo, kaj uzas foje korpopunon. Li havas edzinon, nome Sinjoro Ŭang, kaj unu konkubinon: Ĵao. Li estas konfucea fakulo kiu klopodas esti rekta kaj deca persono. Li estas iom ekster la realo kaj estas neintervenema persono kaj hejme kaj en [[kortego]].
* '''Ĝia Lian''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 贾琏; en [[tradicia ĉina skribo]]: 賈璉; en [[pinjino]]: Jiǎ Liǎn; Wade–Giles: Chia Lien) estas edzo de Ksifeng kaj patroflanka pli aĝa kuzo de Baoĝu, rimarkinda virin-allogemulo kies multnombraj aferoj okazigis multajn problemojn por sia ĵaluza edzino, inklude amaferojn kun viroj kiuj ne estas konataj de lia edzino. Lia graveda konkubino (Dua Fratino Ĝou) eventuale mortas pro manovroj de la edzino. Li kaj lia edzino zorgas pli la plej dungigravajn kaj monelspezajn decidojn, kaj ofte luktas por havi tiun povon. Li estas fiulo kun makula karaktero sed li almenaŭ havas konscion.
* '''Ksiangling''' (香菱; en traduko de Hawkes/Minford: tetrapodo; signife: Bonodorakva tetrapodo) estas servistino de Ksues, denaske Ĵen Ĝinglian (甄英蓮, homofono kun &quot;piec-meritanta&quot;), nome forrabita kaj perdita filino de Ĵen Ŝiĝin (甄士隱, homofono kun &quot;Verkaŝado&quot;), nome kamparana kavaliro en la ĉapitro 1a. Ŝia nomo estis ŝanĝita al Kiuling (秋菱) fare de la dorlotita edzino de Ksue Pan, nome Ksia Jingui (夏金桂) kiu estas ĵaluza je ŝi kaj eĉ klopodis venenigi ŝin. Ksue Pan faras ŝin la dommastrino de la hejmo post la morto de Jingui. Ŝi poste mortas dum nasko.
* '''Ping'er''' (平兒; en traduko de Hawkes/Minford: pacienco; signife: Paco) estas la ĉefa servistino kaj persona konfidulo de Ksifeng kaj ankaŭ konkubino de la edzo de Ksifeng, nome Ĝia Lian. Origine servistino de Ksifeng en la hejmo de Ŭang, ŝi sekvis Ksifeng kiel parto de ŝia doto kiam Ksifeng geedziĝis en la hejmo de Ĝia. Ŝi eltenas siajn problemojn per gracio, helpas Ksifeng kapable kaj ŝajne ŝi ricevas respekton el plej el la servistoj de la hejmo. Ŝi estas ankaŭ unu el la tre malmultaj personoj kiuj povas resti proksime al Ksifeng. Ŝi tenas konsiderindan povon en la hejmo kiel la plej fidinda helpanto de Ksifeng, sed uzas sian povon modere kaj justece. Ŝi estas ege fidela al sia mastrino, sed pli bonkora kaj milde tempera.
* '''Ksue Pan''' (en [[ĉina]]: 薛蟠; en [[pinjino]]: Xuē Pán; Wade–Giles: Hsueh Pan; signife: Ruliĝe (kiel [[drako]])) estas la plej aĝa frato de Baoĉai, diboĉulo, pigra parazito kiu estis loka perfortemulo en Jinling. Li estis konata pro siaj amaferaj bataloj kun kaj viroj kaj virinoj. Ne bone edukita partikule, li iam murdis viron pro servistino (Ksiangling) kaj sukcesis nuligi la murdan esploradon kaj proceson per mono.
* '''Avinjo Liu''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 刘姥姥; en [[tradicia ĉina skribo]]: 劉姥姥; en [[pinjino]]: Liú Lǎolao) estas kamparana rurulino kaj distanta parenco de la familio Ŭang, kiu havigas komikan kontrasto al la sinjorinoj de la Hejmo Rongguo dum du vizitoj. Ŝi finfine savas Kiaojie el ŝia patrinflanka onkloe, kiu deziris vendi ŝin.
[[Dosiero:Hongloumengtuyong.gif|dekstra|eta|Lignogravuraĵo de la Dinastio King priskribanta Hua Ksiren. Fare de Gai Ki (n. 1773).]]
* '''Sinjorino Ŭang''' (en [[ĉina]]: 王夫人; en [[pinjino]]: Wáng Fūren) estas Budhisto, unuaranga edzino de Ĝia Ĵeng. Filino de unu el la kvar plej elstaraj familioj de Jinling. Pro supozebla malsano, ŝi transdonas la regadon de la hejmo al sia nevino, Ksifeng, tuj post tiu edziniĝis en la hejmo Ĝia, kvankam ŝi retenas ĝeneralan kontrolon super la aferoj de Ksifeng tiel ke tiu lasta ĉiam devas informi al ŝi. Kvankam Sinjorino Ŭang ŝajnas afabla mastrino kaj permesema patrino, ŝi povas fakti esti kruela kaj malkompatema kiam oni defias ŝian aŭtoritaton. Ŝi ĉiam atentegas la servistinojn de Baoĝu por certigi, ke Baoyu ne disvolvigu amaferajn rilatojn kun ili.
* '''Onklino Ksue''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 薛姨妈; en [[tradicia ĉina skribo]]: 薛姨媽; en [[pinjino]]: Xuē Yímā), denaske Ŭang, patrinflanka onklino de Baoĝu, patrino de Pan kaj Baoĉai, fratino de Sinjorino Ŭang. Ŝi estas bonkora kaj afabla plej ofte, sed ŝi ne kapablas kontroli sian neregeblan filon.
* '''Hua Ksiren''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 花袭人; en [[tradicia ĉina skribo]]: 花襲人; en [[pinjino]]: Huā Xírén; traduko de Hawkes/Minford: Aromo; signife: Floro atakas homojn) estas la ĉefa servistino de Baoĝu kaj lia neoficiala konkubino. Kvankam ŝi ankoraŭ estas la servistino de la Sinjorino, la Sinjorino donis ŝin al Baoĝu, kaj praktike Ksiren estas lia servistino. Zorgema kaj ĉiam priokupita por Baoĝu, ŝi estas partnero de lia unua seksa renkonto adoleska en la reala mondo en la ĉapitro 5a. Post la malapero de Baoĝu, ŝi senkonscie edziniĝas al la aktoro Ĝiang Ĝuhan, unu el la amikoj de Baoĝu.
[[Dosiero:hongloumeng1.jpg|eta|maldekstre|Kingŭen.]]

* '''Kingŭen''' (en [[ĉina]]: 晴雯; en [[pinjino]]: Qíngwén; en traduko de Hawkes/Minford: ĉielbrilo, signife: Sunmultkoloraj nuboj) estas persona servistino de Baoĝu. Aŭdaca, aroganta kaj la plej bela servistino en la hejmo, oni diras, ke Kingŭen ege multe similas al Daiĝu. El ĉiuj servistinoj de Baoĝu, ŝi estas la nura kiu kuraĝas argumenti kun Baoĝu kiam ŝi estas admonita, sed estas ankaŭ tre dediĉita al li. Ŝi malaprezas la klopodojn de Ksiren por uzi sian seksan rilaton kun Baoĝu por plialtigi sian statuson en la familio. Sinjorino Ŭang poste suspektis ke ŝi havas amaferon kun Baoĝu kaj publike maldungis ŝin je ties konto; kolera pro la maljusta traktado kaj pro la maldignaĵoj kaj la kalumnioj kiuj atendis ŝin kiel rezulto, Kingŭen mortis pro malsano tuj post lasi la hejmon de Ĝia.
* '''Ĝuanĝang''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 鸳鸯; en [[tradicia ĉina skribo]]: 鴛鴦; en [[pinjino]]: Yuānyang; en traduko de Hawkes/Minford: Fidinda; signife: &quot;Paro de [[mandarenanaso]]j&quot;) estas la ĉefa servistino de la Virino. Ŝi malakceptas la geedzecan proponon (kiel konkubino) de la voluptema Ĝia Ŝe, plej aĝa filo de Avinjo Ĝia kaj memmortigas sin post la morto de Virino.
* '''Mingjan''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 茗烟; en [[tradicia ĉina skribo]]: 茗煙; en [[pinjino]]: Míngyān; traduko de Hawkes/Minford: Tefolio, signife: Tevaporo) estas [[paĝio]] de Baoĝu. Li konas sian mastron kiel la dorson de sia mano.
* '''Zijuan''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 紫鹃; en [[tradicia ĉina skribo]]: 紫鵑; en [[pinjino]]: Zǐjuān; Wade–Giles: Tzu-chuan; traduko de Hawkes/Minford: [[Najtingalo]]; signife: &quot;Purpura [[rododendro]] aŭ [[kukolo]]&quot;) fidinda servistino de Daiĝu, cedita de Virino al sia nepino. Ŝi poste iĝis monaĥino por servi Ĝia Ksiĉun.
* '''Ksueĝan''' (en [[ĉina]]: 雪雁; en [[pinjino]]: Xuěyàn; en traduko de Hawkes/Minford: [[neĝansero]]) estas alia servistino de Daiĝu. Ŝi venis kun Daiĝu el [[Janĉĵou]], kaj ŝajnas juna, dolĉa junulino. Oni petis al ŝi akompani la vualitan edziĝontan Baoĉai to trompi Baoĝu kredante, ke li estas edziĝonta al Daiĝĝu.
* '''Konkubino Ĵao''' (en [[simpligita ĉina skribo]]: 赵姨娘; en [[tradicia ĉina skribo]]: 趙姨娘; en [[pinjino]]: Zhào Yíniáng) estas konkubino de Ĝia Ĵeng. Ŝi estas la patrino de Ĝia Tanĉun kaj Ĝia Huan, duon-fratoj de Baoĝu. Ŝi deziras esti la patrino de la hejmestro, kion ŝi ne atingas. Ŝi komplotas murdi Baoĝu kaj Ksifeng per [[nigra magio]], kaj oni supozas, ke ŝia intrigo kostis al ŝi sian propran vivon.

[[Dosiero:尤三姐140834.jpg|eta|dekstre||Ruĝdoma sonĝo en [[Pekina opero]].]]

== Temoj ==
== Ricevo kaj influoj en moderna epoko ==
== Tradukoj kaj ricevo en Okcidento ==
== Sekvaĵoj kaj pluigoj ==
== Adaptoj ==
== En Esperanto ==
La verko estas tradukita en Esperanton de [[Xie Yuming]] kaj eldonita de [[Ĉina Esperanto-Eldonejo]] en [[Pekino]] en la jaroj [[1995]]-[[1997]]. Pro la majstra traduko, Xie estas premiita per [[OSIEK-premio]] en 1999.

[[Laŭlum]], en sia artikolo &quot;Ĉina klasika beletro en Esperanto&quot; disvolvigas detalan priskribon de la tuta panoramo de la klasika ĉina literaturo kaj dediĉas laŭdan paragrafon al tiu verko, kiun li nomas &quot;la plej eminenta el la ĉinaj klasikaj romanoj&quot;.&lt;ref&gt;[[Laŭlum]], &quot;Ĉina klasika beletro en Esperanto&quot;, en [[La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin]], Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3). pp. 748-760. Por la citaĵo p. 758.&lt;/ref&gt; Laŭlum resumas la verkon jene:
{{Citaĵo|Kun la tragika amo inter la junaj nobeloj Jia Baoyu kaj Lin Daiyu kaj Xue Baochai kiel la ĉefa fadeno, la romano priskribis la prosperon kaj dekadencon de nobela familio, malkaŝis la luksan kaj diboĉan vivon de la feŭda regantaro kaj montris la neeviteblan pereon de la granda nobela familio kaj la feŭda socio de Ĉinio. La arta kaj lingva sukcesoj de la romano estas senprecedencaj kaj levis la ĉinan klasikan romanon al pli alta nivelo. La supre menciitaj kvar klasikaj romanoj estas tradukitaj en dekon da lingvoj. La ĉina eduka ministerio deklaris ilin postlecionaj legaĵoj de mezlernejanoj; elektitaj fragmentoj estas instruataj en mezlernejoj.}}

== Notoj ==
{{Referencoj|2}}

== Bibliografio ==
* Chen Weizhao (陈维昭), Hongxue Tongshi (红学通史, &quot;Historio de Ruĝologio&quot;). Ŝanghajo: Ŝanghajo Popola Publikigejo, 2005. ISBN 7208057885.
* Edwards, Louise P. (1994). Men and Women in Qing China: Gender in the Red Chamber Dream. Leiden: Brill. ISBN 9004101233.
* Eifring, Halvor (2016). Dream of the Red Chamber. Oxford Online Bibliographies (Chinese Studies). Oxford University Press.
* C.T. Hsia, Ch VII, &quot;The Dream of the Red Chamber,&quot; in The Classic Chinese Novel: A Critical Introduction (1968; rpr. Ithaca, NY: East Asia Program, Cornell University, Cornell East Asia Series, 1996. ISBN 1885445741), pp.&amp;nbsp;245–297.
* Levy, Dore J. (1999). Ideal and Actual in the Story of the Stone. New York: Columbia University Press. ISBN 0231114060.
* Zaifu Liu, Yunzhong Shu, Reflections on Dream of the Red Chamber (Amherst, N.Y.: Cambria Press, 2008).
* Minford, John; Hegel, Robert E. (1986). &quot;Hung-lou meng 紅樓夢&quot;. In Nienhauser, William H. (eld.). The Indiana Companion to Traditional Chinese Literature. Bloomington: Indiana University Press. pp.&amp;nbsp;452–56. ISBN 0-253-32983-3.

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* http://www.espero.com.cn/old/epch/uk2004/e10-5.htm
* [http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do;jsessionid=A78E027E9B6BCB36F318A012AE905261?fn=search&amp;ct=search&amp;initialSearch=true&amp;mode=Basic&amp;tab=onb_sondersammlungen&amp;indx=1&amp;dum=true&amp;srt=rank&amp;vid=ONB&amp;frbg=&amp;tb=t&amp;vl%28freeText0%29=rugdoma+songo&amp;scp.scps=scope%3A%28ONB_aleph_esperanto%29&amp;vl%281UI0%29=contains Katalogo de]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]]
* [http://anet.ua.ac.be/desktop/ehc/core/index.phtml?language=&amp;euser=&amp;session=&amp;service=opacehc&amp;robot=&amp;deskservice=desktop&amp;desktop=ehc&amp;workstation=EHC-LZ&amp;extra= Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] : entajpu la vortojn &quot;rugdoma songo&quot;.
* {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Dream of the Red Chamber |revizio=949326726 }}

{{Havenda artikolo|Ruĝdoma sonĝo}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Verkoj el la esperantigita ĉinlingva literaturo]]
[[Kategorio:Esperantlingvaj romanoj]]
[[Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro]]
[[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]]
[[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]]
[[Kategorio:Ĉinlingva literaturo]]
[[Kategorio:Romanoj]]
[[Kategorio:Dinastio Qing]]
[[Kategorio:Sonĝoj en fikcio]]</text>
      <sha1>s3c114p3wwdsjnp6fm92y28li2uatov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roboto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12982</id>
    <revision>
      <id>9470627</id>
      <parentid>9398745</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37697" sha1="cok26u2rxbg0q8u2tjvt2nokcpqohli" xml:space="preserve">{{Prisupre|pri=aŭtomata maŝino|robotoj en Vikipedio|Vikipedio:Roboto}}
{{Informkesto rolulo}}
[[Dosiero:ASIMO 4.28.11.jpg|eta|[[ASIMO]]]]
[[Dosiero:Kelnerin-roboto.jpg|eta|Kelnerin-roboto]]

'''Roboto''' estas aŭtomata [[maŝino]], kiu imitas la homon. En literaturaj kaj filmaj sciencfikcioj, robotoj ordinare aspektas kiel homoj, foje kiel metala pupo, foje nedistingeble de la veraj homoj. En la teknika praktiko robotoj kutime ne klopodas imiti la homan aspekton, sed anstataŭi komplikan aŭ danĝeran homan laboron.

Ili estas uzataj por esplori [[Luno]]n, por labori en altaj temperaturoj, en medioj kun venenaj gasoj, kiel persona asistanto en flegejoj, helpanto en biblioteko, akceptejisto en hotelo, lastatempe kiel rapida, preciza laboristo en muntadaj fabrikoj k.s. Hejmaj robotoj estas kutime kuireja maŝino, kiu havas plurajn funkciojn (muelilo, miksilo, [[raspilo]], [[tranĉilo]] k.s.).

== Vortdeveno ==
La vorton ''roboto'' enkondukis en la literaturon ĉeĥa verkisto [[Karel Čapek]] en sia filozofia dramo '''[[R.U.R.]]''' (Rossumovi univerzální roboti) en 1920. La dramo priskribas fabrikon de inventisto Rossum (ĉeĥe : ''rozum'' = racio, prudento), en kiu oni fabrikas artefaritajn laboristojn, robotojn, virajn kaj inajn, kaj liveras ilin en la tutan mondon. La pigranta homaro komencas degeneri, sed la robotoj estas ĉiam pli perfektaj, ĉiam pli homecaj, ĝis ili fine fariĝas veraj homoj.

La verkisto komence volis nomi la artefaritajn laboristojn &quot;laboroj&quot; (el la latina), sed la vorto ŝajnis al li malmulte vireca. Tiam lia frato pentristo [[Josef Čapek|Jozefo]] elprenis penikon el la buŝo, donis konsilon &quot;Do nomu ilin robotoj&quot; kaj daŭrigis pentradon. En la slavaj lingvoj ''robota'' (aŭ ''rabota'') signifas ''laboro'', sed la ĉeĥa nun uzas vorton ''práce'', kaj la vorto ''robota'' restis rezervita por historia servuta (duonsklava) laboro de senrajtuloj en la [[Feŭdismo|feŭdismaj]] tempoj. Per forigo de la ina finaĵo -a ekestis vorto '''robot''' kiel nomo por maŝina servutulo. La dramo estis tradukita en la anglan, prezentita kun granda sukceso en Londono, poste la nomon transprenis ankaŭ aliaj verkistoj de sciencfikcio. [[Isaac Asimov]] eĉ verkis &quot;dekalogon&quot; por robotoj (roboto ne rajtas vundi sian mastron ktp.). La dramo ''R.U.R.'' aperis ankaŭ en Esperanto en traduko de [[Moraviaj Esperanto-Pioniroj]].

== Historio de robotoj ==
La ideo de aŭtomatoj originiĝis en [[mitologio]]j de multaj kulturoj tra la tuta mondo. Inĝenieroj kaj inventistoj el antikvaj civilizacioj, kiel de [[Antikva Ĉinio]],&lt;ref name=&quot;needham volume 2 53&quot;&gt;{{Cite book|last=Needham|first=Joseph|author-link=Joseph Needham|year=1991|title=Science and Civilisation in China: Volume 2, History of Scientific Thought|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-05800-1}}&lt;/ref&gt; [[Antikva Grekio]], kaj [[Ptolemea Regno|Ptolemea Egiptio]],&lt;ref name=&quot;RoboticHistory1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.faculty.ucr.edu/~currie/roboadam.htm|title=The History of Robotics|first=Adam|last=Currie|year=1999|access-date=10a de Septembro 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20060718024255/http://www.faculty.ucr.edu/~currie/roboadam.htm|archive-date=18a de Julio 2006|url-status=dead}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060718024255/http://www.faculty.ucr.edu/~currie/roboadam.htm |date=2006-07-18 }}&lt;/ref&gt; klopodis por konstrui memfunkciantajn maŝinojn, kelkaj el kiuj similis al animaloj kaj aliaj al homoj. Fruaj priskriboj de aŭtomatoj estas la artefaritaj kolomboj de [[Arĥito el Tarento|Arĥito]],&lt;ref&gt;''Noct. Att. L.'' 10&lt;/ref&gt; la artefaritaj birdoj de [[Mozi]] kaj de [[Lu Ban]],&lt;ref name=&quot;needham volume 2 54&quot;&gt;Needham, Volume 2, 54.&lt;/ref&gt; &quot;parolanta&quot; aŭtomato de [[Herono de Aleksandrio]], lavista aŭtomato de [[Filono el Bizanco]], kaj homa aŭtomato priskribita en ''Lie Zi''.&lt;ref name=&quot;needham volume 2 53&quot; /&gt;

=== Fruaj komencoj ===
Multaj antikvaj mitologioj, kaj plimulto el modernaj religioj inkludas artefaritajn homojn, kiel la mekanikaj servistoj konstruitaj de la antikva greka dio [[Hefesto]]&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h5tKJvApybsC&amp;q=hephaestus+handmaidens&amp;pg=PA114|title=Ancient Greek Ideas on Speech, Language, and Civilization|author=Deborah Levine Gera|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-925616-7|access-date=25a de Septembro 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161205062218/https://books.google.com/books?id=h5tKJvApybsC&amp;pg=PA114&amp;lpg=PA114&amp;dq=hephaestus+handmaidens|archive-date=5a de Decembro 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ([[Vulkano (dio)|Vulkano]] por la antikvaj romianoj), la argilaj [[golemo]]j de la judaj legendoj kaj la argilaj gigantoj de Nordiaj legendoj, kaj Galatea, la mita statuo farita de [[Pigmaliono]] kiuj ekhavis vivon. Ekde ĉirkaŭ la jaro 400 a.n.e., mito de [[Kreto]] inkludas Talos, homon el bronzo kiu protektis la insulon el piratoj.

En antikva Grekio, la greka inĝeniero [[Ktesibio]] (ĉirkaŭ la jaro 270 a.n.e.) &quot;aplikis sciaron de pneŭmatiko kaj de hidraŭliko por produkti la unuan [[orgeno]]n kaj [[akvohorloĝo]]jn kun moviĝantaj figuroj.&quot;&lt;ref name=&quot;robot-evolution&quot;&gt;{{Cite book|first=Mark E.|last=Rosheim|date=1994|url=https://books.google.com/books?id=IxtL54iiDPUC&amp;pg=2|title=Robot evolution: the development of anthrobotics|publisher=Wiley-IEEE|isbn=0-471-02622-0}}&lt;/ref&gt; p. 2&lt;ref&gt;&quot;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/find_out/guides/tech/robots/newsid_3914000/3914569.stm|title=Robots then and now|archive-url=https://web.archive.org/web/20101220114656/http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/find_out/guides/tech/robots/newsid_3914000/3914569.stm|archive-date=2010-12-20|url-status=live|website=BBC|date=22a de Julio 2004 }}&lt;/ref&gt; En la 4-a jarcento a.n.e., la [[Antikva Grekio|greka]] matematikisto [[Arĥito el Tarento|Arĥito]] el Tarento imagis mekanikan vaporfunkciantan birdon kiun li nomis &quot;La Kolombo&quot;. [[Herono de Aleksandrio]] {{nowrap|(10–70 AD)}}, greka matematikisto kaj inventisto, kreis nombrajn uzanto-figureblajn aŭtomatajn aparatojn, kaj priskribis maŝinojn funkciantajn per aerpremo, vaporo kaj akvo.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Heron/ | author=O'Connor, J.J. and E.F. Robertson | title=Heron biography | access-date=26a de Septembro 2023 | work=The MacTutor History of Mathematics archive}}&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:Al-Jazari - A Musical Toy.jpg|eta|Al-Jazari – muzika ludilo]]
En la [[11-a jarcento]] Lokapannatti rakontis pri kiel la restaĵoj de [[Budho]] estis protektitaj per mekanikaj robotoj (''bhuta vahana ĝanta''), el la regno Roma visaja (Rome); ĝis ili estis dismuntitaj fare de la reĝo [[Aŝoka]].&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Relics of the Buddha|first=J.S. |last=Strong|author-link= |year=2007 |url=https://books.google.com/books?id=_KLAxmR8PZAC |publisher=[[Princeton University Press]]|isbn=978-0-691-11764-5 |pages=133–134, 143}}&lt;/ref&gt;

En antikva Ĉinujo, la 3a-jarcenta teksto de ''Lie Zi'' priskribas rakonton pri homida aŭtomato, rilate al multe pli frua renkonto inter la ĉina imperiestr Mu de la [[Dinastio Zhou]] kaj mekanika inĝeniero konata kiel Ĝan Ŝi, 'artefaristo'. Ĝan Ŝi fiere prezentis al la reĝo homgrandan, homforman figuron de sia mekanika 'manverko' farita el ledo, ligno kaj artefaritaj organoj.&lt;ref name=&quot;needham volume 2 53&quot; /&gt; Estas ankaŭ rakontoj pri flugantaj aŭtomatoj en la ''Han Fei Zi'' kaj en aliaj tekstoj, kiuj atribuas al la [[Mohismo|mohista]] filozofo de la 5-a jarcento a.n.e. nome [[Mozi]] kaj al sia samtempulo [[Lu Ban]] la inventon de artefaritaj lignobirdoj (''ma ĝuan''), kiuj povis sukcese flugi.&lt;ref name=&quot;needham volume 2 54&quot; /&gt;
[[Dosiero:Bulletin - United States National Museum (1959) (20481431946).jpg|eta|altdekstre|La astronomia horloĝturo de [[Su Song]] montranta la mekanikajn figuretojn kiuj sonoris la horojn]]

En 1066, la ĉina inventisto [[Su Song]] konstruis [[akvohorloĝo]]n en la formo de turo kiu enhavis mekanikajn figuretojn kiuj sonoris la horojn.&lt;ref name=Fowler&gt;{{Cite journal|title=The Museum of Music: A History of Mechanical Instruments|first=Charles B.|last=Fowler|journal=Music Educators Journal|volume=54|issue=2|date=October 1967|pages=45–49|doi=10.2307/3391092|jstor=3391092|s2cid=190524140 |issn=0027-4321}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nist.gov/pml/time-and-frequency-division/popular-links/walk-through-time/walk-through-time-early-clocks |title=Early Clocks |work=A Walk Through Time |date=12a de Aŭgusto 2009 |access-date=13a de Oktobro 2022 |publisher=NIST Physics Laboratory}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=NSAJAutomata&gt;{{Cite journal|date=6a de Julio 2007 |title=The programmable robot of ancient Greece |journal=New Scientist|pages=32–35|url=https://www.newscientist.com/article/mg19526111-600-the-programmable-robot-of-ancient-greece/}}&lt;/ref&gt; Lia mekanismo havis programeblan tamburmaŝinon kun [[Kamŝafto|kamoj]] kiuj frapis en malgrandaj [[levilo]]j kiuj funkciigis perkutinstrumentojn. La drumisto povis lufi diferencajn ritmojn kaj diferencajn tamburmodelojn movante la kamojn al diferencaj lokoj.&lt;ref name=NSAJAutomata /&gt;

''Samarangana Sutradhara'', [[sanskrita]] traktaĵo de Bhoja (11-a jarcento), inkludas ĉapitron pri la konstruado de mekanikaj artefaktoj ([[aŭtomato]]j), kiel mekanikaj abeloj kaj birdoj, fontanoj kun formoj de homoj kaj animaloj, kaj masklaj kaj inaj pupoj kiuj replenigis [[olelampo]]jn, dancis, ludis instrumentojn, kaj agadis scenojn el la Hindua mitologio.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Varadpande|first=Manohar Laxman|year=1987|title=History of Indian Theatre, Volume 1|page=68|publisher=Abhinav Publications |url=https://books.google.com/books?id=SyxOHOCVcVkC&amp;pg=PA68|isbn=978-81-7017-221-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last= Wujastyk|first=Dominik|year=2003|title=The Roots of Ayurveda: Selections from Sanskrit Medical Writings|page=222|publisher=Penguin |url=https://books.google.com/books?id=TaZCwjtmzZYC&amp;q=automata&amp;pg=PA222|isbn=978-0-14-044824-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Needham|first=Joseph|year=1965|title=Science and Civilisation in China: Volume 4, Physics and Physical Technology Part 2, Mechanical Engineering|page=164|publisher=Cambridge University Press |url=https://books.google.com/books?id=SeGyrCfYs2AC&amp;q=bhoja+automata&amp;pg=PA164|isbn=978-0-521-05803-2}}&lt;/ref&gt;

La [[Islama Orepoko|islama sciencisto]] de la 13-a jarcento Ismail al-Jazari kreis kelkajn aŭtomatajn aparatojn. Li konstruis aŭtomate moviĝantajn [[pavo]]jn funkciantajn per akvenergio.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/al-Jazari|title=Al-Jazarī {{!}} Arab inventor|website=Encyclopædia Britannica|language=en|access-date=15a de Junio 2019}}&lt;/ref&gt; Li ankaŭ inventis la plej fruajn konatajn aŭtomatajn pordegojn, kiuj estis funkciigitaj per akvenergio,&lt;ref name=Turner&gt;{{Cite book|author=Howard R. Turner |date=1997|title=Science in Medieval Islam: An Illustrated Introduction|page=81|publisher= University of Texas Press |isbn=0-292-78149-0}}&lt;/ref&gt; kreis aŭtomatajn pordojn kiel parto de unu el siaj prilaboritaj [[akvohorloĝo]]j.&lt;ref name=&quot;Hill2&quot;&gt; Donald Hill, ''Mechanical Engineering in the Medieval Near East'' en gazeto ''[[Scientific American]]'', majo 1991, pp. 64–69. citita en Donald Hill [http://home.swipnet.se/islam/articles/HistoryofSciences.htm#IX.%20Mechanical%20Engineering ''History of Sciences in the Islamic World''] en IX. Mechanical Engineering, arkivita en [https://web.archive.org/web/20071225091836/http://home.swipnet.se/islam/articles/HistoryofSciences.htm#IX.%20Mechanical%20Engineering] la 25an de Decembro 2007.&lt;/ref&gt; Unu el la [[Humanoida roboto|humanoidaj aŭtomatoj]] de al-Jazari estis kelnerino kiu povis servi akvon, teon aŭ trinkaĵojn. La trinkaĵo estis stokita en rezervujo el kiu la trinkaĵo fluis en sitelon kaj, post sep minutoj, en tason, post kio la kelnerino ekaperis tra aŭtomata pordo kaj servis la trinkaĵon.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=v2HcjanNWFM Ancient Discoveries Islamic Science Part 1] arkivita en [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/v2HcjanNWFM]{{404|date=November 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} en 2021-12-11, alirita la 15an de Junio 2019&lt;/ref&gt; Al-Jazari inventis manlavan [[aŭtomato]]n kiu enhavis pelmekanismon kiu nuntempe estas uzata en modernaj [[Akvopelilo (necesejo)|necesejaj akvopeliloj]]. Ĝi enhavis inan [[Humanoida roboto|humanoidan aŭtomaton]] starantan ĉe baseno plena je akvo. Kiam la uzanto tuŝis la levilon, la akvo drenfluas kaj la ina aŭtomato replenigas la basenon.&lt;ref name=&quot;robot-evolution&quot; /&gt;

Mark E. Rosheim resumas la antaŭenirojn en [[robotiko]] fare de islamaj inĝenieroj, speciale al-Jazari, jene:&lt;blockquote&gt;Malkiel la grekaj desegnoj, tiuj arabaj ekzemploj montras intereson, ne nur en spektakla iluzio, sed ankaŭ en manipulado de la medio por homa komforto. Tiukadre, la plej granda kontribuado kiun la araboj faris, krom la konservado, disvastigado kaj konstruado de la verko de la grekoj, estis la koncepto de praktika aplikado. Tiu estis la ŝlosila elemento kiu mankis en la antikvgreka robotiko.&lt;ref name=&quot;robot-evolution&quot; /&gt; p. 9.&lt;/blockquote&gt;

[[Dosiero:Leonardo-Robot3.jpg|eta|altdekstre|Modelo de la Roboto de Leonardo kun internaj verkoj. Eble konstruita de [[Leonardo da Vinci]] around 1495.&lt;ref name=nih&gt;{{cite journal |title=The da Vinci robot | journal = J. Endourol.| volume = 20| issue = 12| pages = 986–90|quote=... the date of the design and possible construction of this robot was 1495 ... Beginning in the 1950s, investigators at the University of California began to ponder the significance of some of da Vinci's markings on what appeared to be technical drawings ... It is now known that da Vinci's robot would have had the outer appearance of a Germanic knight. | pmid=17206888 | doi=10.1089/end.2006.20.986 | date=Decembro 2006| last1 = Moran| first1 = M. E.}}&lt;/ref&gt;]]
En la 14-a jarcento, la kronigo de [[Rikardo la 2-a (Anglio)|Rikardo la 2-a de Anglio]], estis evento en kiu partoprenis aŭtomata anĝelo.&lt;ref name=&quot;Truitt 2015 p. 136&quot;&gt;{{cite book | last=Truitt | first=E.R. | title=Medieval Robots: Mechanism, Magic, Nature, and Art | publisher=University of Pennsylvania Press, Incorporated | series=The Middle Ages Series | year=2015 | isbn=978-0-8122-9140-7 | url=https://books.google.com/books?id=scd0CAAAQBAJ&amp;pg=PA136 | access-date=2023-01-21 | page=136}}&lt;/ref&gt;

En [[Renesanco|renesanca]] Italio, [[Leonardo da Vinci]] (1452–1519) skizis planojn por humanoida roboto ĉirkaŭ 1495. Kajeroj de Da Vinci, remalkovritaj en la 1950-aj jaroj, enhavis detalajn desegnojn de mekanika [[kavaliro]] nune konata kiel Roboto de Leonardo, kapabla sidiĝi, svingi siajn brakojn kaj movi siajn kapon kaj makzelon.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.leonardo3.net/leonardo/books%20I%20robot%20di%20Leonardo%20-%20Taddei%20Mario%20-%20english%20Leonardo%20robots%201.html|title=Leonardo da Vinci's Robots|publisher=Leonardo3.net|access-date=25a de Septembro 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080924162924/http://www.leonardo3.net/leonardo/books%20I%20robot%20di%20Leonardo%20-%20Taddei%20Mario%20-%20english%20Leonardo%20robots%201.html|archive-date=24a de Septembro 2008|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; La desegno estis probable bazita sur la anatomia esplorado registrita en sia ''[[Vitruvia homo]]''. Oni ne konas ĉu li vere klopodis por ĝia konstruado. Laŭ la ''[[Encyclopædia Britannica]]'', [[Leonardo da Vinci]] povus esti influita de la klasikaj aŭtomatoj de al-Jazari.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

En Japanio, oni konstruis kompleksajn animalajn kaj homajn aŭtomatojn inter la 17-a kaj la 19-a jarcentoj, el kiuj multajn oni priskribis en la 18-a jarcento en ''Karakuri zui'' (''Ilustrita Maŝinaro'', 1796). Unu el tiuj aŭtomatoj estis la ''karakuri ningyō'', mekanizita [[pupo]].&lt;ref&gt;{{Cite book|first=Jane Marie|last=Law|title=Puppets of Nostalgia – The Life, Death and Rebirth of the Japanese Awaji Ningyo Tradition|date=1997|publisher=[[Princeton University Press]]|isbn=978-0-691-02894-1}}&lt;/ref&gt; Diversaj variaĵoj de karakuri ekzistis: nome ''Butai karakuri'', kiuj estis uzitaj en teatro, la ''Zaŝiki karakuri'', kiuj estis malgrandaj kaj uzitaj en hejmoj, kaj la ''Daŝi karakuri'' kiuj estis uzitaj en religiaj festivaloj, en kiuj la pupojn oni uzis por rekonstruado de tradiciaj [[mitologio|mitoj]] kaj [[legendo]]j.

En Francio, inter 1738 kaj 1739, [[Jacques de Vaucanson]] ekspoziciis kelkajn homgrandajn aŭtomatojn: nome flutludisto, sakŝalmisto kaj anaso. La mekanika anaso povis flugilmovi, svingi sian kolon, kaj engluti manĝaĵon el la mano de la ekspozicianto, kaj havigi la iluzion digesti ĝin ekskreciante materion stokitan en kaŝita fako.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Wood|first=Gabby|url=https://www.theguardian.com/books/2002/feb/16/extract.gabywood|title=Living Dolls: A Magical History Of The Quest For Mechanical Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220154456/https://www.theguardian.com/books/2002/feb/16/extract.gabywood|archive-date=20a de Decembro 2016|url-status=live|website=[[The Guardian]]|date=16a de Februaro 2002}}&lt;/ref&gt; 

En Svisio ĉirkaŭ 30 jaroj poste  la horloĝisto [[Pierre Jaquet-Droz]] faris kelkajn kompleksajn mekanikajn figurojn, kiuj kapablas skribi kaj ludi muzikon. Kelkaj el tiuj aparatoj ankoraŭ ekzistas kaj funkcias.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.messynessychic.com/2018/02/21/the-boy-robot-of-1774/?__s=zht5pogfqikwkrfgcene&amp;utm_source=drip&amp;utm_medium=email&amp;utm_campaign=Weekend+Conversation+Starters&amp;utm_content=Weekend+Conversation+Starters|title=The Boy Robot of 1774|date=21a de Februaro 2018}}&lt;/ref&gt; Ili videblas en la Muzeo pri Arto kaj Historio en [[Neuchâtel]].

=== Dedistance kontrolitaj sistemoj ===
[[Dosiero:Brennan torpedo launching.jpg|eta|maldekstra|La [[torpedo]] de Brennan, unu el la plej fruaj 'gviditaj misiloj'.]]
Dedistance kontrolitaj vehikloj estis pruvitaj fine de la 19-a jarcento en la formo de kelkaj tipoj de dedistance kontrolitaj [[torpedo]]j. En la komencaj 1870-aj jaroj aperis dedistance kontrolitaj [[torpedo]]j de [[John Ericsson]] ([[Pneŭmatiko|pneŭmatikisto]]), John Louis Lay (gviditaj per elektraj kabloj), kaj Victor von Scheliha (gviditaj per elektraj kabloj).&lt;ref name=&quot;EdwynGray&quot;&gt;Edwyn Gray, ''Nineteenth-century torpedoes and their inventors'', p. 18.&lt;/ref&gt;

La [[torpedo]] de Brennan, inventita de Louis Brennan en 1877, estis funkciigita per du kontraŭrotaciaj propeliloj kiuj estis rotaciitaj per rapide forpelantaj kabloj el cilindroj bobenitaj ene de la [[torpedo]]. Diferencaj rapidoj en la kabloj konektitaj al la marborda stacio ebligis al la torpedo esti gvidita al ĝia celo, kio faris ĝin &quot;la unua ''praktika'' [[misilo|gvidita misilo]]&quot; en la mondo.&lt;ref name=gray&gt;{{cite book | last = Gray | first = Edwyn | title = Nineteenth-Century Torpedoes and Their Inventors | publisher = Naval Institute Press | year = 2004 | isbn = 978-1-59114-341-3}}&lt;/ref&gt; En 1897 la brita inventisto Ernest Wilson ricevis patenton por torpedo dedistance kontrolita per &quot;Herciaj&quot; radio-ondoj&lt;ref&gt;{{cite book |first=Marc |last=Seifer |title=Life and Times of Nikola Tesla |date=24a de Oktobro 2011 |url=https://books.google.com/books?id=DzMR8x_rbPgC&amp;q=torpedo |page=1893 |publisher=Citadel |isbn=978-0-8065-3556-2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161205023226/https://books.google.com/books?id=DzMR8x_rbPgC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=tesla+torpedo+controlled+wireless+conduction&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=-669Uv3NO46-sQSysYGgDQ&amp;ved=0CEIQ6AEwAjgK#v=onepage&amp;q=torpedo&amp;f=false |archive-date=5a de Decembro 2016 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|author-link=|first=Benjamin Franklin|last=Miessner|title=Radiodynamics: The Wireless Control of Torpedoes and Other Mechanisms|publisher=D. Van Nostrand Company|date=1916|page=83}}&lt;/ref&gt; kaj en 1898 [[Nikola Tesla]] publike pruvis senkable kontrolitan [[torpedo]]n kiun li esperis vendi al la [[Usona Mararmeo]].&lt;ref&gt;[https://worldwide.espacenet.com/patent/search/family/002682420/publication/US613809A?q=pn%3DUS613809 US 613809,]{{404|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Tesla, Nikola, &quot;Method of and apparatus for controlling mechanism of moving vessels or vehicles&quot;, published 1898-11-08&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |publisher=PBS |url=https://www.pbs.org/tesla |title=Tesla – Master of Lightning |access-date=24a de Septembro 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928061709/http://www.pbs.org/tesla |archive-date=28a de Septembro 2008 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

En 1903, la hispana [[inĝeniero]], [[inventisto]], [[esploristo]] kaj [[esperantisto]] [[Leonardo Torres Quevedo]] demonstris radion kontrolsistemon nomitan &quot;''Telekino''&quot;&lt;ref&gt;Notu la esperantecan nomon, anstataŭ hispanan aŭ francan.&lt;/ref&gt; al la [[Akademio de Sciencoj de Francio]],&lt;ref&gt;Sarkar 2006, paĝo 97&lt;/ref&gt; kion li intencis uzi por kontroli Astra-Torres aerŝipon de sia propra dezajno. Li akiris kelkajn patentojn en aliaj landoj.&lt;ref&gt;Torres, Leonardo, &quot;[https://worldwide.espacenet.com//publicationDetails/originalDocument?CC=GB&amp;NR=190327073a&amp;FT=D GB190327073 (A) ― Means or Method for Directing Mechanical Movements at or from a Distance.]{{404|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''Espacenet'', 10 Decembro 1903.&lt;/ref&gt; Malkiel ĉe antaŭaj mekanismoj, kiuj plenumis agadojn de la tipo 'en/el-ŝalti', Torres disvolvis sistemon por kontroli ajnan mekanikan aŭ elektran aparaton por diversaj statoj de funkciado.&lt;ref name=&quot;Yuste2008&quot;&gt;{{cite journal |author=A. P. Yuste |url=https://pdfs.semanticscholar.org/4e50/0c55919cb5188ea379033bde77ac7aa2de2b.pdf |title=Early Developments of Wireless Remote Control: The Telekino of Torres-Quevedo |volume=96 |issue=1 |date=Januaro 2008 |journal= Proceedings of the IEEE |pages=186–190 |doi=10.1109/JPROC.2007.909931 |s2cid=111010868 }}&lt;/ref&gt;
La transmitilo estis kapabla sendi serion de diferencaj kodvortojn per rimedoj de binaraj [[Morsoklavo|telegrafaj]] signaloj al la ricevilo, kiu estis kapabla funkciigi diversajn statojn de funkciado en la uzata aparato, depende de la kodvorton. Specife, ĝi kapablis fari ĝis 19 diferencaj agojn.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=1902 – Telekine (Telekino) – Leonardo Torres Quevedo (Spanish)|date=2010-12-17|url=https://cyberneticzoo.com/early-robot-enabling-technologies/1902-telekine-telekino-leonardo-torres-quevedo-spanish/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author=H. R. Everett |title=Unmanned Systems of World Wars I and II |publisher= MIT Press |date=2015 |pages=91–95 |isbn=978-0-262-02922-3}}&lt;/ref&gt;

Archibald Low, konata kiel la &quot;patro de radiogvidaj sistemoj&quot; pro sia pionira laboro pri gviditaj raketoj kaj aviadiloj dum la [[Unua Mondmilito]]. En 1917, li demonstris dedistance kontrolitajn aviadilojn por la korpuso ''Royal Flying Corps'' de la [[Brita Armeo]] kaj en la sama jaro konstruis la unuan kablogviditan raketon.

=== Literatura instigo ===
Post 1923 (kaj la presigo de la dramo '''[[R.U.R.]]''' ('Rosumaj Universalaj Robotoj')), robotoj kiel pensivaj &quot;homaj&quot; maŝinoj fariĝis ĉefa temo de la fantazia (fikcia) literaturo.

La penso pri maŝinuloj inspiris ankaŭ aliajn artefaktojn, sed oni longe rigardis tiujn mekanikaĵojn nur kiel ludilojn.

=== La unuaj robotoj (1930-1960) ===
En 1939, ĉe la 1-a mondekspozicio de Novjorko oni prezentis produktaĵon de la usona firmao Westinghouse (uestinkhaus), la Electro-n, promenantan kaj parolantan roboton. Ĝia tasko estis informi la eventualajn aĉetontojn pri la plej novaj produktoj de Westinghouse. Unu jaron poste la firmao fabrikis la plej bonan amikon de Electro (elektro), la mekanikan hundon Sparko, kiu helpis per sia ĉarmo la agadon de la reklamroboto.

En la jaroj [[1950-aj]] W. Grey Walter (grej volter), brila sciencisto, kreis mekanikajn &quot;testudojn&quot;, kiuj kapablis sensi lumfontojn, kaj ili movis sin proksimen al ili. Tiuj mekanismoj pruvis, ke simplaj kombinaĵoj de elektronikaj kaj mekanikaj elementoj povas konduti aŭtomate, sed simile al bestoj kaj insektoj.

=== Fruaj esploradoj pri [[Artefarita intelekto]] (1960-1980) ===
Komence de la [[1960-aj jaroj]] mondvaste oni instalis laboratoriojn por esplori la [[Artefarita intelekto|artefaritan intelekton]]. Tiutempe vagadia tra koridoroj de Universitato Johns Hopkins (ĝons) estaĵo nomita hopkinsa bestio. Ĝi estis nutrata de piloj, kaj ĝi prizorgis,ke tiuj piloj estu ĉiam ŝargitaj. Sian decid-kapablon ĝi demonstris per tio, ke ĝi mem decidis, kiam ĝi devas konektiĝi &quot;nutrocele&quot; al konektiloj de siaj koridoroj. Ĝissate &quot;nutrinte sin&quot; la bestio daŭrigis sian vagadon, dume ĝi atentis la sekvan palatotiklan konektilon.

En 1969 Andy Reichel (endi rajfiel) pretigis reklamroboton kun 82-kilograma maso kaj 158-centimetra alto, por la entrepreno Quasar Industrie (kvasar industri). La entrepreno nomis ĝin &quot;androido helparta vendadon&quot;, sed ĝia sonsistemo foje paneis, pro tio ke ĝi ripetadis la esprimon &quot;you talk&quot; (vi parolas) deformitan &quot;klatu&quot;, tiel fariĝis ĝia nomo.

En 1969 kaj 1971 esploristoj de Stanford Research Institute International finis konstrui du versiojn de memmova robotobaptita per la nomo Shakey (ŝeki = tremema), trafa pro ĝia ŝanceliganta moviĝo. Ambaŭ estis konstruitaj por moviĝi en tiaj ejoj, en kiuj troviĝas grandaj blokoj. En la mekanismo, direktebla per radio, surmetita televida kamerao, tuŝo- kaj distanco-mezuraj elementoj, la sistemoj kaj la programad-lingvoj de la du versoj estis malsimilaj.

En 1970 oni prezentis en mond-ekspozicio de Osaka – rikoltante grandan sukceson -la robot-ensemblon en la FUJI-pavilono. La lud-aŭtomataj tradicioj de la lastaj tri jarcentoj, la rezultoj de la laboratorioj esplorantaj la [[Artefarita intelekto|artefaritan intelekton]] kaj la agado de entuziasmaj amatoroj kune rezultigis, fine de la jaro 1982, la amasan aperon de &quot;personaj robotoj&quot;. Iuj robotoj, direktataj de siaj ultrasona aŭ ultraruĝ-sensiloj, kapablas iri ĉirkaŭ domo, aliaj &quot;parolas&quot;, sed ili malkapablas &quot;silenti&quot;, aliaj kelnerece servas trinkaĵojn aŭ portas la poŝtajn sendaĵojn en la domon. Ankaŭ tiaj personaj robotoj estas fabrikataj kiuj &quot;scipovas&quot; purigi per polvosuĉilo.

=== Graviĝo de robotoj (1980-Nun) ===
En 1985, che la mondekspozicio de Tsukuba (cukuba), urbo de sciencistoj, 60-km-ojn de Tokio, la robotoj ricevis signifan rolon. Oni prezentis &quot;muzikist-roboton&quot; ludantan per sintezilo. La &quot;piktor-roboto&quot; pentranta per peniko faris la portreton de vizitantoj. La roboto de la firmao, Toshiba (toŝiba) havis la spektaklaĵon, ke iu &quot;ĵonglistroboto&quot; metia zum-turbon sur la tranĉ-eĝon de japana glavo tenata de ĝia &quot;kunulo&quot;. La &quot;ŝintopastro-roboto&quot; geedzigis japanajn gefianĉojn.

La du-braka Wabot-robotmaŝino,prezentita en 1990, entreprenis ludi eĉ malsimplajn pianmuzikojn. En la japana Universitato Waseda oni perfektigis la pianludajn robotmanojn,rezulte de kio la roboto kapablis prezenti ne nur simplajn melodiojn, sed eĉ komponaĵojn de LISZT (list).

En 1993, la unua hospitalo en la mondo aplikis roboton, la hospitalo de Kantono Lausanne (lozan,Svislando), ĉe nervologia operacio. La roboto &quot;Minerva&quot; estis enkonstruita en &quot;[[skanilo]]&quot; (esplorilo), kiu kapablas videbligi laŭ tuta fajneco la strukturon de la cerbo, sen malfermo de la kranio.

En la asembleo de Brita Sciencevoluiga Kompanio, en 1993, Kevin WARWICK (ŭorik), profesoro de Universitato Reading (riding) en Anglio, prognozis ke post ne pli ol dek kvin jaroj oni povos konstrui robotojn kun homeca pli alta intelekto. La profesoro kaj lia grupo konstruis intelektajn robotojn. En la komputil-cerbo de la eksperimentaj ekzempleroj, grandaj kiel persona aŭteto, estas observebla la konscio de insekto. La maŝinetoj fuĝas pro danĝero, poste ili daŭrigas sian agadon. Ili orientiĝas per ultrasono, la brita elektro-retaro aplikas ilin por kontroli telekablojn.

== Por kio robotoj? ==
Se ekzistas almenaŭ unu afero pri robotoj pri kiu oni konsentas, tiu certe estas ke la celo de kreado de robotoj estas la plifaciligo de vivo. Ekde la kreo de la unua [[simpla maŝino]], la homaro penadas plifaciligi la pezan fizikan laboron.

Tiucele oni kreis robotojn. Ili estas aplikataj en preskaŭ ĉiuj teritorioj de la ekonomio.

=== Krimaj uzoj de robotoj ===
Robotoj povas esti aplikataj ne nur por utilaj celoj. Ankaŭ bankrabistoj interesiĝis pri ili.

==== Specifaj ekzemploj ====
Je ne bagatela konsterniĝo de la polico en Nov-Jorko, krimulo sukcese elevoluigis novan &quot;sef-rompilon&quot;. Ili transformis bor-masinon en roboton por plifaciligi la penetron en la sopiratan sef-ĉambron.

En 1993 oni alarmis la policistojn ĉe iu mon-institucio en la kvartalo Queens (kvins) de NovJorko. La ordo-gardistoj, rapidintaj al la banko, trovis borilon starigitan ĉe muro, kiu ĝuste tiam &quot;provis malfermi vojon&quot; en la trezorejon.

Kiel klariĝis per la ekzamenoj, la bank-rompistoj starigis la borilon sur fajro-estinga [[krano]] ĉe la malantaŭa muro, poste ili nutris ĝin per la elektra reto de la strat-1umigo. La inĝenia inventinto tiel aliigis sian bormaŝinon, ke ĝi aŭtomate pasis antaŭen. La inventaĵo tiom bone funkciis, ke post tridek minutoj ĝi estus enrompinta la muron kaj la flankon de la sefo. En la kalkuloj intervenis nur unu erareto: la vibrado estigita de la maŝino alarmis la
sekureco-gardiston de najbara vendejo.

== Kiaj estos la venontaj robotoj? ==
Japanaj sciencistoj laboras pri tia roboto, kiu havas la inteligentecon minimume de kato. La komputil-cerbo de tiuj maŝinoj baziĝas sur la teknologio de la nervoreto imitanta la funkciadon de la reala nervosistemo (nervoretara teknologio).

En Japanio inter la evoluintaj industriaj landoj daŭras plej energioplene la evoluigo de robotmaŝinoj. La kreintoj de Wabot, pianludanta roboto dekfingra, celis konstrui la unuan generacion de antropoidaj robotoj. En la esplorlaboratorioj de Universitato Waseda, sub la gvidado de IĈIRO Kato oni &quot;vestis&quot; la pianisto-roboton ne nur per la kapablo legi la muziknotojn mem, sed ili taŭgigis ĝin ankaŭ por atenti per siaj son-analiziloj la voĉon de la kantisto, tiel ĝi estas aplikebla ankaŭ kiel akompan-pianisto.

La robotoj estas kreaĵoj de homoj, mekanismoj konstruitaj de homoj, kvankam eĉ nun ŝvebas ĉirkaŭ ili la obskuro de mitoj. En pli kaj pli multe da terenoj estontece ili fariĝos utilaj helpkunuloj de la homaro.

Robotoj povas esti speciale utilaj ĉie, kie homoj ne povas labori: danĝeraj lokoj i.a. en kemio, en radioaktivaj lokoj, je tro altaj temperaturoj, profunde en la maro.

En Japanio surmerkatiĝos en 2019 speciala roboto nomata Lovot, kies ununura funkcio estas peti kareson&lt;ref&gt;[https://www.esperanto.blog/monate/tago29 Lovot estas japana roboto, kies ununura funkcio estas peti kareson]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Esperanto-blogo&lt;/ref&gt;.

== Bildgalerio ==
&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;240&quot; showfilename=&quot;yes&quot;&gt;
Dosiero:Toyota Robot at Toyota Kaikan.jpg|Roboto de [[Toyota]] &lt;!-- eta|maldekstra|180ra|th:หุ่นยนต์เหมือนมนุษย์กำลังเล่นทรัมเป็ต     ta:இயந்திர மனிதர்     pt:Robô humanóide da [[Toyota]]   pt-&gt;eo:_Robô_ humanoido _da_ [[_Toyota_]]     id:Robot [[humanoid]] memainkan trompet   id-&gt;eo:Roboto [[_humanoid_]] _memainkan_ _trompet_     en:A [[humanoid]] robot &quot;playing&quot; a trumpet   en-&gt;eo:(A, _) [[humanoido]] roboto &quot;_playing_&quot; (a, _) trumpeto     es:Robot fabricado por Toyota   es-&gt;eo:Roboto _fabricado_ _por_ _Toyota_     it:Un moderno robot   it-&gt;eo:_Un_ _moderno_ (vikipediista diskuto:Rob Hooft, roboto)     sv:Robot tillverkad av [[Toyota]]   sv-&gt;eo:Roboto _tillverkad_ _av_ [[_Toyota_]]     he:רובוט דמוי-אדם של חברת [[טויוטה]].   he-&gt;eo:Roboto _דמוי_-_אדם_ _של_ _חברת_ [[_טויוטה_]].     fi:Toyotan valmistama humanoidirobotti, ''Toyota Partner Robot''     fr:Robot développé par Toyota   fr-&gt;eo:Roboto _développé_ _par_ _Toyota_ --&gt;
Dosiero:ITB2016 hotel robot (2) Travelarz.jpg|roboto en hotelo
&lt;/gallery&gt;
{{-}}

== Sociaj aspektoj ==
Ekde la komenco de la [[Industria Revolucio]] ekestis debato ĉu la disvolvigo de [[maŝino]]j malbonigos la situacion de la laboristaro, konsiderante, ke ju pli da laboro farita de maŝinoj des malpli da laboristoj necesas kaj estas dungitaj. Albert Ferrer Galmés en dupaĝa artikolo pritraktas la aferon kaj venas al la konkludo, ke ja pravas la ĝenerala malpliigo de dungado, sed aliflanke la aktuale moderne robotizitaj entreprenoj tuj atingas pli altajn enspezojn, kaj povas investi en dungoj kaj plibonigo de la ĝenerala vivnivelo. Kontraste la nerobotizitaj entreprenoj perdas merkatoparton kaj enspezojn, pro kio devas maldungi laboristojn kaj plialtigi la varprezojn, kio rezultas en malplibonigo de la ĝenerala vivnivelo. Tial oni devas konsideri la apartan konsiston de la diversaj entreprenoj kaj sektoroj.&lt;ref&gt;Albert Ferrer Galmés, &quot;Ĉu vi pensas, ke maŝinoj forprenas nian laboron?&quot;, [[Kontakto (revuo)|Kontakto]], n 308, pp. 18-19. ISSN = 0023-3682&lt;/ref&gt;

== En literaturo ==
{{Ĉefartikolo|I, Robot (romano)}}
''Mi, roboto'' ({{lang-en|''I, Robot''}}) estas [[libro]] de [[Isaac Asimov]] kiu unue estis publikigita fare de eldonejo Gnome en [[1950]]. La libro enhavas kolekton de naŭ noveloj, ligitaj en unu kadrorakonto. La rakontoj unue aperis en la usonaj revuoj ''Super science stories'', kaj ''Astounding science fiction'', inter la jaroj 1940-1950. Ĉiuj rakontoj traktas robotojn kun artefarita cerbo, kiuj estas kondiĉigitaj de la [[Tri leĝoj de robotiko|robotleĝoj de Asimov]] - la leĝoj kiuj malhelpas ilin damaĝi homojn aŭ sin. La rakontoj en la libro estas rilatitaj al la serio de robotoj fare de Asimov.

{{Ĉefartikolo|Mi, roboto}}
[[Mi, roboto]] ({{Lang-en|''I, Robot''}}) estas [[Usono|usona]] [[Sciencfikcio|sciencfikcia]] [[filmo]] de 2004 reĝisorita de Alex Proyas, surbaze de lia originala filmo &quot;Hardwired&quot;, kaj inspirita de la samnoma novelaro de [[Isaac Asimov]].&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto|url=https://www.prweek.com/article/1441886/i-robot |titolo= I, Robot|titolo-aldono= |alirdato= 2023-03-03|persona nomo= |familia nomo= |aŭtoroligilo= |kunaŭtoroj= |redaktinto= |dato= |formato= |verko= |eldoninto= prweek.com|paĝoj= |lingvo= en|arkivurl= |arkivdato= |citaĵo= }}&lt;/ref&gt; ''Mi, roboto'' estis publikigita en Usono la 16-an de julio 2004 kaj en aliaj landoj inter julio kaj oktobro 2004. Produktita per buĝeto de 120 milionoj da dolaroj, la filmo atingis 346 milionojn tutmonde kaj ricevis miksitajn recenzojn de kritikistoj, kun laŭdoj pro la vidaj efikoj kaj aktorado sed kritikoj pro la intrigo. Ĉe la 77-a Akademiaj Premioj, la filmo estis nomumita al Plej bonaj vidaj efektoj.

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

== Literaturo ==
* {{cite web |title=Researchers behind the world's first living robot have found a way to make it reproduce — by shaping it like Pac-Man |date=29 Nov 2021 |first=Sarah |last=Al-Arshani |website=Business Insider |url=https://www.businessinsider.com/researchers-working-on-worlds-first-living-robot-reproduce-itself-2021-11}}
* [https://www.cnn.com/videos/business/2019/06/06/uk-oxford-university-ai-da-humanoid-robot-artist-ge-lon-orig.cnn-business/video/playlists/business-robots/ See this humanoid robot artist sketch drawings from sight (CNN, Video, 2019)]
* Margolius, Ivan. 'The Robot of Prague', Newsletter, The Friends of Czech Heritage no. 17, Autumn 2017, pp.&amp;nbsp;3 – 6. https://czechfriends.net/images/RobotsMargoliusJul2017.pdf {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170911115134/https://czechfriends.net/images/RobotsMargoliusJul2017.pdf |date=2017-09-11 }}
* Glaser, Horst Albert and Rossbach, Sabine: The Artificial Human, Frankfurt/M., Bern, New York 2011 [https://www.amazon.com/Artificial-Human-Tragical-History/dp/3631578083 &quot;A Tragical History&quot;]
* Gutkind, L. (2006). ''Almost Human: Making Robots Think''. New York: W. W. Norton &amp; Company, Inc.
* Craig, J.J. (2005). ''Introduction to Robotics'', Pearson Prentice Hall. Upper Saddle River, NJ.
* Tsai, L. W. (1999). ''Robot Analysis''. Wiley. New York.
* Sotheby's New York. ''The Tin Toy Robot Collection of Matt Wyse'' (1996)
* DeLanda, Manuel. ''War in the Age of Intelligent Machines''. 1991. Swerve. New York.
* Needham, Joseph (1986). ''Science and Civilization in China: Volume 2''. Taipei: Caves Books Ltd.
* Cheney, Margaret [1989:123] (1981). ''Tesla, Man Out of Time''. Dorset Press. New York. {{ISBN|0-88029-419-1}}
* Čapek, Karel (1920). ''[https://web.archive.org/web/20160825193650/https://ebooks.adelaide.edu.au/c/capek/karel/rur/ R.U.R.]'', Aventinum, Prague.
* TechCast Article Series, Jason Rupinski kaj Richard Mix, [https://web.archive.org/web/20090513032434/http://www.techcast.org/Upload/PDFs/050804104155TC.androids2.pdf &quot;Public Attitudes to Androids: Robot Gender, Tasks, &amp; Pricing&quot;]

== Vidu ankaŭ ==
* [[Robotiko]]
* [[Kibernetiko]]
* [[Artefarita intelekto]]
* [[Fermitcikla regilo]]
* [[ROMO]]
* [[Valo de strangeco]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|ReVo=robot}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=xMzbdFbcdjM Prelego de Ralph Dumain] ''Centjariĝo de [[Stanislaw Lem]] kaj centjariĝo de [[R.U.R.]] de [[Karel Ĉapek]], kun socipolitikaj aldonoj'' kaj temo de robotoj, en Jutubo
* [http://www.ifr.org Internacia Federacio de Robotiko]
* [http://www.marshallbrain.com/robotic-nation.htm Robotika Nacio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060129193831/http://marshallbrain.com/robotic-nation.htm |date=2006-01-29 }}
* [http://robots.net robotoj]
* [http://oap.sourceforge.net Malfermita Aŭtomato Projekto]

{{Havenda artikolo|Roboto}}
{{Bibliotekoj}}
{{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Robot|revizio=1177305138}}

[[Kategorio:Robotoj]]
[[Kategorio:Komputiko]]</text>
      <sha1>cok26u2rxbg0q8u2tjvt2nokcpqohli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Francisco Azorín Izquierdo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14501</id>
    <revision>
      <id>9470472</id>
      <parentid>9407152</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:12:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Susomoinhos</username>
        <id>32842</id>
      </contributor>
      <comment>/* Recenzoj */ Retuŝetoj grafikaj en teksto.</comment>
      <origin>9470472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6791" sha1="ip69acznhvwadn2dv35hgrshuugnj36" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo
 | esperantistiĝis en     = 
}}
[[Dosiero:Azorin-Kordobo.png|eta|El la foto-albumo de la gotenburga SAT-Kongreso (1928)]]

'''Francisco AZORÍN IZQUIERDO''' [fransisko azorín iskjerdo] (naskiĝis la [[12-a de septembro|12-an de septembro]] [[1885]] en [[Monforte de Moyuela]] ([[Hispanio]]), mortis la [[21-an de decembro]] [[1975]] en [[Meksiko]]) estis progresema hispana [[arkitekto]] el [[Kordovo]], iama parlamenta deputito, kiu en kongreso de sia socialdemokrata partio akceptigis proponon favoran al [[Esperanto]].

Kiel socialisto, Azorín estis urbkonsilisto en [[Kordovo]] kaj deputito en la hispana Parlamento en la komenco de la [[Dua Hispana Respubliko]]. Li akceptigis en kongreso de la [[PSOE|social-demokrata partio]] proponon favoran al Esperanto. Li reprezentis tiun partion en la [[SAT-kongresoj]] en [[Göteborg]] kaj [[Stutgarto|Stuttgart]].

Kiel arĥitekto, Azorín konstruis la sidejon de la [[Hispana Socialista Partio]] en [[Madrido]]. Li verkis en Esperanto la vortaron ''[[Universala Terminologio de la Arkitekturo]]'', kun tradukoj de la vortoj en pluraj aliaj lingvoj (1933).

Kiel membro de [[Sennacieca Asocio Tutmonda]], Azorín ankaŭ aktivis en la neŭtrala kaj laborista [[Esperanto-movado en Hispanio|hispana Esperanto-movado]] dum la 20aj kaj 30aj jaroj.

Dum la [[Hispana Intercivitana Milito|hispana intercivitana milito]] Azorín reprezentis la Respublikon kiel konsulo en [[Tuluzo]]. Post la fino de la milito li estis ekzilita en Meksikon, kie li aktivis en la Esperanta agado. Tie li laboris kun [[Eŭgeno Lanti|Lanti]], de kiu li fariĝis [[testamenta administranto]]. Azorín estis ĉefa aŭtoro de ''[[Ilustrita Vortaro de Esperanto]]'' (Meksikurbo, 1955), de kiu tamen aperis nur la unua volumo (literoj A-K). La dua parto restis nepresita. La [[Akademio de Esperanto]] deklaris malaprobon pri la aperinta parto de la vortaro kaj konkludis: &quot;tiu vortaro povus nur semi konfuzon kaj malordon en la uzado kaj tiel grave malutili al la unueco de la lingvo&quot; .&lt;ref&gt;''Deklaro de la Akademio de Esperanto pri Ilustrita Vortaro de Esperanto'', en Oficialaj Informoj de la Akademio de Esperanto, N-ro 22, Marto 1956; publikigita interalie en [http://www.gazetoteko.com/aliaj/espo608.pdf Esperanto, Revuo Internacia, 608–609 Julio-Aŭgusto 1956, p. 109]&lt;/ref&gt;

Azorín estis patro de [[Francisco Azorín Poch]], matematikisto kaj ankaŭ esperantisto.

== Verkoj ==
* ''Adamo kaj Eva'' (dramo en tri aktoj, 1954)
* ''La lengua auxiliar internacional Esperanto: curso completo en 10 lecciones'' (1924)
* ''Terminologia universal de la arquitectura''
* ''[[Universala Terminologio de la Arkitekturo]]'' (oklingva, ilustrita per 2000 desegnoj, la klariga lingvo estas Esperanto, 1932)
* ''Ilustrita vortaro de esperanto'' (1955)
===Recenzoj===

Pri ''Ilustrita vortaro de esperanto'' 

{{citaĵo|La ilustrita vortaro de Francesco Azorin estas la plej miriga afero, kiun mi iam vidis. Aperis la unua volumo enhavanta la literojn A -- K, ĝis (''tiel'') havas 642 paĝojn po du kolonoj en granda formato kaj en fortika [[bindo]]. La kostoj estis 6 mil dolaroj.
Mi kredas ke neniam en la historio de Esperanto oni elĵetis tian por niaj modestaj rilatoj gigantan sumon por tia kompleta fuŝaĵo. La mono estas perdita, por la eldonanto, kiu ne povos vendi sian produkton kaj perdita por Esperanto, ĉar la libro nenion utilas, eĉ pli ĝi domaĝas, ĉar ĝi estas atenco kontraŭ la fundamento de la lingvo. La aŭtoro faras jenajn pekojn : li enkondukas novajn radikojn - ne por pliriĉigi la vortaron - sed por anstataŭi vortojn jam ekzistantajn, kareco apud karesi, arkitrabo apud arkitravo, aŭtomovilo apud aŭtomobilo, faco apud fazo ktp,
due li faras absolute fantaziajn etimologiojn, kiuj devas ridigi ĉiun veran [[lingvisto]]n, ekzemple:
„drakona&quot; (laŭ greka leĝfaranto Drakon) Azorin klarigas, havanta onon de drako, la terurecon, „kanono&quot; estas pafilego havanta onon da kano, nome la tuboformon kaj aliaj fantaziaĵoj. La nova vortaro havas la avantaĝon esti ilustrita, sed ankaŭ tio etas seniluziigo, ĉar la bildoj estas tro malmultaj, ne bonaj kaj la samaj [[kliŝo]]j aperas eĉ ĉe diversaj difinoj.
La du volumoj enhavos kune 50'000 [[vorto]]jn, sed ankaŭ tio estas blufo, ĉar la kolonoj estas plenigitaj per tute senutilaj kunmetaĵoj, ekzemple sub ''ĉe'' ni trovas ''ĉealiulo'', ''ĉebrake'', ''ĉebruste'', ''ĉebuŝe'', ''ĉedorse'', ''ĉeesti'', ''ĉeestanto'', ''ĉeestantaro'', ''ĉefaŭke'', ''ĉeflanke'' kaj ankoraŭ dekunu pliajn tiajn vortojn. La apero de la nova vortaro jam kaŭzis veran skandalon, pri kiu la akademio devos juĝi. En la „[[Franca Esperantisto]]&quot; kaj en la organo de SAT jam aperis recenzo de nia granda vortaristo Waringhien, kiu estas vera mortkondamno, ĉar li surbaze de ekzaktaj ekzemploj pruvas la [[absurdeco]]n de la laboro de Azorin kaj liaj helpantoj. Oni povus plori pensante kiom da laborhoroj kaj kiom da bona volo kaj da mono estis konsumitaj por verkaĵo, kiu povus esti tiel konvena kaj utila se ĝi ne havus tiom da eraroj.| A. B. [[Belga Esperantisto]] - Numero 342, Majo - Junio, 1956}}
----
Pri ''Adamo kaj Eva''

{{citaĵo|La fama aŭtoro de «[[Ilustrita Vortaro de Esperanto]]» prezentas al nia konsidero biblian dramon, kiu dekomence interesas nin vere. Malgraŭ ĝia koncizeco —la ludodaŭro estas ne pli ol 25 minutojn, ĉefa [[kondiĉo]] de la konkurso — la literatura [[valoro]] de la teatraĵo estas ĉiam altega kaj unuaranga. Plie, la [[tragedio]] kaptas tute nian atenton pro la emocia kaj inspira [[dialogado]] de la protagonistoj. Supozeble, la verkisto traktas tre respekteme la genezan temon; Sed Adamo kaj Eva aperas tie-ĉi kvazaŭ gevivantuloj de nia epoko.
Tial ili agas kaj reagas jen gracie aŭ ame, jen pasie, laŭ siaj propraj travivaĵoj. Ofte la argumento elvolviĝas bonhumore, eĉ iom ironie. Sed ĝi atingas la kulminon
kiam la sprita filozofio de l‘ aŭtoro lerte profundigas la psikologiajn trajtojn de
niaj bibliaj figuroj.
Ni volonte rezignas priskribi la intrigon. Ni preferas ke la legantoj mem levu la kurtenon. Certe ili dankos tion al ni.
Fine ni sincere rekomendas al ĉiuj ĝian [[tralegado]]n, ĉar la lingvouzo estas mirinda kaj perfekta.|[[Jaume Aragay i Pujols|Jaime Aragay]]. [[Boletín]] n086 (feb 1956)}}

== Literaturo ==
García Verdugo (2005), ''Francisco Azorín Izquierdo. Arquitectura, urbanismo y política en Córdoba (1914-1936).''

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [https://mondmilito.hypotheses.org/2949 Ekzile en Meksiko]. [[Militrakonto]], 05/01/2020

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{EdE|A}}
{{SAT Navigilo}}
{{Bibliotekoj}}
{{Unua}}
{{Vivtempo|Azorin Izquierdo, Francisco}}

[[Kategorio:Hispanaj deputitoj]]
[[Kategorio:Hispanaj esperantistoj]]
[[Kategorio:Membroj de SAT]]</text>
      <sha1>ip69acznhvwadn2dv35hgrshuugnj36</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470473</id>
      <parentid>9470472</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Susomoinhos</username>
        <id>32842</id>
      </contributor>
      <comment>/* Recenzoj */</comment>
      <origin>9470473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6823" sha1="axxboj20lm05ndxgjv5r8jyov5e2w9e" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo
 | esperantistiĝis en     = 
}}
[[Dosiero:Azorin-Kordobo.png|eta|El la foto-albumo de la gotenburga SAT-Kongreso (1928)]]

'''Francisco AZORÍN IZQUIERDO''' [fransisko azorín iskjerdo] (naskiĝis la [[12-a de septembro|12-an de septembro]] [[1885]] en [[Monforte de Moyuela]] ([[Hispanio]]), mortis la [[21-an de decembro]] [[1975]] en [[Meksiko]]) estis progresema hispana [[arkitekto]] el [[Kordovo]], iama parlamenta deputito, kiu en kongreso de sia socialdemokrata partio akceptigis proponon favoran al [[Esperanto]].

Kiel socialisto, Azorín estis urbkonsilisto en [[Kordovo]] kaj deputito en la hispana Parlamento en la komenco de la [[Dua Hispana Respubliko]]. Li akceptigis en kongreso de la [[PSOE|social-demokrata partio]] proponon favoran al Esperanto. Li reprezentis tiun partion en la [[SAT-kongresoj]] en [[Göteborg]] kaj [[Stutgarto|Stuttgart]].

Kiel arĥitekto, Azorín konstruis la sidejon de la [[Hispana Socialista Partio]] en [[Madrido]]. Li verkis en Esperanto la vortaron ''[[Universala Terminologio de la Arkitekturo]]'', kun tradukoj de la vortoj en pluraj aliaj lingvoj (1933).

Kiel membro de [[Sennacieca Asocio Tutmonda]], Azorín ankaŭ aktivis en la neŭtrala kaj laborista [[Esperanto-movado en Hispanio|hispana Esperanto-movado]] dum la 20aj kaj 30aj jaroj.

Dum la [[Hispana Intercivitana Milito|hispana intercivitana milito]] Azorín reprezentis la Respublikon kiel konsulo en [[Tuluzo]]. Post la fino de la milito li estis ekzilita en Meksikon, kie li aktivis en la Esperanta agado. Tie li laboris kun [[Eŭgeno Lanti|Lanti]], de kiu li fariĝis [[testamenta administranto]]. Azorín estis ĉefa aŭtoro de ''[[Ilustrita Vortaro de Esperanto]]'' (Meksikurbo, 1955), de kiu tamen aperis nur la unua volumo (literoj A-K). La dua parto restis nepresita. La [[Akademio de Esperanto]] deklaris malaprobon pri la aperinta parto de la vortaro kaj konkludis: &quot;tiu vortaro povus nur semi konfuzon kaj malordon en la uzado kaj tiel grave malutili al la unueco de la lingvo&quot; .&lt;ref&gt;''Deklaro de la Akademio de Esperanto pri Ilustrita Vortaro de Esperanto'', en Oficialaj Informoj de la Akademio de Esperanto, N-ro 22, Marto 1956; publikigita interalie en [http://www.gazetoteko.com/aliaj/espo608.pdf Esperanto, Revuo Internacia, 608–609 Julio-Aŭgusto 1956, p. 109]&lt;/ref&gt;

Azorín estis patro de [[Francisco Azorín Poch]], matematikisto kaj ankaŭ esperantisto.

== Verkoj ==
* ''Adamo kaj Eva'' (dramo en tri aktoj, 1954)
* ''La lengua auxiliar internacional Esperanto: curso completo en 10 lecciones'' (1924)
* ''Terminologia universal de la arquitectura''
* ''[[Universala Terminologio de la Arkitekturo]]'' (oklingva, ilustrita per 2000 desegnoj, la klariga lingvo estas Esperanto, 1932)
* ''Ilustrita vortaro de esperanto'' (1955)
===Recenzoj===

Pri ''Ilustrita vortaro de esperanto'' 

{{citaĵo|La ilustrita vortaro de Francesco Azorin estas la plej miriga afero, kiun mi iam vidis. Aperis la unua volumo enhavanta la literojn A -- K, ĝis (''tiel'') havas 642 paĝojn po du kolonoj en granda formato kaj en fortika [[bindo]]. La kostoj estis 6 mil dolaroj.
Mi kredas ke neniam en la historio de Esperanto oni elĵetis tian por niaj modestaj rilatoj gigantan sumon por tia kompleta fuŝaĵo. La mono estas perdita, por la eldonanto, kiu ne povos vendi sian produkton kaj perdita por Esperanto, ĉar la libro nenion utilas, eĉ pli ĝi domaĝas, ĉar ĝi estas atenco kontraŭ la fundamento de la lingvo. La aŭtoro faras jenajn pekojn : li enkondukas novajn radikojn - ne por pliriĉigi la vortaron - sed por anstataŭi vortojn jam ekzistantajn, ''kareco'' apud ''karesi'', ''arkitrabo'' apud ''arkitravo'', ''aŭtomovilo'' apud ''aŭtomobilo'', ''faco'' apud ''fazo'' ktp,
due li faras absolute fantaziajn etimologiojn, kiuj devas ridigi ĉiun veran [[lingvisto]]n, ekzemple:
„drakona&quot; (laŭ greka leĝfaranto Drakon) Azorin klarigas, havanta onon de drako, la terurecon, „kanono&quot; estas pafilego havanta onon da kano, nome la tuboformon kaj aliaj fantaziaĵoj. La nova vortaro havas la avantaĝon esti ilustrita, sed ankaŭ tio etas seniluziigo, ĉar la bildoj estas tro malmultaj, ne bonaj kaj la samaj [[kliŝo]]j aperas eĉ ĉe diversaj difinoj.
La du volumoj enhavos kune 50'000 [[vorto]]jn, sed ankaŭ tio estas blufo, ĉar la kolonoj estas plenigitaj per tute senutilaj kunmetaĵoj, ekzemple sub ''ĉe'' ni trovas ''ĉealiulo'', ''ĉebrake'', ''ĉebruste'', ''ĉebuŝe'', ''ĉedorse'', ''ĉeesti'', ''ĉeestanto'', ''ĉeestantaro'', ''ĉefaŭke'', ''ĉeflanke'' kaj ankoraŭ dekunu pliajn tiajn vortojn. La apero de la nova vortaro jam kaŭzis veran skandalon, pri kiu la akademio devos juĝi. En la „[[Franca Esperantisto]]&quot; kaj en la organo de SAT jam aperis recenzo de nia granda vortaristo Waringhien, kiu estas vera mortkondamno, ĉar li surbaze de ekzaktaj ekzemploj pruvas la [[absurdeco]]n de la laboro de Azorin kaj liaj helpantoj. Oni povus plori pensante kiom da laborhoroj kaj kiom da bona volo kaj da mono estis konsumitaj por verkaĵo, kiu povus esti tiel konvena kaj utila se ĝi ne havus tiom da eraroj.| A. B. [[Belga Esperantisto]] - Numero 342, Majo - Junio, 1956}}
----
Pri ''Adamo kaj Eva''

{{citaĵo|La fama aŭtoro de «[[Ilustrita Vortaro de Esperanto]]» prezentas al nia konsidero biblian dramon, kiu dekomence interesas nin vere. Malgraŭ ĝia koncizeco —la ludodaŭro estas ne pli ol 25 minutojn, ĉefa [[kondiĉo]] de la konkurso — la literatura [[valoro]] de la teatraĵo estas ĉiam altega kaj unuaranga. Plie, la [[tragedio]] kaptas tute nian atenton pro la emocia kaj inspira [[dialogado]] de la protagonistoj. Supozeble, la verkisto traktas tre respekteme la genezan temon; Sed Adamo kaj Eva aperas tie-ĉi kvazaŭ gevivantuloj de nia epoko.
Tial ili agas kaj reagas jen gracie aŭ ame, jen pasie, laŭ siaj propraj travivaĵoj. Ofte la argumento elvolviĝas bonhumore, eĉ iom ironie. Sed ĝi atingas la kulminon
kiam la sprita filozofio de l‘ aŭtoro lerte profundigas la psikologiajn trajtojn de
niaj bibliaj figuroj.
Ni volonte rezignas priskribi la intrigon. Ni preferas ke la legantoj mem levu la kurtenon. Certe ili dankos tion al ni.
Fine ni sincere rekomendas al ĉiuj ĝian [[tralegado]]n, ĉar la lingvouzo estas mirinda kaj perfekta.|[[Jaume Aragay i Pujols|Jaime Aragay]]. [[Boletín]] n086 (feb 1956)}}

== Literaturo ==
García Verdugo (2005), ''Francisco Azorín Izquierdo. Arquitectura, urbanismo y política en Córdoba (1914-1936).''

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [https://mondmilito.hypotheses.org/2949 Ekzile en Meksiko]. [[Militrakonto]], 05/01/2020

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{EdE|A}}
{{SAT Navigilo}}
{{Bibliotekoj}}
{{Unua}}
{{Vivtempo|Azorin Izquierdo, Francisco}}

[[Kategorio:Hispanaj deputitoj]]
[[Kategorio:Hispanaj esperantistoj]]
[[Kategorio:Membroj de SAT]]</text>
      <sha1>axxboj20lm05ndxgjv5r8jyov5e2w9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>RSS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16108</id>
    <revision>
      <id>9470540</id>
      <parentid>9076717</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3319" sha1="8q93y6tt84uy7xe8o55rjwv8pdgqa2k" xml:space="preserve">[[Dosiero:Feed-icon.svg|eta|128ra|La [[piktogramo]] de la RSS-fluo]]
'''RSS''' estas [[teĥniko]], kiu ebligas al la uzanto aboni la enhavon de iu [[retpaĝaro]]. La nomo naskiĝis en la [[angla lingvo]] kiel mallongigo de ''Really Simple Syndication'' (&quot;vere simpla [[reta abonrilato|abonrilato]]&quot;). En Esperanto, la mallongigo klarigeblas kiel '''Retej-Stata Sciigo'''.

== Funkciado ==
La novaj enhaveroj povas esti aŭtomate elŝutitaj al la [[komputilo]] aŭ aliaj iloj de la aboninto tuj post la publikigo. Tiel la aboninto ĉiam ricevas la plej novajn informojn kaj ne devas regule viziti la interesajn retpaĝojn por kontroli. RSS-aj funkcioj estas pli kaj pli enkonstruataj en programoj, kiel ekzemple [[retpoŝtprogramo]]j aŭ [[retumilo]]j (ia. [[Mozilla Firefox|Firefox]], [[Safari]]).

La abono tamen ne povas nur konsisti el nura teksto. La uzado en [[podkasto]] montras, ke oni ankaŭ povas tiel aboni aŭdvidaĵojn. La disponigo en formato RSS estas nomita [[RSS-fluo]] aŭ abonfluo. La RSS-teĥniko plejparte venkis pro [[blogo]]j, ĉar jam tre frue ekzistis RSS-fluoj por la blogafiŝoj.

Ĉar RSS estas norma formato, oni povas ankaŭ maŝine prilabori ĝin kaj enmeti ĝin en aliajn retpaĝojn. Ekzemplo por tio estas www.startu.net.

Laŭ teĥnika vidpunkto RSS estas familio de [[XML]]-bazitaj dosierformatoj. Ekzistas kelkaj versioj de RSS: 0.9x, 1.0 kaj 2.x, la lasta reprezentas provon stabiligi la normon.

Vikipedio ebligas per RSS sekvi la lastajn ŝanĝojn de artikoloj: vidu ligilon en la paĝo [[Speciala:Recentchanges|Lastaj ŝanĝoj]].

== Kiel uzi RSS? ==
Oni kutime uzas RSS-fluon per iu programo kiu montras la informojn en la fluo per belaj grafikaĵoj k.s. Tiaj programoj haveblas senkoste en la reto, vidu ligilojn.

== Vidu ankaŭ ==
* [[Reta abonrilato]]
* [[Netvibes]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.irishpolyglot.com/internet/kio-estas-rss-kaj-kiel-gi-estas-utila/eo/ Kio estas RSS kaj kiel ĝi estas utila?] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200704085233/http://www.irishpolyglot.com/internet/kio-estas-rss-kaj-kiel-gi-estas-utila/eo/ |date=2020-07-04 }} - instrua video en esperanto de Benio Levis

=== RSS-legiloj ===
* [http://liferea.sourceforge.net/ Liferea - Linux Feed Reader (angla)]
* [http://www.plazoo.com Plazoo (angla)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050512020119/http://www.plazoo.com/ |date=2005-05-12 }}
* [http://www.YourFeeds.com YourFeeds (angla)]

=== Esperantlingvaj RSS-fluoj ===
* [http://www.podkastaro.org Podkasktaro, Esperanto rss-nutraĵa kompilo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210624090502/http://podkastaro.org/ |date=2021-06-24 }}
* [http://www.liberafolio.org/xml/RSS Novaĵoj de Libera Folio tra RSS]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala:Recentchanges&amp;feed=rss Lastaj ŝanĝoj de ĉi Vikipedio]
* [http://radioarkivo.org/rss.xml RSS dosiero por Radioarkivo.org]
* [http://iej.esperanto.it/rss-eo.php RSS-fluo de Itala Esperantista Junularo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110722032921/http://iej.esperanto.it/rss-eo.php |date=2011-07-22 }}

=== Reguloj de RSS ===
* [http://www.rssboard.org/rss-specification RSS 2.0] {{PlurajLingvokodoj|en}}

[[Kategorio:Interreto|Protokoloj]]</text>
      <sha1>8q93y6tt84uy7xe8o55rjwv8pdgqa2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pegedoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16785</id>
    <revision>
      <id>9470546</id>
      <parentid>9466146</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Listo de genroj */</comment>
      <origin>9470546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58015" sha1="l0e8x2bima6e4bpvol7b9b684fud7o4" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = [[Dosiero:PileatedWoodpeckerFeedingonTree, crop.jpg|240px]]
|priskribo de dosiero = [[Blankvizaĝa nigropego]]
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = Pegedoj ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[William Elford Leach|Leach]], 1819
|specioj de subdivizio = Genroj
|subdivizio2= ''[[Jynx]]''&lt;br /&gt;
''[[Melanerpes]]''&lt;br /&gt;
''[[Sevsuĉuloj]], [[Sphyrapicus]]''&lt;br /&gt;
''[[Xiphidiopicus]]''&lt;br /&gt;
''[[Dendropicos]]''&lt;br /&gt;
''[[Dendrokopoj]], [[Dendrocopos]]''&lt;br /&gt;
''[[Picoides]]''&lt;br /&gt;
''[[Veniliornis]]''&lt;br /&gt;
''[[Campethera]]''&lt;br /&gt;
''[[Geocolaptes]]''&lt;br /&gt;
''[[Dinopium]]''&lt;br /&gt;
''[[Meiglyptes]]''&lt;br /&gt;
''[[Hemicircus]]''&lt;br /&gt;
''[[Micropternus]]''&lt;br /&gt;
''[[Pegoj]], [[Picus]]''&lt;br /&gt;
''[[Mulleripicus]]''&lt;br /&gt;
''[[Driokopoj]], [[Dryocopus]]''&lt;br /&gt;
''[[Celeus (genro)|Celeus]]''&lt;br /&gt;
''[[Piculus]]''&lt;br /&gt;
''[[Colaptes]]''&lt;br /&gt;
''[[Kampefiloj]], [[Campephilus]]''&lt;br /&gt;
''[[Chrysocolaptes]]''&lt;br /&gt;
''[[Reinwardtipicus]]''&lt;br /&gt;
''[[Blythipicus]]''&lt;br /&gt;
''[[Gecinulus]]''&lt;br /&gt;
''[[Sapheopipo]]''
|genro aŭtoritato = 
|mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}}
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}

'''Pegedoj''' (''Picidae'')&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; estas familio de birdoj en la ordo [[pegoformaj birdoj|pegoformaj]], kiu inkludas ankaŭ la [[Pikumnoj]]n, la [[Koltordulo]]jn, kaj la [[Sevsuĉuloj]]n.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Family Picidae - Woodpeckers, Piculets, Wrynecks |last=Bouglouan |first=Nicole |work=oiseaux-birds.com |date= |access-date=2a de Decembro 2022 |url=https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |archive-date=30a de Novembro 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130145157/https://www.oiseaux-birds.com/page-picidae-family.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Membroj de tiu familio troviĝas tutmonde, escepte ĉe [[Aŭstralio]], [[Nov-Gvineo]], [[Nov-Zelando]], [[Madagaskaro]], kaj la plej polusaj regionoj. Plimulto de specioj vivas en [[arbaro]]j, kvanakm kelkaj specioj vivas ankaŭ en senarbaj areoj, kiel ĉe rokaj montetoj kaj dezertoj, kaj la [[Kakta pego]] specializiĝas en la ekspluatado de [[kakto]]j.

Tiuj birdoj surgrimpas la trunkojn kaj branĉojn de la arboj. Ili nutras sin per la [[insekto]]j trovitaj en la putrinta ligno, la arbŝeloj aŭ surtere. Tiucele ili frapas sur ligno por ke la bruo elirigu la insektojn el siaj truoj, kaj tiam povi kapti ilin. Multaj virbirdoj havas ruĝan makulon surkape aŭ surventre. Ondiĝanta estas ilia flugmaniero. Pleje el inter la specioj &quot;tamburas&quot; ĉe printempo: elektinte sekan trunkon, ili frapadas la lignon per la beko rapide kaj multfoje sinsekve, tio eligas bruon, kiu sonoras plimalpli, ĝis malproksime aŭdeblas kaj rolas kiel ties kanto. Kelkaj specioj varigas sian dieton per fruktoj, birdovoj, bestetoj, arbosevo, homaj restaĵoj, kaj [[kadavraĵo]]j. Ili kutime nestas kaj ripozas en truoj, kiujn ili elfosas en arbotrunkoj, kaj iliaj forlasitaj truoj gravas por aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj. Ili foje konfliktas kun homoj, kiam ili faras truojn en konstruaĵoj aŭ manĝas fruktojn, sed ili plenumas utilan servon forigante damaĝajn insektojn el arboj.

La Pegedoj estas unu el naŭ vivantaj familioj en la [[ordo (biologio)|ordo]] [[Pegoformaj]], dum la aliaj estas la [[Sudamerikaj barbuloj|barbuloj]] (enhavantaj tri familioj), la [[tukanoj]], la [[Semnornis|tukanbarbuloj]], kaj la [[mielindikantoj]], kiuj (kun la pegoj) formas la [[klado]]n [[Pici|Pici]], kaj la [[jakamaroj]] kaj [[bukonedoj]] en la klado [[Galbuli]]. Sekvencado de [[DNA]] konfirmis la [[frata taksono|fratajn rilatojn]] de tiuj du grupoj. La familio Pegedoj enhavas ĉirkaŭ 240 [[specio]]jn aranĝitajn en 35 [[Genro|genrojn]]. Preskaŭ 20 specioj estas minacataj al [[formorto]] pro [[habitatoperdo]] aŭ [[habitata fragmentado]]. Oni kredas, ke unu specio, nome la [[Bermuda pego]], formortis en la [[17-a jarcento]], dum du aliaj (nome la [[Eburbeka pego]] kaj la [[Imperia kampefilo]]) estas ĝenerale konsiderataj formortintaj, kvankam ties statuso ne estas universale akceptata; la [[IUCN]] listas ambaŭ en la kategorio de [[draste endanĝerigita]]j je aprilo 2026.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681417/179185354|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=31a de Aŭgusto 2020 |access-date=5a de Majo, 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|title=IUCN Red List of Threatened Species|website=Iucnredlist.org|date=21a de Aŭgusto 2020|access-date=5a de Majo, 2026|archive-date=10a de Decembro 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210043800/https://www.iucnredlist.org/species/22681425/182588014|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Ĝeneralaj trajtoj==
[[File:Black-rumped Flameback I IMG 7424.jpg|left|thumb|[[Nigrapuga fajrdorsulo]] uzanta sian voston kiel subtenilon.]]
La familio de la pegedoj enhavas la etajn [[Pikumnoj|pikumnojn]]; la plej malgranda el ili ŝajnas esti la [[orfrunta pegeto]], kun longo de 7,5 cm kaj pezo de 8,9 g.&lt;ref&gt;{{cite book|vauthors=Winkler H, Christie DA, Bonan A|year=2020|chapter=Bar-breasted Piculet (''Picumnus aurifrons'')|title=Birds of the World |veditors=del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E|publisher= Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= CRC&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt; Iuj el la plej grandaj pegedoj povas superi longon de 50 cm. La plej granda ankoraŭ ekzistanta specio estas la granda [[ardeza pego]], kiu pezas averaĝe 430 g – kaj ĝis 563 g – kaj estas inter 45 kaj 55 cm lnga. La [[imperia kampefilo]] (55 ĝis 61 cm) kaj la [[eburbeka pego]] (ĉirkaŭ 48 ĝis 53 cm, kaj 516 g) estus ambaŭ pli grandaj,&lt;ref name = &quot;HBW&quot;/&gt;&lt;ref name= CRC/&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Jackson JA |year=2020|chapter=Ivory-billed Woodpecker (''Campephilus principalis'')|title=Birds of the World|veditors=Poole AF, Gill FB |publisher=Cornell Lab of Ornithology|place= Ithaca, NY, USA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|vauthors=Howell SN, Webb S |year=1995|title=A guide to the birds of Mexico and northern Central America|publisher= Oxford University Press}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.1017/S0266467404001579|title=Foraging ecology of woodpeckers in lowland Malaysian rain forests|year=2004 |last1=Styring |first1=Alison R. |last2=Hussin |first2=Mohamed Zakaria bin |journal=Journal of Tropical Ecology |volume=20 |issue=5 |pages=487–494 |s2cid=83528456 }}&lt;/ref&gt; kvankam oni ĝenerale konsideras ambaŭ speciojn formortintaj en la 20-a jarcento.

La plumaro de pegoj varias de senbrila ĝis okulfrapa. La koloroj de multaj specioj baziĝas sur olivecaj kaj brunaj nuancoj, kaj kelkaj estas makulecaj, kio sugestas bezonon kamufli; aliaj havas buntajn ŝablonojn el nigra, blanka kaj ruĝa koloroj, kaj multaj havas kreston aŭ tufajn plumojn sur la verto. Pegoj tendencas montri [[seksa duformismo|seksan duformismon]], sed la diferencoj inter ambaŭ seksoj estas ĝenerale malgrandaj; esceptoj estas la [[nigrablanka sevsuĉulo]] kaj la [[oranĝdorsa flampego]], kiuj klare diferencas. La plumaro estas tute anstataŭigata per [[plumoŝanĝo]] unufoje jare, krom ĉe la [[Koltordulo|koltorduloj]], kiuj havas kroman partan plumoŝanĝon antaŭ la reproduktado.&lt;ref name=Gorman22&gt;Gorman 2014, pp. 22–23&lt;/ref&gt;

Pegoj, pikumnoj kaj koltorduloj posedas karakterizajn [[daktileco|zigodaktilajn piedojn]], konsistantajn el kvar fingroj, el kiuj la unua ([[halukso]]) kaj la kvara direktiĝas malantaŭen, dum la dua kaj tria direktiĝas antaŭen. Ĉi tiu aranĝo de la piedo taŭgas por ekteni branĉojn kaj trunkojn de arboj. Membroj de ĉi tiu familio povas grimpi vertikale supren laŭ arbotrunkoj, kio utilas por agadoj kiel serĉado de nutraĵo aŭ elfosado de nestoj. Krom fortaj ungegoj kaj piedoj, pegoj havas mallongajn, fortajn krurojn. Tio estas tipa trajto de birdoj, kiuj regule serĉas nutraĵon sur trunkaroj. Esceptoj estas la [[nigradorsa pego]] kaj la [[Amerika trifingra buntpego|amerika]] kaj [[Eŭrazia trifingra buntpego|eŭrazia tripiedfingraj pegoj]], kiuj havas nur tri fingrojn ĉe ĉiu piedo. La vostoj de ĉiuj pegoj, krom tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, estas rigidaj; kiam la birdo ripozas sur vertikala surfaco, la vosto kaj la piedoj kunlaboras por subteni ĝin.&lt;ref name =&quot;HBW&quot;/&gt;

Pegoj havas fortajn [[beko]]jn, kiujn ili uzas por bori kaj tamburi sur arboj, kaj longajn, gluecajn langojn por elpreni manĝaĵon (insektojn kaj larvojn).&lt;ref name = &quot;HBW&quot;&gt;Winkler, Hans &amp; Christie, David A. (2002), &quot;Family Picidae (Woodpeckers)&quot; ''in'' del Hoyo, J.; Elliot, A. &amp; Sargatal, J. (editors). (2002). ''[[Handbook of the Birds of the World]]. Volume 7: Jacamars to Woodpeckers.'' Lynx Edicions. {{ISBN|978-84-87334-37-5}}&lt;/ref&gt; La bekoj de pegoj estas tipe pli longaj, pli akraj kaj pli fortaj ol tiuj de pikumnoj kaj koltorduloj, sed ilia [[morfologio (biologio)|morfologio]] estas tre simila. La ĉizil-simila pinto de la beko restas akra danke al la bekobatado ĉe birdoj, kiuj regule uzas ĝin kontraŭ ligno. La beko konsistas el tri tavoloj: ekstera ingo nomata ''ramfoteko'', farita el skvamoj el keratinaj proteinoj; interna osta tavolo, kiu havas grandan kavaĵon kaj mineraligitajn [[kolageno|kolagenajn]] fibrojn; kaj meza tavolo el pora osto, kiu ligas la aliajn du tavolojn.

Krome, la lang-osto (aŭ [[hioido]]) de la pego estas tre longa kaj volviĝas ekster la kranio tra speciala kavo, tiel mildigante la ŝokon por la cerbo.&lt;ref name=&quot;Wang&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Wang L, Cheung JT, Pu F, Li D, Zhang M, Fan Y | title = Why do woodpeckers resist head impact injury: a biomechanical investigation | journal = PLOS ONE | volume = 6 | issue = 10 | article-number = e26490 | year = 2011 | pmid = 22046293 | pmc = 3202538 | doi = 10.1371/journal.pone.0026490 | bibcode = 2011PLoSO...626490W | doi-access = free }}&lt;/ref&gt; Kombinite, tiu anatomio helpas la bekon absorbi mekanikan streĉon.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |title=Woodpecker Beak Shock Absorbers |vauthors=Helmenstine T |date=8 May 2014 |work=Science Notes |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=21a de Junio 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180621043223/https://sciencenotes.org/woodpecker-beak-shock-absorbers/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Specioj de pegoj kaj kolaptoj, kiuj uzas siajn bekojn en grundo aŭ por esplorado anstataŭ por regula martelado, tendencas havi pli longajn kaj pli malsupren kurbajn bekojn. Pro la plia malgrandeco de siaj bekoj, multaj pikumnoj kaj koltorduloj serĉas manĝaĵon en putriĝanta ligno pli ofte ol pegoj. Iliaj longaj, gluecaj langoj, kiuj havas hoketojn, helpas tiujn birdojn kapti kaj eltiri insektojn el la profundo de arbotruo. Oni iam raportis, ke la lango estas uzata por trapiki larvojn, sed pli detalaj studoj publikigitaj en 2004 montris, ke la lango anstataŭe ĉirkaŭvolvas la predon antaŭ ol retiri ĝin.&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Villard P, Cuisin J |year=2004 |title=How do woodpeckers extract grubs with their tongues? A study of the Guadeloupe woodpecker (''Melanerpes herminieri'') in the French Indies |journal=Auk |volume=121 |issue=2 |pages=509–514 |doi=10.1642/0004-8038(2004)121[0509:HDWEGW]2.0.CO;2|s2cid=86781719 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

[[File:Dendrocopos major skull.jpg|thumb|Diagramo montranta la hioidan oston de ''[[Dendrocopos major]]'']]

Multaj el la kondutoj de pegoj rilataj al serĉado de manĝaĵo, reproduktado kaj komunikado implikas tamburadon kaj marteladon per la beko.&lt;ref name = &quot;Gibson&quot;/&gt; Por eviti cerban lezon pro la rapidaj kaj ripetaj fortaj frapoj, pegoj havas plurajn fizikajn trajtojn, kiuj protektas ilian cerbon.&lt;ref name=Pulu/&gt; Tiuj estas relative malgranda kaj glata [[cerbo]], mallarĝa subdura spaco, malmulta ĉirkaŭa cerbo-spina likvaĵo (por malhelpi moviĝadon tien kaj reen ene de la kranio dum bekado), la orientiĝo de la cerbo ene de la [[kranio]] (kiu maksimumigas la kontaktareon inter la cerbo kaj la kranio) kaj la mallonga daŭro de la kontakto. La kranio konsistas el fortika sed kunpremebla, spongosimila osto, kiu estas plej densa ĉe la frunto kaj la malantaŭa parto de la kranio.&lt;ref name=Pulu&gt;{{cite web |url=http://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |title=Why woodpeckers don't get headaches |vauthors=Puiu T |date=23a de Marto 2017 |publisher=ZME Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=26a de Oktobro 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026015950/https://www.zmescience.com/science/woodpeckers-dont-get-headaches/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Alia anatomia adapto de pegoj estas la ege longa hioida osto, kiu disbranĉiĝas, pasas ambaŭflanke de la vertebraro kaj ĉirkaŭvolviĝas ĉirkaŭ la kranikapsulo, antaŭ ol finiĝi en la dekstra naztrua kavo. Ĝi plenumas la rolon de [[sekurzono]].&lt;ref name=&quot;Wang&quot;/&gt;

Komputilaj simulaĵoj montris, ke 99,7 % de la [[energio]] generita dum bekado stokiĝas kiel streĉ-energio disdonita tra la korpo de la birdo, dum nur malgranda resta parto de la energio atingas la cerbon. La bekado ankaŭ kaŭzas varmiĝon de la kranio de la pegedo; tio parte klarigas, kial ili ofte bekadas per mallongaj serioj kun paŭzoj inter ili, kio donas al la kapo tempon por malvarmiĝi.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |title=Woodpecker Bodies Cushion Collision Impact On Bird Brains |vauthors=Gammon K |date=25a de Aŭgusto 2014 |work=Inside Science |access-date=24a de Julio 2017 |archive-date=1a de Aprilo 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401204831/https://www.insidescience.org/content/woodpecker-bodies-cushion-collision-impact-bird-brains/1951 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Dum la milisekundo antaŭ la kontakto kun la ligno, dikiĝinta [[Niktito|niktita membrano]] fermiĝas, protektante la okulon kontraŭ flugantaj pecetoj.&lt;ref name=Schwab/&gt; Tiuj membranoj ankaŭ malhelpas ŝiriĝon de la [[retino]]. Ankaŭ iliaj naztruoj estas protektataj; ili ofte estas fendecaj kaj kovritaj per specialaj plumoj. Pegedoj kapablas ripete bekadi arbon kun grandaj [[Akcelo|malakceloj]] en la ordo de 10 000 m/s² (1000 g).&lt;ref name = &quot;Gibson&quot;/&gt;

Iuj grandaj pegoj, kiel ekzemple ''[[Dryocopus]]'', havas rapidan, rektan flugmanieron, sed la plimulto de la specioj havas tipan ondan flugmanieron, konsistantan el serio de rapidaj flugilbatoj sekvataj de glitado laŭ arka vojo. Multaj birdoj el la genro ''[[Melanerpes]]'' havas karakterizajn, rem-similajn flugilmovojn, dum la pikumnoj faras mallongajn eksplodojn de rapida, rekta flugo.&lt;ref&gt;Gorman 2014, p. 27&lt;/ref&gt;

==Distribuado, habitato, kaj movoj==
[[File:Ladder-back Woodpecker on Cactus.jpg|thumb|maldekstre|200ra|Uzado de [[kakto]]j kiel reproduktejoj kaj ripozejoj permesas al kelkaj pegoj vivi en senarbaj dezertoj, kiel la [[stridorsa pego]], kiu uzas kaktojn por nestumado.]]
===Tutmonda distribuado===
Pegoj havas plejparte [[Kosmopolita distribuo (biologio)|tutmondan distribuon]], kvankam ili mankas en [[Aŭstralazio]], [[Madagaskaro]] kaj [[Antarkto]]. Ili mankas ankaŭ ĉe iuj oceanaj insuloj de la mondo, kvankam multaj insulaj specioj troviĝas sur kontinentaj [[insulo]]j. La veraj pegoj (subfamilio ''Picinae'') estas disvastigitaj tra la tuta teritorio de la familio. La pikumnoj de la subfamilio ''Picumninae'' havas tuttropikan distribuon, kun specioj en [[Sudorienta Azio]], [[Afriko]] kaj [[Neotropiso]]; la plej granda diverseco troviĝas en [[Sudameriko]].&lt;ref name=&quot;Gorman15&quot;&gt;Gorman 2014, p. 15&lt;/ref&gt; La dua subfamilio de pikumnoj, nome ''Sasiinae'', inkluzivas la afrikan pikumnon kaj du speciojn de la genro ''[[Sasia]]'', kiuj troviĝas en Sudorienta Azio.&lt;ref name=sangster2022&gt;{{Cite journal | last1=Sangster | first1=G. | last2=Gaudin | first2=J. | last3=Fuchs | first3=J. | date=2022 | title=A new subfamily taxon for ''Sasia'' and ''Verreauxia'' (Picidae) | journal=Bulletin of the British Ornithologists' Club | volume=142 | issue=4 | pages=478–479 | doi=10.25226/bboc.v142i4.2022.a6| s2cid=254367038 | doi-access=free | bibcode=2022BBrOC.142..478S }}&lt;/ref&gt; La koltorduloj (subfamilio ''Jynginae'') troviĝas ekskluzive en la [[Malnova Mondo]]; iliaj du specioj vivas en Eŭropo, Azio kaj Afriko.&lt;ref name=&quot;Gorman15&quot;/&gt;

La plej multaj pegoj estas nemigrantaj, sed oni konas kelkajn [[birdomigrado|migrantajn]] speciojn, ekzemple la [[rufaventra pego]], la [[buntvizaĝa sevsuĉulo]]&lt;ref name=Gorman15/&gt; kaj la [[eŭrazia koltordulo]], kiu reproduktiĝas en Eŭropo kaj okcidenta Azio kaj migras al [[Sahelo]] en Afriko vintre.&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Reichlin TS, Schaub M, Menz MH, Mermod M, Portner P, Arlettaz R, Jenni L |title=Migration patterns of Hoopoe ''Upupa epops'' and Wryneck ''Jynx torquilla'': an analysis of European ring recoveries |journal=Journal of Ornithology |year=2008 |volume=150 |issue=2 |pages=393–400 |doi=10.1007/s10336-008-0361-3 |s2cid=43360238 |url=http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |archive-date=2019-04-28 |access-date=2019-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428101757/http://doc.rero.ch/record/320012/files/10336_2008_Article_361.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt; En Nordameriko, la pli nordaj populacioj de la [[Luiza melanerpo]], la [[brustornama pego]], la sevsuĉulo de Williamson, la [[ruĝbrusta sevsuĉulo]] kaj la [[ruĝnuka sevsuĉulo]] moviĝas suden aŭtune.&lt;ref name=&quot;Gorman15&quot;/&gt; La plej multaj moviĝoj de pegoj estas priskribeblaj kiel disvastigaj – ekzemple kiam junaj birdoj serĉas teritoriojn post kiam ili ekflugas – aŭ kiel eksplodaj, por eviti severajn veterkondiĉojn. Pluraj specioj migras laŭ alteco; ekzemplo estas la [[grizĉapa pego]], kiu vintre moviĝas de montetoj al malaltaĵoj. Tiuj pegoj, kiuj ja migras, faras tion dumtage.&lt;ref name=&quot;HBW&quot; /&gt;

===Vivmediaj postuloj===
Ĝenerale, pegoj estas arbaj birdoj de arboriĉaj vivejoj. Ili atingas sian plej grandan diversecon en tropikaj [[pluvarbaro]]j, sed troviĝas en preskaŭ ĉiuj taŭgaj vivejoj, inkluzive de [[arbaro]]j, [[savano]]j, [[arbustaro]]j kaj [[bambuo|bambuarbaroj]]. Eĉ [[herbejo]]j kaj [[dezerto]]j estas loĝataj de diversaj specioj. Tiujn vivejojn ili pli facile okupas tie, kie troviĝas malmultaj arboj, aŭ — ĉe dezertaj specioj kiel la Gila melanerpego — kie disponeblas altaj kaktoj por nesti.&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Korol J, Hutto R |year=1984 |title=Factors Affecting Nest Site Location in Gila Woodpeckers |journal=Condor |volume=86 |issue=1 |pages=73–78 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |doi=10.2307/1367350 |jstor=1367350 |archive-date=2014-10-12 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141012165338/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v086n01/p0073-p0078.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Iuj specioj estas specialistoj ligitaj al [[konifero]]j aŭ [[foliarbaro]]j, aŭ eĉ — kiel la [[glanpego]] — al specifaj genroj de arboj (ĉi-kaze [[kverko]]j). Aliaj specioj estas ĝeneralistoj, kapablaj adaptiĝi al [[senarbarigo]] per ekspluatado de sekundara vegetaĵaro, [[plantejo]]j, [[fruktoĝardeno]]j kaj [[parko]]j. Ĝenerale, arbarloĝantaj specioj bezonas putrantan aŭ mortintan lignon por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;Gorman 2014, p. 18&quot;&gt;Gorman 2014, p. 18&lt;/ref&gt;

Pluraj specioj estas adaptitaj por pasigi parton de sia tempo manĝante surgrunde, kaj tre malgranda malplimulto tute forlasis la arbojn kaj nestas en truoj en la grundo. La [[grunda pego]] estas unu tia specio, loĝanta en la ŝtonaj kaj herbaj montetoj de [[Sud-Afriko]],&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors = Short L |title=The evolution of terrestrial woodpeckers|journal=American Museum Novitates|date=1971|issue=2467|hdl=2246/2675|url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/2675}}&lt;/ref&gt; kaj la [[Anda pego]] estas alia.&lt;ref name=&quot;Gorman 2014, p. 18&quot;/&gt;

La Svisa Ornitologia Instituto starigis monitoran programon por registri la reproduktajn populaciojn de arbaraj birdoj. Tio montris, ke mortinta ligno estas grava habitata bezono por la [[nigra pego]], [[granda buntpego]], [[mezgranda buntpego]], [[malgranda buntpego]], [[verda pego]] kaj [[trifingra buntpego]]. La populacioj de ĉiuj tiuj specioj kreskis je diversaj gradoj inter 1990 kaj 2008. Dum tiu periodo, la kvanto de mortinta ligno en la arbaro pliiĝis, kaj la disvastiĝa areo de la [[blankdorsa buntpego]] vastiĝis orienten. Krom ĉe la verda pego kaj la mezgranda buntpego, la pliiĝo de la kvanto de mortinta ligno verŝajne estas la ĉefa faktoro klariganta la populacikreskon de tiuj specioj.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&amp;recordID=CH2010000113&amp;query=&amp;sourceQuery=&amp;sortField=&amp;sortOrder=&amp;agrovocString=&amp;advQuery=&amp;centerString=&amp;enableField= |title=An increase in the population of woodpeckers and other bird species thanks to an increase in the quantities of deadwood? |vauthors=Mollet P, Zbinden N, Schmid H |year=2009 |publisher=FAO |access-date=28 March 2017 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413220415/https://agris.fao.org/agris-search/search.do;jsessionid=2EE0499CC30EFEC968DCF35F2D24AC0C?request_locale=fr&amp;recordID=CH2010000113&amp;query=&amp;sourceQuery=&amp;sortField=&amp;sortOrder=&amp;agrovocString=&amp;advQuery=&amp;centerString=&amp;enableField= |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
La plej multaj pegoj vivas izole, sed ilia konduto varias de tre malsociemaj specioj, kiuj estas [[Agreso|agresemaj]] kontraŭ siaj propraj [[samspecia]]noj, ĝis specioj vivantaj en grupoj. Izole vivantaj specioj defendas nutrofontojn – ekzemple [[termito|termitkolonion]] aŭ fruktoplenan arbon –, forpelante aliajn samspecianojn kaj revenante ofte ĝis la rimedo elĉerpiĝas. Agresemaj kondutoj inkluzivas direktadon kaj pikadon per la beko, kapskuadon, flugilskuadon, persekutadon, tamburadon kaj voĉajn signalojn. Ritaj agoj kutime ne kondukas al fizika kontakto, kaj la birdoj povas &quot;frostiĝi&quot; dum momento antaŭ ol ili rekomencas la disputon. La koloraj makuloj povas esti elmontritaj, kaj en iuj kazoj tiuj malamikemaj kondutoj similas al pariĝaj ritoj.&lt;ref name=Gorman19/&gt;

Specioj vivantaj en grupoj emas reproduktiĝi komunume.&lt;ref name=Gorman19/&gt; Krom tiuj specioj, pluraj aliaj povas aliĝi al [[Miksita kunmanĝantaro|miksspeciaj kunmanĝantaroj]] kun aliaj insektovoraj birdoj, kvankam ili emas resti ĉe la periferio de tiuj grupoj. Aliĝo al tiaj aroj ebligas al pegoj malpliigi sian vigladon kontraŭ predantoj kaj pliigi sian manĝorapidecon.&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors = Kimberly S |year=1984 |title=Information Exploitation By Downy Woodpeckers in Mixed-Species Flocks |journal=Behaviour |volume=91 |issue=4 |pages=294–311 |doi=10.1163/156853984X00128}}&lt;/ref&gt; Pegoj estas tagaktivaj kaj noktas en truoj kaj fendoj. Ĉe multaj specioj la noktejo fariĝas la nestoloko dum la [[reprodukta sezono]], sed ĉe iuj specioj tiuj havas apartajn funkciojn; la [[kurtvosta pego]] elfosas plurajn malprofundajn truojn por nokti, kiuj klare diferencas de ĝia nestoloko. Plej multaj birdoj noktas sole kaj forpelas entrudulojn el sia elektita loko, sed la [[magelana kampefilo]] kaj la [[glanpego]] kunhavas noktejojn.&lt;ref name=Gorman19&gt;Gorman 2014, pp. 19–20&lt;/ref&gt;

===Tamburado===
[[File:Woodpecker tapping.ogg|right|thumb|La sono de tamburanta pego ([[Pegedoj]]), kun kelkaj fonaj sonoj. Nekonataj specioj kaj loko, eble el kontinenta Usono.]]
Tamburado estas formo de nevoĉa komunikado uzata de la plej multaj specioj de pegoj; ĝi konsistas el ripeta frapado de la beko kontraŭ malmola surfaco kun granda rapido. Post paŭzo, la tambur-serio ripetiĝas, kaj ĉiu specio havas unikan ŝablonon koncerne la nombron da frapoj en la serio, la daŭron de la serio, la daŭron de la paŭzo inter serioj, kaj la kadencon.&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Ligon RM, Fuxjager MJ |title=Macroevolutionary patterning of woodpecker drums reveals how sexual selection elaborates signals under constraint |journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences |year=2018 |volume=285 |issue=1873 |doi=10.1098/rspb.2017.2628|pmid=29467264 |pmc=5832706 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors =Miles MC, Schuppe ER, Fuxjager MJ |title=Selection for Rhythm as a Trigger for Recursive Evolution in the Elaborate Display System of Woodpeckers |journal=The American Naturalist |year=2020 |volume=195 |issue=5 |pages=772–787 |doi=10.1086/707748|pmid=32364790 |bibcode=2020ANat..195..772M |s2cid=212917887 }}&lt;/ref&gt; La tamburado estas ĉefe teritoria signalo, ekvivalenta al la kanto de [[kantobirdo]].&lt;ref name=Gorman28&gt;Gorman 2014, p. 28&lt;/ref&gt; Pegoj elektas resonantan surfacon, ekzemple kavan arbon, kaj povas uzi homfaritajn strukturojn kiel ekzemple foston, defluilojn kaj dren-tubojn.&lt;ref name=Williams&gt;{{cite book| vauthors = Williams Jr EH |title=The Nature Handbook: A Guide to Observing the Great Outdoors |url=https://books.google.com/books?id=VoV7CclhNJcC&amp;pg=PA118 |year=2005 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-972075-0 |page=118}}&lt;/ref&gt; Tamburado servas por la reciproka rekono de samspecianoj kaj ludas rolon en [[Pariĝa ceremonio|pariĝaj ritoj]]. Oni supozas, ke individuaj birdoj kapablas distingi inter la tamburado de siaj partneroj kaj tiu de siaj najbaroj.&lt;ref name=Sarkar&gt;{{cite book| vauthors = Sarkar A |title=Fundamentals Of Animals Behaviour |url=https://books.google.com/books?id=Qzn1BgUC3SYC&amp;pg=PA264 |year=2003 |publisher=Discovery Publishing House |isbn=978-81-7141-742-1 |page=264}}&lt;/ref&gt; Tamburado povas esti fidinde uzata por distingi inter pluraj specioj en regiono, eĉ se tiuj specioj estas fenotipe similaj. La kadenco (aŭ la averaĝa nombro da tambur-frapoj sekunde) estas forte konservata ene de specioj.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Dodenhoff |first1=Danielle J. |last2=Stark |first2=Robert D. |last3=Johnson |first3=Eric V. |date=2001-02-01 |title=Do Woodpecker Drums Encode Information for Species Recognition? |url=https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |journal=The Condor |language=en |volume=103 |issue=1 |pages=143–150 |doi=10.1093/condor/103.1.143 |issn=0010-5422 |doi-access=free |archive-date=2023-04-24 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230424145502/https://academic.oup.com/condor/article/103/1/143/5563013 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Komparaj analizoj inter geografie malproksimaj populacioj de la sama specio montris, ke la kadenco restas stabila tra la tuta disvastiĝa areo de la specio; tio indikas, ke verŝajne ne ekzistas &quot;dialektoj&quot; similaj al tiuj observataj en la kantoj de kantobirdoj.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Baer |first=Alex |date=2018-01-05 |title=Slave to the Rhythm: Variation in the Acoustic Signaling of Picoides Woodpeckers |url=https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244 |journal=Theses and Dissertations |archive-date=2023-04-29 |access-date=2023-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230429071601/https://academicworks.cuny.edu/hc_sas_etds/244/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; La tamburado de pegoj estas regata de aro da nukleoj en la antaŭcerbo, kiuj tre similas al la cerbaj regionoj respondecaj pri la lernado kaj produktado de kantoj ĉe multaj kantbirdoj.&lt;ref&gt;{{cite journal| vauthors =Schuppe ER, Cantin L, Chakraborty M, Biegler MT, Jarvis ER, Chen CC|title=Forebrain nuclei linked to woodpecker territorial drum displays mirror those that enable vocal learning in songbirds|journal=PLOS Biology |year=2022 |volume=20 |issue=9 |article-number=e3001751 |doi=10.1371/journal.pbio.3001751|pmid=36125990 |pmc=9488818 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Studo de 2023 malkaŝis fortan ligon inter manĝoserĉado per eltirado kaj relativa cerbo-grandeco ĉe la familio Pegedoj; tio indikas, ke pli granda cerbo ne nepre rezultigas pli potencajn tambur-kapablojn, sed ja ludas rolon en manĝoserĉaj kondutoj, ĉar la detektado kaj eltirado de ligno-borantaj larvoj el lignaj subtavoloj verŝajne postulas pli grandajn kapablojn pri sensa kaj motora regadoj.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Cárdenas-Posada |first1=Ghislaine |last2=Iwaniuk |first2=Andrew N. |last3=Fuxjager |first3=Matthew J. |date=2023-04-01 |title=Extractive foraging behaviour in woodpeckers evolves in species that retain a large ancestral brain |journal=Animal Behaviour |language=en |volume=198 |pages=141–152 |doi=10.1016/j.anbehav.2023.02.003 |issn=0003-3472|doi-access=free |bibcode=2023AnBeh.198..141C }}&lt;/ref&gt;

===Voĉo===
Pegoj ne havas tiom vastan gamon da [[Birdokanto|kantoj kaj vokoj]] kiel [[paseroformaj birdoj]], kaj iliaj sonoj tendencas esti pli simplaj laŭ strukturo. Inter la produktataj vokoj estas mallongaj, altatonaj notoj, triloj, kraketaj sonoj, pepado, fajfado, babilado, nazaj zumoj, krioj kaj plendaj kriegoj. Ambaŭ seksoj uzas tiujn vokojn por [[Animala komunikado|komunikado]], kaj ili rilatas al la konkretaj cirkonstancoj, kiel ekzemple [[pariĝado]], [[Teritorio (animaloj)|teritoriaj]] disputoj kaj alarmvokoj. Ĉiu specio havas sian propran gamon da vokoj, kiuj kutime situas en la frekvenc-intervalo de 1,0 ĝis 2,5 kHz por efika disvastiĝo tra arbaraj medioj. Pariĝintaj birdoj povas interŝanĝi mallaŭtajn, malalttonajn vokojn, kaj nestidoj ofte elsendas laŭtajn pet-vokojn el la interno de sia nestokavaĵo.&lt;ref name=Gorman28/&gt; La [[koltorduloj]] havas pli muzikan kanton, kaj en iuj regionoj, la kanto de la ĵus alveninta [[eŭrazia koltordulo]] estas konsiderata kiel anoncanto de la printempo.&lt;ref&gt;{{cite book| vauthors = Noel T |title=Rymes and Roundelayes |url=https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog |year=1841 |publisher=Smith |page=[https://archive.org/details/rymesandroundel00noelgoog/page/n144 144]}}&lt;/ref&gt; La ​​pikumnoj havas kanton konsistantan aŭ el longa, malsupreniranta trilo, aŭ el malsupreniranta serio de du ĝis ses (foje pli) apartaj notoj; tiu kanto atentigas [[ornitologo]]jn pri la ĉeesto de la birdoj, ĉar ili estas facile pretervideblaj.&lt;ref name=Hilty&gt;{{cite book| vauthors = Hilty SL |title=Birds of Venezuela|url=https://books.google.com/books?id=40mFwoALUFUC&amp;pg=PA464|year=2002 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-3409-9 |page=464}}&lt;/ref&gt;

===Manĝado===
[[File:WoodpeckerHoles.jpg|thumb|200ra|Truoj boritaj de manĝantaj pegoj]]
La plej multaj specioj de pegoj manĝas [[insektoj]]n kaj aliajn [[senvertebruloj]]n vivantajn sub la ŝelo kaj en la ligno, sed ĝenerale la familio karakteriziĝas per manĝa fleksebleco; multaj specioj estas kaj tre ĉiomanĝemaj kaj oportunemaj. La dieto inkluzivas formikojn, termitojn, skarabojn kaj iliajn larvojn, raŭpojn, araneojn, aliajn [[artropodoj]]n, birdovojn, nestidojn, malgrandajn ronĝulojn, lacertojn, fruktojn, nuksojn kaj arbosukon. Multaj insektoj kaj iliaj larvoj estas prenitaj el vivantaj kaj mortintaj arboj per elfosado. La birdo povas aŭdi sonojn el la interno de la ligno, kiuj indikas, kie estus utile fari truon.&lt;ref name=Gorman19/&gt; Iuj specioj, inkluzive de la [[granda buntpego]], povas manĝi [[krustacoj]]n, [[moluskoj]]n kaj kadavraĵojn, kaj ili vizitas birdomanĝejojn por akiri [[sebo]]n kaj hejmajn manĝrestaĵojn.&lt;ref name=&quot;hbw&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Winkler H, Christie DA, Kirwan GM | year=2020 | title=Great Spotted Woodpecker (''Dendrocopos major''), version 1.0| veditors = del Hoyo J, Elliott A, Sargatal J, Christie DA, de Juana E | journal=Birds of the World | location=Ithaca, NY, USA | publisher=Cornell Lab of Ornithology | doi=10.2173/bow.grswoo.01 | s2cid=226025386 }}&lt;/ref&gt;

Oni uzas ankaŭ aliajn rimedojn por akiri predon. Iuj specioj, kiel la ruĝnuka sevsuĉulo, ekflugas en la aeron por kapti flugantajn insektojn, kaj multaj specioj esploras fendojn kaj la areon sub la ŝelo, aŭ kolektas predon de folioj kaj branĉetoj. La [[rufa pego]] specialiĝas pri atakado de la nestoj de arboloĝantaj formikoj, kaj la [[termita pego]] manĝas kaj nestas en [[termito|termitejoj]]. Aliaj specioj, kiel la koltorduloj kaj la [[Anda pego]], manĝas tute aŭ parte surgrunde.&lt;ref name=Gorman19/&gt;

Ekologie, pegoj helpas konservi arbojn sanaj, malhelpante amasajn infestojn. La familio estas konata pro sia kapablo elpreni ligno-borantajn [[larvo]]jn el trunkoj kaj branĉoj, ĉu la [[ligno]] estas viva aŭ morta. Post kiam ili boris truon en la lignon, ili elprenas la predon per longa, dornohava [[lango]]. Pegoj manĝas skarabojn, kiuj tunelas en arbojn, kaj ekzemple forigas ĝis 85 % de la larvoj de la smeralda fraksen-borulo (''Agrilus planipennis'') el unuopaj [[frakseno]]j.&lt;ref name=&quot;Graham2014&quot;&gt;{{cite web|url=https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|title=Resilient Woodpeckers hard to knock – or stop| vauthors = Graham R |date=24 July 2014|publisher=Birds News|access-date=24 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404020322/https://birdsnews.com/2014/resilient-woodpeckers-hard-to-knock-2475/|archive-date=4a de Aprilo 2016}}&lt;/ref&gt;

La kapablo elfosi permesas al pegoj akiri [[sevo|arbosukon]], gravan nutraĵfonton por iuj specioj. Plej konate, la sevsuĉuloj (genro ''Sphyrapicus'') nutras sin tiamaniere, sed la tekniko ne limiĝas al ili; ankaŭ aliaj, kiel la [[glanpego]] kaj la [[blankkapa buntpego]], manĝas sevon. Iam oni opiniis, ke tiu tekniko limiĝas al la Nova Mondo, sed ankaŭ specioj de la Malnova Mondo, kiel la [[arabia pego]] kaj la granda buntpego, nutras sin tiamaniere.&lt;ref name =&quot;HBW&quot;/&gt;

===Reproduktado===
[[File:BlackWoods.jpg|thumb|maldekstre|Maskla [[nigra pego]] idozorganta]]
Ĉiuj membroj de la familio Pegedoj nestas en kavaĵoj, preskaŭ ĉiam en la trunkoj kaj branĉoj de arboj, bone for de la foliaro. Kie eble, oni uzas areon de putra ligno ĉirkaŭita de solida konstruarbo. Kie arboj estas malabundaj, la [[brustomakula pego]] kaj la stridorsa pego elfosas truojn en kaktoj, kaj la anda pego kaj la grunda pego fosas truojn en terbordoj. La kampa pego foje elektas termitajn montetojn, la rufa pego preferas uzi formiknestojn en arboj kaj la bambua pego specialiĝas pri [[bambuo]]j.&lt;ref&gt;Gorman 2014, p. 20&lt;/ref&gt; Pegoj ankaŭ elfosas nestotruojn en loĝdomaj kaj komercaj strukturoj kaj lignaj elektraj fostoj.&lt;ref name=&quot;Graham2014&quot;/&gt;

Pegoj kaj pikumnoj elfosas siajn proprajn nestojn, sed koltorduloj ne faras tion kaj devas trovi jam ekzistantajn kavaĵojn. Tipa nesto havas rondan enirejon, kiu apenaŭ sufiĉas por la birdo, kaj kondukas al pli vasta vertikala kavaĵo sube. Oni ne uzas nestmaterialon, krom kelkaj ligneroj produktitaj dum la elfosado; aliaj ligneroj estas malzorgeme disĵetitaj sur la grundon, tiel provizante videblan indikon pri la loko de la nesto.&lt;ref name=&quot;Gorman 2014, p. 22&quot;&gt;Gorman 2014, p. 22&lt;/ref&gt; Multaj specioj de pegoj elfosas po unu truon ĉiun reproduktan sezonon, foje post pluraj provoj. Necesas ĉirkaŭ unu monato por fini la laboron, kaj forlasitajn truojn uzas aliaj birdoj kaj mamuloj, kiuj nestas en kavaĵoj sed ne kapablas mem elfosi siajn truojn.&lt;ref name=Kotaka/&gt;

Kavaĵoj estas tre serĉataj kiel nestlokoj de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj; tial pegoj alfrontas konkuradon pri la nestlokoj, kiujn ili elfosas, tuj kiam la truo iĝas uzebla. Tiu konkurado povas deveni de aliaj pegospecioj aŭ de aliaj birdoj nestantaj en kavaĵoj, kiel ekzemple [[hirundoj]] kaj [[sturnoj]]. Pegoj povas agreseme ĉikani eblajn konkurantojn kaj ankaŭ uzi aliajn strategiojn por malpliigi la riskon, ke aliaj birdoj forprenu iliajn nestlokojn; ekzemple, la kapuĉa melanerpego elfosas sian neston ĉe la malsupra flanko de malgranda branĉo, kio malpliigas la probablon, ke pli granda specio transprenu kaj vastigu ĝin.&lt;ref&gt;{{cite journal|vauthors=Short LL|year=1979|title=Burdens of the Picid Hole-Excavating Habit|journal=Wilson Bulletin|volume=91|issue=1|pages=16–28|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|archive-date=2014-05-02|access-date=2013-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502201404/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v091n01/p0016-p0028.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Membroj de la familio Pegedoj estas tipe monogamaj; tamen kelkaj specioj reproduktiĝas kunlabore, kaj oni raportis kazojn de [[poligamio]] ĉe aliaj.&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Wiktander U, Olsson O, Nilsson SG |title=Parental care and social mating system in the Lesser Spotted Woodpecker ''Dendrocopos minor'' |journal=Journal of Avian Biology|year=2000 |volume=31 |issue=4 |pages=447–456 |doi=10.1034/j.1600-048X.2000.310003.x|bibcode=2000JAvBi..31..447W |s2cid=56399785 |url=http://lup.lub.lu.se/record/145888 }}&lt;/ref&gt; Oni raportis ankaŭ poliandrion — situacion, en kiu ino zorgas pri du idaroj kun du malsamaj maskloj — ĉe la Kariba melanerpo (''Melanerpes superciliaris'').&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Willimont LA, Jackson JA, Jackson BJ |year=1991 |title=Classical polyandry in the West Indian woodpecker on Abaco, Bahamas |journal=Wilson Bulletin |volume=103 |pages=124–125 |url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |archive-date=2015-04-03 |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403124317/http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v103n01/p0124-p0125.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Alia nekutima socia sistemo estas tiu de la glanpego (''Melanerpes formicivorus''); temas pri specio kun poliginandria kaj kunlabora reproduktado, ĉe kiu grupoj de ĝis 12 individuoj reproduktiĝas kaj helpas zorgi pri la idoj.&lt;ref name=&quot;HBW&quot; /&gt; Junaj birdoj el antaŭaj jaroj povas resti por helpi pri la zorgado de la idoj de la grupo; studoj montris, ke dum la reprodukta sukceso de la grupo pliiĝas kune kun la grupgrandeco, la individua sukceso malpliiĝas. Birdoj povas esti devigitaj resti en grupoj pro manko de disponebla vivejo, al kiu ili povus disvastiĝi.&lt;ref name=&quot;Koenig&quot;&gt;{{cite journal| vauthors = Koenig WD |title=Reproductive success, group size, and the evolution of cooperative breeding in the acorn woodpecker |journal=The American Naturalist|year=1981 |volume=117 |issue=4 |pages=421–443 |doi=10.1086/283726 |jstor=2460453|bibcode=1981ANat..117..421K |s2cid=85399703}}&lt;/ref&gt;

[[File:Дятел кормит дятлёнка, Битцевский лес.jpg|thumb|[[Granda buntpego]] nutrata sian idon, Rusio]]
La paro kunlaboras por konstrui la neston, kovi la ovojn kaj zorgi la idojn, kiuj naskiĝas senhelpaj. Tamen, ĉe la plej multaj specioj, la masklo plenumas la plej grandan parton de la nestofosado kaj transprenas la noktan deĵoron dum la [[kovado]]. La ovaro kutime konsistas el du ĝis kvin rondaj, blankaj ovoj. Ĉar tiuj birdoj nestas en kavaĵoj, iliaj ovoj ne bezonas kamuflaĵon, kaj la blanka koloro helpas la gepatrojn vidi ilin en malforta lumo. La ovoj estas kovataj dum proksimume 11–14 tagoj antaŭ ol oakzas eloviĝo. Poste necesas ĉirkaŭ 18–30 tagoj por ke la idoj plene plumkovriĝu kaj pretu forlasi la neston. Ĉe la plej multaj specioj, baldaŭ poste, la idoj estas lasitaj zorgi pri si mem; esceptoj estas diversaj sociaj specioj kaj la [[stria melanerpo]], ĉe kiuj la plenkreskuloj daŭre nutras siajn idojn dum pluraj monatoj. Ĝenerale, nestado en kavaĵoj estas sukcesa strategio, kaj oni produktas pli grandan proporcion de idoj ol ĉe birdoj, kiuj nestas sub la libera ĉielo. En Afriko, pluraj specioj de [[mielindikantoj]] estas [[nestoparazitado|nestoparazitoj]] de pegoj.&lt;ref name=&quot;Gorman 2014, p. 22&quot;/&gt;

==Sistematiko==
[[File:Lesser_Goldenback.jpg|thumb|Nigrapuga flampego (''Dinopium benghalense'') en Guwahati, Barato.]]
Pegedoj estas nur unu el naŭ vivantaj familioj en la ordo [[Pegoformaj]]. Tradicie oni komprenis aliajn membrojn de tiu grupo, kiel la [[jakamaroj]], la [[bukonedoj]], la barbuloj, la [[tukanoj]], kaj la [[mielindikantoj]] kiel proksime rilatajn al la pega familio (''Picinae'' aŭ veraj pegoj), [[pikumnoj]], [[koltorduloj]], kaj [[sevsuĉuloj]]). La klado [[Pici]] (pegoj, barbuloj, tukanoj, kaj mileindikantoj) estas bone subtenita kaj kunhavas [[Daktileco|zigodaktilecajn piedojn]] kun la [[Galbuli]] (bukonoj kaj jakamaroj). Pli ĵuse, kelkaj analizoj de [[DNA]] konfirmis, ke Pici kaj [[Galbuli]] estas frataj grupoj.&lt;ref name=Johansson/&gt;

La [[filogenetiko|filogenetika]] rilato inter la pegedoj kaj la ok aliaj familioj en la ordo Pegoformaj estas montrita en la malsupra [[kladogramo]].&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1=Kuhl | first1=H. | last2=Frankl-Vilches | first2=C. | last3=Bakker | first3=A. | last4=Mayr | first4=G. | last5=Nikolaus | first5=G. | last6=Boerno | first6=S.T. | last7=Klages | first7=S. | last8=Timmermann | first8=B. | last9=Gahr | first9=M. | date=2021 | title=An unbiased molecular approach using 3′-UTRs resolves the avian family-level tree of life | journal=Molecular Biology and Evolution | volume=38 | issue=1 | pages=108–127 | doi=10.1093/molbev/msaa191 | doi-access=free | pmid=32781465 | pmc=7783168 | hdl=21.11116/0000-0007-B72A-C | hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite journal | last1=Stiller | first1=J. | display-authors=etal | year=2024 | title=Complexity of avian evolution revealed by family-level genomes | journal=Nature | volume=629 | issue= 8013| pages=851–860 | doi=10.1038/s41586-024-07323-1 | doi-access=free | pmid=38560995 | pmc=11111414 | bibcode=2024Natur.629..851S }}&lt;/ref&gt; La nombro da specioj en ĉiu familio estas prenita el taksonomio publikigita de [[AviList]].&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=30a de Januaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{{Clade| style=font-size:100%;line-height:100%
|label1=[[Pegoformaj]]
|1={{clade
   |1={{clade
      |1=[[Galbuledoj]] – jakamaroj (18 specioj)
      |2=[[Bukonedoj]] – bukonoj (37 specioj)
       }}
   |2={{clade
      |1={{clade
         |1=[[Indikatoredoj]] – mielindikantoj (16 specioj)
         |2='''Pegedoj''' – pegoj (237 specioj)
         }}
      |2={{clade
         |1=[[Megalaimedoj]] – Aziaj barbuloj (35 specioj)
         |2={{clade
            |1=[[Libiedoj]] – Afrikaj barbuloj (43 specioj)
            |2={{clade
               |1=[[Kapitonedoj]] – Amerikaj barbuloj (15 specioj)
               |2={{clade
                  |1=[[Semnornitedoj]] – tukanbarbuloj (2 specioj)
                  |2=[[Ramfastedoj]] – tukanoj (37 specioj)
                  }}
               }}
            }}
         }}
      }}
   }}
}}
La nomo ''Picidae'' (Pegedoj) por la familio estis enkondukita de la angla zoologo [[William Elford Leach]] en gvidilo pri la kolektoj de la [[Brita Muzeo]], publikigita en 1819.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Leach | first=William Elford | author-link=William Elford Leach  | year=1819 | chapter=Eleventh Room | title=Synopsis of the Contents of the British Museum | location=London | publisher=British Museum | edition=15th | pages=63–68 [66] | chapter-url=https://books.google.com/books?id=YSlhAAAAcAAJ&amp;pg=PA66 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | last=Bock | first=Walter J. | author-link= | year=1994 | title=History and Nomenclature of Avian Family-Group Names | series=Bulletin of the American Museum of Natural History | volume=222 | publisher=American Museum of Natural History | location=New York | pages=146, 245 | hdl=2246/830 | url=http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | archive-date=2020-09-01 | access-date=2017-06-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200901224756/http://digitallibrary.amnh.org/handle/2246/830 | url-status=live }}&lt;!--Linked page allows download of the 48MB pdf--&gt;&lt;!-- Bock cites the 17th edition from 1820 but the name was included in the 15th edition published in 1819--&gt;&lt;/ref&gt; La filogenio estis ĝisdatigita surbaze de novaj scioj pri [[Konverĝa evoluo|konverĝaj]] ŝablonoj kaj evolucia historio.&lt;ref name=Benz/&gt;&lt;ref name=Moore/&gt; Precipe, la interrilatoj inter la genroj de ''Picinae'' estis grandparte klarigitaj, kaj oni konstatis, ke la [[Antila pikumno]] estas postvivanta branĉo de pra-pegoj. Genetika analizo konfirmas la monofilion de Pegedoj, kiuj ŝajne originis en la Malnova Mondo, kvankam la geografia origino de ''Picinae'' restas neklara. La grupo ''Picumninae'' (Pikumnenoj) estas taksata kiel parafiletika.&lt;ref name=Benz/&gt; Morfologiaj kaj kondutaj trajtoj, krom DNA-pruvoj, indikas la genron ''[[Hemicircus]]'' kiel fratan grupon de ĉiuj ceteraj veraj pegoj, aldone al frat-grupa rilato inter la triboj de veraj pegoj ''Dendropicini'' kaj ''Malarpicini''.&lt;ref name=&quot;mane&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Manegold A, Töpfer T |title=The systematic position of ''Hemicircus'' and the stepwise evolution of adaptations for drilling, tapping and climbing up in true woodpeckers (Picinae, Picidae) |journal=Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research | date=2013 |volume=51 |issue=1 |pages=72–82 |doi=10.1111/jzs.12000 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

La jena [[kladogramo]] baziĝas sur la ampleksa [[molekula filogenetiko|molekul-filogenetika]] studo pri pegoj, publikigita en 2017, kune kun la listo de birdospecioj publikigita de [[AviList]]. La [[kuba pego]], apartenanta al la monotipa genro ''Xiphidiopicus'', ne estis inkluzivita en la studon.&lt;ref name=shakya&gt;{{Cite journal | last1=Shakya | first1=S.B. | last2=Fuchs | first2=J. | last3=Pons | first3=J.-M. | last4=Sheldon | first4=F.H. | date=2017 | title=Tapping the woodpecker tree for evolutionary insight | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=116 | pages=182–191 | doi=10.1016/j.ympev.2017.09.005 | pmid=28890006 | url=https://www.researchgate.net/publication/319596154 | doi-access=free | bibcode=2017MolPE.116..182S }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=avilist/&gt; La relativaj pozicioj de ''Picumninae'', ''Sasiinae'' kaj ''Picinae'' en la kladogramo estas necertaj. En la studo de 2017, la rezultoj dependis de tio, kiu el du malsamaj statistikaj proceduroj estis uzata por analizi la datumojn pri DNA-sekvencoj. Unu metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de ''Picinae'' (kiel montrite malsupre), dum la alia metodo trovis, ke ''Sasiinae'' estas fratgrupo de klado enhavanta kaj ''Picumninae'' kaj ''Picinae''.&lt;ref name=shakya/&gt;

{{clade|style=font-size:90%;line-height:90%
|label1='''Pegedoj'''
|1={{clade
   |label1=[[Jynginae]]
   |1=''[[Jynx]]'' – 2 specioj (koltorduloj)
   |2={{clade
      |label1=[[Picumninae]]
      |1=''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – 25 specioj (pikumnoj aŭ pegetoj)
      |2={{clade
         |label1=Sasiinae
         |1={{clade
            |1=''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – [[Afrika pegeto]]
            |2=''[[Sasia]]'' – 2 specioj (pegetoj)
            }}
         |label2=[[Picinae]]
         |2={{clade
            |1={{clade
               |label1=Nesoctitini
               |1=''[[Nesoctites]]'' – [[Antila pegeto]]
               |label2=Hemicirini
               |2=''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj 
               }}
            |2={{clade
               |label1=Picini
               |1={{clade
                  |1={{clade
                     |1={{clade
                        |1=''[[Micropternus]]'' – [[Rufa pego]]
                        |2=''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj 
                        }}
                     |2={{clade
                        |1=''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj 
                        |2=''[[Dinopium]]'' – 5 specioj (fajrdorsuloj)
                        }}
                     }}
                  |2={{clade
                     |1={{clade
                        |1=''[[Picus (birdo)|Picus]]'' – 13 specioj 
                        |2={{clade
                           |1=''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj 
                           |2={{clade
                              |1=''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj 
                              |2={{clade
                                 |1=''[[Geocolaptes]]'' – grunda pego
                                 |2=''[[Campethera]]'' – 10 specioj 
                                 }}
                              }}
                           }}
                        }}
                     |2={{clade
                        |1={{clade
                           |1=''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj 
                           |2=''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj 
                           }}
                        |2={{clade
                           |1=''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj 
                           |2={{clade
                              |1=''[[Piculus]]'' – 7 specioj 
                              |2=''[[Colaptes]]'' – 14 specioj 
                              }}
                           }}
                        }}
                     }}
                  }}
               |2={{clade
                  |label1=Campephilini
                  |1={{clade
                     |1=''[[Campephilus]]'' – 12 specioj 
                     |2={{clade
                        |1=''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj 
                        |2=''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj 
                        }}
                     }}
                  |label2=Melanerpini
                  |2={{clade
                     |1={{clade
                        |1={{clade
                           |1=''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj)
                           |2=''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj 
                           }}
                        |2={{clade
                           |1={{clade
                              |1=''[[Picoides]]'' – 3 specioj 
                              |2=''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj 
                              }}
                           |2={{clade
                              |1={{clade
                                 |1=''[[Dendrocoptes]]'' – 4 specioj (inklude ''[[Leiopicus]]'')
                                 |2={{clade
                                    |1=''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj 
                                    |2=''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj 
                                    }}
                                 }}
                              |2={{clade
                                 |1=''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj 
                                 |2={{clade
                                    |1=''[[Dryobates]]'' – 6 specioj 
                                    |2={{clade
                                       |1=''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj 
                                       |2=''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj 
                                       }}
                                    }}
                                 }}
                              }}
                           }}
                        }}
                     }}
                  }}
               }}
            }}
         }}
      }}
   }}
}}

===Listo de genroj===
[[File:Picumnus temminckii2.jpg|thumb|[[Teminka pikumno]]&lt;br /&gt;(''Picumnus temminckii'')]]
[[File:Red-crowned woodpecker (Melanerpes rubricapillus rubricapillus) female.jpg|thumb|[[Red-crowned woodpecker]]&lt;br /&gt;(''Melanerpes rubricapillus rubricapillus'')&lt;br /&gt;ino, [[Tobago]]]]

La pega familio Pegedoj enhavas 36 genrojn.&lt;ref name=avilist/&gt; Pli detale, ĉe [[listo de pegospecioj]].

[[File:Cuban green woodpecker (Xiphidiopicus percussus percussus) female.JPG|thumb|Cuban green woodpecker&lt;br /&gt;(''Xiphidiopicus percussus'')&lt;br /&gt;female, [[Cuba]]]]
[[File:Campo flicker (Colaptes campestris) female.JPG|thumb|Campo flicker&lt;br /&gt;''Colaptes campestris''&lt;br /&gt;female, [[Brazil]]]]

'''Familio: Pegedoj'''
* '''Subfamilio: Jynginae''' – [[koltorduloj]]
** ''[[Jynx]]'' (2 specioj)
* '''Subfamilio: Picumninae''' – [[pikumnoj]]&lt;ref&gt;{{Cite journal| vauthors = Fuchs J, Ohlson J, Ericson P, Pasquet E |date=2006|title=Molecular phylogeny and biogeographic history of the piculets (Piciformes: Picumninae)|journal=Journal of Avian Biology | volume=37 | issue=5 | pages=487–496 | doi=10.1111/j.0908-8857.2006.03768.x }}&lt;/ref&gt;
** ''[[Picumnus (birdo)|Picumnus]]'' – pegetoj (25 specioj)
* '''Subfamilio: Sasiinae'''&lt;ref name=sangster2022/&gt;
** ''[[Verreauxia (birdo)|Verreauxia]]'' – Afrika pegeto
** ''[[Sasia]]'' – Aziaj pegetoj (2 specioj)
* '''Subfamilio: [[Picinae]]''' – veraj pegoj
**'''Tribo Nesoctitini'''
***''[[Nesoctites]]'' – monotipa: [[Antila pegeto]]
**'''Tribo Hemicircini'''
***''[[Hemicircus]]'' – 2 specioj
**'''Tribo Picini'''
***''[[Micropternus]]'' – monotipa: [[Rufa pego]]
***''[[Meiglyptes]]'' – 4 specioj
***''[[Gecinulus]]'' – 3 specioj
***''[[Dinopium]]'' – 5 specioj ([[Fajrdorsuloj]])
***''[[Picus (genro)|Picus]]'' – 13 specioj
***''[[Chrysophlegma]]'' – 3 specioj
***''[[Pardipicus]]'' – 2 specioj
***''[[Geocolaptes]]'' – monotipa: [[grunda pego]]
***''[[Campethera]]'' – 10 specioj
***''[[Mulleripicus]]'' – 4 specioj
***''[[Dryocopus]]'' – 6 specioj
***''[[Celeus (birdo)|Celeus]]'' – 12 specioj
***''[[Piculus]]'' – 7 specioj
***''[[Colaptes]]'' – 15 specioj
**'''Tribo Campephilini'''
***''[[Campephilus]]'' – 12 specioj
***''[[Blythipicus]]'' – 2 specioj
***''[[Chrysocolaptes]]'' – 10 specioj ([[Fajrdorsuloj]])
**'''Tribo Melanerpini'''
***''[[Sphyrapicus]]'' – 4 specioj (sevsuĉuloj)
***''[[Melanerpes]]'' – 23 specioj
***''[[Picoides]]'' – 3 specioj
***''[[Yungipicus]]'' – 7 specioj
***''[[Leiopicus]]'' – monotipa: [[yellow-crowned woodpecker]]
***''[[Dendrocoptes]]'' – 3 specioj
***''[[Chloropicus]]'' – 3 specioj
***''[[Dendropicos]]'' – 12 specioj
***''[[Dendrocopos]]'' – 12 specioj
***''[[Dryobates]]'' – 6 specioj
***''[[Leuconotopicus]]'' – 6 specioj
***''[[Veniliornis]]'' – 14 specioj
***''[[Xiphidiopicus]]'' – monotipa: [[Cuban green woodpecker]]

== Kelkaj taksonoj ==
Oni distingas 240 speciojn, en 35 genroj kaj en tri subfamilioj.

* [[Koltordulo]]j, ''Jynginae''
** [[Eŭrazia koltordulo]] ''Jynx torquilla''
** [[Ruĝgorĝa koltordulo]] ''Jynx ruficollis''
* [[Pikumnoj]] aŭ [[Rondvostaj pegoj]], ''[[Picumninae]]'' aŭ [[Pikumnenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio)
** [[Blankastria pikumno]], ''Picumnus cirratus''
** [[Teminka pikumno]], ''Picumnus temminckii''
* ''[[Picinae]]'' aŭ [[Pegenoj]] (artikolo kun kompleta taksonomio)
** [[Picus]]
*** [[Vermiljona pego]], ''Picus mineaceus''
*** [[Malgranda flavnukulo]], ''Picus chlorolophus''
*** [[Verda pego]] ''Picus viridis''
*** [[Griza pego]] ''Picus canus''
*** [[Flavnuka verdpego]] ''Picus flavinucha''
*** [[Japana verdpego]] ''Picus awokera''
*** [[Vaijanta pego]], ''Picus vaillantii''
*** [[Nigrakapa verdpego]], ''Picus erythropygius''
** [[Dendrokopoj]] kaj aliaj [[Buntpegoj]]
*** [[Granda buntpego]] ''Dendrocopos major''
*** [[Siria buntpego]], ''Dendrocopos syriacus''
*** [[Mezgranda buntpego]] ''Dendrocopos medius''
*** [[Malgranda buntpego]] ''Dendrocopos minor'' aŭ ''Picoides minor''
*** [[Blankdorsa buntpego]] ''Dendrocopos leucotos''
*** [[Trifingra buntpego]] ''Picoides tridactylus''
*** [[Strivizaĝa buntpego]] ''Picoides pubescens''
*** [[Amerika trifingra buntpego]], ''Picoides dorsalis''
*** [[Hararpego]], ''Picoides villosus''
*** [[Blankkapa buntpego]], ''Picoides albolarvatus''
** [[Driokopoj]]
*** [[Strivizaĝa nigropego]], ''Dryocopus lineatus'', kiu montras blankan strion sur vizaĝo.
*** [[Blankvizaĝa nigropego]], ''Dryocopus pileatus'', kiu montras blankajn zonojn sur vizaĝo.
*** [[Blankventra nigropego]], ''Dryocopus javensis''.
*** [[Nigra pego]] ''Dryocopus martius''
*** [[Eburbeka pego]] ''Campephilus principalis''

Aparte oni klasas nuntempe la ununura specion de ''[[Nesoctitinae]]'', [[Nesoktinenoj]] aŭ [[Antila pikumno]].

==Pego kaj homoj==
Anekdoto montras ilian inteligentecon: la verkisto [[Elian-J. Finbert]] vidis en ''Cabris'' (en la franca departemento [[Alpes-Maritimes]]) pegon, kiu estis trovinta la taŭgan manieron malfermi la malmolegan ŝelon de migdaloj, fiksinte ilin inter du ŝtonoj, kiel en ŝraŭbtenilo, ĝi estis trovinta la oportunan flankon kaj la ĝustan manieron laŭ kiuj ĝi devis bati la ŝelon por ĝin frakasi por povi eltiri la manĝeblan migdalon.

== En Esperanto ==
[[Marjorie Boulton]] kolektas tradician [[Popolrakonto|popolrakonton]] el [[Rumanio]] pri la mita deveno de [[pego]]j. Laŭ tiu, [[Dio]] volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj.&lt;ref&gt; [[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], [[1984]], dua eldono 1993. paĝo 329-330.&lt;/ref&gt;

== Bildaro ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Celeus flavescens -Horto Florestal, Sao Paulo, Brazil -male-8.jpg|''Celeus flavescens''
Northern Flicker.jpg|''Colaptes auratus''
Powerful Woodpecker - Ecuador S4E2767.jpg|''Campephilus pollens''
Red-breasted Sapsucker - Novato, California.jpg|[[Ruĝbrusta sevsuĉulo]]
Fulvous-breasted Woodpecker (Dendrocopos macei) at Kolkata I IMG 3848.jpg|''Dendrocopos macei''
Jynx torquilla vlaskop cropped.jpg|[[Eŭrazia koltordulo]]
Melanerpes erythrocephalus -tree trunk-USA.jpg|''Melanerpes erythrocephalus''
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj|2}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Pegedo (rolulo)]]

{{Portalo Birdoj}}
{{Projektoj|commonscat=Picidae|ReVo=peged}}

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Pegoformaj]]
[[Kategorio:Pegedoj]]</text>
      <sha1>l0e8x2bima6e4bpvol7b9b684fud7o4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Esperanto-movado en Hispanio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18394</id>
    <revision>
      <id>9470703</id>
      <parentid>8761523</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:35:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22514" sha1="ccp2fsj9y1z3ey1r2mkb77ungo9rf1x" xml:space="preserve">Antaŭ la ekapero de Esperanto ekzistis en '''[[Hispanio]]''' movadeto pri aliaj projektoj de internaciaj lingvoj, nome, tiu de la hispano [[Bonifacio Sotos Ochando]], klarigata en [[Ateneo de Madrido]] (proks. en [[1863]]); [[Volapük]], propagandita de madrida societo (''Reina'' strato, 11), kiu gvidis kursojn kaj publikigis broŝurojn kaj cetere.

== Unua parto: 1887-1905 ==
La unua persono kiu interesiĝis pri Esperanto en Hispanio estis [[Joaquín de Arce y Bodega]], tiam bibliotekisto de la [[hispana Senato]] en Madrido. En 1889, li respondis al la publika alvoko de D-ro Zamenhof, kaj ricevis tri ekzemplerojn de lia gramatiko. Li sendis du ekzemplerojn respektive al la [[Murcio|murcia]] inĝeniero pri arbaroj [[Ricardo Codorniu]], kaj al [[Malago|malagano]] [[José Rodríguez Huertas]]. Tiu ĉi lasta estis aŭtoro de la unua lernolibro por hispanoj (1890), kvankam ĝi ricevis malaprobon de Zamenhof, ĉar ĝi enhavis kelkajn reformojn kaj bizaraĵojn. Li ankaŭ estis la fondinto de la unua societo de Hispanio, tiu de Malago (1892). En tiu urbo oni kredeble kreis la unuan [[ZEO]]-n, ŝipon nomitan &quot;Esperanto&quot;.

En 1899, [[Ramón Andreu]] gvidis la unuan publikan kurson en Madrido, en la sidejo de la [[Ateneo de Madrido|Ateneo]], kaj publikigis resumon de la esperanta gramatiko en la Revuo pri Stenografio kaj Fonetiko (''Revista de Taquigrafia y Fonetismo''). Lia lernanto [[Vicente Inglada Ors]] (1899), tiam infanteria oficiro, propagandis Esperanton unue en Madrido, poste en [[Barcelono]] (1902), kie li varbis la pionirojn [[Alfonso Sabadell]] kaj [[Francisko Ribot]]. Aliaj pioniroj estis: en [[Murcia]], [[Manuel Esteban]] (1901); en [[Santandero (Hispanio)|Santandero]], [[Andrés Bravo del Barrio]] (poste [[Ido|idisto]]), kiu publikigis &quot;[[Esperanto (hispana gazeto)|Esperanto]]&quot;n, unuan gazeton en Hispanio (1902). Ankaŭ estas citindaj [[Frederic Pujulà i Vallès]], en Barcelono, staba subkolonelo [[Roman Ayza]], infanteria kapitano [[Rafael Duyos Sedo]] kaj telegrafestro [[Fernando Soler Valls]], en [[Valencio]]; kaj [[Manuel Monteagudo]] en [[Coruña]].&lt;ref&gt;Ĉefa parto de la informoj pri la unuaj jaroj de la movado estas prenitaj de [[Enciklopedio de Esperanto - H|Enciklopedio de Esperanto]] (1934). Vidu ankaŭ la samlibran artikolon pri la [[Esperanto-movado en Katalunio]]&lt;/ref&gt;

La ĵurnalo respublikana ''[[El Nuevo Régimen]]'' (&quot;La nova reĝimo&quot;) publikigis artikolon subskribitan de [[Francisco Pi y Margall]], prezidinto de la [[unua Hispana Respubliko]] diskonigante Esperanton (Madrido, 29-a de januaro 1898) kaj semajna madrida revuo ''[[Alrededor del Mundo]]'' (&quot;Tra la mondo&quot;) publikigis favoran artikolon (22-a de marto 1900) kaj novaĵojn (22-a de novembro 1900).

Tiuj estis unuaj semistoj de Esperanto. La afero baldaŭ ekfruktiĝis, unuaj lokaj grupoj fondiĝis en Murcia (prez. [[Ricardo Codorniu]]), en [[Logroño]] (prez. [[Jozefo Baigorri Aguado]], staba oficiro), en Valencio (prez. [[Augusto Jiménez Loira]]) kaj en Madrido Bravo del Barrio starigis en societo ''Fomento de las Artes'' (&quot;Progresigo de la Artoj&quot;) fakon titolitan &quot;sekcio internacia Esperanta&quot;. En 1904 fondiĝis grupoj en [[Toledo]] kaj aliaj urboj.

Ankaŭ aperis novaj libroj: [[Ramón Andreu]] publikigis la unuan [[Esperanta-hispana vortaro|Esperantan hispanan vortaron]] (1899), Codorniú gramatiketon (1903), Pastro [[Antonio Guinart]] gramatiketon kaj vortaron (1903). Inglada altiris al Esperanto firmon [[Espasa]] de Barcelono, kiu subskribis kun firmo [[Hachette]] de Parizo kontrakton por publikigi hispane la &quot;[[Kolekto]]&quot;n (aprobitan de Zamenhof), kies unua volumo aperis en marto 1904. Firmo Espasa publikigis ankaŭ gramatikon kaj Vortaron (du eldonojn) de [[Vicente Inglada Ors|Inglada]] kaj [[Antonio López Villanueva|López Villanueva]] (marto 1904). Rafael Duyos kaj Inglada publikigis ''[[Curso práctico de Esperanto]]'' (&quot;praktika kurso de Esperanto&quot;) Pri literaturaĵoj estas menciinda &quot;La jeso de la knabinoj&quot; (tradukis [[MacLean]]), kaj &quot;La kuracisto per batoj&quot; (tradukis Inglada), ambaŭ teatraĵoj de [[Leandro Fernández de Moratín]].

Por unuigi la klopodojn de grupoj kaj Esperantistoj izolitaj, oni starigis je la [[1-a de februaro]] [[1903]] la [[Hispana Societo por Propagando de Esperanto|Hispanan societon por propagando de Esperanto]] (Valencio) kun la monata gazeto &quot;[[La Suno Hispana]]&quot; (oktobro 1903) kiel oficiala organo.

== 2-a parto, 1905-1914 ==
[[Dosiero:UK1909 Solena Malfermo.jpg|eta|300px|[[UK 1909|5-a Universala Kongreso]], Barcelono 1909. Solena malfermo]]
Tiu epoko estas karakterizata de tre aktiva propagando kaj bona sukceso. Fondiĝis grupoj en [[Manresa]] (la unua de Katalunio, 1905); La Coruña (prezidis [[Manuel Monteagudo]], 1905); [[Bilbao]] (20-a de majo 1906) kaj [[San Sebastián]] (prezidis [[Julio Carrido]] 1-a de novembro 1906), la unuaj de [[Eŭskio]]; [[San-Fernando]] ([[Kadizo]], januaro 1907, prezidis [[José Garzón Ruiz]]) kaj [[Ĝibraltaro]] (7-a de marto 1907), la unuaj de [[Andaluzio]]; [[Mahón]] (18-a de julio 1907) kaj [[Palma de Mallorca]] (19-a julio 1907), la unuaj de [[Balearoj|Baleara insularo]]; [[Santa Cruz de Tenerife]] (prez. [[Juan Camberleng]], marto 1907), la unua de [[Kanarioj|Kanaria insularo]]; [[Santiago de Compostela]] (prezidis [[Santalo]], februaro 1906), [[Malago]] (prezidis [[Lano]], julio 1907); [[Alicante]] (prezidis [[Miguel Elizaicín]], kavaleria subkolonelo, aprilo 1907); [[Tarancón]], [[Cartagena]], ktp. En 1908 [[Emilio Gastón]], Benítez kaj Montagud starigis en [[Zaragoza]] la unuan E-an societon de [[Aragono]], &quot;Frateco&quot;, unu el plej viglaj de la lando.

Ĵurnalaro de multaj urboj (ĉefe [[Alicante]], Barcelono, Bilbao, Coruña, [[Ĝirono]], [[Jaén]], [[Leono (Hispanio)|León]], Madrido, Malago, [[Melilla]], Murcia, Palma de Mallorca, Tenerife, [[Valencio]], kaj [[Vigo]]) informis siajn legantojn pri tia movado. Firmo ''Espasa'' publikigis plej gravan Hispanan enciklopedion [[Enciclopedia Espasa]] (70 volumojn) kun traduko de ĉiu vorto en pluraj naciaj lingvoj kaj en Esperanto.

Hispana Societo preparis la 5-an internacian Kongreson; du urboj petis akcepti la kongresanojn. [[Donostio|San Sebastián]] kaj Barcelono; en ĉi-lasta urbo ekzistis kelkaj grupoj kaj ĝi estis elektata por la kongreso, kiu sub la honora prezido de [[Alfonso la 13-a (Hispanio)|hispanaj gereĝoj]], estis sukcesa (11 septembro 1909); aliĝis 1207 anoj el 32 landoj, kun 19 oficialaj senditoj regnaj. En Valencia profitante regionan ekspozicion, okazis postkongreso kun ĉeesto de [[L. L. Zamenhof]]. De tiam progresis multe Esperanto en Katalunio, danke al klopodoj de [[Kataluna Esperanto-Federacio]] (KEF).

En 1908 la Esperantistoj de [[Bilbao]] publikigis dum iuj monatoj litografite revuon &quot;[[Bilbao Esperantista]]&quot;, kaj en 1910 &quot;[[Nova sento (revuo)|Nova Sento]]&quot;n.
En 1907 Bravo del Barrio, Codorniu, Redondo kaj aliaj starigis en Madrid &quot;Centra E-ista Grupo&quot; (prez. [[José Perogordo]], artileria kapitano), kiu en 1909 publikigis monatan gazeton &quot;[[Hispana Revuo]]&quot;, kiu nur vivis tri monatojn (junio-aŭgusto), kaj &quot;[[El Esperantista]]&quot; (dulingva). Sendepende de la grupo, [[Julio Mangada Rosenörn]], [[Emilio González Linera]] kaj [[Fernando Redondo Ituarte]] publikigis &quot;[[Luz Española]]&quot; (Hispana Lumo) hispane kaj Esperante, [[framasonismo|framasona]] monata revuo (marto 1911 - januaro 1912), al kiu sekvis &quot;[[Homaro (revuo)|Homaro]]&quot; tute en Esperanto (majo 1912 - jul. 1914). En 1911 fondiĝis en Madrid socialista grupo &quot;[[Libera homo]]&quot;.

En Kadizo [[José Garzón Ruiz|Garzón Ruiz]] publikigis en 1910 (januaro-decembro) &quot;[[Gazeto Andaluzia]]&quot;, unuan Esperantan revuon de tiu regiono; tiu gazeto, post malapero de &quot;La Suno Hispana&quot;, fariĝis oficiala organo de Hispana Asocio por propagando de Esperanto kun la nomo [[Gazeto Hispana]] (januaro-decembro 1911) kaj de januaro 1912 ludis tiun rolon &quot;Nova Sento&quot; de Bilbao. En 1913 reaperis &quot;La Suno Hispana&quot;

Krom lokaj bultenoj, estas citindaj gazetoj &quot;[[Jen (gazeto)|Jen]]&quot;, de Barcelono, sprita kaj bonstila revuo, &quot;[[Kataluna Esperantisto]]&quot;, oficiala organo de KEF, ankaŭ en Barcelono (ekde 1910), &quot;[[La Korespondanto]]&quot; (Valencio, 1911) kaj &quot;[[Tutmonda Espero]]&quot; (Barcelono).

Tri kuriozaj notoj de tiu periodo:
* Je la 6-a de februaro 1906 oni elparolis unuafoje la vorton &quot;Esperanto&quot; en la [[Kortesoj|hispana parlamento]]; tion faris deputito [[Leopoldo Romeo]].
* En 1910 Garzón Ruiz donis en Kadizo al sia ĵusnaskita filo la nomon [[Esperanto (personnomo)|Esperanto]].
* En Granda Teatro de Madrido oni ludis tute en Esperanto komedion de [[Vital Aza]] &quot;[[Halto kaj gastejo]]&quot; tradukita de Fernando Redondo, okaze de festo organizita favore de kelneroj kaj hotelservistoj.
En 15-a de aŭgusto 1911, ministra ordono permesis aranĝi kursojn de Esperanto en ĉiuj oficialaj lernejoj; sekve de tio, je la 1-a de oktobro 1911 komenciĝis la unua kurso de Esperanto en la [[Centra Universitato de Madrido]] (Lingva Fako).

== Intermilita periodo ==
[[Dosiero:Hispana Esperanto-Kongreso 1926.jpg|eta|300px|Partoprenantoj de la 6-a Hispana Esperanto Kongreso en [[Madrido]], 1926]]
Kaŭze de la [[Unua mondmilito|tutmonda milito]], malgraŭ la neŭtraleco de Hispanio, Esperanto suferis malprogreson; plimultkostiĝo de la papero helpis malaperigon de ĉiuj Esperantaj gazetoj, escepte &quot;Kataluna Esperantisto&quot;; la cirkonstancoj ne estis taŭgaj por fari sukcesan propagandon, ĉar ĉiuj sin priokupis precipe pri la milito kaj ĝiaj sekvoj. KEF daŭrigis sian laboron, ankaŭ [[Vaska Federacio]], kaj post malapero de Hispana Societo, stariĝis en Madrid &quot;[[Zamenhofa Federacio]]&quot; por propagandi Esperanton en la ceteraj hispanaj regionoj (1916). Ĝia oficiala organo estis &quot;[[Hispana Esperantisto]]&quot;, revuo plej bela aperinta ĝis tiam en Hispanio, fondita de Mangada (Madrido, januaro 1917 - marto 1923; eldonis Linera, San Lucas 5). Lokaj grupoj klopodis konservi &quot;la sanktan fajron&quot; ĝis la alveno de pli oportunaj tempoj. Oni starigis ankaŭ [[Hispana Esperanto-Konfederacio|Hispanan Esperanto-Konfederacion]] sur la bazo de Federacioj Kataluna, Aragona kaj Vaska; ĝi havis sian unuan kongreson en [[Reus]] (11-13 de junio 1916) koincide kun la 7-a Kongreso regiona de KEF.
===Gastigo de Aŭstriaj infanoj===
En tia epoko de malvigliĝo de la movado, kelkaj pioniroj faris danke al Esperanto citindan laboron. Kaŭze de la milito aŭstraj infanoj pereis aŭ suferadis pro malsato kaj malvarmo. Aŭstra Esperantisto [[Karlo Bartel]] petis helpon kaj Esperantistoj de la grupo &quot;Frateco&quot; de Zaragoza organizis ĝin. Sekvo de ilia klopodo estis la gastigado en kelkaj hispanaj urboj (ĉefe [[Tarrasa]], Zaragoza, [[Banyoles]], [[Oviedo]], Barcelono, [[Sabadell]], [[Cheste]], Valencio, kaj aliaj) de 325 infanoj, kiuj alvenis al Barcelono de 10-a de oktobro 1920 ĝis 7-a de aprilo 1921 kaj reiris sian landon de 21-a de julio 1921 ĝis 24-a de aprilo 1922. Estis gvidantoj de tiu bonfara laboro Emilio Gastón, de Zaragoza, (direktoro); [[Valentín Alavedra]], de Tarrasa; [[Jozefo Casanovas]], de Ĝirono; [[Jozefo Serrat]], de Barcelono; [[Francisco Mañez]], de Cheste kaj [[Jacinto Comella]], de [[Vic]].

===Centrismo kaj regionalismo===
La ĉefa trajto de tiu periodo el organiza vidpunkto estis la divido inter la partianoj de centrigita tuthispana asocio, kaj tiuj preferantaj lokan kaj regionan agadon. Dum la dudekaj jaroj ekzistis en la lando diktaturo de generalo [[Miguel Primo de Rivera]], kun la apogo de la reĝo [[Alfonso la 13-a]], kiu malhelpis la agadon ĉefe de la Kataluna Federacio, kiu devis dissolviĝi fine de la jardeko. La alveno de la [[Dua Hispana Respubliko|respubliko]] en [[1931]] ne haltis la fendon inter ambaŭ grupoj.

Oni starigis en 1925 [[Hispana Esperantista Asocio|Hispanan Esperantistan Asocion]] (HEA), formata de Esperantistoj izolaj kaj de tiuj apartenantaj al lokaj grupoj; tiuj siavice povis esti aliĝintaj senpere al HEA aŭ al regiona federacio, kaj la regiona federacio aliĝis al HEA - tiamaniere oni celis respekti individuan kaj asocian liberecon. Laŭ la informoj de &quot;[[Enciklopedio de Esperanto]], en 1933 [[Hispana Esperantista Asocio|HEA]] konsistis el 740 membroj (prezidis Julio Mangada). Ĝi enkalkulis dudek grupojn kaj estis aliĝinta al ĝi [[Hispana Esperantista Fervojista Konfederacio]] kun 300 membroj, multaj el ili ankaŭ HEA-anoj. Oficiala organo de [[Hispana Esperantista Asocio|HEA]] estis unue &quot;[[La Suno Hispana]]&quot; (1926), poste &quot;Hispana Esperanto&quot; madrida revuo, fondita de Mangada (januaro 1928), kiu en aprilo 1931 ŝanĝis sian nomon en &quot;Hispana Esperanto-gazeto&quot;, 16-32 paĝa, formato 20x14, ne abonebla kaj disdonita senpage al HEA-anoj. La asocio havis sian sidejon ĉe la madrida fako de la [[Ruĝa Kruco]].

Plie ekzistis ankaŭ la [[Hispana Esperantista Konfederacio]], restarigita laŭleĝe je la [[7-a de marto]] [[1932]] kaj formita de federacioj Kataluna, Aragona, Asturia, Kanaria, kaj [[Valencia Regiono|Levantina]] (Orienthispana), la unua kaj plej grava. Dum 1932-33 la prezidanto estis ĉe la Aragona Federacio. En [[Zaragozo]] publikiĝis &quot;[[Progreso Esperantista]]&quot;, informa bulteno de la Konfederacio, 4-paĝa, 26x17.5 monata; en [[Barcelono]], &quot;[[Kataluna Esperantisto]]&quot;, dumonata oficiala organo de KEF, 16-paĝa, 22x16. &quot;Frateco&quot;, plej grava grupo de Aragona Federacto, publikigis &quot;[[Nia Vivo]]&quot;n, ankaŭ 4-paĝan kaj 26x17,5 kiel &quot;Progreso Esperantista&quot;. Honora prezidanto de HEK estis en tiu momento [[Manuel Maynar]], malnova pioniro de Esperanto en Aragono, prezidanto de HEK [[Jozefo Orbs]], prezidanto de KEF [[Sebastián Alberich]], de Orienthispana Esperanto-Federacio, [[Miĥaelo Elizaicin]] kaj de Kanaria Esperanto-Federacio [[Víctor Ferraz]].

Krom la regionaj kongresoj organizitaj de KEF (la deksesa en ''[[Vendrell]]'', dum la somero 1933 okazis naciaj kongresoj. Ne kalkulante tiun de [[Reus]] (junio 1916) okazis tri nomataj &quot;Diskutantaj kunvenoj de Esperantistoj de Iberaj landoj&quot; en Barcelono (25-30 de junio 1920), Zaragoza (26-29 de majo 1921) kaj Valencia (printempo de 1923). La 4-a okazinta en Bilbao jam estis nomata Kongreso. La 5-a en [[Córdoba (Hispanio)|Córdoba]] (10-12 de majo 1925) petis kaj atingis, ke la registaro ordonu akcepti Esperanton kiel [[klara lingvo]] por la telegramoj. La 6-a (Madrid, junio 1926) starigis [[Hispana Esperanto-Instituto|Hispanan Esperanto-Instituton]], kiu, laŭ la regularo, konsistas el ne pli ol kvardek membroj. La 7-a okazis en [[Sevilo]] (5-9 de novembro 1928) kun la honora prezido de la reĝo kaj ankaŭ la 8-a en [[Oviedo]] (14-18 de septembro 1929) kun internacia ekspozicio de lernejaj laboraĵoj; la 9-a, estis la dua de Madrido (15-22 majo 1932), kaj la 10-a en [[Santandero (Hispanio)|Santandero]] (20-24 aŭgusto 1933), kun la honora prezido de la [[Dua Hispana Respubliko|respublika]] prezidanto. Dum tiu kongreso oni donis la nomon de Zamenhof al strato de Santandero; ja aliaj urboj havas kun tiu nomo placon, kiel [[Tarrasa]], aŭ straton, kiel [[Sant Feliu de Guixols]] kaj [[Cheste]] kaj Barcelono (de 1931).

En kongreso de Santandero oni nomis komitaton ([[Fernando Soler]], [[Luis R. Escartín]] kaj [[Manuel Vázquez]]) por starigi unu solan tuthispanan asocion, sur la bazo de la du ekzistantaj, sed ĝi ne havis realan sukceson.
===Laborista movado===
Krome, ekzistis relative grava laborista movado. La socialistoj integriĝis plejofte en la ĝenerala movado. Tri esperantistoj estis socialistaj deputitoj en la unuaj Kortesoj de la Respubliko, [[Francisco Azorín Izquierdo]], [[Cayetano Redondo Aceña]] kaj [[Rodrigo Almada]]. Ekzistis krome vigla esperantista aktivado ĉe la anarĥiistoj, enkadritaj en la sindikato [[CNT]]. En [[1934]] okazis Kongreso de [[SAT]] en Valencio.

Kelkaj ĵurnaloj publikigis periode Esperantan rubrikon, kiel ''[[Las Noticias]]'' de Barcelono (1928). Aliaj publikigis internacian informaron pri novaĵoj ĉiuspecaj publikigitaj en Esperanta gazetaro, kiel ''[[La Libertad (gazeto)|La Libertad]]'' kaj ''[[Correo Extremeño]]'' de [[Badajoz]] (duonsemajne, 1928-30) kaj ''[[La Última Hora]]'' (ĉiusemajne, 1930-33) de [[Palma de Mallorca]]. Per Radio ankaŭ oni faris propagandon: Pastro [[Mariano Mojado]] disaŭdigis sep kursojn (Madrido, 1928-32)

Pri [[Hispana-esperanta vortaro|vortaroj]], krom tiu de Inglada kaj Villanueva jam citita, kaj la &quot;[[Universala Terminologio de la Arkitekturo]]&quot; de [[Francisco Azorín Izquierdo]], estis nenio nova en tiu periodo. Ekzistis pluraj gramatikoj, nome tiuj de Inglada kaj Duyos, jam cititaj, tiuj de Fernando Soler, Jozefo Anglada, Bremon, Inglada (filo), [[Julio Mangada Rosenörn|Mangada]], Garzón Ruiz, ktp. Pri literaturaĵoj oni povas citi la verkojn (originalaj kaj tradukitaj) de Inglada (patro), versaĵoj de [[Rafael de San Millán]], kaj verkaro de [[Julio Mangada Rosenörn|Julio Mangada]]. Oni planis aperon de [[Hispana Antologio]] de [[Jaume Grau Casas]], laŭ la modelo de [[Kataluna Antologio]], sed ĝi finfine ne aperis.

=== Resumo en kolektiva verko ===
[[José Antonio del Barrio]] en sia artikolo ''Inter laborista edukado kaj kultura alternativo. Kial laboristoj lernis Esperanton en Hispanio en la komenco de la 20-a jarcento''&lt;ref&gt;[[José Antonio del Barrio]], ''Inter laborista edukado kaj kultura alternativo. Kial laboristoj lernis Esperanton en Hispanio en la komenco de la 20-a jarcento'' en [[La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin]], Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3) pp. 462-472.&lt;/ref&gt; resumas la specificecon de la laborista esperantisma movado en Hispanio; la [[laborista movado]] iel interesiĝis pri [[Esperanto]] sed en [[Hispanio]] okazis apartaj partikularaĵoj: forteco de la anarkiistoj, rilato inter socialistoj kaj burĝuloj kaj la katalunia afero. Inter socialistoj, Esperanto aperis jam en aprilo 1906; gravuloj de ambaŭ movadoj estis [[Francisco Azorín Izquierdo]] kaj [[Cayetano Redondo]]; en 1934 okazis [[SAT-kongreso]] en [[Valencio]]. Alia movado socialista kun esperantistoj estis la komunista partio [[POUM]], kie [[Andreu Nin]] aktivulis por Esperanto en la komenco de sia politika kariero, kiun mortpafis la stalinistoj. Por la anarkiistoj Esperanto estis parto de [[alternativa kulturo]]. Jam en 1907 estis kreita la grupo &quot;Paco kaj Amo&quot; en Barcelono. Poste Esperanto estis parto de la studobjekto de la raciismaj lernejoj laŭ modelo de [[Francisco Ferrer i Guardia]] kaj de la [[ateneo]]j, dum ĝenerale por liberecanoj estis parto de mondkoncepto kun [[naturismo]], [[vegetarismo]], [[pacifismo]], lukto kontraŭ drinkado, prostituado, taŭrludado ktp. Alia partikularaĵo estas &quot;ke oni apenaŭ trovas ideologiajn kunpuŝiĝojn inter la diversaj tendencoj.&quot;&lt;ref&gt; Samloke, paĝo 470. &lt;/ref&gt; Pli malgrava partikularaĵo estas kelkaj aperetoj de [[Ido]] en la etoso de [[individuisma anarkiismo]]. Post la [[Hispana Enlanda Milito]] kaj la komenco de la [[diktaturo]] ĉio tio finis.

== 1936-1975 ==
En [[1936]] komenciĝis [[Hispana Enlanda Milito|civila milito]], kaj la normala agado por Esperanto haltis. Esperanto tamen estis uzita en propagandaj agadoj, ĉefe de la respublikana flanko. Partioj kaj sindikatoj publikigis bultenojn aŭ disaŭdigis radiajn programojn en Esperanto. La plej fama estis &quot;[[Popola Fronto (revuo)|Popola Fronto]]&quot;, sub la ĉefredaktado de [[Luis Hernández Lahuerta]]. Dum [[1937]] trista novaĵo cirkulis tra la monda Esperanto-movado: ĉiuj anoj de la [[Asocio Kordova de Esperanto]] estis mortpafitaj fare de la trupoj frankistaj. Pro multnombraj protestoj, kiun [[Francisco Franco]] ricevis pro tio, li publikigis gazetaran noton en kiu li asertis ke &quot;se iu esperantisto estis [[fusilo|fusilita]], tio okazis pro aliaj aktivecoj, kaj ne pro parolado de esperanto&quot;. Multaj esperantistoj forpasis dum la milito, kaj aliaj devis ekziliĝi, interalie [[Eduardo Vivancos]].&lt;ref&gt;[[Javier Alcalde]], &quot;[[Eduardo Vivancos]] kaj la liberecana Esperanto&quot;, postparolo al dulingva eldono de Eduardo Vivancos, ''Unu lingvo por ĉiuj: Esperanto,'' [[Calúmnia]], 2019, p.77-91.&lt;/ref&gt;

La ligo de [[esperantismo]] kun [[separatismo]] kaj [[maldekstrismo]] kaŭzis ĉagrenojn por la agado por Esperanto post la venko de [[Francisco Franco]]. Tamen, fine de la [[1940-aj jaroj]], esperantistoj reaperis kaj komencis agi je loka nivelo. En [[1947]] estis fondita [[Hispana Esperanto-Federacio]] (HEF) [[Senprofitocela organizaĵo|senprofitocela]], senideologia asocio, al kiu povus aliĝi parolantoj de Esperanto en la tuta Hispanio, kaj ankaŭ estis asocioj de Esperanto regionaj aŭ lokaj, kiuj apartenas al HEF.

La agado iom post iom progresis. En [[1948]] okazis la unua postmilita [[Hispana Kongreso de Esperanto]] en [[Tarrasa]], proksime al [[Barcelono]]. Oni ankaŭ publikigis bultenon &quot;[[Boletín]]&quot;. La sidejo de HEF translokiĝis depende de la loĝloko de la estraranoj.

En la [[1950-aj jaroj]] estis fondita en [[Kanarioj]], de [[Juan Régulo Pérez]], la eldonejo [[Stafeto]], ĉefrolanto de la monda literatura panoramo en Esperanto en la sekvaj jaroj.

En [[1968]] okazis en Madrido [[UK 1968|Universala Kongreso]], kun Franco kiel Alta Protektanto.

En [[1969]] kreiĝis [[Fundación Esperanto]], kiel financa kaj helpa organizaĵo. Ĝi eldonis en [[1973]] la esperantan tradukon de la verko [[Don Quijote de La Mancha]].

== Post 1975 ==
Post la restarigo de la demokratio post la morto de la diktatoro (1975), kreiĝis neneŭtralaj grupoj, kaj grandiĝis la intereso por Esperanto. Oni fondis [[Kataluna Esperanto-Asocio|Katalunan Esperanto-Asocion]], sendependa de la Hispana Federacio, kaj kiu konsideris sin heredanto de la antaŭmilita Kataluna Esperantista Federacio, sed ne povis uzi la antaŭan nomon.
Ankaŭ renaskiĝis la laborista movado, unue [[HALE]], kun sia revuo &quot;[[Kajeroj el la Sudo]]&quot;, fondita post la kongreso de [[SAT]] en [[Sant Cugat del Vallés]], kaj poste [[SAT-en-Hispanio]].

Floris ankaŭ la literatura aktivado, unue pere de la tradukoj de [[Fernando de Diego]], kaj poste per la originala literaturo de la [[Ibera Skolo]].

En 1993 okazis nova [[UK 1993|Universala Kongreso]], en Valencio. La Hispana Esperanto Federacio estis nomumita asocion de &quot;publika utilo&quot;, agnoskante ĝian laboron kaj celojn kiel socialan kaj kulturan intereson. Aktuala prezidanto estas [[José Antonio del Barrio]].

== Vidu ankaŭ ==
* [[Esperanto-movado en Katalunio]]
* [[Hispana Esperanto-Kongreso|Hispanaj Esperanto-Kongresoj]]
* [[Listo de hispanaj esperantistoj]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
{{Projektoj}}

[[Kategorio:Esperanto-movado en Hispanio| ]]</text>
      <sha1>ccp2fsj9y1z3ey1r2mkb77ungo9rf1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ŝamaoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18766</id>
    <revision>
      <id>9470759</id>
      <parentid>8593956</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:34:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1782" sha1="oeb3e2fksx5h1lxwn4fk2c6a8fchwwa" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Ŝamaoj
|koloro = pink
|dosiero = Magpie Robin Male.jpg
|dosiero larĝo = 200px
|priskribo de dosiero = Vira [[Orienta ŝamao]]&lt;br /&gt;''Copsychus saularis''
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes''
|familio = [[Muŝkaptuledoj]] ''Muscicapidae''
|specioj de subdivizio = Ĝenroj
|subdivizio2 = '' Copsychus ''&lt;br /&gt;
''Trichixos''
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Ŝamaoj''' estas la ofta nomo de iuj [[Muŝkaptuledoj]] de la genroj ''Copsychus'' kaj ''Trichixos''. Ili estas [[insektivoro|insektivoraj]] [[birdo]]j kiuj ankaŭ iufoje manĝas berojn kaj aliajn fruktojn. Ili estis antaŭe en la familio [[Turdedoj]], sed nune estas pli ofte traktataj kiel parto de la familio [[Muŝkaptuledoj]].

Ili ĉefe loĝas en ĝardenoj kaj arbaroj de [[Afriko]] kaj [[Azio]].

La grupo enhavas speciojn kun longaj vostoj kaj nigraj supraj partoj. El tiu genro plej parto de la specioj loĝas en Azio, kelkaj en Afriko kaj multaj specioj estas [[endemio]]j en insuloj.

== Specioj ==
* [[Madagaskara ŝamao]] aŭ [[Madagaskara pigonajtingalo]], ''Copsychus albospecularis''
* [[Orienta ŝamao]] aŭ [[Orienta pigonajtingalo]], ''Copsychus saularis''
* [[Blankapuga ŝamao]] aŭ [[Blankapuga pigonajtingalo]], ''Copsychus malabaricus''
* [[Sejŝela ŝamao]] aŭ [[Sejŝela pigonajtingalo]], ''Copsychus sechellarum''
* [[Blankabrova ŝamao]] aŭ [[Blankabrova pigonajtingalo]], ''Copsychus luzoniensis''
* [[Nigra ŝamao]] aŭ [[Nigra pigonajtingalo]], ''Copsychus niger''
* [[Cebua ŝamao]] aŭ [[Cebua pigonajtingalo]], ''Copsychus cebuensis''
* [[Ruĝventra ŝamao]] aŭ [[Ruĝventra pigonajtingalo]], ''Trichixos pyrropyga''

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Paseroformaj]]</text>
      <sha1>oeb3e2fksx5h1lxwn4fk2c6a8fchwwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bratislavo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21796</id>
    <revision>
      <id>9470825</id>
      <parentid>9455277</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Petr Tomasovsky</username>
        <id>678</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidu ankaŭ */</comment>
      <origin>9470825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58584" sha1="pmzjcd17zh8l5mbjb219p28dt0n5lcu" xml:space="preserve">{{Prisupre|pri=nuntempa urbo|samloka iama urbo &quot;Pozsony&quot;|Pozono|historia departemento en Hungara reĝlando &quot;Pozsony&quot; aŭ &quot;Bratislava zupa&quot;|Pozsony (historia departemento)}}
{{Geokesto | Urbo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Bratislavo
| devena_nomo  = 
| alia_nomo          = {{Lang-sk|Prešporok/Prešporek}} ''(antaŭ 1919)''
| alia_nomo1         = {{Lang-hu|Pozsony}}
| alia_nomo2         = {{Lang-de|Preßburg}}
| kategorio          = Ĉefurbo de [[Slovakio|Slovaka respubliko]]
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero            = Bratislava Montage.jpg
| dosiero_grandeco   = 300ra
| dosiero_priskribo  = De maldekstre supre: Panoramo de la urbo, [[Bratislava burgo]], fontano en [[Placo de Hodža]], Miĥaela pordego (Michalská brána), [[Slavín (Bratislavo)|Slavín]] kaj sunsubiro super [[Danubo]]
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago              = Flag of Bratislava.svg
| blazono            = Coat of Arms of Bratislava.svg
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio          = 
| oficiala_nomo      = {{Lang|sk|Bratislava}}
| moto              = 
| kromnomo           = 
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando            = Slovakio
| lando_flago       = 1
| ŝtato              = 
| regiono             = [[Regiono Bratislavo|Bratislavo]]
| regiono_tipo        = Regiono
| histregiono         = Bratislavo kaj ĉirkaŭaĵo
| distrikto           = [[distrikto Bratislavo 1|Bratislavo I]]
| distrikto1          = [[distrikto Bratislavo 2|II]]
| distrikto2          = [[distrikto Bratislavo 3|III]]
| distrikto3          = [[distrikto Bratislavo 4|IV]]
| distrikto4          = [[distrikto Bratislavo 5|V]]
| municipo       = 
| memorindaĵo_tipo  = Vizitindaj lokoj
| memorindaĵo    = [[Bratislava burgo]]
| memorindaĵo1 = [[Devina burgo]]
| memorindaĵo2 = [[Slovaka nacia muzeo]]
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parto               = 
| rivero              = Danubo
| rivero1             = [[Morava]]
| rivero2             = [[Malgranda Danubo]]
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo           = Bratislavo
| koordinatoj_ne_en_titolo = true
| leviĝo          = 152
| leviĝo_noto     = 
| lat_d              = 48
| lat_m              = 08
| lat_s              = 38
| lat_NS             = N
| long_d             = 17
| long_m             = 06
| long_s             = 35
| long_EW            = E
| koordinatoj_tipo   = region:SK_type:city(400000)
| plej_alta            = Devínska Kobyla
| plej_alta_leviĝo  = 514
| plej_alta_lat_d      = 
| plej_alta_long_d     = 
| plej_malalta         = Danubo
| plej_malalta_leviĝo = 126
| plej_malalta_lat_d       = 
| plej_malalta_long_d      = 
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo               = 391
| areo2         = 853.15
| areo3         = 2053
| areo2_tipo    = aglomeraĵo
| areo3_tipo    = regiono
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro         = 455761
| loĝantaro_dato    = 01.06.2010
| loĝantaro_denseco = auto
| loĝantaro2_denseco = auto
| loĝantaro3_denseco = auto
| loĝantaro2   = 623000
| loĝantaro3   = 702000
| loĝantaro2_tipo = aglomeraĵo
| loĝantaro3_tipo = regiono
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita        = 907
| establita_tipo   = Unua skribmencio
| urbestro =  {{#invoke:Wikidata|claim|P6|parameter=link}} &lt;small&gt;(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})&lt;/small&gt;
| ĉefulo              = 
| ĉefulo_noto         = 
| ĉefulo_tipo         = 
| ĉefulo_partio        = 
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1
| horzono_DST       = [[Mez-Eŭropa tempo|MEST]] | utc_offset_DST =+2
| poŝtkodo        = 8XX XX
| areo_kodo          = +421-2
| areo_kodo_tipo     = Tel. prefikso
| kodo               = 582000
| kodo_tipo = NUTS
| kodo1              = BA, BL
| kodo1_tipo = Aŭtokodoj
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera               = 
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo                  = 
| mapo_priskribo        = Situo enkadre de Eŭropo
| mapo_lokumilo         = Eŭropo
| mapo1                = 
| mapo1_fono     = 
| mapo1_priskribo        = Situo de la urbo enkadre de Slovakio
| mapo1_lokumilo        = Slovakio
| mapo2               = 
| mapo2_fono    = 
| mapo2_priskribo       = Situo enkadre de Regiono Bratislavo
| mapo2_lokumilo       = Regiono Bratislavo
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| commons            = Bratislava
| statistiko         = [http://www.statistics.sk/mosmis/eng/prvav2.jsp?txtUroven=410190&amp;lstObec=582000&amp;Okruh=sodb MOŠ/MIS]
| retpaĝo            = [http://www.bratislava.sk www.bratislava.sk]
| portalo             = Slovakio
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj          = '''Demonimo''': ''Bratislavano''&lt;br /&gt;{{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|frame-align=center|frame-width=260}}
}}
'''Bratislavo''' (ĝis la jaro [[1919]] {{lang-sk|'''Prešporok/Prešporek'''}}; {{lang-de|'''Preßburg'''}}, {{lang-hu|'''Pozsony'''}} [poĵonj], {{lang-pl|Bratysława}}, {{lang-ru|Братислава}}, {{lang-la|Posonium}}, greke en mezepoko {{fremdlingve|el|''Istropolis''}}, parollingve ankaŭ {{fremdlingve|sk|''Blava''}}) estas [[ĉefurbo]] kaj la plej loĝata urbo de [[Slovakio]] kaj sidejurbo de la [[Regiono Bratislavo]]. Ĝi havas areon de 367,584 km², vivas ĉi tie pli ol 425 mil loĝantoj, dume en la Bratislava regiono ĉirkaŭ 600 mil kaj en la Bratislava regiono kun la [[Regiono Trnava]], kiu ĉirkaŭas ĝin, 1,15 milionoj.

Ĉi tie havas sidejojn la registaro, la parlamento, diversaj oficejoj kaj ministerioj. En Bratislavo ankaŭ agadas kelke da universitatoj, teatroj, muzeoj kaj aliaj kulturaj institucioj, ekzemple la mondfama [[Slovaka filharmonio]] aŭ la [[Slovaka nacia galerio]].

Antaŭ la [[Dua Mondmilito]] oni uzis en Bratislava tri lingvojn: germana, hungara kaj slovaka.

Bratislavo estas ankaŭ urbo riĉa je memorigaĵoj, el kiuj multaj troviĝas en la [[Staré Mesto (Bratislavo)|Malnova Urbo]]. Dominaĵo estas kvarangula [[Bratislava burgo]], apud kiu troviĝas konstruaĵo de la [[Nacia Asembleo de Slovakio]] kaj proksime la [[Katedralo Marteno de Tours (Bratislavo)|Marteno-katedralo]].

Tia estas ankaŭ la moderna kaj dinamike evoluanta urbo kun multaj interesaj konstruaĵoj, el kiuj la plej karakteriza estas [[Ponto SNP|Nova ponto]] sur [[Danubo]], la sepa plej granda pendoponto en la mondo kaj gravega konstruaĵo de la [[20-a jarcento]] en Slovakio.

Bratislavo estas la unusola [[ĉefurbo]] en la mondo, kiu limas kun du landoj.

== Situo ==
La urbo troviĝas en [[Mez-Eŭropo]], sur koordinatoj 17°7' de orienta longitudo, 48°9' de norda latitudo, 126–514 super maro. Ĝi etendiĝas sur ambaŭ bordoj de rivero [[Danubo]], sur montarpiedo de [[Malgrandaj Karpatoj]]. Per sia areo 367,58&amp;nbsp;km² ĝi estas la dua plej granda urbo de Slovakio (post urbo [[Altaj Tatroj (urbo)|Altaj Tatroj]]). Ĝi situas proksime de [[Ĉeĥio]], [[Aŭstrio]] kaj [[Hungario]]. Ĝi troviĝas 60 km oriente de [[Vieno]], per kio ĝi estas parto de la plej senpera grupiĝo de du ĉefurboj en Eŭropo kaj kun Vieno, la hungara urbo [[Győr]] kaj la moravia urbo [[Brno]] ĝi kreas signifan mezeŭropan metropolan regionon.

[[Dosiero:Bratislava Castle.jpg|dekstra|eta|Bratislava burgo]]
La plej proksimaj vilaĝoj kaj urboj apud Bratislavo estas norde la vilaĝoj [[Marianka]] kaj [[Borinka]], la urboj [[Stupava]] kaj [[Svätý Jur]], oriente la vilaĝoj [[Most pri Bratislave]] kaj [[Ivanka pri Dunaji]], sudoriente la vilaĝoj [[Rovinka]], [[Dunajská Lužná]], [[Kalinkovo]], [[Hamuliakovo]] kaj la urbo [[Šamorín]], sude la hungara vilaĝo [[Rajka]] kaj la aŭstria vilaĝo [[Deutsch Jahrndorf]], okcidente la aŭstriaj vilaĝoj [[Kittsee]] kaj [[Wolfsthal]] kaj la aŭstria urbo [[Hainburg an der Donau]].

Oni supozas, ke en la plej proksima tempo Bratislavo evoluos ankaŭ tra sudokcidenta direkto en la ĉirkaŭaĵo de ŝtata limo kun Aŭstrio kaj verŝajne ĝi estos flue alligita ankaŭ al la najbaraj aŭstriaj vilaĝoj.

=== [[Trilanda punkto]] [[Rajka]]-Bratislavo-[[Deutsch Jahrndorf]] ===
Inter [[1946]]-[[1989]] [[fera kurteno]] funkciis. Bratislavo estas la unusola ĉefurbo en la mondo, kiu limas samtempe kun du landoj. Ekde [[2008]] la 3 landoj apartenas al interna zono de [[Schengen]], sekve la limoj estas ie ajn senkontrole trapaseblaj.

== Klimato ==
Bratislavo troviĝas en milda klimata zono de kontinenta karaktero, kiu karakterizas sin per klara diferenco inter temperaturoj somere kaj vintre kaj alternantaj 4 jarsezonoj. Mezproksima jara temperaturo estas ĉirkaŭ {{GdC|9,9}}. La suno brilas mezproksime 1976,4 horoj ĉiujare kaj falas ĉirkaŭ 527 mm da pluvo.

== Historio ==
{{Ĉefartikolo|Historio de Bratislavo}}
[[Dosiero:Bratislava_in_16th_century.jpg|eta|Bratislavo en la 16-a jarcento]]
[[Dosiero:Bratislava (Posonium) by Matthaus Merian 1638.jpg|dekstra|eta|Bratislavo en la 17-a jarcento]]
[[Dosiero:Slovakia-Devin castle8.JPG|dekstra|eta|Devína burgo]]
[[Dosiero:Bratislava castle historical picture.jpg|dekstra|eta|Subburgejo en la 17-a jarcento]]
* 25 – 15 milionoj: skeletoj de [[Pliopithecus|Pliopiteko]].
* 14 – 10 milionoj: dentoj de speco [[Griphopithecus suessi]].
* [[paleolitiko]]: [[pugna kojno|Pugnaj kojnoj]] kaj alia ŝtonilaro [[homo heidelbergensis]] (ĉirkaŭ 450 000, samkiel ankaŭ ĉirkaŭ 300 000 antaŭ Kristo) kaj [[neandertala homo]].
* [[neolitiko]]: daŭra loĝigo de la teritorio (komencante de homoj kun linera ceramiko).
* [[-400|400 a.K.]] – [[-50|50 a. K.]]: [[keltoj]]; ekde [[-125|125 a.K.]] ĉi tie troviĝas signifa kelta [[opidumo]] (fortreso) kun [[monerstampejo]]
* la [[1-a jarcento]] – la [[5-a jarcento]]: limo de [[Romia Imperio]] kondukas tra centro de la hodiaŭa urbo. Multnombraj [[Romia Imperio|romiaj]] (ekz. [[Gerulata]]) kaj [[ĝermanoj|ĝermanaj]] vilaĝetoj.
* la [[6-a jarcento]] – la [[8-a jarcento]]: la unuaj [[slavoj]] (ekde la jaro 500 ĝis hodiaŭ) [[avaroj]] (ekde la fino de la [[6-a jarcento]] ĝis la [[8-a jarcento]])
* [[623]] – [[658]]: parto de [[Regno de Sámo]].
* ekde la fino de la [[8-a jarcento]] ĝis la jaro [[833]]: parto de [[Princlando de Nitra]].
* [[833]] – [[907]]: parto de [[Grandmoravia regno]].
* [[907]]: la unua skribmencio pri Bratislavo en [[Salzburg|salzburgaj]] analoj en konekto kun interbatalo sub la burgo inter [[Bavario|bavaroj]] kaj malnovaj hungaroj.
* [[907]] – [[1918]]: parto de [[Hungara reĝlando]]:
** [[1291]]: hungara reĝo [[Andreo la 3-a (Hungario)|Andreo la 3-a]] donis al Bratislavo ampleksajn privilegiojn, per kio li konfirmis ties enmembrigon en la sistemon de reĝaj urboj.
** [[1436]]: [[Sigismondo de Luksemburgio]] donis al la urbo rajton uzi blazonon.
** [[1464]]: [[Matiaso la 1-a (Hungario)|Matiaso Korvino]] konfirmis ĉiujn malnovajn privilegiojn de Bratislavo per [[Ora buleo sicilia]].
** [[1468]]: rajto de glavo donita far de Matiaso Korvino.
** [[1536]] – [[1784]]: la ĉefurbo de [[Hungara reĝlando]].
** [[1542]] – [[1848]]: loko de kunsido de la hungara asembleo.
** [[1543]] – [[1820]]: sidejo de [[Esztergom|esztergoma]] ĉefepiskopo.
** [[1563]] – [[1830]]: la kroniga urbo de hungaraj reĝoj.
** ekde la [[18-a jarcento]]: centrejo de [[Slovaka nacia renaskiĝo]].
** proksimume [[1711]]: granda [[pesto|pesta]] epidemio, pereis 3860 homoj.
** [[1775]]: [[Maria Teresia]] ordonis detrui la urbajn remparojn, per kio ŝi subtenis la konstruan evoluon de urbo.
** [[1783]]: [[Jozefo la 2-a]] ordonis transloĝigi centrajn oficejojn al [[Budapeŝto]] kaj la kronadjuvelojn el la burgo ĝis [[Vieno]].
** [[1805]]: (la 4-a) [[bratislava paco (1805)|Bratislava paco]] subskribita en Spegula ĉambrego de [[Primasa palaco (Bratislavo)|Primasa palaco]].
** [[1809]]: la urbon sieĝas napoleonaj soldataroj, la fortikaĵo neniam estis okupita de Napoleono.
** [[1811]]: Bratislava burgo forbrulis.
** [[1830]]: [[Vaporŝipo]] preterfluas sur la Danubo
** [[1840]]: funkcias [[ĉevaltira fervojo]] inter Bratislavo kaj [[Svätý Jur]]
** [[1843]]: decido pri kodifiko de mezslovaka lingvo fare de [[Ľudovít Štúr]] kaj liaj samideanoj.
** [[1847]]: la unua [[telegrafo|telegrafa]] lineo ekfunkcias el [[Vieno]]
** [[1891]]: malfermo de la unua ponto trans [[Danubo]] (antaŭaĵo de [[Malnova ponto]]).
** [[1895]]: en Bratislavo trafikas la unuaj [[Tramtransporto en Bratislavo|tramoj]].
** [[1909]]: en Bratislavo trafikas la unuaj [[Trolebusa transporto en Bratislavo|trolebusoj]].
* [[1918]] (la [[10-a de oktobro]]): fondo de [[Slovaka Nacia Konsilantaro]] kun rajtopovo por Bratislavo kaj la ĉirkaŭaĵo.
* [[1919]] – [[1939]]: parto de [[Ĉeĥoslovakio]]; [[1919]] estas akceptata la oficiala nomo de la urbo Bratislava.
* [[1939]] – [[1945]]: ĉefurbo de [[Slovaka ŝtato]].
* [[1945]] – [[1992]]: denove parto de Ĉeĥoslovakio.
** [[1946]]: estiĝo de la t.n. Granda Bratislavo per aligo de vilaĝoj [[Devín]], [[Dúbravka (distrikto Bratislava IV)|Dúbravka]], [[Lamač]], [[Petržalka]], [[Prievoz]], [[Rača]] kaj [[Vajnory]].
** [[1971]]: vilaĝoj [[Čunovo]], [[Devínska Nová Ves]], [[Jarovce]], [[Podunajské Biskupice]], [[Rusovce]], [[Vrakuňa]] kaj [[Záhorská Bystrica]] estis aligita al Bratislavo.
* [[1968]] – [[1992]]: ĉefurbo de Slovakio (Slovaka socialisma respubliko) enkadre de Ĉeĥoslovakio.
* ekde la jaro [[1993]]: ĉefurbo de la memstara [[Slovakio]].

Danke al sia situo Bratislavo estis proksimume ekde la [[13-a jarcento]] (oficialaj kalkulado ekzistas nur ekde la fino de la [[18-a jarcento]]) ĝis proksimume la jaro [[1870]] plejparte la urbo de germane parolantaj loĝantoj. Post la oficiala kalkulado de la loĝantoj en la jaroj [[1850]] ĝis [[1851]] estis en Bratislavo 42&amp;nbsp;238 da loĝantoj, el tio 31&amp;nbsp;509 (74,59%) da germanoj, 7&amp;nbsp;586 (17,9%) da slovakoj kaj 3&amp;nbsp;154 (7,4%) da hungaroj. Multe da judoj estis alkalkulitaj inter la germanoj aŭ la hungaroj. En la jaro [[1890]] okazis plua kalkulado kaj ĉi tie jam montriĝis forta hungarigo. En la urbo estis vivontaj 52&amp;nbsp;441 da loĝantoj, el tio 31&amp;nbsp;404 da germanoj, 10&amp;nbsp;433 da hungaroj kaj 8&amp;nbsp;709 da slovakoj. En [[1945]] preskaŭ ĉiuj germanaj loĝantoj estis evakuitaj kaj multe da hungaroj estis forloĝigitaj enkadre de interŝanĝo de loĝantoj inter [[Ĉeĥoslovakio]] kaj [[Hungario]].

=== Historiaj nomoj ===
Pro sia plurlingva kaj plurregna historio la urbo portis en sia historio diversajn nomojn, el kiuj la nuna estas la plej juna.

La historiisto [[Johannes Aventinus]] menciis, ke komence de la [[9-a jarcento]] la urbo estis fondita de slava princo nomata ''Vratislav'' (latine Uratislaus; la latina ne distingis &quot;U&quot; kaj &quot;V&quot;), sur restaĵoj de [[Romio|romia]] fortikaĵo; kaj ke el tio rezultis la nomo ''Vratissolaburgium'' (kaj similaj). Li mencias ankaŭ latinan nomon, ''Pisonium''. Pri la fidindeco de tio ĉi oni disputas.

La unua konservita rekta dokumenta mencio de la urbo estas en la verko ''Annales Juvavenses maximi''; ĝi mencias urbon &quot;Brezalauspurc&quot; (''purc'' = burgo) proksime de batalo inter bavaroj kaj madjaroj ĉe burgo Bratislava en [[907]]. Aventinus referencas al ''Annales Juvavenses antiqui'' (malnovaj salcburgaj analoj) kaj mencias la nomon ''Braslavespurch'', aliaj fontoj indikas ''Pressalauspruch''. Ĝis komence de la [[20-a jarcento]] multaj defendis la opinion, ke la (germana) nomon ''Pressburg'' deriviĝas de Predslav, kiu verŝajne estas filo de Sventopluk.

En la 20-a jarcento la slovaka slavisto [[Ján Stanislav]] demonstris, ke la nomo deriviĝas ne de ''Predslav'', sed de la nomo de slava princo ''Braslav'', kiu regis la urbon en la [[9-a jarcento]]. Sed fine de la 20-a jarcento oni trovis monerojn el la tempo ĉirkaŭ [[1000]], kiuj portis la skribon ''Preslav(v)a Civitas'' kaj tiel subtenis la etimologion de ''Predslav''. Aliflanke Ján Stanislav konsideris tiun varion, pro la mencio de la nomo ''Preslawaspurch'' en [[1052]].

Kiel ajn, dum la sekvaj jarcentoj evoluis la germana nomo ''Pressburg'' (iama ortografio: ''Preßburg''). De ĝi deriviĝis la slovakaj nomoj ''Prešporok'', ''Prešpurek'' kaj similaj. Ĝis la fino de la unua mondmilito anglaj kaj francaj aŭtoroj uzis precipe la formojn ''Pressburg'' resp. ''Pres(s)bourg''.

La hungara nomformo ''Pozsony'' estas tre duba. Kelkaj opinias, ke ĝi deriviĝas de la unua hungara departementestro ''Pos'' [https://hu.wikipedia.org/wiki/Pozsony], laŭ aliaj de nobelo ''Božan'', kiu regis en kastelo Bratislava en la [[11-a jarcento]]. De ĝi oni derivis la latinan formon ''Posonium''. Latine estis uzata ankaŭ ''Istropolis'' = Danub-urbo, precipe en la tempo de la kristanigo en la 9-a jarcento.

La nuna nomo Bratislava kredeble originis en [[1837]], kiam la sciencisto [[Pavel Jozef Šafárik]] vidis la formon ''Brecisburg'' (de 1042) kaj supozis, ke la urbon fondis la [[Bohemio|bohemia]] reĝo ''Břetislav''. Ekde tiam slovakaj naci-movadanoj uzis la formojn ''Břetislav'', ''Břetislava'', ''Breťislava'' kaj similajn; post la lingvonormigo en [[1843]] aperis la formo ''Braťislava'' (kun la aldono ''nad Dunajom'' = ĉe Danubo). Tamen en la dua duono de la 19-a jarcento oni uzis ankoraŭ precipe la formon ''Prešporok'' kaj similajn.

Post la fino de la [[Unua Mondmilito]] oni proponis kaj mallonge uzis la formon ''Wilsonovo mesto'' (= Wilson-urbo), ĉar [[Woodrow Wilson]] per la [[traktato de Trianon]] kreis Slovakion el partoj de Hungario (kiel parton de [[Ĉeĥoslovakio]]). De la [[22-a de februaro]] ĝis la [[6-a de marto]] [[1919]] la urbo oficiale nomiĝis ''Bratislav''. Ĉar la finaĵo &quot;av&quot; sonis pli ĉeĥe ol slovake, oni ŝanĝis la nomon al la nuna ''Bratislava''.

== Partoj de la urbo ==
Bratislavo estas dividita en 5 distriktojn kaj tiuj al komune 17 kvartalojn. El vidpunkto de la areo la plej granda kvartalo estas [[Podunajské Biskupice]] kun proporcio 11,5 % kaj la plej malgranda kvartalo [[Lamač]] kun proporcio 1,8 % el la suma areo de la urbo.

La katastraj teritorioj estas identaj kun la kvartaloj, nur [[Nové Mesto (Bratislava)|Nové Mesto]] estas dividita je Nové Mesto + [[Vinohrady]] kaj [[Ružinov]] je Ružinov + [[Trnávka (Bratislava)|Trnávka]] + [[Nivy]]. Per kursivo estas indikitaj malpli grandaj (neformalaj) kvartaloj:

{| class=wikitable
! Distrikto || Kvartalo || Loka parto
! rowspan=18 | [[Dosiero:Bratislava boroughs color map.svg|center|500px|Divido de Bratislavo en distriktojn kaj kvartalojn]]
|-
! [[Distrikto Bratislavo 1]]
| [[Staré Mesto (Bratislavo)|Staré Mesto]]|| -
|-
! rowspan=3 | [[Distrikto Bratislavo 2]]
| [[Ružinov]]|| ''[[Nivy]]'', ''[[Pošeň]]'', ''[[Prievoz]]'', ''[[Ostredky]]'', ''[[Trávniky]]'', ''[[Štrkovec (Ružinov)|Štrkovec]]'', ''[[Vlčie hrdlo]]'', ''[[Trnávka (Bratislavo)|Trnávka]]''
|-
|[[Vrakuňa]] || ''[[Dolné hony]]''
|-
|[[Podunajské Biskupice]] || ''[[Dolné hony]]'', ''[[Ketelec]]'', ''[[Lieskovec (Bratislavo)|Lieskovec]]'', ''[[Medzi jarkami]]''
|-
! rowspan=3 | [[Distrikto Bratislavo 3]]
| [[Nové Mesto (Bratislavo)|Nové Mesto]] || ''[[Ahoj]]'', ''[[Jurajov dvor]]'', ''[[Koliba]]'', ''[[Kramáre]]'', ''[[Mierová kolónia]]'', ''[[Pasienky]]/[[Kuchajda]]'' , ''[[Vinohrady]]''
|-
|[[Rača]] || ''[[Krasňany (parto de Bratislava)|Krasňany]]'', ''[[Rača]]'', ''[[Východné]]''
|-
|[[Vajnory]] || -
|-
! rowspan=6 | [[Distrikto Bratislavo 4]]
| [[Karlova Ves]] || ''[[Dlhé diely]]'', ''[[Kútiky]]'', ''[[Mlynská dolina]]'', ''[[Rovnice]]''
|-
|[[Dúbravka (Bratislavo)|Dúbravka]] || ''[[Podvornice]]'', ''[[Záluhy]]'', ''[[Krčace]]''
|-
|[[Lamač]] || ''[[Podháj]]'', ''[[Rázsochy]]''
|-
|[[Devín]] || -
|-
|[[Devínska Nová Ves]] || ''[[Devínske Jazero]]'', ''[[Kostolné]]'', ''[[Paulinské]]'', ''[[Podhorské]]'', ''[[Stred]]'', ''[[Vápenka]]''
|-
|[[Záhorská Bystrica]] || -
|-
! rowspan=4 | [[Distrikto Bratislavo 5]]
| [[Petržalka]] || ''[[Dvory (Bratislava)|Dvory]]'', ''[[Háje (Bratislava)|Háje]]'', ''[[Janíkov dvor (Bratislava)|Janíkov dvor]]'', ''[[Lúky (Bratislava)|Lúky]]'', ''[[Ovsište (Bratislava)|Ovsište]]'', ''[[Kopčany (Bratislava)|Kopčany]]'', ''[[Zrkadlový háj (Bratislava)|Zrkadlový háj]]'', ''[[Kapitulský dvor (Bratislava)|Kapitulský dvor]]'', ''[[Starý háj (Bratislava)|Starý háj]]''
|-
|[[Jarovce]]|| -
|-
|[[Rusovce]]|| -
|-
|[[Čunovo]]||-
|}

== Placoj ==
[[Dosiero:Bratislava Squared.JPG|dekstra|eta|Ĉefa placo]]
[[Dosiero:BA hviezdoslav.JPG|dekstra|eta|[[Placo de Hviezdoslav]]]]
La plej konata placo en Bratislavo estas [[Ĉefa placo]], troviĝanta en la urbocentro. Lastfoje ĝi estis rekonstruita en la jaro [[2005]], kiam estis komplete ŝanĝita pavimo. Proksime troviĝas ankaŭ la [[Primasa palaco (Bratislavo)|Primasa palaco]] kaj la [[Placo de Hviezdoslav]]. En la urbocentro troviĝas ankaŭ [[Placo de SNP]]. [[Ŝtona placo]], troviĝanta meze de Malnova urbo, estas preparita por kompleta rekonstruo. Ĝi devas esti loko de interesa kaj moderna arkitekturo kaj verdaĵo.

== Akvaj fluantoj ==
Tra Bratislavo fluas rivero [[Danubo]], la dua plej granda eŭropa rivero, kaj ĝi apartigas kvartalon Petržalka de la ceteraj kvartaloj. En la urboparto [[Devín]] enfluiĝas en Danubon rivero [[Morava]], en kiun okcidente de [[Devínska Nová Ves]] enfluas rivereto [[Mláka]].

En [[Karloveské brako]]n okcidente de Longaj partoj enfluas [[Malseka rojo]]. Apud Botanika ĝardeno enfluas en Danubon [[rojo]] [[Vydrica]].

La orientajn deklivojn de [[Malgrandaj Karpatoj]] deakvigas [[Kanalo Račiansky]], kiu norde de urboparto [[Vajnory]] kuniĝas kun akvoj de [[Blatina]], kiu plu enfluas ĝis [[Malgranda Danubo]].

== Akvaj areoj ==
En Bratislavo troviĝas kelke da naturaj kaj artefaritaj akvaj areoj, el kiuj plejparto servas ankaŭ kiel naturaj baniĝejoj. Ekzemple Rohlík, Rybník, Lago de Štrkovec kaj Kuchajda en Ružinov, Vajnoraj lagoj kaj [[Oraj sabloj]] apud aŭtostrado D 61, Malgranda Draždiak kaj Granda Draždiak en Petržalka, Rusovská kaj Ĉunova lago.

== Loĝantaro ==
[[Dosiero:Ba-michalská brána.jpg|dekstra|eta|Pordego Michalská]]
La nacieca konsisto el la jaro 2001: slovakoj 91,4%, hungaroj 3,8%, ĉeĥoj 1,9%, germanoj 0,3%, la ceteraj 2,6%.

Konfeso de kredo: romkatolikoj 56,7%, sen konfeso (ateistoj) 29,3%, evangeliistoj 6%, nekonstatitaj 4,7%.
En demografia evoluo observata laŭ la urbaj partoj okazis ekde la jaro [[1990]] stagnado ĝis preskaŭ sinko de la loĝantaro en 9 urbaj partoj: [[Staré Mesto]], [[Nové Mesto]], [[Podunajské Biskupice]], [[Ružinov]], [[Vajnory]], [[Devín]], [[Lamač]], [[Jarovce]], [[Rusovce]].

Relative pli signifa kresko de la loĝantaro estis registrita en la urba parto [[Karlova Ves]] je 14 581 loĝantoj (kresko je 77%) kaj [[Devínska Nová Ves]] je 3 998 loĝantoj (kresko je 30,8%), kiu estiĝis sekve de finigo de koncentrita loĝej-konstruado.

La plej altan nombron de loĝantoj (115 mil) havis en la jaro la urba parto [[Petržalka]] (27,0%) kaj la plej malaltan nombron de loĝantoj la urbaj partoj [[Devín]] kaj [[Čunovo]] kun kvocientoj 0,18% el la suma kvanto de la loĝantoj de la urbo.

{{Grafikaĵo de nombro de loĝantoj|tabelo=sub}}

== Kulturo kaj interesaĵoj ==
[[Universitato Komenio en Bratislavo]] ([[Slovaka lingvo|slovake]] ''Univerzita Komenského v Bratislave''; nomita '''Slovaka Universitato''' de 1939 ĝis 1954) estas la plej granda [[universitato]] en [[Slovakio]], kun plejparto de ties fakultatoj troviĝitaj en Bratislavo. Ĝi estis fondita en 1919, abrupte post kiam la kreo de [[Ĉeĥoslovakio]]. Ĝi estas nomita honore al [[Johano Amoso Komenio]], 17a-jarcento [[Ĉeĥoj|ĉeĥa]] instruisto kaj [[Filozofio|filozofo]].

=== Teatroj ===
[[Dosiero:Slovak National Theater - Bratislava.jpg|eta|[[Slovaka nacia teatro]] - [[opero]]]]
En Bratislavo havas sidejon [[Slovaka nacia teatro]], kiu ĝis la jaro [[2007]] havas sidejon en kelke da konstruaĵoj, precipe [[Opero de Slovaka nacia teatro|Opero]] kaj [[Baleto de Slovaka nacia teatro|Baleto]]. Sub ties agado apartenas ankaŭ [[Teatro de Pavol Országh Hviezdoslav]] kaj [[Malgranda scenejo de Slovaka nacia teatro|Malgranda scenejo]] - [[Dramejo de Slovaka nacia teatro|Dramejo]]. Ekde [[aprilo de 2007]] ĝi havas sidejon en nov-konstruaĵo apud Danubo proksime de nova moderna urba kvartalo [[Eurovea]], kiu estas konstruata. Ĉi tie havas sidejon ankaŭ konsilantaro de plimalgrandaj kaj {{J|alternativa teatro}}, ekz. [[A4 - la nula spaco]], [[Bratislava marioneta teatro]], [[Bratislava teatro de danco]], [[Teatro a.ha]], [[Teatro Astorka Korzo '90]], [[Teatro Aréna]], [[Teatro F7]], [[Teatro Ívery - studenta teatro]], [[Teatro Kaplnka]], [[Teatro Ludus]], [[GUnaGU]], [[Teatro Nová scéna]], [[Radošinské naiva teatro]], [[Štúdio L&amp;S]], [[Tanečné teatro Bralen]], [[Teátro Wustenrot]] kaj [[Teatro West|West]].

=== Muzeoj ===
[[Dosiero:Muzeum_dopravy.jpg|dekstra|eta|Muzeo de transporto en Bratislavo]]
Bratislavo estas sidejo de [[Slovaka nacia muzeo]] ([http://www.snm.sk/]), kiu troviĝas sur [[Kajo de Vajanský]] proksime de persona haveno. Al la historio de Bratislavo estas celita [[Urba muzeo en Bratislavo]], fondita en [[1868]] ([http://www.muzeumbratislava.sk/]). Apud ĉeffervojstacio inter Štefánikova-, Pražská- kaj Šancová-stratoj estas ''Muzeo de trafiko''. Interesaĵo estas ''Muzeo de horloĝoj'' en Domo ĉe bona paŝtisto en Židovská-strato kontraŭ Katedralo de sankta Marteno, ''Muzeo de armiloj'' en Michalská-pordego kaj ''Farmaceutika muzeo'' tuj apude en Michalská-strato. En ŝipo Kriváň sur la flanko de Petržalka estas ekspozicio de ''Ŝipa muzeo'' proksime de restoracio ''Au Café''. Inter pluaj muzeoj apartenas ''Muzeo de [[Jan Jesenský]]'' kaj ''Muzeo de [[Milan Dobeš]]''. Por juda komunumo estas eksterordinare grava ''Muzeo de juda kulturo'' en Židovská-strato kaj ''Maŭzoleo de [[Chatam Sófer]]''. En la urba parto [[Čunovo]] sur danuba digo senpere proksime de la ŝtatlimo kun Aŭstrio kaj Hungario estas nova ''Muzeo de moderna arto''. Pri la komponisto [[Johann Nepomuk Hummel]], filo de la urbo, ekzistas muzeo en la [[Hummel-domo (Bratislavo)|Hummel-domo]].

=== Scienco ===
Bratislavo estas unu el malmultaj eŭropaj metropoloj, kiu ne havas astronomian [[observatorio]]n nek [[planetario]]n. Ĝi havas por tio eĉ tre bonajn kondiĉojn, ĉar ĝi troviĝas sur montarpiedo de Malgrandaj Karpatoj, kio estas loko tre konvena por konstruado de observatorio, kiu povus kontribui al popularigo de astronomio en tiu ĉi urbo kaj la ĉirkaŭaĵo. Simile tio estas kun planetario, kio estas hodiaŭ preskaŭ norma parto de ĉiu moderna kaj kultura urbo. Unusola ekipaĵo, kiu servas por bezonoj de astronomoj-amatoroj el Bratislavo kaj la ĉirkaŭaĵo estas astronomia sektoro de PKO, kie okazas astronomiaj prelegoj kaj observadoj de la nokta firmamento.

La plej [[Observatorio de Modra|proksima astronomia observejo]] apud Bratislavo troviĝas en [[Modra]] (30 km de Bratislavo) kaj planetario nur en [[Hlohovec]] (70 km de Bratislavo).

=== Muziko ===
* [[Bratislavaj muzikaj solenoj]] - [[festivalo]] de serioza [[muziko]]
* [[Bratislavaj ĵazaj tagoj]] - internacia [[ĵazo|ĵaza]] festivalo kun tradicie kvalita roligo
* Bratislavo estas sidejo de [[Slovaka filharmonio]]

=== Kinejoj ===
[[Dosiero:Polus.jpg|dekstra|eta|Aĉetcentrejo Polus City Center]]
[[Dosiero:Aupark2.jpg|dekstra|eta|Aĉetcentrejo Aupark - Bratislava Shopping Center]]
La plej vizitataj estas premieraj kinejoj kun pluraj kinoĉambregoj en grandaj aĉetcentrejoj [[Istropolis Cinema Center]] en [[Polus City Center]] en Vajnorská-strato kaj multikinejo [[Palace Cinemas]] en la centrejo [[Aupark]] en Einstein-strato. En la aĉetcentrejo [[Avion Shopping Park]] estis je dispozicio [[Orange Imax]], unusola 3D kinejo en Slovakio. Inter pluaj konataj kinejoj apartenas kinejoj Hviezda, Tatra, FK Charlie centrejo, FK Mladosť, Kino Cafe kaj aliaj. Programon de la bratislavaj kinejoj eblas trovi ekzemple en [http://www.kinoserver.sk/programKin.asp?mesto=Bratislava http://www.kinoserver.sk/]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.

=== Konstruaĵoj ===
==== Memorigaĵoj ====
Bratislavo havas multnombrajn memorigaĵojn. Sur Ĉefa placo troviĝas [[fontano]] kun statuo de reĝo [[Maksimiliano la 2-a]], (li donis konstrui ĝin post sia kronado en Bratislavo en la jaro [[1563]], sekve de manko de akvo en la centrejo de la urbo, kiu montriĝis kiel problemo dum estingiĝado de incendio, eksplodinta dum la kronado; ĝi estis finita en la jaro [[1572]]. Ofte, sed malĝuste, ĝi estadas nomata ankaŭ ''Fontano de Roland''.) kaj [[Malnova urbodomo (Bratislavo)|Malnova urbodomo]]. Temas pri la plej malnova urbodomo en Slovakio, en kiu hodiaŭ troviĝas Urba muzeo. Tra ties interna kortego ni povas veni en pluan placon, en kiu situas [[Primasa palaco (Bratislavo)]], laŭ kiu la placo antaŭ ĝi estas nomita. La palaco estis devene sidejo de [[Esztergom|esztergoma]] ĉefepiskopo. En la jaro [[1805]] estis en Spegula ĉambrego de la palaco subskribita la t.n. [[bratislava paco (1805)|bratislava paco]] kaj hodiaŭ la ĉambrego servas kiel reprezentiga ĉambro, en kiu eblas admiri kolektaron de anglaj [[gobelino]]j.

En ''Placo de Hviezdoslav'' ni povas admiri konstruaĵon de [[Slovaka nacia teatro]], en kiu nuntempe okazas [[opero|operaj]] kaj [[baleto|baletaj]] spektakloj. La konstruaĵo estis konstruita laŭ modelo de pariza teatro. En mallarĝaj urbaj stratoj ni povas ankoraŭ hodiaŭ ĝui atmosferon de la malnova Bratislavo. Ĝuste tra ili eblas veni ĝis la dominaĵo de ĉefurbo - ĝis [[Bratislava burgo]]. La burgo servas dum la tutaj jarcentoj kiel reĝa kaj komunuma sidejo, hodiaŭ havas en ĝi sidejon [[Nacia muzeo]].

[[Dosiero:Upside down Pyramid, Bratislava 03.jpg|dekstra|eta|[[Konstruaĵo de Slovaka Radio]]]]

* [[Academia Istropolitana]]
* [[Bratislava burgo|Burgo]]
* [[Devína burgo]]
* [[Palaco de Erdődy]]
* [[Palaco de Grassalkovich]] - Prezidenta palaco
* [[Somera ĉefepiskopa palaco]]
* [[Michala-pordego]]
* [[Palaco de Mirbach]]
* [[Palaco de Leopold de Pauli]]
* [[Primasa palaco (Bratislavo)]]
* [[Slovaka nacia teatro]]
* [[Slovaka filharmonio]]
* [[Slovaka nacia galerio]]
* [[Malnova urbodomo (Bratislavo)|Malnova urbodomo]]
* [[Maŭzoleo de Chatam Sófer]]
* [[Konstruaĵo de Slovaka Radio]] - ĝi havas formon de inversita [[piramido]]
* [[Palaco de Zichy]]
* [[Televidturo sur Kamzík]]

==== Preĝejoj ====
[[Dosiero:Ato bratislava nightshot of martin cathedral.jpg|maldekstra|eta|[[Konkatedralo de sankta Marteno]]]]
[[Dosiero:Blue Church, Bratislava 01.jpg|dekstra|eta|Bratislava Blua preĝejeto]]
Inter la plej malnovaj preĝejoj de la urbo apartenas [[Franciskana preĝejo kaj monaĥejo]]. Sed la plej signifa estas [[Katedralo de Marteno de Tours (Bratislavo)]], eksa kronadtemplo de reĝoj de [[Hungara reĝlando]], [[Katedralo de Sankta Kruco (Bratislavo)]] kaj [[Katedralo de Trinitaroj (Bratislavo)]]. Post la jaro [[1989]] estis en Bratislavo, ĉefe en ties periferioj konstruitaj pluraj novaj preĝejoj. Inter gravaj preĝejoj apartenas ankaŭ [[Preĝejo kaj monaĥejo de klarisinoj]], [[Kapeleto de sankta Katarino]], [[Kapeleto de La korpo de Kristo]] kaj [[Blua preĝejo (Bratislavo)]] konata ankaŭ ''Preĝejo de Elizabeto de Hungario''.

==== Pontoj ====
[[Dosiero:Ba_most_snp.jpg|maldekstra|eta|Detalo de porta piliero de ''Nova ponto'']]
[[Dosiero:Bratislava New Bridge.jpg|dekstra|eta|Nova ponto kun restoracio &quot;UFO&quot;, vido el la maldekstra bordo de [[Danubo]]]]
[[Dosiero:Brücken in Bratislava.JPG|dekstra|eta|[[Ponto Apollo (Bratislavo)|Ponto Apollo]], Malnova ponto kaj Havena ponto]]
En Bratislavo troviĝas 5 [[ponto]]j, kiuj kunigas la maldekstran bordon de Danubo, do [[Malnova urbo (Bratislavo)|Malnovan urbon]], [[Ružinov]]-on kaj la ceterajn partojn de Bratislavo kun la dekstra bordo, kie troviĝas la plej loĝigita urba kvartalo [[Petržalka]].

Kiel la unua estis konstruita [[Malnova ponto (Bratislavo)|Malnova ponto]] en la jaro [[1890]] kaj en la jaro [[1945]] ĝi estis rekonstruita. Oni planas ties denovan rekonstruon kaj ties uzon por transpontigo de Malnova urbo kun Petržalka per moderna rapida tramo, dum kio estus el ĝi eliminita aŭtomobila transporto.

La dominaĵo de Bratislavo kaj unu el la plej grandaj atrakcioj estas precipe [[Nova ponto (Bratislavo)|Nova ponto]] donita en trafikon en la jaro [[1972]], en kiu troviĝas en alteco 85 metroj restoracio nomita &quot;[[NIFO|UFO]]&quot; (en la pasinteco &quot;Bystrica&quot;) kun elrigardeja teraso. Pro siaj parametroj Nova ponto apartenas inter la mondaj unikaĵoj, tio estas la sepa plej granda pendanta pondo en la mondo kaj en la jaro [[2001]] ĝi estis elektita kiel konstruaĵo de la jarcento en Slovakio.

[[Havena ponto]] konstruita en la jaro [[1985]] estas la plej uzema rilate al kapacito en Bratislavo, ĉiutage veturas trans ĝi preskaŭ 40 % de ĉiuj aŭtomobiloj el ĉiuj kvin pontoj. Tio estas aŭtostrada ponto kaj parto de [[aŭtostrado]] D1, kiu kunigas Bratislavon kun [[Považská Bystrica]] kaj [[Žilina (Žilina)|Žilina]].

[[Ponto Lafranconi]] konstruita en la jaro [[1992]] estas ankaŭ aŭtostrada ponto kuniganta la aŭtostradon D1 kaj D2 kaj la unua betonponto en Bratislavo.

La plej nova ponto en Bratislavo estas [[Ponto Apollo (Bratislavo)|Ponto Apollo]], donita en uzadon en la jaro 2005. Tiu ĉi ponto estas ankaŭ monda unikaĵo, ĉar dum tio estas la plej granda ponto en la mondo, kies konstrukto estis konstruita sur bordo kaj sekve turnita al sia firma loko sur la alia bordo de Danubo helpe de sistemo de kunigitaj ŝipoj.
En la jaro [[2006]] tiu ĉi ponto ricevis mondan prestiĝan aprezon [[OPAL Awards 2006]]. Ekspertistoj aprezis pri la konstruo de la ponto trans Danubo la modernan teknologion, novigon kaj alporton por evoluo de la transporto en Bratislavo.

==== Monumentoj ====
[[Dosiero:Bratislava - Kriegerdenkmal Slavin.JPG|maldekstra|eta|Slavín]]
La plej konata [[monumento]] estas [[Slavín]], unusola funkcia soldata tombejo en Bratislavo, kiu estis konstruita en la jaroj [[1957]]-[[1960]] kaj senvualigita okaze de la 15-a datreveno de la liberigo de la urbo fare de [[Ruĝa Armeo]] en la jaro [[1960]]. Slavín estas elserĉata loko de turistoj precipe pro kvalita vido al preskaŭ la tuta urbo.

==== Altec-konstruaĵoj ====
[[Dosiero:Bratislava Central Bank3.jpg|dekstra|eta|[[centra banko de Slovakio]]]]
[[Dosiero:Tower115.jpg|dekstra|eta|[[Tower 115]]]]
[[Dosiero:Bratislava-32.jpg|dekstra|eta|Altec-konstruaĵoj en Bratislavo]]

La unua altec-konstruaĵo en Slovakio estis la t.n. [[Manderlák]] konstruita ankoraŭ antaŭ la Dua Mondmilito kaj tio estis la plej alta konstruaĵo de [[Ĉeĥoslovakio]] en [[intermilita periodo]].

En Bratislavo troviĝas plimulto de altec-konstruaĵoj aŭ [[nubskrapulo]]j en Slovakio, el kiu granda parto estis konstruita jam antaŭ la jaro [[1989]]. La plej alta konstruaĵo en Bratislavo kaj ankaŭ en Slovakio estas nuntempe konstruaĵo [[Tower 115]] kun alteco 115 metroj en Pribinová-strato proporcie proksime de la historia centrejo de urbo. Ĝi troviĝas en regiono, kie oni planas konstruadon de pluaj similaj altec-konstruaĵoj.

La plej alta konstruaĵo konstruita antaŭ la jaro [[1989]] estas konstruaĵo de [[Slovaka televido]] en [[Mlynská dolina]] kun la alteco 108 metroj. Siatempe tio estis la plej alta konstruaĵo en [[Ĉeĥoslovakio]]. La plej alta konstruaĵo antaŭ la jaro 1989 en la centrejo de urbo estis ''Presscentrum'', pli poste alinomita je ''Pressburgcentrum'' kun la alteco 104 m, kiu estis post rekonstruo alinomita je [[Tower 115]].

La plej alta konstruaĵo en Bratislavo nuntempe estas ''Tower 115'' kun la suma alteco de 115 metroj inkluzive de anteno (antaŭ la rekonstruo 104 m), sekvas [[Nacia banko de Slovakio (konstruaĵo)|Nacia banko de Slovakio]] (111 m), [[Slovaka televido]] (108 m) kaj konstruaĵo de Ĝenerala konta banko ({{fremdlingve|sk|''Všeobecná úverová banka''}}).

Bratislavo nuntempe travivas fortan konstruan evoluon, ĉi tie okazas rapida kaj intensa konstruado de novaj altec-konstruaĵoj. Tiu ĉi agado ofte renkontiĝas kun rezisto de konservistoj de historiaĵoj, kiuj fakte estas kontraŭ la konstruado de altec-konstruaĵoj en pli vasta centrejo. Lastfoje tio montriĝis dum intenco de konstruado de la 34-etaĝa loĝiga konstruaĵo en Šancová-strato, dum kio la konstruaĵo devene devis havi nur 8 etaĝojn. Fine estis permesitaj 22 etaĝoj.

Oni konstruas la altec-konstruaĵojn ofte proksime de grandaj aĉetcentrejoj kiel ekzemple [[Polus City Center]] aŭ [[Aupark]]. Apud Polus City estis konstruitaj 2 altec-konstruaĵoj, la 19-etaĝa [[Millenium Tower I]] kaj la 21-etaĝa [[Millenium Tower II]] kaj en proksima tempo oni kalkulas je konstruado de [[Millenium Tower III]]. Tiu ĉi loko estas proporcie proksime de la altec-konstruaĵo konstruita antaŭ la jaro [[1989]] kun nomo [[Stelo (Konstruaĵo)|Stelo]] (popole ''Kukurica'' – ''Maizo''), kiu servas kiel loĝiga ekipaĵo de la armeo.

Apud aĉetcentrejo [[Aupark]] komence de la jaro [[2006]] oni komencis konstrui [[Aupark Tower]], kiu devas esti alta 96 metroj. Ankaŭ ĉi tie oni disputis pri la alteco de konstruaĵo kaj fine oni kontentiĝis kun 22 etaĝoj. Aupark Tower troviĝas 10 metroj sudokcidente de Aupark proksime de la dekstra flanko de [[Nova ponto]].

Ĝenerale ĝis antaŭ nelonga tempo la konstruado de la altec-konstruaĵoj en Bratislavo havis nenian koncepton, la konstruado de dominaĵoj okazis en pluraj urbaj partoj proporcie nekoncepte kaj ĥaose, dum kio novaj konstruaĵoj ofte ne respektis la ekzistantan domkonstruadon kaj rilatojn kun la ĉirkaŭaĵo kaj ofte ili estis konstruitaj memstare. Tiu ĉi stato estas iom post iom ŝanĝiĝanta, dum kio en la estonteco la altec-konstruaĵoj estus konstruotaj en regionoj por tio destinitaj kaj ankaŭ ili ne estus situigotaj memstare, sed ili devus esti formontaj la unuigitan kvartalon.

Ekzemplo de tiu ĉi planata moderna kvartalo estas ankaŭ projekto proksime de nova kvartalo [[Eurovea]] apud danuba kajo, kiu kalkulas eĉ kun duopo de 135 metrojn altaj plurfunkciaj konstruaĵoj apud la ekzistanta altec-konstruaĵo [[Tower 115]]. Tiuj ĉi konstruaĵoj pase similigos la neniigitajn &quot;ĝemelojn&quot; en [[Novjorko]] - [[World Trade Center]]. Nomo de la projekto estas [[Panorama City]] kaj printempe de la jaro [[2007]] la konstruado estas komencita.

==== Novaj kvartaloj ====
En Bratislavo okazas konstruado de pluraj novaj modernaj kvartaloj, precipe sur la danuba [[kajo]] kaj en ties ĉirkaŭaĵo.

Apud ''Parko de kulturo kaj ripozo'' (''PKR'') estas konstruata kvartalo [[River Park]], kiu estas daŭrigo de la historia cetrejo direkte al PKR kaj ĝi devas enhavi interesan kaj modernan arkitekturon kaj kvanton de nova verdaĵo.

La irlanda kompanio [[Ballymore Properties]] komencis en la jaro 2006 sur la danuba kajo konstrui novan modernan kvartalon kun nomo [[Eurovea]], kiu devas esti finita en la jaro [[2009]] kaj ĝi devas enhavi komercajn kaj amuzigajn spacojn, 5-stelan [[hotelo]]n, [[restoracio]]jn, [[kancelario]]jn kaj luksajn loĝejojn.

=== Parkoj ===
[[Dosiero:Sad janka krala 2.jpg|eta|{{centre|parko [[Janko Kráľ]] en Petržalka}}]]
Bratislavo estas urbo eksterordinare riĉa je [[parko]]j, por kio ĝi estas dankema al sia situo sur montarpiedo de [[Malgrandaj Karpatoj]]. La plej granda parko en la urbo estas bratislava [[arbarparko]] sur apudaj montetoj de Malgrandaj Karpatoj, en kiu troviĝas kelke da turismaj centrejoj, ekzemple [[Železná studienka]] aŭ [[Koliba]], [[Montara parko]], kiu troviĝas en Malnova Urbo, estas unika pro tio, ke ĝi enhavas devenajn kreskaĵojn kaj animalojn. Sur la flanko de Petržalka troviĝas [[Parko de Janko Kráľ]], fondita en la jaroj [[1774]] ĝis [[1776]], kio estas la unua publike alirebla parko en [[Mez-Eŭropo]]. [[Zoologia ĝardeno en Bratislavo]] troviĝas en [[Mlynská dolina]].

=== Edukado ===
[[Universitato Komenio en Bratislavo]] (slovake ''Univerzita Komenského v Bratislave''; nomita Slovaka Universitato de 1939 ĝis 1954) estas la plej granda universitato en Slovakio, kun plejparto de ties fakultatoj troviĝintaj en Bratislavo. Ĝi estis fondita en 1919, abrupte post la kreo de Ĉeĥoslovakio. Ĝi estas nomita honore al [[Johano Amoso Komenio]], 17a-jarcento ĉeĥa instruisto kaj filozofo.
 
==== Aliaj institucioj ====
* [[Seminario Emericanum]] (1642-1919)

=== Sporto ===
==== Futbalo ====
* [[ŠK Slovan Bratislava]] ([http://www.slovanfutbal.com oficiala paĝaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090323061751/http://slovanfutbal.com/ |date=2009-03-23 }})
* [[FC Artmedia Bratislava]] ([http://www.fcartmedia.sk/ oficiala paĝaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060203033513/http://www.fcartmedia.sk/ |date=2006-02-03 }})
* [[FK Inter Bratislava]] ([http://www.askinter.sk/futbal/index.php3 oficiala paĝaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070823201840/http://www.askinter.sk/futbal/index.php3 |date=2007-08-23 }})

==== Glacihokeo ====
* [[HC Slovan Bratislava]] - majstro de Ĉeĥoslovakio kaj plurfoja majstro de Slovakio

[[Dosiero:Stairs at Bratislava castle hill.jpg|eta|{{centre|ŝtupoj apud Bratislava burgo}}]]
[[Dosiero:Bratislava-vlacik.JPG|dekstra|eta|{{centre|trajneto ''Preŝporaĉik''}}]]
=== Amuzo ===
Bratislavo estas konata ankaŭ kiel urbo kun pulsanta nokta vivo. Granda kvanto de [[drinkejo]]j kaj [[nokta klubo|noktaj kluboj]] troviĝas precipe en la historia centro kaj la ĉirkaŭaĵo, ĉefe en Obchodná-strato, Placo de SNP, samkiel ankaŭ en la ĉirkaŭaĵoj de Ventúrska- kaj Michalská-stratoj. Eblecojn de la nokta [[amuzo]] donas ankaŭ [[Mlynská dolina]] kaj ties ĉirkaŭaĵo, kelke da konataj [[klubo]]j troviĝas rekte en akademia grundo en spacoj de studentaj hejmoj kaj geinternulejoj. Inter la studentoj estas popularaj ekzemple regulaj &quot;oldies&quot; [[diskoteko]]j, kiuj okazas ĉiumonate en unu el la altlernejaj kluboj, samkiel ankaŭ ĉiujaraj eksteraj agadoj en Mlynská dolina.

=== Regulaj solenoj ===
El kulturaj solenoj estas konataj [[Bratislavaj muziksolenoj]] en [[Reduta]], kiuj ĉiujare aranĝas [[Slovaka filharmonio]], kaj ankaŭ [[Bratislava filmfestivalo]]. En lastaj jaroj fariĝis tradicio [[Bratislavaj kronadsolenoj]], kiuj klopodas fidele similigi gravajn historiajn momentojn kun ĉio, kio apartenas al tio kaj levigi tiel la signifon de Bratislavo kiel kronadurbo. Sed la plej amasaj solenoj estas [[Bratislavaj silvestraj solenoj]], dum kiuj Bratislavo ŝanĝiĝas en centron de amuzo kaj pulsanta vivo, dum kio tiu ĉi soleno allogas al Bratislavo senĉese pli grandajn amasojn da homoj el la ĉirkaŭaj kaj malproksimaj regionoj.

=== Kulinaraj specialaĵoj ===
Inter la plej konataj kulinarajn specialaĵojn apartenas [[bratislavaj bulkoj]] kaj [[bratislavaj tranĉaĵoj]]. La historia centrejo de Bratislavo estas riĉa je manĝejoj, kiuj proponas specialaĵojn ne nur de la slovaka, sed ankaŭ de la monda [[kuirejo]]. Somere multe da [[restoracio]]j kaj [[kafejo]]j havas ankaŭ eksterajn sidejojn rekte en la stratoj.

=== Turismo ===
[[Dosiero:Bratislava Silvester 2006.jpg|dekstra|eta|Ĉefplaco dum Silvestraj solenoj en la jaro 2006]]
En lastaj jaroj, precipe post la eniro de Slovakio en [[Eŭropa Unio|Eŭropan Union]] en la jaro [[2004]], Bratislavo alfrontas ĉiujare al kreskanta nombro de eksterlandaj turistoj. En la antaŭaj lokoj troviĝas [[britoj]], [[germanoj]], [[japanoj]], [[usonanoj]] samkiel ankaŭ [[aŭstroj]], [[poloj]], [[hispanoj]], [[italoj]] kaj [[hungaroj]] kaj [[ĉeĥoj]]. En lasta periodo komencas esti limiga faktoro kapacito de hoteloj, la manko estas rimarkebla precipe en sektoro de kvar- kaj kvinstelaj hoteloj. Precipe granda nombro de eksterlandaj vizitantoj en Bratislavo troviĝas dum ''Silvestro'' (nomo de la lasta tago de la jaro) danke al la tradiciaj silvestraj solenoj, kiuj allogas ĝis Bratislavo homojn el la tuta Eŭropo, ekzemple kelkaj [[Slovenio|slovenaj]] vojaĝagentejoj aranĝas turismajn ekskursojn precipe pro la bratislavaj silvestraj solenoj.

Por la turistoj estas je dispozicio ankaŭ ekskursa veturilo kun nomo ''Preŝporaĉik'', per kiu eblas veturi rekte tra stratoj de la historia centrejo. Je dispozicio estas [[interpretado]] en diversaj lingvoj.

Bratislavo por subteni la turismon uzas specialan turisman logon kaj sloganon &quot;Little Big City&quot; (Malgranda granda urbo), la urba koloro estas la [[ruĝa]]. En la urbo trafikas ankaŭ veturiloj de urba amastransporto kun tiu ĉi logo kaj slogano ([http://imhd.sk/ba/index.php?w=2b2f3a2132222fef252932252c2127ef1f&amp;id=2653&amp;idg=1&amp;gi=20&amp;gn=20&amp;gs=e&amp;gsd=&amp;ghp=bratislava&amp;ghg=1 vidu]), dum kio ties nombro kreskas, post iom da tempo ĉiuj veturiloj de urba amastransporto devus havi tiun ĉi reklaman kolorigon.

== Ekonomio ==
Bratislava regiono estas la plej prospera slovaka regiono kaj enkadre de novaj landoj de [[Eŭropa Unio]] tio estas la dua urbo (post [[Prago]]) en vico laŭ [[MEP]] je loĝanto, kie ĝi atingas pli ol 129,30 % da mezproksimo de Eŭropa Unio sen [[Bulgario]] kaj [[Rumanio]] (2004 Eurostat). Ĉi tie estas tradicie la malplej alta [[senlaboreco]] en Slovakio kaj multe da loĝantoj el aliaj regionoj de Slovakio vojaĝas ĉi tien pro laboro.

=== Gravaj firmaoj ===
En Bratislavo havas sidejon kvanto de gravaj firmaoj, ekzemple telefonaj operatoroj [[T-Mobile (Slovakio)|T-Mobile]] kaj [[Orange]], softvaraj kompanioj, samkiel aŭtomobila firmao [[Volkswagen]].

Multe da gravaj firmaoj havas sidejon en komercaj centrejoj, kies konstruado senĉese okazas. Inter la plej konataj apartenas ekzemple [[Bratislava Business Center V]] kaj [[Apollo Business Center]], kiuj troviĝas en la urba parto [[Ružinov]].

== Transporto ==
=== Ŝosea transporto ===
[[Dosiero:Blava 2007-3-28-18.jpg|maldekstra|eta|{{centre|[[Tramtransporto en Bratislavo|Bratislava tramo]] Tatra K2S}}]]
[[Dosiero:DUOBUS Bratislava.JPG|maldekstra|eta|{{centre|[[Trolebusa transporto en Bratislavo|Trolebuso]] Škoda 25 Tr}}]]
[[Dosiero:Bratislava airport.jpg|maldekstra|eta|{{centre|Vido al la flughaveno Milan Rastislav Štefánik el [[aviadilo]]}}]]
[[Dosiero:2017-06-05 AT Wien 02 Leopoldstadt &amp; Wien 03 Landstraße, Donaukanal, Verbindungsbahnbrücke, Franzensbrücke, Twin City Liner 30000112 (50510531022).jpg|maldekstra|eta|{{centre|''Twin City Liner''}}]]

Bratislavo estas alligita per [[aŭtostrado]] [[D1]], kiu kunigas ĝin kun urboj [[Trnava]], [[Piešťany]], [[Nové Mesto nad Váhom]], [[Trenčín]] kaj [[Považská Bystrica]]. Oni preparas alligon de urboj [[Žilina (Žilina)|Žilina]], [[Ružomberok]], [[Liptovský Mikuláš]] ĝis [[Prešov]] kaj [[Košice (Košice)|Košice]] al la ŝtatlimo kun Ukrainio. Oni planas ties plilongigon ĝis [[Vieno]].

Kun [[Ĉeĥio]] kaj [[Hungario]] kunigas ĝin aŭtostrado D2, kiu kondukas el [[Prago]] tra limtransirejo [[Brodské]], [[Kúty]], [[Malacky]] ĝis limtransirejo [[Čunovo]] ĝis Hungario.

Ĉi tie troviĝas ankaŭ [[Tunelo Sitiny]] kondukanta inter Mlynská dolina kaj Lamač. Ĝi estas parto de la aŭtostrado [[D2]] kaj por transporto ĝi estos malfermita fine de [[junio de 2007]].

=== Fervoja transporto ===
En Bratislavo troviĝas kelke da {{J|fervoja stacidomo}}, kiuj sekurigas fervojan kunigon kun la tuta [[Slovakio]]. La ĉefa fervojstacio troviĝas en rando de Malnova Urbo proksime de Šancová-strato. Krom la interŝtata transporto eblas eluzi la [[trajno]]jn ankaŭ por vojaĝo en [[Ĉeĥio|Ĉeĥan respublikon]] (al Prago oni povas plej rapide veturi per [[Elektra trajnkompleto 680]]), [[Hungario]]n, [[Aŭstrio]]n, eventuale rektajn vagonojn ĝis [[Pollando]], [[Belorusio]] kaj [[Rusio]]. La dua plej grava stacio estas stacio Bratislavo - Petržalka, kiu estas uzata precipe por trajnoj ĝis [[Vieno]]. Krom la ĉefa linio Bratislavo - Vieno ĉi tie haltas ankaŭ trajnoj de InterCity en vojdirekto Košice - Vieno kaj trajnoj ĝis Hungario. Sed la stacio ne markis tian evoluon, kian oni supozis kaj tiel plimulto da kajoj malkreskas. Ŝanĝo povus okazi post ekfunkciigo de trafiko en eŭropa koridoro [[LGV Est]] (Bratislavo - [[Parizo]]). Grava stacio estas ankaŭ Bratislavo - Vinohrady. Pluaj fervojaj stacidomoj troviĝas ankaŭ en periferioj, ekzemple en Rača, Nova Urbo, Čunovo, Devínska Nová Ves, Lamač ks.

Oni planas en estonteco konstrui kelke da novaj haltejoj, kiuj sekurigas pli grandan eblecon de eluzo de fervoja transporto enkadre de la urbo kaj precipe post la plena ekfunkciigo de Intergra transporta sistemo de Bratislava aŭtonomia regiono (ITS BAR). La rezulto devus esti simila sistemo kiel viena S-Bahn.

=== Urba amastransporto ===
{{Ĉefartikolo|Tramtransporto en Bratislavo|Trolebusa transporto en Bratislavo}}
En Bratislavo funkcias urba amastransporto, kiu sekurigas kunigon de ĉiuj partoj de Bratislavo. Ĝi estas solvita per [[aŭtobuso]]j, [[trolebuso]]j kaj [[tramo]]j, dum kio oni planas konstrui novan portan sistemon de la urba amastransporto surbaze de [[rapidfervoja tramo]], kiu uzus ankaŭ la ekzistantajn [[relo]]jn. Prioritato estas ĉefe rapida kunigo de Petržalka kun la centrejo de urbo, dum kio la fervojo de la rapidfervoja tramo kondukus tra [[Malnova ponto (Bratislavo)|Malnova ponto]], trans kiu tramoj trafikis ankoraŭ komence de la [[20-a jarcento|lasta jarcento]].

En la jaro [[1989]] en Petržalka fizike komencis (jam dum jardekoj eĉ en la oficiala teritoria plano de Petržalka enhavita) konstruado de klasika [[metroo]], sed tiu ĉi estis post [[Tenera revolucio]] haltigita. Hodiaŭ oni konsideras pri konstruado de rapida tramo anstataŭ kaj surloke de la menciita metroo. Simila tramo funkcias en multaj mondaj urboj de komparebla grandeco.

Ekde la [[15-a de februaro]] ĝis la [[7-a de aprilo]] [[2006]] [[privata firmao]] CityLink trafikis en Bratislavo [[mikrobuso]]j (kun kapacito 14 personoj) seninterrompe trafikantaj en destinitaj vojdirektoj en fiksita tempo kaj haltantaj je signalo de vojaĝanto kie ajn survoje (inkluzive de la haltejoj de urba amastransporto). Sed malgraŭ malalta prezo la t.n. ''Maŝrutkoj'' ekzistis trafikante nur netutaj du monatoj.

Ekzistas eĉ du internaciaj buslinioj: unu al [[Hainburg ĉe Danubo]] (linio numero 901) kaj unu al [[Rajka]] (linio numero 801).&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://imhd.zoznam.sk/ba/index.php?w=3933213234ef2f302523ea |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2011-05-14 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20110824000048/http://imhd.zoznam.sk/ba/index.php?w=3933213234ef2f302523ea |arkivdato=2011-08-24 }}&lt;/ref&gt;

=== Aviadila transporto ===
En Bratislavo troviĝas la plej granda [[flughaveno]] en Slovakio - la flughaveno [[Milan Rastislav Štefánik]]. El tiu ĉi flughaveno oni nuntempe regule flugas ĝis dekoj de destinitaj lokoj, dum kio nombro de vojaĝantoj kreskas, ĉar la flughaveno estas malpli kosta kaj tial utiligas ĝin ankaŭ vojaĝantoj el la najbara [[Aŭstrio]]. Male, multaj vojaĝantoj el Bratislavo kaj la ĉirkaŭaĵo utiligas (precipe dum nepriservado de destinita loko el Bratislava flughaveno) proksiman internacian flughavenon ''[[Schwechat]]'' apud [[Vieno]].

[[Dosiero:Rotterdam-Constanta waterway.svg|lang=eo|eta|400ra|dekstra|{{centre|ekde 1992 ekzistas rekta ŝipa vojo de [[Roterdamo]] tra Bratislavo ĝis [[Konstanco (Rumanio)|Konstanco]], de la [[Norda Maro|Norda]] al la [[Nigra Maro]] – tra la [[Rejno]], Majno, la [[Majno-Danubo-Kanalo]], la [[Danubo]] kaj la [[Kanalo Danubo-Nigra Maro]]}}]]

=== Ŝipa transporto ===
Bratislavo troviĝas sur signifa danuba direkto inter [[Vieno]] kaj [[Budapeŝto]]. La plej grava destinita loko dum persona [[ŝipo|ŝipa]] transporto el Bratislavo estas Vieno, la plej grava ŝipa linio estas ''Twin City Liner'' &quot;ĝemelurba linia servo&quot;, kiu funkcias ekde la [[1-a de junio]] [[2006]] ĝuste inter tiuj ĉi du [[metropolo]]j. La veturo per tiu ĉi linio ne daŭras pli longe ol 90 minutoj. Krom tio ekzistas kvanto de aliaj ŝipaj linioj, inter la plej popularaj apartenas linio el Bratislavo al [[Devín]].

La [[haveno de Bratislavo]] havas tre gravan signifon por la ekonomio de Slovakio, kiel ĉefa internacia haveno. Ĝi konsistas el du partoj: ŝarĝohaveno kaj pasaĝera haveno. La konstruado komenciĝis en 1897. Multaj historiaj objektoj ĝis nun konserviĝis en la haveno kaj estas protektataj kiel monumentoj de kulturo. Atentindas ke ekde 1992 ekzistas rekta ŝipa vojo de Bratislavo al [[Roterdamo]], la [[Norda Maro]] kaj la [[Atlantiko]] unuflanke kaj al [[Konstanco (Rumanio)|Konstanco]] en [[Rumanio]] al la [[Nigra Maro]] kaj la orienta [[Mediteraneo]] aliflanke. Tiun vojon uzas unuavice [[kargoŝipo]]j, sed ĝi same taŭgas pri [[krozoŝipo (pasaĝera)|riveraj pasaĝeraj krozoŝipoj]].

== Homoj rilataj al Bratislavo (elekto) ==
{{Ĉefartikolo|Listo de naskiĝintoj kaj mortintoj en Pressburg, Pozsony kaj Bratislavo}}
* [[Alexander Dubček]], slovaka politikisto
* [[Elemér Balogh]], hungara kalvinana episkopo
* Ernő Dohnányi, hungara-usona muzikisto
* [[Gyula Bártfay]], hungara-slovaka skulptisto
* [[Hugo Portisch]], ĵurnalisto
* [[Ján Čarnogurský]], advokato kaj politikisto
* [[János Fadrusz]], hungara skulptisto
* [[Johann Nepomuk Hummel]], germana komponisto
* [[Jozefo Karolo Habsburg]], aŭstra generalo,
* [[József Batthyány]], hungara kardinalo
* [[László Erkel]], hungara dirigento
* [[Petar Pejačević]], kroata-hungara ministro
* [[Peter E. Rompf]], komponisto
* [[Péter Pázmány]], hungara ĉefepiskopo
* [[Philipp Lenard]], portinto de [[Nobel-premio pri fiziko]] (1862-1947)
* [[Stephan László]], episkopo de la diocezo de [[Eisenstadt]]
* [[Teréz Brunszvik]], hungara grafino, fondinto de la unuaj infanĝardenoj en Hungario
* [[Vladimír Jukl]], teologo

== Honora civitaneco ==
* D-ro [[Helmut Zilk]], urbestro de [[Vieno]], donita la [[4-an de septembro]] [[1990]]
* [[Ján Chryzostom kardinalo Korec]], sideja episkopo de [[Nitra]], donita la [[26-an de majo]] [[1994]]
* [[Ladislav Chudík]], aktoro, donita la [[26-an de majo]] [[1994]]
* profesoro [[MUDr.]] [[Karol Virsík]], [[Dr.Sc.]], kuracisto, donita la [[28-an de septembro]] [[1995]]
* [[Edita Gruberová]], sopranistino, donita la [[24-an de septembro]] [[1997]]

== [[Ĝemelurboj]] ==
* {{AUT}}: [[Vieno]] - La oficiala partnereco estis subskribita la [[3-an de majo]] [[1993]] kaj renovigita la [[2-an de majo]] [[2003]]. La kunlaborado kun urbo Vieno okazas pere de projektoj de translima kunlaborado ([[Phare]], [[Interreg IIIA]]), samkiel ankaŭ en du-flanka kaj plur-flanka niveloj de ([[CENTROPE]], [[JORDES|JORDES+]]). La urboj kunlaboras sur kampo de transporto, trafika infrastrukturo, inkluzive de aŭtostrada alligo, de ambaŭ flughavenoj kaj utiligado de rivero Danubo samkiel ankaŭ ŝipa vojaĝado precipe helpe de projekto [[Twin City]].
* {{POL}}: [[Krakovo]] - Oficiale la partnereco estis subskribita la [[13-an de majo]] [[1987]] kaj renovigita la [[22-an de oktobro]] [[2003]].
* {{SVN}}: [[Ljubljana]] - La oficiala partnereco estis subskribita la [[4-an de marto]] [[1967]] kaj renovigita la [[22-an de septembro]] [[2002]].
* {{DEU}}: [[Ulm]] - La partnereco kun tiu ĉi urbo oficiale daŭras ekde la [[13-a de junio]] [[2003]].
* {{ITA}}: [[Perugia]] - Urbo en la itala provinco [[Umbria]] estas historie la plej malnova partnera urbo de Bratislavo. La interkonsento estis subskribita en junio de [[1962]]. La kunlaborado okazas precipe en tereno de kultura interŝanĝo, lerigado&lt;!-- klerigado? lernigado? --&gt; kaj lernejaferoj.
* {{CZE}}: [[Prago]]
* {{RUS}}: [[Saratov]]
* {{UKR}}: [[Kievo]]
* {{FIN}}: [[Turku]]
* {{USA}}: [[Cleveland (Ohio)|Cleveland]]
* {{NDL}}: [[Roterdamo]]

== Pilgrimlokoj ==
* kronada ĉefpreĝejo
* apud [[golgoto]] (la hungaroj nomumis ĝin Mélyút)
* Blumental (hungare Virágvölgy)

== Panoramoj ==
{{Granda dosiero|Bratislava Panorama 01.jpg|1000px|Panoramo de Bratislavo kaj la rivero Danubo el Bratislava burgo}}
{{Granda dosiero|BA-Pano-Ondro.jpg|1000px|Panoramo de Bratislavo el Kajo de Tyrš}}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Literaturo ==
* Peter Salner: ''Premeny Bratislavy 1939-1993''. Bratislava, Veda [[1998]].
* Peter Salner a kol.: ''Taká bola Bratislava''. Bratislava, Veda [[1991]].

== Vidu ankaŭ ==
* [[Pavol Országh Hviezdoslav]]
* [[Milan Rastislav Štefánik]]
* [[Jura Akademio (Pozsony)]]
* [[Loka tramvojo Vieno - Bratislavo]]
* [[Otýlie Vranská]]
* [[Pionirara grupo 21 Bratislavo]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|ReVo=bratislav}}

=== Fotoj ===
* [http://www.ron-del.net/ Ampleksa fotogalerio pri Bratislavo - miloj da fotoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161220212746/http://www.ron-del.net/ |date=2016-12-20 }}
* [http://bratislavafoto.blogspot.com/ Bratislavo - fotoblogo] Interesaj fotografioj pri Bratislavo
* [http://www.earthinpictures.com/sk/svet/slovensko/bratislava Fotogalerio pri Bratislavo inkluzive de priskriboj]{{404|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

=== Videoj ===
* [http://www.bratislava.sk/video.asp Video el Bratislavo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070827023539/http://www.bratislava.sk/video.asp |date=2007-08-27 }}

=== Aliaj ligiloj ===
* {{ueavikioniamondokat|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}}
* [http://www.bratislava.sk/ Oficiala paĝaro de urbo Bratislavo]
* [http://www.imhd.sk/ Urba amastransporto en Bratislavo]
* [http://www.inzine.sk/article.asp?art=9775 Interesa artikolo pri Bratislavo, la 1-a parto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927194419/http://www.inzine.sk/article.asp?art=9775 |date=2007-09-27 }}
* [http://www.inzine.sk/article.asp?art=9806 Interesa artikolo pri Bratislavo, la 2-a parto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070927194656/http://www.inzine.sk/article.asp?art=9806 |date=2007-09-27 }}
* [http://www.kamnapivo.sk/pivodb/9/ Gvidanto tra bratislavaj entreprenoj]
* [http://www.bratislava-info.net/ Bratislava Accommodation] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070817090139/http://www.bratislava-info.net/ |date=2007-08-17 }}
* [http://guri.sk/live Webkamerao Bratislava, Račianske mýto]
* [http://www.bratislavacity.sk Neoficiala gvidanto - Bratislavo]
* [http://www.bratislavahotels.sk Loĝigo en Bratislavo - fotoj, komentarioj de gastoj]
* [http://www.bratislavaguide.com/ Bratislava Guide]

== Fontoj ==
* [http://lexikon.katolikus.hu/P/Pozsony.html]
* [http://www.bucsujaras.hu/pozsonyhidegkut/index.html]
* [http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/084/pc008400.html#7]

{{Romkatolikaj kermesejoj en Karpata baseno}}
{{Eŭropaj ĉefurboj}}
{{Municipoj de Regiono Bratislavo|Bratislavo}}
{{Bibliotekoj}}
{{ADLS|2007|34}}

[[Kategorio:Bratislavo| ]]
[[Kategorio:Urboj de Slovakio]]
[[Kategorio:Urboj ĉe Danubo]]
[[Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo]]
[[Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio]]
[[Kategorio:Regiono Bratislavo]]</text>
      <sha1>pmzjcd17zh8l5mbjb219p28dt0n5lcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Provinco Mazandarano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23159</id>
    <revision>
      <id>9470497</id>
      <parentid>9331118</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T15:58:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3602" sha1="89f2vgcb0h2jw9yvshsii3liguvn97l" xml:space="preserve">{{Informkesto geografiaĵo|administra unuo
|kategorio=Provinco
|alia nomo= استان مازندران
|lando         = Irano
|mapo=IranMazandaran-SVG.svg
|mapo priskribo=situo de la provinco en Irano
|ĉefurbo       = [[Sari]]
|regiono-ISO   = IR-02
|mapo1 lokumilo = iso
|kodo          = IR-02 (IR-21 ĝis 2020)
|kodo tipo     = [[ISO 3166-2]]
|mapligilo     = jes
|latitudo      = 
|longitudo     = 
|zomo          = 6
|parenco       = 
|parenco_tipo  = 
}}
[[Dosiero:IranMazandaran.png|eta|]]
[[Dosiero:Mazandaran kullar.jpg|eta| pejzaĝo en Mazandarano ]]
La '''provinco Mazandarano''' - {{lang-fa|استان مازندران}} - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato [[Irano]]. Ĝia administra centro estas la urbo [[Sari]]. La provinco kovras areon de {{unuo|23701}} kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havas {{unuo|2920657}} loĝantojn. Ĝi troviĝas en la nordo de la ŝtato kaj havas vastan bordon al la [[Kaspia maro]]. Dum la [[antikva epoko]] Mazandaran aŭ Mazenderan estis parto de la regno [[Hirkanio]].

La [[Ramsar-Interkonsento]] pri la protekto de [[malsekejo]]j estiĝis en la mazandarana urbo Ramsar en [[1971]].

Mazandaran estas ankaŭ rapide kreskanta centro por [[turismo]], [[Novigo|novigado]], [[biotekniko]] kaj [[konstruinĝenieriko]].

== Plej gravaj urboj ==
* [[Sario (urbo)]]
* [[Amol]]
* [[Babol]]
* [[Babolsar]]
* [[Ĥaemŝahr]]

== Ekonomio ==
Pro la aparta klimato de la regiono, pli malseka ol tiuj de la aliaj partoj de Irano, la produktoj de la provinco estas [[rizo]] kaj aliaj [[greno]]j , [[frukto]]j, [[kotono]], [[teo]], [[tabako]], [[sukerkano]] kaj laste sed ne balaste [[silko]].

=== Turismo ===
Mazandaran estis elektita kiel la turisma ĉefurbo de membroŝtatoj de la [[Organizaĵo por Ekonomia Kunlaborado]] (ECO) en 2022&lt;ref&gt;(en) &quot;''[https://ifpnews.com/mazandaran-named-tourism-capital-of-eco-countries-in-2022/ Mazandaran Named Tourism Capital of ECO Countries in 2022] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220323012055/https://ifpnews.com/mazandaran-named-tourism-capital-of-eco-countries-in-2022/ |date=2022-03-23 }}''&quot;, IFPNews.com.&lt;/ref&gt;.

== Kulturo ==
La loĝantaro estas plejparte laika kaj sekve virinoj havas pli grandan socian liberecon kaj sendependecon ol en persaj provincoj&lt;ref&gt; &quot;The Soviet Socialist Republic of Iran, 1920-1921: Birth of the Trauma&quot; de Cosroe Chaqueri.&lt;/ref&gt;. La [[Universitato de Mazandaran]] estas universitato troviĝanta en la provinco Mazandaran, kun ĉefsidejo en la urbo Babolsar.

== Personoj el Mazandarano ==
[[Dosiero:Gold cup kalardasht.jpg|eta|350x350px|&lt;center&gt;La &quot;[[Hirkanio|Hirkania]] ora pokalo&quot; el la unua duono de la unua jarmilo, elfosita proksime de ''Kalardaŝt'' en Mazandarano]]
* [[Parisa]], muziko

* [[Khosrow Sinai]] (filmreĝisoro)

* [[Sadegh Hedayat]]

* [[Reza Ŝaho Pahlavi]]

* [[Majid Rahnema]]

* [[Bahá'u'lláh|Baháʼu'lláh]], fondinto de la bahaa kredo, kreskis en Nur, Mazandarano

* [[ʻAbdu'l-Bahá|Abdu'l-Bahá]]

* [[Subh-i-Azal]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Mazandarananoj]]
* [[Mazandarana lingvo]], proksime rilata al la [[gila]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.mubabol.ac.ir Retejo de la Medicina Universitato Babol] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20010428032904/http://www.mubabol.ac.ir/ |date=2001-04-28 }}
* [http://www.umz.ac.ir Retejo de la Universitato de Mazandarano] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120111112144/http://www.umz.ac.ir/ |date=2012-01-11 }}

{{Provincoj de Irano}}

[[Kategorio:Mazandarano| ]]
[[Kategorio:Provincoj de Irano]]</text>
      <sha1>89f2vgcb0h2jw9yvshsii3liguvn97l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seksumado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24712</id>
    <revision>
      <id>9470775</id>
      <parentid>9313820</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:25:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16067" sha1="scnpf03b6km940rotxj4kasc7eydpw8" xml:space="preserve">[[Dosiero:Portal sex.jpg|centre|775px]]
{{Informkesto organizaĵo}}
[[Dosiero:Kamasutra5.jpg|alternative=Kamasutro|eta|250x250ra|[[Kamasutro]]]]
[[Dosiero:El_primer_beso_Salvador_Viniegra_y_Lasso_de_la_Vega_(1891).jpg|eta|249x249ra|&quot;La unua kiso de [[Adamo (Biblio)|Adamo]] kaj [[Eva]]&quot;, Salvador Weininger, 1891]]
[[Dosiero:KamaSutra11.jpg|eta|395x395ra|Ilustraĵo el la Kamasutro]]
[[Dosiero:Édouard-Henri Avril (18) Hadrian and Antinous in Egypt.jpg|eta|248x248ra|19-ajarcenta erotika interpreto de Hadriano kaj Antinous, de Paul Avril]]
[[Dosiero:1925 Wegener Les Delassements dEros 09 anagoria.JPG|eta|246x246ra|Lesba seksa ilustraĵo]]
'''Seksumado''' aŭ '''[[sekskuniĝado]]''', homa seksa agado, praktiko aŭ konduto estas la maniero kiel homoj spertas kaj esprimas sian [[Homa sekseco|seksecon]]. Homoj instigiĝas pri diversaj seksaj agoj, el agoj plenumitaj sole (ekzemple [[sinmasturbado]]) ĝis agoj kun alia persono (ekzemple [[amoro]], [[masturbado|nepenetra sekso]], [[buŝa seksumado]], ktp.)&lt;ref&gt;Walker, Audrey; Schlozman, Steven; Alpert, Jonathan (2021). ''Introduction to Psychiatry: Preclinical Foundations and Clinical Essentials''. Cambridge University Press. p. 454. ISBN 978-0521279840.&lt;/ref&gt; en diversaj modusoj de ofteco, pro diversaj kialoj. Seksan agon kutime rezultigas [[seksa ekscitiĝo]] kaj fiziologiaj ŝanĝoj en la ekscitita persono, kelkaj el kiuj estas intensaj dum aliaj estas pli subtilaj. Seksumado ankaŭ povas inkludi konduton kaj agojn kiuj celas veki la seksan intereson de alia aŭ plibonigi la seksan vivon de alia, kiel ekzemple strategioj por trovi aŭ altiri partnerojn ([[Pariĝada memmontrado|amindumado]] kaj [[Montriĝo (zoologio)|montriĝo]]), aŭ personaj interagoj inter individuoj (ekzemple, [[Antaŭludo (sekseco)|antaŭludo]] aŭ [[BDSM]]).

Seksumado havas [[sociologio|sociologiajn]], [[Kognoscienco|kognajn]], [[Emocio|emociajn]], [[kondutismo|kondutismajn]] kaj [[biologio|biologiajn]] aspektojn; ĉi tiuj inkluzivas personan alligon, kunhavon de emocioj kaj la [[fiziologio]]n de la [[genera sistemo]], [[Libido|seksecan deziron]], seksecan rilaton kaj seksecan konduton en ĉiuj iliaj formoj.

En kelkaj kulturoj, seksumado estas konsiderita akceptebla nur ene de [[geedzeco]], dum [[Antaŭgeedziĝa seksrilato|antaŭgeedziĝa]] kaj [[ekstergeedzeca seksumo]] estas [[tabuo]]. Kelkaj seksecaj agoj estas kontraŭleĝaj aŭ universale aŭ en kelkaj landoj aŭ subnaciaj jurisdikcioj, dum kelkaj estas konsideritaj kontraŭaj al la normoj de iuj socioj aŭ kulturoj. Du ekzemploj kiuj estas krimaj deliktoj en la plej multaj jurisdikcioj estas [[seksatenco]] kaj sekseca ago kun persono sub la loka [[Aĝo de konsento por seksumado|aĝo de konsento]].

== Seksa agado ==

=== Antaŭludo kaj seksa ekscitiĝo ===
[[Seksa fantasmo]] aŭ erotika fantasmo estas mensa bildo aŭ pensmaniero kiu vekas la seksecon de homo kaj povas krei aŭ pliigi seksan ekscitiĝon. Seksa fantasmo povas esti kreita de la imago aŭ memoro fare de la persono, sed ĝi ankaŭ povas esti kaŭzita sendepende aŭ kiel rezulto de eksteraj stimuloj, kiel ekzemple erotika literaturo, pornografio, fizikaj objektoj, aŭ seksa altiro al alia persono.

[[Seksa ekscitiĝo]] (foje ankaŭ seksavida; slange korneca) estas fiziologia stato de vekiĝo de deziro en antaŭatendo de amoro kaj seksumado. Faktoroj kiuj antaŭenigas seksan ekscitiĝon estas konataj kiel seksaj ekscitiloj. Plejofte, la ekscitiĝo kaŭzas fizikajn ŝanĝojn, iujn videblajn kaj iujn kaŝitajn.

=== Seksa kontakto ===
En seksaj rilatoj, [[Penetro (seksumo)|penetrado]] estas la enmeto de korpoparto, dildo, vibrilo aŭ alia seksa akcesoraĵo, en korpomalfermaĵon, kiel ekzemple la vagino, anuso aŭ buŝo, kiel parto de homa seksumado.

=== Orgasmo ===
Ofta, sed ne nepra, kulmino de seksumado estas [[orgasmo]]. Orgasmo estas kulmino de la seksumado, kiam oni ricevas plej profundan seksan plezuron, abrupte finas la plejan deziran ekscitadon kaj okazas fiziologiaj ŝanĝoj.

Ĉe virinoj kaj ĉe viroj orgasmoj diferencas:
# Viro ne povas [[Ejakulo|ejakuli]] (t. e. lanĉi [[spermo]]n) sen orgasmo. Ĉe viroj forigi spermon estas necesa afero, viroj povas ellasi spermon eĉ dumdorme, tion oni nomas &quot;nokta [[polucio]]&quot;
# Virino kutime bezonas pli da tempo por atingi orgasmon ol viro. Pro tio ofte viro devas helpi, t. e. plezurante tuŝi virinon dum la seksumado. La plej fama maniero estas [[franzi]].
# Virino povas voli kelkajn orgasmojn. Viro laciĝas post orgasmoj kaj ofte kapablas nur por unu seksumado en la momento: necesas iom da paŭzo por la venonta.
# Virino povas atingi orgasmon per kelkaj manieroj ([[punkto G]], [[klitoro]], [[mamo]]j, ktp.). Viro atingas ĝin precipe per sia [[kaco]], sed ne nur.

=== Tipoj ===
'''Seksumi''' signifas havi [[sekso|seksan]] [[rilato]]n aŭ interagadon, plej ofte kun alia persono (ne nepre [[edzo|edz(in)o]] aŭ [[koramiko|koramik(in)o]]), sed eblas ankaŭ kun pli ol unu persono samtempe, aŭ nur kun si mem; oni povas seksumi ankaŭ kun (aŭ, pli precize, ''per'') objektoj kaj eĉ bestoj (ĉi tion oni kutime rigardas seksa [[perversio]]). Seksumadon kun [[familio|familiano]] aŭ [[parenco]] oni nomas [[incesto]]. Seksumadon kontraŭ [[mono]] aŭ simile oni nomas [[prostituo]].

== Sekso kaj medicino ==

=== Kontraŭkoncipiloj ===
{{Ĉefartikolo|Kontraŭkoncipo}}
=== Malordoj de seksumado ===
{{Ĉefartikolo|Parafilio}}
* [[Seksa mistrakto]]

=== Sekse transigeblaj malsanoj ===
{{Ĉefartikolo|Veneraj malsanoj}}

== Sekso en mondaj kulturoj ==

=== En okcidenta kulturo ===

== Religioj sintenoj ==

=== Paganismo ===
Ekzistis antikvaj kulturoj en kiu ekzistis &quot;ampastroj&quot; en la [[templo]]j, kaj parto de la [[Kulto|kultado]] devis havi [[Seksa kuniĝo|sekskuniĝon]] kun ili, kaj eĉ orgiojn dum [[idolkulto]]. Same kiel seksaj [[rito]]j inter pastroj kaj pastrinoj de diaĵoj kaj idoloj en kio estas nomita &quot;sankta geedziĝo.&quot; Ekzistis lokoj en la mondo kie viroj masturbis sur la [[grundo]] kaj &quot;rompus&quot; ĝin kiel parto de rita simulado kiu rezultigus benitan jaron por la [[rikolto]].

En kontrasto, ekzistas senkompromise sekse konservativaj paganaj kulturoj kiuj severe punis ajnan devion de siaj normoj.

Rita sekso estas priskribita en la [[Biblio]] en pluraj lokoj.

Tiaj &quot;ampastroj&quot; estis referitaj en la Biblio kiel &quot;malĉastistinoj&quot; aŭ &quot;malĉastistoj&quot;, kaj unu el la ordonoj estas malpermeso de tia rita sekso por la celo de idola kultado: ekz. [[Readmono]] ĉ 23 v 18 &quot;Ne enportu pagon de malĉastistino nek de malĉastisto en la domon de la Eternulo, via Dio, pro ia promeso; ĉar ambaŭ estas abomenaĵo antaŭ la Eternulo, via Dio.&quot;

=== Judismo ===
Judismo vidas amoron kiel [[micvo]], sed serĉas kontroli kaj reguligi. La pozitiva sinteno al sekso estas implicita de la unua micvo en la [[Torao]], kio estas la micvo de &quot;[[Fekundigo kaj reproduktado]]&quot;. Havi sekson malpermesitan laŭ [[Halaĥo]] estas konsiderata unu el la plej severaj malpermesoj kaj estas puninda per [[mortigo]], krom la malpermeso seksumi dum [[menstruo]], sekskuniĝo kun alinacianoj kaj eĵakulacio de spermo sen fekundaĵo estas puninda de la ĉielo. La [[Dekologo]] eksplicite malpermesas [[adulto]].

=== Kristanismo ===
Katolika kristanismo kaj ĝiaj derivaĵoj estas konsiderataj religio, kies sinteno al sekso estas la plej konservativa kaj akra. Seksumado estas konsiderita [[peko]] kaj referenco al tio estas la verso en la Psalmoj &quot;Sed vere mi naskis en [[maljusteco]], kaj estis en peko, ke mia patrino min gravediĝis.&quot; ([[Psalmoj]] ĉapitro 51 verso 7). Laŭ kristanismo, la rilato estas nur por [[Naskiĝo|naskiĝado]] kaj [[reproduktado]], kaj rilatoj kiuj estas nur por [[plezuro]] estas malpermesitaj. La pastraro de katolika kristanismo ne rajtas geedziĝi, kaj en la ortodoksa eklezio nur la pli junaj pastroj rajtas geedziĝi. [[Abstinado]] de sekso estas konsiderata kiel granda virto en kristanismo.

=== Islamo ===
En Islamo la traktado de sekso estas pli permesema ol en judismo kaj kristanismo, kaj ekzistas permeso por [[poligamio]], kvankam estas malpermeso de [[anusa seksumado]]. Ne estas diferenco rilate malpermesojn inter la du seksoj kvankam en konservativaj socioj kiel ekzemple arabaj kaj afrikaj socioj viroj havas privilegiojn, kvankam religio mem ne diferencas inter la seksoj. Laŭ la [[Korano]], amo inter viro kaj virino estas farado de [[Dio]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.usc.edu/dept/MSA/quran/030.qmt.html#030.021 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20081128054751/http://www.usc.edu/dept/MSA/quran/030.qmt.html#030.021 |arkivdato=2008-11-28 }}&lt;/ref&gt; Kaj la viro kaj la virino devas plenumi la seksajn bezonojn de la alia. Dum [[menstruo]] estas malpermesite havi sekskuniĝon, sed aliaj seksaj kontaktoj, kiel kisado kaj ajna seksa agado, kiu ne implikas vaginan kontakton, estas eksplicite permesitaj. En kelkaj islamaj kulturoj, havi sekson ekster geedziĝo povas kaŭzi [[murdo]]n por la profanado de la familio de la virino, kvankam ekzistas neniu oficiala permesilo al tio en la [[Korano]].

=== Budhismo ===
En budhismo, tiu, kiu elektas praktiki kaj estas ordinita por esti [[monaĥo]] aŭ [[monaĥino]], ankaŭ elektas vivi vivon de [[celibato]], la preventado de seksa rilato estas perceptata kiel bezono atingi iluminiĝon ([[Nirvano]]). Sekso estas unu el la kvar gravaj ofendoj kiujn monaĥo havas. Verdire, en [[Vaĝrajano]], seksumi eĉ povas esti parto de la vojo al kleriĝo. Budhanaj laikoj (kiuj ne estas monaĥoj) ne devus retiriĝi de sekso, ĉar sekso estas tre natura parto de socio kun [[familio]] kaj [[infano]]j. Aldone, budhismo ne eniras detalojn pri kio estas ĝusta kaj kio estas malĝusta ene de seksaj agadoj. Detaloj pri akceptebla aŭ neakceptebla seksa konduto ne estas eksplicite menciitaj en neniu el la religiaj skribaĵoj.

== Sekso kaj juro ==
Ĝenerale, [[Penetro (seksumo)|penetraj]] [[seksdelikto]]j estas konsideritaj pli gravaj ol ne-penetraj, kaj penetro de infanoj estis konsiderita eĉ pli grava. Ĝenerale, infano sub la laŭleĝa aĝo de konsento ne povas konsenti pri agoj implikantaj penetron. Ĝenerale dirite, kiam kontraŭleĝa penetrado okazas en certa lando, ĝi estas krimo sendepende de la profundo de la penetrado kaj sendepende de ejakulo de la spermo.

== Parafilio ==
[[Dosiero:Khajuraho-Lakshmana_Temple_erotic_detal3.JPG|eta|Krizhelpo de la hindutemplo de Dio [[Lakŝmio]] en la urbo de [[Khaĝuraho]] en Baratro montras virojn pariĝantajn kun ĉevalo ([[zoofilio]]). La fenomeno de zoofilio estas ĝenerale konsiderita parafilio kaj krima [[delikto]].]]
[[Parafilio]] estas seksa konduto kiu ne estas ene de la sfero de socie akcepteblaj kondutoj. La koncepto ne estas sendube difinita kaj dependas de kulturo kaj periodo. Kiel regulo, la moderna socio estas tolerema pri vasta gamo de seksaj kondutoj, kondiĉe ke tiuj ne damaĝas aliajn aŭ [[Publika ordo|publikan ordon]].

[[Pedofilio]] kaj [[zoofilio]] estas parafilioj difinitaj kiel seksaj [[perversio]]j kaj malpermesitaj perleĝe en la plej multaj landoj de la mondo ĉar la partnero ne estas kvalifikita por esprimi laŭleĝan [[konsento]]n al tiuj rilatoj. Krome, la realigo de la pedofila [[fantazio]] en la formo de sekso kun infanoj povas kaŭzi longdaŭran damaĝon al la viktimo - la [[knabo]] aŭ [[knabino]]. Pedofilio estas konsiderata kiel grava krimo kaj en la okuloj de la leĝo en la plej granda parto de la mondo kaj socie kaj kulture. Tamen, en kelkaj landoj, pedofilio estis laŭleĝa kaj permesita geedziĝi kun precipe junaj knabinoj kaj ili rajtas havi edzojn. [[Nekrofilio]] ankaŭ estas konsiderata kiel grava seksa devio.
[[Ekshibicio|Ekshibiciismo]] estas parafilio kiu estas konsiderita seksa perversio, kaj en kelkaj kazoj portas punojn en leĝo. [[Vojerismo|Vojeŭrismo]], preter esti seksa perversio, malobservas la [[privateco]]n de la viktimo, kaj punoj estas metitaj kontraŭ ĝi laŭleĝe.

BDSM-rilatoj ne estas nuntempe konsiderataj perversio, kondiĉe ke ili ne kaŭzas mensan aŭ fizikan [[aflikto]]n. Se ĉi tiuj rilatoj estas faritaj kun plena konsento, ili ne estas malpermesitaj de leĝo.
== Kelkaj manieroj seksumi ==

* [[amoro|amori]], [[fiki]], [[koito|koiti]], [[kopulacio|kopul(aci)i]], piŝti, najli, brosi, bori, rami, birdi, kunikli
* malrapida seksumado/[[orgasma meditado]] (--&gt; slow sex movement, OM)
* [[anusa seksumado]]
* [[buŝi]] (t.e. [[buŝa seksumado]])
* [[bugri]]/[[anusa seksumado]]/[[Anusa seksumado|prostata masaĝo]]
* [[fingrumado]]
* [[sinfingrumado]]
* [[franzi]]
* [[kaci]]
* [[masturbado]], [[sinmasturbado]]
* [[midzi]]
* [[orgio]]
* [[pegado]]
* [[piedtretado]]
* [[Anusa seksumado#Prostata masaĝo|prostata masaĝo]]
* [[sesdeknaŭo (seksa pozicio)|sesdeknaŭi]]

== Seksumiloj ==
La ''ĉefaj'' seksumiloj aŭ [[Erogenaj zonoj|seksaj]] [[organo]]j estas:

* la [[kapo]] (pli precize [[cerbo]] ĉar [[sekso]] ne funkcias sen [[fantazio]])
* la [[anuso]], [[postaĵo]], [[pugo]]
* la [[ĉuro|ĉur]]-ovoj, [[kojono]]j, [[testiko]]j
* la [[kaco]], [[peniso]]
* la [[mamo]]j kun siaj [[cico]]j
* la [[piĉo]], [[vulvo]]
Oni, ĉiuj, povas ankaŭ uzi dediĉitajn ilojn por atingi [[seksa stimulo|seksan stimulon]]:

* [[Dildo]]
* [[Vibratoro (sekso)|Vibratoro]]

== Bildaro ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
Dosiero:Wiki-missionary.png|Ekzempligante la misiistan pozicion
Dosiero:Wiki-dstyle.png|Ekzempligante la hundan pozicion
Dosiero:Wiki-cunnilingus.png|Ekzempligante buŝa sekso
Dosiero:Wiki-fisting.png|Ekzempligante mem-pugnokoitigo
Dosiero:Wiki-fingering.png|Ekzempligante masturbado de partnero
Dosiero:Wiki-analsex.png|Ekzempligante anusan sekson
Dosiero:Préservatif_enroulé.jpg|[[Kondomo]] - moderna rimedo de [[kontraŭkoncipo]]
&lt;/gallery&gt;

== Fontoj ==

* [[Jared Diamond]] ''[[Why is Sex Fun? The Evolution of Human Sexuality]]'', 1997 ISBN 0-465-03127-7
* {{cite book|last1=Gray|first1=Peter B.|last2=Garcia|first2=Justin R.|title=Evolution and Human Sexual Behavior|publisher=[[Harvard University Press]]|location=Cambridge, Massachusetts and London, England|year=2013|isbn=978-0-674-07273-2}}
* {{Citaĵo el gazeto|titolo=Go Milk a Fruit Bat!|familia nomo=Jones|persona nomo=Steve|jaro=1997|gazeto=[[The New York Review of Books]]|volumo=44|numero=12}}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
{{Div col|cols = 3}}
* [[Mantak Chia]]
* [[Tantro]]
* [[Seksa orientiĝo]]
* [[Aliseksemo]]
* [[Samseksemo]]
* [[Kviro]]
* [[Gejo]]
* [[Aĝo de konsento]]
* [[Seksa konstitucio]]
* [[Sekura seksumado]]
* [[Aliseksemismo]]
* [[Aliseksema normismo]]
* [[Seksatenco]]
* [[Seksosimbolo]]
* [[Seksa pozicio]]
* [[Seksa revolucio]]
* [[Seksa maturiĝo]]
* [[Seksallogo]]
* [[Seksa ekscitiĝo]]
* [[Seksa edukado]]
* [[Sekseco]]
* [[Seksa sano]]
* [[Seksume transdoneblaj malsanoj]]
* [[Seksuma turismo]]
* [[Fekundigo]]
* [[Tabuo]] [[Incesto]]
* [[Pornografio]]
* [[BDSM]]
* [[Buŝa seksumado]]
* [[Anusa seksumado]]
* [[Partnerŝanĝo]]
{{Div col end}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj|q=Seksumado}}
* [https://onetaste.us/ (angla) One Taste] (Nicole Daedone)
* (germana) [http://www.orgasmic-meditation.de/communities/ OM tutmonde] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180721193921/http://www.orgasmic-meditation.de/communities/ |date=2018-07-21 }}
* (angla, germana) [https://www.lovebase.com/produkt/ebook-sanft-klitorismassage-om-kurzanleitung/ Lovebase, Yella Cremer] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180721192143/https://www.lovebase.com/produkt/ebook-sanft-klitorismassage-om-kurzanleitung/ |date=2018-07-21 }}
* (germana) [https://www.lust-lauschen.de/mehr-ueber-uns/ Slow sex]
* Vimeo : [https://player.vimeo.com/video/74776094 Tantro]
* [http://www.scarleteen.com/article/advice/yes_no_maybe_so_a_sexual_inventory_stocklist Yes, No, Maybe So: A Sexual Inventory Stocklist]. Ĝin tradukis al Esperanto [[Stela Besenyei-Merger]], vidu ŝian artikolon [https://stelachiamnurkritikas.wordpress.com/2021/04/14/cu-mi-rajtas-leki-vin/ Ĉu mi rajtas leki vin?]

[[Kategorio:Homa seksumado| ]]
[[Kategorio:Seksologio]]
[[Kategorio:Seksa konduto]]</text>
      <sha1>scnpf03b6km940rotxj4kasc7eydpw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Administra distriktaro (Germanio)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25738</id>
    <revision>
      <id>9470802</id>
      <parentid>7125029</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3181" sha1="fwxcy4wnkzt1v3qh0i09qhm9fa8rgj0" xml:space="preserve">[[Dosiero:Administrative divisions of Germany.svg|lang=de|eta|maldekstra|500px|Organiza strukturo de Germanio]]
'''Administra distriktaro''' aŭ simple '''distriktaro''' estas unuo de la [[ŝtato|ŝtata]] administrado de [[Germanio]], kiu ekzistas en kvar el la entute dek ses [[Federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]]. En tiuj federaciaj landoj ĝi hierarkie troviĝas inter la nivelo de la regionaj [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] (germane: ''Kreis'' aŭ ''Landkreis'') aŭ [[urbo]]j sen aparteno al tia distrikto ([[eksterdistrikta urbo]], germane: ''kreisfreie Stadt'') unuflanke, kaj la nivelo de la [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] aliflanke. La ideo do estas grupigi plurajn distriktojn kaj kune organizi iujn komunajn taskojn - tial la esperantlingva nomo. [[Germana lingvo|Germanlingve]] la administra unuo nomiĝas ''Bezirk'', ''Regierungsbezirk'' aŭ ''Verwaltungsbezirk'', depende de la federacia lando.

La distriktaro plejofte nomiĝas laŭ tiu urbo, kie estas ĝia sidejo. En [[Bavario]] la distriktaroj nomiĝas laŭ historiaj teritorioj.

En la sekvaj kvar federaciaj landoj ekzistas distriktaroj:
* [[Baden-Virtembergo]] - 4 distriktaroj: [[distriktaro Freiburg|Freiburg]], [[distriktaro Karlsruhe|Karlsruhe]], [[distriktaro Stuttgart|Stuttgart]], [[distriktaro Tübingen|Tübingen]]
* [[Bavario]] - 7 distriktaroj: [[Supra Bavario]], [[Malsupra Bavario]], [[Supra Frankonio]], [[Meza Frankonio]], [[Malsupra Frankonio]], [[Supra Palatinato]], [[Ŝvabio (administra distriktaro)|Ŝvabio]]
* [[Hesio]] - 3 distriktaroj: [[distriktaro Darmstadt|Darmstadt]], [[distriktaro Gießen|Gießen]], [[distriktaro Kassel|Kassel]]
* [[Nordrejn-Vestfalio]] - 5 distriktaroj: [[distriktaro Arnsberg|Arnsberg]], [[distriktaro Detmold|Detmold]], [[distriktaro Düsseldorf|Düsseldorf]], [[distriktaro Kolonjo|Kolonjo]], [[distriktaro Münster|Münster]]&lt;br /&gt;Momente oni diskutas lasi nur du el tiuj kvin administraj unuoj, Kolonjo (Rejnlando) kaj Münster (Vestfalio), kaj el la restaj tri formigi novan unuon, kiu nomiĝu &quot;distriktaro Rurregiono&quot; (kun sidejo en [[Essen]]).

En la sekvaj kvar federaciaj landoj oni dum la lastaj jaroj malinventis la distriktarojn:
* 1999 [[Rejnland-Palatinato]] (tri distriktaroj, interalie la jam en 1968 kunigita Rejnhesio-Palatinato el la regionoj [[Rejnhesio]] kaj [[Palatinato]], krome distriktaroj [[Koblenco, ''Koblenz'' kaj [[Trevero]], ''Trier'')
* 2003 [[Saksio-Anhalto]]
* 2004 [[Malsupra Saksio]]
* 2012 [[Saksio]]

Laŭ la nuna stato do en 12 el la 16 federaciaj landoj la nivelo ''&quot;Bezirke&quot;'' ne ekzistas, kaj la sola administra unuo inter &quot;komunumo&quot; respektive &quot;urbo&quot; kaj la &quot;federacia lando&quot; estas la ''&quot;Landkreis&quot;'' respektive ''&quot;kreisfreie Stadt&quot;''.

En tiuj federaciaj landoj, kie ili ekzistas, la distriktaroj formale estas instrumentoj de la administrado de la federacia lando, kiuj loke realigas iujn landajn politikajn decidojn, projektojn aŭ leĝojn. La distriktaroj politike do ne estas memstaraj, kaj ne ekzistas elektata parlamento. Distriktara prezidento (germane ''Regierungspräsident'') estas nomumata de la federacia lando.

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Administraj unuoj de Germanio]]</text>
      <sha1>fwxcy4wnkzt1v3qh0i09qhm9fa8rgj0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470803</id>
      <parentid>9470802</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3197" sha1="2u4q4e43wtbkvyxrvp9en1vqgiejrz0" xml:space="preserve">[[Dosiero:Administrative divisions of Germany.svg|lang=de|eta|maldekstra|500px|Organiza strukturo de Germanio]]
'''Administra distriktaro''' aŭ simple '''distriktaro''' estas unuo de la [[ŝtato|ŝtata]] administrado de [[Germanio]], kiu ekzistas en kvar el la entute dek ses [[Federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]]. En tiuj federaciaj landoj ĝi hierarkie troviĝas inter la nivelo de la regionaj [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] (germane: ''Kreis'' aŭ ''Landkreis'') aŭ [[urbo]]j sen aparteno al tia distrikto ([[eksterdistrikta urbo]], germane: ''kreisfreie Stadt'') unuflanke, kaj la nivelo de la [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] aliflanke. La ideo do estas grupigi plurajn distriktojn kaj kune organizi iujn komunajn taskojn - tial la esperantlingva nomo. [[Germana lingvo|Germanlingve]] la administra unuo nomiĝas ''Bezirk'', ''Regierungsbezirk'' aŭ ''Verwaltungsbezirk'', depende de la federacia lando.

La distriktaro plejofte nomiĝas laŭ tiu urbo, kie estas ĝia sidejo. En [[Bavario]] la distriktaroj nomiĝas laŭ historiaj teritorioj.

En la sekvaj kvar federaciaj landoj ekzistas distriktaroj:
* [[Baden-Virtembergo]] - 4 distriktaroj: [[distriktaro Freiburg|Freiburg]], [[distriktaro Karlsruhe|Karlsruhe]], [[distriktaro Stuttgart|Stuttgart]], [[distriktaro Tübingen|Tübingen]]
* [[Bavario]] - 7 distriktaroj: [[Supra Bavario]], [[Malsupra Bavario]], [[Supra Frankonio]], [[Meza Frankonio]], [[Malsupra Frankonio]], [[Supra Palatinato]], [[Ŝvabio (administra distriktaro)|Ŝvabio]]
* [[Hesio]] - 3 distriktaroj: [[distriktaro Darmstadt|Darmstadt]], [[distriktaro Gießen|Gießen]], [[distriktaro Kassel|Kassel]]
* [[Nordrejn-Vestfalio]] - 5 distriktaroj: [[distriktaro Arnsberg|Arnsberg]], [[distriktaro Detmold|Detmold]], [[distriktaro Düsseldorf|Düsseldorf]], [[distriktaro Kolonjo|Kolonjo]], [[distriktaro Münster|Münster]]&lt;br /&gt;Momente oni diskutas lasi nur du el tiuj kvin administraj unuoj, Kolonjo (Rejnlando) kaj Münster (Vestfalio), kaj el la restaj tri formigi novan unuon, kiu nomiĝu &quot;distriktaro Rurregiono&quot; (kun sidejo en [[Essen]]).

En la sekvaj kvar federaciaj landoj oni dum la lastaj jaroj malinventis la distriktarojn:
* 1999 [[Rejnland-Palatinato]] (tri distriktaroj, interalie la jam en 1968 kunigita Rejnhesio-Palatinato el la regionoj [[Rejnhesio]] kaj [[Palatinato]], krome distriktaroj kun ĉefurboj [[Koblenco]], ''Koblenz'' kaj [[Trevero]], ''Trier'')
* 2003 [[Saksio-Anhalto]]
* 2004 [[Malsupra Saksio]]
* 2012 [[Saksio]]

Laŭ la nuna stato do en 12 el la 16 federaciaj landoj la nivelo ''&quot;Bezirke&quot;'' ne ekzistas, kaj la sola administra unuo inter &quot;komunumo&quot; respektive &quot;urbo&quot; kaj la &quot;federacia lando&quot; estas la ''&quot;Landkreis&quot;'' respektive ''&quot;kreisfreie Stadt&quot;''.

En tiuj federaciaj landoj, kie ili ekzistas, la distriktaroj formale estas instrumentoj de la administrado de la federacia lando, kiuj loke realigas iujn landajn politikajn decidojn, projektojn aŭ leĝojn. La distriktaroj politike do ne estas memstaraj, kaj ne ekzistas elektata parlamento. Distriktara prezidento (germane ''Regierungspräsident'') estas nomumata de la federacia lando.

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Administraj unuoj de Germanio]]</text>
      <sha1>2u4q4e43wtbkvyxrvp9en1vqgiejrz0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470806</id>
      <parentid>9470803</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3548" sha1="0jhdxtwy5eugunm7evjcr5q7rhcv6zf" xml:space="preserve">[[Dosiero:Administrative divisions of Germany.svg|lang=de|eta|maldekstra|500px|Organiza strukturo de Germanio]]
'''Administra distriktaro''' aŭ simple '''distriktaro''' estas unuo de la [[ŝtato|ŝtata]] administrado de [[Germanio]], kiu ekzistas en kvar el la entute dek ses [[Federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]]. En tiuj federaciaj landoj ĝi hierarkie troviĝas inter la nivelo de la regionaj [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] (germane: ''Kreis'' aŭ ''Landkreis'') aŭ [[urbo]]j sen aparteno al tia distrikto ([[eksterdistrikta urbo]], germane: ''kreisfreie Stadt'') unuflanke, kaj la nivelo de la [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] aliflanke. La ideo do estas grupigi plurajn distriktojn kaj kune organizi iujn komunajn taskojn - tial la esperantlingva nomo. [[Germana lingvo|Germanlingve]] la administra unuo nomiĝas ''Bezirk'', ''Regierungsbezirk'' aŭ ''Verwaltungsbezirk'', depende de la federacia lando.

La distriktaro plejofte nomiĝas laŭ tiu urbo, kie estas ĝia sidejo. En [[Bavario]] la distriktaroj nomiĝas laŭ historiaj teritorioj.

En la sekvaj kvar federaciaj landoj ekzistas distriktaroj:
* [[Baden-Virtembergo]] - 4 distriktaroj: [[distriktaro Freiburg|Freiburg]], [[distriktaro Karlsruhe|Karlsruhe]], [[distriktaro Stuttgart|Stuttgart]], [[distriktaro Tübingen|Tübingen]]
* [[Bavario]] - 7 distriktaroj: [[Supra Bavario]], [[Malsupra Bavario]], [[Supra Frankonio]], [[Meza Frankonio]], [[Malsupra Frankonio]], [[Supra Palatinato]], [[Ŝvabio (administra distriktaro)|Ŝvabio]]
* [[Hesio]] - 3 distriktaroj: [[distriktaro Darmstadt|Darmstadt]], [[distriktaro Gießen|Gießen]], [[distriktaro Kassel|Kassel]]
* [[Nordrejn-Vestfalio]] - 5 distriktaroj: [[distriktaro Arnsberg|Arnsberg]], [[distriktaro Detmold|Detmold]], [[distriktaro Düsseldorf|Düsseldorf]], [[distriktaro Kolonjo|Kolonjo]], [[distriktaro Münster|Münster]]&lt;br /&gt;Momente oni diskutas lasi nur du el tiuj kvin administraj unuoj, Kolonjo (Rejnlando) kaj Münster (Vestfalio), kaj el la restaj tri formigi novan unuon, kiu nomiĝu &quot;distriktaro Rurregiono&quot; (kun sidejo en [[Essen]]).

En la sekvaj kvar federaciaj landoj oni dum la lastaj jaroj malinventis la distriktarojn:
* 1999 [[Rejnland-Palatinato]] (tri distriktaroj, interalie la jam en 1968 kunigita Rejnhesio-Palatinato el la regionoj [[Rejnhesio]] kaj [[Palatinato]], krome distriktaroj kun ĉefurboj [[Koblenco]], ''Koblenz'' kaj [[Trevero]], ''Trier'')
* 2003 [[Saksio-Anhalto]] (distriktaroj kun ĉefurboj [[Dessau]], [[Halle (Saale)|Halle]] kaj [[Magdeburg]])
* 2004 [[Malsupra Saksio]] (distriktaroj kun ĉefurboj [[Braunschweig]], [[Hannover]], [[Lüneburg]] oriente kaj distriktaro ''[[Weser]]-[[Ems]]'' kun ĉefurbo [[Oldenburgo]] okcidente)
* 2012 [[Saksio]] ([[distriktaro Chemnitz]] kaj pliaj du kun ĉefurboj [[Dresdeno]], ''Dresden'' kaj [[Lepsiko]], ''Leipzig'')

Laŭ la nuna stato do en 12 el la 16 federaciaj landoj la nivelo ''&quot;Bezirke&quot;'' ne ekzistas, kaj la sola administra unuo inter &quot;komunumo&quot; respektive &quot;urbo&quot; kaj la &quot;federacia lando&quot; estas la ''&quot;Landkreis&quot;'' respektive ''&quot;kreisfreie Stadt&quot;''.

En tiuj federaciaj landoj, kie ili ekzistas, la distriktaroj formale estas instrumentoj de la administrado de la federacia lando, kiuj loke realigas iujn landajn politikajn decidojn, projektojn aŭ leĝojn. La distriktaroj politike do ne estas memstaraj, kaj ne ekzistas elektata parlamento. Distriktara prezidento (germane ''Regierungspräsident'') estas nomumata de la federacia lando.

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Administraj unuoj de Germanio]]</text>
      <sha1>0jhdxtwy5eugunm7evjcr5q7rhcv6zf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470807</id>
      <parentid>9470806</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3587" sha1="o389mqup9nm1b9ucgebro0mmpsvvttm" xml:space="preserve">[[Dosiero:Administrative divisions of Germany.svg|lang=de|eta|maldekstra|500px|Organiza strukturo de Germanio]]
'''Administra distriktaro''' aŭ simple '''distriktaro''' estas unuo de la [[ŝtato|ŝtata]] administrado de [[Germanio]], kiu ekzistas en kvar el la entute dek ses [[Federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]]. En tiuj federaciaj landoj ĝi hierarkie troviĝas inter la nivelo de la regionaj [[distrikto (Germanio)|distriktoj]] (germane: ''Kreis'' aŭ ''Landkreis'') aŭ [[urbo]]j sen aparteno al tia distrikto ([[eksterdistrikta urbo]], germane: ''kreisfreie Stadt'') unuflanke, kaj la nivelo de la [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]] aliflanke. La ideo do estas grupigi plurajn distriktojn kaj kune organizi iujn komunajn taskojn - tial la esperantlingva nomo. [[Germana lingvo|Germanlingve]] la administra unuo nomiĝas ''Bezirk'', ''Regierungsbezirk'' aŭ ''Verwaltungsbezirk'', depende de la federacia lando.

La distriktaro plejofte nomiĝas laŭ tiu urbo, kie estas ĝia sidejo. En [[Bavario]] la distriktaroj nomiĝas laŭ historiaj teritorioj.

En la sekvaj kvar federaciaj landoj ekzistas distriktaroj:
* [[Baden-Virtembergo]] - 4 distriktaroj: [[distriktaro Freiburg|Freiburg]], [[distriktaro Karlsruhe|Karlsruhe]], [[distriktaro Stuttgart|Stuttgart]], [[distriktaro Tübingen|Tübingen]]
* [[Bavario]] - 7 distriktaroj: [[Supra Bavario]], [[Malsupra Bavario]], [[Supra Frankonio]], [[Meza Frankonio]], [[Malsupra Frankonio]], [[Supra Palatinato]], [[Ŝvabio (administra distriktaro)|Ŝvabio]]
* [[Hesio]] - 3 distriktaroj: [[distriktaro Darmstadt|Darmstadt]], [[distriktaro Gießen|Gießen]], [[distriktaro Kassel|Kassel]]
* [[Nordrejn-Vestfalio]] - 5 distriktaroj: [[distriktaro Arnsberg|Arnsberg]], [[distriktaro Detmold|Detmold]], [[distriktaro Düsseldorf|Düsseldorf]], [[distriktaro Kolonjo|Kolonjo]], [[distriktaro Münster|Münster]]&lt;br /&gt;Momente oni diskutas lasi nur du el tiuj kvin administraj unuoj, Kolonjo (Rejnlando) kaj Münster (Vestfalio), kaj el la restaj tri formigi novan unuon, kiu nomiĝu &quot;distriktaro Rurregiono&quot; (kun sidejo en [[Essen]]).

En la sekvaj kvar federaciaj landoj oni dum la lastaj jaroj malinventis la distriktarojn:
* 1999 [[Rejnland-Palatinato]] (tri distriktaroj, interalie la jam en 1968 kunigita Rejnhesio-Palatinato el la regionoj [[Rejnhesio]] kaj [[Palatinato]], krome distriktaroj kun ĉefurboj [[Koblenco]], ''Koblenz'' kaj [[Trevero]], ''Trier'')
* 2003 [[Saksio-Anhalto]] (distriktaroj kun ĉefurboj [[Dessau]], [[Halle (Saale)|Halle]] kaj [[Magdeburg]])
* 2004 [[Malsupra Saksio]] (distriktaroj kun ĉefurboj [[Braunschweig]], [[Hannover]], [[Lüneburg]] oriente kaj distriktaro ''[[Weser]]-[[Ems]]'' kun ĉefurbo [[Oldenburgo]] okcidente)
* 2012 [[Saksio]] ([[distriktaro Chemnitz]] sudokcidente kaj pliaj du kun ĉefurboj [[Dresdeno]], ''Dresden'' nordoriente kaj [[Lepsiko]], ''Leipzig'' nordokcidente)

Laŭ la nuna stato do en 12 el la 16 federaciaj landoj la nivelo ''&quot;Bezirke&quot;'' ne ekzistas, kaj la sola administra unuo inter &quot;komunumo&quot; respektive &quot;urbo&quot; kaj la &quot;federacia lando&quot; estas la ''&quot;Landkreis&quot;'' respektive ''&quot;kreisfreie Stadt&quot;''.

En tiuj federaciaj landoj, kie ili ekzistas, la distriktaroj formale estas instrumentoj de la administrado de la federacia lando, kiuj loke realigas iujn landajn politikajn decidojn, projektojn aŭ leĝojn. La distriktaroj politike do ne estas memstaraj, kaj ne ekzistas elektata parlamento. Distriktara prezidento (germane ''Regierungspräsident'') estas nomumata de la federacia lando.

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Administraj unuoj de Germanio]]</text>
      <sha1>o389mqup9nm1b9ucgebro0mmpsvvttm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>R. J. P. Mortished</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25989</id>
    <revision>
      <id>9470537</id>
      <parentid>9269417</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5226" sha1="5ya49gztalq7jyflumqt2ierz0tof3i" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}

'''Ronald James Patrick MORTISHED''' [mortiŝed] (naskita la {{daton|14|junio|1891}} en [[Londono]], Anglio; mortinta la {{daton|16|augusto|1957}}) estis brita-irlanda esperantisto.

En 1911 li laboris en registra oficejo (angle ''General Register Office''). Li loĝis ĉe la familio Shields en [[Clontarf (Dublino)]].&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.census.nationalarchives.ie/feedback/1911/Dublin/Clontarf_East/Vernon_Terrace_/3830/ |titolo=Residents of a house 12 in Vernon Terrace (Clontarf East, Dublin) |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |eldoninto=The National Archives of Ireland |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150402115057/http://www.census.nationalarchives.ie/feedback/1911/Dublin/Clontarf_East/Vernon_Terrace_/3830/ |arkivdato=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt; (Du filoj de tiu familio, [[Barry Fitzgerald]] kaj [[Arthur Shields]], poste fariĝis famaj aktoroj. Mortished restis en kontakto kun Arthur dum jardekoj; ties filo Adam loĝis ĉe la familio Mortished en la 1940-aj jaroj.)&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://archives.library.nuigalway.ie/cgi-bin/FramedList.cgi?T13 |titolo=Shields Family Archive |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150402140814/http://archives.library.nuigalway.ie/cgi-bin/FramedList.cgi?T13 |arkivdato=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt; Mortished laboris por irlanda federacio de sindikatoj ''(Irish Trade Union Congress)'' kaj redaktis la eldonaĵojn ''[[Voice of Labour]]'' (de 1922 ĝis 1927) kaj ''[[The Irishman]]'' (de 1927 ĝis 1930).&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.historyireland.com/20th-century-contemporary-history/censorship-propaganda-and-the-irish-labour-party/ |titolo=Censorship, propaganda and the Irish Labour Party |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |familia nomo=Puirséil |persona nomo=Niamh |jaro=2009 |monato=majo/junio |verko=History Ireland |eldoninto=History Publications |lingvo=en}}&lt;/ref&gt; Krome li estis asistanto de la sekretario de [[Irlanda Laborista Partio]]. En 1927 li en norda Dublino sensukcese kandidatis por la [[Dáil Éireann|irlanda parlamento]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.electionsireland.org/result.cfm?election=1927jun&amp;cons=96 |titolo=Dublin North |titolo-aldono=General Election: 9 June 1927 |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |verko=ElectionsIreland.org |lingvo=en}}&lt;/ref&gt; De 1930&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt; li laboris por la [[Internacia Organizaĵo de Laboro]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.indiana.edu/~league/ilomembers.htm |titolo=International Labor Organization/Bureau International Du Travail Members |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |jaro=2002 |monato=oktobro |verko=League of Nations Photo Archive |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150218042107/http://www.indiana.edu/~league/ilomembers.htm |arkivdato=2015-02-18 }}&lt;/ref&gt;

R. J. P. Mortished estis kunfondinto kaj prezidanto de [[Irlanda Esperanto-Asocio]]. Li faris prelegojn pri Esperanto en multaj rondoj.

Lia tombo troviĝas en la tombejo ''[[Deansgrange]],'' sude de Dublino.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/1headstones/st-nessans08.txt |titolo=Deansgrange Cemetery, St. Nessans Section, Part 8. Nos. 1051-1200 |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |familia nomo=Tunstead |persona nomo=Joyce |formato=TXT |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150811012927/http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/1headstones/st-nessans08.txt |arkivdato=2015-08-11 }}&lt;/ref&gt; Kvankam li nomis sin ateisto en 1911&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt;, sur la tomboŝtono troviĝas referenco al biblero ([[Epistolo al la filipianoj]], ĉapitro 4, verso 8).&lt;ref&gt;Jen [http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/deansgrange-st-nessans8/target21.html foto de la tomboŝtono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150402122929/http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/deansgrange-st-nessans8/target21.html |date=2015-04-02 }}.&lt;/ref&gt;

== Verkoj ==
* Mortished, R. J. P. (1946). &quot;The world parliament of labour. A study of the International Labour Organization, its past achievements and potentialities for the future, and proposals for its reorganization&quot; '''{{en}}'''. Londono 1946. 41 paĝoj.

== Literaturo ==
* Callan, Charles: &quot;[http://www.jstor.org/discover/10.2307/23201439?sid=21105770504691&amp;uid=70&amp;uid=4&amp;uid=3737864&amp;uid=2&amp;uid=2134 Labour lives no. 9: R.J.P. Mortished (1891—1957)]&quot;, [http://www.irishlabourhistorysociety.com/index.php?page=saothar&amp;title=Saothar Saothar] '''{{en}}''', volumo : '''32''' (2007), paĝoj : 45–48.
* Maguire, Martin: '[http://eprints.dkit.ie/84/1/The_civil_service_and_the_revolution_in_Ireland_1912-38_%27shaking_the_bloss-stained_hand_of_Mr_Collins%27..pdf The civil service and the revolution in Ireland, 1912–38]&quot; '''{{en}}'''. Manchester 2008. 248 paĝoj.

== Notoj ==
{{EdE|M|linia=jes}}
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Irlandaj esperantistoj]]
[[Kategorio:Esperanto-movado en Dublino]]
{{Vivtempo|Mortished, R. J. P.}}</text>
      <sha1>5ya49gztalq7jyflumqt2ierz0tof3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470737</id>
      <parentid>9470537</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Robert Weemeyer</username>
        <id>407</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>9470737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5227" sha1="rgb3infzua86fs60d86vcs1dalmf44w" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}

'''Ronald James Patrick MORTISHED''' [mortiŝed] (naskita la {{daton|14|junio|1891}} en [[Londono]], Anglio; mortinta la {{daton|16|aŭgusto|1957}}) estis brita-irlanda esperantisto.

En 1911 li laboris en registra oficejo (angle ''General Register Office''). Li loĝis ĉe la familio Shields en [[Clontarf (Dublino)]].&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.census.nationalarchives.ie/feedback/1911/Dublin/Clontarf_East/Vernon_Terrace_/3830/ |titolo=Residents of a house 12 in Vernon Terrace (Clontarf East, Dublin) |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |eldoninto=The National Archives of Ireland |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150402115057/http://www.census.nationalarchives.ie/feedback/1911/Dublin/Clontarf_East/Vernon_Terrace_/3830/ |arkivdato=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt; (Du filoj de tiu familio, [[Barry Fitzgerald]] kaj [[Arthur Shields]], poste fariĝis famaj aktoroj. Mortished restis en kontakto kun Arthur dum jardekoj; ties filo Adam loĝis ĉe la familio Mortished en la 1940-aj jaroj.)&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://archives.library.nuigalway.ie/cgi-bin/FramedList.cgi?T13 |titolo=Shields Family Archive |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150402140814/http://archives.library.nuigalway.ie/cgi-bin/FramedList.cgi?T13 |arkivdato=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt; Mortished laboris por irlanda federacio de sindikatoj ''(Irish Trade Union Congress)'' kaj redaktis la eldonaĵojn ''[[Voice of Labour]]'' (de 1922 ĝis 1927) kaj ''[[The Irishman]]'' (de 1927 ĝis 1930).&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.historyireland.com/20th-century-contemporary-history/censorship-propaganda-and-the-irish-labour-party/ |titolo=Censorship, propaganda and the Irish Labour Party |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |familia nomo=Puirséil |persona nomo=Niamh |jaro=2009 |monato=majo/junio |verko=History Ireland |eldoninto=History Publications |lingvo=en}}&lt;/ref&gt; Krome li estis asistanto de la sekretario de [[Irlanda Laborista Partio]]. En 1927 li en norda Dublino sensukcese kandidatis por la [[Dáil Éireann|irlanda parlamento]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.electionsireland.org/result.cfm?election=1927jun&amp;cons=96 |titolo=Dublin North |titolo-aldono=General Election: 9 June 1927 |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |verko=ElectionsIreland.org |lingvo=en}}&lt;/ref&gt; De 1930&lt;ref name=&quot;history&quot; /&gt; li laboris por la [[Internacia Organizaĵo de Laboro]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.indiana.edu/~league/ilomembers.htm |titolo=International Labor Organization/Bureau International Du Travail Members |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |jaro=2002 |monato=oktobro |verko=League of Nations Photo Archive |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150218042107/http://www.indiana.edu/~league/ilomembers.htm |arkivdato=2015-02-18 }}&lt;/ref&gt;

R. J. P. Mortished estis kunfondinto kaj prezidanto de [[Irlanda Esperanto-Asocio]]. Li faris prelegojn pri Esperanto en multaj rondoj.

Lia tombo troviĝas en la tombejo ''[[Deansgrange]],'' sude de Dublino.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/1headstones/st-nessans08.txt |titolo=Deansgrange Cemetery, St. Nessans Section, Part 8. Nos. 1051-1200 |alirmonatotago=25-an de marto |alirjaro=2015 |familia nomo=Tunstead |persona nomo=Joyce |formato=TXT |lingvo=en |alirdato=2015-03-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150811012927/http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/1headstones/st-nessans08.txt |arkivdato=2015-08-11 }}&lt;/ref&gt; Kvankam li nomis sin ateisto en 1911&lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt;, sur la tomboŝtono troviĝas referenco al biblero ([[Epistolo al la filipianoj]], ĉapitro 4, verso 8).&lt;ref&gt;Jen [http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/deansgrange-st-nessans8/target21.html foto de la tomboŝtono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150402122929/http://www.igp-web.com/IGPArchives/ire/dublin/photos/tombstones/deansgrange-st-nessans8/target21.html |date=2015-04-02 }}.&lt;/ref&gt;

== Verkoj ==
* Mortished, R. J. P. (1946). &quot;The world parliament of labour. A study of the International Labour Organization, its past achievements and potentialities for the future, and proposals for its reorganization&quot; '''{{en}}'''. Londono 1946. 41 paĝoj.

== Literaturo ==
* Callan, Charles: &quot;[http://www.jstor.org/discover/10.2307/23201439?sid=21105770504691&amp;uid=70&amp;uid=4&amp;uid=3737864&amp;uid=2&amp;uid=2134 Labour lives no. 9: R.J.P. Mortished (1891—1957)]&quot;, [http://www.irishlabourhistorysociety.com/index.php?page=saothar&amp;title=Saothar Saothar] '''{{en}}''', volumo : '''32''' (2007), paĝoj : 45–48.
* Maguire, Martin: '[http://eprints.dkit.ie/84/1/The_civil_service_and_the_revolution_in_Ireland_1912-38_%27shaking_the_bloss-stained_hand_of_Mr_Collins%27..pdf The civil service and the revolution in Ireland, 1912–38]&quot; '''{{en}}'''. Manchester 2008. 248 paĝoj.

== Notoj ==
{{EdE|M|linia=jes}}
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Irlandaj esperantistoj]]
[[Kategorio:Esperanto-movado en Dublino]]
{{Vivtempo|Mortished, R. J. P.}}</text>
      <sha1>rgb3infzua86fs60d86vcs1dalmf44w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MO S-5 &quot;Na Trati&quot;</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27766</id>
    <revision>
      <id>9470739</id>
      <parentid>9346424</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Petr Tomasovsky</username>
        <id>678</id>
      </contributor>
      <origin>9470739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10613" sha1="hw36jrr66bqd7esa1ohr61ixyfklclh" xml:space="preserve">{{Geokesto | muzeo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo                     = MO S-5 &quot;Na Trati&quot;
| devena_nomo              = 
| alia_nomo               = 
| kategorio                 = muzeo
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio                = 
| oficiala_nomo            = MO S-5 &quot;Na Trati&quot;
| moto                    = 
| kromnomo                 = 
| dosiero  = Pravá strana objektu MO-S5 (současný stav).jpg
| dosiero_priskribo = La dekstra parto de la fuorto
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando                     = Ĉeĥio
| lando_tipo                = 
| lando_flago               = 1
| ŝtato                    = 
| regiono                   = Moraviasilezia regiono
| distrikto                 = Distrikto Karviná
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parenco                  = PGK II Hlučín
| ŝoseo                    = 
| aliro                     = [[Bohumín]]
| publiko                   = jes
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo                 = MO S-5 &quot;Na Trati&quot;
| koordinatoj_ne_en_titolo     = true
| leviĝo                  = 
| lat_d                    = 49
| lat_m                    = 54
| lat_s                    = 39
| lat_NS                   = N
| long_d                   = 18
| long_m                   = 19
| long_s                   = 51
| long_EW                  = E
| loĝantaro_denseco       = 
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo_priskribo              = Situo enkadre de Ĉeĥio
| mapo_lokumilo              = Ĉeĥio
| mapo1_priskribo              = 
| mapo1_lokumilo              = 
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| retpaĝo                  = [http://www.bunkr-bohumin.cz/ MO-S5 Na trati www.bunkr-bohumin.cz/ MO-S5 Na trati]
| commons                  = MO-S 5 Na trati casemate
| portalo                  = Ĉeĥio
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj                = 
}}
{{Informkesto fuorto de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
 | nomo                   = Na Trati
 | dosiero                = [[Dosiero:Bohumín, bunker.jpg|255px]]
 | priskribo              = La dekstra parto de la objekto.
 | koda nomo              = MO S-5a - dekstra
 | betonado               = [[14-a de julio]] – [[29-a de julio]] [[1936]]
 | tipo                   = PSJ
 | rezistkapablo          = la III-a
 | dekstre                = [[4cm kanono modelo 36|Q]], D, D
 | kloŝoj                 = ZD
 | ŝirmaj embrazuroj      = 2
 | etaĝoj                 = 2
 | konstru-subsektoro     = la 1-a subsektoro – [[Bohumín]]
 | hom-ekipo              = 21/21
 | bataliono              = la I-a
 | roto                   = la 1-a
 | situo                  =
 | desegnaĵo1             = [[Dosiero:MO S-5 dekstra supra.jpg|250px]]
 | desegnaĵo2             = [[Dosiero:MO S-5 dekstra suba.jpg|250px]]
 | desegnaĵo3             = 
 | dosiero2                =[[Dosiero:MO S-5P.jpg|250px]]
 | priskribo2              = Historia foto de la objekto.
 }}
{{Informkesto fuorto de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
 | nomo                   = Na Trati
 | dosiero                = [[Dosiero:Srub MO S–5 Na trati Bohumin.jpg|255px]]
 | priskribo              = Fervojon anstataŭis alveturejo al aŭtostrado.
 | koda nomo              = MO S-5b - maldekstra
 | betonado               = [[14-a de julio]] – [[29-a de julio]] [[1936]]
 | tipo                   = PSJ
 | rezistkapablo          = la III-a
 | maldekstre             = [[4cm kanono modelo 36|Q]], D, D
 | kloŝoj                 = ZD
 | ŝirmaj embrazuroj      = 1
 | etaĝoj                 = 2
 | konstru-subsektoro     = la 1-a subsektoro – [[Bohumín]]
 | hom-ekipo              = 21/21
 | bataliono              = la I-a
 | roto                   = la 1-a
 | situo                  =
 | desegnaĵo1             = [[Dosiero:MO S-5 maldekstra supra.jpg|250px]]
 | desegnaĵo2             = [[Dosiero:MO S-5 maldekstra suba.jpg|250px]]
 | desegnaĵo3             = 
 | dosiero2                =[[Dosiero:MO S-5L+5P.jpg|250px]]
 | priskribo2              = Foto de ambaŭ partoj de la objekto kun la fervojo.
 }}
'''MO S-5 &quot;Na Trati&quot;''' (Esperante ''Sur Fervojo'') estas [[infanteria fuorto]] situanta proksime de urbo [[Bohumín]] kaj en proksimeco de rivero [[Odra]]. La objekto konsistas el du partoj, inter kiuj kondukis [[fervojo]]. Ambaŭ partoj de la fuorto estas kunigitaj sub la [[fervojo]] per 22 m longa [[koridoro]] en subaj etaĝoj de la objektoj. Kune kun ceteraj objektoj ĝi kreas [[linio de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj|linion de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]]. Nuntempe la objekto estas alirebla de landvojo kondukanta al [[Limpasejo Chałupki-Bohumín (ŝosea)|limpasejo Bohumín (CZ) – Chałupki (PL)]].

== Historio ==
La objekto estis betonita dum tagoj [[14-a de julio]] – [[29-a de julio]] [[1936]] en la unua etapo de konstruado de la ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj. Najbaraj objektoj estas [[MO S-4 &quot;U Šedé vily&quot;]] (dekstre) kaj MO-S 6 &quot;Odra&quot; (maldekstre). Post [[munkena interkonsento]] kaj post okupo de la ĉeĥoslovaka limregiono en la jaro 1938 la fuorto estis okupita de pola armeo. En la jaro 1939 la objekto estis senbatale okupita de soldataro de Germanio. Dum okupado estis el la objekto elŝiritaj blenditaj kloŝoj kaj kreneloj. Fine de la milito ĉi tie estis posteno de kontraŭaviadila defendo kaj deponejo de municio. Post la jaro 1945 la objekto estis forlasita. En la jaro 1999 transprenis la objekton en zorgon ''Klubo de armea historio Bohumín, z. s'' kaj ĝi trafikas la obekton kiel muzeon. En la jaro 2006 estis transmetita fervojlinio ekster la objekto kaj sur ties loko estis konstruita ŝoseo kondukanta ĝis Pollando kaj al [[aŭtostrado D1]] ([[Projekto de aŭtostrado D47|D47]]).&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
| familia nomo = Durčák
| persona nomo = Josef
| titolo = Opevňování Ostravska v letech 1935 až 1938
| eldono = 2
| eldoninto =
| loko = Opava
| jaro = 2005
}}&lt;/ref&gt;

== Konstruado ==
MO S-5 Na trati estas duetaĝa atipa ambaŭflanka infanteria fuorto. La objekto estis dividita per fervojlinio en du memstarajn fuortojn - la dekstra MO S-5a kaj la maldekstra MO- S-5b, kiuj estis kunigitaj per 22 metroj longa subtera koridoro. La propran betonadon faris firmao [[Karel Skorkovský]] el Prago. Por la betonado estis bezonaj 4 314 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; da betono.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
| familia nomo = Rucki
| persona nomo = Miloslav
| kunaŭtoroj = et al.
| titolo = Opevnění IV. sboru. Část 2. : Bohumínský stavební podúsek
| eldono = 1
| eldoninto = Ing. Jan ŠKODA - FORTprint
| loko = Dvůr Králové nad Labem
| jaro = 2009
| isbn = 978-80-86011-39-4
}}&lt;/ref&gt; Inter la objektoj [[MO S-4 &quot;U Šedé vily&quot;]] kaj MO S-5 Na trati estis enmetitaj du malpezaj objektoj mod. 37 typ A140 Z kaj A 160 Z.&lt;ref&gt;Rucki ... cd, p. 20&lt;/ref&gt;

== Garnizono ==
La garnizonon en la tempo de batalpreteco kreis 44 soldatoj (la pacaj nombroj estis duona) el la 1-a roto de la 1-a bataliono de la limgardista regimento 4. Al la batalgarnizono estis plie alkomanditaj du oficiroj kaj tri artileriaj gvatistoj.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
| familia nomo = Konečný
| persona nomo = Vladimír
| kunaŭtoroj = et al.
| titolo = Samostatný pěchotní srub MO-S5 &quot;Na trati&quot;
| eldono = 1
| eldoninto = Čermáková Pavla Ing. - FORTBOOKS
| loko = Červený Kostelec
| jaro = 2010
| isbn = 978-80-904463-1-1
}}&lt;/ref&gt;

== Armilaro kaj ekipaĵaro ==
La devenan armilaron kreis du kontraŭtankaj [[4cm kanono modelo 36|4cm kanonoj mod. 36]] en faro soloo (koda markigo armilo Q, do sen peza mitralo) en memstaraj ĉambroj. Kvar malpezaj maŝinpafiloj mod. 35 en memstaraj kreneloj (soloo), kiuj estis pli malfrue anstataŭigitaj per [[peza maŝinpafilo mod. 37|pezaj maŝinpafiloj mod. 37]]. La objekto havis enigitaj du [[Plafonaj blendaj elementoj en la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|blendajn kloŝojn]] en la 3-a grado de rezistkapablo. La dekstra kloŝo havis mason 43 890 kg kaj la maldekstra 41 270 kg. En la kloŝoj estis uzataj peza maŝinpafilo mod. 37 (la dekstra parto) kaj [[malpeza maŝinpafilo mod. 26]] (la maldekstra parto). En helpaj pafejoj estis uzataj tri malpezaj maŝinpafiloj mod.26. Sume estis en la objekto instalitaj ses deglitiloj por [[Grenado (eksplodaĵo)|grenadoj]].

Ĉiu parto estis ekipita per propra filtroventolila maŝino, hakita puto kaj dizelelektra movumo.

== Pluaj fotoj ==
&lt;gallery&gt;
Dosiero:MO-S5 Na trati A.jpg|La dekstra parto en la jaro 2000
Dosiero:Bohumín, Starý Bohumín, MO-S 5 (rok 2001; 01).jpg|MO-S 5a la dekstra parto en la jaro 2001
Dosiero:Bohumín, Starý Bohumín, MO-S 5 (rok 2001; 03).jpg|MO-S 5a la maldekstra parto en la jaro 2001
Dosiero:Pravá strana objektu MO-S5 (současný stav).jpg|Stato en la jaro 2014
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Dosiero:MO S-5 maldekstra supra.jpg|La maldekstra parto de MO S-5 supra etaĝo
Dosiero:MO S-5 dekstra supra.jpg|La dekstra parto de MO S-5 supra etaĝo
Dosiero:MO S-5 maldekstra suba.jpg|La maldekstra parto de MO S-5 suba etaĝo 
Dosiero:MO S-5 dekstra suba.jpg|La dekstra parto de MO S-5 suba etaĝo 
&lt;/gallery&gt;

== Ligiloj ==
=== Referencoj ===
{{Referencoj}}

=== Literaturo ===
* DURČÁK, Josef. : ''Opevňování Ostravska v letech 1935 až 1938.'' 2. vyd. Opava : AVE Centrum, 2005. ISBN 80-86268-05-5.
* RUCKI, Miloslav, et al. : ''Opevnění IV. sboru. Část 2. : Bohumínský stavební podúsek.'' 1. vyd. Dvůr Králové nad Labem : Ing. Jan ŠKODA - FORTprint, 2009. ISBN 978-80-86011-39-4.
* KONEČNÝ, Vladimír, et al. : ''Samostatný pěchotní srub MO-S5 &quot;Na trati&quot;''. 1. vyd. Červený Kostelec : Čermáková Pavla Ing. - FORTBOOKS, 2010. ISBN 978-80-904463-1-1.
* [[Petr Tomašovský|TOMAŠOVSKÝ, Petr]]. : [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava|''Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava.'']] 1.vyd. Opava : AVE Centrum, 2000. {{ISBN|80-86268-01-2}}

=== Rilataj temoj ===
* [[Muzeo de fortikaĵoj Hlučín-Darkovičky]]
* [[Sektoro Moravia Ostrava]]
* [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]]
* [[Limpasejo Chałupki-Bohumín (ŝosea)]]
* [[Subsektoro 1./II. Bohumín]]

=== Eksteraj ligiloj ===
* {{Commonscat linio}}
* Retpaĝoj de la fuorto [http://www.bunkr-bohumin.cz/ MO-S5 Na trati]

{{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
|antaŭa=[[MO S-4 &quot;U Šedé vily&quot;|MO S-4]]
|sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]]
|sekvanta=[[MO S-6 &quot;Odra&quot;|MO S-6]]
}}

{{Unua}}
{{Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj}}

[[Kategorio:PGK II Hlučín]]
[[Kategorio:Konstruaĵoj en Bohumín]]
[[Kategorio:Starý Bohumín]]
[[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]]
[[Kategorio:Subĉielaj muzeoj en Ĉeĥio]]
[[Kategorio:Muzeoj en distrikto Karviná]]
[[Kategorio:Armehistoriaj subĉielaj muzeoj]]
[[Kategorio:Muzeoj de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj]]</text>
      <sha1>hw36jrr66bqd7esa1ohr61ixyfklclh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Puzlo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31169</id>
    <revision>
      <id>9470512</id>
      <parentid>9033133</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:50:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1459" sha1="183ilusidkdsmo0matbzned5dnqeeee" xml:space="preserve">[[Dosiero:Puzzle-piece.jpg|eta|dekstra|250ra|Pecoj de puzlo]]
[[Dosiero:15-puzzle.svg|eta|dekstra|150ra|Solvita 15-puzlo.]]
'''Puzlo''' estas [[enigmo]] kaj [[ludilo]] kiu konsistas el multaj malgrandaj pecoj. La celo de puzlo estas interkonekti la pecojn ĝuste. Ĉiu peco de puzlo havas parton de kompleta bildo. Post ĝusta kunmeto de puzlo montriĝas la bildo.

Origine por krei puzlojn, oni pentris bildon sur rektangula [[ligno]] kaj tranĉis la lignon je malgrandaj pecoj.

[[John Spilsbury (mapisto)|John Spilsbury]] inventis la unuan puzlon en [[1767]] por helpi la infanojn lerni [[geografio]]n. Li kreis puzlojn pri ok temoj - la Mondo, Eŭropo, Azio, Afriko, Ameriko, Anglio kaj Kimrio, Irlando kaj Skotlando.

== Tipoj ==
* [[Bastonpuzlo]]
* [[Glitopuzlo]]
* [[Konstrupuzlo]]
* [[Malkroĉopuzlo]]
* [[Meĥanika puzlo]]
* [[Serurpuzlo]]
* [[Transportpuzlo]]

== En Esperanto ==
* [[Lilia Ledon da Silva]]: ''Puzlo-mondoj''. Analizo pri la fenomeno de puzloj, kiel ekzemplo de la homa agado por arto, kulturo ktp. [[Beletra Almanako]] ([[BA27|27]]), oktobro 2016. pp. 129-134.

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.thejigsawpuzzles.com/ Interreto puzloj kolekto]
* [http://www.jspuzzles.com/ Surrete ludeblaj puzloj]
* [http://www.voknel.com/ Puzloj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110203052240/http://www.voknel.com/ |date=2011-02-03 }}

{{Projektoj|ReVo=puzl}}
{{Portalo Ludoj}}

[[Kategorio:Enigmoj]]
[[Kategorio:Kahelaj enigmoj]]</text>
      <sha1>183ilusidkdsmo0matbzned5dnqeeee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giovanni Gabrieli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33576</id>
    <revision>
      <id>9470749</id>
      <parentid>9422322</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6543" sha1="2n2juxxfq8h40bpvesfrvcfa6304sot" xml:space="preserve">{{Polurinda}}
{{Informkesto homo}}
[[Dosiero:Venezia_-_Santo_Stefano_-_Tomba_di_Giovanni_Gabrieli_(1612_e_1956)_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_12-Aug-2007_-_02.jpg|eta|Tombo de Giovanni Gabrieli en Santo Stefano, Venecio]]
[[Dosiero:Gabrieli_Canzon_Septimi_Toni_01.png|eta|Canzon Septimi Toni n-ro 2, peco por du antifonaj korusoj po kvar instrumentoj; originaj instrumentoj nespecifitaj, sed ofte ludis per ok trombonoj. Sintezita sono:[[Dosiero:Gabrieli_Canzon_Septimi_Toni_02.wav]]]]
'''Giovanni GABRIELI''' (naskiĝis en [[1553]]–[[1556]]?, mortis la [[12-a de aŭgusto]], [[1612]]) estis Italia [[komponisto]] kaj [[orgeno (muziko)|orgenisto]]. Li estis unu de la plej influaj muzikistoj de lia tempo, kaj reprezentas la kulmino de la [[Venecia Skolo]], ĉe la tempo de la ŝanĝo el [[Renesanco|Renesanca]] al [[Baroka epoko (muziko)|Baroka]] stilo.

== Vivo ==
GABRIELI naskiĝis en [[Venecio]]. Kiam ne granda koniĝas pri lia frua vivo, li verŝajne studis kun lia onklo, la komponisto [[Andrea Gabrieli]], kaj li eble ankaŭ studis kun [[Orlando di Lasso]] kiam li estis en [[Munkeno]] ĉe la korto de duko Albrecht la 5-a de [[Bavario]]; plej verŝajne li restis tie ĝis ĉirkaŭ [[1579]]. De [[1584]] li revenis al Venecio, kiam li estiĝis ĉefa [[orgeno (muziko)|orgenisto]] ĉe la [[baziliko de Sankta Marko]] en [[1585]], post [[Claudio Merulo]] forlasis la postenon. Poste la morto de lia onklo la sekvanta jaro ankaŭ prenis la postenon de ĉefa komponisto. Ankaŭ post la morto de lia onklo li prenis la taskon de redaktanta multa de la muziko de lia onklo, kio kontraŭe perdiĝis. Andrea evidente havis malgrandan inklinon eldoni lian propran muzikon. Sed la opinio de Giovanni pri la muziko de Andrea estis sufiĉe alta ke li dediĉis multan de lia propra tempo por kompilanta kaj redaktanta ĝin por eldonado.

Sankta Marko havis longan tradicion de muzika bonegeco kaj GABRIELI's laborado tie faris lin unu de la plej notata komponistoj en [[Eŭropo]]. La modo kio ekis kun lia influa volumo ''Sacrae symphoniae'' (Sakraj Simfonioj) ([[1597]]) estis tiel ke komponistoj el tuto tra Eŭropo, speciale el Germanio, venis al Venecio studi. Evidente li ankaŭ faris lin novaj lernantoj studi la [[madrigalo (muziko)|madrigalojn]] kio estis komponata en Italio. La lernantoj portis la grandan [[Venecia plurĥoreco|Venecian plurĥorecon]], sed ankaŭ la plej intiman madrigalan stilon al iliaj hejmoj nacioj. [[Hans Leo Hassler]], [[Heinrich Schütz]], [[Michael Praetorius]] kaj alioj helpis transporti la transiran fruan Barokan muzikon norde al Germanio, evento kio estis decida por postveninta muzika historio. La produktaĵoj de la Germania Baroko, kulminanta en la muziko de [[Johann Sebastian Bach]], fondiĝis sur tio forta tradicio kio havis ĝiajn originalajn radikojn en Venecio.

Gabrieli ankaŭ unuiĝis kun la [[Kunfrataro de San Rocco]], plia Venetian kirko, ĉe kio iom da la grandaj [[famaj kantistoj]] kaj instrumentistoj en Italio ludis; viva priskribo de la muziko tie travivas en la vojaĝadaj memuaroj de la Angla verkisto [[Thomas Coryat]].

Gabrieli estas malsana pli kaj pli post proksimume [[1606]], ĉe kio tempo kirkaj aŭtoritatoj komencis nomumi deputitojn transpreni devojn ke li ne povas plilonge fari, kaj li mortis en [[1612]], de komplikaĵoj el rena ŝtono.

== Muziko kaj stilo ==
Kvankam Gabrieli komponis en multaj de la formoj aktuala ĉe la temo, li klare preferis sakran vokan kaj instrumentan muzikon. Tuto de lia sekula voka muziko estas relative frua; malfrua en lia kariero li koncentris sur sakra voka kaj instrumenta muziko kio ekspluatis sonorecon por maksimuma efiko.

Simila ol komponistoj antaŭ kaj post si, li uzis la nekutiman aranĝon de la kirko de Sankta Marko, kun ĝia du ĥoraj subtegmentoj frontas unu la alia, to krei trafajn spaciecajn efikojn. Plej de liaj verkoj komponiĝis por ke [[ĥoro]] aŭ instrumenta grupo unua audiĝas el la maldekstra, sekvanta de respondo el la muzikistoj al la dekstra ([[antifono (muziko)|antifono]]). Kiam ĉi tio [[Venecia plurĥoreco|plurĥora]] stilo estis ekzistanta por jardekoj—eble [[Adrian Willaert]] estis la unua fari uzadon de ĝi, almenaŭ en Venecio—Gabrieli estis la unua uzi singarde determinatajn grupojn de instrumentoj kaj kantoj, kun precizaj instrukcioj por instrumentado, kaj en pli ol du grupoj. La akustikoj estis tiel en la kirko—kaj ili ŝanĝis malgrande en kvarcent jaroj—ke instrumentoj, rekte poziciigata, povis aŭdiĝi kun perfekta klareco ĉe malproksimaj punktoj. Tiel instrumentado kio aperas stranga sur papero, ekzemple unuopa [[kordinstrumento|kordinstrumenta]] ludanto kontraŭ granda grupo de [[latuna blovinstrumento|latunaj blovinstrumentoj]], povas fariĝi soni, en Sankta Marko, en perfekta balanco.

GABRIELI estis originala ne sole en lia uzado de instrumentado, sed en lia evoluado de [[dinamiko (muziko)|dinamika]] markaĵoj. Lia ''Sonata pian e forte'' (Sonato en mallaŭta kaj laŭta) esta eble la plej frua verko uzi dinamikaĵojn; certe ĝi estas la plej frua influeca verko fari tiel. En adicion, li estis unu de la unua komponistoj uzi [[konstanta baso]], teknio populariĝis en muzika kolekto de [[1602]] de [[Lodovico Grossi da Viadana|Viadana]].

== Referencoj kaj plu legaĵoj ==
* Eleanor SELFRIDGE-FIELD, ''Venetian Instrumental Music, from Gabrieli to Vivaldi.'' (Venecia Instrumenta Muziko, el GABRIELI al VIVALDI) New York, Dover Publications, 1994. ISBN 0-486-28151-5
* Denis ARNOLD, ''MONTEVERDI.'' London, J.M. Dent &amp; Sons Ltd, 1975. ISBN 0-460-03155-4
* Artikolo ''Giovanni GABRIELI,'' en ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians'' (Nova GROVE Vortaro de Muziko kaj Muzikistoj), redaktata de Stanley SADIE. 20-a volumo. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2
* [[Gustave Reese]], ''Music in the Renaissance'' (Muziko en la Renesanco). New York, W.W. Norton &amp; Co., 1954. ISBN 0-393-09530-4
* Manfred Bukofzer, ''Music in the Baroque Era'' (Muziko en la Baroka Epoko). New York, W.W. Norton &amp; Co., 1947. ISBN 0-393-09745-5

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://susi.e-technik.uni-ulm.de:8080/Meyers2/seite/werk/meyers/band/6/seite/0822/meyers_b6_s0822.html#Gabrieli germanlingva artikolo pri la komponisto en la konversacia leksikono ''Meyers'' de 1888] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070612180218/http://susi.e-technik.uni-ulm.de:8080/Meyers2/seite/werk/meyers/band/6/seite/0822/meyers_b6_s0822.html#Gabrieli |date=2007-06-12 }}

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1556|GABRIELI, Giovanni]]</text>
      <sha1>2n2juxxfq8h40bpvesfrvcfa6304sot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Otto von Bismarck</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35633</id>
    <revision>
      <id>9470701</id>
      <parentid>9448291</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65712" sha1="bx52knhuf09j7rupdhibtrbf2st0v48" xml:space="preserve">{{Tiu-ĉi artikolo|temas pri la unua germana regna kanceliero. “Bismarck” havas ankaŭ aliajn signifojn, vd. [[Bismarck|Bismarck (apartigilo)]]}}
{{Informkesto politikisto
| honora titolo        = 
| nomo               =Otto von Bismarck
| dosiero             =BismarckArbeitszimmer1886rest.jpg
| grandeco de dosiero    =230px
| priskribo               =
| vico                = 1-a
| ofico             = [[Kanceliero (Germanio)|Kanceliero]] de [[Germana Imperiestra Regno|Germana Imperio]]
| de                  = [[21-a de marto]] [[1871]]
| ĝis                = [[20-a de marto]] [[1890]]
| reganto             = [[Vilhelmo la 1-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 1-a]] (1871-1888)&lt;br /&gt;[[Frederiko la 3-a (Prusio)|Frederiko la 3-a]] (1888)&lt;br /&gt;[[Vilhelmo la 2-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 2-a]] (1888-1890)
| antaŭulo           = ''neniu, la ofico ekestis''
| sekvanto            = [[Leo von Caprivi]]
| vico2               = 9-a
| ofico2            = [[Ministro-prezidanto]] de [[Reĝlando de Prusio|Reĝlando Prusio]]
| de2                 = [[23-a de septembro]] [[1862]]
| ĝis2               = [[1-a de januaro]] [[1873]]
| reganto2            = [[Vilhelmo la 1-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 1-a]]
| antaŭulo2          = [[Adolf von Hohenlohe-Ingelfingen]]
| sekvanto2           = [[Albrecht von Roon]]
| vico3               = 11-a
| ofico3            = [[Ministro-prezidanto]] de [[Reĝlando de Prusio|Reĝlando Prusio]]
| de3                 = [[9-a de novembro]] [[1873]]
| ĝis3               = [[20-a de marto]] [[1890]]
| reganto3            = [[Vilhelmo la 1-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 1-a]] (1871-1888)&lt;br /&gt;[[Frederiko la 3-a (Prusio)|Frederiko la 3-a]] (1888)&lt;br /&gt;[[Vilhelmo la 2-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 2-a]] (1888-1890)
| antaŭulo3          = [[Albrecht von Roon]]
| sekvanto3           = [[Leo von Caprivi]]
| ofico4            = [[Kanceliero (Germanio)|Federacia Kanceliero]] de [[Nordgermana Federacio]]
| de4                 = 1867
| ĝis4               = 1871
| prezidento4         = [[Vilhelmo la 1-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 1-a]]
| antaŭulo4          = ''neniu; Federacio establita''
| sekvanto4           = [[Germana Imperiestra Regno]]
| vico5               = 23-a
| ofico5            = [[ministro pri eksteraj rilatoj]] de [[Reĝlando de Prusio|Reĝlando Prusio]]
| de5                 = 1862
| ĝis5               = 1890
| reganto5            = [[Vilhelmo la 1-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 1-a]] (1871-1888)&lt;br /&gt;[[Frederiko la 3-a (Prusio)|Frederiko la 3-a]] (1888)&lt;br /&gt;[[Vilhelmo la 2-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmo la 2-a]] (1888-1890)
| antaŭulo5          = [[Albrecht von Bernstorff]]
| sekvanto5           = [[Leo von Caprivi]]
| dato de naskiĝo    = [[1-an de aprilo]] [[1815]]
| loko de naskiĝo    = [[Schönhausen (Elbo)|Schönhausen]], {{Prusio}}
| dato de morto       = [[30-an de julio]] [[1898]]
| loko de morto       = [[Friedrichsruh]], {{Germana Regno}}
| nacieco             = [[pruso]]
| edzo/ino            = [[Johanna von Puttkamer]]
| partio              =
| rilatoj             =
| infanoj             =
| sidejo              =
| alma_mater          =
| okupo               =
| profesio            =
| religio             = [[luterano]]
| subskribo           = Autograph-OttoBismarck.png
| ttt-paĝo            =
| notoj               = {{center|''la Fera Kanceliero - unuiganto de Germanio''}}
}}
'''Otto Eduard Leopold von BISMARCK''', [[grafo]] de Bismarck-[[Schönhausen (Elbo)|Schönhausen]], [[duko]] de [[duklando Lauenburg|Lauenburg]], [[princo]] de [[Bismarck]] (naskiĝis la {{daton|1|aprilo|1815}} en [[Schönhausen (Elbo)|Schönhausen]] ĉe [[Magdeburgo]], mortis la {{daton|30|julio|1898}} en [[Friedrichsruh]] ĉe [[Hamburgo]]), nomata &quot;la Fera Kanceliero&quot;, estis [[Prusio|prusa]] [[konservativismo|konservativa]] [[politikisto]] kaj [[ŝtatestro]], kiu hegemoniis en aferoj kaj de [[Germanio]] kaj de tuta [[Eŭropo]] el la [[1860-aj jaroj]] ĝis 1890 kaj estis la unua [[Kanceliero]] de la [[Germana Imperio]] inter 1871 kaj 1890, post esti maksimuma farinto de la [[Unuigo de Germanio]] (1871).

En 1862, la reĝo [[Vilhelmo la 1-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 1-a]] nomumis Bismarck kiel [[Ministro-Prezidento de Prusio]], nome posteno kiun li tenos ĝis 1890, kun la escepto de mallonga interrompo en 1873. Li provokis tri mallongajn, decidigajn militojn kontraŭ [[Danio]], [[Aŭstrio]], kaj [[Francio]]. Post la venko kontraŭ Aŭstrio, li abolis la supranacian [[Germana Konfederacio|Germanan Konfederacion]] kaj anstataŭe formis la [[Nordgermana Federacio|Nordgermanan Konfederacion]] kiel la unua Germana naci-ŝtato en 1867, kaj estris ĝin kiel Federacia Kanceliero. Tio aligis la pli malgrandajn nordgermanajn ŝtatojn ĉe Prusio. Poste li ricevis la subtenon de sendependaj sudgermanaj ŝtatoj en la venko de la Konfederacio super Francio, kaj formis la [[Germana Imperio|Germanan Imperion]] en 1871, [[Unuigo de Germanio|unuigante Germanion]] kaj igante sin mem Imperia Kanceliero, dum li retenis la kontrolon de Prusio samtempe. La nova Germana lando ekskludis Aŭstrion, kiu estis estinta la ĉefa kontraŭanto de Prusio por la hegemonio inter la Germanaj ŝtatoj.

Plenuminta tion ĉirkaŭ 1871, li lerte uzis la [[diplomatio]]n de la [[povekvilibro]] por pluteni la sintenon de Germanio en Eŭropo kiu, spite multajn disputojn kaj milittimoj, restis enpace. Por [[historiisto]] [[Eric Hobsbawm]], estis Bismarck kiu &quot;restis nedisputita monda ĉampiono ĉe la ludo de multflanka diplomatia ŝako dum preskaŭ dudek jaroj post 1871, [kaj] dediĉis sin mem ekskluzive, kaj sukcese, por elteni pacon inter la potencoj.&quot;&lt;ref&gt;[[Eric Hobsbawm]], ''The Age of Empire: 1875–1914'' (1987), p. 312.&lt;/ref&gt; Tamen, lia aneksigo de [[Alzaco-Loreno]] donis novan energion al la Franca naciismo kaj helpis la kreadon de kontraŭgermanismo en Francio.&lt;ref&gt;Hopel, Thomas (23a de Aŭgusto 2012) &quot;The French-German Borderlands: Borderlands and Nation-Building in the 19th and 20th Centuries&quot; [http://ieg-ego.eu/en/threads/crossroads/border-regions/thomas-hoepel-the-french-german-borderlands#InsertNoteID_44_marker45] Alirita la 3an de Majo 2018.&lt;/ref&gt; Tio helpis la preparon de la [[Unua Mondmilito]].

La diplomatio de Bismarck por [[realecpolitiko]] kaj lia povega regado hejme akirigis al li la kromnomon &quot;Fera Kanceliero&quot;. La [[Germana unuigo]] kaj ties rapida ekonomia kresko estis la fondo de lia eksterlanda politiko. Li malŝatis [[koloniismo]]n sed iom nevole konstruis [[Germanaj kolonioj|Germanan transmaran imperion]] kiam ĝi estis postulita kaj de la elito kaj de la homamasa opinio. Pere de tre kompleksa interplektigo de serioj de konferencoj, negocadoj kaj aliancoj, li uzis siajn diplomatiajn kapablojn por pluteni la rangon de Germanio kaj uzis la [[povekvilibro]]n por teni Eŭropon pace en la [[1870-aj jaroj|1870-aj]] kaj [[1880-aj jaroj]].

Majstro de kompleksa politiko hejme, Bismarck kreis la unuan [[socialema ŝtato|socialeman ŝtaton]] en la moderna mondo, kun la celo ekhavi la subtenon de la [[laborista klaso]] kiu male irus al liaj [[Socialismo|socialistaj]] malamikoj.&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, pp. 8, 424, 444; Bismarck specife referencis al Socialistoj, inter aliaj, kiel &quot;Malamikoj de la ''Reich''&quot;.&lt;/ref&gt; En la 1870-aj jaroj, li alianciĝis kun la [[Liberalismo|Liberaluloj]] (kiuj estis malalt-tarifaj kaj kontraŭ-katolikoj) kaj luktis kontraŭ la [[Katolika Eklezio]] en tio kio estas nomata la ''[[Kulturkampf]]'' (&quot;kulturlukto&quot;). Li perdis tiun batalon ĉar la katolikoj respondis formante povegan [[Zentrumspartei|Centran Partion]] kaj uzante universalan masklan [[balotrajto]]n por akiri blokon de sidlokoj. Bismarck tiam reeniris, finigis la ''Kulturkampf'', rompis disde la Liberaluloj, metis protektajn tarifojn, kaj formis politikan aliancon kun la Centra Partio por lukti kontraŭ la Socialistoj. Devota [[Luteranismo|luterana]], li estis fidela al sia reĝo, kiu diskutis kontraŭ Bismarck sed fine subtenis lin kontraŭ la averto de sia edzino, [[Augusta von Sachsen-Weimar-Eisenach]], kaj de sia heredanto, [[Frederiko la 3-a (Germana Regno)]]. Kvankam la ''[[Reichstag]]'', nome la Germania parlamento, estis elektita pere de universala maskla balotrajto, ĝi ne havis multan kontrolon de la registara politiko. Bismarck malfidis el [[demokratio]] kaj regadis pere de forta, bone trejnita [[Burokratio|burokrataro]] kun povego en la manoj de tradicia nobela elito de ''Junker'' kiu konsistis el la [[terposedanto|terposeda]] nobelaro en [[orienta Prusio]]. Kun [[Vilhelmo la 1-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 1-a]], Bismarck ege kontrolis la enlandajn kaj eksterlandajn aferojn, ĝis li estis forigita de la juna ''[[Kaiser]]'' [[Vilhelmo la 2-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 2-a]] en 1890, je aĝo de sepdek-kvin.

Bismarck – nobela ''Junker'' li mem – estis fort-vola, sincera kaj dominanta, sed li povis esti ankaŭ respektema, ĉarma kaj ingenia. Foje li montris violentan karakteron, kaj li tenis sian povon pere de melodramaj minacoj rezigni unu fojon kaj alian, kio timigis Vilhelmon la 1-an. Li posedis ne nur longdaŭran nacian kaj internacian rigardon sed ankaŭ mallongdaŭran kapablon barakti kompleksajn disvolvigojn. Kiel la estro de tio kion historiistoj nomigas &quot;[[revolucia konservativismo]]&quot;,&lt;ref&gt;Hull, Isabel V. (2004). The Entourage of Kaiser Wilhelm II, 1888–1918. p. 85. ISBN 9780521533218. [https://books.google.es/books?id=pesmqV6vskkC&amp;printsec=frontcover&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false] Alirita la 4an de Majo 2018.&lt;/ref&gt; Bismarck iĝis heroo de [[Germana naciismo|Germanaj naciistoj]]; ili konstruis multajn monumentojn honore al la fondinto de la nova ''Reich''. Multaj historiistoj konsideras lin viziisto kiu ludis gravan rolon en la [[unuigo de Germanio]] kaj, post tio estis plenumita, tenis la pacon en Eŭropo pere de lerta diplomatio.

== Komencaj jaroj ==
[[Dosiero:Otto von Bismarck, Jugendbildnis im Alter von 22 Jahren.jpg|maldekstra|200px|eta|Bismarck en 1836, 21-jaraĝa.]]
Bismarck naskiĝis en [[Schönhausen]], bieno de riĉa familio situa okcidente de Berlino en la provinco [[Saksio]] de Prusio. Lia patro, Karl Wilhelm ''Ferdinand'' von Bismarck (1771–1845), estis [[terposedanto]] de nobela familio de ''Junker'' kaj iama militista oficiro de Prusio; lia patrino, Wilhelmine Luise Mencken (1789–1839), estis bone edukita filino de registara funkciulo en Berlino. Li havis du gefratojn: nome sia pli aĝa frato Bernhard (1810–1893) kaj sia pli juna fratino Malwine (1827–1908). La mondo vidis Bismarck kiel tipa Prusia ''Junker'', bildo kiun li kuraĝigis vestante militistajn uniformojn. Bismarck estis bone edukita kaj kosmopolita kun emo al babilado. Aldone al lia indiĝena [[germana lingvo]], li estis flua en [[angla]], [[franca]], [[itala]], [[pola]] kaj [[rusa]].&lt;ref&gt;Lowe, Charles (2005). ''Prince Bismarck: An Historical Biography With Two Portraits''. Kessinger Publishing. p. 538. ISBN 9781419180033.&lt;/ref&gt;

Bismarck edukiĝis en la bazlernejo de Johann Ernst Plamann.&lt;ref&gt;Field, WG (Oktobro 1898), &quot;Bismarck's First School&quot;, ''The Journal of Education'' (Oxford University Press) 20: 603–4. pp. 603–4.&lt;/ref&gt; De 1832 ĝis 1833 li studis [[juro]]n en la [[Universitato de Göttingen]], kie li estis membro de studenta asocio ''Corps Hannovera Göttingen'', kaj poste en la [[Universitato de Berlino]] (1833–35). En 1838, dum [[militservo]] kiel armea rezervano en Greifswald, li studis [[agrikulturo]]n en la [[Universitato de Greifswald]].&lt;ref&gt;Steinberg, Jonathan. ''Bismarck: A Life''. p. 51. ISBN 9780199782529. [https://books.google.de/books?id=HAppAgAAQBAJ&amp;pg=PA51&amp;lpg=PA51&amp;dq=Bismarck+studied+Agriculture+in+Greifswald+in+1838.&amp;source=bl&amp;ots=LZikĴculW&amp;sig=btfxmgs1TRrm3bUCMEeXS5sJAsc&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=DaeiVNSeMseBU5WSgKAD&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=Bismarck%20studied%20Agriculture%20in%20Greifswald%20in%201838.&amp;f=false] Alirita la 21an de Majo 2016.&lt;/ref&gt;

En Göttingen, Bismarck amikiĝis kun usona studento [[John Lothrop Motley]]. Motley, kiu poste iĝis elstara historiisto kaj diplomato dum restis proksime al Bismarck, verkis romanon en 1839, ''Morton's Hope, or the Memoirs of a Provincial'', pri la vivo en Germana universitato. En ĝi li priskribis Bismarck kiel sentima kaj eleganta ekstravaganculo, sed ankaŭ kiel tre talenta kaj ĉarma junulo.&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, pp. 39–41.&lt;/ref&gt;

Kvankam Bismarck intencis iĝi diplomato, li komencis sian praktikan trejnadon kiel [[advokato]] en [[Aachen]] kaj [[Potsdam]], kaj baldaŭ rezignis, metante unue sian karieron en risko ĉar prenis nerajtigitan laborĉeson por persekuti du anglajn junulinojn; unue Laura Russell, nevino de William Vane, Duko de Klevelando, kaj poste Isabella Loraine-Smith, filino de riĉa pastro. Li ankaŭ servis en la armeo dum unu jaro kaj iĝis oficiro en la ''[[Landwehr]]'' (rezervo), antaŭ reveni por regadi la familiajn bienojn ĉe Schönhausen pro la morto de sia patrino kiam li estis dudekjarulo.

Kiam li estis ĉirkaŭ tridekjarulo, Bismarck formis intensan amikecon kun Marie von Thadden, ĵus edzino de unu el siaj amikoj. Sub ŝia influo, Bismarck iĝis [[Pietismo|Pietisma]] Luterano, kaj poste memoris ke ĉe la mortolito de Marie (pro tifoida febro) li preĝis por la unua fojo ekde sia infanaĝo. Bismarck edziĝis al kuzino de Marie, nome la nobelulino [[Johanna von Puttkamer]] (1824–94) ĉe Alt-Kolziglow (nuntempe [[Kołczygłowy]]) la 28an de Julio 1847. Ilia longdaŭra kaj feliĉa gepareco produktis tri filojn: Marie (n. 1847), [[Herbert von Bismarck|Herbert]] (n. 1849) kaj [[Wilhelm von Bismarck|Wilhelm]] (n. 1852). Johanna estis timida, retirema kaj tre religia virino — kvankam fama pro sia akra parolmaniero en sia fina vivo — kaj en sia publika vivo, Bismarck estis foje akompanata de sia fratino Malwine &quot;Malle&quot; von Arnim. Bismarck tuj adoptis la pietismon de sia edzino, kaj restis devota Pietisma Luterano por la cetero de sia vivo.

== Ekkariero ==
[[Dosiero:BismarckLandtag.jpg|eta|Bismarck en 1847, 32-jaraĝa.]]
Bismarck vivis maldisciplinan junaĝon, kio ne malhelpis lin havigi al si grandan kulturon: li estis el tiuj, pri kiuj oni diras, ke ili ĉion legis. Eĉ dum lia kancelierado, kiam la tempo estis por li ege mezurita, la princo de Hohenlohe, ambasadoro en Parizo, neniam forgesis porti al li la lastan furorantan francan romanon, ĉiufoje kiam li iris Berlinon; lia [[ĝentileco]] estis perfekta kaj ŝatata en la salonoj. Deputito de la [[Parlamento]] prusia ekde [[1847]], li aperis kiel malamiko de liberalaj ideoj, kiuj kreskis tra la tiama Eŭropo. La ribelo de [[1848]]-51 pliigis lian konservativismon, kaj li fariĝis la paradigmo de l' prusia malliberalismo kaj militarismo. Dum la sekvaj jaroj, li okupis diplomatiajn oficojn en [[Frankfurt]], [[Sankt-Peterburgo]] kaj [[Parizo]]. De tiu epoko datiĝas la matureco de lia politika naciisma idearo, inter la konstituciismo kaj la germanaj tradicioj, kaj lia konvinko laŭ kiu la projekto de unuiĝo, kiun li volis por [[Germanio]], ne baziĝu sur la popolo, sed sur la uzo de diplomatio kaj milita forto. Ĉi tiuj ideoj iĝis modelo al realisma politiko, la t.n. &quot;realpolitiko&quot;, for de ĉiu idealismo, sentoj aŭ moralaj aĵoj.

=== Juna politikisto ===
En 1847 Bismarck, 32-jaraĝa, estis elektita kiel reprezentanto de la ĵus kreita Prusia parlamento, nome ''[[:de:Vereinigter Landtag|Vereinigter Landtag]]''. Tie, li akiris reputacion kiel monarkia kaj reakcia (kontraŭrevolucia) politikisto kun forta klino al frapema [[retoriko]]; li malferme defendis la ideon ke la monarko havas [[Didevena rajto de reĝoj|didevenan rajton por regado]]. Lia elekto estis aranĝita de la fratoj Gerlach, membro de la tendenco de Pietismaj Luteranoj kies ultra-konservativa frakcio estis konata kiel &quot;Kreuzzeitung&quot; laŭ ties gazeto, nome ''[[Neue Preussische Zeitung]]'', kiu estis tiel kromnomita ĉar montris Feran Krucon en sia kovrilpaĝo.&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, p. 93.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pflanze 1971, p. 56.&lt;/ref&gt;

En Marto 1848, [[Revolucio de 1848 en Germanio|Prusio frontis revolucion]] (unu el la [[Revolucio de 1848|revolucioj de 1848]] tra Eŭropo), kiu komplete superis la reĝon [[Frederiko Vilhelmo la 4-a (Prusio)|Frederiko Vilhelmo la 4-a]]. La monarko, kvankam dekomence klinema al uzado de armitaj fortoj por subpremi la ribelon, laste malakceptis lasi [[Berlino]]n por la sekureco de la militistaj sidejoj de [[Potsdamo]]. Bismarck poste registris ke estis &quot;sonorilado de sabroj en iliaj sabringoj&quot; el Prusiaj oficiroj kiam ili eksciis ke la reĝo ne subpremos la revolucion perforte. Li proponis nombrajn cedojn al la liberaloj: li akceptis la nigr-ruĝ-orajn revoluciajn kolorojn (kiel oni vidas en la flago de la nuntempa Germanio), promesis promulgi [[konstitucio]]n, akceptis ke Prusio kaj aliaj Germanaj ŝtatoj estu unuigitaj en unusola [[nacio-ŝtato]], kaj nomumis liberalon, nome [[Ludolf Camphausen]], kiel [[Ministro-Prezidento de Prusio|Ministro-Prezidento]].&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, p. 89.&lt;/ref&gt;

Bismarck dekomence intencis starigi la kamparanojn de sia bieno en armeo por marŝi al Berlino por la konto de la reĝo.&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, p. 86.&lt;/ref&gt; Li veturis al Berlino maskita por proponi siajn servojn, sed anstataŭe oni diris al li ke pli bone li estos utila aranĝante manĝoprovizojn el sia bieno por la Armeo okaze ke tio necesos. La frato de la reĝo, Princo [[Vilhelmo la 1-a (Germana Regno)|Vilhelmo]], estis foririnta al Anglio, kaj Bismarck komplotis ĉe la edzino de Vilhelmo nome [[Augusta von Sachsen-Weimar-Eisenach|Augusta]] por meti ŝian dekjarulan filon [[Frederiko la 3-a (Germana Regno)|Frederiko Vilhelmo]] sur la Prusia trono anstataŭ Frederiko Vilhelmo la 4-a. Augusta malakceptis, kaj ankaŭ malamis Bismarck,&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, pp. 87–88.&lt;/ref&gt; spite la fakton ke li poste helpis restaŭri fortan rilaton inter la reĝo kaj lia frato Vilhelmo. Bismarck ne estis ankaŭ membro de la ''Landtag'', nome la malalta ĉambro de la ''Landtag'', nome la nova parlamento de Prusio. La liberala movado vanuis ĉirkaŭ la fino de 1848 inter interna luktado. Dume, la konservativuloj regrupiĝis, formis internan grupon de konsilistoj — inter kiuj la fratoj Gerlach, [[kamarilo]] konata laŭ la hispandevena esprimo &quot;camarilla&quot; [kamaRIja] — ĉirkaŭ la reĝo, kaj rehavis kontrolon de Berlino. Kvankam oni promesis konstitucion, tiuj garantioj falis for el la postuloj de la revoluciuloj.{{Sfn|Pflanze|1971|p = 64}}

[[Dosiero:Bismarck44.jpg|eta|dekstra|220px|Otto von Bismarck.]]
En 1849, Bismarck estis elektita al la ''Landtag''. Je tiu stadio en sia kariero, li kontrauis la planojn por la [[Unuigo de Germanio]], argumentante ke Prusio perdus sian sendependon en tiu procezo. Li akceptis nomumon kiel unu el la Prusiaj reprezentantoj en la Erfurta Parlamento, nome asembleo de Germanaj ŝtatoj kiuj kunvenis por studi planojn por la Unuigo, sed li nur kontrauis la proponojn de tiu konferenco pli efektive. Tiu Parlamento malsukcesis interkonsenti pri la Unuigo, ĉefe ĉar mankis la subteno de la du plej gravaj Germanaj ŝtatoj, nome Prusio kaj [[Aŭstria Imperio|Aŭstrio]]. En Septembro 1850, post disputo pri [[Hesio]] (nome Hesia Krizo de 1850&lt;ref&gt;Alan Palmer, ''Bismarck'' [[Scribner|Charles Scribner Publishers: New York, 1976]] p. 41.&lt;/ref&gt;), Prusio esti humiligita kaj devigita retiriĝi fare de Aŭstrio (subtenita de [[Rusio]]) en la tiel nomita Interkonsento de [[Olomouc]];&lt;ref&gt;Alan Palmer, ''Bismarck'', p. 42.&lt;/ref&gt; ankaŭ plano por la Unuigo de Germanio sub Prusia estreco, proponita de la Prusia Ministro Prezidento Radowitz, estis same abandonita.

en 1851, [[Frederiko Vilhelmo la 4-a (Prusio)|Frederiko Vilhelmo la 4-a]] nomumis Bismarck kiel Prusia sendito al la [[Dieto (asembleo)|Dieto]] de la [[Germana Konfederacio]] en [[Frankfurto ĉe Majno|Frankfurt]]. Bismarck rezignis pri sia proelekta sidloko en la ''Landtag'', sed estis nomumita al la Prusia Ĉambro de Senjoroj kelkajn jarojn poste. En Frankfurt li engaĝiĝis en batalo de voloj kontraŭ la Aŭstria reprezentanto Grafo Friedrich von [[Thun und Hohenstein]], insistanta por esti traktita kiel egala per minimumaj taktikoj kiel imitanta, kiam Thun estis postulante privilegiojn de fumado kaj forigado de sia jako dum kunvenoj.&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, p. 117.&lt;/ref&gt; Tiu epizodo estis la fono por kverelo en la Frankfurta ĉambro kun [[Georg von Vincke]] kiu kondukos al [[duelo]] inter Bismarck kaj Vincke kaj [[Karl von Bodelschwingh-Velmede|Carl von Bodelschwingh]] kiel senparta partio, kiu finis senvunde.&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, pp. 142–43.&lt;/ref&gt;

La ok jaroj de Bismarck en Frankfurt estis markitaj per ŝanĝoj en liaj politikaj opinioj, detaligitaj en nombraj longaj memoraĵoj, kiujn li sendis al siaj ministeriaj superuloj en Berlino. Ne plu sub la influo de siaj ultrakonservativaj Prusiaj amikoj, Bismarck iĝis malpli reakcia kaj pli praktika. Li iĝis konvinkita ke por rezisti la ĵus restaŭrita influo de Aŭstrio, Prusio devus alianciĝi kun aliaj Germanaj ŝtatoj. Kiel rezulto, Li klinis al akceptado de la nocio de unuigita Germana nacio. Li laŭgrade ekkredis ke li kaj liaj samideaj konservativuloj devis ekhavi la estrecon en la derivo al la kreado de unuigita nacio por eviti esti nuligita. Li kredis ankaŭ ke la mez-klasaj liberaluloj volis unuigi Germanion pli ol ili volis rompi la subpremadon fare de la tradiciaj fortoj super la socio.

Bismarck laboris ankaŭ por pluteni la amikecon de [[Rusia Imperio|Rusio]] kaj fortan rilato kun la [[Dua Franca Imperio|Francio]] de [[Napoleono la 3-a]], dum tiu lasta estis anatemo al liaj konservativaj amikoj, nome la fratoj Gerlachs,&lt;ref&gt;Citaĵoj el leteroj inter Leopold von Gerlach kaj Bismarck studante la temon de Napoleono la 3-a estas en Steinberg, 2011, pp. 131–33.&lt;/ref&gt; sed necese ambaŭ por minaci al Aŭstrio kaj por eviti ke Francio alianciĝu al Rusio. En fama letero al Leopold von Gerlach, Bismarck verkis ke estas freneza ludi [[ŝako]]n uzante nur 16 el la 64 kvadratoj. Tiu observo iĝis ironia, ĉar post 1871, Francio ja iĝis la permanenta malamiko de Germanio, kaj finfine alianciĝis kun Rusio kontraŭ Germanio en la [[1890-aj jaroj]].&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, ch. 5.&lt;/ref&gt;

Bismarck alarmiĝis pro la izolado de Prusio dum la [[Krimea Milito]] de la mezaj [[1850-aj jaroj]], en kiu Aŭstrio sidis kun Britio kaj Francio kontraŭ Rusio; Prusio estis preskaŭ ne invitita al la pacnegocado en Parizo. En la Orienta Krizo de la 1870-aj jaroj, timo de ripeto de tiu serio de okazaĵoj estus poste faktoro en la decido de Bismarck por subskribi la [[Duopa Alianco|Duopan Aliancon]] kun [[Aŭstrio-Hungario]] en 1879.

=== Ambasadoro al Rusio kaj Francio ===
En Oktobro 1857, Frederiko Vilhelmo la 4-a suferis paralizan atakon, kaj lia frato Vilhelmo ekhavis la Prusian registaron kiel Regento. Vilhelmo estis dekomence vidita kiel modera reganto, kies amikeco kun liberala Britio estis simbolita pere de la ĵusa geedziĝo de lia filo Frederiko Vilhelmo al Viktorio, la plej aĝa filino de la [[Viktoria (Britio)|reĝino Viktorio]]. Kiel parto de lia &quot;Nova Kurso&quot;, Vilhelmo nomumis novajn ministrojn, moderajn konservativulojn konatajn kiel ''Wochenblatt'' post ties gazeto.

[[Dosiero:BismarckRoonMoltke.jpg|eta|dekstre|250px|Bismarck kun [[Albrecht von Roon|Roon]] (centre) kaj [[Helmuth von Moltke|Moltke]] (dekstre), nome la tri estroj de Prusio en la 1860-aj jaroj.]]

La Regento tuj anstataŭigis Bismarck kiel sendito en Frankfurt kaj faris lin Prusia [[ambasadoro]] en la [[Rusia Imperio]].&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, p.147&lt;/ref&gt; En teorio, tio estis promocio, ĉar Rusio estis unu el la du plej povegaj najbaroj de Prusio. Sed Bismarck estis fakte apartigitaj el la okazaĵoj de Germanio kaj povis nur rigardi senpova kiel Francio forigis Aŭstrion el [[Lombardio]] dum la [[Dua Itala Milito de Sendependeco|Itala Milito de 1859]]. Bismarck proponis ke Prusio profitu la malfortecon de Aŭstrio por movi siajn landlimojn &quot;tiom for suden kiom ĝis la [[Konstanca Lago]]&quot; en la Svisa limo; anstataŭe, Prusio mobilizis trupojn en Rejnlando por malhelpi Franciajn antaŭenirojn al [[Venecio]].

Kiel plua humiligo, la Regento, kiu ridindigis Bismarck kiel ''Landwehrleutnant'' (rezerva leŭtenanto), estis malakceptinta promocii lin al la rango de maĵora-generalo, rango kiun la ambasadoro al [[Sankt-Peterburgo]] estis esperinta atingi. Tiu estis grava ofendo ĉar Prusio kaj Rusio estis tre proksimaj militaj aliancanoj, kies ŝtatestroj ofte komunikis tra militistaj kontaktoj pli ol tra diplomatiaj kanaloj. Bismarck restis en Sankt-Petesburgo dum kvar jaroj, dum kiu li preskaŭ perdis sian kruron pro fuŝa medicina traktado kaj denove renkontiĝis kun sia futura kontraŭulo, nome la rusa [[Aleksander Gorĉakov|Princo Gorĉakov]], kiu estis la Rusia reprezentanto en Frankfurt en la komenco de la 1850-aj jaroj. La Regento ankaŭ nomumis [[Helmuth von Moltke]] kiel novas ĉefo de la stabanaro de la Prusia Armeo, kaj [[Albrecht von Roon]] kiel Ministro de Milito kun la tasko reorganizi la armeon. Ĉirkaŭ la venontaj dekdu jaroj, Bismarck, Moltke kaj Roon transformis Prusion; Bismarck poste referencis al tiu periodo kiel la &quot;plej grava de mia vivo&quot;.

Spite sian longdaŭran restadon eksterlande, Bismarck ne estis tute apartigita el la Germanaj enlandaj aferoj. Li restis bone informita pere de Roon, kun kiu Bismarck formis daŭran amikecon kaj politikan aliancon. En Majo 1862, li estis sendita al Parizo por servi kiel ambasadoro en Francion, kaj ankaŭ vizitis Anglion tiun someron. Tiuj vizitoj ebligis lin renkontiĝi kun kaj fari la mezurojn de kelkaj kontraŭuloj: nome Napoleono la 3-a en Francio, kaj en Britio, ĉefministro [[Lord Palmerston|Palmerston]], Eksterlandafera Sekretario [[John Russell|Russell]], kaj la konservativa politikisto [[Benjamin Disraeli]]. Disraeli, kiu estis iĝinta Ĉefministro en la 1870-aj jaroj, poste asertis ke li estis dirinta pri Bismarck, &quot;Zorgu pri tiu homo — li celas ĉiun vorton kiun li diras&quot;.

== Alveno al povo ==
Post kiam la reĝo [[Vilhelmo la 1-a (Prusio)|Vilhelmo la 1-a]] nomumis lin [[kanceliero]] en [[1862]], li komencis sian planon por trudi la prusian hegemonion en Germanio, kiel stumpon al nacia unuigo. Komence li reordigis kaj refortigis la prusian armeon, kiun poste li lanĉis al tri militoj, eble pripensitaj, kaj en ĉiuj li venkis: la [[Milito de Duklandoj]] ([[1864]]), ago konsentita de [[Aŭstrio]] kontraŭ [[Danio]] por preni la germanlingvajn teritoriojn [[Schleswig]] kaj [[Holstein]]; la [[Prusa-aŭstria milito|Aŭstra-Prusa Milito]] ([[1866]]), artefarita konflikto kaŭzita de problemoj de kuniga administrado de la du antaŭdiritaj duklandoj kiu celis elimini la influon de Aŭstrio pri la germanaj aferoj; kaj la [[Francia-Prusia Milito]] ([[1870]]), kaŭzita de diplomatia nekonsento kun [[Napoleono la 3-a|Napoleon la 3-a]] pri la sukcedo al la vaka trono de [[Hispanio]], sed kies celo estis nuligi la francan influon al eŭropa politiko, ĉar Francio apogis la sendependecon de sudaj germanaj ŝtatoj. En ĉi tiuj militoj, ĉiuj gviditaj de [[marŝalo]] [[Helmuth von Moltke]], Prusio kreskigis sian povon kaj pligrandigis sian teritorion: en [[1867]] li jam kapablis unuigi la plejparton de la sendependaj ŝtatoj, kiu restis en Germanio, kaj kreis la [[Nordgermana Federacio|Nordgermanan Federacion]]; en [[1871]], krom aneksi [[Alzaco]]n kaj [[Loreno]]n, li proklamigis la kreon de la dua [[Germana Imperio]] sub la krono de [[Vilhelmo la 1-a (Prusio)|Vilhelmo la 1-a]], de kiu esceptiĝis nur Aŭstrio.

=== Ministro-Prezidento de Prusio ===
[[Dosiero:Otto+von+bismarck.jpg|eta|200px|Otto von Bismarck kiel Ministro-Prezidento de Prusio, montranta emblemon de kavaliro de la ''[[Brandenburga Johanitordeno|Johanniterorden]]'']]
La princo Vilhelmo iĝis Reĝo de Prusio post la morto de sia frato Frederiko Vilhelmo la 4-a en 1861. La nova monarko ofte eniris en konflikto kun la pliiĝante liberala Prusia Dieto (''Landtag''). Okazis krizo en 1862, kiam la Dieto malakceptis rajtigi financon por proponita re-organizado de la armeo. La ministroj de la reĝo ne konvinkis la leĝofarantojn aprobi la [[buĝeto]]n, kaj la reĝo ne volis fari cedojn. Vilhelmo minacis abdiki favore al sia [[Kronprinco]] [[Frederiko la 3-a (Germana Regno)|Frederiko Vilhelmo]], kiu kontraŭis tion, kredante ke Bismarck estas la nura politikisto kapabla manovri tiun krizon. Tamen, Vilhelmo estis dubema ĉu nomumi personon kiu postulis senlimigan kontrolon super la eksterlandaj aferoj. Tio okazis en Septembro 1862, kiam la ''Abgeordnetenhaus'' (Ĉambro de Deputitoj) klare malakceptis la proponitan buĝeton; tiam Vilhelmo estis konvinkita realvoki Bismarck al Prusio laŭ la konsilo de Roon. La 23an de Septembro 1862, Vilhelmo nomumis Bismarck [[Ministro-Prezidento de Prusio|Ministro-Prezidento]] kaj [[Ministro pri eksteraj aferoj]].&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, ch. 6.&lt;/ref&gt;

Bismarck, Roon kaj Moltke enposteniĝis je momento kiam la rilatoj inter la Grandaj Potencoj (Granda Britio, Francio, Aŭstrio kaj Rusio) estis ruinigitaj pro la Krimea Milito kaj pro la Itala Milito. Meze de tiu kaoso, la eŭropa povekvilibro estis restrukturita pere de la kreado de la [[Germana Imperio]] kiel la dominanta potenco en la kontinenta Eŭropo krom Rusio. Tio estis atingita pere de la diplomatio fare de Bismarck, la reorganizado de la armeo fare de Roon kaj la milita strategio fare de Moltke.{{Sfn | Eyck | 1964 | pp = 58–68}}

Spite la dekomenca malfido de la Reĝo kaj de la Kronprinco kaj la malamo fare de la reĝino Augusta, Bismarck tuj akiris povegan kontrolon de la reĝo pere de sia personeco kaj konvinkokapablo. Bismarck klopodis pluteni la reĝan superecon nuligante la buĝetan fremilon favore al la reĝo, kvankam li devis uzi eksterleĝajn rimedojn por fari tion. Laŭ la Konstitucio, la buĝeto estu aprobita nur se pri tio interkonsentis la reĝo kaj la leĝofarantoj. Bismarck argumentis ke ĉar Konstitucio ne havigas solvojn por okazoj en kiuj la leĝofarantoj malsukcesis aprobi buĝeton, estis &quot;leĝa vakuo&quot; en la Konstitucio kaj tiele li povis apliki la buĝeton de la antaŭaj jaroj por teni la funkciadon de la registaro. Tiele, sur la bazo de la buĝeto de 1861, oni pluigis la impostokolektadon dum kvar jaroj.{{Sfn | Taylor | 1955 | pp = 48–51}}

La konflikto de Bismarck kontraŭ la leĝofarantoj intensigis en la venontaj jaroj. Post la [[Konvencio de Alvensleben]] de 1863, la Ĉambro de Deputitoj solvis ke ĝi ne plu povas interkonsenti kun Bismarck; kiel reago, la Reĝo dissolvis la Dieton, akuzante ĝin pro klopodo akiri eksterkonstitucian kontrolon super la ministerio — kiu, laŭ la Konstitucio, estis nura responsa antaŭ la reĝo. Bismarck tiam aprobis edikton kiu limigis la [[gazetlibereco]]n, nome edikto kiu eĉ havigis la publikan opozicion de la Kronprinco. Spite (aŭ eble pro) siaj klopodoj silentigi la kritikojn, Bismarck restis tre nepopulara politikisto. Liaj subtenantoj malsukcesis en la balotado de Oktobro 1863, en kiu liberala koalicio, kies ĉefa membro estis la [[Germana Progrespartio|Progrespartio]], akiris ĉirkaŭ du trionojn el la sidlokoj. La Ĉambro faris ripetitajn alvokojn por ke Bismarck estu elpostenigita, sed la Reĝo subtenis lin, timante ke se li elpostenigus la Ministro-Prezidenton, li estus plej verŝajne sukcedita de liberalulo.{{Sfn | Eyck | 1964 | pp = 69–70}}

=== Diskurso pri Sango kaj Fero ===
La Germana Unuigo estis ĉefa celo de la revolucioj de 1848, kiam reprezentantoj de la Germanaj ŝtatoj kunvenis en Frankfurt kaj skizis konstitucion, kreante federacian unuigon kun nacia parlamento elektota pere de universala maskla voĉdonrajto. En Aprilo 1849, la [[Frankfurta Parlamento]] proponis la titolon de Imperiestro al la reĝo Frederiko Vilhelmo la 4-a. Timinte la opozicion de aliaj Germanaj princoj kaj la militan intervenon de Aŭstrio kaj Rusio, la reĝo rezignis pri tiu populara regopropono. Tiele, la Frankfurta Parlamento finis per malsukceso por la Germanaj liberaluloj.

[[Dosiero:Otto vBismark.jpg|eta|187px|dekstre|Bismarck 48-jaraĝa, 1863.]]

La 30an de Septembro 1862, Bismarck faris faman diskurson por la Buĝeta Komitato de la Prusia Ĉambro de Deputitoj en kiu li eksponis la uzadon de la esprimo &quot;sango kaj fero&quot; por atingi la celojn de Prusio.&lt;ref&gt;Hollyday 1970, pp. 16–18.&lt;/ref&gt;

=== Venko super Danio ===
Antaŭ la 1860-aj jaroj, Germanio konsistis el multaj princlandoj izole kunligitaj kiel membroj de la [[Germana Konfederacio]]. Bismarck uzis kaj diplomation kaj la militistan forton de Prusio por atingi unuigon, eksklude Aŭstrion el unuigita Germanio. Tio faris Prusion la plej povega kaj dominanta komponanto de la nova Germanio, sed ankaŭ certigis ke ĝi restos aŭtoritatema ŝtato kaj ne liberala [[parlamenta demokratio]].&lt;ref&gt;Gordon A. Craig, ''Germany, 1866–1945'' (1978), pp. 1–21.&lt;/ref&gt;

Bismarck frontis {{N|diplomatia krizo}} kiam la reĝo [[Frederiko la 7-a (Danio)|Frederiko la 7-a de Danio]] mortis en Novembro 1863. La sukcedo al la [[duklando]]j [[Ŝlesvigo]] kaj [[Holstinio]] estis disputita; ili estis postulitaj de [[Kristiano la 9-a (Danio)|Kristiano la 9-a]], nome heredanto de Frederiko la 7-a kiel reĝo, kaj ankaŭ de Frederick von Augustenburg, nome Dana duko. Prusia publika opinio forte favoris la postulon de Augustenburg, ĉar la loĝantaroj de Holstinio kaj de suda Ŝlesvigo estis ĉefe German-parolantaj. Bismarck faris nepopularan paŝon insistante ke tiuj teritorioj laŭjure apartenis al la Dana monarko laŭ la Londona Protokolo de 1852, subskribita antaŭ unu jardeko. Tamen, Bismarck denoncis la decidon de Kristiano komplete aneksigi Ŝlesvigon al Danio. Kun subteno de Aŭstrio, li publikigis ultimatumon por ke Kristiano la 9-a revenigu Ŝlesvigon al ĝia iama statuso. Kiam Danio malakceptis, Aŭstrio kaj Prusio invadis, kio komencigis la [[Dua Ŝlesviga Milito|Duan Ŝlesvigan Militon]]. Danio estis finfie devigita retiri sian postulon al ambaŭ duklandoj.

Dekomence tio ŝajnis kvazaŭ venko por Augustenburg, sed Bismarck tuj forigis lin el la povo farante serion de neplenumeblaj postuloj, nome ke Prusio ekhavu kontrolon super la armeo kaj ŝiparmeo de la duklandoj. Origine, oni proponis ke la Dieto de la Germana Konfederacio, en kiu ĉiuj ŝtatoj de Germanio estis reprezentitaj, determinu la estontecon de tiuj duklandoj; sed antaŭ tiu propono estu validigita, Bismarck konvinkis Aŭstrion interkonsenti ĉe la Konvencio de Gastein. Laŭ tiu interkonsento subskribita la 20an de Aŭgusto 1865, Prusio ricevis Ŝlesvigon, dum Aŭstrio ricevis Holstinion. Tiun jaron Bismarck ricevis la titolon de [[grafo]] (''Graf'') de Bismarck-Schönhausen.&lt;ref&gt;Eyck 1964, pp. 58–106.&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:1868 Bleibtreu Schlacht bei Koeniggraetz anagoria.JPG|eta|maldekstra|425px|La reĝo Vilhelmo sur nigra ĉevalo sekvita de Bismarck, Moltke, Roon, kaj aliaj, rigardantaj la Batalon de Königgrätz.]]

=== Venko super Aŭstrio ===
En 1866, Aŭstrio nuligis la interkonsenton kaj postulis ke la Dieto determini la aferon de Ŝlesvigo–Holstinio. Bismarck uzis tion kiel ekskuzo por startigi militon kontraŭ Aŭstrio akuzante ilin pri kontraŭo de la Konvencio de Gastein. Bismarck sendis Prusiajn trupojn por okupi Holstinion. Provokita, Aŭstrio alvokis por la helpo de aliaj Germanaj ŝtatoj, kiuj tuj iĝis interplektitaj en la [[Prusia-Aŭstria milito]].&lt;ref&gt;Eyck 1964, pp. 107–38.&lt;/ref&gt; Danke al reorganizado fare de Roon, la Prusia armeo estis preskaŭ egala laŭ nombroj al la Aŭstria armeo. Kun la strategia genio de Moltke, la Prusia armeo luktis batalojn kie ĝi kapablis venki. Bismarck faris ankaŭ sekretan aliancon kun Italio, kiu deziris la Aŭstri-kontrolitan [[Veneto]]n. La eniro de Italio en tiu milito devigis la Aŭstrojn dividi siajn fortojn.{{Sfn | Pearce | 2010}}

Dume, kiam la milito ekis, Germana radikalulo nome [[Ferdinand Cohen-Blind]] klopodis murdi Bismarck en Berlino, pafante kontraŭ li kvin fojojn el tre proksime. Bismarck suferis nur minorajn vundojn. Poste, Cohen-Blind memmortigis sin estante arestita.

[[Dosiero:Httpdigi.ub.uni-heidelberg.dediglitklabismarck18900050a.jpg|eta|350px|Kartuno el 1867 ridindiga el la diversaj roloj de Bismarck, el generalo al la ministro de eksterlandaj aferoj, federacia [[kanceliero]], ĉasisto, diplomato kaj prezidanto de la parlamento de ''[[Zollverein]]'', nome la Prusi-dominata Germana doganujo.]]

La milito daŭris sep semajnojn; Germanoj nomigis ĝin ''Blitzkrieg'' (&quot;fulmomilito&quot;), termino kiu estos uzita ankaŭ en 1939.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|url=https://books.google.com/books?id=mr0GtndrLBkC&amp;pg=PA289|titolo=Bismarck and the Creation of the Second Reich|aŭtoro=Friedrich Darmstaedter|jaro=2008|eldoninto=Transaction Publishers|ISBN=9781412807838|paĝo=289}}&lt;/ref&gt; Aŭstrio havis ŝajnan povegan armeon kiu estis aliancita kun plej el la nordaj Germanaj kaj ĉiuj el la sudaj Germanaj ŝtatoj. Tamen, Prusio venkis en la decidiga [[Batalo de Königgrätz]]. La reĝo kaj liaj generaloj volis antaŭeniri, konkeri Bohemion kaj marŝi al Vieno, sed Bismarck, priokupita ke la Prusia milita sorto povus ŝanĝi aŭ ke Francio povus interveni je la Aŭstria flanko, enlistigis la helpon de la Kronprinco, kiu estis kontraŭinta la militon sed fakte estis estrinta unu el la Prusiaj armeoj ĉe Königgrätz, por konvinki sian patron post ŝtormaj kunsidoj. Bismarck insistis al &quot;milda paco&quot; sen aneksigoj kaj sen triumfaj paradoj, por poste povi tuj restaŭri amikecajn rilatojn kun Aŭstrio.&lt;ref&gt;Steinberg, 2011, p. 253.&lt;/ref&gt;

Kiel rezulto de la [[Paco de Prago (1866)]], la Germana Konfederacio estis dissolvita. Prusio aneksigis Ŝlesvigon, Holstinion, [[Frankfurto]]n, [[Hanovro]]n, [[Hesio]]-[[Kassel]], kaj [[Duklando Nassau|Nassau]]. Krome, Aŭstrio devis promesi ne interveni en Germanaj aferoj. Por plifirmigi Prusian hegemonion, Prusio devigis la 21ajn ŝtatojn norde de la [[Majno (rivero)|Majno]] aligi ĝin formante [[Nordgermana Federacio|Nordgermanan Konfederacion]] en 1867. Tiu konfederacio estis regata de [[konstitucio]] skizita ĉefe de Bismarck. Plenuma povo estis establita en prezidento, hereda posteno de la reĝoj de Prusio, kiu estis helpata de [[kanceliero]] responsa nur antaŭ li. Kiel prezidento de la konfederacio, Vilhelmo nomumis Bismarck kiel kanceliero de la konfederacio. Leĝaro estis responsa pri la ''[[Reichstag (Germana Imperio)|Reichstag]]'', popole elektita korpo, kaj la ''[[Federacia Konsilio (Germanio)|Bundesrat]]'', konsilisma instanco kiu reprezentas la ŝtatojn. La ''Bundesrat'' estis praktike la pli forta ĉambro. Bismarck estis la dominanta figuro en la nova aranĝo; kiel Ministro pri eksterlandaj aferoj de Prusio, li instrukciis la Prusiajn deputitojn de la ''Bundesrat''.

[[Dosiero:Otto von Bismarck by N.Repik.jpg|eta|dekstra|200px|Portreto de Otto von Bismarck. N. Repik.]]
Prusio havis nur plurecon (17 el 43 sidlokoj) en la ''Bundesrat'' spite esti pli granda ol la aliaj 21 ŝtatoj kombinitaj, sed Bismarck povis facile kontroli la procedurojn pere de aliancoj kun la pli malgrandaj ŝtatoj. Tio komencis tion kion la historiistoj referencas kiel &quot;La Mizero de Aŭstrio&quot; en kiu Aŭstrio estis simpla [[vasalo]] de la supera Germanio, nome rilato kio formigos historion ĝis la fino de la [[Unua Mondmilito]]. Bismarck dekomence sukcesis konvinki pli malgrandajn ŝtatojn kiel [[reĝlando Saksio|Saksio]], [[Hesio-Kaselo]], kaj [[Hanovro (lando)|Hanovro]] aligi Prusion kontraŭ Aŭstrio, post promesi al ili protekton el eksterlanda invado kaj justajn komercajn leĝojn.

Bismarck, kiu tiam tenis la rangon de maĵoro en la ''Landwehr'', vestis tiun uniformon dum la kampanjo kaj estis finfine promociita al la rango de maĵor-generalo en la ''Landwehr'' kavalerio post la milito. Kvankam li persone neniam komandis trupojn en la batalkampo, li kutime vestis generalan uniformon en publiko por la cetero de sia vivo, kiel estas ankoraŭ vidata en nombraj pentraĵoj kaj fotoj. Li ankaŭ ricevis monan stipendion el la Prusia ''Landtag'', kiun li uzis por aĉeti kamparan bienon en [[Warcino|Varzin]], nune parto de Pollando.

Milita sukceso havigis al Bismarck grandan politikan subtenon en Prusio. En la balotado de 1866 la liberaloj suferis gravan malvenkon, kaj perdis sian majoritaton en la Ĉambro de Deputitoj. La nova, tre konservativa Ĉambro estis en multe pli bona rilato kun Bismarck ol antaŭaj deputitaroj; je postulo de Ministro-Prezidento, ĝi retroe aprobis la buĝetojn de la pasintaj kvar jaroj, kiuj estis plibonigitaj sen parlamenta konsento. Bismarck supozis ke tio disigus la liberalan opozicion. Kvankam kelkaj liberaluloj argumentis ke konstitucia registaro estas brila linio kiuj ne estu trapasata, plej el ili kredis ke estus tempoperdo kontraŭi la buĝeton, kaj subtenis ĝin espero atingi pli da libero en la estonteco.

[[Dosiero:Napoleon übergibt seinen Degen.JPG|eta|375px|Kapitulaco de Napoleono la 3-a post la [[Batalo de Sedan]], 1a de Septembro 1870.]]

=== Francia-Prusia Milito 1870–71 ===
{{Ĉefartikolo|Francia-Prusia Milito}}
La venko de Prusio super Aŭstrio pliigis la jam ekzistintajn tensiojn kun Francio. La Imperiestro de Francio, nome [[Napoleono la 3-a]], estis klopodinta akiri teritorion por Francio (en Belgio kaj en la [[Teritorioj maldekstre de la Rejno|maldekstra bordo]] de la [[Rejno]]) kiel kompenso por ne esti aliĝinta al la milito kontraŭ Prusio kaj estis seniluziiĝinta pro la surprize rapida rezulto de la milito.{{sfn|Howard|1991|p=40}} Laŭ tio, la opozicia politikisto [[Adolphe Thiers]] postulis ke estas Francio, ne Aŭstrio, kiu estis reale venkita en Königgrätz. Bismarck, samtempe, ne eviti militon kontraŭ Francio, kvankam li timis Francojn pro nombraj tialoj. Unue, li timis ke Aŭstrio, dezirega por revenĝo, aliancus kun la Francoj. Simile, li timis ke la Rusia armeo helpus Francion teni la povekvilibron.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=The Memoirs vol. II|familia nomo=Bismarck|persona nomo=Otto von|dato=1966|loko=Nov-Jorko, NY|eldoninto=Howard Fertig|paĝoj=58–60}}&lt;/ref&gt; Krome, tamen, Bismarck kredis ke se la Germanaj ŝtatoj konsiderus Francion kiel agresanto, ili tiam unuiĝu malantaŭ la Reĝo de Prusio. Por atingi tion li metis Napoleonon la 3an en variaj komplotoj, pere de kiuj Francio akirus teritorion el Luksemburgio aŭ Belgio. Francio neniam akiris ajnan tian teritorion, sed ĝi aperis kiel avarema kaj malfidinda.&lt;ref&gt;Eyck 1964, pp. 139–86.&lt;/ref&gt;

Taŭga preteksto por milito aperis en 1870, kiam oni proponis al la Germana Princo Leopoldo de [[Hohenzollern-Sigmaringen]] la tronon de [[Hispanio]], vaka ekde revolucio en 1868. Francio premis Leopoldon al retiro de sia kandidateco. Ne tutkontenta je tio, Parizo postulis ke Vilhelmo, kiel estro de la Domo de Hohenzollern, certigu ke neniu Hohenzollern estu denove serĉante la hispanan kronon. Por provoki Francion al militdeklaro kontraŭ Prusio, Bismarck publikigis la Paperoj de Ems, nome zorge eldonita versio de konversacio inter la reĝo Vilhelmo kaj la Francia ambasadoro en Prusio, nome la Grafo Benedetti. Tiu konversacio estis eldonita tiel ke ĉiu nacio sentu ke sia ambasadoro estis humiligita kaj ridindigita, tiele ardigante popularajn sentojn ambaŭflanke favore de la milito. Historiisto Langer, tamen, argumentas ke tiu epizodo ludis minoran rolon en la okazigo de la milito.&lt;ref&gt;William Langer, &quot;Bismarck as Dramatist,&quot; in ''Studies in Diplomatic History &amp; Historiography in Honour of G.P. Gooch'' (1962) pp. 199–216.&lt;/ref&gt;

Bismarck verkis en siaj Memoroj ke li &quot;ne havis dubon ke Franci-Germana milito devas okazi antaŭ la konstruo de unuigita Germanio povus esti realigita.&lt;ref&gt;Bismarck, Otto, ''The Man &amp; the Statesman, Vol. 2'', Cosimo Classics, 2013, 384 p. {{ISBN|978-1596051850}}, p. 58.&lt;/ref&gt;&quot; Ja li fidis ke la Franca armeo ne estis preparita por batali kontraŭ la Germanian laŭnombre pli grandaj fortoj: &quot;Se la Francoj luktas kontraŭ ni solaj ili estos perditaj.&quot; Li estis ankaŭ konvinkita ke la Francoj ne kapablos trovi aliancanojn ĉar &quot;Francio, se venkinto, estus danĝero por ĉiuj – Prusio por neniu.&quot; Li aldonis, &quot;Tiu estas nia forta punkto.&lt;ref&gt;Poschinger, Heinrich, ''Conversations with Prince Bismarck'', Kessinger Publishing, 2007, 304 p. {{ISBN|0548341362}}, p. 87.&lt;/ref&gt;&quot;

Francio mobilizis kaj deklaris militon en la 19a de Julio. La Germanaj ŝtatoj vidis Francion kiel la agresanto, kaj kortuŝita per naciismo kaj patriota elano - ili rapidis al la flanko de Prusio kaj havigis trupojn. Ambau filoj de Bismarck servis kiel oficiroj en la Prusia kavalerio. La milito estis granda sukceso por Prusio ĉar la Germana armeo, kontrolita de la Ĉefo de la Alta Stabanaro Moltke, atingis venkon post venkon. La ĉefaj bataloj estis okazintaj en unu monato (7a de Aŭgusto al 1a de Septembro), kaj ambaŭ Francaj armeoj estis kaptitaj ĉe [[Batalo de Sedan (1870)|Sedan]] kaj [[Sieĝo de Metz (1870)|Metz]], tiu lasta post sieĝo de kelkaj semajnoj. Napoleono la 3-a mem estis kaptita prizonulo en Sedan kaj portita en Germanion dum iom da tempo okaze ke Bismarck bezonus lin por estri la Francian reĝimon; ĉiuokaze li mortis en ekzilo en Anglio en 1873. La cetero de la milito konsistis en [[Sieĝo de Parizo (1870–71)|sieĝo de Parizo]], la urbo estis &quot;neutile bombardita&quot;;{{Sfn | Taylor | 1969 | p = 126}} la nova Francia respublika reĝimo tiam klopodis, sensukcese, liberigi Parizon per urĝe arigitaj armeoj kaj pli kaj pli akra partisana militagado.

Bismarck kantis &quot;[[La Marseillaise]]&quot; kiam registris sian voĉon per [[Thomas Edison|Edisona]] [[fonografo]] en 1889. Biografiisto asertis ke li faris tion, 19 jarojn post la milito, por moki la Francojn.&lt;ref name=&quot;cowen20120130&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2012/01/31/science/bismarcks-voice-among-restored-edison-recordings.html |title=Restored Edison Records Revive Giants of 19th-Century Germany |last=Cowen |first=Rob |date=[[31-a de januaro]] [[2012]]|newspaper=[[The New York Times]]|page=D3}}&lt;/ref&gt;
{{-}}
[[Dosiero:Wernerprokla.jpg|eta|375px|maldekstra|Patriota pentraĵo de [[Anton von Werner]], priskribanta la proklamon de [[Vilhelmo la 1-a]] kiel Germana imperiestro en la [[Koridoro de Speguloj]] de Versajlo. La fokuso estas al Bismarck, centre, vestante blankan uniformon (1885).]]

=== Unuigo de Germanio ===
{{Ĉefartikolo|Unuigo de Germanio}}

Bismarck tuj agadis por certigi la unuigon de Germanio. Li negocadis kun reprezentantoj de la sudaj Germanaj ŝtatoj, proponante specialajn privilegiojn se ili konsentis al la unuigo. La negocadoj sukcesis; patriotaj sentoj superis kie la opozicio restis. Dum la milito estis en sia fina fazo, Vilhelmo la 1-a de Prusio estis proklamita Germana Imperiestro la 18an de Januaryo 1871 en la [[Koridoro de Speguloj]] en la [[Palaco de Versajlo]].{{Sfn | Crankshaw | 1981 | pp = 294–96}} La nova [[Germana Imperio]] estis federacio: ĉiu el ties 25 konstituantaj ŝtatoj (reĝlandoj, grand-duklandoj, duklandoj, princlandoj, kaj liberaj urboj) retenis iom da aŭtonomeco. La Reĝo de Prusio mem, kiel Germana Imperiestro, ne estis suvereno super la tuta Germanio; li estis nur ''[[primus inter pares]]'', aŭ la unua inter egaluloj. Tamen, li tenis la prezidenteco de la ''[[Federacia Konsilio (Germanio)|Bundesrat]]'', kiu studas politikon prezentita de la Kanceliero, kiun la imperiestro mem nomumis.

Finfine, Francio devis cedi [[Alsace-Lorraine|Alzacon kaj parton de Loreno]], ĉar Moltke kaj liaj generaloj volis tion kiel [[bufrozono]]. Historiistoj polemikas ĉu Bismarck volis tiun anekson aŭ estis devigita akcepti ĝin en tajdo de Germanaj kaj publika kaj elita opinioj.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|url=https://books.google.com/books?id=AW7Gj00YKeIC&amp;pg=PA139|titolo=Gold and Iron|aŭtoro=Fritz Stern|jaro=2013|paĝo=139}}&lt;/ref&gt; Francio ankaŭ devis pagi [[kompenso]]n;{{Sfn | Taylor | 1969 | p = 133}} tiu kompenso es tis kalkulita sur la bazo de la loĝantara nombro, kiel la preciza ekvivalento de la kompenso kiun [[Napoleono la 1-a]] estis postulinta al Prusio en 1807.

Historiistoj polemikas ankaŭ ĉu Bismarck havis ĉefan planon por etendigi la [[Nordgermana Federacio|nordgermanan Konfederacion]] de 1866 por inkludi la restintajn sendependajn Germanajn ŝtatojn en unusola ento aŭ simple por etendigi la povon de [[Prusio|la Reĝlando Prusio]]. Ili konkludas ke kelkaj faktoroj aldone al la forto de la ''[[Realpolitik]]'' de Bismarck kondukis al serio de fruaj modernaj [[politiko]]j por reorganizi la politikajn, ekonomiajn, militistajn, kaj diplomatiajn rilatojn en la 19a jarcento. Reago al la Dana kaj Franca naciismo havigis oportunon por esprimado de Germana unueco. Militaj sukcesoj — ĉefe tiuj de Prusio — en tri regionaj militoj generis entuziasmon kaj fieron kiujn politikistoj povis utiligi por helpi la unuigon. Tiu sperto vekis la memoron de la reciprokaj plenumoj en la [[Napoleonaj Militoj]], ĉefe en la [[Milito de la Sesa Koalicio|Milito de Liberigo]] de 1813–14. Establante Germanion sen Aŭstrio, la politika kaj administracia unuigo en 1871 almenaŭ provizore solvis la problemon de dualeco.

== Kanceliero de la Germana Imperio ==
[[Dosiero:Otto von Bismarck.JPG|eta|290px|dekstre|187px|Bismarck en 1873.]]
En 1871, Bismarck estis plialtigita al la rango ''[[Fürst]]'' (Princo). Li estis ankaŭ nomumita kiel unua Imperia Kanceliero (''Reichskanzler'') de la Germana Imperio, sed retenis siajn Prusiajn postenojn, kiel tiuj de Ministro-Prezidento kaj Ministro pri eksterlandaj aferoj. Li estis ankaŭ promociita al la rango de leŭtenanta-generalo, kaj aĉetis iaman hotelon en [[Friedrichsruh]] ĉe [[Hamburgo]], kio iĝis bieno. Li plue servis kiel sia propra Ministro pri eksterlandaj aferoj. Pro ambaŭ la imperia kaj la Prusia postenoj kiujn li tenis, Bismarck havis preskaŭ kompletan kontrolon super enlandaj kaj eksterlandaj politikoj. La posteno de Ministro-Prezidento de Prusio estis provizore separata el tiu de Kanceliero en 1873, kiam Albrecht von Roon estis nomumita al la iama posteno. Ĉirkaŭ la fino de la jaro, Roon rezignis pro malsano, kaj Bismarck denove iĝis Ministro-Prezidento.

=== ''Kulturkampf'' ===
Bismarck lanĉis kontraŭ-katolikan ''[[Kulturkampf]]'' (&quot;kulturlukto&quot;) en Prusio en 1871. Tio estis parte okazigita pro timo de Bismarck ke [[Pio la 9-a]] kaj liaj sukcedantoj uzus la [[Papa neeraripovo|papan neeraripovon]] por atingi la &quot;papan deziron por internacia politika hegemonio... La rezulto estis la ''Kulturkampf'', kiu per ambiciaj Prusiaj decidoj komplementis per similaj agadoj en kelkaj aliaj Germanaj ŝtatoj, celis bremsi la klerikalan danĝeron per leĝaro kiu limigu la politikan povon de la katolika eklezio.&quot;{{Sfn | Hollyday | 1970 | p = 6}} En Majo 1872 Bismarck tiele klopodis atingi interkomprenon kun aliaj Eŭropaj registaroj por manipuli futurajn papajn elektojn; registaroj interkonsentus should antaŭvidi netaŭgajn kandidatojn, kaj poste instrukcius siajn landajn kardinalojn por voĉdoni taŭge. La celo estis finigi la papan kontrolon super la episkopojn en difinita ŝtato, sed la projekto ne antaŭeniris.

[[Dosiero:Kladderadatsch 1875 - Zwischen Berlin und Rom.png|eta|dekstra|350px|''Inter Berlino kaj Romo'', Bismarck (maldekstre) frontas la Papon, 1875.]]

Bismarck akcelis la ''Kulturkampf''. En ties itinero, ĉiuj Prusiaj episkopoj kaj multaj pastroj estis enprizonitaj aŭ ekzilitaj.{{Sfn | Blackbourn | 1998 | pp = 261–63}} La loĝantaro de Prusio ege etendiĝis en la 1860-aj jaroj kaj estis tiam unu-trione katolika. Bismarck kredis ke la papo kaj la episkopoj tenis tro multan povon super la germanaj katolikoj kaj krome priokupiĝis multe pri la apero de la [[Centra Partio (Germanio)|Katolika Centra Partio]], organizita en 1870. Kun subteno el kontraŭklerikala [[Nacia Liberala Partio (Germanio)|Nacia Liberala Partio]], kiu estis la ĉefa aliancano de Bismarck en la ''Reichstag'', li abolis la Katolikan Departementon de la Prusia Ministerio de Kulturo. Tio lasis la katolikojn sen voĉo en altaj cirkloj. Krome, en 1872, la [[Societo de Jesuo|Jezuitoj]] estis elpelitaj el Germanio. Pliaj kontraŭ-katolikaj leĝoj de 1873 permesis al la Prusia registaro superrigardi la edukadon fare de la romkatolika pastraro kaj limigis la disciplinajn povojn de la Eklezio. En 1875, oni ekpostulis civilajn ceremoniojn por la civilaj geedziĝoj. Ĝis tiam, [[nupto]]j okazintaj en preĝejoj estis civile agnoskitaj.{{Sfn | Ross | 2000}}{{Sfn | Gross | 2005}}

''Kulturkampf'' iĝis parto de la politiko pri eksterlandaj aferoj de Bismarck, ĉar li serĉis malstabiligi kaj malfortigi katolikajn reĝimojn, speciale en Belgio kaj Francio, sed li havis malmultan sukceson.&lt;ref&gt;James Stone, &quot;Bismarck and the Containment of France, 1873–1877,&quot; ''Canadian Journal of History'' (1994) 29#2 pp. 281–304 [http://utpjournalsreview.com/index.php/CJOH/article/download/10365/9240 rete] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141214134224/http://utpjournalsreview.com/index.php/CJOH/article/download/10365/9240 |date=2014-12-14 }}.&lt;/ref&gt;

La Brita ambasadoro Odo Russell informis al Londono en Oktobro 1872 ke la planoj de Bismarck estis estintaj kontraŭutilaj ĉar ili plifortigis la [[Ultramontanismo|ultramontana]] (pro-papa) sinteno ene de la Germana Katolikismo:
&quot;La Germanaj Episkopoj, kiuj estis politike senpovaj en Germanio kaj teologie opozicia al la Papo en Romo, nuntempe iĝis povegaj politikaj estroj en Germanio kaj entuziasmaj defendantoj de la nune neerara Fido de Romo, unuigitaj, disciplinitaj, kaj deziregaj de martireco, danke al la nealvokita por kontraŭliberala deklaro de Milito kontraŭ la libereco fare de Bismarck kiun ili ĝis nun pace estis ĝuinta.&quot;&lt;ref&gt;Citita en {{harvnb|Crankshaw|1981|pp=308–09}}&lt;/ref&gt;

La katolikoj reagis organizante sin ili mem kaj plifortigante la Centran Partion. Bismarck, devota pietisma Protestanto, estis alarmita ke nereligiuloj kaj socialistoj estis uzante la ''Kulturkampf'' por ataki ĉiun religion. Li abandonis ĝin en 1878 por konservi sian restintan politikan kapitalon ĉar li tiam bezonis la voĉojn de la Centra Partio en sia nova batalo kontraŭ [[socialismo]]. Pio la 9-a mortis tiun jaron, kaj estis anstataŭita de la pli pragmata [[Leono la 13-a]] kiu negocadis plej el la kontraŭ-katolikaj leĝoj. La Papo tenis la kontrolon de la elekto de la episkopoj, kaj la katolikoj ĉefe subtenis unuigon kaj plej el la ceteraj politikoj de Bismarck. Tamen, ili neniam forgesis ilian miltkulturon kaj predikis solidarecon por prezenti organizitan reziston.&lt;ref&gt;Rebecca Ayako Bennette, ''Fighting for the Soul of Germany: The Catholic Struggle for Inclusion after Unification'' (Harvard U.P. 2012)&lt;/ref&gt;

=== Ekonomio ===
[[Dosiero:Otto Fürst von Bismarck.JPG|eta|dekstra|225px|Bismarck ĉ. 1875.]]
En 1873, Germanio kaj multo de Eŭropo kaj Ameriko eniris en la [[Longa depresio]], nome ''Gründerkrise''. Faligo frapis la Germanian ekonomion por la unua fojo ĉar fakte la industria disvolvigo ekaperis en la 1850-aj jaroj. Por helpi malfortajn industriojn, la Kanceliero abandonis la [[libera komerco|liberan komercon]] kaj establis protektismajn import-[[tarifo]]jn, kio kolerigis la Naciajn Liberalojn kiuj postulis liberan komercon. La ''Kulturkampf'' kaj ĝiaj efikoj ankaŭ movis la publikan opinion kontraŭ la partio kiu subtenis ĝin, kaj Bismarck uzis tiun oportunon por distanciĝi el la Naciaj Liberaloj. Tio markis rapidan malpliigon en la subteno fare de la Naciaj Liberaloj, kaj ĉirkaŭ 1879 ties ligiloj kun Bismarck jam finiĝis. Bismarck anstataŭe returniĝis al la konservativaj frakcioj, kiel la Centra Partio, por serĉi subtenon. Li helpis tiun kroman subtenon el la konservativuloj aprobante kelkajn tarifojn kiuj protektis la Germanajn [[agrikulturo]]n kaj [[industrio]]n el eksterlandaj konkurencantoj en 1879.&lt;ref&gt;E. J. Feuchtwanger, ''Bismarck'' (2002) p. 208.&lt;/ref&gt;

=== Germanigo ===
Imperiaj kaj provincaj registaraj burokrataroj klopodis [[Germanigo|Germanigi]] la ŝtatajn naciajn minoritatojn situajn ĉefe ĉe la limoj de la imperio: nome [[Danoj]] en la Nordo, [[Francparolanto]]j en la Okcidento kaj [[Poloj]] en la Oriento. Kiel ministro-prezidento de Prusio kaj imperia kanceliero, Bismarck &quot;klasigis popolojn en siaj lingvaj [kaj religiaj] 'triboj'&quot;,{{Sfn | Taylor | 1955 | p = 124}} tamen, li sekvis politikon de malamikeco partikulare al la Poloj, kio estis afero enradikigita en la Prusia historio. &quot;Li neniam havis Polon inter siaj kamparanoj&quot; laborante la Bismarck-ajn bienojn; estis la edukitaj Polaj burĝaro kaj revoluciuloj kiujn li denoncis pro persona esperto, kaj &quot;pro ''ili'' li malŝatis intelektulojn en politiko.&quot;{{Sfn | Taylor | 1955 | p = 10}} La antagonismo de Bismarck estas pruvita en privata letero al sia fratino en 1861: &quot;Marteli Polojn ĝis ili malesperu pri vivo [...] Mi havas ĉiujn simpation en la mondo pro ilia situacio, sed se ni volas ekzisti ni ne havas alian vojon krom forbalai ilin: lupoj estas nur tio kion Dio faris ilin, sed ni pafas ilin same kiel kiam ni trafas ilin.&quot;&lt;ref&gt;{{harvnb|Crankshaw|1981|p=149}} Citita el ''Bismarck: Die gesammelten Werke'', eldonita de H. von Petersdorff, et al. (Berlin, 1923), Volume XIV, p. 568. Letero al Malwine von Arnim, 14a de Marto 1861&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Norman Davies, ''God's Playground, a History of Poland: 1795 to the present'' (1982) [https://books.google.com/books?id=DMoPXktGwiUC&amp;pg=PA124&amp;dq=bismarck+poles+wolves+shoot+intitle:poland+inauthor:davies&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=8IlBT-OTOvPXiAKV-8zKAQ&amp;ved=0CDIQ6AEwAA p. 124 rete]&lt;/ref&gt; Iom poste tiun saman jaron, la publika Bismarck modifis sian militemon kaj skribis al la Prusia ministro pri eksterlandaj aferoj: &quot;Ĉiu sukceso de la Pola nacia movado estas malvenko por Prusio, ni ne povas pluigi en la lukto kontraŭ tiu elemento laŭ la reguloj de la civila juro, sed nur laŭ la reguloj de la milito.&quot;&lt;ref&gt;{{harvnb|Crankshaw|1981|p=149}}. Citita el ''Bismarck: Die gesammelten Werke'', eldonita de H. von Petersdorff, et al. (Berlin, 1923), Volume III, pp. 289–90. Letero al Albrecht von Bernstorff, 13a de Novembro 1861&lt;/ref&gt; Rilate al la [[Pola naciismo]], ĉiama minaco, Bismarck preferis elpelon pli ol Germanigo.{{sfn|Crankshaw|1981|p=404}}

=== Socialismo ===
{{Ĉefartikolo|Socialismo}}
Priokupita pro la kresko de la [[socialismo|socialisma movado]], kaj de la [[Socialdemokratia Partio de Germanio|Socialdemokratia Partio]] partikulare, Bismarck instituciis la Kontraŭ-Socialisman Leĝaron en 1878. Socialismaj organizoj kaj kunvenoj estis malpermesitaj, same kiel la cirkulado de socialisma literaturo. Policanoj povis haltigi, priserĉadi kaj arestis membrojn de la socialisma partio kaj ties estrojn, nombraj el kiuj estis poste juĝitaj de policaj tribunaloj. Spite tiujn klopodojn, la socialisma movado tuj akiris subtenantojn kaj sidlokojn en la ''Reichstag''. Socialistoj akiris sidlokojn en la ''Reichstag'' kiel sendependaj kandidatoj, nealigitaj al ajna partio, kiu estu permesata de la Germana konstitucio.&lt;ref&gt;Friedrich Darmstaedter, ''Bismarck and the creation of the Second Reich'' (2008) pp. xiv, xvii&lt;/ref&gt;

La strategio de Bismarck en la 1880-aj jaroj estis altiri [[laboristo]]jn por la konservativa reĝimo pere de plibonigo de socialaj bonfaroj. Li aldonis [[asekuro]]n pro akcidento kaj maljuneco same kiel formon de socializita [[medicino]]. Li ne komplete sukcedis, tamen. Subteno por la Socialdemockatoj plialtigis en ĉiu balotado.

== Politika agado ==
[[Dosiero:Hamburg-Bismarck-Denkmal.jpg|eta|dekstra|Bismarck-monumento, Hamburgo.]]
Malgraŭ la konstitucia ŝajneco de [[1871]], la interna politiko de Bismarck ne estis demokrata. Komence, li sin apogis sur la liberaluloj, celante malpligrandigi la influon de la [[Katolikismo|Katolika Eklezio]] (''Kulturkampf''), sed en [[1879]] li disigis tiun aliancon kaj amikiĝis kun la Centra Katolika Partio (''Zentrum''), adoptante protektismajn sintenojn kiuj favoris la industrian kreskadon. En tia dua epoko, li celis haltigi la germanan [[laborista movado|laboristan movadon]], kiun li malpermesis per aprobo de kontraŭsocialismaj leĝoj, samtempe li provis pacigi la laboristaron per la plej moderna sociala leĝaro de tiu tempo. La [[Sociala sekureco]] naskiĝis en Germanio per la &quot;Leĝo pri Sanasekuro&quot; en [[1883]].

En eksterlanda politiko, li estis prudenta por solidigi la germanan unuecon: kreis la &quot;Bismarkajn Sistemojn&quot;, unue faris aron da diplomatiaj aliancoj al [[Aŭstrio]], [[Rusio]] kaj [[Italio]] ([[Triopa Alianco (1882)]]) celante izoligi Francion. Li organizis la [[Berlina Konferenco|Berlinan Konferencon]] ([[1884]])) por solvi la problemojn kiuj aperis per la kolonia ekspansio en [[Afriko]], sed restigis Germanion for de imperiisma famego de tiamaj Eŭropaj potencoj. Tia malaventuremo rilate al [[koloniismo]] malĝojigis la novan imperiestron [[Vilhelmo la 2-a (Germana Imperiestro)|Vilhelmon la 2-an]] ([[1888]]), kiu volis pligrandigi la forton de Germanio per akiro de transmara imperio, kaj tiu afero faligis Bismarck en [[1890]].

==Referencoj==
{{Referencoj|2}}

==Literaturo==
=== Biografia ===
* {{Citation | last = Crankshaw | first = Edward | title = Bismarck | publisher = The Viking Press | year = 1981}}.
* Darmstaedter, Friedrich. '' Bismarck and the Creation of the Second Reich'' (2008)
* Dawson, William Harbutt. ''The Evolution of Modern Germany'' (1908), 503pp covers 1871–1906 with focus on social and economic history &amp; colonies [https://books.google.com/books?id=neRCAAAAIAAJ online free]
* Engelberg, Ernst. ''Bismarck''; 2 vols., (1986–90); major academic study by an east-German historian (only in German)
* {{Citation | last = Eyck | first = Erich | title = Bismarck and the German Empire | year = 1964 |isbn=0393002357}} (excerpt and text search)
* {{Citation | last = Feuchtwanger | first = Edgar | title = Bismarck | publisher = Routledge | series = Historical Biographies | year = 2002 | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=108426285 | accessdate = 2016-05-21 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o | archivedate = 2010-04-20 }}, 276 pp., basic starting point.
* {{Citation | last = Gall | first = Lothar | authorlink = | title = Bismarck: The White Revolutionary | year = 1986}}, 2 vol; major academic study
* Headlam, James Wycliffe. '' Bismarck and the Foundation of the German Empire'' (1899) 471 pp solid old biography [https://books.google.com/books?id=HFkbAAAAMAAJ online]
* {{Citation | last = Heuston | first = Kimberley Burton | title = Otto von Bismarck: Iron Chancellor of Germany | publisher = Franklin Watts | year = 2010}}.
* {{Citation | last = Hollyday | first = FBM | title = Bismarck | series = Great Lives Observed | publisher = Prentice-Hall | year = 1970}}.
* {{Citation | last = Kent | first = George O | title = Bismarck and His Times | year = 1978 | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=7561027 | accessdate = 2016-05-21 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110915090752/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=7561027 | archivedate = 2011-09-15 }}.
* {{Citation | first = Henry A | last = Kissinger | title = Otto von Bismarck, Master Statesman | newspaper = The New York Times | url = http://www.nytimes.com/2011/04/03/books/review/book-review-bismarck-by-jonathan-steinberg.html?_r=1&amp;nl=books&amp;emc=booksupdateema1 | date = 31 March 2011 | type = book review}}.
* Lerman, Katharine Anne. ''Bismarck: Profiles in Power''. Longman, 2004. ISBN 0-582-03740-9; 312pp
* Ludwig, Emil (1927a), Wilhelm Hohenzollern: The last of the Kaisers, New York, ISBN 9780766143418, popular.
* Ludwig, Emil (1927b), Bismarck: The Story of a Fighter, Little, Brown, popular.
* Pflanze, Otto, Bismarck and the Development of Germany; 3 vols., 1963–90. vol 1 online, Bismarck and the Development of Germany: The Period of Unification, 1815–1871 [https://www.questia.com/read/33732682/bismarck-and-the-development-of-germany-the-period] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180504092126/https://www.questia.com/read/33732682/bismarck-and-the-development-of-germany-the-period |date=2018-05-04 }} Alirita la 4an de Majo 2018.
* Pflanze, Otto (Aprilo 1955), &quot;Bismarck and German Nationalism&quot;, American Historical Review, 60 (3): 548–66, doi:10.2307/1845577, JSTOR 1845577
* Steinberg, Jonathan. Bismarck: A Life (Oxford University Press, 2011), 592 pp.
* Stern, Fritz (1977), Gold and Iron: Bismarck, Bleichröder and the Building of the German Empire, Penguin.
* Taylor, A.J.P. (1969), Bismarck: the Man and the Statesman, New York: Alfred A Knopf. [https://www.questia.com/read/14683010/bismarck-the-man-and-the-statesman] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180504155324/https://www.questia.com/read/14683010/bismarck-the-man-and-the-statesman |date=2018-05-04 }} Alirita la 4an de Majo 2018.

== Vidu ankaŭ ==
* [[Bismarck (Norda Dakoto)]]
* [[Bismarkoj]]
* [[Bismarka Maro]]
* [[Bismarck-domo (Erfurt)]]
* [[Bismarck-turo]]j
* [[Monumentoj ĉe Rudelsburg#Monumento de la juna Bismarck (Jung-Bismarck-Denkmal)|Skulpturo de la juna Bismarck ĉe Rudelsburg]]
* [[7586 Bismarck]]

==Eksteraj ligiloj==
* Parte tradukita el [http://www.biografiasyvidas.com biografiasyvidas.com], tra la hispana vikipedio laŭ ĝiaj [http://www.biografiasyvidas.com/reproducir.htm kondiĉoj]
* {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Otto von Bismarck|revizio=838791282}}

{{Navigilo Kancelieroj de Germanio}}

{{Projektoj}}
{{-}}

{{Vivtempo|Bismarck, Otto von}}

{{Bibliotekoj}}
{{Havenda artikolo}}

[[Kategorio:Otto von Bismarck| ]]
[[Kategorio:Germanaj kancelieroj]]
[[Kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Germanio]]
[[Kategorio:Germana Imperiestra Regno]]
[[Kategorio:19-a jarcento en Germanio]]
[[Kategorio:Germanaj nobeloj]]
[[Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto]]
[[Kategorio:Historio de Prusio]]
[[Kategorio:Dukoj de Saksio-Lauenburg]]</text>
      <sha1>bx52knhuf09j7rupdhibtrbf2st0v48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eŭrovizia kantfestivalo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42034</id>
    <revision>
      <id>9470796</id>
      <parentid>9375097</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:33:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DidCORN</username>
        <id>34571</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>9470796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32615" sha1="634sg2rwjc4oqt2bug2pm72pyrth0dq" xml:space="preserve">{{Tiu ĉi artikolo|temas pri la kantokonkurso. Por la tuteŭropa televida komunika reto, rigardu la artikolon [[Eŭrovizio (reto)]].}}
{{Informkesto organizaĵo}}
[[Dosiero:EurovisionParticipants.svg|eta|300px|dekstra|Partoprenintoj ekde 1956: verde: partoprenis almenaŭ 1 fojon; flave: neniam partoprenis sed rajtas fari tion; helverda: partoprenis kiel parto de alia lando, sed neniam sendepende; ruĝe: intencis partopreni sed foriris antaŭ la finalo.]]
[[Dosiero:Charpentier, Te Deum (Prelude).ogg|eta|«Te Deum», La oficiala himno de la Eŭrovido-Kantokonkurso]]
La '''Eŭrovizia kantfestivalo''' (oficiale {{Lang-en|Eurovision Song Contest, ESC}} kaj {{Lang-fr|Concours Eurovision de la Chanson, CEC}}), ofte konata simple kiel '''Eŭrovizio''', foje en Esperanto '''Eŭrovido-Kantokonkurso''', estas ĉiujara [[televido|televida]] kantokonkurso kun partoprenantoj el diversaj landoj kies naciaj publikaj servoj de radio kaj televido estas membroj de la [[Eŭropa Unio de Radio kaj Televido]]. La konkurso estas dissendata televide kaj ankaŭ radie tra [[Eŭropo]]. Lastatempe, la konkurso televidiĝis ankaŭ en aliaj partoj de la mondo.

Eŭrovido enhavas certajn simbolajn atributojn, kiuj cementis ĝian lokon en la memoroj de homoj, kiel ekzemple ĝia malferma kaj ferma temo, la orkestra [[preludo]] al ''la Te Deum'' ([[d:Q11704258]]) de [[Marc-Antoine Charpentier]]. Simile, ĝia voĉdonproceduro, ofte perceptita kiel ĝia plej grava elemento, sekvas ripetiĝantan ŝablonon kaj tre specifajn regulojn kaj fariĝis ĉiujara rito.

== Etimologio ==
La nomo de la konkurso devenas de [[Eŭrovizio (reto)|Eŭrovizio]] (internacie: ''Eurovision''), la televida distribua reto prizorgata de la [[Eŭropa Unio de Radio kaj Televido]] (oficiale ''EBU'', angle: ''European Broadcasting Union''). Ĉiu membro de EBU rajtas partopreni la konkurson, do ankaŭ [[Afriko|afrikaj]] kaj [[Azio|aziaj]] landoj kiel [[Israelo]], [[Maroko]], [[Tunizio]], [[Alĝerio]], [[Egiptio]], [[Libano]] kaj [[Sirio]]. El tiuj neeŭropaj landoj nur Israelo kaj Maroko iam partoprenis. Laŭ tradicio la internacia konkurso sursceneje okazas en la lando de la antaŭa venkinto. Escepte, malgraŭ ke [[Ukrainio]] gajnis en 2022, pro la [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|milito de Rusio en Ukrainio]], en [[2023]] ĝi okazis en [[Britio]].

== Formato ==
La formato de la prezentadoj ŝanĝiĝis tra la jaroj, kvankam la bazaj principoj ĉiam restis la samaj: partoprenantaj landoj prezentas siajn kantojn, kiuj estas elsendataj rekte en televida programo elsendata samtempe en ĉiuj partoprenantaj landoj. Ĉi tiu programo estas produktita ekskluzive de unu el la partoprenantaj landoj (la gastiganta lando), kaj la elsendo originas de la aŭditorio en la urbo kie la evento okazas. Dum ĉi tiu programo, post kiam ĉiuj kantoj estas prezentitaj, la landoj voĉdonas por la kantoj, kiujn ili konsideras la plej bonaj, sen povi voĉdoni por si mem. Ĉe la fino de la programo, la kanto kun la plej multaj voĉoj estas deklarita la gajninto. La gajninto ricevas, simple, la prestiĝon gajninte la festivalon, ion konsideratan avidita trofeo de multaj kantverkistoj, kaj la gajninta lando ankaŭ havas la honoron gastigi la sekvan konkurson.

La programo tipe komenciĝas per la gajninto de la antaŭa jaro, kiu kutime prezentas la kanton (aŭ iometan variaĵon) per kiu ili venkis, kaj foje sian novan unuopaĵon. En jaroj kiam orkestro ĉeestis, ĝi prezentus komponaĵon speciale kreitan por la evento dum bildoj de la gastiganta lando estis montritaj sur la ekrano. La prezentistoj tiam bonvenigas spektantojn al la spektaklo, miksante lingvojn, ĉiam en la angla kaj la franca, ofte en la gastiganta lingvo, kaj foje uzante plurajn aŭ ĉiujn lingvojn de la partoprenantaj landoj. Multaj gastigantaj landoj asertas utiligi la grandan internacian publikon, kiun ĉi tiuj programoj altiras, por montri scenojn de sia nacio kiel manieron antaŭenigi turismon. Inter la kantoj kaj la anonco de la voĉdonaj rezultoj, estas [[paŭzo]], kiu povas esti ajna imagebla formo de [[distro]]. La distraj paŭzoj inkluzivis prezentojn kiel The Wombles (1974), la unuan internacian prezenton de la spektaklo Riverdance (1994),  Aqua (2001), [[Cirque du Soleil]] (2009), [[Justin Timberlake]] (2016) aŭ [[Madonna]] (2019).

Tradicie, kaj ekde 1963, la finalo de la Eŭrovido-Kantokonkurso okazis sabate vespere printempe, je la 7-a horo vespere [[UTC]]. En antaŭaj jaroj, la konkurso okazis en diversaj tagoj de la semajno, kiel ekzemple ĵaŭde en 1960 kaj dimanĉe en 1962, inter aliaj. Ekde 2004, pro la kreskanta nombro da partoprenantaj landoj, kvalifika raŭndo - konata kiel la duonfinalo - okazis ĵaŭde antaŭ la finalo (en 2004, la merkrede antaŭ la finalo). Kun la pliiĝo de partoprenantaj dissendantoj, ekde 2008, du duonfinaloj okazis en la sama semajno: la duonfinaloj marde kaj ĵaŭde, kaj la finalo sabate.

=== Reguloj pri la prezentoj ===
* La kanto kaj la prezento ne povas montri politikan opinion (nova regulo pri la konkurso 2006).
* Neniu kanto rajtas daŭri pli longe ol tri minutojn.
* Neniu besto rajtas esti sur la scenejo dum la kanto.
* Neniu kanto aŭ prezento povas damaĝi la reputacion de la kantokonkurso.
* Ĉiu artisto devas havi 16 jarojn almenaŭ.
* La kanto devas esti kantata vive.
* La nacieco de la artistoj kaj la lingvo de la kanto ne devas korespondi al lando. Ekzemple Hispanio povus esti reprezentata de franca kantisto, kiu kantas anglan kanton.

== Atribuado de poentoj ==
Post la prezentado de ĉiuj kantoj ĉiuj partoprenantaj landoj balotas per telefona balotado. Dum la duonfinalo ankaŭ landoj, kiuj partoprenas nur en la granda finalo, povas baloti. Neniu lando havas permeson voĉdoni por si.
Poste ĉiu lando estas alvokata kaj devas atribui siajn poentojn. La kanto kun la plej multaj voĉoj en la nacia telefona balotado ricevis 12 poentojn, la dua 10 poentojn, la tria 8, poste 7, 6, 5 … 2, 1. En la okazo de teknikaj problemoj landa juĝistaro (konsistanta el ok personoj) havas permeson aljuĝi la poentojn.

La venkanto estas la kanto, kiu fine havas la plej multajn poentojn. Se du aŭ pli da kantoj havas fine la saman nombron de poentoj, gajnas la kanto, kiu ricevis poentojn el pli da landoj.

Por mallongigi la atribuadon de poentoj oni enkondukis novan koncepton: La landa anoncisto atribuas nur la tri plej altajn poentarojn. La poentoj 1 ĝis 7 estas montrataj aŭtomate sur la bildekrano. La koncepto estis provata unuan fojon ĉe la [[Junior Eurovision Song Contest]] en [[2005]] en Belgio.

=== Geopolitiko en la atribuado ===
Ekde pluraj jaroj oni konstatas, ke multaj landoj, kiuj estas politikaj, kulturaj aŭ lingvaj najbaroj, atribuas ofte 10 aŭ 12 poentojn al siaj najbaroj.&lt;br /&gt;'''Konataj &quot;najbaro-paroj“ aŭ -grupoj:'''
* [[Britio]]-[[Irlando]]
* [[Islando]]-[[Norvegio]]-[[Danio]]-[[Svedio]]-[[Finnlando]] ([[Nordio]], oni rimarkas ofte la paron Norvegio-Danio)
* [[Belgio]]-[[Francio]]-[[Monako]] (multaj franc-parolantoj en Belgio kaj Monako balotas por Francio)
* [[Germanio]]-[[Turkio]] (pli ol unu miliono da turkoj vivas en Germanio kaj balotas por Turkio)
* [[Hispanio]]-[[Portugalio]]
* [[Estonio]]-[[Latvio]]-[[Litovio]] ([[Baltio|baltaj]] ŝtatoj)
* [[Serbio kaj Montenegro]]-[[Kroatio]]-[[Albanio]]-[[Bosnio kaj Hercegovino]]-[[Respubliko de Makedonio|Makedonio]] (slava [[Balkanio]])
* [[Grekio]]-[[Kipro]] (En 2002, 2003, 2004 kaj 2005 Grekio donis ĉiam 12 poentojn al Kipro kaj Kipro donis 12 poentojn al Grekio)
* [[Rusio]]-[[Belorusio]]
* [[Rumanio]]-[[Moldavio]]
* [[Belgio]]-[[Nederlando]] (nederlandlingvanoj en Belgio voĉdonas por Nederlando kaj inverse)

Estas rimarkeble, ke ofte la multaj ŝtatoj de [[Sudorienta Eŭropo|sud-orienta Eŭropo]] (Balkanio, [[Hungario]], [[Ukrainio]], [[Rumanio]], [[Bulgario]]…) atribuas siajn valoraĵojn de 8, 10 kaj 12 poentoj en la regiono.

=== La fuŝuloj, nulo poentoj&lt;ref&gt;La &quot;nill points&quot; estas tre fama frazo en ĝi. Kiam Britio havis &quot;nill points&quot; (en 2003), estis Angla radioprezentanto Terry Wogan, kiu ŝercis dirante ke Britio estas malpopulara pro la milito en [[Irako]].&lt;/ref&gt; ===
En la [[Eŭrovizia kantfestivalo]], ekde la enkonduko de la &quot;sistemo de 12 poentoj“ (1975), kiu validas ĝis hodiaŭ, okazis plurajn fojojn, ke kantoj ricevis neniujn poentojn de ĉiuj landoj. Tio ankaŭ okazis en la eldono de 1al la kanto &quot;Celebrate&quot; de Piero Esteriore &amp; the MusicStars.
* 1978: &quot;Mil etter mil&quot; de Jahn Teigen (Norvegio)
* 1981: &quot;Aldri i livet&quot; de Finn Kalvik (Norvegio)
* 1982: &quot;Nuku pommiin&quot; de Kojo (Finnlando)
* 1983: &quot;Opera&quot; de Çetin Alp and Short Wave (Turkio) kaj &quot;¿Quién maneja mi barca?&quot; de Remedios Amaya (Hispanio)
* 1987: &quot;Şarkım sevgi üstüne&quot; de [[Seyyal Taner]] &amp; Lokomotif (Turkio)
* 1988: &quot;Lisa, Mona Lisa&quot; de Wilfried (Aŭstrio)
* 1989: &quot;Það sem enginn sér&quot; de [[Daníel Ágúst Haraldsson]] (Islando)
* 1991: &quot;Venedig im Regen&quot; de [[Thomas Forstner]] (Aŭstrio)
* 1994: &quot;Lopšine mylimai&quot; de [[Ovidijus Vyšniauskas]] (Litovio)
* 1997: &quot;San Francisco&quot; de [[Tor Endresen]] (Norvegio) kaj &quot;Antes do adeus&quot; de [[Célia Lawson]] (Portugalio)
* 1998: &quot;Lass ihn&quot; de [[Gunvor Guggisberg]] (Svislando)
* 2003: &quot;Cry Baby&quot; de [[Jemini]] (Britio)
* 2004: &quot;Celebrate&quot; de [[Piero Esteriore|Piero]] (Piero Esteriore) &amp; the MusicStars (Svislando en la duonfinalo)
* 2015: &quot;Black Smoke&quot; de Ann Sophie kaj &quot;I Am Yours&quot; de The Makemakes

== Historio ==
=== 1956 – 1959 ===
En [[1956]] en [[Lugano]] (Svislando) la “The Eurovision Grand Prix“ okazis. Nur sep landoj (Belgio, Francio, Germanio, Italio, Luksemburgo, Svislando kaj Nederlando) partoprenis kaj prezentis po du kantojn. Britio preterlasis la daton pri la aliĝo kaj ne povis partopreni. Juĝistaro de 14 personoj (du el ĉiu lando) venkigis [[Lys Assia]] (Svislando) kun kanto “Refrain”.

Jam en [[1957]] devis ĉiu lando prezenti nur unu kanton. La konkurso okazis en Germanio; la regulo, ke la antaŭe venkinta lando prezentas la konkurson, ankoraŭ ne ekzistis.

=== 1960 – 1969 ===
En [[1961]] la nombro de la landoj jam estis kreskinta al 16.
Dum la [[1960-aj jaroj]] la sistemo de poentoj kaj balotadoj estis ŝanĝata plurajn fojojn. En [[1962]] la venkanta kanto povis atingi maksimume 45 poentojn, tiel ke Francio venkis kun nur 26 poentoj.
Ekde [[1964]] ĉiu juĝistaro de lando povus atribui nur naŭ poentojn.
Ekde [[1966]] ĉiu lando devis kanti en sia nacia lingvo – regulo kiu estis nuligita en [[1999]]. En [[1969]] la malnova sistemo de poento-atribuaĵo rezultigis kvar (!) venkantojn (Francio, Nederlando, Hispanio kaj Britio).

=== 1970 – 1979 ===
En [[1975]] finfine nova sistemo de poento-atribuaĵo estis enkondukita: Ĉiu lando atribuas 1-8 poentojn kaj 10 kaj 12 poentojn al la du plej amataj kantoj.
De [[1973]] ĝis [[1976]] estis suspendita la regulo, ke oni devas kanti en sia lingvo. Ĉi-tion ekspluatis la sveda grupo [[ABBA]], kiu gajnis en [[1974]] per la angla kanto &quot;Waterloo“ la konkurson kaj tiel komencis sian internacian karieron.

Inter [[1977]] kaj [[1980]] la landoj de orienta Eŭropo okazigis propran konkurson, nomitan &quot;[[Intervision Song Contest]]“.

=== 1980 – 1989 ===
En [[1980]] partoprenis unuafoje afrikana lando: [[Maroko]]. [[Johnny Logan]] estis la unua artisto, kiu gajnis en du jaroj: [[1980]] kaj [[1987]], ambaŭ venkoj por [[Irlando]]. Irlando estas la unua lando, kiu gajnis sep fojojn la konkurson.
Germanio gajnis solan fojon dum la tuta 50-jara historio de la konkurso en [[1982]] ([[Nicole]] kun “Ein bißchen Frieden”).
En [[1988]] Svislando gajnis kun kanada kantisto [[Céline Dion]]. Tio estis la komenco de monda kariero por ŝi.

=== 1990 – 1999 ===
En [[1991]] finis Francio kaj Svedio kun po 146 poentoj. Laŭ la tiama regularo Svedio estis proklamata venkanto, ĉar la sveda kanto ricevis pli da 10-poentoj-atribuadoj ol la franca. Irlando gajnas kvar fojojn (1992-1994 kaj 1996).
La [[1990-aj jaroj]] estis markataj per novaj ŝanĝegoj. Post la falo de la [[Fera Kurteno]] pli kaj pli da ŝtatoj el orienta Eŭropo partoprenas. La nombro de la partoprenantoj poste devas esti limigita kaj oni enkondukis sistemon de rotacio. Ekde [[1997]] ekzistas la telefona balotado kaj ekde [[1999]] ĉiu rajtas kanti en ĉia lingvo.
Unuan fojon en [[1998]] gajnis [[Transseksulo|transseksa]] artisto: [[Dana International]] el Israelo.

=== 2000 – 2009 ===
Ekde [[2001]] gajnis pli kaj pli ofte baltaj ŝtatoj aŭ ŝtatoj de sud-orienta Eŭropo. La fakto, ke nur 24 landoj el eblaj 40 povis partopreni, necesigis novan sistemon: Ekde [[2004]] ekzistas duonfinalo kaj granda finalo. En la granda finalo konkuras la dek plej bonaj el la duonfinalo, la dek plej bonaj landoj de la antaŭa jaro kaj la financantaj “grandaj kvar“ landoj (Germanio, Francio, Britio kaj Hispanio), kune 24.
Ekde 2003 ekzistas speciala konkurso por infanoj kaj junuloj (8-15 jaroj): La [[Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso]] (“[[Junior Eurovision Song Contest]]“).

=== 2010 – 2019 ===

=== 2020 – 2030 ===
Ekde 2023 okazis politikaj interpuŝiĝoj pri la partopreno de [[Israelo]] en la kantokonkurso, dum jam antaŭe oni forigis la partoprenon de [[Rusio]] kiel invadanta kaj militanta ŝtato, same kiel fakte [[Israelo]]. Dum la fino de 2025, kelkaj ŝtataj institucioj petis forigon de Israelo pro la [[genocido]] okazinta en [[Gaza-sektoro]], same kiel pro la okupacio de [[Cisjordanio]]. La 4an de decembro 2025 okazis voĉdonado fare de la partoprenantaj ŝtataj institucioj kaj oni aprobis restigon de Israelo. [[Hispanio]], [[Nederlando]], [[Slovenio]] kaj [[Irlando]] anoncis sian retiriĝon de la kantokonkurso.&lt;ref&gt;Héctor Llanos Martínez [https://elpais.com/television/2025-12-04/eurovision-decide-que-israel-participe-en-la-edicion-de-2026.html España renuncia a participar en Eurovisión tras la decisión del certamen de admitir a Israel] [[El País]], 4a de decembro 2025, Alirita la 4an de decembro 2025.&lt;/ref&gt;

Okaze tiu polemiko en novembro kaj decembro 2025 pri la partopreno de [[Israelo]] en [[Eŭrovido]], dum oni blokis la partoprenon de [[Rusio]] pro similaj aferoj kaj ne tiom da procentoj de okupaciitaj teritorioj nek de civilaj mortintoj, [[Nemo Mettler]], venkinto en la [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2024]], anoncis pere de sociaj retoj sian intencon redoni al la organizantoj la ricevintan [[trofeo]]n kiel montro de malakcepto de la maljusta decido de la organizantoj pluteni la partoprenon de genocida ŝtato.&lt;ref&gt;[https://www.publico.es/culturas/musica/ganador-eurovision-2024-renuncia-premio-presencia-israel-2026.html El ganador de Eurovisión 2024 renuncia a su premio por la presencia de Israel en 2026] [[Público]], 11a de decembro 2025, alirita la 12an de decembro 2025.&lt;/ref&gt;

== Venkintoj ekde 1956 ĝis hodiaŭ ==
{| {{prettytable}}
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Jaro
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Loko
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Venkanta ŝtato
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Kanto kaj artisto
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Titolo en Esperanto
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1956|EKK 1956]] || [[Lugano]] ([[Svislando]]) || [[Svislando]] || ''Refrain'' ([[Lys Assia]]) || «Refreno»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1957|EKK 1957]] || [[Frankfurto ĉe Majno]] ([[Germanio]]) || [[Nederlando]] || ''Net als toen'' ([[Corry Brokken]]) || «Kiel tiam»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1958|EKK 1958]] || [[Hilversum]] ([[Nederlando]]) || [[Francio]] || ''Dors mon amour'' ([[André Claveau]]) || «Dormu, mia amo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1959|EKK 1959]] || [[Cannes]] ([[Francio]]) || [[Nederlando]] || ''Een beetje'' ([[Teddy Scholten]]) || «Iom»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1960|EKK 1960]] || [[Londono]] ([[Britio en la Eŭrovido-Kantokonkurso|Britio]]) || [[Francio]] || ''Tom Pillibi'' ([[Jacqueline Boyer]]) || —
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1961|EKK 1961]] || [[Cannes]] ([[Francio]]) || [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] || ''Nous les amoureux'' ([[Jean-Claude Pascal]]) || «Ni, la enamiĝintoj»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1962|EKK 1962]] || [[Luksemburgo (urbo)|Luksemburgo]] ([[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]]) || [[Francio]] || ''Un premier amour'' ([[Isabelle Aubret]]) || «Unua amo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1963|EKK 1963]] || [[Londono]] ([[Britio en la Eŭrovido-Kantokonkurso|Britio]]) || [[Danio]] || ''Dansevise'' ([[Grethe Ingmann|Grethe]] &amp; [[Jørgen Ingmann]]) || «Dancbalado»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1964|EKK 1964]] || [[Kopenhago]] ([[Danio]]) || [[Italio]] || ''Non ho l'età'' ([[Gigliola Cinquetti]]) || «Mi ne havas la sufiĉan aĝon»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1965|EKK 1965]] || [[Napolo]] ([[Italio]]) || [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] || ''Poupée de cire, poupée de son'' ([[France Gall]]) || «Vaksa pupo, brana pupo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1966|EKK 1966]] || [[Luksemburgo (urbo)|Luksemburgo]] ([[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]]) || [[Aŭstrio]] || ''Merci Chérie'' ([[Udo Jürgens]]) || «Dankon, karulino»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1967|EKK 1967]] || [[Vieno (Aŭstrio)|Vieno]] ([[Aŭstrio]]) || [[Britio]] || ''Puppet on a string'' ([[Sandie Shaw]]) || «Fadenpupo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1968|EKK 1968]] || [[Londono]] ([[Britio en la Eŭrovido-Kantokonkurso|Britio]]) || [[Hispanio]] || ''La, la, la...'' ([[Massiel]]) || —
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1969|EKK 1969]]&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; || [[Madrido]] ([[Hispanio]]) || [[Hispanio]]&lt;br /&gt;[[Francio]]&lt;br /&gt;[[Nederlando]]&lt;br /&gt;[[Britio]] || ''Vivo cantando'' ([[Salomé (kantisto)|Salomé]])&lt;br /&gt;''Un jour, un enfant'' ([[Frida Boccara]])&lt;br /&gt;''De troubadour'' ([[Lenny Kuhr]])&lt;br /&gt;''Boom bang a bang'' ([[Lulu]]) || «Mi vivas kantante»&lt;br /&gt;«Iun tagon, infano»&lt;br /&gt;«Trobadoro»&lt;br /&gt;—
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1970|EKK 1970]] || [[Amsterdamo]] ([[Nederlando]]) || [[Irlando]] || ''All kinds of everything'' ([[Dana (kantisto)|Dana]]) || «Ĉiaspeca ĉio»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1971|EKK 1971]] || [[Dublino]] ([[Irlando]]) || [[Monako]] || ''Un banc, un arbre, une rue'' ([[Séverine (kantisto)|Séverine]]) || «Benko, arbo, strato»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1972|EKK 1972]] || [[Edinburgo]] ([[Britio]]) || [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] || ''Après toi'' ([[Vicky Leandros]]) || «Post vi»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1973|EKK 1973]] || [[Luksemburgo (urbo)|Luksemburgo]] ([[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]]) || [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] || ''Tu te reconnaîtras'' ([[Anne Marie David]]) || «Vi rekonos vin»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1974|EKK 1974]] || [[Brajtono]] ([[Britio]]) || [[Svedio]] || ''Waterloo'' ([[ABBA]]) ||—
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1975|EKK 1975]] || [[Stokholmo]] ([[Svedio]]) || [[Nederlando]] || ''Ding-a-dong'' ([[Teach-In]]) || —
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1976|EKK 1976]] || [[Hago]] ([[Nederlando]]) || [[Britio]] || ''Save your kisses for me'' ([[Brotherhood of Man]]) || «Konservu viajn kisojn por mi»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1977|EKK 1977]] || [[Londono]] ([[Britio]]) || [[Francio]] || ''L'oiseau et l'enfant'' ([[Marie Myriam]]) || «La birdo kaj la infano»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1978|EKK 1978]] || [[Parizo]] ([[Francio]]) || [[Israelo]] || ''A-Ba-Ni-Bi'' ([[Yizhar Cohen]] &amp; [[Alpha Beta]]) || —
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1979|EKK 1979]] || [[Jerusalemo]] ([[Israelo]]) || [[Israelo]] || ''Hallelujah'' ([[Gali Atari]] &amp; [[Milk and Honey]]) || «Haleluja»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1980|EKK 1980]] || [[Hago]] ([[Nederlando]]) || [[Irlando]] || ''What's another year'' ([[Johnny Logan]]) || «Kio estas plia jaro»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1981|EKK 1981]] || [[Dublino]] ([[Irlando]]) || [[Britio]] || ''Making your mind up'' ([[Bucks Fizz]]) || «Vi decidiĝu»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1982|EKK 1982]] || [[Harrogate]] ([[Britio]]) || [[Germanio]] || ''[[Ein bißchen Frieden]]'' ([[Nicole Hohloch|Nicole]]) || «Iomete da paco»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1983|EKK 1983]] || [[Munkeno]] ([[Germanio]]) || [[Luksemburgo]] || ''Si la vie est cadeau'' ([[Corinne Hèrmes]]) || «Se vivo estas donaco»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1984|EKK 1984]] || [[Luksemburgo (urbo)|Luksemburgo]] ([[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]]) || [[Svedio]] || ''Diggi-loo diggi-ley'' ([[Herrey's]]) || —
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1985|EKK 1985]] || [[Göteborg]] ([[Svedio]]) || [[Norvegio]] || ''La det swinge'' ([[Bobbysocks]]) || «Lasu ĝin svingi»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1986|EKK 1986]] || [[Bergen (Norvegio)|Bergen]] ([[Norvegio]]) || [[Belgio]] || ''J'aime la vie'' ([[Sandra Kim]]) || «Mi amas vivon»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1987|EKK 1987]] || [[Bruselo]] ([[Belgio]]) || [[Irlando]] || ''Hold me now'' ([[Johnny Logan]]) || «Tenu min nun»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1988|EKK 1988]] || [[Dublino]] ([[Irlando]]) || [[Svislando]] || ''Ne partez pas sans moi'' ([[Celine Dion|Céline Dion]]) || «Ne foriru sen mi»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1989|EKK 1989]] || [[Laŭzano]] ([[Svislando]]) || [[Jugoslavio]] || ''Rock me'' ([[Riva]]) || «Roku min»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1990|EKK 1990]] || [[Zagrebo]] ([[Jugoslavio]]) || [[Italio]] || ''Insieme 1992'' ([[Toto Cutugno]]) || «Kune 1992»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1991|EKK 1991]] || [[Romo]] ([[Italio]]) || [[Svedio]] || ''Fångad av en stormvind'' ([[Carola Häggkvist]]) || «Kaptita de ŝtormvento»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1992|EKK 1992]] || [[Malmö]] ([[Svedio]]) || [[Irlando]] || ''Why me'' ([[Linda Martin]]) || «Kial mi»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1993|EKK 1993]] || [[Millstreet]] ([[Irlando]]) || [[Irlando]] || ''In your eyes'' ([[Niamh Kavanagh]]) || «En viaj okuloj»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1994|EKK 1994]] || [[Dublino]] ([[Irlando]]) || [[Irlando]] || ''Rock'n Roll kids'' ([[Paul Harrington]] &amp; [[Charlie McGettigan]]) || «Rokenrolaj infanoj»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1995|EKK 1995]] || [[Dublino]] ([[Irlando]]) || [[Norvegio]] || ''Nocturne'' ([[Secret Garden]]) || «Nokturno»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1996|EKK 1996]] || [[Oslo]] ([[Norvegio]]) || [[Irlando]] || ''The voice'' ([[Eimear Quinn]]) || «La voĉo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1997|EKK 1997]] || [[Dublino]] ([[Irlando]]) || [[Britio]] || ''Love shine a light'' ([[Katrina Leskanich|Katrina]] &amp; [[The Waves]]) || «Amo briligu lumon»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1998|EKK 1998]] || [[Birmingham]] ([[Britio]]) || [[Israelo]] || ''Diva'' ([[Dana International]]) || —
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1999|EKK 1999]] || [[Jerusalemo]] ([[Israelo]]) || [[Svedio]] || ''Take me to your heaven'' ([[Charlotte Nilsson]]) || «Portu min al via ĉielo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2000|EKK 2000]] || [[Stokholmo]] ([[Svedio]]) || [[Danio]] || ''Fly on the wings of love'' ([[Olsen Brothers]]) || «Flugu sur la flugiloj de amo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2001|EKK 2001]] || [[Kopenhago]] ([[Danio]]) || [[Estonio]] || ''Everybody'' ([[Tanel Padar]] &amp; [[Dave Benton]]) || «Ĉiuj»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2002|EKK 2002]] || [[Talino]] ([[Estonio]]) || [[Latvio]] || ''I wanna'' ([[Marie N]]) || «Mi volas»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2003|EKK 2003]] || [[Rigo]] ([[Latvio]]) || [[Turkio]] || ''Everyway that I can'' ([[Sertab Erener]]) || «Ĉiel ke mi povas»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2004|EKK 2004]] || [[Istanbulo]] ([[Turkio]]) || [[Ukrainio]] || ''Wild dances'' ([[Ruslana]]) || «Sovaĝaj dancoj»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2005|EKK 2005]] || [[Kievo]] ([[Ukrainio]]) || [[Grekio]] || ''My Number One '' ([[Elena Paparizou]]) || «Mia numero unu»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2006|EKK 2006]] || [[Ateno]] ([[Grekio]]) || [[Finnlando]] || ''Hard Rock Hallelujah'' ([[Lordi]]) || «Ŝtonroka Haleluja»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2007|EKK 2007]] || [[Helsinko]] ([[Finnlando]]) || [[Serbio]] || ''Molitva'' ([[Marija Šerifović]]) || «Preĝo»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2008|EKK 2008]] || [[Beogrado]] ([[Serbio]]) || [[Rusio]] || ''Believe'' ([[Dima Bilan]]) || «Kredu»
|-----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2009|EKK 2009]] || [[Moskvo]] ([[Rusio]]) || [[Norvegio]] || ''Fairytale'' ([[Aleksander Ribak]]) || «Fabelo»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2010|EKK 2010]] || [[Oslo]] ([[Norvegio]]) || [[Germanio]] || ''Satellite'' ([[Lena Meyer-Landrut]]) || «Satelito»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2011|EKK 2011]] || [[Düsseldorf]] ([[Germanio]]) || [[Azerbajĝano]] || ''Running scared'' ([[Eldar Qasımov|Ell]] &amp; [[Nigar Camal|Nikki]]) || «Kuri timigite»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2012|EKK 2012]] || [[Bakuo]] ([[Azerbajĝano]]) || [[Svedio]] || ''Euphoria'' ([[Loreen]]) || «Eŭforio»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2013|EKK 2013]] || [[Malmö]] ([[Svedio]]) || [[Danio]] || ''Only teardrops'' ([[Emmelie de Forest]]) || «Nur larmaĵoj»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2014|EKK 2014]] || [[Kopenhago]] ([[Danio]]) || [[Aŭstrio]] || ''Rise Like A Phoenix'' ([[Tom Neuwirth|Conchita Wurst]]) || «Leviĝu kiel fenikso»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2015|EKK 2015]] || [[Vieno]] ([[Aŭstrio]]) || [[Svedio]] || ''Heroes'' ([[Måns Zelmerlöw]]) || «Herooj»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2016|EKK 2016]] || [[Stokholmo]] ([[Svedio]]) || [[Ukrainio]] || ''[[1944 (kanto)|1944]]'' ([[Ĝamala]]) || «1944»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2017|EKK 2017]] || [[Kievo]] ([[Ukrainio]]) || [[Portugalio]] || ''Amar pelos dois'' ([[Salvador Sobral]]) || «Amo duopa»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2018|EKK 2018]] || [[Lisbono]] ([[Portugalio]]) || [[Israelo]] || ''Toy'' ([[Netta Barzilai]]) || «Ludilo»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2019|EKK 2019]] || [[Tel-Avivo]] ([[Israelo]]) ||[[Nederlando]] || ''Arcade'' ([[Duncan Laurence]]) || «Arkado»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2020|EKK 2020]] || [[Roterdamo]] ([[Nederlando]]) || colspan=&quot;3&quot; {{N/a|''La konkurso estis nuligita pro la pandemio de malsano [[Kronvirusa malsano de 2019|COVID-19]].''}}
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2021|EKK 2021]] || [[Roterdamo]] ([[Nederlando]]) || [[Italio]] || ''Zitti e buoni'' ([[Måneskin]]) || «Silentaj kaj bonaj»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2022|EKK 2022]] || [[Torino]] ([[Italio]]) || [[Ukrainio]] || ''Stefania'' ([[Kalush Orchestra]]) || —
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2023|EKK 2023]] || [[Liverpool]] ([[Britio]]) || [[Svedio]] || ''Tattoo'' ([[Loreen]]) || «Tatuo»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2024|EKK 2024]] || [[Malmö]] ([[Svedio]]) || [[Svislando]] || ''The Code'' ([[Nemo]]) || «La kodo»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2025|EKK 2025]] || [[Bazelo]] ([[Svislando]]) || [[Aŭstrio]] || ''Wasted Love'' ([[Johannes Pietsch|JJ]])&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3393922/ &quot;Österreich gewinnt den Song-Contest&quot;] - ĉe: ORF.at, 18.5.2025&lt;/ref&gt; || «Amo perdigita»
|----
| [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2026|EKK 2026]] || [[Vieno]] ([[Aŭstrio]]) ||  || 
|}

&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; En 1969 estis kvar venkintoj.

== Lingvoj, Esperanto kaj internaciaj kantokonkursoj ==
En la komenco, ekzistis neniu regulo pri la lingvo en kiu la landoj povas kanti kaj ĝis 1965 ĉiu lando uzis sian nacian lingvon. Svedio estis la unua lando kiu rompis la normon en tiu jaro partoprenante per kanto en la angla. En la venonta jaro, la organizantoj enkondukis la unuan lingvan regulon, laŭ kiu lando partoprenanta en la konkurso devas uzi unu el siaj oficiale agnoskitaj lingvoj&lt;ref&gt;(eo) Langoly, ''[https://eo.globalvoices.org/2023/05/13740/ La leviĝo kaj falo de lingva diverseco en Eŭrovido]'', [[Tutmondaj Voĉoj|Global Voices]], la 6-an de majo 2023.&lt;/ref&gt;.

En 1999 la Eurosong-organizantoj definitive nuligis la devigan uzon de la propra landlingvo kaj tio kondukis ekde tiam al tendenco kanti nur en la angla lingvo.

La [[Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso]] (oficiala angla nomo {{Lang-en|Junior Eurovision Song Contest}}), la kantokonkurso por infanoj kaj junuloj (8-15 jaroj) pli emas al lingva diverseco, eble pro malpli da komerca premo kaj limigita lingvokono de la partoprenantoj&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[http://eo-naturamikaro.webnode.nl/news/lingvoj-kaj-internaciaj-kantkonkursoj/ Lingvoj kaj internaciaj kantkonkursoj] ENa, 7-a majo 2015, konsultita la 17-an de majo 2017.&lt;/ref&gt;.

Ĝis nun Esperanto tute ne ĉeestis en la kantokonkurso mem, kvankam en la jaro 2006 gajnis la finna grupo [[Lordi]] kun la angla kanto ''Hard Rock Hallelujah'' en kiu kunludis klavare esperantisto ([[Leena Peisa]]). Ŝi ludis sub la [[pseŭdonimo]] &quot;Awa&quot; en la bando [[Lordi]] kaj sub &quot;Lenja&quot; en la [[Esperanto|Esperanta]] grupo [[Dolchamar]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Ankaŭ la islanda kantisto [[Páll Óskar]], kvankam kantante en Esperanto la kanton ''Gordjöss á esperantó''&lt;ref&gt;Páll Óskar, [https://www.youtube.com/watch?v=6OkQA3G-lwA Gordjöss á esperantó]&lt;/ref&gt;, ne kantis en Esperanto kiam li en la jaro 1997 partoprenis en la kantkonkurso Eurovision&lt;ref&gt;&quot;[https://www.youtube.com/watch?v=Oecd6PcbotA ''Minn hinsti dans''] (''Mia lasta danco'', 1997) (Islanda Eurovision kantkonkurso 1997)&lt;/ref&gt;.

[[Francis Soghomonian]], esperantisto kaj profesia kantverkisto de la kanto ''Mer ashkharh ê'' (''Estas nia mondo'') partoprenis en la armenia antaŭselektado por la konkurso Eurovision 2006 (kun paroloj en la lingvoj franca, Esperanta kaj armena), kantis la Esperantlingvan version de ''Sanomi'' (''Vi kaj mi'', frapkanto de [[Urban Trad]] post la EKK de 2003) dum la samjara [[Universala Kongreso de Esperanto]] en Svedio&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

En 2016 [[María Villalón]], kiu jam kantis en Esperanto, partoprenis en la antaŭselekta konkurso de RTVE por reprezenti Hispanion dum la Eŭrovido-Kantokonkurso en 2017 en [[Kievo]]&lt;ref&gt;(hispana) José Garcia kaj Vicente Rido, &quot;''[http://www.eurovision-spain.com/iphp/noticia.php?numero=13-09-16_maria-villalon-voy-a-presentar-dos-canciones-para-eurovision-2017 María Villalón: &quot;Voy a presentar dos canciones para Eurovisión 2017]''&quot;, 13-a septembro 2016, konsultita la 22-an de majo 2017.&lt;/ref&gt;.

En 2017 ankaŭ okazis jam por la kvina fojo la [[Eŭropa Festivalo de Esperantaj Kantoj]]&lt;ref&gt;''Interkultura Majrendevuo'', Kaleidoskop, Revuo Esperanto 1311 (3), marto 2017, p.53, Universala Esperanto-Asocio.&lt;/ref&gt;. Kuba esperantisto [[Guillermo Sanchez Cordero]], iama kantisto de la Esperanta muzikgrupo [[Amindaj]], sukcese partoprenis la germanan talentokonkurson DSDS (februaro 2017) de la germana televido&lt;ref&gt;''Kuba esperantisto atingas kvar milionojn'', Revuo Esperanto 1311 (3), marto 2017, p.53, Universala Esperanto-Asocio.&lt;/ref&gt;.

En 2024 la brazila tenoro [[Sandro Machado]], konata en [[Rumanio]] pro sia partopreno en la rumana versio de la televidprogramo &quot;The Voice&quot;,  kantis en Esperanto [https://www.youtube.com/watch?v=5hpVYEOQjUE &quot;Mi Sangas sen Vi&quot;] reprezentante tiun landon (kie li loĝas depost 2018) dum elektaj duonfinaloj de Eŭrovizio.

== Notoj kaj referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2006]]
* [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2007]]
* [[Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso]]
* [[Statistiko de la Eŭrovido-Kantokonkurso]]
* [[ABU TV Kanto- Festivalo|ABU TV Kanto-Festivalo]]
* [[Festivalo Sanremo]]
* [[Liet Internacia]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|commonscat=Eurovision|n=Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso}}
* '''(en)''' [https://eurovision.tv/ Oficiala paĝo de la Eŭrovido-konkurso]
* '''(en)''' [https://esctoday.com/ ESCtoday ĉiutagaj informoj pri la konkurso]
* '''(en)''' [https://www.escradio.com/ ESC Radio - elsendanta nur kantojn de la EKK]
* '''(eo)''' [https://esperantaretradio.blogspot.com/2017/05/lingvoj-en-europa-kanzonkonkurso.html Lingvoj en eŭropa kanzonkonkurso], Esperanta retradio, la 15-an de majo 2017.
* {{citaĵo el la reto
| url = https://eo.globalvoices.org/2023/05/13740/
| titolo = La leviĝo kaj falo de lingva diverseco en Eŭrovido
| titolo-aldono = La tendencoj zigzagis multfoje tra la jaroj
| alirdato = 2023-10-28
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Langoly
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2023-05-06
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = [[Tutmondaj Voĉoj]]
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2 = 
| lingvo3 = 
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20230709202957/https://eo.globalvoices.org/2023/05/13740/
| arkivdato = 2023-07-09
| citaĵo = 
}}

{{Eŭrovido-Kantokonkurso}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Muzikaj festivaloj]]
[[Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso| ]]</text>
      <sha1>634sg2rwjc4oqt2bug2pm72pyrth0dq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vieno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47931</id>
    <revision>
      <id>9470767</id>
      <parentid>9455275</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>/* Famuloj */</comment>
      <origin>9470767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52375" sha1="3fjj6l7lqaxz2mpnwq7t0b6mrxkcl35" xml:space="preserve">{{TemasPri|la Aŭstria ĉefurbo|aliaj signifoj|Vieno (apartigilo)}}
{{Heredaĵo de UNESKO}}
{{Granda dosiero|Gallitzinberg Panorama.jpg|800ra|{{center|Panorama vido de la urbo}}}}
{{Geokesto2 | urbo
|sen banderolo= jes 
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo                     = Vieno
| devena_nomo              =
| alia_nomo               = {{Lang-de|Wien}}
| alia_nomo1              = {{Lang-hu|Bécs}}
| alia_nomo2              = {{Lang-cs|[[Vídeň]]}}
| alia_nomo3              = {{Lang-la|Vindobona}}
| kategorio                 = ĉefurbo kaj federacia lando
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio                =
| oficiala_nomo            = Wien
| moto                    =
| kromnomo                 =
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero                    = 
{{Pluraj bildoj
 | pozicio     = centre
 | direkto     = vertikala
 | larĝeco = 300
 | dosiero1 = Montage of Vienna.jpg
 | dosiero2 = Collage von Wien.jpg
 | dosiero3 = Vienna Sights Clockwise.png
 | dosiero4 = Brigittenau - Collage of main landmarks.jpg
 | piedlinio = Fotomuntaĵo
}}
| dosiero_grandeco           = 300px
| dosiero_priskribo          = Vieno
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago                     = Flag of Wien.svg
| blazono                   = Wien 3 Wappen.svg
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando                     = Aŭstrio
| lando_tipo                = Ŝtato
| lando_flago               = 1
| ŝtato                    =
| regiono                   =
| distrikto                 =
| municipo             =
| municipo_tipo        =
| histregiono               = Aŭstrio-Hungario
| histregiono1          =
| histregiono2          =
| histregiono_tipo          =
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parenco                   =
| parto_faldo        = 1
| parto_tipo = Urbaj distriktoj
| parto = Innere Stadt
| parto1 = Leopoldstadt
| parto2 = Landstraße
| parto3 = Wieden
| parto4 = Margareten
| parto5 = Mariahilf
| parto6 = Neubau
| parto7 = Josefstadt
| parto8 = Alsergrund
| parto9 = Favoriten
| parto10 = Simmering
| parto11 = Meidling
| parto12 = Hietzing
| parto13 = Penzing
| parto14 = Rudolfsheim-Fünfhaus
| parto15 = Ottakring
| parto16 = Hernals
| parto17 = Währing
| parto18 = Döbling
| parto19 = Brigittenau
| parto20 = Floridsdorf
| parto21 = Donaustadt
| parto22 = Liesing
| rivero                    = Danubo
| rivero1                   = Vieno-rivero
| memorindaĵo_faldo        = 1
| memorindaĵo              = Stefana Katedralo
| memorindaĵo1             = Palaco Schönbrunn
| memorindaĵo2             = [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj|Esperanto-Muzeo]]
| memorindaĵo3             = Muzeo Albertina
| ŝoseo                    = Flughaveno Vieno
| ŝoseo_tipo               = Flughaveno
| montaro                   =
| montaro_tipo              =
| urbo                      =
| urbo_tipo                 =
| planto                  = Danuba Parko
| planto1                 = Urboparko de Vieno|Urboparko
| planto2 = Viena Prater
| planto3                 = Esperanto-parko
| planto_tipo             = Parkoj
| konstruaĵo             = Reichsbrücke
| konstruaĵo_tipo        = Ponto
| limo                    = Malsupra Aŭstrio
| limo_noto               = ĉirkaŭe
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo                 = Vieno
| koordinatoj_ne_en_titolo     = true
| leviĝo                  =
| lat_d                    = 48
| lat_m                    = 12
| lat_s                    = 32
| lat_NS                   = N
| long_d                   = 16
| long_m                   = 22
| long_s                   = 21
| long_EW                  = E
| plej_malalta_situo          = Lobau &lt;!-- ne metu simplan internan ligilon: Lobau kaj Löbau celas lokon en Germanio, ne en Vieno --&gt;
| plej_malalta_leviĝo          = 151
| plej_malalta_lat_d            =
| plej_malalta_long_d           =
| plej_alta_leviĝo           = 542
| plej_alta_situo             = Hermannskogel
| plej_alta_lat_d             =
| plej_alta_long_d            =
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo                    = 414.89
| areo_rondumo            = 2
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro               = 1712903
| loĝantaro_dato          = 2010
| loĝantaro_denseco       = auto
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita              = 1-a jarcento
| establita_tipo         = Fondo
| dato                     =
&lt;!--
| ĉefulo                    = [[Michael Ludwig]]
| ĉefulo_tipo               = Urbestro
| ĉefulo_partio              = [[SPÖ]]
--&gt;
| urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} [[SPÖ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})&lt;/small&gt;
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = [[Horzonoj en Eŭropo|CET]] | utc_offset =+1
| horzono_DST       = [[Horzonoj en Eŭropo|CET]] | utc_offset_DST =+2
| poŝtkodo              = 1010–1239, 1400, 1450
| areo_kodo                = 01
| areo_kodo_tipo           =
| kodo                     =
| kodo_tipo               =
| kodo1                    =
| kodo1_tipo               =
| kodo2                    =
| kodo2_tipo               =
&lt;!-- *** UNESCO ktp. *** --&gt;
| unesko_nomo = Historia urbocentro
| unesko_jaro = 2001
| unesko_numero = 1033
| unesko_regiono = 4
| unesko_kriterioj = ii, vi, iv
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera                    = Wiener Prater, Böhmischer Prater
| libera_tipo               = Amuzparkoj
| libera1                   =
| libera1_tipo              =
| libera2                   =
| libera2_tipo              =
| libera3                   =
| libera3_tipo              =
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo                      =
| mapo_fono           =
| mapo_priskribo              = Situo en Eŭropo
| mapo_lokumilo              =Eŭropo
| mapo1_lokumilo_plurobla  = VienoOSM/Centra Vieno
| alt11      = Situa mapo de Vieno
| alt12      = Situa mapo de Centra Vieno
| mapo2_lokumilo_plurobla  = Centra Centra Vieno/Vieno Interna Urbo
| alt21      = Situa mapo de pli centra Vieno
| alt22      = Situa mapo de la Interna Urbo de Vieno
| mapo1                      = 
| mapo1_fono           =
| mapo1_priskribo              = 
| mapo1_lokumilo              =
| mapo2                      = 
| mapo2_fono           =
| mapo2_priskribo              = 
| mapo2_lokumilo              =
|zomo=12
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| retpaĝo                  = [http://www.wien.gv.at/ www.wien.gv.at]
| commons                  = Wien
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj                = {{mapligilo urbo|zomo=9}}
}}
[[dosiero:Wien in Austria.svg|eta|Situo en Aŭstrio]]
[[dosiero:Austria Vienna location map.svg|eta|Reliefa situa mapo de Vieno]]
'''Vieno''' ({{Lang-de|Wien}} [vin], {{Lang-bar|Wean}}, {{lang-cs|Vídeň}} [VIdenj], {{Lang-hu|Bécs}} [bEĉ], {{Lang-sl|Dunaj}} [DUnaj]) estas kaj la [[ĉefurbo]] kaj [[federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] de la respubliko [[Aŭstrio]].

Vieno troviĝas apud ambaŭ bordoj de la [[Danubo]], 40&amp;nbsp;km for de la limo al [[Slovakio]] kaj la slovaka ĉefurbo [[Bratislavo]], kaj apud la rivero [[Vieno (rivero)|Vieno]]. Ekkonilo de Vieno estas la [[Stefana Katedralo]], sidejo de la ĉefepiskopo de Vieno.

Vieno estas la sidejo de diversaj internaciaj organizaĵoj kiel la [[Organizaĵo de Petrol-Eksportaj Landoj]] ([[OPEL]]) kaj la [[Internacia Atomenergia Agentejo]] ([[IAEA]]). Vieno estas la tria [[UNO]]-urbo. La urbocentro de Vieno estas rigardata kiel [[Monda Kulturheredaĵo de Unesko]].

La historia centro de Vieno, la [[Innere Stadt (Vieno)|1-a distrikto]] (''Innere Stadt'' [INEre ŝtat]), estis elektita de la [[Unesko]] por la internacia programo de Monda Kultura kaj Natura Heredaĵo pro ties kultura valoro.

Vieno konsistas el 23 distriktoj (vidu [[Urbodistriktoj (Vieno)|Vienaj Urbodistriktoj]]).

== Geografio ==
Vieno estas kun sia areo de 414,65 [[km²]] la plej malgranda [[Federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] de Aŭstrio. 11,3 % de ĝia tuta areo estas surkonstruita tereno, 11,1 % estas ŝoseoj kaj 2,2 % trajntrakoj. Samtempe Vieno estas la federacia lando kun la plej granda parto de ĝardenareoj, kiuj nombras je 28,4 % aŭ 117,76&amp;nbsp;km². Rilate akvosurfacojn (4,6 % aŭ 19,1&amp;nbsp;km²) ilia proporcio estas nur en la federacia lando [[Burgenland]] pli granda. Vieno estas unu el kvar federaciaj landoj en kiu oni kultivas [[vino]]n. 1,7 % de la areo okupas vinĝardenoj. Arbaroj kovras 16,6 % kaj agrikulturo utiligas en Vieno 15,8 % de la tereno.

La [[Viena Baseno]] (germane: ''Wiener Becken'', ĉeĥe: ''Vídeňská pánev'', slovake: ''Viedenská kotlina'') estas sedimentbaseno inter la [[Orientaj Alpoj]] kaj la [[Karpatoj]]. Ĝi estas grava geografia elemento de la areo ĉirkaŭ Vieno.

[[Danubo]] estis reguligita en Vieno inter 1870 kaj 1875; postrestaĵoj de tiu reguligo estas [[Malnova Danubo]], la [[Danuba Kanalo]] kaj kelkaj aliaj [[akvejo]]j. La [[Vieno-rivero]] enfluas en la Danuban Kanalon apud la centro de Vieno.

== Historio ==
=== Prahistorio, romia epoĥo, mezepoko ===
Laŭ arkeologiaj trovitaĵoj la monto [[Kahlenberg (Vieno)|Kahlenberg]] estis loĝata jam en la pli frua [[ŝtonepoko]], ankaŭ el la [[bronza epoko|bronza]] kaj pli frua [[fera epoko]] ekzistas pruvaĵoj de loĝejoj. Riĉaj trovitaĵoj ekzistas el la epoko de [[La Tène]], kiam [[keltoj]] ekloĝis sur la okcidentaj montdeklivoj kaj en la nuna urba regiono. Ili donis al la urbo la nomon - ''Vindomina''-''Vindobona''.

Dum la [[romio|romia]] regado gardis la soldataro de Vindobona la maldekstran flankon de la [[legio|legia]] kastelo [[Carnuntum]]. Ekde tiu ĉi tempo komenciĝas la skribaj sciigoj pri Vieno. Malmulte oni scias pri la okazoj dum la [[popolmigrado]], sed kontinua enloĝado estas supozata.

[[Dosiero:Michaelerplatz Vienna romain ruins Sept 2007.jpg|eta|dekstra|200ra|Romiaj ruinoj en la 1-a distrikto — [[Michaelerplatz]]]]La ''Salcburgaj Kronikoj'' mencias ''Wenia'' [venia] en [[881]] rilate al batalo kontraŭ [[hungaroj]]. Aliaj pruviloj informas pri Vieno kiel komerca loko. Samtempe kun la etendiĝo de la [[babenbergoj|Babenberga]] regno al la oriento, Vieno iom post iom gravis. En [[1137]] oni nomas ĝin ''civitas'' ([[latine]] por [[civito]]). [[Henriko (regantoj)|Henriko la 2-a Jasomirgott]] faris Vienon rezidejo de sia [[duko|duklando]] kaj konstruis ĉi tie sian kastelon. Tiu ĉi funkcio de la urbo destinis ĝian sorton dum la sekvontaj jaroj, ĝian evoluon al komerca centro, ĝian signifon kiel arta kaj kultura centro.

=== Habsburgoj, baroko, klasikismo ===
En [[1296]] Vieno ricevis de la [[Habsburgoj]] - kiuj sekvis al la Babenbergoj kiel potenculoj - novan [[urboprivilegio]]n. Per la fondo de [[universitato]] en [[1365]] la urbo atrakciis sciencistojn okcidentajn. Imponaj preĝejaj konstruaĵoj, nova kastelo kaj plivastigo de la urbo montras la supreniron al [[mezepoko|mezepoka]] grandurbo. Ekde [[1439]] ĝis [[1806]] Vieno estis konstanta [[kortego]] de la [[sankta romia imperio|romia-germana imperiestro]], la rezideja ĉefurbo kaj samtempe centro de la heredlandoj de la Habsburgoj ĝis [[1918]].

En [[1683]] [[Jan Sobieski]] el [[Pollando]] kaj Karlo la 5-a de [[Loreno]] venkis la turkan armeon. Post la fino de la [[Otomana Imperio|turka minaco]] Vieno spertis en la 17-a kaj 18-a jarcento egan prosperon. La atestiloj de tiu ĉi periodo - [[baroko|barokaj]] palacoj kaj preĝejoj - ankoraŭ nuntempe pliriĉigas la urbon. Vieno estis plukonstruata kiel imperiestra rezidejo, sed ankaŭ la komerco rapide progresis dum la [[merkantilismo]]. Post la militoj kontraŭ [[Napoleono]] Vieno estas konferencejo de la [[Viena Kongreso]] en [[1815]].

=== Imperiestra urbo ===
[[Dosiero:Nuremberg chronicles f 098v99r 1.png|eta|dekstra|300ra|El la Nurenbergaj kronikoj,Vieno 1493]]Sed ankoraŭ la urbo estis ĉirkaŭata per fortikaĵmuroj sufokantaj. Nur en [[1857]] la juna imperiestro [[Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio)|Francisko Jozefo]] ordonis malkonstrui la bastonojn kaj kunigi la antaŭurbetojn kun la urbocentro. Dum mallonga tempo ekestis la grandstila Ringstraße (ringostrato [RINGŝtrase]) kun siaj pompkonstruaĵoj kaj belegaj [[parko]]j. Post la inunda katastrofo en [[1830]] oni komencis pripensi reguligon de la Danubo. La necesaj laboroj ekestis [[1868]] kaj finis [[1875]]. Ene de 50 jaroj Vieno fariĝis per ekspansio, popolkreskado kaj enmigrado milionhoma urbego. Dum la dua parto de 19-a jarcento la imperia kaj rezideja urbo allogis per vigla belarto kaj muzikprosperigo kelkajn el la plej bonaj artistoj de [[Eŭropo]]. Komence de la [[unua mondmilito]] Vieno havis 2,2 milionojn da loĝantoj.

=== Unua respubliko, la &quot;ruĝa Vieno&quot; ===
[[Dosiero:Wien Parlament um 1900.jpg|eta|dekstra|px200|Ringostrato en 1900]]Post la pereo de la [[Danuba Monarkio]] en [[1918]] Vieno kiel ĉefurbo de la malkreskigita [[respubliko]] [[Aŭstrio]] (komenca oficiala nomo ''Deutschösterreich'' German-Aŭstrio) loĝigis preskaŭ trionon de la ŝtatanaro. Ĉefe pro la diferencoj inter la [[Socialdemokratio|socialdemokratia]] urba registaro kaj la kristan-sociala landa registaro Vieno estis separita de la federacia lando [[Malsupra Aŭstrio]] en [[1922]].

La laboro de la viena urboregistaro estis aprezata internacie pro la vasta sociala programo, ĉefe la konstruado de malmultekostaj, bone konstruitaj komunumaj loĝejoj famiĝis (&quot;Gemeindebauten&quot; [geMAJNdebaŭten] ''Karl-Marx-Hof'', ''George-Washington-Hof''). Speciale [[lukso]] estis impostita. Por montri la utilon de tiu ĉi politiko la urba administrado demonstris per detala kalkulo kiuj socialaj bonfaroj ebligis ekzemple nur per servistino-imposto de la familio [[Rothschild]].

=== Interna milito, diktaturoj, Dua Mondmilito ===
[[Dosiero:Döbling (Wien) - Karl-Marx-Hof.JPG|eta|dekstra|200ra|Karl-Marx-Hof]]Sed la batalo inter la politikaj partioj pli kaj pli akriĝis. Ĉefaj kontraŭuloj estis unuflanke la reganta kristan-sociala ligo kaj aliflanke la en la urbo Vieno regantaj socialdemokratoj. Kontraŭuloj de ambaŭ estis la aŭstriaj [[Naziismo|Nacisocialistoj]], kiuj celis unuiĝon de la &quot;orienta limlando&quot; (''Ostmark'' - &quot;orienta marko&quot;) kun la &quot;regno&quot; kaj havis ekster Vieno grandan anaron. Krome paramilitistaj kompanioj ludis gravan rolon, ekzemple la ''[[Heimwehr]]'' je la dekstra flanko de la politika spektro (sen klara partia ligo) kaj la ''Republikanischer Schutzbund'' (Respublika Protektligo) je la maldekstra flanko.
En [[1933]] la kristan-sociala [[Kanceliero (Aŭstrio)|Federacia Kanceliero]] [[Engelbert Dollfuss]] [ENgelbert DOLfus] malfunkciigis la [[Parlamento]]n, komencis instali sin kiel [[diktatoro]] kaj establis ŝtaton, kiu estis organizita laŭ profesiaj klasoj, laŭ faŝista modelo. Li malpermesis ĉiujn partiojn, escepte de la [[Patrolanda Fronto]] kaj arestigis politikajn kontraŭulojn. Ankaŭ la aŭstriaj nacisocialistoj estis arestitaj, per kio la sendependeco de Aŭstrio estis emfazita. Dum domtraserĉo en [[Linz]] je la [[12-a de februaro]] [[1934]] okazis fortaj bataloj inter la socialdemokratoj kaj la [[Heimwehr]] respektive Aŭstria armeo, kiu plivastiĝas al [[interna milito]]. Je la fino komencis la diktatoreco de Dollfuss, kiu estis mortpafita en [[1934]] de [[SS (organizaĵo)|SS]]-anoj. Post la sufoko de la nacisocialisma ribelo [[Kurt Schuschnigg]] [Kurt ŜUŜnik] transprenis la registarestrecon.

Je la [[12-a de marto]] [[1938]] [[Adolf Hitler]] enmarŝigis la [[Nazia Germanio|germanajn]] trupojn en Aŭstrion. Prompte [[judoj|judaj]] vienanoj estis turmentitaj. 120.000 el la proksimume 200.000 judaj vienanoj estis prirabitaj kaj pelitaj en emigracio; fuĝinto tre konata estis [[Sigmund Freud]]; ĉirkaŭ 60.000 estis [[holokaŭsto|murditaj]]). De la balkono de la urbodomo Hitler ŝvelparolis ke Vieno estas [[perlo]] kaj li faros ĝin en enkadrigon indan por ĝi. Ekde la [[17-a de marto]] [[1944]] okazis aviadilaj atakoj kontraŭ Vieno, proksimume kvinono de la urbo estis detruita. Sekve de elrabado ankaŭ la katedralo Sankta Stefano estis en flamoj.

En aprilo [[1945]] komencis la batalo pri Vieno, kiu finiĝis per la malvenko de la SS-trupoj kaj la okupado de la urbo per la [[Ruĝa Armeo]]. La [[Viena Ofensivo]] estis lanĉita de la sovetaj 2a kaj 3a Ukrainiaj Frontoj por konkeri Vienon. La ofensivo daŭris el la 2a al la 13a de aprilo 1945. Oni ĉirkaŭkalkulis po 30 000 mortojn el ĉiu flanko. La germanoj perdis duoble da tankoj kaj kanonoj, dum krome estis ankaŭ 125 000 kaptitoj.

=== Okupado, dua respubliko, rekonstruado ===
Kelkajn tagojn post la bataloj la [[Ruĝa Armeo]] zorgis pri refunkciigo de nova urba administracio; ankaŭ politikaj partioj reformiĝis. Nur en aŭtuno [[1945]] la soveta militistaro enlasis la aliajn tri [[aliancanoj]]n, [[Usono]], [[Britio]] kaj [[Francio]] en la urbon. Vieno fariĝis 4-okupadsekcia-urbo; en la unua distrikto, la malnova ''Innere Stadt'', la milit-estraro ŝanĝiĝis ĉiun monaton.
Sur la Schwarzenberg-placo (ek [[1945]] ĝis [[1956]] nomita ''Stalin-placo'') la Ruĝa Armeo konstruigis monumenton kun la nomojn ''Heroo-monumento'' aŭ ''Monumento de la Ruĝa Armeo''; ĝia ekzistaĵo estis garantiita per la [[Aŭstria Ŝtattraktato|ŝtata traktato]]. La sovetianoj malkonstruis en sia zono fabrikajn instalaĵojn, multaj aferoj, kiu estis deklarita &quot;Germania posedaĵo&quot;, estis konfiskitaj. En la okcidentaj okupad-zonoj de Usono, Britio kaj Francio ekfunkciiĝis la tiel nomata [[Plano Marshall]]. La brita filmo [[The Third Man]] (angle por &quot;La tria viro&quot;) imprese rakontas pri la situacio en Vieno postmilita. Pro la malfacila ekonomia situacio komunistaj laboristoj ekstrikis, tiu ĉi ''Oktobra striko'' - ofte konsiderita kiel komunista puĉ-klopodo - estis sufokita de socialdemokratoj de la [[sindikato]] por konstrulaboristoj.
Finfine rericevis Aŭstrio en [[1955]] sian malnovan nomon kaj sian suverenecon per la ŝtata traktato kun la okupadaj potencoj . Kiel kompensaĵo tiu 2-a respubliko de Aŭstrio proklamis sian [[Aŭstria neŭtraleco|ĉiaman neŭtralecon]] kaj firmigis tion per [[Konstitucio|konstitucia leĝo]].

== Turismo ==
[[Dosiero:Fiaker Vienna October 2006 004.jpg|eta|dekstra|250ra|Fiakro sur ''Heldenplatz'']]Danke al multnombraj imponaj konstruaĵoj el la [[Sankta Romia Imperio|rom-germana]] kaj la [[Historio de Aŭstrio|aŭstria imperiestra]] epoko, riĉaj kulturaj ofertoj kaj ankaŭ dank al ĝia famo kiel ĉefurbo de muziko, kiun akiris Vieno pro la verkado de multaj famaj klasikaj muzikistoj kiel [[Mozart]], [[Beethoven]] aŭ [[Gustav Mahler|Mahler]], la urbo estas mondskale konata kaj ŝatata celo de turistoj.

[[Fiakro]]j veturigas gastojn tra la urbocentro kiu apartenas al la kulturaj mondaj heredaĵoj de [[UNESKO]]. Meze de ĝi troviĝas la katedralo de Sankta Stefano (''Stephansdom''). Tie en la unua distrikto estas ankaŭ la ŝtata operejo (''Staatsoper''), la imperiestra kastelo (''Hofburg''), la plej frekventata piediranta strato de Aŭstrio (''Kärntner Straße''), konataj hoteloj kaj kafejoj same kiel la impona ringstrato (''Ringstraße'') kiu ĉirkaŭas la urbocentron. Ekde la 1980aj jaroj Vieno evoluigis tre viglan kaj multfacetan &quot;scenon&quot; kun trinkejaj kvartaloj, artaj galerioj, kabaretoj, ĵazkluboj kaj multaj aranĝoj ĉiuspecaj.

[[Dosiero:Kapuzinergruft Wien1.JPG|eta|dekstra|200ra|''Kapuzinergruft'' - Tombejo de la Habsburgoj]]Multaj turistoj venas decembre kiam la urbo logas ilin per ĝiaj kristnaskaj stratmerkatoj, la t.n. &quot;silvestra pado&quot; tra la urbocentro kaj la &quot;imperiestra balo&quot;. La plej multajn vienajn vidindaĵojn eblas viziti dum la tuta jaro. Inter la pleje vizitataj estas la katedralo de Sankta Stefano (''Stephansdom''), kastelo ''Schönbrunn'' kaj la apuda zoologia ĝardeno, la arthistoria muzeo, la imperiestra kastelo, la muzeo ''Albertina'', la [[spektoradego]] [[Wiener Riesenrad]] (''Riesenrad'') kaj la &quot;muzeo-kvartalo&quot; (''MuseumsQuartier'').

[[Dosiero:Vereinte Nationen in Wien.jpg|eta|dekstra|200ra|''Vienna International Centre'' kun la kongresejo ''Austria Center Vienna'']]La plej grandan parton inter la 9,7 milionoj da tranoktoj ([[2007]]) konsistigas germanaj turistoj kun 1,9 milionoj, sekvataj de aŭstroj el la ceteraj federaciaj landoj (1,7 milionoj), poste usonanoj (656.000), italoj (572.000), britoj (411.000), hispanoj (362.000), svislandanoj, francoj, japanoj, rumanoj, nederlandanoj, grekoj, araboj (azia parto) kaj australianoj. Tranoktoj de gastoj el centraj orientaj landoj kaj aziaj arabaj landoj forte kreskis dum la lastaj jaroj. Ĝenerale la turismo en Vieno kreskis inter [[1997]] kaj 2007 averaĝe po 3 % jare. La gastigada kapablo dum la lastaj jaroj pligrandiĝis pro novkonstruo de pluraj [[hotelo]]j. En majo 2007 la gastoj povis disponi pri 23.485 ĉambroj kun 44.464 litoj, kaj la nombro daŭre kreskas.

Konsiderindan nombron da vizitantoj kaŭzas pluraj kongresoj kaj entreprenaj renkontiĝoj. Kun 147 internaciaj aranĝoj en [[2006]] Vieno estis antaŭ [[Parizo]] kaj [[Singapuro]] la plej ŝatata kongresurbo de la mondo.

== Kulturo ==
[[Viena kafejo]] (en germana: ''Wiener Kaffeehaus'') estas tipa institucio de Vieno kiu ankoraŭ plenumas gravan rolon en la kulturo kaj tradicio de la ĉefurbo de Aŭstrio.

La [[Internacia Kinfestivalo de Vieno]] aŭ ''Viennale'' estas kinfestivalo kiu okazas en Vieno ĉiujn oktobrojn ekde 1960. La averaĝo de publiko ĉeesta al la festivalo estas de 75 000. La kinejoj kie tradicie okazis la festivalo estas la jenaj: Gartenbaukino, Urania, Metro-Kino, Filmmuseum kaj Stadtkino.

[[Viena Agadismo]] estis mallonga kaj agita movado en la arto de la 20-a jarcento kiu agadis ĉefe en Vieno. Ĝi povas esti rigardita kiel parto de multaj sendependaj klopodoj en la [[1960-aj jaroj]] por disvolvigo de la &quot;performance art&quot; (ludarto, Fluxus, happening, agadpentrarto, korp-arto, ktp.). Ties ĉefaj partoprenantoj estis [[Günter Brus]], [[Otto Mühl]], [[Hermann Nitsch]], kaj [[Rudolf Schwarzkogler]]. Kiel &quot;agadistoj&quot;, ili estis aktivaj inter 1960 kaj 1971. Plej pluigis siajn artajn laborojn sendepende el la komenco de la [[1970-aj jaroj]] antaŭen.

La [[Viena skolo de fantazia realismo]] (germane: ''Wiener Schule des Phantastischen Realismus'') estas termino inventita en la 1950-aj jaroj fare de Johann Muschik por tendencaro en la aŭstra arto kiu proksimas al surrealismo.

=== Muziko ===
[[Dosiero:Musikverein Wien1.JPG|eta|dekstra|250ra|&quot;Ora ĉambrego&quot; de la ''Musikverein'']]
En muzikhistorio, Vieno estas ligita al du grupoj de gravegaj komponistoj verkantaj tie, nome la 1-a ([[Joseph Haydn]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]], [[Ludwig van Beethoven]]) kaj 2-a Vienaj skoloj de klasika muziko ([[Arnold Schönberg]], [[Alban Berg]], [[Anton Webern]]). Aliaj gravaj Vienaj komponistoj estas ekz-e [[Franz Schubert]], kaj [[Johann Strauß (patro)]], Eduard Strauß, [[Johann Strauß (filo)]] kaj [[Josef Strauß]].

La [[Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj]] (en germana, ''Das Neujahrskonzert der Wiener Philharmoniker'') de la Filharmonia Orkestro de Vieno estas [[koncerto]] kiu okazas ĉiujare en la mateno de la [[1-a de januaro]] en la Granda Salono aŭ Ora Salono (Große Saal aŭ Goldener Saal) de la ''[[Musikverein]]'' de Vieno. Ĝi estas transmitita tutmonde por eventuala aŭskultantaro ĉirkaŭkalkulita en 1000 milionoj de personoj en 54 landoj.

La [[Universitato por Muziko kaj Drama Arto de Vieno]] (germane ''Universität für Musik und darstellende Kunst Wien'', mallongigite kaj akronime MDW; ĝis 1998 antaŭe nomata Muzikakademio de Vieno) estas universitato, kiu estis fondita en 1819. Kaj ankaŭ menciindas la mondfame renoma [[knaba ĥoro]] ''[[Wiener Sängerknaben]]'', la &quot;vienaj [[ĥorknabo]]j&quot;.

=== Muzeoj ===
* [[Armeo-historia Muzeo (Vieno)|Armeo-historia Muzeo]]
* [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]]
* [[Muzeo de Arthistorio de Vieno]]
* [[Muzeo de Moderna Arto en Vieno]]
* [[Muzeo Leopoldo]]
* [[Muzeo pri aplikitaj artoj (Vieno)|Muzeo pri aplikitaj artoj]]
* [[Naturhistoria Muzeo (Vieno)|Naturhistoria Muzeo]]
* [[Teknika Muzeo de Vieno]]
* [[Viena Freud-muzeo]]

Urbaj [[pentristo]]j ekde [[1950]] evoluigis apartan stilon de [[pentraĵo]]j, [[mozaiko]]j kaj [[skulptaĵo]]j, la '''[[Viena skolo de fantazia realismo]]'''.

=== Arkitekturo ===
[[Dosiero:Secession Vienna June 2006 005.jpg|eta|220ra|{{centre|enirejo al la Secesio}}]]
* La '''ekspozicia konstruaĵo de la [[Viena Secesio]]''', ordinarlingve nomita ''Secesio'' aŭ [[Viena secesiodomo]], estis konstruita en 1897/98 gvide de [[Joseph Maria Olbrich]] kiel ekspoziciejo por nuntempa arto, por kiu ĝi estas ankoraŭ uzata hodiaŭ. Ĝi estas unu el la plej gravaj konstruaĵoj de la aŭstra [[Secesio (stilo)|Secesiostilo]] (ankaŭ nomata ''Novarto'' aŭ germane ''Jugendstil'', &quot;junulara stilo&quot;).
* '''[[Otto Wagner]]''' (Oto VAgner) 1841-1918, kreis ĉiujn el la originaj stacidomoj de la viena urbfervoja reto &quot;[[Stadtbahn]]&quot;, kiu pli malfrue fariĝis parto de la metroa kaj rapidfervoja sistemo. &quot;Jugendstilo&quot; estas la memstara, nekonfuzeble viena versio de la komenco de la [[20-a jarcento]] florinta &quot;Nova Arto&quot;. La granda majstro de tiu stilo estis [[arĥitekto]] Otto Wagner, precipe la haltejo Karlsplatz (Karloplaco) de [[metroo]] U4 estas vera [[juvelo]]. Aliaj konstruaĵoj de li estas: loĝdomo en Vieno-Mariahilf, Linke Wienzeile 40, konstruita en 1898; &quot;Nußdorfer Wehr&quot;, kluzinstalaĵo kun administrejo, konstruita inter [[1894]] kaj [[1898]]; pafista domo apud Danubkanalo, parto de malnova kluzinstalaĵo; poŝtŝparkasejo sur Georg-Coch-Platz farita inter 1904-1906; preĝejo dediĉita al [[Leopoldo la 3-a Sankta|Sankta Leopoldo]] en la kurac-kaj flegohejmo &quot;Am Steinhof&quot;, finkonstruita [[1907]].

===Vidindaĵoj===
* La [[Centra Tombejo de Vieno]] (germane ''Wiener Zentralfriedhof'') estis malfermita en 1874 kaj apartenas per areo da preskaŭ 2,5 km² kaj proksimume tri milionoj da entombigitoj al la plej grandaj tombejoj de Eŭropo. Ĝi apartenas al la apartaj vidindaĵoj de la urbo Vieno pro siaj multaj honortomboj, pro la [[Secesio (stilo)|secesiaj konstruaĵoj]] kaj pro la vasta tereno.
* La [[Heldenplatz]] (&quot;placo de herooj&quot;) estas rekte ĉe la palaco &quot;Neue Burg, iom pli nova alo de la imperiestra palaco Hofburgo, en la 1-a urbodistrikto de Vieno. 
* La [[Josefsplatz]] estas rekte ĉe la palaco Hofburgo, en la 1-a urbodistrikto de Vieno.
* La [[Parlamentejo de Aŭstrio]]

=== Beletro ===
=== Teatro kaj Opero ===
[[Popola Operejo Vieno]] germane ''Volksoper Wien'' aŭ Operejo de Viena Loĝantaro, estas la dua plej granda opereja domo en Vieno. Ĝi prezentas ĉ. tri cent surscenigojn de dudek kvin produktadoj dum ĉiujara sezono de septembro ĝis junio.

=== Viena dialekto ===
La viena [[dialekto]] estas parto de la [[bavaraj dialektoj]], ĝiaj apartaĵoj troviĝas ĉefe en la vorttrezoro, kiu enhavas multajn esprimojn el la [[ĉeĥa]], la [[hungara]], la [[itala]] kaj el la [[jida lingvo]]j.
Ĉi tiu lingva variaĵo de la [[Germana lingvo|altgermana]] havas sian firman bazon en la kultura vivo, ekzemple en la teatro ([[Ferdinand Raimund]], [[Johann Nestroy]]), en la literaturo ([[H. C. Artmann]]), en la [[pop-muziko]] ([[Wolfgang Ambros]], [[Rainhard Fendrich]]), en la &quot;klasika&quot; [[popola muziko]] - la ''Wienerlied'' (Viena Kantaĵo) ktp.
La uzado de la viena dialekto neniam dependis de la socia tavolo, male: unuflanke multaj akademianoj maljunaj uzas ĝin kaj aliaflanke senkleraj junuloj nuntempe ofte parolas fuŝitan altgermanan. La tiel nomata ''Wiener Schmäh'' ([VIna ŝme] viena sprito) manifestiĝanta en la dialekto efikas por nealkutimiĝinta orelo ofte maldelikata aŭ eĉ ofenda.

Kelkaj ekzemploj:
* ''Servas'' [SERvas]: Konata saluto mezeŭropa (''servus'' el la [[latina]], signifas &quot;Mi estas je via dispono&quot;)
* ''Pfrnak'' [PFRnak]: grandega nazo, el la [[ĉeĥa]] ''frňák''
* ''Masl'' [MAsl]: bonŝanco, el la [[hebrea]] ''mazal''
* ''Hawara'' [HAwara]: amiko, [[kamarado]], el la hebrea ''chaver ''
* ''Pappnschlossa'' [Papnŝlosa]: &quot;buŝaĉ-seruristo&quot; por dentisto
* ''Potschnkino'' [POĉnkino]: &quot;babuŝa kinejo&quot; por televidilo hejme
* ''G'schamster Diener'' [GŜAmsta DIna]: &quot;mi estas via plej obeema servisto&quot;, hodiaŭ ne tre moderna salut-maniero.
* ''gn’ä Frau'' [gnej fraŭ]: &quot;favora damo&quot;, titolado
* ''Kriagl'' [KRI(a)gl]: kruĉeto, por 0,5 litroj da biero
* ''Seidl'' [SEJdl]: glaso kun 0,33 litroj da biero
* ''Hawe d’ Ehre'' [HAve dEre]: &quot;Mi havas la honoron&quot;, saluto, ankaŭ parolturno por esprimi miran impreson (''na Hawedere'').
* ''Eisnbauna-Englisch'' [AJsnbaŭnaengliŝ]: &quot;angla por fervojistoj&quot;, nuntempe ne tre konata esprimo por lingvo ne tre konata en Vieno: Esperanto.

== Loĝantaro ==
Laŭ la popolnombrado en la jaro 2001 en Vieno loĝis en Vieno 1 550 123 da loĝantoj. Kompare kun jaro 1991, kiam en Vieno loĝis 1 539 848 loĝantoj, temas pri kresko (ŝanĝo 0,7 %).&lt;ref&gt;http://www.wien.gv.at/statistik/daten/pdf/grosszaehlung2001.pdf{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Nombro de loĝantoj en jaroj 1961 ĝis 2008 &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.wien.gv.at/statistik/daten/pdf/bev-entwicklung-lang.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2008-10-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20081010015547/http://www.wien.gv.at/statistik/daten/pdf/bev-entwicklung-lang.pdf |arkivdato=2008-10-10 }}&lt;/ref&gt; ===
{{TabelKapoLaŭĈarta}}
! Jaro
! Loĝantoj
! Ŝanĝo de nombro de loĝantoj
! Virinoj
! Viroj
|-----
| 1961
| 1 627 566
| 100 % (la unua jaro de statistiko)
| 919 803
| 707 763
|-{{GrizaLinio}}
| 1971
| 1 619 885
| -0,47 %
| 902 984
| 716 901
|-----
| 1981
| 1 531 346
| -5,47 %
| 846 402
| 684 944
|-{{GrizaLinio}}
| 1991
| 1 539 848
| 0,56 %
| 825 323
| 684 944
|-----
| 2001
| 1 571 123
| 2,03 %
| 818 779
| 743 737
|-{{GrizaLinio}}
| 2002
| 1 592 846
| 1,38 %
| 836 431
| 756 415
|-----
| 2003
| 1 610 410
| 1,10 %
| 844 495
| 765 915
|-{{GrizaLinio}}
| 2004
| 1 632 569
| 1,38 %
| 854 243
| 778 326
|-----
| 2005
| 1 652 449
| 1,22 %
| 863 321
| 789 128
|-{{GrizaLinio}}
| 2006
| 1 661 246
| 0,53 %
| 867 847
| 793 399
|-----
| 2007
| 1 674 909
| 0,82 %
| 874 548
| 800 361
|-{{GrizaLinio}}
| 2008
| 1 687 271
| 0,74 %
| 880 183
| 807 088
|-----
|}

== Substrukturo ==
{{Ĉefartikolo|Urbodistriktoj (Vieno)}}
[[Dosiero:Wien districts with numbers.png|eta|dekstra|Mapo de la Vienaj distriktoj kun iliaj respektivaj numeroj]]
Vieno estas dividita en 23 distriktojn. La distriktojn 1an ĝis 9an kaj 20an oni ofte nomas &quot;internajn distriktojn&quot;, dum la aliaj estas &quot;eksteraj distriktoj&quot;. Kvankam ĉiuj distriktoj havas nomon, estas en Vieno pli ofte uzi nur la numeron, kiu ankaŭ estas skribita sur ĉiuj stratsignoj, parolante pri distrikto.

* [[Viena Ringstrato]]
* [[Mariahilfer Straße]]
* [[Viena Zono]]

== Ripozo ==
&lt;big&gt;[[Parkoj]]&lt;/big&gt;

* [[Danuba Parko]]
* [[Urboparko de Vieno]]
* [[Esperanto-parko]]

== Politiko ==
Jam ekde 1919, ĉe ĉiuj liberaj balotoj la [[Socialdemokratia Partio de Aŭstrujo|SPÖ]] starigis la urbestron, kaj plej ofte ankaŭ havis absolutan plimulton en la urba registaro - sed nun (2012) ne, ĉar en 2010 ĝi ĝin perdis kaj koalicias nun kun la Verduloj.

== Vidindaĵoj ==
=== Religiaj konstruaĵoj ===
[[Dosiero:Wien - Stephansdom (1).JPG|eta|dekstra|200ra|Stefana Katedralo.]]
* [[Baziliko de Vera Sankta Maria (Vieno)]]
* [[Stefana Katedralo]]
* ''Hundertwasserhaus''
* ''[[Karlskirche]]''
* [[Kapelo Sankta Koro de Jesuo (Pázmáneum)|Kapelo Sankta Koro de Jesuo]]
* [[Aŭgustena preĝejo (Vieno)|Aŭgustena preĝejo]]
* [[Dominikana preĝejo (Vieno)|Dominikana preĝejo]]
* [[Minoritana preĝejo (Vieno)|Minoritana preĝejo]]
* [[Katedralo de Sankta Triunuo (Vieno)|Katedralo de Sankta Triunuo]]
* [[Preĝejo de Sankta Barbara (Vieno)|Preĝejo de Sankta Barbara]]
* [[Preĝejo Sankta Roĥo (Vieno)|Preĝejo Sankta Roĥo]]
* [[Malta preĝejo (Vieno)|Malta preĝejo]]
[[Dosiero:Wien - Hundertwasserhaus (03).JPG|eta|dekstra|200ra|''Hundertwasserhaus''.]]
La [[katedralo]] de [[sankta Stefano]], situanta en la unua distrikto de Vieno, estas ekde [[1469]]/[[1479]] [[episkopo|episkopa]] sidejo kaj ekde [[1723]] la ĉefpreĝejo de la [[arkiepiskopo]] de Vieno. Tiun ekkonilon de la urbo la loĝantoj nomas mallonge ''Steffl'' ([ŜTEfl], Steĉjo).

La konstruaĵo estas 107 metrojn longa kaj 34 metrojn larĝa. Ĝi reprezentas unu el la plej grandaj [[gotiko|gotikaj]] konstruaĵoj en Aŭstrio. Partoj de la malfrua [[romaniko|romanika]] epoko (1230/40-1263) konserviĝis. Ekzistas kvar [[turo]]j: La plej alta estas la sudturo kun 136,4 metroj; la nordturo neniam finkonstruiĝis kaj altas nur je 68 metroj. Maldekstre kaj dekstre de la ĉefenirejo troviĝas la tiel nomataj [[pagano|paganaj]] turoj kun proksimuma alteco de 65 metroj.

Dum la epoko de la [[Aŭstrio-Hungario|Aŭstri-Hungara monarkio]] oni ne havis la permeson konstrui preĝejon pli altan ol la sudturon. Tiu turo estas arkitekta majstroverko de sia tempo kaj malgraŭ sia respektinda alteco havas apenaŭ 4 metrojn profundan fundamenton. Ĝi staras komplete libere, sen ligo al la ĉefparto de la preĝejo kaj entenas 18 [[sonorilo]]jn, de kiuj 13 funkcias kiel la ĉefa sonorilaro de la katedralo. ''Pummerin'' ([PUmerin]), inter la aktivaj [[preĝejsonorilo]]j de [[Eŭropo]] la dua en grandeco, troviĝas en la nordturo en [[Renesanco|renesancepoka]] sonorilejo.

=== Aliaj lokoj ===
[[Dosiero:IMG 0171 - Wien - Michaelerplatz.JPG|eta|dekstra|''[[Michaelerplatz]]''.]]
* [[Hispana Rajdlernejo]]
* [[Hofburg]]
* [[Internacia Esperanto-Muzeo]]
* [[Muzeo Albertina]]
* [[Palaco Schönbrunn]]
* [[Viena Bestoĝardeno]]
* [[Viena urboparko]]
* [[Danuba Turo]]
* [[Donau Zentrum]]
* [[Burgoteatrejo]]
* [[Centra Tombejo de Vieno]]
* [[Mikaelplaco]] kun la [[Preĝejo de Sankta Mikaelo (Vieno)|Preĝejo de Sankta Mikaelo]] kaj la [[Preĝejo de Sankta Petro (Vieno)|Preĝejo de Sankta Petro]].
* Placo ''[[Freyung (Vieno)|Freyung]]''
* Placo ''[[Am Hof]]''
* [[Urbodomo de Vieno|Urbodomo]]
* [[Urbodoma parko (Vieno)|Urbodoma Parko]]
* [[Anker-horloĝo]]
* [[Viena Prater]] kun la ''[[Wiener Riesenrad]]''
* Ponto ''[[Stubenbrücke]]''
* [[Hotel Sacher]]
* [[Kastelo Belvedere (Vieno)|Kastelo Belvedere]]
* [[Monumento kontraŭ Milito kaj Faŝismo]]
* [[Naturhistoria Muzeo (Vieno)|Naturhistoria Muzeo]]

== Transporto ==
=== Publika transporto ===
Vieno havas grandan reton de publikaj transportiloj, ĉefe operaciatan de la firmao [[Wiener Linien]], posedata de la urbo mem.

==== Metroo ====
{{Ĉefartikolo|Metroo de Vieno}}
La plej ofte uzata transportilo estas la [[metroo]] (germane: ''U-Bahn''), kiu konsistas el 5 linioj U1-U4 kaj U6. Ĝi ekzistas sub tiu ĉi nomo ekde [[1976]], sed uzas malnovajn trakojn de la ''Stadtbahn'' ([[Urbfervojo de Vieno|urbfervojo]]) jam malfermita ekde [[1898]].

==== Tramo ====
{{Ĉefartikolo|Tramtransporto en Vieno}}
Ekzistas [[tramo|tramreto]] kun 28 tramolinioj, kies originoj kuŝas en la jaro 1883.

==== Busoj ====
[[Dosiero:Bus Wiener Linien Ng273-8270.jpg|eta|dekstra|Artika buso en Vieno]]
Preskaŭ ĉiujn lokojn, kie ne jam estas metroa aŭ trama transporteblo, servas buslinioj. Ekzistas kaj normalaj kaj artikaj busoj, kaj iam ekzistis ankaŭ [[Duetaĝa buso|duetaĝaj busoj]]. Speciala bustipo estas la ''KB 235'', kiu ne estas multe pli granda ol persona aŭto, kaj kiu estas uzata ĉefe sur la mallarĝaj urbcentraj stratetoj, kie estus malfacile uzi aliajn busojn.

La busaj lininombroj ĝenerale laŭas la traman nombrosistemon, kaj tial busoj en similaj urbopartoj emas havi proksimajn nombrojn. Aldoniĝas al la lininombro la litero ''A'' por busoj operaciataj de ''Wiener Linien'' (aŭ sub la komisio de ''Wiener Linien''), aŭ ''B'' por busoj operaciataj de privataj firmaoj. Krome ekzistas regionaj busoj al la ĉirkaŭo en [[Malsupra Aŭstrujo]] kaj [[Burgenlando]], kaj specialaj busoj al la flughaveno (''Vienna Airport Lines'').

==== Loka Fervojo ====
{{Ĉefartikolo|Loka Fervojo de Vieno al Baden}}
Ekzistas trameca linio de Vieno al [[Baden (Malsupra Aŭstrio)|Baden]] en [[Malsupra Aŭstrujo]], operaciata de ''Wiener Lokalbahnen'' (Vienaj Lokaj Fervojoj). En Vieno, ĝi uzas la tramajn trakojn de la operejo al la stacidomo ''Meidling'', kaj poste kuras sur propra trakparo, kiu eliras la urbon kaj kondukas al Baden, kie tiu ĉi fervojo denove fariĝas tramo.

==== Fervojo ====
La rapidfervojo ([[S-Bahn]]) kaj regionaj trajnoj, operaciataj de la federacia fervojfirmao (''ÖBB'') konektas la ĉirkaŭon de Vieno al Vieno. La flughaveno de Vieno estas atingebla per rapidfervojlinio kaj la pli multekosta fervojlinio ''City Airport Train'', kiu uzas la saman vojon kiel la rapidfervojo, sed ne haltas inter la flughaveno kaj la urbcentro.

Ekzistas pluraj [[kapostacio]]j en Vieno, sed estas planate fari el ili nurajn regionajn staciojn kaj direkti ĉiujn malproksimacelajn trajnojn al unu (trairebla) granda stacio ([[Stacio Wien Hauptbahnhof|''Hauptbahnhof'', ĉefstacio]]). Tiu ĉi stacio estas nun konstruata en la loko de la ĝis-2009-a ''Südbahnhof'' (Sudstacio), al kiu apartenis ankaŭ la ''Ostbahnhof'' (Orientstacio). Pro la forigado de la Sudstacio, la sudcela trafiko (kaj orientocela malproksimacela trafiko) finiĝas nun en la pli malgranda stacio ''Meidling'', dum la regiona (kaj rapidfervoja) trafiko de la orienta flanko restas en provizoraĵo sur la Sudstacio. Vieno havas rektan trajnkonekton kun [[Bratislava]], [[Prago]], [[Varsovio]], [[Berlino]], [[Moskvo]], [[Zagrebo]], [[Budapeŝto]] (kelkaj konektoj per [[Railjet]]), [[Romo]] kaj [[Zuriko]].

Ĉiuj transportiloj en la urbo mem estas uzeblaj per la samaj biletoj. La ĉirkaŭo estas dividita en pluraj zonoj, kaj necesas pagi por ĉiu zono, se oni eliras Vienon. Por ''Vienna Airport Lines'' kaj ''City Airport Train'' oni bezonas malsamajn biletojn, kiuj ne validas en aliaj transportiloj.

=== Aŭta transporto ===
[[Dosiero:T-mobil center wien.jpg|eta|La urba aŭtovojo ''Südosttangente'']]
La urba [[aŭtovojo]] A23 (''Südosttangente'', [[Sudokcidenta Tanĝanto]]) pasas tra la urbo kaj estas unu el la plej veturataj stratoj. La urbon eliras multaj aliaj aŭtovojoj en ĉiujn direktojn.

=== Ŝipa transporto ===
[[Dosiero:Rotterdam-Constanta waterway.svg|lang=eo|eta|400ra|maldekstra|{{centre|ekde 1992 ekzistas rekta ŝipa vojo de [[Roterdamo]] tra Bratislavo ĝis [[Konstanco (Rumanio)|Konstanco]], de la [[Norda Maro|Norda]] al la [[Nigra Maro]] – tra la [[Rejno]], Majno, la [[Majno-Danubo-Kanalo]], la [[Danubo]] kaj la [[Kanalo Danubo-Nigra Maro]]}}]]
[[Dosiero:GuentherZ 2006-06-10 0535 Twin City Liner Wien Donaukanal.jpg|eta|dekstra|''Twin City Liner'' konektas Vienon kaj Bratislavon.]]
Klaras ke la urbon trafluas la [[Danubo]], kaj krom per pontoj eblas voji inter diversaj urbopartoj ĉe la rivera bordo per pasaĝeraj [[pramo]]j. Per la [[Danuba Kanalo]] kaj [[Danubo]], la ŝiplinio ''Twin City Liner'', &quot;ĝemelurba linia servo&quot;, konektas la centron de Vieno al [[Bratislavo]] en [[Slovakio]]. Ĝi servas de la komenco de printempo ĝis la mezo de oktobro.&lt;ref&gt;http://www.twincityliner.com/web/sk/cestovny-poriadok-a-ceny.html&lt;/ref&gt; Atentindas ke ekde 1992 ekzistas rekta ŝipa vojo de Vieno al [[Roterdamo]], la [[Norda Maro]] kaj la [[Atlantiko]] unuflanke kaj al [[Konstanco (Rumanio)|Konstanco]] en [[Rumanio]] al la [[Nigra Maro]] kaj la orienta [[Mediteraneo]] aliflanke. Tiun vojon uzas unuavice [[kargoŝipo]]j, sed ĝi same taŭgas pri [[krozoŝipo (pasaĝera)|riveraj pasaĝeraj krozoŝipoj]].

=== Fluga transporto ===
{{Ĉefartikolo|Flughaveno Vieno}}
En Vieno mem ne troviĝas aktiva flughaveno, sed en la najbara urbo [[Schwechat]] estas la internacia flughaveno de Vieno (VIE). Antaŭ ol tiu ĉi flughaveno ekestis, ekzistis flughaveno en [[Aspern]] en la oriento de la urbo. Sur tiu ĉi iama flughaveno oni nun konstruas novan urboparton [[Seestadt Aspern]]. Al la flughaveno veturas busoj de eksterlandaj kompanioj (de [[Slovakio]], [[Ĉeĥio]] kaj de [[Hungario]]&lt;ref&gt;http://www.viennaairport.com/jart/prj3/va/main.jart?rel=de&amp;content-id=1249344074246&amp;reserve-mode=active&lt;/ref&gt;) kaj busoj de ''Vienna Airport Lines'' kaj rapida trajno ''City Airport Train''.

== Servoj ==
* [[Universitato de Vieno]]
* [[Universitato de Aplikataj Artoj en Vieno]]
* [[Viena Ekonomia Universitato]]
* Universitato [[TU Wien]]
* [[Akademio de Belartoj de Vieno]]
* [[Ĝenerala malsanulejo de la urbo Vieno]]
* ''[[Akademisches Gymnasium (Vieno)|Akademisches Gymnasium]]''
* [[Skota Gimnazio (Vieno)|Skota Gimnazio]]
* ''[[Shopping City Süd]]''
* [[Instituto por Radiuma Esplorado]]
* [[Dokumentadarkivo de la aŭstria rezistado]]
* Sportejo kaj kongresejo ''[[Wiener Stadthalle]]''

== Amaskomunikiloj ==
La ''[[Wiener Zeitung]]'' (prononco {{prononco|VI:na CAJtu''nğ''}}, germane &quot;viena gazeto&quot;) estis fondita en 1703 sub la titolo ''Wiennerisches Diarium'' (en malnoveca lingvaĵo de la tiutempa germana lingvo). Temas pri la plej malnova ankoraŭ aperanta taga [[gazeto]] en la mondo.&lt;ref&gt;''[http://derstandard.at/1258068/Die-aelteste-Tagzeitung-der-Welt germana artikolo ''Die älteste Tageszeitung der Welt'' (&quot;La plej malnova taggazeto en la mondo&quot;)]'', en ''[[Der Standard]]'', retejo ''[[derStandard.at]]'', la 1-an de aprilo 2003.&lt;/ref&gt;

''[[Der Standard]]'' (kun sia retejo ''[[derStandard.at]]'') estas germanlingva taggazeto, aperanta en Vieno, ĉiutage de lundo ĝis sabato. Ĝi fondiĝis en 1988 laŭ modelo de la usona gazeto ''[[New York Times]]'', kaj en 2013 fuziis kun la pli konciza gazeto ''Standard-Kompakt''.

La cirkulado de la gazeto ''[[Kurier]]'' en 2007 estis de 169 481 ekzempleroj.

== Sporto ==
Sportklubo [[Rapid Wien]] estas tre konata aŭstra futbala klubo ludanta en la ĉefurbo Vieno. La klubo fonditis en 1897 nomate ''Erster Wiener Arbeiter-Fußball-Club''.

== Famuloj ==
[[Dosiero:Joseph II.jpg|eta|200ra|dekstra|&lt;center&gt;Jozefo la 2-a]]
[[Dosiero:Joseph Haydn.jpg|eta|300ra|Joseph Haydn 1791, oleopentraĵo de Thomas Hardy]]
{{Ĉefartikolo|Listo de famuloj naskiĝintaj en Vieno}}
{{Ĉefartikolo|Listo de famuloj mortintaj en Vieno}}
* en Vieno naskiĝis kaj mortis:
** [[imperiestro]] '''[[Ferdinando la 4-a (Sankta Romia Imperio)]]'''
** imperiestro '''[[Jozefo la 2-a]]'''
** imperiestro [[Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio)]]
** imperiestro [[Leopoldo la 1-a (Sankta Romia Imperio)]]
** imperiestro [[Leopoldo la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]
** aktoroj [[Leon Askin]] kaj [[Antonie Janisch]]
** [[bestokuracisto]] [[Johann Gyimothy]]
** hungara-aŭstra bienposedanto [[Edmund Zichy]]
** aŭstra [[episkopo]] [[Joseph Christian Fengler]]
** [[inĝeniero]] [[Karl Jenny]]
** [[kemiisto]] [[Theodor Wertheim]]
** [[komponisto]] [[Alban Berg]]
** koreografo [[Federico Campilli]]
** [[pentristo]] [[Albert Paris Gütersloh]]
** [[Konrad Bayer]], verkisto
** aŭstra-hungara [[matematikisto]] [[Karl Zsigmondy]]
** [[Hieronymus von Colloredo]]
** [[teologo]], salcburga [[ĉefepiskopo]] [[Augustin Josef Gruber]]
** [[verkisto]]j [[Albert Drach]], [[Carl Karlweis]], [[Gustav Meyrink]], [[Fritz von Herzmanovsky-Orlando]]
** hungaraj ĉambelanoj [[duko]] [[Fülöp Batthyány-Strattmann]], [[József Károlyi]] kaj [[Farkas Cserey (pli juna)]]
** [[Miklós József Esterházy]], hungara duko
** hungara [[politikisto]] [[György Festetics (politikisto)|György Festetics]]
** hungara [[reĝa juĝisto]] [[Miklós Pálffy (reĝa juĝisto)|Miklós Pálffy]]
** hungara [[grafo]] [[Lajos Károlyi]]
** privojaĝa verkisto [[Amand von Schweiger-Lerchenfeld]] (1846-1910)
** [[Josef Taus]], industriulo kaj politikisto
** [[Georg Janny]] (1864-1935), pentristo
* en Vieno naskiĝis:
** [[reĝo]] de hungaroj, ĉeĥoj kaj germanoj '''[[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]'''
** [[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]
** [[franca]] reĝino [[Marie-Antoinette]]
** imperiestro [[Ferdinando la 1-a de Aŭstrio]]
** [[Marie-Louise de Aŭstrio]], arkidukino de Aŭstrio, princino de Hungario kaj Bohemio, imperiestrino de la Francoj de 1810 ĝis 1814, poste [[duko de Parmo|dukino de Parmo kaj Piaĉenco]] ĝis 1847
** [[Róbert Bárány]], Nobelpremiita kuracisto
** [[Richard Adolf Zsigmondy]], Nobelpremiita kemiisto
** [[ekonomikisto]] [[Friedrich August von Hayek]]
** [[arkitekto]] [[Friedensreich Hundertwasser]]
** [[filozofo]] [[Ludwig Wittgenstein]]
** hungara [[inventisto]] [[Károly Zipernowsky]]
** hungara [[esperantisto]] [[Gyula Kulich]]
** hungara pentristo [[Károly Ferenczy]]
** hungara verkisto kaj scenaristo [[Lajos Bíró (verkisto)]]
** hungara arkitekto [[Mihály Pollack]] (1773-1855)
** reĝisoro kaj kaj scenaristo [[Xaver Schwarzenberger]] (n. 1946)
* en Vieno [[Listo de famuloj mortintaj en Vieno|mortis]]:
** hungaraj [[reĝo]]j [[Ladislao la 3-a (Hungario)]] kaj '''[[Matiaso la 1-a (Hungario)]]'''
** komponistoj '''[[Johannes Brahms]]''' kaj '''[[Joseph Haydn]]'''
** [[kardinalo]]j [[Christoph Anton von Migazzi]] kaj [[František Herzan von Harras]]
** germandevena hungara [[astronomo]] [[Miksa Hell]]
** hungara-aŭstra [[aktorino]] [[Rózsi Bársony]]
** hungara-aŭstra [[filologo]] [[Endre Ivánka]]
** hungara [[duko]] [[Károly József Batthyány]]
** [[kroata]]-hungara [[kardinalo]] [[Juraj Drašković]]
** [[matematikisto]] [[Jozefo Petzval]]
** aŭstra-hungara [[ministro]] [[Béni Kállay]]
** pentristo [[Egon Schiele]]
** hungara kardinalo [[József Mindszenty]]
** hungara-aŭstra [[violonisto]] kaj [[komponisto]] [[Károly Goldmark]]
** hungara [[magnato]] kaj [[mecenato]] [[Ferenc Széchényi]]
** hungara magnato kaj politikisto [[György Andrássy]]
** hungara [[beatulo]], [[kuracisto]], [[duko]] [[László Batthyány-Strattmann]]
** [[Karl Schüller]] (1852-1901), pentristo

== Ĝemelurboj ==
[[Dosiero:NeVeRe.jpg|eta|320px|{{centre|kunveno de esperantistoj el ĝemelaj urboj de [[Vieno]] ([[Brno]],&amp;nbsp;[[Bratislavo]],&amp;nbsp;[[Budapeŝto]]).}}]]
Vieno havas [[ĝemelurbo|specifajn ĝemelurbajn rilatojn]] kun la jenaj urboj:

* {{ĝemeleco|Ankaro|Turkio}}
* {{ĝemeleco|Beogrado|Serbio|dato=2003}}
* {{ĝemeleco|Bratislavo|Slovakio|dato=1993}}
* {{ĝemeleco|Brno|Ĉeĥio}}
* {{ĝemeleco|Budapeŝto|Hungario|dato=1990}}
* {{ĝemeleco|Hamburgo|Germanio}}
* {{ĝemeleco|Krakovo|Pollando}}
* {{ĝemeleco|Ljubljano|Slovenio}}
* {{ĝemeleco|Parizo|Francio}}
* {{ĝemeleco|Prago|Ĉeĥio}}
* {{ĝemeleco|Vankuvero|Kanado}}
* {{ĝemeleco|Zagrebo|Kroatio|dato=1994}}
* {{ĝemeleco|Zuriko|Svislando}}

La ĝemelecoj kun [[Moskvo]] interkonsentita en 1991, kun [[Tel-Avivo]] interkonsentita en 2005 kaj kun [[Varsovio]] interkonsentita en 2001 ne plu estas aktivaj laŭ la stato de 2024.

Krome ok distriktoj de Vieno havas partnerajn rilatojn kun urboj kaj urbodistriktoj en Japanio, kaj ses distriktoj havas partnerajn rilatojn kun provincoj, urboj kaj distriktoj en Ĉinio.

La ''Jozefa Urbo'' ([[Josefstadt (Vieno)|Josefstadt]], la 8-a distrikto de Vieno) kune kun la samnomaj distriktoj Jozefa Urbo (Józsefváros) en [[Budapeŝto]] kaj [[Timişoara]] konsistigas la &quot;Ligon de Jozefaj Urboj&quot;.

== Vieno en Esperanto ==
En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas Vienon kun nura intereso al triopo formita de [[ĝardeno]]j, [[muziko]] kaj [[Danubo]]:

{{Citaĵo|:Ŝvebe super Vieno kaj urboj parke ĝardenaj
:Uttu raviĝas kore pri l'simfonia muziko,
:laŭ longfadena valo de l'riverego Danuba.&lt;ref&gt;[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.&lt;/ref&gt;}}
===Gvidilibroj en Esperanto pri Vieno===
*'''Kvina Internacia Foiro en Vieno, 2-8 sep.'''. Eld. Viena Foiro Akcia Societo, Vieno, 1923, 8 pĝ. 15 x 23 cm .

== Esperanto en Vieno ==
[[Dosiero:Aŭstrio-Vieno-Zamenhof-monumento-2.jpg|200ra|dekstra|eta|Monumento de Zamenhof en Vieno]]
[[Dosiero:Zeo-vieno.jpg|200ra|maldekstra|eta|Memor-tabulo pri Zamenhof]]
* En [[1912]] [[Vinzenz Miksche]] kreis [[stenografio|stenosistemon]] &quot;Esperanta taĥigrafio&quot;.

* [[1959]] la [[urbestro]] [[Franz Jonas]] ([[esperantisto]] kaj posta [[Federacia Prezidento (Aŭstrio)|federacia prezidanto]]) inaŭguris memorŝildon pri [[L. L. Zamenhof]] ĉe angulo Florianigasse kaj Schlösselgasse (''Gasse'' [gase] signifas &quot;strateto&quot;) kie tiu antaŭe loĝis.

* Sur Karlsplatz (Karlo-placo [karlsplac]) troviĝas la Esperanto-parko (''Esperantopark'') kun monumento de [[L. L. Zamenhof]]. La inaŭguro okazis la 27-an de julio 1958; la unua Zamenhof-Monumento en iu ajn ĉefurbo de iu ŝtato.

* Strateto nomita laŭ L. L. Zamenhof ekzistas en la [[Simmering|11-a]] [[Urbodistriktoj (Vieno)|urbodistrikto]].

* Vieno akceptis kvar [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalajn Kongresojn de Esperanto]] – en [[UK 1924|1924]], [[UK 1936|1936]], [[UK 1970|1970]] kaj [[77a UK 1992|1992]].

* En la [[Innere Stadt (Vieno)|1-a]] distrikto troviĝas la [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] (&quot;Internacia Esperanto-Muzeo&quot;). Ĝi situas je strato Herrengasse 9.

* Kunvenoj de Esperanto grupo okazis 1912 en Café Prückel (Ringstrasse). Lau informo de [[Propaganda piedvojaĝo#Vendredo.2C la 2-a de a.C5.ADgusto: Mauthausen.2C Vieno|Devjatnin]], kiu vizitis la ejon.

=== Esperantistaj gravuloj ===
Vieno estis hejmurbo de [[L. L. Zamenhof]] (dum lia fakstudo pri [[oftalmologio]]), [[Theodor Fuchs]], [[Richard Schumann]], [[Walter Smital]], [[Albert Mair]] kaj [[Siegfried Lederer]]. Vieno krome estas naskiĝurbo de [[Rudolf Michael Frey]], [[Alfred Schauhuber]] kaj [[Rolf Wanka]].

== Citaĵo el EdE ==
{{EDE|
evento= Citaĵo el [[Enciklopedio de Esperanto - K|Enciklopedio de Esperanto]] 1934|
teksto=
'''Wien'''. (Vieno). Ĉefurbo de Aŭstrujo; 1,866.000 loĝantoj. 16-a UK 6-14 aŭg 1924 kun 3 100 partoprenantoj el 40 landoj. Decidoj pri la kongresa regularo, lingva disciplino, rezolucio pri neŭtraleco. Poste: multjara batalado por pagi la gravan deficiton. - 5-a kongreso de SAT 11-15 aŭg. 1925 kun ĉ. 150 partoprenantoj el 7 landoj. Decido, ke SAT restos supertendenca. Malaprobo pri futurismaj lingvaj eksperimento. - Antaŭkongreso 7 jul. 2 aŭg. 1929 kun la plimulto de la partoprenantoj de la 21-a UK, kun parolado de la ŝtatprezidanto Miklas okaze de la inaŭguro de la Int. E-Muzeo, fondita en 1928. - Int konferenco „E en la lernejon kaj praktikon“, 20-24 majo 1934. [http://www.presse.tk/ Source: Press]|
ordigo=Vieno
}}

== Bibliografio ==
La libro ''Secesio'' de [[Sten Johansson]] (originale verkita en Esperanto kaj eldonita ĉe la eldonejo Mondial en 2021, ISBN 9781595694250), prilumas la historion de Vieno de 1925 ĝis 1934 pere de priskribo de la tiamaj cirkonstancoj en la kampoj politika, kultura kaj arta&lt;ref&gt;(eo) [[Herbert Mayer]]: Promeni tra la historio de Vieno, [[Literatura Foiro]], paĝoj 376-378, n-ro 376, decembro 2022.&lt;/ref&gt;.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Loka tramvojo Vieno - Bratislavo]]
* [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1967]]
* [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2015]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|n=Kategorio:Vieno|ReVo=vien}}
* {{oficiala retejo}} ({{de}})
* {{ueavikioniamondokat|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}}
* [https://www.monato.be/2003/008179.html Evgeni Georgiev: EŬROPA UNIO: Vieno grave profitos de la EU-plivastigo] el [[Monato (gazeto)]] (2003/11, p.&amp;nbsp;10)
* [http://aeiou.iicm.tugraz.at/ Interreta enciklopedio pri Aŭstrio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090302093527/http://aeiou.iicm.tugraz.at/ |date=2009-03-02 }}, [[germane]] kaj [[angle]], kun video- kaj bildaro.
* [https://web.archive.org/web/20231124060013/https://stanobelov.blogspot.com/p/vieno.html Artikoloj pri Vieno, arkivigite laŭ stato de novembro 2023] {{eo}}

{{EdE|V}}
{{urbodistriktoj de Vieno}}
{{Eŭropaj ĉefurboj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Havenda artikolo}}

[[Kategorio:Vieno| ]]
[[Kategorio:Urboj de Aŭstrio]]
[[Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo]]
[[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Aŭstrio]]
[[Kategorio:Urboj ĉe Danubo]]
[[Kategorio:Milionurboj]]
[[Kategorio:Havenurboj]]</text>
      <sha1>3fjj6l7lqaxz2mpnwq7t0b6mrxkcl35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470768</id>
      <parentid>9470767</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>/* Famuloj */</comment>
      <origin>9470768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52369" sha1="i7yq6swosygdkggrome2uh727mcj8o8" xml:space="preserve">{{TemasPri|la Aŭstria ĉefurbo|aliaj signifoj|Vieno (apartigilo)}}
{{Heredaĵo de UNESKO}}
{{Granda dosiero|Gallitzinberg Panorama.jpg|800ra|{{center|Panorama vido de la urbo}}}}
{{Geokesto2 | urbo
|sen banderolo= jes 
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo                     = Vieno
| devena_nomo              =
| alia_nomo               = {{Lang-de|Wien}}
| alia_nomo1              = {{Lang-hu|Bécs}}
| alia_nomo2              = {{Lang-cs|[[Vídeň]]}}
| alia_nomo3              = {{Lang-la|Vindobona}}
| kategorio                 = ĉefurbo kaj federacia lando
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio                =
| oficiala_nomo            = Wien
| moto                    =
| kromnomo                 =
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero                    = 
{{Pluraj bildoj
 | pozicio     = centre
 | direkto     = vertikala
 | larĝeco = 300
 | dosiero1 = Montage of Vienna.jpg
 | dosiero2 = Collage von Wien.jpg
 | dosiero3 = Vienna Sights Clockwise.png
 | dosiero4 = Brigittenau - Collage of main landmarks.jpg
 | piedlinio = Fotomuntaĵo
}}
| dosiero_grandeco           = 300px
| dosiero_priskribo          = Vieno
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago                     = Flag of Wien.svg
| blazono                   = Wien 3 Wappen.svg
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando                     = Aŭstrio
| lando_tipo                = Ŝtato
| lando_flago               = 1
| ŝtato                    =
| regiono                   =
| distrikto                 =
| municipo             =
| municipo_tipo        =
| histregiono               = Aŭstrio-Hungario
| histregiono1          =
| histregiono2          =
| histregiono_tipo          =
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parenco                   =
| parto_faldo        = 1
| parto_tipo = Urbaj distriktoj
| parto = Innere Stadt
| parto1 = Leopoldstadt
| parto2 = Landstraße
| parto3 = Wieden
| parto4 = Margareten
| parto5 = Mariahilf
| parto6 = Neubau
| parto7 = Josefstadt
| parto8 = Alsergrund
| parto9 = Favoriten
| parto10 = Simmering
| parto11 = Meidling
| parto12 = Hietzing
| parto13 = Penzing
| parto14 = Rudolfsheim-Fünfhaus
| parto15 = Ottakring
| parto16 = Hernals
| parto17 = Währing
| parto18 = Döbling
| parto19 = Brigittenau
| parto20 = Floridsdorf
| parto21 = Donaustadt
| parto22 = Liesing
| rivero                    = Danubo
| rivero1                   = Vieno-rivero
| memorindaĵo_faldo        = 1
| memorindaĵo              = Stefana Katedralo
| memorindaĵo1             = Palaco Schönbrunn
| memorindaĵo2             = [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj|Esperanto-Muzeo]]
| memorindaĵo3             = Muzeo Albertina
| ŝoseo                    = Flughaveno Vieno
| ŝoseo_tipo               = Flughaveno
| montaro                   =
| montaro_tipo              =
| urbo                      =
| urbo_tipo                 =
| planto                  = Danuba Parko
| planto1                 = Urboparko de Vieno|Urboparko
| planto2 = Viena Prater
| planto3                 = Esperanto-parko
| planto_tipo             = Parkoj
| konstruaĵo             = Reichsbrücke
| konstruaĵo_tipo        = Ponto
| limo                    = Malsupra Aŭstrio
| limo_noto               = ĉirkaŭe
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo                 = Vieno
| koordinatoj_ne_en_titolo     = true
| leviĝo                  =
| lat_d                    = 48
| lat_m                    = 12
| lat_s                    = 32
| lat_NS                   = N
| long_d                   = 16
| long_m                   = 22
| long_s                   = 21
| long_EW                  = E
| plej_malalta_situo          = Lobau &lt;!-- ne metu simplan internan ligilon: Lobau kaj Löbau celas lokon en Germanio, ne en Vieno --&gt;
| plej_malalta_leviĝo          = 151
| plej_malalta_lat_d            =
| plej_malalta_long_d           =
| plej_alta_leviĝo           = 542
| plej_alta_situo             = Hermannskogel
| plej_alta_lat_d             =
| plej_alta_long_d            =
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo                    = 414.89
| areo_rondumo            = 2
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro               = 1712903
| loĝantaro_dato          = 2010
| loĝantaro_denseco       = auto
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita              = 1-a jarcento
| establita_tipo         = Fondo
| dato                     =
&lt;!--
| ĉefulo                    = [[Michael Ludwig]]
| ĉefulo_tipo               = Urbestro
| ĉefulo_partio              = [[SPÖ]]
--&gt;
| urbestro = {{#invoke:Wikidata|claim|P6}} [[SPÖ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ekde {{#invoke:Wikidata|claim|P6|qualifier=P580}})&lt;/small&gt;
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = [[Horzonoj en Eŭropo|CET]] | utc_offset =+1
| horzono_DST       = [[Horzonoj en Eŭropo|CET]] | utc_offset_DST =+2
| poŝtkodo              = 1010–1239, 1400, 1450
| areo_kodo                = 01
| areo_kodo_tipo           =
| kodo                     =
| kodo_tipo               =
| kodo1                    =
| kodo1_tipo               =
| kodo2                    =
| kodo2_tipo               =
&lt;!-- *** UNESCO ktp. *** --&gt;
| unesko_nomo = Historia urbocentro
| unesko_jaro = 2001
| unesko_numero = 1033
| unesko_regiono = 4
| unesko_kriterioj = ii, vi, iv
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera                    = Wiener Prater, Böhmischer Prater
| libera_tipo               = Amuzparkoj
| libera1                   =
| libera1_tipo              =
| libera2                   =
| libera2_tipo              =
| libera3                   =
| libera3_tipo              =
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo                      =
| mapo_fono           =
| mapo_priskribo              = Situo en Eŭropo
| mapo_lokumilo              =Eŭropo
| mapo1_lokumilo_plurobla  = VienoOSM/Centra Vieno
| alt11      = Situa mapo de Vieno
| alt12      = Situa mapo de Centra Vieno
| mapo2_lokumilo_plurobla  = Centra Centra Vieno/Vieno Interna Urbo
| alt21      = Situa mapo de pli centra Vieno
| alt22      = Situa mapo de la Interna Urbo de Vieno
| mapo1                      = 
| mapo1_fono           =
| mapo1_priskribo              = 
| mapo1_lokumilo              =
| mapo2                      = 
| mapo2_fono           =
| mapo2_priskribo              = 
| mapo2_lokumilo              =
|zomo=12
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| retpaĝo                  = [http://www.wien.gv.at/ www.wien.gv.at]
| commons                  = Wien
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj                = {{mapligilo urbo|zomo=9}}
}}
[[dosiero:Wien in Austria.svg|eta|Situo en Aŭstrio]]
[[dosiero:Austria Vienna location map.svg|eta|Reliefa situa mapo de Vieno]]
'''Vieno''' ({{Lang-de|Wien}} [vin], {{Lang-bar|Wean}}, {{lang-cs|Vídeň}} [VIdenj], {{Lang-hu|Bécs}} [bEĉ], {{Lang-sl|Dunaj}} [DUnaj]) estas kaj la [[ĉefurbo]] kaj [[federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] de la respubliko [[Aŭstrio]].

Vieno troviĝas apud ambaŭ bordoj de la [[Danubo]], 40&amp;nbsp;km for de la limo al [[Slovakio]] kaj la slovaka ĉefurbo [[Bratislavo]], kaj apud la rivero [[Vieno (rivero)|Vieno]]. Ekkonilo de Vieno estas la [[Stefana Katedralo]], sidejo de la ĉefepiskopo de Vieno.

Vieno estas la sidejo de diversaj internaciaj organizaĵoj kiel la [[Organizaĵo de Petrol-Eksportaj Landoj]] ([[OPEL]]) kaj la [[Internacia Atomenergia Agentejo]] ([[IAEA]]). Vieno estas la tria [[UNO]]-urbo. La urbocentro de Vieno estas rigardata kiel [[Monda Kulturheredaĵo de Unesko]].

La historia centro de Vieno, la [[Innere Stadt (Vieno)|1-a distrikto]] (''Innere Stadt'' [INEre ŝtat]), estis elektita de la [[Unesko]] por la internacia programo de Monda Kultura kaj Natura Heredaĵo pro ties kultura valoro.

Vieno konsistas el 23 distriktoj (vidu [[Urbodistriktoj (Vieno)|Vienaj Urbodistriktoj]]).

== Geografio ==
Vieno estas kun sia areo de 414,65 [[km²]] la plej malgranda [[Federacia lando (Aŭstrio)|federacia lando]] de Aŭstrio. 11,3 % de ĝia tuta areo estas surkonstruita tereno, 11,1 % estas ŝoseoj kaj 2,2 % trajntrakoj. Samtempe Vieno estas la federacia lando kun la plej granda parto de ĝardenareoj, kiuj nombras je 28,4 % aŭ 117,76&amp;nbsp;km². Rilate akvosurfacojn (4,6 % aŭ 19,1&amp;nbsp;km²) ilia proporcio estas nur en la federacia lando [[Burgenland]] pli granda. Vieno estas unu el kvar federaciaj landoj en kiu oni kultivas [[vino]]n. 1,7 % de la areo okupas vinĝardenoj. Arbaroj kovras 16,6 % kaj agrikulturo utiligas en Vieno 15,8 % de la tereno.

La [[Viena Baseno]] (germane: ''Wiener Becken'', ĉeĥe: ''Vídeňská pánev'', slovake: ''Viedenská kotlina'') estas sedimentbaseno inter la [[Orientaj Alpoj]] kaj la [[Karpatoj]]. Ĝi estas grava geografia elemento de la areo ĉirkaŭ Vieno.

[[Danubo]] estis reguligita en Vieno inter 1870 kaj 1875; postrestaĵoj de tiu reguligo estas [[Malnova Danubo]], la [[Danuba Kanalo]] kaj kelkaj aliaj [[akvejo]]j. La [[Vieno-rivero]] enfluas en la Danuban Kanalon apud la centro de Vieno.

== Historio ==
=== Prahistorio, romia epoĥo, mezepoko ===
Laŭ arkeologiaj trovitaĵoj la monto [[Kahlenberg (Vieno)|Kahlenberg]] estis loĝata jam en la pli frua [[ŝtonepoko]], ankaŭ el la [[bronza epoko|bronza]] kaj pli frua [[fera epoko]] ekzistas pruvaĵoj de loĝejoj. Riĉaj trovitaĵoj ekzistas el la epoko de [[La Tène]], kiam [[keltoj]] ekloĝis sur la okcidentaj montdeklivoj kaj en la nuna urba regiono. Ili donis al la urbo la nomon - ''Vindomina''-''Vindobona''.

Dum la [[romio|romia]] regado gardis la soldataro de Vindobona la maldekstran flankon de la [[legio|legia]] kastelo [[Carnuntum]]. Ekde tiu ĉi tempo komenciĝas la skribaj sciigoj pri Vieno. Malmulte oni scias pri la okazoj dum la [[popolmigrado]], sed kontinua enloĝado estas supozata.

[[Dosiero:Michaelerplatz Vienna romain ruins Sept 2007.jpg|eta|dekstra|200ra|Romiaj ruinoj en la 1-a distrikto — [[Michaelerplatz]]]]La ''Salcburgaj Kronikoj'' mencias ''Wenia'' [venia] en [[881]] rilate al batalo kontraŭ [[hungaroj]]. Aliaj pruviloj informas pri Vieno kiel komerca loko. Samtempe kun la etendiĝo de la [[babenbergoj|Babenberga]] regno al la oriento, Vieno iom post iom gravis. En [[1137]] oni nomas ĝin ''civitas'' ([[latine]] por [[civito]]). [[Henriko (regantoj)|Henriko la 2-a Jasomirgott]] faris Vienon rezidejo de sia [[duko|duklando]] kaj konstruis ĉi tie sian kastelon. Tiu ĉi funkcio de la urbo destinis ĝian sorton dum la sekvontaj jaroj, ĝian evoluon al komerca centro, ĝian signifon kiel arta kaj kultura centro.

=== Habsburgoj, baroko, klasikismo ===
En [[1296]] Vieno ricevis de la [[Habsburgoj]] - kiuj sekvis al la Babenbergoj kiel potenculoj - novan [[urboprivilegio]]n. Per la fondo de [[universitato]] en [[1365]] la urbo atrakciis sciencistojn okcidentajn. Imponaj preĝejaj konstruaĵoj, nova kastelo kaj plivastigo de la urbo montras la supreniron al [[mezepoko|mezepoka]] grandurbo. Ekde [[1439]] ĝis [[1806]] Vieno estis konstanta [[kortego]] de la [[sankta romia imperio|romia-germana imperiestro]], la rezideja ĉefurbo kaj samtempe centro de la heredlandoj de la Habsburgoj ĝis [[1918]].

En [[1683]] [[Jan Sobieski]] el [[Pollando]] kaj Karlo la 5-a de [[Loreno]] venkis la turkan armeon. Post la fino de la [[Otomana Imperio|turka minaco]] Vieno spertis en la 17-a kaj 18-a jarcento egan prosperon. La atestiloj de tiu ĉi periodo - [[baroko|barokaj]] palacoj kaj preĝejoj - ankoraŭ nuntempe pliriĉigas la urbon. Vieno estis plukonstruata kiel imperiestra rezidejo, sed ankaŭ la komerco rapide progresis dum la [[merkantilismo]]. Post la militoj kontraŭ [[Napoleono]] Vieno estas konferencejo de la [[Viena Kongreso]] en [[1815]].

=== Imperiestra urbo ===
[[Dosiero:Nuremberg chronicles f 098v99r 1.png|eta|dekstra|300ra|El la Nurenbergaj kronikoj,Vieno 1493]]Sed ankoraŭ la urbo estis ĉirkaŭata per fortikaĵmuroj sufokantaj. Nur en [[1857]] la juna imperiestro [[Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio)|Francisko Jozefo]] ordonis malkonstrui la bastonojn kaj kunigi la antaŭurbetojn kun la urbocentro. Dum mallonga tempo ekestis la grandstila Ringstraße (ringostrato [RINGŝtrase]) kun siaj pompkonstruaĵoj kaj belegaj [[parko]]j. Post la inunda katastrofo en [[1830]] oni komencis pripensi reguligon de la Danubo. La necesaj laboroj ekestis [[1868]] kaj finis [[1875]]. Ene de 50 jaroj Vieno fariĝis per ekspansio, popolkreskado kaj enmigrado milionhoma urbego. Dum la dua parto de 19-a jarcento la imperia kaj rezideja urbo allogis per vigla belarto kaj muzikprosperigo kelkajn el la plej bonaj artistoj de [[Eŭropo]]. Komence de la [[unua mondmilito]] Vieno havis 2,2 milionojn da loĝantoj.

=== Unua respubliko, la &quot;ruĝa Vieno&quot; ===
[[Dosiero:Wien Parlament um 1900.jpg|eta|dekstra|px200|Ringostrato en 1900]]Post la pereo de la [[Danuba Monarkio]] en [[1918]] Vieno kiel ĉefurbo de la malkreskigita [[respubliko]] [[Aŭstrio]] (komenca oficiala nomo ''Deutschösterreich'' German-Aŭstrio) loĝigis preskaŭ trionon de la ŝtatanaro. Ĉefe pro la diferencoj inter la [[Socialdemokratio|socialdemokratia]] urba registaro kaj la kristan-sociala landa registaro Vieno estis separita de la federacia lando [[Malsupra Aŭstrio]] en [[1922]].

La laboro de la viena urboregistaro estis aprezata internacie pro la vasta sociala programo, ĉefe la konstruado de malmultekostaj, bone konstruitaj komunumaj loĝejoj famiĝis (&quot;Gemeindebauten&quot; [geMAJNdebaŭten] ''Karl-Marx-Hof'', ''George-Washington-Hof''). Speciale [[lukso]] estis impostita. Por montri la utilon de tiu ĉi politiko la urba administrado demonstris per detala kalkulo kiuj socialaj bonfaroj ebligis ekzemple nur per servistino-imposto de la familio [[Rothschild]].

=== Interna milito, diktaturoj, Dua Mondmilito ===
[[Dosiero:Döbling (Wien) - Karl-Marx-Hof.JPG|eta|dekstra|200ra|Karl-Marx-Hof]]Sed la batalo inter la politikaj partioj pli kaj pli akriĝis. Ĉefaj kontraŭuloj estis unuflanke la reganta kristan-sociala ligo kaj aliflanke la en la urbo Vieno regantaj socialdemokratoj. Kontraŭuloj de ambaŭ estis la aŭstriaj [[Naziismo|Nacisocialistoj]], kiuj celis unuiĝon de la &quot;orienta limlando&quot; (''Ostmark'' - &quot;orienta marko&quot;) kun la &quot;regno&quot; kaj havis ekster Vieno grandan anaron. Krome paramilitistaj kompanioj ludis gravan rolon, ekzemple la ''[[Heimwehr]]'' je la dekstra flanko de la politika spektro (sen klara partia ligo) kaj la ''Republikanischer Schutzbund'' (Respublika Protektligo) je la maldekstra flanko.
En [[1933]] la kristan-sociala [[Kanceliero (Aŭstrio)|Federacia Kanceliero]] [[Engelbert Dollfuss]] [ENgelbert DOLfus] malfunkciigis la [[Parlamento]]n, komencis instali sin kiel [[diktatoro]] kaj establis ŝtaton, kiu estis organizita laŭ profesiaj klasoj, laŭ faŝista modelo. Li malpermesis ĉiujn partiojn, escepte de la [[Patrolanda Fronto]] kaj arestigis politikajn kontraŭulojn. Ankaŭ la aŭstriaj nacisocialistoj estis arestitaj, per kio la sendependeco de Aŭstrio estis emfazita. Dum domtraserĉo en [[Linz]] je la [[12-a de februaro]] [[1934]] okazis fortaj bataloj inter la socialdemokratoj kaj la [[Heimwehr]] respektive Aŭstria armeo, kiu plivastiĝas al [[interna milito]]. Je la fino komencis la diktatoreco de Dollfuss, kiu estis mortpafita en [[1934]] de [[SS (organizaĵo)|SS]]-anoj. Post la sufoko de la nacisocialisma ribelo [[Kurt Schuschnigg]] [Kurt ŜUŜnik] transprenis la registarestrecon.

Je la [[12-a de marto]] [[1938]] [[Adolf Hitler]] enmarŝigis la [[Nazia Germanio|germanajn]] trupojn en Aŭstrion. Prompte [[judoj|judaj]] vienanoj estis turmentitaj. 120.000 el la proksimume 200.000 judaj vienanoj estis prirabitaj kaj pelitaj en emigracio; fuĝinto tre konata estis [[Sigmund Freud]]; ĉirkaŭ 60.000 estis [[holokaŭsto|murditaj]]). De la balkono de la urbodomo Hitler ŝvelparolis ke Vieno estas [[perlo]] kaj li faros ĝin en enkadrigon indan por ĝi. Ekde la [[17-a de marto]] [[1944]] okazis aviadilaj atakoj kontraŭ Vieno, proksimume kvinono de la urbo estis detruita. Sekve de elrabado ankaŭ la katedralo Sankta Stefano estis en flamoj.

En aprilo [[1945]] komencis la batalo pri Vieno, kiu finiĝis per la malvenko de la SS-trupoj kaj la okupado de la urbo per la [[Ruĝa Armeo]]. La [[Viena Ofensivo]] estis lanĉita de la sovetaj 2a kaj 3a Ukrainiaj Frontoj por konkeri Vienon. La ofensivo daŭris el la 2a al la 13a de aprilo 1945. Oni ĉirkaŭkalkulis po 30 000 mortojn el ĉiu flanko. La germanoj perdis duoble da tankoj kaj kanonoj, dum krome estis ankaŭ 125 000 kaptitoj.

=== Okupado, dua respubliko, rekonstruado ===
Kelkajn tagojn post la bataloj la [[Ruĝa Armeo]] zorgis pri refunkciigo de nova urba administracio; ankaŭ politikaj partioj reformiĝis. Nur en aŭtuno [[1945]] la soveta militistaro enlasis la aliajn tri [[aliancanoj]]n, [[Usono]], [[Britio]] kaj [[Francio]] en la urbon. Vieno fariĝis 4-okupadsekcia-urbo; en la unua distrikto, la malnova ''Innere Stadt'', la milit-estraro ŝanĝiĝis ĉiun monaton.
Sur la Schwarzenberg-placo (ek [[1945]] ĝis [[1956]] nomita ''Stalin-placo'') la Ruĝa Armeo konstruigis monumenton kun la nomojn ''Heroo-monumento'' aŭ ''Monumento de la Ruĝa Armeo''; ĝia ekzistaĵo estis garantiita per la [[Aŭstria Ŝtattraktato|ŝtata traktato]]. La sovetianoj malkonstruis en sia zono fabrikajn instalaĵojn, multaj aferoj, kiu estis deklarita &quot;Germania posedaĵo&quot;, estis konfiskitaj. En la okcidentaj okupad-zonoj de Usono, Britio kaj Francio ekfunkciiĝis la tiel nomata [[Plano Marshall]]. La brita filmo [[The Third Man]] (angle por &quot;La tria viro&quot;) imprese rakontas pri la situacio en Vieno postmilita. Pro la malfacila ekonomia situacio komunistaj laboristoj ekstrikis, tiu ĉi ''Oktobra striko'' - ofte konsiderita kiel komunista puĉ-klopodo - estis sufokita de socialdemokratoj de la [[sindikato]] por konstrulaboristoj.
Finfine rericevis Aŭstrio en [[1955]] sian malnovan nomon kaj sian suverenecon per la ŝtata traktato kun la okupadaj potencoj . Kiel kompensaĵo tiu 2-a respubliko de Aŭstrio proklamis sian [[Aŭstria neŭtraleco|ĉiaman neŭtralecon]] kaj firmigis tion per [[Konstitucio|konstitucia leĝo]].

== Turismo ==
[[Dosiero:Fiaker Vienna October 2006 004.jpg|eta|dekstra|250ra|Fiakro sur ''Heldenplatz'']]Danke al multnombraj imponaj konstruaĵoj el la [[Sankta Romia Imperio|rom-germana]] kaj la [[Historio de Aŭstrio|aŭstria imperiestra]] epoko, riĉaj kulturaj ofertoj kaj ankaŭ dank al ĝia famo kiel ĉefurbo de muziko, kiun akiris Vieno pro la verkado de multaj famaj klasikaj muzikistoj kiel [[Mozart]], [[Beethoven]] aŭ [[Gustav Mahler|Mahler]], la urbo estas mondskale konata kaj ŝatata celo de turistoj.

[[Fiakro]]j veturigas gastojn tra la urbocentro kiu apartenas al la kulturaj mondaj heredaĵoj de [[UNESKO]]. Meze de ĝi troviĝas la katedralo de Sankta Stefano (''Stephansdom''). Tie en la unua distrikto estas ankaŭ la ŝtata operejo (''Staatsoper''), la imperiestra kastelo (''Hofburg''), la plej frekventata piediranta strato de Aŭstrio (''Kärntner Straße''), konataj hoteloj kaj kafejoj same kiel la impona ringstrato (''Ringstraße'') kiu ĉirkaŭas la urbocentron. Ekde la 1980aj jaroj Vieno evoluigis tre viglan kaj multfacetan &quot;scenon&quot; kun trinkejaj kvartaloj, artaj galerioj, kabaretoj, ĵazkluboj kaj multaj aranĝoj ĉiuspecaj.

[[Dosiero:Kapuzinergruft Wien1.JPG|eta|dekstra|200ra|''Kapuzinergruft'' - Tombejo de la Habsburgoj]]Multaj turistoj venas decembre kiam la urbo logas ilin per ĝiaj kristnaskaj stratmerkatoj, la t.n. &quot;silvestra pado&quot; tra la urbocentro kaj la &quot;imperiestra balo&quot;. La plej multajn vienajn vidindaĵojn eblas viziti dum la tuta jaro. Inter la pleje vizitataj estas la katedralo de Sankta Stefano (''Stephansdom''), kastelo ''Schönbrunn'' kaj la apuda zoologia ĝardeno, la arthistoria muzeo, la imperiestra kastelo, la muzeo ''Albertina'', la [[spektoradego]] [[Wiener Riesenrad]] (''Riesenrad'') kaj la &quot;muzeo-kvartalo&quot; (''MuseumsQuartier'').

[[Dosiero:Vereinte Nationen in Wien.jpg|eta|dekstra|200ra|''Vienna International Centre'' kun la kongresejo ''Austria Center Vienna'']]La plej grandan parton inter la 9,7 milionoj da tranoktoj ([[2007]]) konsistigas germanaj turistoj kun 1,9 milionoj, sekvataj de aŭstroj el la ceteraj federaciaj landoj (1,7 milionoj), poste usonanoj (656.000), italoj (572.000), britoj (411.000), hispanoj (362.000), svislandanoj, francoj, japanoj, rumanoj, nederlandanoj, grekoj, araboj (azia parto) kaj australianoj. Tranoktoj de gastoj el centraj orientaj landoj kaj aziaj arabaj landoj forte kreskis dum la lastaj jaroj. Ĝenerale la turismo en Vieno kreskis inter [[1997]] kaj 2007 averaĝe po 3 % jare. La gastigada kapablo dum la lastaj jaroj pligrandiĝis pro novkonstruo de pluraj [[hotelo]]j. En majo 2007 la gastoj povis disponi pri 23.485 ĉambroj kun 44.464 litoj, kaj la nombro daŭre kreskas.

Konsiderindan nombron da vizitantoj kaŭzas pluraj kongresoj kaj entreprenaj renkontiĝoj. Kun 147 internaciaj aranĝoj en [[2006]] Vieno estis antaŭ [[Parizo]] kaj [[Singapuro]] la plej ŝatata kongresurbo de la mondo.

== Kulturo ==
[[Viena kafejo]] (en germana: ''Wiener Kaffeehaus'') estas tipa institucio de Vieno kiu ankoraŭ plenumas gravan rolon en la kulturo kaj tradicio de la ĉefurbo de Aŭstrio.

La [[Internacia Kinfestivalo de Vieno]] aŭ ''Viennale'' estas kinfestivalo kiu okazas en Vieno ĉiujn oktobrojn ekde 1960. La averaĝo de publiko ĉeesta al la festivalo estas de 75 000. La kinejoj kie tradicie okazis la festivalo estas la jenaj: Gartenbaukino, Urania, Metro-Kino, Filmmuseum kaj Stadtkino.

[[Viena Agadismo]] estis mallonga kaj agita movado en la arto de la 20-a jarcento kiu agadis ĉefe en Vieno. Ĝi povas esti rigardita kiel parto de multaj sendependaj klopodoj en la [[1960-aj jaroj]] por disvolvigo de la &quot;performance art&quot; (ludarto, Fluxus, happening, agadpentrarto, korp-arto, ktp.). Ties ĉefaj partoprenantoj estis [[Günter Brus]], [[Otto Mühl]], [[Hermann Nitsch]], kaj [[Rudolf Schwarzkogler]]. Kiel &quot;agadistoj&quot;, ili estis aktivaj inter 1960 kaj 1971. Plej pluigis siajn artajn laborojn sendepende el la komenco de la [[1970-aj jaroj]] antaŭen.

La [[Viena skolo de fantazia realismo]] (germane: ''Wiener Schule des Phantastischen Realismus'') estas termino inventita en la 1950-aj jaroj fare de Johann Muschik por tendencaro en la aŭstra arto kiu proksimas al surrealismo.

=== Muziko ===
[[Dosiero:Musikverein Wien1.JPG|eta|dekstra|250ra|&quot;Ora ĉambrego&quot; de la ''Musikverein'']]
En muzikhistorio, Vieno estas ligita al du grupoj de gravegaj komponistoj verkantaj tie, nome la 1-a ([[Joseph Haydn]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]], [[Ludwig van Beethoven]]) kaj 2-a Vienaj skoloj de klasika muziko ([[Arnold Schönberg]], [[Alban Berg]], [[Anton Webern]]). Aliaj gravaj Vienaj komponistoj estas ekz-e [[Franz Schubert]], kaj [[Johann Strauß (patro)]], Eduard Strauß, [[Johann Strauß (filo)]] kaj [[Josef Strauß]].

La [[Novjara koncerto de la vienaj filharmonikistoj]] (en germana, ''Das Neujahrskonzert der Wiener Philharmoniker'') de la Filharmonia Orkestro de Vieno estas [[koncerto]] kiu okazas ĉiujare en la mateno de la [[1-a de januaro]] en la Granda Salono aŭ Ora Salono (Große Saal aŭ Goldener Saal) de la ''[[Musikverein]]'' de Vieno. Ĝi estas transmitita tutmonde por eventuala aŭskultantaro ĉirkaŭkalkulita en 1000 milionoj de personoj en 54 landoj.

La [[Universitato por Muziko kaj Drama Arto de Vieno]] (germane ''Universität für Musik und darstellende Kunst Wien'', mallongigite kaj akronime MDW; ĝis 1998 antaŭe nomata Muzikakademio de Vieno) estas universitato, kiu estis fondita en 1819. Kaj ankaŭ menciindas la mondfame renoma [[knaba ĥoro]] ''[[Wiener Sängerknaben]]'', la &quot;vienaj [[ĥorknabo]]j&quot;.

=== Muzeoj ===
* [[Armeo-historia Muzeo (Vieno)|Armeo-historia Muzeo]]
* [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]]
* [[Muzeo de Arthistorio de Vieno]]
* [[Muzeo de Moderna Arto en Vieno]]
* [[Muzeo Leopoldo]]
* [[Muzeo pri aplikitaj artoj (Vieno)|Muzeo pri aplikitaj artoj]]
* [[Naturhistoria Muzeo (Vieno)|Naturhistoria Muzeo]]
* [[Teknika Muzeo de Vieno]]
* [[Viena Freud-muzeo]]

Urbaj [[pentristo]]j ekde [[1950]] evoluigis apartan stilon de [[pentraĵo]]j, [[mozaiko]]j kaj [[skulptaĵo]]j, la '''[[Viena skolo de fantazia realismo]]'''.

=== Arkitekturo ===
[[Dosiero:Secession Vienna June 2006 005.jpg|eta|220ra|{{centre|enirejo al la Secesio}}]]
* La '''ekspozicia konstruaĵo de la [[Viena Secesio]]''', ordinarlingve nomita ''Secesio'' aŭ [[Viena secesiodomo]], estis konstruita en 1897/98 gvide de [[Joseph Maria Olbrich]] kiel ekspoziciejo por nuntempa arto, por kiu ĝi estas ankoraŭ uzata hodiaŭ. Ĝi estas unu el la plej gravaj konstruaĵoj de la aŭstra [[Secesio (stilo)|Secesiostilo]] (ankaŭ nomata ''Novarto'' aŭ germane ''Jugendstil'', &quot;junulara stilo&quot;).
* '''[[Otto Wagner]]''' (Oto VAgner) 1841-1918, kreis ĉiujn el la originaj stacidomoj de la viena urbfervoja reto &quot;[[Stadtbahn]]&quot;, kiu pli malfrue fariĝis parto de la metroa kaj rapidfervoja sistemo. &quot;Jugendstilo&quot; estas la memstara, nekonfuzeble viena versio de la komenco de la [[20-a jarcento]] florinta &quot;Nova Arto&quot;. La granda majstro de tiu stilo estis [[arĥitekto]] Otto Wagner, precipe la haltejo Karlsplatz (Karloplaco) de [[metroo]] U4 estas vera [[juvelo]]. Aliaj konstruaĵoj de li estas: loĝdomo en Vieno-Mariahilf, Linke Wienzeile 40, konstruita en 1898; &quot;Nußdorfer Wehr&quot;, kluzinstalaĵo kun administrejo, konstruita inter [[1894]] kaj [[1898]]; pafista domo apud Danubkanalo, parto de malnova kluzinstalaĵo; poŝtŝparkasejo sur Georg-Coch-Platz farita inter 1904-1906; preĝejo dediĉita al [[Leopoldo la 3-a Sankta|Sankta Leopoldo]] en la kurac-kaj flegohejmo &quot;Am Steinhof&quot;, finkonstruita [[1907]].

===Vidindaĵoj===
* La [[Centra Tombejo de Vieno]] (germane ''Wiener Zentralfriedhof'') estis malfermita en 1874 kaj apartenas per areo da preskaŭ 2,5 km² kaj proksimume tri milionoj da entombigitoj al la plej grandaj tombejoj de Eŭropo. Ĝi apartenas al la apartaj vidindaĵoj de la urbo Vieno pro siaj multaj honortomboj, pro la [[Secesio (stilo)|secesiaj konstruaĵoj]] kaj pro la vasta tereno.
* La [[Heldenplatz]] (&quot;placo de herooj&quot;) estas rekte ĉe la palaco &quot;Neue Burg, iom pli nova alo de la imperiestra palaco Hofburgo, en la 1-a urbodistrikto de Vieno. 
* La [[Josefsplatz]] estas rekte ĉe la palaco Hofburgo, en la 1-a urbodistrikto de Vieno.
* La [[Parlamentejo de Aŭstrio]]

=== Beletro ===
=== Teatro kaj Opero ===
[[Popola Operejo Vieno]] germane ''Volksoper Wien'' aŭ Operejo de Viena Loĝantaro, estas la dua plej granda opereja domo en Vieno. Ĝi prezentas ĉ. tri cent surscenigojn de dudek kvin produktadoj dum ĉiujara sezono de septembro ĝis junio.

=== Viena dialekto ===
La viena [[dialekto]] estas parto de la [[bavaraj dialektoj]], ĝiaj apartaĵoj troviĝas ĉefe en la vorttrezoro, kiu enhavas multajn esprimojn el la [[ĉeĥa]], la [[hungara]], la [[itala]] kaj el la [[jida lingvo]]j.
Ĉi tiu lingva variaĵo de la [[Germana lingvo|altgermana]] havas sian firman bazon en la kultura vivo, ekzemple en la teatro ([[Ferdinand Raimund]], [[Johann Nestroy]]), en la literaturo ([[H. C. Artmann]]), en la [[pop-muziko]] ([[Wolfgang Ambros]], [[Rainhard Fendrich]]), en la &quot;klasika&quot; [[popola muziko]] - la ''Wienerlied'' (Viena Kantaĵo) ktp.
La uzado de la viena dialekto neniam dependis de la socia tavolo, male: unuflanke multaj akademianoj maljunaj uzas ĝin kaj aliaflanke senkleraj junuloj nuntempe ofte parolas fuŝitan altgermanan. La tiel nomata ''Wiener Schmäh'' ([VIna ŝme] viena sprito) manifestiĝanta en la dialekto efikas por nealkutimiĝinta orelo ofte maldelikata aŭ eĉ ofenda.

Kelkaj ekzemploj:
* ''Servas'' [SERvas]: Konata saluto mezeŭropa (''servus'' el la [[latina]], signifas &quot;Mi estas je via dispono&quot;)
* ''Pfrnak'' [PFRnak]: grandega nazo, el la [[ĉeĥa]] ''frňák''
* ''Masl'' [MAsl]: bonŝanco, el la [[hebrea]] ''mazal''
* ''Hawara'' [HAwara]: amiko, [[kamarado]], el la hebrea ''chaver ''
* ''Pappnschlossa'' [Papnŝlosa]: &quot;buŝaĉ-seruristo&quot; por dentisto
* ''Potschnkino'' [POĉnkino]: &quot;babuŝa kinejo&quot; por televidilo hejme
* ''G'schamster Diener'' [GŜAmsta DIna]: &quot;mi estas via plej obeema servisto&quot;, hodiaŭ ne tre moderna salut-maniero.
* ''gn’ä Frau'' [gnej fraŭ]: &quot;favora damo&quot;, titolado
* ''Kriagl'' [KRI(a)gl]: kruĉeto, por 0,5 litroj da biero
* ''Seidl'' [SEJdl]: glaso kun 0,33 litroj da biero
* ''Hawe d’ Ehre'' [HAve dEre]: &quot;Mi havas la honoron&quot;, saluto, ankaŭ parolturno por esprimi miran impreson (''na Hawedere'').
* ''Eisnbauna-Englisch'' [AJsnbaŭnaengliŝ]: &quot;angla por fervojistoj&quot;, nuntempe ne tre konata esprimo por lingvo ne tre konata en Vieno: Esperanto.

== Loĝantaro ==
Laŭ la popolnombrado en la jaro 2001 en Vieno loĝis en Vieno 1 550 123 da loĝantoj. Kompare kun jaro 1991, kiam en Vieno loĝis 1 539 848 loĝantoj, temas pri kresko (ŝanĝo 0,7 %).&lt;ref&gt;http://www.wien.gv.at/statistik/daten/pdf/grosszaehlung2001.pdf{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Nombro de loĝantoj en jaroj 1961 ĝis 2008 &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.wien.gv.at/statistik/daten/pdf/bev-entwicklung-lang.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2008-10-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20081010015547/http://www.wien.gv.at/statistik/daten/pdf/bev-entwicklung-lang.pdf |arkivdato=2008-10-10 }}&lt;/ref&gt; ===
{{TabelKapoLaŭĈarta}}
! Jaro
! Loĝantoj
! Ŝanĝo de nombro de loĝantoj
! Virinoj
! Viroj
|-----
| 1961
| 1 627 566
| 100 % (la unua jaro de statistiko)
| 919 803
| 707 763
|-{{GrizaLinio}}
| 1971
| 1 619 885
| -0,47 %
| 902 984
| 716 901
|-----
| 1981
| 1 531 346
| -5,47 %
| 846 402
| 684 944
|-{{GrizaLinio}}
| 1991
| 1 539 848
| 0,56 %
| 825 323
| 684 944
|-----
| 2001
| 1 571 123
| 2,03 %
| 818 779
| 743 737
|-{{GrizaLinio}}
| 2002
| 1 592 846
| 1,38 %
| 836 431
| 756 415
|-----
| 2003
| 1 610 410
| 1,10 %
| 844 495
| 765 915
|-{{GrizaLinio}}
| 2004
| 1 632 569
| 1,38 %
| 854 243
| 778 326
|-----
| 2005
| 1 652 449
| 1,22 %
| 863 321
| 789 128
|-{{GrizaLinio}}
| 2006
| 1 661 246
| 0,53 %
| 867 847
| 793 399
|-----
| 2007
| 1 674 909
| 0,82 %
| 874 548
| 800 361
|-{{GrizaLinio}}
| 2008
| 1 687 271
| 0,74 %
| 880 183
| 807 088
|-----
|}

== Substrukturo ==
{{Ĉefartikolo|Urbodistriktoj (Vieno)}}
[[Dosiero:Wien districts with numbers.png|eta|dekstra|Mapo de la Vienaj distriktoj kun iliaj respektivaj numeroj]]
Vieno estas dividita en 23 distriktojn. La distriktojn 1an ĝis 9an kaj 20an oni ofte nomas &quot;internajn distriktojn&quot;, dum la aliaj estas &quot;eksteraj distriktoj&quot;. Kvankam ĉiuj distriktoj havas nomon, estas en Vieno pli ofte uzi nur la numeron, kiu ankaŭ estas skribita sur ĉiuj stratsignoj, parolante pri distrikto.

* [[Viena Ringstrato]]
* [[Mariahilfer Straße]]
* [[Viena Zono]]

== Ripozo ==
&lt;big&gt;[[Parkoj]]&lt;/big&gt;

* [[Danuba Parko]]
* [[Urboparko de Vieno]]
* [[Esperanto-parko]]

== Politiko ==
Jam ekde 1919, ĉe ĉiuj liberaj balotoj la [[Socialdemokratia Partio de Aŭstrujo|SPÖ]] starigis la urbestron, kaj plej ofte ankaŭ havis absolutan plimulton en la urba registaro - sed nun (2012) ne, ĉar en 2010 ĝi ĝin perdis kaj koalicias nun kun la Verduloj.

== Vidindaĵoj ==
=== Religiaj konstruaĵoj ===
[[Dosiero:Wien - Stephansdom (1).JPG|eta|dekstra|200ra|Stefana Katedralo.]]
* [[Baziliko de Vera Sankta Maria (Vieno)]]
* [[Stefana Katedralo]]
* ''Hundertwasserhaus''
* ''[[Karlskirche]]''
* [[Kapelo Sankta Koro de Jesuo (Pázmáneum)|Kapelo Sankta Koro de Jesuo]]
* [[Aŭgustena preĝejo (Vieno)|Aŭgustena preĝejo]]
* [[Dominikana preĝejo (Vieno)|Dominikana preĝejo]]
* [[Minoritana preĝejo (Vieno)|Minoritana preĝejo]]
* [[Katedralo de Sankta Triunuo (Vieno)|Katedralo de Sankta Triunuo]]
* [[Preĝejo de Sankta Barbara (Vieno)|Preĝejo de Sankta Barbara]]
* [[Preĝejo Sankta Roĥo (Vieno)|Preĝejo Sankta Roĥo]]
* [[Malta preĝejo (Vieno)|Malta preĝejo]]
[[Dosiero:Wien - Hundertwasserhaus (03).JPG|eta|dekstra|200ra|''Hundertwasserhaus''.]]
La [[katedralo]] de [[sankta Stefano]], situanta en la unua distrikto de Vieno, estas ekde [[1469]]/[[1479]] [[episkopo|episkopa]] sidejo kaj ekde [[1723]] la ĉefpreĝejo de la [[arkiepiskopo]] de Vieno. Tiun ekkonilon de la urbo la loĝantoj nomas mallonge ''Steffl'' ([ŜTEfl], Steĉjo).

La konstruaĵo estas 107 metrojn longa kaj 34 metrojn larĝa. Ĝi reprezentas unu el la plej grandaj [[gotiko|gotikaj]] konstruaĵoj en Aŭstrio. Partoj de la malfrua [[romaniko|romanika]] epoko (1230/40-1263) konserviĝis. Ekzistas kvar [[turo]]j: La plej alta estas la sudturo kun 136,4 metroj; la nordturo neniam finkonstruiĝis kaj altas nur je 68 metroj. Maldekstre kaj dekstre de la ĉefenirejo troviĝas la tiel nomataj [[pagano|paganaj]] turoj kun proksimuma alteco de 65 metroj.

Dum la epoko de la [[Aŭstrio-Hungario|Aŭstri-Hungara monarkio]] oni ne havis la permeson konstrui preĝejon pli altan ol la sudturon. Tiu turo estas arkitekta majstroverko de sia tempo kaj malgraŭ sia respektinda alteco havas apenaŭ 4 metrojn profundan fundamenton. Ĝi staras komplete libere, sen ligo al la ĉefparto de la preĝejo kaj entenas 18 [[sonorilo]]jn, de kiuj 13 funkcias kiel la ĉefa sonorilaro de la katedralo. ''Pummerin'' ([PUmerin]), inter la aktivaj [[preĝejsonorilo]]j de [[Eŭropo]] la dua en grandeco, troviĝas en la nordturo en [[Renesanco|renesancepoka]] sonorilejo.

=== Aliaj lokoj ===
[[Dosiero:IMG 0171 - Wien - Michaelerplatz.JPG|eta|dekstra|''[[Michaelerplatz]]''.]]
* [[Hispana Rajdlernejo]]
* [[Hofburg]]
* [[Internacia Esperanto-Muzeo]]
* [[Muzeo Albertina]]
* [[Palaco Schönbrunn]]
* [[Viena Bestoĝardeno]]
* [[Viena urboparko]]
* [[Danuba Turo]]
* [[Donau Zentrum]]
* [[Burgoteatrejo]]
* [[Centra Tombejo de Vieno]]
* [[Mikaelplaco]] kun la [[Preĝejo de Sankta Mikaelo (Vieno)|Preĝejo de Sankta Mikaelo]] kaj la [[Preĝejo de Sankta Petro (Vieno)|Preĝejo de Sankta Petro]].
* Placo ''[[Freyung (Vieno)|Freyung]]''
* Placo ''[[Am Hof]]''
* [[Urbodomo de Vieno|Urbodomo]]
* [[Urbodoma parko (Vieno)|Urbodoma Parko]]
* [[Anker-horloĝo]]
* [[Viena Prater]] kun la ''[[Wiener Riesenrad]]''
* Ponto ''[[Stubenbrücke]]''
* [[Hotel Sacher]]
* [[Kastelo Belvedere (Vieno)|Kastelo Belvedere]]
* [[Monumento kontraŭ Milito kaj Faŝismo]]
* [[Naturhistoria Muzeo (Vieno)|Naturhistoria Muzeo]]

== Transporto ==
=== Publika transporto ===
Vieno havas grandan reton de publikaj transportiloj, ĉefe operaciatan de la firmao [[Wiener Linien]], posedata de la urbo mem.

==== Metroo ====
{{Ĉefartikolo|Metroo de Vieno}}
La plej ofte uzata transportilo estas la [[metroo]] (germane: ''U-Bahn''), kiu konsistas el 5 linioj U1-U4 kaj U6. Ĝi ekzistas sub tiu ĉi nomo ekde [[1976]], sed uzas malnovajn trakojn de la ''Stadtbahn'' ([[Urbfervojo de Vieno|urbfervojo]]) jam malfermita ekde [[1898]].

==== Tramo ====
{{Ĉefartikolo|Tramtransporto en Vieno}}
Ekzistas [[tramo|tramreto]] kun 28 tramolinioj, kies originoj kuŝas en la jaro 1883.

==== Busoj ====
[[Dosiero:Bus Wiener Linien Ng273-8270.jpg|eta|dekstra|Artika buso en Vieno]]
Preskaŭ ĉiujn lokojn, kie ne jam estas metroa aŭ trama transporteblo, servas buslinioj. Ekzistas kaj normalaj kaj artikaj busoj, kaj iam ekzistis ankaŭ [[Duetaĝa buso|duetaĝaj busoj]]. Speciala bustipo estas la ''KB 235'', kiu ne estas multe pli granda ol persona aŭto, kaj kiu estas uzata ĉefe sur la mallarĝaj urbcentraj stratetoj, kie estus malfacile uzi aliajn busojn.

La busaj lininombroj ĝenerale laŭas la traman nombrosistemon, kaj tial busoj en similaj urbopartoj emas havi proksimajn nombrojn. Aldoniĝas al la lininombro la litero ''A'' por busoj operaciataj de ''Wiener Linien'' (aŭ sub la komisio de ''Wiener Linien''), aŭ ''B'' por busoj operaciataj de privataj firmaoj. Krome ekzistas regionaj busoj al la ĉirkaŭo en [[Malsupra Aŭstrujo]] kaj [[Burgenlando]], kaj specialaj busoj al la flughaveno (''Vienna Airport Lines'').

==== Loka Fervojo ====
{{Ĉefartikolo|Loka Fervojo de Vieno al Baden}}
Ekzistas trameca linio de Vieno al [[Baden (Malsupra Aŭstrio)|Baden]] en [[Malsupra Aŭstrujo]], operaciata de ''Wiener Lokalbahnen'' (Vienaj Lokaj Fervojoj). En Vieno, ĝi uzas la tramajn trakojn de la operejo al la stacidomo ''Meidling'', kaj poste kuras sur propra trakparo, kiu eliras la urbon kaj kondukas al Baden, kie tiu ĉi fervojo denove fariĝas tramo.

==== Fervojo ====
La rapidfervojo ([[S-Bahn]]) kaj regionaj trajnoj, operaciataj de la federacia fervojfirmao (''ÖBB'') konektas la ĉirkaŭon de Vieno al Vieno. La flughaveno de Vieno estas atingebla per rapidfervojlinio kaj la pli multekosta fervojlinio ''City Airport Train'', kiu uzas la saman vojon kiel la rapidfervojo, sed ne haltas inter la flughaveno kaj la urbcentro.

Ekzistas pluraj [[kapostacio]]j en Vieno, sed estas planate fari el ili nurajn regionajn staciojn kaj direkti ĉiujn malproksimacelajn trajnojn al unu (trairebla) granda stacio ([[Stacio Wien Hauptbahnhof|''Hauptbahnhof'', ĉefstacio]]). Tiu ĉi stacio estas nun konstruata en la loko de la ĝis-2009-a ''Südbahnhof'' (Sudstacio), al kiu apartenis ankaŭ la ''Ostbahnhof'' (Orientstacio). Pro la forigado de la Sudstacio, la sudcela trafiko (kaj orientocela malproksimacela trafiko) finiĝas nun en la pli malgranda stacio ''Meidling'', dum la regiona (kaj rapidfervoja) trafiko de la orienta flanko restas en provizoraĵo sur la Sudstacio. Vieno havas rektan trajnkonekton kun [[Bratislava]], [[Prago]], [[Varsovio]], [[Berlino]], [[Moskvo]], [[Zagrebo]], [[Budapeŝto]] (kelkaj konektoj per [[Railjet]]), [[Romo]] kaj [[Zuriko]].

Ĉiuj transportiloj en la urbo mem estas uzeblaj per la samaj biletoj. La ĉirkaŭo estas dividita en pluraj zonoj, kaj necesas pagi por ĉiu zono, se oni eliras Vienon. Por ''Vienna Airport Lines'' kaj ''City Airport Train'' oni bezonas malsamajn biletojn, kiuj ne validas en aliaj transportiloj.

=== Aŭta transporto ===
[[Dosiero:T-mobil center wien.jpg|eta|La urba aŭtovojo ''Südosttangente'']]
La urba [[aŭtovojo]] A23 (''Südosttangente'', [[Sudokcidenta Tanĝanto]]) pasas tra la urbo kaj estas unu el la plej veturataj stratoj. La urbon eliras multaj aliaj aŭtovojoj en ĉiujn direktojn.

=== Ŝipa transporto ===
[[Dosiero:Rotterdam-Constanta waterway.svg|lang=eo|eta|400ra|maldekstra|{{centre|ekde 1992 ekzistas rekta ŝipa vojo de [[Roterdamo]] tra Bratislavo ĝis [[Konstanco (Rumanio)|Konstanco]], de la [[Norda Maro|Norda]] al la [[Nigra Maro]] – tra la [[Rejno]], Majno, la [[Majno-Danubo-Kanalo]], la [[Danubo]] kaj la [[Kanalo Danubo-Nigra Maro]]}}]]
[[Dosiero:GuentherZ 2006-06-10 0535 Twin City Liner Wien Donaukanal.jpg|eta|dekstra|''Twin City Liner'' konektas Vienon kaj Bratislavon.]]
Klaras ke la urbon trafluas la [[Danubo]], kaj krom per pontoj eblas voji inter diversaj urbopartoj ĉe la rivera bordo per pasaĝeraj [[pramo]]j. Per la [[Danuba Kanalo]] kaj [[Danubo]], la ŝiplinio ''Twin City Liner'', &quot;ĝemelurba linia servo&quot;, konektas la centron de Vieno al [[Bratislavo]] en [[Slovakio]]. Ĝi servas de la komenco de printempo ĝis la mezo de oktobro.&lt;ref&gt;http://www.twincityliner.com/web/sk/cestovny-poriadok-a-ceny.html&lt;/ref&gt; Atentindas ke ekde 1992 ekzistas rekta ŝipa vojo de Vieno al [[Roterdamo]], la [[Norda Maro]] kaj la [[Atlantiko]] unuflanke kaj al [[Konstanco (Rumanio)|Konstanco]] en [[Rumanio]] al la [[Nigra Maro]] kaj la orienta [[Mediteraneo]] aliflanke. Tiun vojon uzas unuavice [[kargoŝipo]]j, sed ĝi same taŭgas pri [[krozoŝipo (pasaĝera)|riveraj pasaĝeraj krozoŝipoj]].

=== Fluga transporto ===
{{Ĉefartikolo|Flughaveno Vieno}}
En Vieno mem ne troviĝas aktiva flughaveno, sed en la najbara urbo [[Schwechat]] estas la internacia flughaveno de Vieno (VIE). Antaŭ ol tiu ĉi flughaveno ekestis, ekzistis flughaveno en [[Aspern]] en la oriento de la urbo. Sur tiu ĉi iama flughaveno oni nun konstruas novan urboparton [[Seestadt Aspern]]. Al la flughaveno veturas busoj de eksterlandaj kompanioj (de [[Slovakio]], [[Ĉeĥio]] kaj de [[Hungario]]&lt;ref&gt;http://www.viennaairport.com/jart/prj3/va/main.jart?rel=de&amp;content-id=1249344074246&amp;reserve-mode=active&lt;/ref&gt;) kaj busoj de ''Vienna Airport Lines'' kaj rapida trajno ''City Airport Train''.

== Servoj ==
* [[Universitato de Vieno]]
* [[Universitato de Aplikataj Artoj en Vieno]]
* [[Viena Ekonomia Universitato]]
* Universitato [[TU Wien]]
* [[Akademio de Belartoj de Vieno]]
* [[Ĝenerala malsanulejo de la urbo Vieno]]
* ''[[Akademisches Gymnasium (Vieno)|Akademisches Gymnasium]]''
* [[Skota Gimnazio (Vieno)|Skota Gimnazio]]
* ''[[Shopping City Süd]]''
* [[Instituto por Radiuma Esplorado]]
* [[Dokumentadarkivo de la aŭstria rezistado]]
* Sportejo kaj kongresejo ''[[Wiener Stadthalle]]''

== Amaskomunikiloj ==
La ''[[Wiener Zeitung]]'' (prononco {{prononco|VI:na CAJtu''nğ''}}, germane &quot;viena gazeto&quot;) estis fondita en 1703 sub la titolo ''Wiennerisches Diarium'' (en malnoveca lingvaĵo de la tiutempa germana lingvo). Temas pri la plej malnova ankoraŭ aperanta taga [[gazeto]] en la mondo.&lt;ref&gt;''[http://derstandard.at/1258068/Die-aelteste-Tagzeitung-der-Welt germana artikolo ''Die älteste Tageszeitung der Welt'' (&quot;La plej malnova taggazeto en la mondo&quot;)]'', en ''[[Der Standard]]'', retejo ''[[derStandard.at]]'', la 1-an de aprilo 2003.&lt;/ref&gt;

''[[Der Standard]]'' (kun sia retejo ''[[derStandard.at]]'') estas germanlingva taggazeto, aperanta en Vieno, ĉiutage de lundo ĝis sabato. Ĝi fondiĝis en 1988 laŭ modelo de la usona gazeto ''[[New York Times]]'', kaj en 2013 fuziis kun la pli konciza gazeto ''Standard-Kompakt''.

La cirkulado de la gazeto ''[[Kurier]]'' en 2007 estis de 169 481 ekzempleroj.

== Sporto ==
Sportklubo [[Rapid Wien]] estas tre konata aŭstra futbala klubo ludanta en la ĉefurbo Vieno. La klubo fonditis en 1897 nomate ''Erster Wiener Arbeiter-Fußball-Club''.

== Famuloj ==
[[Dosiero:Joseph II.jpg|eta|200ra|dekstra|&lt;center&gt;Jozefo la 2-a]]
[[Dosiero:Joseph Haydn.jpg|eta|300ra|Joseph Haydn 1791, oleopentraĵo de Thomas Hardy]]
{{Ĉefartikolo|Listo de famuloj naskiĝintaj en Vieno}}
{{Ĉefartikolo|Listo de famuloj mortintaj en Vieno}}
* en Vieno naskiĝis kaj mortis:
** [[imperiestro]] '''[[Ferdinando la 4-a (Sankta Romia Imperio)]]'''
** imperiestro '''[[Jozefo la 2-a]]'''
** imperiestro [[Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio)]]
** imperiestro [[Leopoldo la 1-a (Sankta Romia Imperio)]]
** imperiestro [[Leopoldo la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]
** aktoroj [[Leon Askin]] kaj [[Antonie Janisch]]
** [[bestokuracisto]] [[Johann Gyimothy]]
** hungara-aŭstra bienposedanto [[Edmund Zichy]]
** aŭstra [[episkopo]] [[Joseph Christian Fengler]]
** [[inĝeniero]] [[Karl Jenny]]
** [[kemiisto]] [[Theodor Wertheim]]
** [[komponisto]] [[Alban Berg]]
** koreografo [[Federico Campilli]]
** [[pentristo]] [[Albert Paris Gütersloh]]
** [[Konrad Bayer]], verkisto
** aŭstra-hungara [[matematikisto]] [[Karl Zsigmondy]]
** [[Hieronymus von Colloredo]]
** [[teologo]], salcburga [[ĉefepiskopo]] [[Augustin Josef Gruber]]
** [[verkisto]]j [[Albert Drach]], [[Carl Karlweis]], [[Gustav Meyrink]], [[Fritz von Herzmanovsky-Orlando]]
** hungaraj ĉambelanoj [[duko]] [[Fülöp Batthyány-Strattmann]], [[József Károlyi]] kaj [[Farkas Cserey (pli juna)]]
** [[Miklós József Esterházy]], hungara duko
** hungara [[politikisto]] [[György Festetics (politikisto)|György Festetics]]
** hungara [[reĝa juĝisto]] [[Miklós Pálffy (reĝa juĝisto)|Miklós Pálffy]]
** hungara [[grafo]] [[Lajos Károlyi]]
** privojaĝa verkisto [[Amand von Schweiger-Lerchenfeld]] (1846-1910)
** [[Josef Taus]], industriulo kaj politikisto
** [[Georg Janny]] (1864-1935), pentristo

* en Vieno naskiĝis:
** [[reĝo]] de hungaroj, ĉeĥoj kaj germanoj '''[[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]'''
** [[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]
** [[franca]] reĝino [[Marie-Antoinette]]
** imperiestro [[Ferdinando la 1-a de Aŭstrio]]
** [[Marie-Louise de Aŭstrio]], arkidukino de Aŭstrio, princino de Hungario kaj Bohemio, imperiestrino de la Francoj de 1810 ĝis 1814, poste [[duko de Parmo|dukino de Parmo kaj Piaĉenco]] ĝis 1847
** [[Róbert Bárány]], Nobelpremiita kuracisto
** [[Richard Adolf Zsigmondy]], Nobelpremiita kemiisto
** [[ekonomikisto]] [[Friedrich August von Hayek]]
** [[arkitekto]] [[Friedensreich Hundertwasser]]
** [[filozofo]] [[Ludwig Wittgenstein]]
** hungara [[inventisto]] [[Károly Zipernowsky]]
** hungara [[esperantisto]] [[Gyula Kulich]]
** hungara pentristo [[Károly Ferenczy]]
** hungara verkisto kaj scenaristo [[Lajos Bíró (verkisto)]]
** hungara arkitekto [[Mihály Pollack]] (1773-1855)
** reĝisoro kaj aktoro [[Xaver Schwarzenberger]] (n. 1946)

* en Vieno [[Listo de famuloj mortintaj en Vieno|mortis]]:
** hungaraj [[reĝo]]j [[Ladislao la 3-a (Hungario)]] kaj '''[[Matiaso la 1-a (Hungario)]]'''
** komponistoj '''[[Johannes Brahms]]''' kaj '''[[Joseph Haydn]]'''
** [[kardinalo]]j [[Christoph Anton von Migazzi]] kaj [[František Herzan von Harras]]
** germandevena hungara [[astronomo]] [[Miksa Hell]]
** hungara-aŭstra [[aktorino]] [[Rózsi Bársony]]
** hungara-aŭstra [[filologo]] [[Endre Ivánka]]
** hungara [[duko]] [[Károly József Batthyány]]
** [[kroata]]-hungara [[kardinalo]] [[Juraj Drašković]]
** [[matematikisto]] [[Jozefo Petzval]]
** aŭstra-hungara [[ministro]] [[Béni Kállay]]
** pentristo [[Egon Schiele]]
** hungara kardinalo [[József Mindszenty]]
** hungara-aŭstra [[violonisto]] kaj [[komponisto]] [[Károly Goldmark]]
** hungara [[magnato]] kaj [[mecenato]] [[Ferenc Széchényi]]
** hungara magnato kaj politikisto [[György Andrássy]]
** hungara [[beatulo]], [[kuracisto]], [[duko]] [[László Batthyány-Strattmann]]
** [[Karl Schüller]] (1852-1901), pentristo

== Ĝemelurboj ==
[[Dosiero:NeVeRe.jpg|eta|320px|{{centre|kunveno de esperantistoj el ĝemelaj urboj de [[Vieno]] ([[Brno]],&amp;nbsp;[[Bratislavo]],&amp;nbsp;[[Budapeŝto]]).}}]]
Vieno havas [[ĝemelurbo|specifajn ĝemelurbajn rilatojn]] kun la jenaj urboj:

* {{ĝemeleco|Ankaro|Turkio}}
* {{ĝemeleco|Beogrado|Serbio|dato=2003}}
* {{ĝemeleco|Bratislavo|Slovakio|dato=1993}}
* {{ĝemeleco|Brno|Ĉeĥio}}
* {{ĝemeleco|Budapeŝto|Hungario|dato=1990}}
* {{ĝemeleco|Hamburgo|Germanio}}
* {{ĝemeleco|Krakovo|Pollando}}
* {{ĝemeleco|Ljubljano|Slovenio}}
* {{ĝemeleco|Parizo|Francio}}
* {{ĝemeleco|Prago|Ĉeĥio}}
* {{ĝemeleco|Vankuvero|Kanado}}
* {{ĝemeleco|Zagrebo|Kroatio|dato=1994}}
* {{ĝemeleco|Zuriko|Svislando}}

La ĝemelecoj kun [[Moskvo]] interkonsentita en 1991, kun [[Tel-Avivo]] interkonsentita en 2005 kaj kun [[Varsovio]] interkonsentita en 2001 ne plu estas aktivaj laŭ la stato de 2024.

Krome ok distriktoj de Vieno havas partnerajn rilatojn kun urboj kaj urbodistriktoj en Japanio, kaj ses distriktoj havas partnerajn rilatojn kun provincoj, urboj kaj distriktoj en Ĉinio.

La ''Jozefa Urbo'' ([[Josefstadt (Vieno)|Josefstadt]], la 8-a distrikto de Vieno) kune kun la samnomaj distriktoj Jozefa Urbo (Józsefváros) en [[Budapeŝto]] kaj [[Timişoara]] konsistigas la &quot;Ligon de Jozefaj Urboj&quot;.

== Vieno en Esperanto ==
En la kvina kanto de la verko de [[Abel Montagut]] nome ''[[Poemo de Utnoa]]'' okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo [[Noa]]) pere de la drogo ''anoŭdo''. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto [[Valmikio]] kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el [[Ĉina Murego]] al insulo [[Srilanko]]. Poste aperas la japana pentristo [[Hokusajo]] kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el [[Azio]]. Kaj poste venas la vico de [[Fidiaso]], kiu montras mirindaĵojn el suda kaj centra [[Eŭropo]] kaj la venonta ĉiĉerono estas [[Maria Sklodovska]], kiu montros al Utnoa la mirindaĵojn de centra kaj orienta [[Eŭropo]]. Jen kiel ŝi prezentas Vienon kun nura intereso al triopo formita de [[ĝardeno]]j, [[muziko]] kaj [[Danubo]]:

{{Citaĵo|:Ŝvebe super Vieno kaj urboj parke ĝardenaj
:Uttu raviĝas kore pri l'simfonia muziko,
:laŭ longfadena valo de l'riverego Danuba.&lt;ref&gt;[[Abel Montagut]], ''[[Poemo de Utnoa]]''. Pro Esperanto. Vieno, 1993. ISBN 3-85182-007-X. 225 p., p. 120.&lt;/ref&gt;}}
===Gvidilibroj en Esperanto pri Vieno===
*'''Kvina Internacia Foiro en Vieno, 2-8 sep.'''. Eld. Viena Foiro Akcia Societo, Vieno, 1923, 8 pĝ. 15 x 23 cm .

== Esperanto en Vieno ==
[[Dosiero:Aŭstrio-Vieno-Zamenhof-monumento-2.jpg|200ra|dekstra|eta|Monumento de Zamenhof en Vieno]]
[[Dosiero:Zeo-vieno.jpg|200ra|maldekstra|eta|Memor-tabulo pri Zamenhof]]
* En [[1912]] [[Vinzenz Miksche]] kreis [[stenografio|stenosistemon]] &quot;Esperanta taĥigrafio&quot;.

* [[1959]] la [[urbestro]] [[Franz Jonas]] ([[esperantisto]] kaj posta [[Federacia Prezidento (Aŭstrio)|federacia prezidanto]]) inaŭguris memorŝildon pri [[L. L. Zamenhof]] ĉe angulo Florianigasse kaj Schlösselgasse (''Gasse'' [gase] signifas &quot;strateto&quot;) kie tiu antaŭe loĝis.

* Sur Karlsplatz (Karlo-placo [karlsplac]) troviĝas la Esperanto-parko (''Esperantopark'') kun monumento de [[L. L. Zamenhof]]. La inaŭguro okazis la 27-an de julio 1958; la unua Zamenhof-Monumento en iu ajn ĉefurbo de iu ŝtato.

* Strateto nomita laŭ L. L. Zamenhof ekzistas en la [[Simmering|11-a]] [[Urbodistriktoj (Vieno)|urbodistrikto]].

* Vieno akceptis kvar [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalajn Kongresojn de Esperanto]] – en [[UK 1924|1924]], [[UK 1936|1936]], [[UK 1970|1970]] kaj [[77a UK 1992|1992]].

* En la [[Innere Stadt (Vieno)|1-a]] distrikto troviĝas la [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] (&quot;Internacia Esperanto-Muzeo&quot;). Ĝi situas je strato Herrengasse 9.

* Kunvenoj de Esperanto grupo okazis 1912 en Café Prückel (Ringstrasse). Lau informo de [[Propaganda piedvojaĝo#Vendredo.2C la 2-a de a.C5.ADgusto: Mauthausen.2C Vieno|Devjatnin]], kiu vizitis la ejon.

=== Esperantistaj gravuloj ===
Vieno estis hejmurbo de [[L. L. Zamenhof]] (dum lia fakstudo pri [[oftalmologio]]), [[Theodor Fuchs]], [[Richard Schumann]], [[Walter Smital]], [[Albert Mair]] kaj [[Siegfried Lederer]]. Vieno krome estas naskiĝurbo de [[Rudolf Michael Frey]], [[Alfred Schauhuber]] kaj [[Rolf Wanka]].

== Citaĵo el EdE ==
{{EDE|
evento= Citaĵo el [[Enciklopedio de Esperanto - K|Enciklopedio de Esperanto]] 1934|
teksto=
'''Wien'''. (Vieno). Ĉefurbo de Aŭstrujo; 1,866.000 loĝantoj. 16-a UK 6-14 aŭg 1924 kun 3 100 partoprenantoj el 40 landoj. Decidoj pri la kongresa regularo, lingva disciplino, rezolucio pri neŭtraleco. Poste: multjara batalado por pagi la gravan deficiton. - 5-a kongreso de SAT 11-15 aŭg. 1925 kun ĉ. 150 partoprenantoj el 7 landoj. Decido, ke SAT restos supertendenca. Malaprobo pri futurismaj lingvaj eksperimento. - Antaŭkongreso 7 jul. 2 aŭg. 1929 kun la plimulto de la partoprenantoj de la 21-a UK, kun parolado de la ŝtatprezidanto Miklas okaze de la inaŭguro de la Int. E-Muzeo, fondita en 1928. - Int konferenco „E en la lernejon kaj praktikon“, 20-24 majo 1934. [http://www.presse.tk/ Source: Press]|
ordigo=Vieno
}}

== Bibliografio ==
La libro ''Secesio'' de [[Sten Johansson]] (originale verkita en Esperanto kaj eldonita ĉe la eldonejo Mondial en 2021, ISBN 9781595694250), prilumas la historion de Vieno de 1925 ĝis 1934 pere de priskribo de la tiamaj cirkonstancoj en la kampoj politika, kultura kaj arta&lt;ref&gt;(eo) [[Herbert Mayer]]: Promeni tra la historio de Vieno, [[Literatura Foiro]], paĝoj 376-378, n-ro 376, decembro 2022.&lt;/ref&gt;.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Loka tramvojo Vieno - Bratislavo]]
* [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1967]]
* [[Eŭrovido-Kantokonkurso 2015]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|n=Kategorio:Vieno|ReVo=vien}}
* {{oficiala retejo}} ({{de}})
* {{ueavikioniamondokat|{{paĝonomo}}|{{paĝonomo}}}}
* [https://www.monato.be/2003/008179.html Evgeni Georgiev: EŬROPA UNIO: Vieno grave profitos de la EU-plivastigo] el [[Monato (gazeto)]] (2003/11, p.&amp;nbsp;10)
* [http://aeiou.iicm.tugraz.at/ Interreta enciklopedio pri Aŭstrio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090302093527/http://aeiou.iicm.tugraz.at/ |date=2009-03-02 }}, [[germane]] kaj [[angle]], kun video- kaj bildaro.
* [https://web.archive.org/web/20231124060013/https://stanobelov.blogspot.com/p/vieno.html Artikoloj pri Vieno, arkivigite laŭ stato de novembro 2023] {{eo}}

{{EdE|V}}
{{urbodistriktoj de Vieno}}
{{Eŭropaj ĉefurboj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Havenda artikolo}}

[[Kategorio:Vieno| ]]
[[Kategorio:Urboj de Aŭstrio]]
[[Kategorio:Ĉefurboj de Eŭropo]]
[[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Aŭstrio]]
[[Kategorio:Urboj ĉe Danubo]]
[[Kategorio:Milionurboj]]
[[Kategorio:Havenurboj]]</text>
      <sha1>i7yq6swosygdkggrome2uh727mcj8o8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Komárno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51684</id>
    <revision>
      <id>9470827</id>
      <parentid>9409313</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:51:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Petr Tomasovsky</username>
        <id>678</id>
      </contributor>
      <origin>9470827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12014" sha1="fsbz9sm9afl4rci04r3bff7fb3jj5op" xml:space="preserve">{{AliajSignifoj|Komárno (apartigilo)}}
{{Ne konfuzu|Komarno|Komárom}}
{{Geokesto2 | urbo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Komárno
| devena_nomo        = 
| alia_nomo         = {{LingvoKunNomo|hu|hungar|''Komárom''}}
| alia_nomo1        = {{LingvoKunNomo|hu|hungar|''Révkomárom''}}
| alia_nomo2        = {{LingvoKunNomo|de|german|''Komorn''}}
| alia_nomo3        = {{LingvoKunNomo|sr|serb|''Коморан''}}
| alia_nomo4        = {{LingvoKunNomo|la|latin|''Comaromium''}}
| kategorio           = urbo
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero              = Komarno city centre.JPG
| dosiero_priskribo    = Urbocentro de Komárno
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago               = 
| blazono             = Coat of Arms of Komárno.svg
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio          = 
| oficiala_nomo      = Komárno
| moto              = 
| kromnomo           = 
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando            = Slovakio
| lando_flago       = 1
| regiono           = [[Regiono Nitra|Nitra]]
| distrikto         = [[Distrikto Komárno|Komárno]]
| histregiono         = Aŭstrio-Hungario
| histregiono1        = Hungara reĝlando
| histregiono2        = Slovaka ŝtato
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parenco             = 
| montaro              = 
| montaro1             = 
| ŝoseo               = 
| limo                 = 
| parto_tipo           = Urbaj partoj
| parto_faldo          = 1
| parto                = Čerhát
| parto1               = Ďulov Dvor
| parto2               = Hadovce
| parto3               = Kava
| parto4               = Lándor
| parto5               = Malá Iža
| parto6               = Malý Harčáš
| parto7               = [[Nová Osada (Komárno)|Nová Osada]]
| parto8               = Nová Stráž
| parto9               = [[Pavel (Komárno)|Pavel]]
| parto10              = Veľký Harčáš
| urbo                 = 
| memorindaĵo = [[Bratislava pordego (Komárno)|Bratislava pordego]]
| memorindaĵo1 = [[Eŭropa Korto (Komárno)|Eŭropa Korto]]
| memorindaĵo2 = 
| konstruaĵo           = Universitato Janos Selye
| konstruaĵo1          = [[Luterana preĝejo (Komárno)|Luterana preĝejo]]
| rivero              = Danubo
| rivero1             = Váh
| rivero2             = 
| rivero3             = 
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| plej_alta            = 
| plej_alta_leviĝo = 
| plej_malalta = 
| plej_malalta_leviĝo = 
| situo           = Komárno
| leviĝo            = 112
| lat_d              = 47
| lat_m              = 45
| lat_s              = 48
| lat_NS             = N
| long_d             = 18
| long_m             = 07
| long_s             = 42
| long_EW            = E
| koordinatoj_ne_en_titolo = true
| koordinatoj_tipo   = region:SK_type:city(36600)
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo               = 103.167
| areo_rondumo       = 3
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro         = 35881
| loĝantaro_dato    = 31.12.2008
| loĝantaro_denseco = auto
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita        = 1075
| establita_tipo   = Unua skribmencio
| establita1       = 1896
| establita1_tipo  = aliĝo al la urbo
| establita2       = Komárno - [[Komárom]]
| establita2_tipo  = apartigo
| gvidantaro = 
| gvidantaro_tipo = Prezidanto
| gvidantaro_noto = 
| ĉefulo              = 
| ĉefulo_partio        = 
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1
| horzono_DST       = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2
| poŝtkodo         = 945 01
| areo_kodo          = +421-35
| areo_kodo_tipo     = 
| kodo               = KN
| kodo_tipo = [[Aŭtokodoj en Slovakio|Aŭtokodoj]]
| kodo1              = 501026
| kodo1_tipo         = [[ISO 3166-2]]
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera1              = 
| libera1_tipo = 
| libera2              = 
| libera2_tipo = 
| libera3              = 
| libera3_tipo = 
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo                = 
| mapo_fono           = 
| mapo_priskribo      = Situo de Komárno enkadre de Slovakio
| mapo_lokumilo       = Slovakio
| mapo1               = 
| mapo1_fono    = 
| mapo1_priskribo       = Situo enkadre de Regiono Nitra
| mapo1_lokumilo       = Regiono Nitra
| mapo2               = 
| mapo2_priskribo = Situa mapo de Komárno 
| mapo2_lokumilo       = Komárno 
| freemap_zoom       = 
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| commons            = Komárno
| portalo            = Slovakio
| retpaĝo            = [http://www.komarno.sk www.komarno.sk]
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj          = {{mapligilo urbo|zomo=10}}
}}

'''Komárno,''' [[hungare]] '''Komárom''' aŭ ''Révkomárom'', [[germane]] '''Komorn''' estas [[distrikto|distrikta]] urbo en suda [[Slovakio]], ĉe [[rivero]]j [[Danubo]] kaj [[Váh]]. La nomo de la urbo devenas de la [[slovaka lingvo|slovaka]] vorto por &quot;moskitoj&quot;; efektive post inundoj de Danubo ekzistas sufiĉe da tiuj insektoj.
[[Dosiero:Pestkolono.jpg|eta|maldekstra|Pestkolono en Komárno]]

== Priskribo ==
La urbo situas sur la maldekstra bordo de Danubo kaj ĝi estas plejparte historia sidejo de eksa Aŭstrio-Hungario. Post la unua mondmilito la ŝtatlima linio de la novfondita Ĉeĥoslovakio difinita tra mezo de la rivero, pro kio okazis apartigo de tiu urba parto, kiu aliĝis al la urbo en la jaro 1896, tiu ĉi parto, kiu ĝis la jaro 1896 estis vilaĝo Újszőny, troviĝas sur la dekstra bordo de Danubo. Ambaŭ partoj estas kunigitaj per pontoj: per ŝosea kaj fervoja.

Komárno estas [[ĝemelaj urboj|ĝemela urbo]] de sia transdanuba hungara ĝemelo [[Komárom]]. Ĝi estas pliparte [[Hungara lingvo|hungarlingva]] kaj estas centro de la sud-slovakia hungarlingva [[minoritato]]; oficialaj ŝildoj estas dulingvaj. Ekzistas tie hungarlingva [[Universitato Janos Selye|universitato]], nomita laŭ [[Hans Selye|Selye Janos]].

La centra placo de Komárno nomiĝas laŭ generalo [[György Klapka|Klapka György]], konata filo de la urbo. Ĉe ĝi staras interesa [[pestkolono]].
Apude situas &quot;[[Eŭropa Korto (Komárno)|Eŭropa Korto]]&quot; ({{Lang-hu|Europa-udvar}}, [[slovaka lingvo|slovake]] Nádvorie Európy), ĉirkaŭata de domoj konstruitaj en la stiloj de diversaj eŭropaj landoj.

La urbo posedas kompletan ringon da [[bastiono]]j kaj fortikaĵon defendantan la riverbuŝon de Danubo kaj Vago. Historia signifo ĝia estas, ke ĝi neniam estis konkerita de la [[Osmanida imperio|Osmanida Regno]]. Similaj fortikaĵoj ekzistas aliflanke de Danubo.

Ekde [[1920]] la urbo apartenis al [[Ĉeĥoslovakio]], kie estis grava limotrapasejo. Inter [[1938]]-[[1944]] la regiono rehungariĝis. En [[2001]] loĝis tie 37366 da homoj (22452 hungaroj, 12960 [[slovakoj]], 459 [[ciganoj]], ktp). Ekde [[2008]] ambaŭ ŝtatoj apartenas al zono de [[Schengen]], sekve la limoj malaperis.

== Vidindaĵoj ==
[[Dosiero:Komárno, akvoturo.jpg|eta|La [[akvoturo]] de Komárno]]
* [[Eŭropa Korto (Komárno)|Eŭropa Korto]]
* [[Bratislava Pordo (Komárno)|Bratislava Pordo]]
* Urba muro kun [[bastiono]]j
* Urbodomo
* Akvoturo
* Oficira Pavilono
* Pestkolono ĉe Klapka-placo
* [[Universitato Janos Selye]]
* [[Kalvinana preĝejo (Komárno)]]
* [[Luterana preĝejo (Komárno)]]
* [[Preĝejo de Plej Sankta Dipatrino (Komárno)]]

== Famaj urbanoj ==
Naskiĝis kaj mortis en Komárom/Komárno:
* [[Gyula Alapi]], [[hungaroj|hungara]] [[ĵurnalisto]]
* [[Zsigmond Beöthy]], hungara [[poeto]], [[juristo]]
* [[Gábor Gregorics]], hungara [[oficiro]], instruisto
* [[János Illei]], hungara jezuito
Naskiĝis en Komárom/Komárno:
* '''[[Ladislao la 1-a (Bohemio)]]''' [[reĝo]] de [[Bohemio]] kaj [[Hungario]]
* '''[[Mór Jókai]]''', la plej granda hungara [[verkisto]]
* '''[[Ferenc Lehár]]''', hungara [[komponisto]] pri [[opereto]]j
* [[Albin Rovács]], [[Gyula Alapi (pli juna)|Gyula Alapi]], [[Viktor Bátor]], [[Károly Samarjay]] hungaraj [[advokato]]j
* [[Balázs Csémy]], [[Géza Galán]], [[József Konrád]], [[Gusztáv Molnár (aktoro)|Gusztáv Molnár]], [[János Németh (aktoro)|János Németh]], [[Lajos Mezey (aktoro)|Lajos Mezey]], [[Béla Polgár]] hungaraj aktoroj
* [[Jana Nagyová]] kaj [[Szilvia Varga]], aktorinoj
* [[Barna Káldy]], hungara arkitekto
* [[Károly Nagy (astronomo)|Károly Nagy]] kaj [[Zsigmond Bödők]], hungaraj [[astronomo]]j
* [[József Szinnyei]], hungara [[bibliografo]], akademiano
* [[János Damáz Fehér]], [[Gáspár András Fektor]] kaj [[Miklós József Sárkány]], hungaraj benediktanaj monaĥoj
* [[Antal Gévay]], hungara [[orientalisto]]
* [[Lőrinc Tóth]] kaj [[Kristóf Simai]] hungaraj [[dramisto]]j
* [[Ignác Bärenkopf]], [[Kornél Hidasy]] kaj [[József Király (episkopo)|József Király]], hungaraj [[episkopo]]j
* [[Tamás Priskin]], hungara futbalisto
* [[Ödön Boncz]], [[József Péczely]] kaj [[Sándor Takáts]] hungaraj [[historiisto]]j
* [[Pál Keresztes (instruisto)]]
* [[Bernát József Benyák]], hungara piarista [[instruisto]]
* [[Ádám Kereskényi]], hungara jezuito
* [[József Rötth]] kaj [[Gyula Térfy]], hungaraj juristoj
* [[Lipót Kollonich]], hungara [[kardinalo]]
* [[Árpád Abonyi (kemiisto)|Árpád Abonyi]], hungara kemiisto
* [[Lajos György Arányi]], [[Szilveszter Somogyi]], [[János Wagner]] kaj [[Sámuel Zay]] hungaraj kuracistoj
* [[Ödön Beke]], hungara [[lingvisto]]
* [[Zoltán Szeberényi]], hungara literaturisto
* [[Kálmán Ghyczy]], hungara [[ministro]]
* [[Lajos Beszédes]], hungara [[notario]]
* [[Juliska Kopácsy]], hungara operetkantisto
* [[Pongrác Sörös]], hungara [[pastro]]
* [[György Komáromi Csipkés]], hungara kalvinana pastro
* [[László Patay]], hungara [[pentristo]]
* [[Miklósné Máthé]], hungara [[pianisto]]
* [[Gusztáv Csengey]] kaj [[Károly Döme]] hungaraj poetoj
* [[Lajos Lichtschein]], [[rabeno]]
* [[Ivan Reitman]], [[reĝisoro]]
* [[István Nagy (rektoro)|István Nagy]], hungara [[rektoro]], episkopo
* [[Gyula Berecz]], hungara [[skulptisto]]
* [[Jenő Gilyén]], hungara statikisto
* [[Béla Zsolt]] kaj [[László Beöthy (verkisto)|László Beöthy]] hungaraj verkistoj.
Mortis en Komárom/Komárno:
* hungara aktoro [[István Holocsy]]
* hungaraj benediktanoj [[Oszvald János Tury]], [[Caesar János Vagács]] kaj [[József Vaszary Dózsa]]
* hungara [[jezuito]] [[Pál Bertalanfi]]
* hungaraj kalvinanaj episkopoj [[Gábor Antal]] kaj [[Gábor Pap]]
* hungara pentristo [[Károly Harmos]].
Vivis en Komárom/Komárno:
* '''[[György Klapka]]''', hungara [[generalo]]
* [[Hans Selye|János Selye]], hungara medicinisto.
[[Dosiero:Lehar-monumento en Komarno.jpg|eta|Monumento pri Lehár]]

== Esperanto-vivo ==
En Komárno okazis [[Sanmarineca Universitata Sesio|Sanmarinecaj Universitataj Sesioj]], (sciencaj konferencoj): SUS 25 (2002), SUS 27 (2004) kaj SUS 29 (2006) de [[AIS]] San-Marino.

Dum SUS 27 AIS fondis [[LEUKAIS]] (Libera Eŭropa Universitato ''Kelemantia'' de AIS) '''ref?''', privatan universitatecan institucion, kiu instruu interalie en Esperanto. LEUKAIS jam akiris kelkajn domojn apud la Eŭropa Korto, sed ĝis nun ne havas ŝtatan permeson instrui.

La stacidomo de apuda [[Komárom]] la vojaĝantojn salutas per ŝildoj en la lingvoj hungara, slovaka, [[germana lingvo|germana]] kaj Esperanto.

En oktobro 2003 en Komárno okazis &quot;renkontiĝo [[Ernesto Geleta]]&quot; de [[Esperanta Societo Bratislava]].

== Ĝemelurboj ==
* [[Dosiero:Flag_of_the_Czech_Republic.svg|20px|]] [[Blansko]], [[Ĉeĥio]]
* [[Dosiero:Flag_of_Hungary.svg|20px|]] [[Komárom]], [[Hungario]]
* [[Dosiero:Flag_of_the_Czech_Republic.svg|20px|]] [[Kralupy nad Vltavou]], [[Ĉeĥio]]
* [[Dosiero:Flag of Finland.svg|20px|]] [[Lieto]], [[Suomio]]
* [[Dosiero:Flag_of_Romania.svg|20px|]] [[Szászsebes]], [[Rumanio]]
* [[Dosiero:Flag_of_the_Czech_Republic.svg|20px|]] [[Terezín]], [[Ĉeĥio]]
* [[Dosiero:Flag of Germany.svg|20px|]] [[Weissenfels]], [[Germanio]]

==Vidu ankaŭ==
* [[Pionirara grupo 21 Bratislavo]]

{{Municipoj de Regiono Nitra|Distrikto Komárno}}

[[Kategorio:Komárno| ]]
[[Kategorio:Urboj de Slovakio]]
[[Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno]]
[[Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio]]
[[Kategorio:Setlejoj dividitaj pro ŝtatlimo]]</text>
      <sha1>fsbz9sm9afl4rci04r3bff7fb3jj5op</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Népszava</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51870</id>
    <revision>
      <id>9470712</id>
      <parentid>9448311</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>/* Elektitaj kunlaborantoj */</comment>
      <origin>9470712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2089" sha1="o43thaxjl5muqy8a9et608fl39jze5f" xml:space="preserve">{{informkesto gazeto
|Nomo        = ''Népszava''
|Bildo       = Népszava logó 2010.png
|Titolo      = 
|Speco       = taga gazeto
|Formato     = 
|Establodato = 1877
|Posedanto   = 
|Politiko    = 
|Stabo       = 
|Redaktisto  = 
|Retejo      = 
}} 
'''Népszava''' (Nepsava ~ popolvoĉo) estas komence semajna gazeto, poste [[ĵurnalo]] en Hungario, iama gazeto de [[socialdemokrato]]j.

La gazeton fondis, ekis en 1877 Külföldi Viktor. En 1880 ĝi estis centra gazeto de la hungara Socialdemorata Partio, kiel posteulo de la ''Munkás Heti Krónika'' (Laborista Semajna Kroniko). Ĝi estas ekde 1905 taggazeto.

Redaktoroj estis inter 1898-1918 [[Ernő Garami]], poste ĝis 1941 [[Béla Somogyi]], Jakab Weltner, Illés Mónus, [[Árpád Szakasits]].

Estis historia evento la kristnaska numero de la gazeto, en kiu aperis deklaro de la antifaŝisma unueca fronto. Post tio, la gvidantoj de la socialdemokrata partio forigis Árpád Szakasits-on kiel redaktoron. Post la faŝisma okupo de Hungario en 1944, oni malpermesis la gazeton, kiu aperis nur post la liberiĝo de la lando.

Ekde 1948, ĝi estis gazeto de la Tutlanda Konsilantaro de Sindikatoj. Inter 1956 kaj 1958 ĝi aperis sub nomo '''Népakarat''' [ne'pakarat] (Popol-volo).

La gazeto eĉ hodiaŭ (2005) gardas sian socialdemokratan vidpunkton.

== Elektitaj kunlaborantoj ==
{{Div col|cols = 2}}
* [[László Ákos]]
* [[Aladár Bálint]]
* [[Soma Braun]]
* [[Lajos Gró]]
* [[Emil Gyagyovszky]]
* [[Ervin Gyertyán]]
* [[Andor Halasi]]
* [[Jenő Horovitz]]
* [[Zoltán Horváth (ĵurnalisto)]]
* [[Sándor Jemnitz]]
* [[Gyula Kállai]]
* [[Zoltán Keszthelyi]]
* [[Anna Kéthly]]
* [[Dezső Király (humuristo)]]
* [[Miklós Koroda]]
* [[Vilmos Lázár (agronomo)]]
* [[András Mészáros (karikaturisto)]]
* [[Ede Ormos]]
* [[Béla Reinitz]]
* [[András Révész]]
* [[Ferenc Révész]]
* [[Mihály Révész (ĵurnalisto)]] 
* [[Ervin Szabó]]
* [[Menyhért Tamás]]
{{Div col end}}

{{Unua}}
{{Projektoj}}

[[Kategorio:Hungaraj gazetoj]]
[[Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj]]
[[Kategorio:Gazetoj en Aŭstri-Hungario]]</text>
      <sha1>o43thaxjl5muqy8a9et608fl39jze5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwen Stefani</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53242</id>
    <revision>
      <id>9470694</id>
      <parentid>9237002</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4605" sha1="q4eq6ng392nrutfnjiaestl0nwzdkwv" xml:space="preserve">{{Informkesto kantisto
| nomo = Gwen Stefani
| dosiero = GwenStefaniJonesBeach.jpg
| priskribo de dosiero = Gwen Stefani dum prezentiĝo
| grandeco de dosiero = 300px
| larĝa dosiero = 
| fono = soloa kantisto
| naskonomo = Gwen Renée Stefani
| alie nomata = 
| kromnomo = 
| naskiĝo = [[3-an de oktobro]] [[1969]]&lt;br /&gt;{{Flago|Usono}} [[Fullerton]], [[Kalifornio]], [[Usono]]
| morto = 
| deveno = {{Flago|Usono}} [[Anaheim]], [[Kalifornio]], [[Usono]]
| instrumento = [[Klavarinstrumento]], [[voĉa muziko]], [[sintezilo]], [[drumomaŝino]], [[gitaro]]
| tipo de voĉo = [[Mezosoprano]]
| ĝenro = [[Popmuziko]]&lt;br /&gt;[[danca popmuziko]]&lt;br /&gt;[[Pop-rokmuziko]]&lt;br /&gt;[[Nova ondo]] &lt;br /&gt;[[Ska punkmuziko]] &lt;br /&gt;[[R&amp;B]]
| profesio = [[kantistino]], [[aktorino]], [[kantverkistino]], moda proponistino
| aktivaj jaroj = [[1986 en muziko|1986]] - nuntempo
| eldoninto = [[Interscope Records]]
| parencaj temoj = [[No Doubt]]
| ttt = [http://www.gwenstefani.com/ Gwen Stefani.com]
| nuntempaj membroj = 
| antaŭaj membroj = 
| signifa instrumento = 
|kesteroj=
{{Informkesto homo
|subŝablono=jes
}}
}}

[[Dosiero:CoolGwenStefanitset.jpg|dekstra|190px|Gwen Stefani]]
'''Gwen STEFANI''' (naskiĝis la [[3-an de oktobro]] [[1969]] en [[Anaheim]], [[Kalifornio]], [[Usono]]) fakte '''Gwen Renée Stefani''' estas [[usono|usona]] [[kantisto|kantistino]]. Ŝi vivas ekde 2002 en geedzeco kun [[Gavin Rossdale]], kantisto de la muzikgrupo [[Institute (muzikgrupo)|Institute]] (antaŭe en la bando [[Bush (muzikgrupo)|Bush]]).

== Biografio ==
Ŝi famiĝis dismonde kiel gvid-kantistino de la grupo [[No Doubt]], ĉefe kun la kanto ''Don't Speak'' (1996) kaj al la tiu apartenanta albumo ''Tragic Kingdom'' (1995). Ŝi iĝis vizaĝo de la grupo post la morto per [[sinmortigo]] de [[John Spence]] en decembro de 1987.

Krom kelkaj projektoj kun la usona artisto [[Moby]], en kies kanto ''Southside'' (2000) ŝi kantis, ŝi mondkonatiĝis per la kanto ''Let me blow ya mind'' de la repistino [[Eve]], en kiu ŝi kantis la refrenon.

Kun sia unua solo-kanto ''What You Waiting For?'' sukcesis ŝi atingi en 2004 dismonde listopintojn. Ŝia unua propra albumo ''Love, Angel, Music, Baby'' (2004) rikoltis jam ene de unu semajno pli grandajn vendojn ol iu ajn albumo de la iama bando '''No Doubt''' antaŭe.

Ŝi vendas sub markosigno ''L.A.M.B.'' (mallongigo de ''Love, Angel, Music, Baby'') proprajn modovestojn.

En la filmo de [[Martin Scorsese]], [[Aviator]] (2004) Stefani ludis la aktorinon [[Jean Harlow]] kaj ludis kun [[Leonardo Dicaprio]], [[Cate Blanchett]], [[Kate Beckinsale]], [[Alec Baldwin]], [[Jude LAW]] kaj [[Kenneth Welsh]].

Ŝi havas [[puli-hundo]]n (2005).

== Diskografio ==
[[Dosiero:CoolGwenStefani2.jpg|eta]]

=== Albumoj ===
* [[2004]]: ''Love. Angel. Music. Baby.''
* [[2005]]: ''Love. Angel. Music. Baby. (The Remixes)''
* [[2006]]: ''The Sweet Escape''
* 2016: ''This Is What the Truth Feels Like''

=== Kantoj ===
* [[2000]]: &quot;South Side&quot; (Moby prod. Gwen Stefani)
* [[2001]]: &quot;Let Me Blow Ya Mind&quot; (Eve prod. Gwen Stefani)
* [[2004]]: &quot;What You Waiting For?&quot;
* [[2005]]: &quot;Rich Girl (prod. Eve)
* [[2005]]: &quot;Hollaback Girl&quot;
* [[2005]]: &quot;Cool&quot;
* [[2005]]: &quot;Luxurious&quot;
* [[2005]]: &quot;Can I Have It Like That?&quot; ([[Pharrell Williams]] prod. Gwen Stefani)
* [[2006]]: &quot;Crash&quot;
* [[2006]]: &quot;Wind It Up&quot;
* [[2006]]: &quot;The Sweet Escape&quot;
* [[2007]]: &quot;4 in the Morning&quot;
* [[2007]]: &quot;Now That You Got It&quot; (prod. Damian Jr. Gong Marley)
* [[2007]]: &quot;Early Winter&quot;
* 2012: &quot;Glycerine&quot; (Bush prod. Gwen Stefani)
* [[2014]]: &quot;Baby Don't Lie&quot;
* [[2014]]: &quot;Spark the Fire&quot;
* 2015: &quot;Kings Never Die&quot; (Eminem prod. Gwen Stefani)
* 2015: &quot;Used to Love You&quot;
* 2016: &quot;Make Me Like You&quot;
* 2016: &quot;Misery&quot;

== Videografio ==
* [[2006]]: ''Harajuku lovers live'' (DVD)

== Distingoj ==
* [[2002]]
** [[Grammy Awards 2002|Grammy]] por ''Let Me Blow Ya Mind'' en la kategorio „Plej bona Rep/Kantita Kunlaboro“
* [[2005]]
** [[Brit Awards]] kiel „Internacia Solo-Artistino“
** [[MTV Video Music Awards]] por ''Hollaback Girl'' en kategorio „Plej Bona Ĥoregrafio En Muzikvideo“

== Eksteraj ligiloj ==
* http://www.gwenstefani.com/
* http://www.interscope.com/
* http://www.nodoubt.com &lt;!-- Retejo _der_ _Band_ _No_ _Doubt_ --&gt;
* http://gwenstefani.lyrics.info {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200714114910/http://gwenstefani.lyrics.info/ |date=2020-07-14 }} &lt;!-- Gwen STEFANI teksto --&gt;
* [http://www.gwenstefani.com/ Oficiala hejmpaĝo]
* [http://www.myspace.com/gwenstefanimusic FanMySpace] (german)
{{Commons|Gwen Stefani}}

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Usonaj kantistoj|Stefani, Gwen]]</text>
      <sha1>q4eq6ng392nrutfnjiaestl0nwzdkwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kulturbatalo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53561</id>
    <revision>
      <id>9470702</id>
      <parentid>9039125</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9005" sha1="l3sv0e2i7m2zwj587vo0u2jfi6iv9rh" xml:space="preserve">'''Kulturbatalo''' ĝenerale signifas lukton aŭ batalon inter [[ideologio]]j sur kultura tereno, por la gvidanta [[pozicio]].

Tipaj kulturbataloj estas la partiaj luktoj por la gvidantaj pozicioj de ŝtataj, publikaj televidoj.

== Historia kulturbatalo en Germanio dum la 19-a jarcento ==
En Germanio kulturbatalo (germane: ''Kulturkampf'') signifis la konflikton inter la [[Reĝlando Prusio]] respektive la posta [[Germana Imperiestra Regno]] sub kanceliero [[Otto von Bismarck]] kaj la katolika [[Eklezio]] sub la papo [[Pio la 9-a]].

Bismarck lanĉis kontraŭ-katolikan ''[[Kulturkampf]]'' (&quot;kulturlukto&quot;) en Prusio en 1871. Tio estis parte okazigita pro timo de Bismarck ke [[Pio la 9-a]] kaj liaj sukcedantoj uzus la [[Papa neeraripovo|papan neeraripovon]] por atingi la &quot;papan deziron por internacia politika hegemonio... La rezulto estis la ''Kulturkampf'', kiu per ambiciaj Prusiaj decidoj komplementis per similaj agadoj en kelkaj aliaj Germanaj ŝtatoj, celis bremsi la klerikalan danĝeron per leĝaro kiu limigu la politikan povon de la katolika eklezio.&quot;{{Sfn | Hollyday | 1970 | p = 6}} En Majo 1872 Bismarck tiele klopodis atingi interkomprenon kun aliaj Eŭropaj registaroj por manipuli futurajn papajn elektojn; registaroj interkonsentus should antaŭvidi netaŭgajn kandidatojn, kaj poste instrukcius siajn landajn kardinalojn por voĉdoni taŭge. La celo estis finigi la papan kontrolon super la episkopojn en difinita ŝtato, sed la projekto ne antaŭeniris.

[[Dosiero:Kladderadatsch 1875 - Zwischen Berlin und Rom.png|eta|dekstra|350px|''Inter Berlino kaj Romo'', Bismarck (maldekstre) frontas la Papon, 1875.]]

Bismarck akcelis la ''Kulturkampf''. En ties itinero, ĉiuj Prusiaj episkopoj kaj multaj pastroj estis enprizonitaj aŭ ekzilitaj.{{Sfn | Blackbourn | 1998 | pp = 261–63}} La loĝantaro de Prusio ege etendiĝis en la 1860-aj jaroj kaj estis tiam unu-trione katolika. Bismarck kredis ke la papo kaj la episkopoj tenis tro multan povon super la germanaj katolikoj kaj krome priokupiĝis multe pri la apero de la [[Centra Partio (Germanio)|Katolika Centra Partio]], organizita en 1870. Kun subteno el kontraŭklerikala [[Nacia Liberala Partio (Germanio)|Nacia Liberala Partio]], kiu estis la ĉefa aliancano de Bismarck en la ''Reichstag'', li abolis la Katolikan Departementon de la Prusia Ministerio de Kulturo. Tio lasis la katolikojn sen voĉo en altaj cirkloj. Krome, en 1872, la [[Societo de Jesuo|Jezuitoj]] estis elpelitaj el Germanio. Pliaj kontraŭ-katolikaj leĝoj de 1873 permesis al la Prusia registaro superrigardi la edukadon fare de la romkatolika pastraro kaj limigis la disciplinajn povojn de la Eklezio. En 1875, oni ekpostulis civilajn ceremoniojn por la civilaj geedziĝoj. Ĝis tiam, [[nupto]]j okazintaj en preĝejoj estis civile agnoskitaj.{{Sfn | Ross | 2000}}{{Sfn | Gross | 2005}}

''Kulturkampf'' iĝis parto de la politiko pri eksterlandaj aferoj de Bismarck, ĉar li serĉis malstabiligi kaj malfortigi katolikajn reĝimojn, speciale en Belgio kaj Francio, sed li havis malmultan sukceson.&lt;ref&gt;James Stone, &quot;Bismarck and the Containment of France, 1873–1877,&quot; ''Canadian Journal of History'' (1994) 29#2 pp. 281–304 [http://utpjournalsreview.com/index.php/CJOH/article/download/10365/9240 rete] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141214134224/http://utpjournalsreview.com/index.php/CJOH/article/download/10365/9240 |date=2014-12-14 }}.&lt;/ref&gt;

La Brita ambasadoro Odo Russell informis al Londono en Oktobro 1872 ke la planoj de Bismarck estis estintaj kontraŭutilaj ĉar ili plifortigis la [[Ultramontanismo|ultramontana]] (pro-papa) sinteno ene de la Germana Katolikismo:
&quot;La Germanaj Episkopoj, kiuj estis politike senpovaj en Germanio kaj teologie opozicia al la Papo en Romo, nuntempe iĝis povegaj politikaj estroj en Germanio kaj entuziasmaj defendantoj de la nune neerara Fido de Romo, unuigitaj, disciplinitaj, kaj deziregaj de martireco, danke al la nealvokita por kontraŭliberala deklaro de Milito kontraŭ la libereco fare de Bismarck kiun ili ĝis nun pace estis ĝuinta.&quot;&lt;ref&gt;Citita en {{harvnb|Crankshaw|1981|pp=308–09}}&lt;/ref&gt;

La katolikoj reagis organizante sin ili mem kaj plifortigante la Centran Partion. Bismarck, devota pietisma Protestanto, estis alarmita ke nereligiuloj kaj socialistoj estis uzante la ''Kulturkampf'' por ataki ĉiun religion. Li abandonis ĝin en 1878 por konservi sian restintan politikan kapitalon ĉar li tiam bezonis la voĉojn de la Centra Partio en sia nova batalo kontraŭ [[socialismo]]. Pio la 9-a mortis tiun jaron, kaj estis anstataŭita de la pli pragmata [[Leono la 13-a]] kiu negocadis plej el la kontraŭ-katolikaj leĝoj. La Papo tenis la kontrolon de la elekto de la episkopoj, kaj la katolikoj ĉefe subtenis unuigon kaj plej el la ceteraj politikoj de Bismarck. Tamen, ili neniam forgesis lian miltkulturon kaj predikis solidarecon por prezenti organizitan reziston.&lt;ref&gt;Rebecca Ayako Bennette, ''Fighting for the Soul of Germany: The Catholic Struggle for Inclusion after Unification'' (Harvard U.P. 2012)&lt;/ref&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* [[Kulturmilito]]

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Bibliografio ==
=== Biografia ===
* {{Citation | last = Crankshaw | first = Edward | title = Bismarck | publisher = The Viking Press | year = 1981}}.
* Darmstaedter, Friedrich. '' Bismarck and the Creation of the Second Reich'' (2008)
* Dawson, William Harbutt. ''The Evolution of Modern Germany'' (1908), 503pp covers 1871–1906 with focus on social and economic history &amp; colonies [https://books.google.com/books?id=neRCAAAAIAAJ online free]
* Engelberg, Ernst. ''Bismarck''; 2 vols., (1986–90); major academic study by an east-German historian (only in German)
* {{Citation | last = Eyck | first = Erich | title = Bismarck and the German Empire | year = 1964 |isbn=0393002357}} (excerpt and text search)
* {{Citation | last = Feuchtwanger | first = Edgar | title = Bismarck | publisher = Routledge | series = Historical Biographies | year = 2002 | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=108426285 | accessdate = 2018-05-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o | archivedate = 2010-04-20 }}, 276 pp., basic starting point.
* {{Citation | last = Gall | first = Lothar | authorlink = | title = Bismarck: The White Revolutionary | year = 1986}}, 2 vol; major academic study
* Headlam, James Wycliffe. '' Bismarck and the Foundation of the German Empire'' (1899) 471 pp solid old biography [https://books.google.com/books?id=HFkbAAAAMAAJ online]
* {{Citation | last = Heuston | first = Kimberley Burton | title = Otto von Bismarck: Iron Chancellor of Germany | publisher = Franklin Watts | year = 2010}}.
* {{Citation | last = Hollyday | first = FBM | title = Bismarck | series = Great Lives Observed | publisher = Prentice-Hall | year = 1970}}.
* {{Citation | last = Kent | first = George O | title = Bismarck and His Times | year = 1978 | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=7561027 | accessdate = 2018-05-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110915090752/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=7561027 | archivedate = 2011-09-15 }}.
* {{Citation | first = Henry A | last = Kissinger | title = Otto von Bismarck, Master Statesman | newspaper = The New York Times | url = http://www.nytimes.com/2011/04/03/books/review/book-review-bismarck-by-jonathan-steinberg.html?_r=1&amp;nl=books&amp;emc=booksupdateema1 | date = 31 March 2011 | type = book review}}.
* Lerman, Katharine Anne. ''Bismarck: Profiles in Power''. Longman, 2004. ISBN 0-582-03740-9; 312pp
* Ludwig, Emil (1927a), Wilhelm Hohenzollern: The last of the Kaisers, New York, ISBN 9780766143418, popular.
* Ludwig, Emil (1927b), Bismarck: The Story of a Fighter, Little, Brown, popular.
* Pflanze, Otto, Bismarck and the Development of Germany; 3 vols., 1963–90. vol 1 online, Bismarck and the Development of Germany: The Period of Unification, 1815–1871 [https://www.questia.com/read/33732682/bismarck-and-the-development-of-germany-the-period] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180504092126/https://www.questia.com/read/33732682/bismarck-and-the-development-of-germany-the-period |date=2018-05-04 }} Alirita la 4an de Majo 2018.
* Pflanze, Otto (Aprilo 1955), &quot;Bismarck and German Nationalism&quot;, American Historical Review, 60 (3): 548–66, doi:10.2307/1845577, JSTOR 1845577
* Steinberg, Jonathan. Bismarck: A Life (Oxford University Press, 2011), 592 pp.
* Stern, Fritz (1977), Gold and Iron: Bismarck, Bleichröder and the Building of the German Empire, Penguin.
* Taylor, A.J.P. (1969), Bismarck: the Man and the Statesman, New York: Alfred A Knopf. [https://www.questia.com/read/14683010/bismarck-the-man-and-the-statesman] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180504155324/https://www.questia.com/read/14683010/bismarck-the-man-and-the-statesman |date=2018-05-04 }} Alirita la 4an de Majo 2018.

[[Kategorio:Ideologioj]]
[[Kategorio:Bataloj]]
[[Kategorio:Otto von Bismarck]]
[[Kategorio:Viktimoj de Kulturbatalo| ]]</text>
      <sha1>l3sv0e2i7m2zwj587vo0u2jfi6iv9rh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470704</id>
      <parentid>9470702</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9034" sha1="4qwfsub4wwaz0m8pkk0381tzcz6z2w5" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo}}

'''Kulturbatalo''' ĝenerale signifas lukton aŭ batalon inter [[ideologio]]j sur kultura tereno, por la gvidanta [[pozicio]].

Tipaj kulturbataloj estas la partiaj luktoj por la gvidantaj pozicioj de ŝtataj, publikaj televidoj.

== Historia kulturbatalo en Germanio dum la 19-a jarcento ==
En Germanio kulturbatalo (germane: ''Kulturkampf'') signifis la konflikton inter la [[Reĝlando Prusio]] respektive la posta [[Germana Imperiestra Regno]] sub kanceliero [[Otto von Bismarck]] kaj la katolika [[Eklezio]] sub la papo [[Pio la 9-a]].

Bismarck lanĉis kontraŭ-katolikan ''[[Kulturkampf]]'' (&quot;kulturlukto&quot;) en Prusio en 1871. Tio estis parte okazigita pro timo de Bismarck ke [[Pio la 9-a]] kaj liaj sukcedantoj uzus la [[Papa neeraripovo|papan neeraripovon]] por atingi la &quot;papan deziron por internacia politika hegemonio... La rezulto estis la ''Kulturkampf'', kiu per ambiciaj Prusiaj decidoj komplementis per similaj agadoj en kelkaj aliaj Germanaj ŝtatoj, celis bremsi la klerikalan danĝeron per leĝaro kiu limigu la politikan povon de la katolika eklezio.&quot;{{Sfn | Hollyday | 1970 | p = 6}} En Majo 1872 Bismarck tiele klopodis atingi interkomprenon kun aliaj Eŭropaj registaroj por manipuli futurajn papajn elektojn; registaroj interkonsentus should antaŭvidi netaŭgajn kandidatojn, kaj poste instrukcius siajn landajn kardinalojn por voĉdoni taŭge. La celo estis finigi la papan kontrolon super la episkopojn en difinita ŝtato, sed la projekto ne antaŭeniris.

[[Dosiero:Kladderadatsch 1875 - Zwischen Berlin und Rom.png|eta|dekstra|350px|''Inter Berlino kaj Romo'', Bismarck (maldekstre) frontas la Papon, 1875.]]

Bismarck akcelis la ''Kulturkampf''. En ties itinero, ĉiuj Prusiaj episkopoj kaj multaj pastroj estis enprizonitaj aŭ ekzilitaj.{{Sfn | Blackbourn | 1998 | pp = 261–63}} La loĝantaro de Prusio ege etendiĝis en la 1860-aj jaroj kaj estis tiam unu-trione katolika. Bismarck kredis ke la papo kaj la episkopoj tenis tro multan povon super la germanaj katolikoj kaj krome priokupiĝis multe pri la apero de la [[Centra Partio (Germanio)|Katolika Centra Partio]], organizita en 1870. Kun subteno el kontraŭklerikala [[Nacia Liberala Partio (Germanio)|Nacia Liberala Partio]], kiu estis la ĉefa aliancano de Bismarck en la ''Reichstag'', li abolis la Katolikan Departementon de la Prusia Ministerio de Kulturo. Tio lasis la katolikojn sen voĉo en altaj cirkloj. Krome, en 1872, la [[Societo de Jesuo|Jezuitoj]] estis elpelitaj el Germanio. Pliaj kontraŭ-katolikaj leĝoj de 1873 permesis al la Prusia registaro superrigardi la edukadon fare de la romkatolika pastraro kaj limigis la disciplinajn povojn de la Eklezio. En 1875, oni ekpostulis civilajn ceremoniojn por la civilaj geedziĝoj. Ĝis tiam, [[nupto]]j okazintaj en preĝejoj estis civile agnoskitaj.{{Sfn | Ross | 2000}}{{Sfn | Gross | 2005}}

''Kulturkampf'' iĝis parto de la politiko pri eksterlandaj aferoj de Bismarck, ĉar li serĉis malstabiligi kaj malfortigi katolikajn reĝimojn, speciale en Belgio kaj Francio, sed li havis malmultan sukceson.&lt;ref&gt;James Stone, &quot;Bismarck and the Containment of France, 1873–1877,&quot; ''Canadian Journal of History'' (1994) 29#2 pp. 281–304 [http://utpjournalsreview.com/index.php/CJOH/article/download/10365/9240 rete] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141214134224/http://utpjournalsreview.com/index.php/CJOH/article/download/10365/9240 |date=2014-12-14 }}.&lt;/ref&gt;

La Brita ambasadoro Odo Russell informis al Londono en Oktobro 1872 ke la planoj de Bismarck estis estintaj kontraŭutilaj ĉar ili plifortigis la [[Ultramontanismo|ultramontana]] (pro-papa) sinteno ene de la Germana Katolikismo:
&quot;La Germanaj Episkopoj, kiuj estis politike senpovaj en Germanio kaj teologie opozicia al la Papo en Romo, nuntempe iĝis povegaj politikaj estroj en Germanio kaj entuziasmaj defendantoj de la nune neerara Fido de Romo, unuigitaj, disciplinitaj, kaj deziregaj de martireco, danke al la nealvokita por kontraŭliberala deklaro de Milito kontraŭ la libereco fare de Bismarck kiun ili ĝis nun pace estis ĝuinta.&quot;&lt;ref&gt;Citita en {{harvnb|Crankshaw|1981|pp=308–09}}&lt;/ref&gt;

La katolikoj reagis organizante sin ili mem kaj plifortigante la Centran Partion. Bismarck, devota pietisma Protestanto, estis alarmita ke nereligiuloj kaj socialistoj estis uzante la ''Kulturkampf'' por ataki ĉiun religion. Li abandonis ĝin en 1878 por konservi sian restintan politikan kapitalon ĉar li tiam bezonis la voĉojn de la Centra Partio en sia nova batalo kontraŭ [[socialismo]]. Pio la 9-a mortis tiun jaron, kaj estis anstataŭita de la pli pragmata [[Leono la 13-a]] kiu negocadis plej el la kontraŭ-katolikaj leĝoj. La Papo tenis la kontrolon de la elekto de la episkopoj, kaj la katolikoj ĉefe subtenis unuigon kaj plej el la ceteraj politikoj de Bismarck. Tamen, ili neniam forgesis lian miltkulturon kaj predikis solidarecon por prezenti organizitan reziston.&lt;ref&gt;Rebecca Ayako Bennette, ''Fighting for the Soul of Germany: The Catholic Struggle for Inclusion after Unification'' (Harvard U.P. 2012)&lt;/ref&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* [[Kulturmilito]]

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Bibliografio ==
=== Biografia ===
* {{Citation | last = Crankshaw | first = Edward | title = Bismarck | publisher = The Viking Press | year = 1981}}.
* Darmstaedter, Friedrich. '' Bismarck and the Creation of the Second Reich'' (2008)
* Dawson, William Harbutt. ''The Evolution of Modern Germany'' (1908), 503pp covers 1871–1906 with focus on social and economic history &amp; colonies [https://books.google.com/books?id=neRCAAAAIAAJ online free]
* Engelberg, Ernst. ''Bismarck''; 2 vols., (1986–90); major academic study by an east-German historian (only in German)
* {{Citation | last = Eyck | first = Erich | title = Bismarck and the German Empire | year = 1964 |isbn=0393002357}} (excerpt and text search)
* {{Citation | last = Feuchtwanger | first = Edgar | title = Bismarck | publisher = Routledge | series = Historical Biographies | year = 2002 | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=108426285 | accessdate = 2018-05-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o | archivedate = 2010-04-20 }}, 276 pp., basic starting point.
* {{Citation | last = Gall | first = Lothar | authorlink = | title = Bismarck: The White Revolutionary | year = 1986}}, 2 vol; major academic study
* Headlam, James Wycliffe. '' Bismarck and the Foundation of the German Empire'' (1899) 471 pp solid old biography [https://books.google.com/books?id=HFkbAAAAMAAJ online]
* {{Citation | last = Heuston | first = Kimberley Burton | title = Otto von Bismarck: Iron Chancellor of Germany | publisher = Franklin Watts | year = 2010}}.
* {{Citation | last = Hollyday | first = FBM | title = Bismarck | series = Great Lives Observed | publisher = Prentice-Hall | year = 1970}}.
* {{Citation | last = Kent | first = George O | title = Bismarck and His Times | year = 1978 | url = http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=7561027 | accessdate = 2018-05-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110915090752/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=7561027 | archivedate = 2011-09-15 }}.
* {{Citation | first = Henry A | last = Kissinger | title = Otto von Bismarck, Master Statesman | newspaper = The New York Times | url = http://www.nytimes.com/2011/04/03/books/review/book-review-bismarck-by-jonathan-steinberg.html?_r=1&amp;nl=books&amp;emc=booksupdateema1 | date = 31 March 2011 | type = book review}}.
* Lerman, Katharine Anne. ''Bismarck: Profiles in Power''. Longman, 2004. ISBN 0-582-03740-9; 312pp
* Ludwig, Emil (1927a), Wilhelm Hohenzollern: The last of the Kaisers, New York, ISBN 9780766143418, popular.
* Ludwig, Emil (1927b), Bismarck: The Story of a Fighter, Little, Brown, popular.
* Pflanze, Otto, Bismarck and the Development of Germany; 3 vols., 1963–90. vol 1 online, Bismarck and the Development of Germany: The Period of Unification, 1815–1871 [https://www.questia.com/read/33732682/bismarck-and-the-development-of-germany-the-period] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180504092126/https://www.questia.com/read/33732682/bismarck-and-the-development-of-germany-the-period |date=2018-05-04 }} Alirita la 4an de Majo 2018.
* Pflanze, Otto (Aprilo 1955), &quot;Bismarck and German Nationalism&quot;, American Historical Review, 60 (3): 548–66, doi:10.2307/1845577, JSTOR 1845577
* Steinberg, Jonathan. Bismarck: A Life (Oxford University Press, 2011), 592 pp.
* Stern, Fritz (1977), Gold and Iron: Bismarck, Bleichröder and the Building of the German Empire, Penguin.
* Taylor, A.J.P. (1969), Bismarck: the Man and the Statesman, New York: Alfred A Knopf. [https://www.questia.com/read/14683010/bismarck-the-man-and-the-statesman] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180504155324/https://www.questia.com/read/14683010/bismarck-the-man-and-the-statesman |date=2018-05-04 }} Alirita la 4an de Majo 2018.

[[Kategorio:Ideologioj]]
[[Kategorio:Bataloj]]
[[Kategorio:Otto von Bismarck]]
[[Kategorio:Viktimoj de Kulturbatalo| ]]</text>
      <sha1>4qwfsub4wwaz0m8pkk0381tzcz6z2w5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eduardo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80633</id>
    <revision>
      <id>9470735</id>
      <parentid>8745460</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>/* Konataj Eduardoj */</comment>
      <origin>9470735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2854" sha1="b4gx6f8q2rntkxcny7xyrz9hgzdh3vu" xml:space="preserve">'''Eduardo''' (Edvardo) estas vira [[persona nomo]].

== Origino kaj signifo ==
Eduardo originas el la franca, angla lingvo, ĝi signifas ĉ. ''Protektanto de la valoraĵoj''. En la malnova angla ĝi signifas ''shining/ or sharp sword'' (tranĉa [[glavo]]).

== Alilingvaj variantoj ==
* [[albane]] ''Edi''
* [[angle]] ''Edward, Eddy, Eddie, Edwin, Ed, Eadweard''
* [[arabe]] إدوارد
* [[ĉeĥe]], [[katalune]], [[kroate]], [[nederlande]] ''Eduard''
* [[ĉine]] 愛德華 (Aidéhuá)
* [[finne]] ''Eetu''
* [[france]] ''Édouard''
* [[frise]], [[nederlande]] ''Edo''
* [[germane]] ''Eduard, Edwin, Eddy, Eddie, Ede''
* [[greke]] ''Εδουάρδος'' (Edhuárdhos)
* [[hebree]] אדוארד
* [[hispane]] ''Eduardo''
* [[hungare]] ''Edvárd'', malofte ''Eduárd'', aparte en pli mallonga formo ''Ede''
* [[irlande]] ''Eadbhárd''
* [[islande]] ''Eðvarður, Játvarður''
* [[itale]] ''Eduardo'', ''Edoardo'', malofte ''Odoardo''
* [[japane]] エドアド
* [[latve]] ''Eduards''
* [[litove]] ''Edvardas'', malofte ''Eduardas''
* [[malte]] ''Dwardu''
* [[norvege]], [[svede]] ''Edvard''
* [[perse]] إدوارد
* [[pole]], [[ĉeĥe]] ''Edward''
* [[portugale]] ''Eduardo'', ''Duarte''
* [[ruse]] Эдуард [Eduard], Эдвард [Edvard], karesformoj interalie Эдик [Edik], Эдя [Edja]

== Konataj Eduardoj ==
* [[Eddi Arent]], germana aktoro kaj komikisto
* [[Ede Balló]], hungara [[pentristo]]
* [[Ede Banda]], hungara violonĉelisto
* [[Ede Brada]], aŭstrohungara baletisto 
* [[Eddie Van Halen]], usona gitaristo
* [[Eduard von Hartmann]], germana filozofo
* [[Ede Kallós]], hungara skulptisto
* [[Ede Magyar]], hungara arkitekto
* [[Eduard Mörike]], germana poeto
* [[Eddy Merckx]], iama belga profesia biciklisto
* [[Ede Ormos]], hungara ĵurnalisto
* [[Ede Paulay]], hungara aktoro
* [[Ede Reményi]], hungara [[violonisto]]
* [[Ede Sas]], hungara verkisto
* [[Barono]] [[Eduard von Stoeckl]], iama ambasadoro en [[Usono]]
* [[Ede Szigligeti]], hungara aktoro
* [[Ede Telcs]], hungara skulptisto
* [[Ede Terényi]], hungara komponisto
* [[Ede Tóth]], hungara [[dramisto]]
* [[Ede Újházi]], hungara [[aktoro]]
* [[Ede Zathureczky]], hungara violonisto

=== Regantoj ===
* [[Eduardo la Konfesanto]], reĝo de [[Anglio]] ([[1042]]-[[1066]])
* [[Eduardo la 1-a (Portugalio)]], ''Duarte'', reĝo de [[Portugalio]]
* [[Eduardo la 1-a (Anglio)]] ([[1272]]-[[1307]])
* [[Eduardo la 2-a (Anglio)]] ([[1307]]-[[1327]])
* [[Eduardo la 3-a (Anglio)]] el Windsor ([[1327]]-[[1377]])
* [[Eduardo la 4-a (Anglio)]] ([[1461]]-[[1470]] &amp; [[1471]]-[[1483]])
* [[Eduardo la 5-a (Anglio)]] ([[1483]])
* [[Eduardo la 6-a (Anglio)]] ([[1547]]-[[1553]])
* [[Eduardo la 7-a (Britio)]] ([[1901]]-[[1910]])
* [[Eduardo la 8-a (Britio)]] ([[1936]])

{{Unua}}
{{Projektoj}}

[[Kategorio:Viraj personaj nomoj]]
[[Kategorio:Listoj de regantoj laŭ nomo]]</text>
      <sha1>b4gx6f8q2rntkxcny7xyrz9hgzdh3vu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antioksidanto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97982</id>
    <revision>
      <id>9470748</id>
      <parentid>9399909</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5407" sha1="hu3hyd8ys30b2t4n961aaep5xqoursv" xml:space="preserve">'''Antioksidanto''' (antioksidigilo) estas substanco, kiun oni miksas kun aĵoj por malebligi la [[oksidigo]]n.

== Proprecoj ==
Laŭ vidpunkto kernia, antioksidanto estas nur [[redukto (kemio)|redukto]] : do reakcias kun [[oksidanto|oksidigilo]] kaj preventas [[Redoksa reakcio|redoksan reakcion]]. Tiel antioksidantoj reduksas [[radikalo|liberaj radikaloj]], [[danĝero|danĝeregajn]] por [[homa korpo]] pro povo oksidantega.

Antioksidantoj en la [[manĝaĵo]]j protektas molekulojn organikajn, ekzemple grasoj aŭ [[DNA]], de [[oksido]] kaj ŝajnas protekti kontraŭ aperado de [[Kancero (medicino)|kancero]].

=== Uzado ===
Antioksidantojn uzas oni en :

* industrio [[kemio|kemia]] — ekzemple por preventi hardadon de [[kaŭĉuko]];
* [[metalurgio]] por protekti metalon de [[oksidigo]];
* industrio manĝaĵa — ekzemple por preventi rancigon de [[lipido]]j.

== Antioksidantoj en nutraĵo ==
Plej famaj antioksidantoj estas [[Beta-karoteno|ß-]][[karoteno]] ([[provitamino]]j A), [[askorbata acido]] ([[vitamino C]]), terkoferolo ([[vitamino E]]) kaj poli[[fenolo]]j. Tiuj ĉi inkludas [[Flavonoido|flavonoidoj]] (komunega en [[vegetaĵo]]j), [[tanino]]j (en [[kakao]], [[kafo]], [[teo]], [[vinbero]], ktp.), [[antocianino]] interalie en ruĝaj fruktoj) kaj acidoj fenolaj (en [[cerealo]]j, [[frukto]]j kaj [[legomo]]j).

=== Ekzemple : teo ===
{| align=&quot;center&quot; border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;7&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | Antioksidantoj en teo (% maso seka)&lt;br /&gt;(D.A. Balentine, 2000)
|-----
| Komponanto || [[Verda Teo|Verda teo]] || [[Nigra teo]]
|-----
| [[Katekino]]j || 30-42 || 3-10
|-----
| Teo[[flavonoido]]j || 0 || 2-6
|-----
| Simplaj [[polifenolo]]j || 2 || 3
|-----
| [[Flavonolo]]j || 2 || 1
|-----
| Aliaj polifenoloj || 6 || 23
|-----
| [[Teanino]] || 3 || 3
|-----
| [[Kafeino]] (teino) || 3-6 || 3-6
|}

[[Frukto]]j enhavas multe da antioksidantoj, speciale ruĝaj fruktoj kun [[vitamino C]] kaj [[polifenolo]]j. Antioksideco en [[nutraĵo]], alivorte ĝia ebleco por ne [[oksidigo|oksidiĝi]], estas mezurigita per unuo Orac (''Oxygen radical absorbance capacity'' : tiu valoro mezuras la kapableco de la nutraĵo por neŭtrigi radikalon ''peroxyle'') :

{| align=&quot;center&quot; border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;7&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Antioksidanteco (unuo Orac/100 g)
|-----
| [[Mirtelo]]j || 2400
|-----
| [[Rubuso]]j || 2036
|-----
| Sekaj prunoj || 1800
|-----
| [[Frago]]j || 1540
|-----
| [[Frambo]]j || 1220
|-----
| [[Pruno]]s || 949
|-----
| [[Oranĝo]]j || 750
|-----
| [[Vinbero]]j nigra || 739
|-----
| [[Ĉerizo]]j || 670
|-----
| [[Kivo]]j || 602
|-----
| [[Pampelmuso]] rozkolora || 483
|}

Multaj kromaĵoj antioksidantaj uzatas en industrio manĝaĵa estas klasitaj en ok grupoj :

* [[askorbata acido]] (E300), [[natrio|natria]] askorbato (E301), [[kalcio|kalcia]] (E302), [[duacetilo|duacetila]] 5-6-1-[[askorbata acido]] (E303), [[palmitata acido|palmitata]] 6-1-askorbata acido (E304) ;
* [[citrata acido]] (E330), citratoj [[natrio|natria]] (E331), [[kalio|kalia]] (E332) kaj [[kalcio|kalcia]] (E333) ;
* [[tartrata acido]] (E334), tartratoj [[natria tartrato|natria]] (E335), [[kalia tartrato|kalia]] (E336) kaj [[kalia natria tartrato|kalia kaj natria]] (E337)
* [[butilata hidroksianizolo]] (E320) kaj [[butilata hidroksitolueno]] (E321) ;
* [[oktila gajlato]] (E311) kaj [[dodekila gajlato]] (E312) ;
* laktatoj [[natria laktato|natria]] (E325), [[kalia laktato|kalia]] (E326) aŭ [[kalcia laktato|kalcia]] (E327) ;
* [[lecitino]]j (E322) ;
* naturaj [[vitamino E|tokoferoloj]] (E306), sinteza alpha-tokoferolo (E307), sinteza gama-tokoferolo (E308) et sinteza delta-tokoferolo (E309).

== Franca studado SU.VI.MAX ==
Dum jaroj [[1980]], oni prikonsideris rilaton inter manĝado de [[frukto]]j kaj [[legomo]]j kaj malpliigo de riskoj [[kancero|kanceraj]]. Tiu hipotezo konfirmita per studado dum dudeko da jaroj, oni supozis ke antioksideco de kelkaj nutraĵoj estas la kialo.

Dum ok jaroj, la studado [[Francio|franca]], nomigita SU.VI.MAX (''Supplémentation en vitamines et minéraŭ antioxydants'') sekvis 13 000 personoj, 35-jaraj ĝis 60-jaraj. Ĝiaj rezultoj pruvas ke aldonado de antioksidantoj, kun simila kvanto ol sana manĝaĵo, malpliigas je pli 30 % la riskon [[kancero|kancera]] kaj duono mortriskon por viroj. Kompense, neniu diferenco pro virinoj, eble ĉar ili manĝas pli fruktojn kaj legomojn ol viroj aŭ eble ĉar ili [[tabako|fumas]] malpli.

Tiuj rezultatoj inklinigas manĝi multe da fruktoj kaj legomoj, ke enhavas antioksidantojn sed ankaŭ [[Oligoelemento|dietajn mineralojn]] kaj [[vitamino]]jn. Oni prijuĝas ke 9 % en kanceroj povus esti preventitaj, en [[Francio]], danke al manĝo ĉiutaga de kvin porcioj da fruktoj kaj legomoj (unu granda frukto, 100 g da krudaĵo ou 200 g da legomoj kuiritaj).

Usonaj studadoj freŝdataj vidigis ke antioksidantoj medikamentaj ne agas tiom, kiom naturalaj.

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.healthandfood.be/html/fr/article/66/antiox_scores.htm klasifiko laŭ antioksidanta koncentriteco] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060701013753/http://www.healthandfood.be/html/fr/article/66/antiox_scores.htm |date=2006-07-01 }}

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Antioksidantoj| ]]
[[Kategorio:Biomolekuloj laŭ fiziologiaj funkcioj]]
[[Kategorio:Kontraŭaĝaj substancoj]]
[[Kategorio:Fiziologio]]
[[Kategorio:Procezaj kemiaĵoj]]
[[Kategorio:Redoksaj reakcioj]]</text>
      <sha1>hu3hyd8ys30b2t4n961aaep5xqoursv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rusia revolucio de 1917</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106715</id>
    <revision>
      <id>9470644</id>
      <parentid>9467602</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T03:00:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41361" sha1="ltbw0z5vz4fnrs6jos9ab95os0oybhm" xml:space="preserve">[[Dosiero:Revolución-marzo-rusia--russianbolshevik00rossuoft.png|eta|260ra|Revoluciaj trupoj atakantaj la caran policon en februaro (marto) de 1917.]]
[[Dosiero:Red Guard Vulkan factory.jpg|eta|dekstra|260ra|Ruĝa Gvardio de fabriko Vulkan. 1917.]]
La '''Rusia revolucio de 1917''' estas la kolektiva esprimo por serio de [[revolucio]]j kiuj okazis en [[Rusio]] en [[1917]], kiu malmuntis la [[Caro|caran]] [[aŭtokratio]]n kaj kaŭzis la kreadon de la [[Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko|Rusa SFSR]]. La [[imperiestro]] estis devigita [[Abdiko|abdiki]] kaj la [[Antikva Reĝimo|malnova reĝimo]] estis anstataŭigita per [[Provizora registaro de Rusio|provizora registaro]] dum la unua [[Februara revolucio|revolucio de februaro]] 1917 (marto en la [[gregoria kalendaro]]; la pli malnova [[julia kalendaro]] estis en uzo en Rusio tiutempe). En la [[Oktobra Revolucio|dua revolucio, dum oktobro]], la Provizora Registaro estis forigita kaj anstataŭigita per [[Bolŝeviko|bolŝevika]] ([[Komunismo|komunisma]]) registaro.

== Fono ==
[[Dosiero:U Narvskikh vorot.jpg|eta|maldekstra|275ra|Soldatoj blokante la [[Narva Triumfarko|Narvan Pordegon]] dum la [[Sanga dimanĉo (1905)|Sanga Dimanĉo]]]]
La [[Rusia revolucio de 1905]] laŭdire estis grava faktoro al la Februara revolucio de 1917. La okazaĵoj de la [[Sanga dimanĉo (1905)|Sanga Dimanĉo]] ekigis vicon de protestoj. Konsilio de laboristoj vokis ke la Sanktapetersburga Soveto estu kreita en ĉiu tiu kaoso, kaj la komenco de komunisma politika protesto komenciĝis.

La [[Unua Mondmilito]] ekigis rusan protestegon direktitan kontraŭ [[caro]] [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]]. Ĝi estis alia grava faktoro kontribuanta al la reprezalio de la rusaj komunistoj kontraŭ iliaj monarkiismaj kontraŭuloj. Post la eniro de la [[Otomana Regno]] sur la flanko de la [[Centraj Potencoj]] en oktobro 1914, Rusio estis senigita je grava komercvojo tra [[Otomana Imperio]], kiu sekvis kun negrava [[ekonomia krizo]], en kiu Rusio iĝis malkapabla disponigadi [[municio]]n al ilia armeo en la jaroj kondukantaj al 1917. Tamen, la problemoj estis simple administraj, kaj ne industriaj ĉar Germanio produktis grandajn kvantojn da pafaĵoj dum konstanta batalado sur du gravaj frontoj.&lt;ref name=&quot;Wood1979p24&quot;&gt;Wood, 1979. p. 24&lt;/ref&gt;

La milito ankaŭ evoluigis lacecon en la grandurboj, pro manko de manĝaĵo en respondo al la interrompo de [[agrikulturo]]. Manĝmalabundeco fariĝis konsiderinda problemo en Rusio, sed la kialo de tio ne kuŝis en iu fiasko de la [[rikolto]]j, kiuj ne estis signife ŝanĝitaj dum milittempo. La nerekta kialo estis ke la registaro, por financi la militon, presis milionojn da [[rublo]]-biletoj, kaj antaŭ 1917 [[inflacio]] plialtigis prezojn ĝis kvar fojojn de kio ili estis en 1914. La kamparana klaso estis sekve alfrontita kun la pli alta kosto de aĉetoj, sed faris neniun ekvivalentan gajnon en la vendado de sia propra produktaĵaro, ĉar tio estis plejparte prenita fare de la perantoj de kiuj ili dependis. Kiel rezulto ili tendencis stoki sian grenon kaj reveni al porviva terkultivado. Tiel la grandurboj estis konstante mankaj de manĝaĵo. En la sama tempo altiĝantaj prezoj kondukis al postuloj por pli altaj [[salajro]]j en la [[fabriko]]j, kaj en januaro kaj februaro de 1916 revolucia propagando, eble helpita de germana financo, kaŭzis ĝeneraligitajn [[striko]]jn. La rezulto de ĉio tio, aliflanke, estis kreskanta kritiko kontraŭ la registaro prefere ol iu milito-laceco. La origina febro de patriota ekscito, kiu igis la nomon de Sankta Petersburgo esti ŝanĝita al la malpli germane belsona &quot;Petrograd&quot;, eble trankviliĝis iomete en la postaj jaroj, sed ĝi ne turnis al defetismo kaj dum la komencaj leviĝoj en Petrogrado en februaro 1917, la homamasoj sur la stratoj evidente protestis per la standarda proklamado &quot;malsupren kun la milito.&quot; Gravaj perdoj dum la milito ankaŭ fortigis pensojn ke caro Nilolao la 2-a estis netaŭga regadi.&lt;ref name=&quot;Wood1979p24&quot;/&gt;

La [[Zemstvo|liberaluloj]] nun estis pli bone poziciigitaj por esprimi siajn plendojn, ĉar ili estis partoprenantaj pli plene tra gamo da libervolaj organizoj. Lokaj industriaj komisionoj multiĝis. En julio 1915, Centra Militindustria Komisiono estis establita sub la prezido de elstara oktobristo, Guĉkov, kaj inkluzive de dek reprezentantoj de la laboristoj. La Petrogradaj [[Menŝeviko]]j jesis interligi malgraŭ la obĵetoj de siaj gvidantoj eksterlande. Ĉiu tiu agado donis renoviĝintan instigon al politikaj ambicioj, kaj, en septembro 1915, kombinaĵo de Oktobristoj kaj Kadetoj en la Dumao postulis la formadon de respondeca registaro. La caro malaprobis tiujn proponojn. Li nun transprenis la pozicion de ĉefkomandanto de la armetrupoj kaj, dum sia foresto de Petrogrado dum ĉe lia armea ĉefsidejo ĉe [[Mahiljoŭ]], li forlasis la plej grandan parton de la daŭra registaro en la manoj de la [[Alix de Hesio-Darmstadt|Imperiestrino]], kiu estis intense nepopulara pro sia germana origino kaj pro la influo kiun [[Grigorij Rasputin|Rasputin]], malestetika &quot;monaĥo&quot;, praktikis super ŝi.&lt;ref name=&quot;Wood1979p25&quot;&gt;Wood, 1979. p. 25&lt;/ref&gt;

Ĉiuj tiuj faktoroj kaŭzis akran perdon de fido je la registaro antaŭ 1916. Frue en tiu jaro, Guĉkov prenis sondadojn inter altrangaj armeoficiroj kaj membroj de la Centra Militindustria Komisiono koncerne eblan [[puĉo]]n devigi la abdikon de la caro. En novembro, [[Pavel Miljukov]] en la Dumao malkaŝe akuzis la registaron je pripensado de pacnegocadoj kun Germanio. En decembro, grupeto de nobeluloj murdis [[Rasputin]], kaj en januaro 1917 la onklo de la caro, Granda Duko Nikolao, estis demandita nerekte fare de la ĉefministro [[Georgij Lvov|Princo Lvov]] ĉu li estus preta transpreni la tronon el sia nevo, caro [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]]. Neniu el tiuj okazaĵoj estis en ili mem la tuja kialo de la [[Februara revolucio]], sed ili helpas klarigi kial la monarkio pluvivis nur kelkajn tagojn post kiam ĝi krevis.&lt;ref name=&quot;Wood1979p25&quot;/&gt;

Dume, la [[Socialdemokratio|socialdemokrataj]] gvidantoj en [[ekzilo]], plejparte en [[Svislando]], estis la malgajaj spektantoj de la kolapso de internacia socialisma solidareco. Francaj kaj germanaj socialdemokratoj voĉdonis en favoro de siaj respektivaj registaroj. [[Georgij Pleĥanov]] en Parizo adoptis furioze kontraŭ-germanan sintenon, dum [[Parvus]] apogis la germanan militinveston kiel la plej bonaj rimedoj de certigado de revolucio en Rusio. La Menŝevikoj plejparte asertis, ke Rusio havis la rajton defendi sin kontraŭ Germanio, kvankam [[Martov]] (eminenta menŝeviko), tiam maldekstre de lia grupo, postulis finon al la milito kaj kompromiso surbaze de nacia mem-determinado, kun neniuj aneksadoj aŭ kompensaĵoj.&lt;ref name=&quot;Wood1979p25&quot; /&gt;

Estis tiuj vidoj de Martov kiuj dominis en manifesto desegnita fare de [[Lev Trockij]] (grava bolŝevika revoluciulo) ĉe konferenco en [[Zimmerwald]], sekvita fare de tridek kvin socialistaj gvidantoj en septembro 1915. Neeviteble [[Vladimir Lenin]], apogita fare de [[Zinoviev]] kaj [[Radek]], forte kontraŭis ilin. Iliaj sintenoj iĝis konataj kiel la Zimmerwald Maldekstro. Lenin malaprobis kaj la defendon de Rusio kaj la krion por paco. Ekde la aŭtuno de 1914, li insistis ke &quot;de la starpunkto de la laborista klaso kaj de la laboraj amasoj de la pli malgranda malico estus la malvenko de la Carista Monarkio&quot;; la milito devas esti igita enlanda milito de la proletaj soldatoj kontraŭ siaj propraj registaroj, kaj se proleta venko devus eliri el tio en Rusio, tiam ilia devo devus konduki revolucian lukton por la liberigo de la amasoj ĉie en Eŭropo. Tiel, Lenin restis la ''terura infano'' de la [[Rusia Socialdemokratia Laborpartio]], kvankam ĉe tiu punkto en la milito ties sekvantoj en Rusio estis tiom malabundaj kiom 10 000 kaj li ŝajnus ne pli ol la gvidanto de ekstremisma frakcio de bankrotinta organizo. Lenin, aliflanke, tiam efektivigis la protestojn de Petrogrado kiu komencis la Rusian revolucion de 1917.&lt;ref&gt;Wood, 1979. p. 26&lt;/ref&gt;

=== Sekvo de eventoj ===
[[Dosiero:Soldiers demonstration.February 1917.jpg|eta|dekstra|275ra|Rusiaj soldatoj marŝantaj en Petrogrado en Februaro 1917.]]

La [[Februara revolucio]] (marto 1917) estis revolucio enfokusigita ĉirkaŭ [[Petrogrado]] (nun [[Sankt-Peterburgo]]). En la kaoso, membroj de la imperia parlamento aŭ [[Dumao]] prenis kontrolon de la lando, formante la Rusan Provizoran Registaron. La armeestraro sentis, ke ili ne havis la rimedojn por subpremi la revolucion kaj [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]], nome la lasta [[Listo de Regantoj de Rusio|Imperiestro de Rusio]], abdikis. La [[Soveto|sovetanoj]] (la konsilioj de laboristoj), kiuj estis gviditaj fare de pli radikalaj socialismaj frakcioj, komence permesis la Provizoran Registaron regadi, sed insistis pri [[prerogativo]] por influi la registaron kaj kontroli diversajn [[milico]]jn. La Februara revolucio okazis en la kunteksto de pezaj armeaj malsukcesoj dum la [[Unua Mondmilito]] (1914-18), kiuj forlasis multon da la rusa armeo en stato de [[ribelo]].

Periodo de duobla povo rezultiĝis, dum kiu la Provizora Registaro tenis politikan povon sur la ŝtaton ĉefe per la nacia reto de sovetanoj, gviditaj fare de socialistoj, havis la fidelecon de la [[Malalta klaso|malsuperaj klasoj]] kaj de la [[politika maldekstro]]. Dum tiu kaosa periodo ekzistis oftaj ribeloj, protestoj kaj multaj [[striko]]j.

[[Aleksandr Kerenskij]] iĝis vic-prezidanto de la Laboristaj kaj Soldataj komisiitoj kaj justicministro de la Provizora Registaro. Ĉar li estis la sola homo, kiu partopreni en gvidantaro de ambaŭ organizoj, li havis la taskon preni la kontakton inter ili. Al la nomo de Kerenskij estas ligita la enkonduko de la bazaj burĝaj liberecaj rajtoj kiel la parol-, gazet- kaj ariĝ-rajtoj, la ĝenerala elekta juro, kaj la egalrajteco de la virinoj. Li iĝis la plej konata kaj populara politikisto el inter la tiamaj politikistoj.

De marto 1917 li oficiale revenis al [[Socialista Revolucia Partio]] fariĝante unu el ĉefgvidantoj. En majo de 1917, oni publikigis la militajn celojn de Rusio – kun interkonsento de Kerenskij – kaj tio kaŭzis publikan indignon, kelkaj ministroj devis eĉ demisii. En la transformita registaro, Kerenskij havis gravan rolon: li tute direktis la terarmeon kaj mararmeon. Li ellaboris planon de la nova ofensivo kaj vizitis la fronton, entuziasmigis la demoralizitajn rusajn trupojn per paroloj por defendo de la revolucio. Tiuj paroloj ne havis efikon kaj la junia ofensivo tute fiaskis ([[Kerenskij-ofensivo]]).

Kerenskij ne ligis sin al iu ajn politika forto kaj tiele akiris kredantojn per la oratoraj paroloj. Tiuj helpis lin ricevi la postenon de ĉefministro. Kiel ĉefministro, li klopodis pri pacigo de la diversaj politikaj fortoj, sed kiam li forigis la armean gvidanton generalo [[Lavr Kornilov|Lavr G. Kornilov]] kaj prenis la pozicion por si, li akiris multajn malamikojn inter la moderemaj parlamentanoj kaj oficiroj. Ĉar li evidente klopodis al diktatoreco, li perdis fidon de maldekstraj partioj pro neplenumo de la radikalaj socialaj kaj ekonomiaj programoj.

Kiam la Provizora Registaro elektis daŭrigi bataladi la militon kontraŭ [[Germanio]], la bolŝevikoj kaj aliaj socialismaj frakcioj [[Kampanjo|kampanjis]] por ĉesigado de la konflikto. La bolŝevikoj metis laboristajn milicojn sub sia kontrolo kiel la [[Ruĝa Gvardio]] (poste la [[Ruĝa Armeo]]) super kiu ili prenis grandan kontrolon.

En la [[Oktobra Revolucio]] ([[novembro]] en la [[gregoria kalendaro]]), la bolŝevika partio, gvidita fare de [[Vladimir Lenin]], kaj la sovetanoj de la laboristoj, faligis la Provizoran Registaron en Petrogrado. La bolŝevikoj nomumis sin kiel gvidantoj de diversaj registaraj [[ministerio]]j kaj konfiskis kontrolon de la kamparo, establante la [[Ĉeka]] [[Sekreta servo|sekretservon]] por sufoki malkonsenton. Por fini la partoprenon de Rusio en la Unua Mondmilito, la bolŝevikaj gvidantoj subskribis la [[Traktato de Brest-Litovsk|Traktaton de Brest-Litovsk]] kun Germanio en marto 1918.

[[Rusia enlanda milito|Enlanda milito]] erupciis inter la &quot;ruĝaj&quot; (bolŝevikoj) kaj &quot;[[Blanka Armeo|blankaj]]&quot; (kontraŭbolŝevikaj) frakcioj, kio devis daŭri dum pluraj jaroj, kun la bolŝevikoj daŭre finfine venkaj. Laŭ tiu maniero, la Revolucio pavimis la vojon por la kreado de [[Sovet-Unio]] (Sovetunio) en 1922. Dume multaj rimarkindaj historiaj okazaĵoj okazis en [[Moskvo]] kaj Petrogrado, ekzistis ankaŭ videbla movado en grandurboj ĉie en la ŝtato, inter [[Nacia malplimulto|naciaj malplimultoj]] ĉie en la imperio kaj en la kamparaj lokoj, kie [[kamparano]]j transprenis kaj redistribuis teron (vidu [[agrara reformo]]).

=== Ekonomiaj kaj sociaj ŝanĝoj ===
[[Dosiero:Броневик и юнкера на Дворцовой площади 1917.jpg|eta|270ra|maldekstre|Volontulaj soldatoj de la [[Portempa Registaro de Rusio|Provizora Registaro]] kontrolas la [[Palaca placo (Sankt-Peterburgo)|Palacan Placon]] de Petrogrado pere de Austin Armaĵaŭto, somere 1917.]]
Baza teorio pri [[proprieto]], kredita de multaj kamparanoj, asertas, ke la tero apartenu al tiuj kiuj laboras en ĝi. Samtempe, la kamparanaj vivo kaj kulturo estis konstante ŝanĝiĝantaj. Ŝanĝoj estis faciligitaj de la fizika movado de kreskiĝantaj nombroj de kamparanaj vilaĝanoj kiuj migris al kaj el industriaj kaj urbaj medioj, sed ankaŭ pro la enkonduko de la urba kulturo en vilaĝoj pere de materiaj havaĵoj, gazetoj kaj parolado.&lt;ref&gt;Nuntempe estas abunda bibliografio pri kamparanoj. Ekzemple Christine Worobec, ''Peasant Russia: Family and Community in the Post Emancipation Period'' (Princeton, 1955); Frank kaj Steinberg, eld., ''Cultures in Flux'' (Princeton, 1994); Barbara Alpern Engel, ''Between the Fields and the City: Women, Work, and Family in Russia, 1861–1914'' (Cambridge, 1994); Jeffrey Burds, ''Peasant Dreams and Market Politics'' (Pittsburgh, 1998); Stephen Frank, ''Crime, Cultural Conflict and Justice in Rural Russia, 1856–1914'' (Berkeley, 1999).&lt;/ref&gt;

Ankaŭ laboristoj havis bonajn tialojn por malkontento: superŝutitaj loĝejoj kun ofte bedaŭrindaj sanitaraj kondiĉoj, longaj laborhoroj (antaŭmilite, 10-hora labortago ses tagojn semajne estis averaĝa kaj multaj laboris 11–12 horojn tage ĉirkaŭ 1916), konstanta risko de vundoj kaj morto pro malbonaj sekur- kaj san-kondiĉoj, akra disciplino (ne nur per reguloj kaj monpunoj, sed ankaŭ per pugnofrapoj de laboristestroj), kaj netaŭgajn salajrojn (malbonigitajn post 1914 pro la sekvo de altaj milittempaj elspezoj super la vivokosto). Samtempe, urba industria vivo havigis profitojn, kvankam tiuj povus estis ĝuste ankaŭ tiom danĝeraj (por la socia kaj politika stabileco) kiom la propraj malfacilecoj. Estis multaj kuraĝigoj por esperi pli el la vivo. Akiri novajn kapablojn donis al multaj laboristoj senton de memrespekto kaj fidemo, plialtigante la esperojn kaj dezirojn. Loĝante en urboj, laboristoj trafis materiajn havaĵojn kiujn ili neniam estis vidantajn en vilaĝoj. Plej grave, laboristoj vivantaj en urboj estis eksponitaj al novaj ideoj pri la socia kaj politika ordo.&lt;ref&gt;Inter multaj fakulaj verkoj pri Rusiaj laboristoj, vidu ekzemple Reginald Zelnik, ''Labor and Society in Tsarist Russia: The Factory Workers of St. Petersburg, 1855–1870'' (Stanford, 1971); Victoria Bonnell, ''Roots of Rebellion: Workers' Politics and Organizations in St. Petersburg and Moscow, 1900–1914'' (Berkeley, 1983).&lt;/ref&gt;

La sociaj kaŭzoj de la Rusa Revolucio povis deriviĝi el jarcentoj de subpremado de la malaltaj klasoj fare de la carisma reĝimo kaj de la malsukcesoj de Nikolao en la Unua Mondmilito. Kvankam la ruraj agraraj kamparanoj jam estis emancipitaj el [[servuteco]] en 1861, ili ankoraŭ suferis pro elaĉetaj pagoj al la ŝtato, kaj postulis komunuman aliron al la tero en kiu ili laboras. La problemo estis plue komplikita pro la malsukceso de la terreformoj de [[Sergej Vitte]] de la komenco de la 20-a jarcento. Okazis pliiĝantaj kamparanaj tumultoj kaj foje fakte malfermaj ribeloj, kun la celo sekurigi posedrajton de la tero en kiu ili laboras. Rusio konsistis ĉefe el malriĉaj ruraj kamparanoj kaj esenca malegaleco de la terposedo, kun 1.5% de la loĝantaro posedanta 25% de la tero.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Russian Revolution {{!}} Boundless World History|url=https://courses.lumenlearning.com/boundless-worldhistory/chapter/the-russian-revolution/|access-date=2021-03-03|website=courses.lumenlearning.com}}&lt;/ref&gt;

La [[Industriigo|rapida industriigo de Rusio]] rezultis en urba [[troloĝado]] kaj malbonaj kondiĉoj por urbaj industriaj laboristoj (kiel jam menciita). Inter 1890 kaj 1910, la loĝantaro de la ĉefurbo, nome Sankta Peterburgo, plialtiĝis el 1 033 600 ĝis 1 905 600, do preskaŭ duobliĝis, dum Moskvo suferis similan kreskon. Tio kreis novan 'proletaron' kiu, precize pro la kuna troloĝado en urboj, estis multe pli preta al protesto kaj al [[striko]] ol la kamparanoj estis antaŭe. En sondesploro de 1904, oni trovis, ke averaĝo de 16 personoj kunhavis apartamenton en Sankta Peterburgo, kaj ses personoj por ĉambro. Krome ne estis trinkakvo, kaj la amasoj de homa rubo estis minaco por la sano de la laboristoj. La malbonaj vivkondiĉoj pligravigis la situacion, kaj la nombro de strikoj kaj rompoj de la publika ordo rapide pliiĝis en la jaroj tuj antaŭ la Unua Mondmilito. Pro la malfrua industriigo, la laboristoj en Rusio estis tre koncentritaj. Ĉirkaŭ 1914, 40% de rusaj laboristoj estis dungitaj en fabrikoj de pli ol mil laboristoj (32% en 1901). Ĉirkaŭ 42% laboris en entreprenoj de inter 100 kaj mil laboristoj, ĉirkaŭ 18% en negocoj de 1–100 laboristoj (en Usono, en 1914, tiuj nombroj estis 18, 47 kaj 35 respektive).&lt;ref&gt;Joel Carmichael, ''A short history of the Russian Revolution'', pp. 23–24&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Jaroj !! Averaĝaj strikoj jare&lt;ref&gt;Abraham Ascher, ''The Revolution of 1905: A Short History'', p. 6&lt;/ref&gt;
|-
| 1862–69 || 6
|-
| 1870–84 || 20
|-
| 1885–94 || 33
|-
| 1895–1905 || 176
|}

La Unua Mondmilito aldoniĝis al la malordo. [[Konskripcio]] tra tuta Rusio rezultis en malvolontaj civitanoj forsenditaj al la milito. La vasta peto de industria produktado de militaĵoj kaj de laboristoj rezultis en multaj pliaj labortumultoj kaj strikoj. Konskripcio forigis trejnitajn laboristojn el la urboj, kiuj devis esti anstataŭitaj de netrejnitaj kamparanoj. Kiam [[malsatego]] ekfrapis aparte pro la [[Rusiaj Fervojoj|malbona fervoja sistemo]], laboristoj abandonis urbojn amase serĉe de manĝaĵoj. Finfine, ankaŭ soldatoj mem, kiuj estis suferantaj pro manko de ekipaĵaro kaj de protektado kontraŭ la naturaj elementoj, ekturniĝis kontraŭ la caro. Tio okazis je pli granda skalo, dum la milito pluis, ĉar multaj el la dekomencaj oficiroj fidelaj al la caro mortis, kaj ili estis anstataŭitaj de malkontentaj konskripciuloj el la grandaj urboj kiuj havis malmultan aŭ neniun fidelon al la caro.

=== Politika kunteksto ===
[[Dosiero:1917petrogradsoviet assembly.jpg|eta|Kunveno de la [[Petrograda Soveto]] en 1917.]]
Multaj sektoroj de la lando havis tialojn por esti malkontentaj kun la ekzistanta aŭtokratio. Nikolao la 2-a estis tre konservativa reganto kaj retenis striktan aŭtoritatan sistemon. Oni esperis, ke kaj individuoj kaj la socio ĝenerale montru mem-retenon, adoradon al komunumo, respekton al la socia hierarkio kaj senton de devigo al la lando. La religia kredo helpis la ligon de tiuj temoj kune kiel fonto de trankvileco, bonfarto kaj sekurigo kontraŭ la malfacilaj vivkondiĉoj kiel rimedo de politika aŭtoritato plenumita tra la pastraro. Eble pli ol iu ajn alia moderna monarko, Nikolaso la 2-a ligis sian sorton kaj la estontecon de sia dinastio al la nocio de la reganto kiel sanktulo kaj neeraranta patro por ties popolo.&lt;ref name=&quot;See1993&quot; &gt;Vidu speciale, Dominic Lieven, ''Nicholas II: Emperor of all the Russias'' (London, 1993); Andrew Verner, ''The Crisis of the Russian Autocracy: Nicholas II and the 1905 Revolution'' (Princeton, 1990); Mark Steinberg kaj Vladimir Khrustalev, ''The Fall of the Romanovs: Political Dreams and Personal Struggles in a Time of Revolution'' (New Haven, 1995); Richard Wortman, ''Scenarios of Power'', vol. 2 (Princeton, 2000); Orlando Figes, ''A People's Tragedy: The Russian Revolution 1891–1924'', Part One.&lt;/ref&gt;

Tiu vidaĵo de la monarkio [[Romanov]] malpermesis lin kompreni la ŝtaton de sia lando. Havante firman kredon, ke lia povo al regado estis garantiita per [[Didevena rajto de reĝoj|Didevena Rajto]], Nikolao kredis, ke la rusa popolo estis ligita al li per nedubebla fideleco. Tiu kirasita kredo faris Nikolaon malpermesanta progresemajn reformojn kiuj estus povintaj mildigi la suferadon de la rusa popolo. Eĉ post la Revolucio de 1905 kondukis la caron dekreti limigitajn civilajn rajtojn kaj demokratian reprezentadon, li baraktis por limigi plie eĉ tiujn jam limigitajn liberecojn por konservi finfine la aŭtoritaton de la krono.&lt;ref name=&quot;See1993&quot; /&gt;

Spite konstantan subpremadon, la deziro de homoj por demokratia partopreno en registaraj decidoj estis forta. Ekde la [[Klerismo]], rusaj intelektuloj estis promociantaj la klerismajn idealojn kiel la digneco de individuoj kaj la ĝusteco de la demokratia reprezentado. Tiuj idealoj estis defenditaj plej arde fare de la rusaj liberaloj, kvankam ankaŭ popolistoj, marksistoj, kaj anarkiistoj postulis apogon al demokratiaj reformoj. Kreskiĝantaj opoziciaj movadoj ekdefiis malferme la monarkion Romanov jam sufiĉe antaŭ la eksplodo de la Unua Mondmilito.

Malkontento pro la Rusia aŭtokratio kulminis en la granda nacia ribelo kiu sekvis post la masakro de la [[Sanga dimanĉo (1905)|Sanga dimanĉo]] en Januaro 1905, en kiu centoj de senarmaj protestantoj estis pafitaj fare de la trupoj de la caro. Laboristoj reagis al la masakro pere de paraliziga [[ĝenerala striko]], kiu devigis Nikolaon publikigi la [[Oktobra Manifesto|Oktobran Manifeston]], kiu establis demokratie elektitan parlamenton (la [[Dumao|Ŝtata Dumao]]). Kvankam la caro akceptis en 1906 Fundamentajn Ŝtatajn Leĝojn nur unu jaron poste, li sekve dissolvis la unuajn du Dumaojn kiam ili montriĝis nekunlaboremaj. Neplenumitaj esperoj por demokratio nutris revoluciajn ideojn kaj perfortajn ribelojn kontraŭ la monarkio.

Unu el ĉefaj intencoj de la caro por riske partopreni en la milito en 1914 estis lia deziro restaŭri la prestiĝon kiun Rusio estis perdinta ĉefe pro la malvenkoj de la [[Rusa-japana milito|Rusi-japana Milito]] (1904-1905). Nikolao ankaŭ serĉis plifortigi pli grandan senton de nacia unueco per milito kontraŭ komuna kaj malnova malamiko. La Rusia Imperio estis aglomeraĵo de diversaj etnoj kiuj estis montrintaj gravajn signojn de disunueco en la jaroj antaŭ la Unua Mondmilito. Nikolao kredis, ke almenaŭ parte kunhavitaj danĝero kaj suferoj el eksterlanda milito mildigus la socian maltrankvilecon pro la konstantaj malbonaĵoj pro malriĉeco, malegaleco, kaj nehumanaj laborkondiĉoj. Anstataŭ restaŭri la rusian politikan kaj militan bonfarton, la [[Unua Mondmilito]] kondukis al amasbuĉado de rusiaj trupoj kaj militaj malvenkoj kiuj subfosis kaj la monarkion kaj eĉ la rusan societon ĝis la punkto de kolapso.

=== Unua Mondmilito ===
{{Ĉefartikolo|Unua Mondmilito}}
La eksplodo de la milito en Aŭgusto 1914 dekomence utilis por trankviligi la pliiĝintajn sociajn kaj politikajn protestojn, fokusante al malamikeco kontraŭ komuna ekstera malamiko, sed tiu patriota unueco ne multe daŭris. Dum la milito pluis senkonklude, milit-elĉerpiĝo laŭgrade rezultis en gravaj damaĝoj. Kvankam multaj ordinaraj rusoj aliĝis al kontraŭ-germanaj manifestacioj en la unuaj malmultaj militsemajnoj, la malamikeco kontraŭ la Kaisero kaj la deziro defendi sian landon kaj siajn vivojn ne necese rezultis en entuziasmo por la caro aŭ por la registaro.&lt;ref&gt;Allan Wildman, ''The End of the Russian Imperial Army'', vol. 1 (Princeton, 1980): 76–80&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hubertus Jahn, ''Patriotic Culture in Russia During World War I'' (Ithaca, 1995)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Figes, ''A People's Tragedy'', 257–258.&lt;/ref&gt;

La unua grava batalo de Rusio en la milito estis katastrofa; en la Batalo de Tannenberg (1914), ĉirkaŭ 30 000 rusiaj trupoj mortiĝis aŭ vundiĝis kaj 90 000 estis kaptitaj, dum germanoj suferis ĝuste 12 000 perdojn. Tamen, [[Aŭstrio-Hungario|Aŭstri-Hungariaj]] fortoj aliancanaj de Germanio estis retiriĝintaj en la [[Reĝlando Galicio kaj Lodomerio|Galicia]] regiono fine de la jaro. En la aŭtuno de 1915, Nikolao prenis rektan komandon de la armeo, persone superrigardante la ĉefan batalkampon de Rusio kaj lasante sian ambician sed nakapablan edzinon Aleksandra zorge de la registaro. Informoj pri [[korupto]] kaj malkapablo en la Imperia registaro ekaperis, kaj la kreskiĝanta influo de Grigori Rasputin en la Imperia familio estis amplekse diskonigita.

En 1915, la aferoj ege malboniĝis kiam Germanio ŝanĝis sian atakfokuson al la Orienta Fronto. La supera [[Germanimperia Armeo|Germana Armeo]] – pli bone estrita, pli bone trejnita, kaj pli bone liverita – estis tre efektiva kontraŭ la malbone ekipitaj rusaj fortoj, forpelante la rusojn el Galicio, same kiel el [[Kongresa Pollando|Rusia Pollando]] dum la kampanjo de la [[Batalo de Gorlice-Tarnów|Ofensivo de Gorlice–Tarnów]]. Fine de Oktobro 1916, Rusio estis perdinta inter 1 600 000 kaj 1 800 000 soldatojn, kun aldonaj 2 000 000 militprizonuloj kaj 1 000 000 de malaperintoj, kio faras totalon de preskaŭ 5 000 000 homoj.

Tiuj enormaj perdoj ludis definitivan rolon en la tumultoj kaj ribeloj kiuj ekokazis. En 1916, informoj pri fratigoj kun la malamiko ekcirkuliĝis. Soldatoj sferis pro [[malsatego]], manko de ŝuoj, de municioj, kaj eĉ de armiloj. Pliiĝanta malkontento malbonigis la moralon, kio krome estis plue subfosita pro serio de militaj malvenkoj.

[[Dosiero:Russian Troops NGM-v31-p379.jpg|eta|maldekstra|altdekstre|Rusiaj trupoj en [[tranĉeo]]j atendante germanan atakon.]]
Perdindicoj estis la plej evidenta signo de tiu katastrofo. Ĉirkaŭ la fino de 1914, nur kvin monatojn post la militkomenco, ĉirkaŭ 390 000 rusiaj homoj estis perdintaj siajn vivojn kaj preskaŭ 1 000 000 estis vunditaj. Pli frue ol atendite, netaŭgaj trejnitaj rekrutitoj estis alvokitaj por aktiva militagado, procezo ripetita laŭlonge de la milito kiam enormaj perdoj plue pliiĝis. Ankaŭ la oficira klaso suferis rimarkindajn ŝanĝojn, speciale ene de la pli malaltaj rangoj, kiuj estis plenigitaj per soldatoj altiĝintaj tra la rangoj. Tiuj homoj, kutime de kamparanaj aŭ laborklasaj devenoj, ludis gravan rolon en la politikigo de la trupoj en 1917.

La armeo tuj suferis pro manko de [[pafilo]]j kaj [[municio]] (same kiel de uniformoj kaj manĝaĵoj), kaj ĉirkaŭ la mezo de 1915, homoj estis senditaj al la fronto nehavantaj armilojn. Oni esperis, ke ili povu ekipiĝi per la [[armilo]]j rekuperitaj el faliĝintaj soldatoj, de ambaŭ flankoj, en la batalkampoj. La soldatoj ne sentis, ke ili estis valoraj, sed anstataŭe ili sentis, ke ili estis malhavendaj.

Je la printempo 1915, la armeo estis en rapida retiriĝo, kiu ne estis ĉiam ordigita; [[dizerto]], [[marodado]], kaj ĥaosa foriro ne estis maloftaj. Ĉirkaŭ 1916, tamen, la situacio estis plibonigita en multaj aferoj. Rusiaj trupoj haltigis la retiriĝojn, kaj eĉ estis kelkaj malgravaj sukcesoj en la ofensivoj kiuj okazis tiun jaron, kvankam je grandaj vivoperdoj. Ankaŭ, la problemo de manko de necesaĵoj solviĝis per ĉefaj baraktoj por pliigi la landajn produktadon. Tamen, ĉe la fino de 1916, la moralo inter soldatoj estis eĉ pli malbona ol ĝi estis dum la Granda Retiriĝo de Rusio de 1915. La sorto de la milito eble boniĝis por Rusio, sed restis la fakto ke milito plue kontinue mortigis rusajn vivojn. La krizo en moralo (kiel argumentis Allan Wildman, grava historiisto pri la Rusia Armeo en milito kaj revolucio) &quot;enradikiĝis fundamente en la sento ke plua despero ke la amasbuĉado neniam finiĝos kaj ke nenio simila al venkto iam estos atingita.&quot;&lt;ref&gt;Wildman: ''The End of the Russian Imperial Army'' (I), pp. 85–89, 99–105, 106 (quotation).&lt;/ref&gt;

La milito ne nur detruegis soldatojn. Ĉirkaŭ la fino de 1915, estis multaj signoj kiuj indikis, ke la [[ekonomio]] estis dekadenca sub la plialtiĝinta premo de la milittempa petaro. La ĉefaj problemoj estis malabundo de manĝaĵoj kaj pliiĝantaj prezoj. [[Inflacio]] damaĝis la enspezojn je alarmiga rapidindico, kaj la malabundo malfaciligis, ke individuo eltenu sin. Tiuj malabundoj estis problemo speciale en la ĉefurbo, [[Sankta Peterburgo]], kie la distanco el la liverejoj kaj la malbona transportoreto malbonigis la situacion de materialoj. [[Vendejo]]j frue fermiĝis aŭ en ili entute mankis [[pano]], [[sukero]], [[viando]], kaj aliaj liveraĵoj, kaj amase longiĝis la vicoj por aĉetado de tio kio restis. Kondiĉoj iĝis pli kaj pli malfacilaj por akiri manĝaĵojn kaj fizike ekhavi ilin.

Strikoj rapide pliiĝis el la mezo de 1915, kaj simile ankaŭ deliktoj, sed, por la plej granda parto, la loĝantaro suferis kaj eltenis, esplorante la urbon por trovi manĝaĵojn. Virinoj de laborista klaso en Sankta Peterburgo laŭ registroj devis pasigi ĉirkaŭ kvar dek horojn semajne en manĝovicoj, almozante, turniĝante al [[prostituo]] aŭ krimo, elrompante lignajn barilojn por varmigi la hejmojn, kaj plue malkontentis kontraŭ la riĉularo.

Registaraj funkciuloj responsaj por la [[publika ordo]] priokupitaj pri kiom longe homoj tenos paciencon. Informo de la branĉo de la sekurpolico, nome la [[Oĥrano]], de Sankta Peterburgo en Oktobro 1916, malferme avertis pri &quot;la eblo en proksima estonteco de tumultoj fare de la malaltaj klasoj de la imperio koleraj pro la pezo de la ĉiutaga ekzistado.&quot;&lt;ref&gt;&quot;Doklad petrogradskogo oĥrannogo otdelenjia osobomu otdelu departamenta policii&quot; [&quot;Informo de la Petrograda Oĥrano por Speciala Departemento de la Departemento de Polico&quot;], Oktobro 1916, Krasnji arĥiv 17 (1926), 4–35 (citaĵo 4).&lt;/ref&gt;

La caro Nikolao estis kulpigita pri ĉiuj tiuj krizoj, kaj la malmulta subteno, kiun li ankoraŭ havis, ekdisnuliĝis. Dum malkontento kreskiĝis, la Ŝtata Dumao publikigis averton al Nikolao en Novembro 1916, asertante, ke, neeviteble, terura katastrofo frapos la landon se oni ne starigos konstitucian formon de registaro. Nikolao ignoris tiujn avertojn kaj la Rusia carisma reĝimo kolapsis nur kelkajn monatoj poste dum la Februara Revolucio de 1917. Unu jaron poste, la caro kaj lia tuta familio estis ekzekutitaj.

== Fazoj ==
La '''rusa revolucio de 1917''' pasis tri[[Fazo|faze]] :
* La '''[[Februara Revolucio]] de 1917''' (Marto 1917 de la Gregoria kalendaro), kiu kondukis nerekte al la falo de la [[aŭtokratio]] de [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]], la fina [[Caro]] de [[Rusio]]. [[Lenin|Vladimir Lenin]] dekretis bolŝevan politikon, inter ili &quot;Aboli ĉiujn {{JN|ŝtata ŝuldo}}&quot;. Tiu signifis ke iu ajn [[internacia ŝuldo]], kiun la lando havis antaŭe, tiam estis konsiderata kiel eliminita.
* La '''tempo de duobla povo''', en kiu la Provizora Registaro tenadis ŝtatan potencon, kaj la nacia reto de sovetaj gvidantoj, gvidita de socialistoj, havis la aliĝon de la pli malaltaj klasoj kaj de la politika maldekstrularo.
* La '''[[Oktobra Revolucio]]''' (Novembro de la Gregoria kalendaro), en kiu la [[Partio]] de bolŝevikoj, gvidita de Vladimir [[Lenin]], kaj de la laboristaj sovetaj gvidantoj, demisiis la Provizoran Registaron kaj estigis tre drastan ŝanĝon de la socia strukturo de [[Rusio]]. Tiu malfermis la vojon por la [[Sovetunio]].

=== Februara Revolucio ===
{{Ĉefartikolo|Februara Revolucio}}
[[Dosiero:Feb 1917.jpg|eta|Revoluciuloj protestantaj en Februaro 1917.]]
La '''Februara revolucio''' de [[1917]], kiu okazis en [[Rusio]], markis la unuan epokon de la [[Rusa revolucio]] de 1917. Tiu provokis la abdikon de la caro [[Nikolao la 2-a (Rusio)|Nikolao la 2-a]]. Tiu revolucio naskiĝis kiel reago kontraŭ la politiko farita de la [[caro]], ĉefe pri la rekta implikiĝo de Rusio en la [[Unua Mondmilito]], kion kontraŭstaris alianco plejparte [[liberala]] formita de reformistaj politikistoj kiuj volis setligi konstitucifaran asembleon demokratie elektitan. La ĵusa reĝimo rezultis el alianco inter [[liberalulo]]j kaj [[socialisto]]j, kreante [[registaro]]n demokratie elektitan kaj [[Rusa Konstitucifara Asembleo|Konstitucifaran Asembleon]].

En la unua duono de februaro de [[1917]], komenco de malsatego provokis insurekciojn en la ĉefurbo [[Petrogrado]]. La [[18an de februaro]] ([[Julia kalendaro|JK]]) ([[3an de marto]], [[Gregoria kalendaro|GK]]), la plej granda fabriko de Petrogrado, nome Putilov, anoncis strikon; oni pafis kontraŭ la strikanoj kaj kelkaj vendejoj fermiĝis, kio siavice provokis insurekciojn en aliaj laborejoj. La [[23an de februaro]] ([[Julia kalendaro|JK]]) ([[8an de marto]], [[Gregoria kalendaro|GK]]), okazis serio de mitingoj kaj manifestacioj pro la [[Internacia tago de virinoj]] kiu pli kaj pli atingis fortan politikan kaj ekonomian etoson. Oni sendis roton de soldatoj al la urbo por pacigi la insurekcion, sed multaj el tiuj soldatoj ne nur preferis dizerti sed ankaŭ ribeliĝis kontraŭ siaj estroj. Tiuj eventoj devigis la caron Nikolaon la 2-an abdiki la [[2an de marto]] ([[Julia kalendaro|JK]]) ([[15an de marto]], [[Gregoria kalendaro|GK]]).

=== Duobla povo ===
{{Ĉefartikolo|Portempa Registaro de Rusio}}
[[Dosiero:Второе коалиционное Временное правительство России.jpg|eta|maldekstre|230ra|Provizora registaro, fine de julio.]]
La [[Portempa Registaro de Rusio]] ({{lang-ru|Временное правительство России}}) estis kreita en [[Rusio]] post [[februara revolucio]] (1917) la 15-an de marto 1917 rezulte de interkompreno de Portempa Komitato de [[Dumao]] kaj [[Sankt-Peterburgo|Petrograda]] Konsilio de Laboristaj kaj Soldataj Delegitoj. La unua ĉefministro estis konstitucia demokrato, princo Gieorgij Lvov, de la 21-a de julio ĉefministro kaj militministro estis esero [[Aleksandr Kerenskij]]. Sidejo de la registaro ĝis fino de julio 1917 estis Maria Palaco, poste [[Vintra Palaco]] en Petrogrado. La Portempa Registaro de Rusio ne decidis forlasi [[Triopa Entento|Triopan Ententon]] kaj unuflankan finon de la [[unua mondmilito]]. Oni decidis pri forigo de [[cenzuro]], forigo de [[mortpuno]], malfondo de politika polico. La 14-an de septembro 1917 la Portempa Registaro proklamis en Rusio Rusan Respublikon.

La efektiva povo de la Provizora Registaro estis defiita de la aŭtoritato de institucio kiu postulis reprezenti la volon de laboristoj kaj soldatoj kaj povis fakte mobilizi kaj kontroli tiujn grupojn dum la komencaj monatoj de la revolucio – nome Petrograda Soveta Konsilio de Laboristaj Delegitoj. La modelo por la Sovetoj estis la laboristaj konsilioj kiuj establiĝis en kelkaj rusaj urboj dum la Revolucio de 1905. En Februaro 1917, strikantaj laboristoj elektis delegitojn reprezentantajn ilin kaj socialistaj aktivuloj ekorganizis tuturban konsilion por unuigi tiujn delegitojn kun reprezentantoj de socialistaj partioj. La Petrograda Soveto kunsidis ĉe la Taŭrida Palaco, nome la sama konstruaĵoj en kiu estis formiĝanta la nova registaro.&lt;ref&gt;Daniel Orlovsky, &quot;Corporatism or democracy: the Russian Provisional Government of 1917.&quot; ''Soviet and Post-Soviet Review'' 24.1 (1997): 15-25.&lt;/ref&gt;

=== Oktobra Revolucio ===
{{Ĉefartikolo|Oktobra Revolucio}}
[[Dosiero:Milrevkom proclamation.jpg|eta|dekstra|Petrograda proklamo de la revolucia komitato pri la elpostenigo de la Provizora Registaro.]]
La '''Oktobra Revolucio ''' (ĝi komenciĝis la [[25-a de oktobro|25-an de oktobro]] [[1917]] laŭ rus-ortodoksa [[kalendaro]]; aliloke ekster [[Rusio]] estis la [[7-a de novembro]]) estis parto de la [[Rusia revolucio]]. La [[bolŝevismo|bolŝevistoj]] sub gvido de [[Lenin]] perforte ĉesigis la postcaran demokration (vidu artikolon [[Portempa Registaro de Rusio]]) kaj komencis konstrui novan, socialisme orientitan ŝtaton. Sekvis malpermeso de balotoj, gazetara libereco, diktatoreca regado kaj [[rusia enlanda milito|civila milito]], kiu daŭris ĝis [[1922]]. En tiu jaro Rusio eniris la tiam fonditan [[Soveta Unio|Sovetan Union]], kiu ekzistis ĝis [[1991]].

{{-}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Aleksandr Kerenskij]]
* [[Balotado por la Rusia Konstitucifara Asembleo de 1917]]

== Notoj ==
{{Referencoj|2}}

== Bibliografio ==
* Acton, Edward, Vladimir Cherniaev, and William G. Rosenberg, eds. ''A Critical Companion to the Russian Revolution, 1914–1921'' (Bloomington, 1997).
* Ascher, Abraham. ''The Russian Revolution: A Beginner's Guide'' (Oneworld Publications, 2014)
* {{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=CMYbKgcAW88C|titolo=The Great war|familia nomo=Beckett|persona nomo=Ian F.W.|jaro=2007|eldono=2|eldoninto=Longman|ISBN=1-4058-1252-4}}
* ''Cambridge History of Russia'', vol. 2–3, England: Cambridge University Press. ISBN 0-521-81529-0 (vol. 2) ISBN 0-521-81144-9 (vol. 3).
* Chamberlin, William Henry. ''The Russian Revolution, Volume I: 1917-1918: From the Overthrow of the Tsar to the Assumption of Power by the Bolsheviks''; ''The Russian Revolution, Volume II: 1918-1921: From the Civil War to the Consolidation of Power'' (1935)
* {{Cite book|last=Figes|first=Orlando|title=A People's Tragedy: The Russian Revolution: 1891-1924|publisher=Pimlico|URL=http://books.google.com/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=p6LzAgAAQBAJ |year=1996}}
* Fitzpatrick, Sheila. ''The Russian Revolution''. 199 pages. Oxford University Press; (2nd ed. 2001). ISBN 0-19-280204-6.
* Lincoln, W. Bruce. ''Passage Through Armageddon: The Russians in War and Revolution, 1914–1918''. (New York, 1986).
* {{Citaĵo el libro|titolo=Analysing the Russian Revolution|familia nomo=Malone|persona nomo=Richard|jaro=2004|loko=Australia|eldoninto=Cambridge University Press|ISBN=0-521-54141-7|paĝo=67}}
* Mawdsley, Evan. ''Russian Civil War''(2007). 400 p.
* Pipes, Richard. ''The Russian Revolution'' (New York, 1990)
* {{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=mdqtQgAACAAJ|titolo=Three &quot;whys&quot; of the Russian Revolution|aŭtoro=Pipes, Richard|jaro=1997|eldoninto=Vintage Books|ISBN=978-0-679-77646-8}}
* Service, Robert. ''Lenin: A Biography'' (2000);
* {{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=eseDgCQK9UkC|titolo=A history of modern Russia from Nicholas II to Vladimir Putin|aŭtoro=Robert Service|jaro=2005|eldoninto=Harvard University Press|ISBN=978-0-674-01801-3}}
* Shukman, Harold, eld. ''The Blackwell Encyclopedia of the Russian Revolution' (1998) artikoloj de ĉirkaŭ 40 fakuloj
* Swain, Geoffrey. ''Trotsky and the Russian Revolution'' (Routledge, 2014)
* Steinberg, Mark, ''Voices of Revolution, 1917''. Yale University Press, 2001
* Stoff, Laurie S. ''They Fought for the Motherland: Russia's Women Soldiers in World War I &amp; the Revolution'' (2006) 294pp
* {{Citaĵo el libro|titolo=Last of the Tsars|url=https://archive.org/details/lastoftsarslifed0000tame|familia nomo=Tames|persona nomo=Richard|jaro=1972|loko=Londono|eldoninto=Pan Books Ltd|ISBN=978-0-330-02902-5}}
* {{Citaĵo el libro|url=http://books.google.com/books?id=uBfnjdxFUkUC|titolo=The Russian Revolution, 1917|familia nomo=Wade|persona nomo=Rex A.|jaro=2005|eldoninto=Cambridge University Press|ISBN=978-0-521-84155-9}}
* White, James D. ''Lenin: The Practice &amp; Theory of Revolution'' (2001) 262 pp
* Wood, Alan (1993). ''The origins of the Russian Revolution, 1861–1917''. London: Routledge. ISBN 978-0415102322.

== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons|Russian Revolution of 1917}}
* (angla) [http://blogs.bl.uk/european/2017/08/triumph-and-tragedy-esperanto-and-the-russian-revolution.html Triumph and Tragedy: Esperanto and the Russian Revolution] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170806052529/http://blogs.bl.uk/european/2017/08/triumph-and-tragedy-esperanto-and-the-russian-revolution.html |date=2017-08-06 }}, la 3-an de aŭgusto 2017, British Library, European Studies Blog.
* [http://www.orlandofiges.info Orlando Figes's free educational website on the Russian Revolution and Soviet history], Majo 2014
* [http://www.ditext.com/yarmolinsky/yarframe.html Avrahm Yarmolinsky, ''Road to Revolution: A Century of Russian Radicalism,'' 1956.]
* [http://www.marxists.org/history/ussr/index.htm Soviet history archive ĉe www.marxists.org]
* [http://www.st-petersburg-life.com/st-petersburg/1917-russian-revolution Précis of Russian Revolution] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121227034757/http://www.st-petersburg-life.com/st-petersburg/1917-russian-revolution |date=2012-12-27 }} Ĉefaj eventoj kaj faktoroj de la Rusia revolucio de 1917.
* [http://www.isj.org.uk/index.php4?id=364&amp;issue=116 Kevin Murphy's Isaac and Tamara Deutscher Memorial Prize lecture Can we Write the History of the Russian Revolution], nova atingebla arkivmaterialo.
* [http://www.chrisknight.co.uk/wp-content/uploads/2012/08/The-Mass-Minority-in-Action1.pdf Thanks to Trotsky, the 'insurrection' was bloodless]

{{Havenda artikolo|Rusia revolucio de 1917}}

[[Kategorio:Rusia revolucio| ]]
[[Kategorio:Revolucioj en Rusio|1917]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1917]]
[[Kategorio:Komunismo]]
[[Kategorio:Revolucioj en la 20-a jarcento]]</text>
      <sha1>ltbw0z5vz4fnrs6jos9ab95os0oybhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caila</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107852</id>
    <revision>
      <id>9470559</id>
      <parentid>8861053</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:13:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>informkesto</comment>
      <origin>9470559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="874" sha1="8u0ovvqhnk5cjl8kfvvfk3fokm1npwb" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo}}

'''Caila''' [kajla] (hungare: '''Kajla''', germane: '''Köllendorf''') estas vilaĝo en Rumanio okcidente de [[Bistriţa]]. Administre ĝi apartenas al [[Şintereag]].
==Loĝantaro==
En [[1910]] ĝi havis 645 loĝantojn (rumanoj); en [[1992]] 352. 
==Historio==
Ĝia unua mencio skribe estas en [[1332]] kiel ekleziejo. Ĝi estis saksa servutulvilaĝo. Ĝis [[1919]] kaj inter [[1940]] kaj [[1944]] Kajla apartenis al [[Hungario]], (''[[Beszterce-Naszód]]'').

==Fonto==
*[[Magyar nagylexikon]], 1-18., 1993-2004, Budapest.
== Eksteraj ligiloj ==
* [http://adatbank.transindex.ro/ Popolnombrado 2002] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110720153801/http://adatbank.transindex.ro/ |date=2011-07-20 }}

* [http://www.harta-turistica.ro/ Interaga mapo de distrikto]

[[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]]
[[Kategorio:Distrikto Bistrița-Năsăud]]</text>
      <sha1>8u0ovvqhnk5cjl8kfvvfk3fokm1npwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chiraleu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108799</id>
    <revision>
      <id>9470560</id>
      <parentid>5256601</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:14:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>informkesto</comment>
      <origin>9470560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="829" sha1="rf0qjqe4lrsy59q7ix8x4joib4f9pwv" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo}}

'''Chiraleu''' [kiraleu] (hungare: ''Berettyókirályi'') estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de [[Marghita]]. Administre ĝi apartenas al [[Chişlaz]].
==Loĝantaro==
En [[1910]] ĝi nombris 605 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en [[1992]] 654. 
==Historio==
Ĝi estis unue menciita skribe en [[1291]]. Dum la turka submetiĝo ĝi senpopoliĝis. En [[1720]] estis loĝita de 23 servutuloj. En [[1773]] oni registris ĝin kiel rumana vilaĝo. Ĝis [[1919]] kaj inter [[1919]] kaj [[1944]] ĝi apartenis al [[Hungario]] ([[Bihar]]). 
==Fonto==
*[[Magyar nagylexikon]], 1-18., 1993-2004, Budapest.
*[[Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)]]  
==Renomaj personoj==
*[[Attila Papp]]: poeto, folkloristo
 [[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]]
 [[Kategorio:Distrikto Bihor]]

{{Ĝermo|Rumanio}}</text>
      <sha1>rf0qjqe4lrsy59q7ix8x4joib4f9pwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleksandr Kolĉak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124930</id>
    <revision>
      <id>9470785</id>
      <parentid>9339237</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3997" sha1="8u9j4vjw63kehki0gs1sz5ndcbrrf4a" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''Aleksandr Vasiljeviĉ KOLĈAK''' ({{lang-ru|Александр Васильевич Колчак}}) (naskiĝinta la {{daton|16|novembro|1874}}, [[Sankt-Peterburgo]], la [[Rusia imperio]] — mortinta la {{daton|7|februaro|1920}}, [[Irkutsko]], [[Rusio]]) estis [[rusoj|rusa]] [[esploristo]] de la [[norda poluso]], mararmea oficiro, komandanto de la siberiaj kontraŭbolŝevikaj fortoj dum la [[rusa enlanda milito]], [[1919]]-20. Estis kaptita kaj ekzekutita de [[bolŝevikoj]].

Kolĉak partoprenis en la rusaj nordpolusaj ekspedicioj de [[1900]]-[[1903]] kaj [[1908]]-[[1911]] kiel [[hidrologio|hidrologo]]. En la [[rusa-japana milito]] de [[1904]]-[[1905]], li komandis torpedoŝipon.
[[Dosiero:Russian schooner Zarya, 1910.jpg|eta|maldekstra|La ŝipo &quot;Zarja&quot;, komandata de Aleksandr Kolĉak en la nordpolusa ekspedicio dum la jaroj 1908-1911 (kiel [[hidrologio|hidrologo]])]]
Dum komenco de la [[unua mondmilito]], Kolĉak estis komandanto de la direkta ŝipo de la balta floto. En aŭgusto de [[1916]], li komandis jam kiel general-leŭtenanto la militŝiparon en la [[Nigra maro]]. Post la [[februara revolucio]] de [[1917]], oni demisiigis lin en junio de 1917 kaj li veturis al [[Usono]], poste en [[Manĝurio]] provis kunorganizi la [[Blanka armeo|blankajn fortojn]]. Li veturis en oktobro de [[1918]] al Omsk, kie li iĝis militara ministro de la kontraŭbolŝevika registaro. Per militista puĉo la 18-an de novembro 1918, Kolĉak akiris plenpotencon. Lin riĉe helpis [[Britio]] kaj [[Francio]] kaj liaj trupoj atingis la urbon [[Kazan]] kaj trans la rivero [[Volgo]].

Post la komencaj sukcesoj, liaj taĉmentoj estis daŭre venkataj, populareco de lia reĝimo falis, okazis pluraj ribeloj kiel la [[Ribelo en Tjumeno (1919)|ribelo de mobilizitoj]] en [[Tjumeno]] en 1919. La 14-an de novembro [[1919]], la [[Ruĝa Armeo]] okupis la urbon [[Omsk]], tiam Kolĉak fuĝis al [[Irkutsk]], kie la 4-a de januaro [[1920]]) akiris la potencon de [[Menŝevikoj|menŝevika]] grupo. Kolĉak estis devigita demisii kaj metis sin sub protektan ombrelon de la [[Antanto|antantaj]] fortoj. La [[ĉeĥoj|ĉeĥaj]] trupoj transdonis lin al registaroj de Irkutsk, kiuj pludonis lin al la bolŝevikoj, kiuj postrapida enketado ekzekutis lin kaj la kadavron ĵetis en la riveron [[Angara]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{citaĵo el la reto
| url = http://stanobelov.blogspot.ru/2018/04/admiralo-kolcak-historio-de-arktaj.html
| titolo = Admiralo Kolĉak: historio de arktaj vojaĝoj
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2018-04-12
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = [[Stanislavo Belov]]
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2018-04-05
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = [[Blogger]]
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20180412142446/http://stanobelov.blogspot.ru/2018/04/admiralo-kolcak-historio-de-arktaj.html
| arkivdato = 2018-04-12
| citaĵo = 
}}
* Preclík, Vratislav. Masaryk a legie (Masaryk and legions), váz. kniha, 219 pages., vydalo nakladatelství Paris Karviná, Žižkova 2379 (734 01 Karviná, Czechia) ve spolupráci s Masarykovým demokratickým hnutím (Masaryk Democratic Movement, Prague), 2019, ISBN 978-80-87173-47-3, pages 11-99, 101-102, 124–125, 128, 129, 132, 140–148, 184–190.

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Kolĉak, Aleksadr}}

[[Kategorio:Rusaj esploristoj‎]]
[[Kategorio:Rusiaj admiraloj]]
[[Kategorio:Rusiaj generaloj]]
[[Kategorio:Rusiaj monarkiistoj]]
[[Kategorio:Homoj de la Rusa-japana milito]]
[[Kategorio:Homoj de la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]]
[[Kategorio:Regantoj de Rusio]]
[[Kategorio:Esploristoj de Arkto]]
[[Kategorio:Rusiaj oceanografoj]]
[[Kategorio:Rusiaj hidrografoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo]]
[[Kategorio:Mortintoj en Rusio]]
[[Kategorio:Pafekzekutitoj]]
[[Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio]]</text>
      <sha1>8u9j4vjw63kehki0gs1sz5ndcbrrf4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makó</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125532</id>
    <revision>
      <id>9470795</id>
      <parentid>9017531</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>/* Famuloj */</comment>
      <origin>9470795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4470" sha1="bnhr6yk5hiz64j43x4wwf1c7iay5kag" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU-FE|situo sur mapo=Makó|situo de=Situa mapo de Makó|tipo1=reliefo|zomo=11}}
'''Makó''' [mako:] estas [[urbo]] kaj [[kuracbanloko]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Suda Ebenaĵo]], en [[departemento]] [[Csongrád]], en [[Distrikto Makó]], kies administra centro estas.
[[Dosiero:Hagymaház in Makó.JPG|eta|maldekstre|Teatro de Makó nomata &quot;bulbodomo&quot;]]
[[Dosiero:Shallots - sliced and whole.jpg|eta|dekstra|Bulbo el Makó signifas kvaliton]]

== Situo ==
La urbo situas sur [[ebenaĵo]], ĉe dekstra [[bordo]] de [[Maros]], oriente de [[Szeged]], proksime al la [[landlimo]] kun [[Rumanio]], laŭ ĉef[[vojo]] [[Szeged]]-[[Arad]]. Antaŭ jaroj estis ankaŭ [[fervojo]] en la sama direkto, nun jam nur estas restaĵo de tio ĝis Makó, sed oni planas nuligi ankaŭ tion. Nuntempe oni konstruas [[aŭtoŝoseo]]n M43 preter la urbo.

== Historio ==
La urbo estis loĝata jam en la [[kuprepoko]], de tiu tempo restis [[kurgano]]j. En la [[mezepoko]] la [[komunumo]] profitis de Maros, kie el [[Transilvanio]] alvenis [[salo]] kaj [[ligno]] per [[floso]]. Je la fino de la [[turkoj|turka]] erao la setlejo estis senhoma, sed malrapide denove enpopoliĝis. En [[1730]] ĝi iĝis departementa centro de [[Csanád]]. La urbodomo konstruiĝis en [[1836]]. En [[1919]] ankaŭ ĉi tie estis proklamita la Konsilantara Respubliko. En [[1920]] la urbo trovis sin apud la nova ŝtatlimo.

La urbo famas pri [[bulbo]]. Bulbo el Makó signifas kvaliton. Ĉiujare oni aranĝas festivalon pri bulbo.

[[Preĝejo]]j: po 2 katolikaj, kalvinanaj, po 1 luterana, grek-katolika, [[sinagogo]], krome 3 [[kapelo]]j.

== Vidindaĵoj ==
* [[Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Makó)]]
* [[Preĝejo de Ladislao la 1-a (Hungario) (Makó)]]
* [[Preĝejo de Sankta Antonio (Makó)]]
* [[Preĝejo de Egido de Dionaskanto (Makó)]]
* [[Kapelo de Sankta Anna (Makó)]]
* [[Episkopa kapelo (Makó)]]
* [[Golgota kapelo (Makó)]]
* [[Luterana preĝejo (Makó)]]
* [[Kalvinana malnova preĝejo (Makó)]]
* [[Kalvinana nova preĝejo (Makó)]]
* [[Ortodoksa sinagogo (Makó)]]
* [[Placo Széchenyi (Makó)]] kun [[Urbodomo de Makó]]
* termala [[banejo]]
* [[Hotelo]] Korona (=[[krono]])
* moderna nova [[teatro]]

== Famuloj ==
{{Ĉefartikolo|Listo de famuloj naskiĝintaj en Makó}}
* en Makó naskiĝis kaj mortis:
** [[Imre Csepregi]], katolika pastro
** [[István Cseresnyés]], ĵurnalisto
** [[kuracisto]] [[István Bálint Nagy]]
** [[György Szabó (kuracisto)]]
** [[violonisto]] [[Mihály Fátyol]]
* en Makó naskiĝis:
** [[Joseph Pulitzer]]
** [[aktoro]]j [[Kati Berek]] kaj [[Antal Páger]]
** [[Dénes Szabó (dirigento)]]
** gobelinisto [[Anna Kubinyi]]
** [[grafikisto]] [[Lajos Lengyel]]
** [[hidrologo]] [[Károly Herrich]]
** [[historiisto]]j [[Elemér Mályusz]] kaj [[Dezső Szabó (historiisto)|Dezső Szabó]]
** [[inĝeniero]]j [[Imre Babos]], [[József Galamb]], [[Antal Hajnal]] kaj [[Sándor Fekete (inĝeniero)|Sándor Fekete]]
** [[kemiisto]] [[Károly A. Tettamanti]]
** kuracistoj [[Péter Adler]], [[Judit Méray]] kaj [[Emil Nagel]]
** [[poeto]] [[Emil Makai]]
** [[politikisto]]j [[Ferenc Erdei]] kaj [[József Kristóffy]]
* en Makó mortis:
* [[advokato]] [[József Könyves-Kolonics]]
* [[arkivisto]] [[András Ortutay]]
* [[instruisto]]j [[Béla Abaffy]], [[Károly Árpás]] kaj [[Viktor Vajda]]
* [[juristo]] [[Ágoston Bárány]]
* [[komponisto]] [[Károly Dobozy]]
* [[Aladár Tóth (kuracisto)]]

== Nomportantoj ==
* [[Lajos Makó]], aktoro
* [[Pál Makó]], matematikisto
* [[Péter Makó]], muzikisto

== Ĝemelurboj ==
[[Dosiero:Twin towns of Makó.PNG|eta|dekstra|350px|Ĝemelurboj de Makó]]
[[Dosiero:Korona Szálló Makó.JPG|eta|dekstra|300px|Hotelo de Makó]]
* {{Flago|Serbio}} [[Ada]], [[Serbio]]
* {{Flago|Turkio}} [[Atça]], [[Turkio]]
* {{Flago|Rumanio}} [[Csíkszereda]], [[Rumanio]]
* {{Flago|Pollando}} [[Jasło]], [[Pollando]]
* {{Flago|Israelo}} [[Kiryat Yam]], [[Israelo]]
* {{Flago|Germanio}} [[Löbau]], [[Germanio]]
* {{Flago|Italio}} [[Martinsicuro]], [[Italio]]
* {{Flago|Pollando}} [[Radomsko]], [[Pollando]]
* {{Flago|Ĉinio}} [[Sinjan]], [[Ĉinio]]
* {{Flago|Slovakio}} [[Želiezovce]], [[Slovakio]]

== Esperanto-movado ==
En [[2006]] okazis tie la 19-a [[Internacia Junulara Semajno]] (IJS).

Estas gastiganto de [[Pasporta Servo]] tie.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}
{{Gravaj hungaraj urboj}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Makó| ]]
[[Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario]]</text>
      <sha1>bnhr6yk5hiz64j43x4wwf1c7iay5kag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Woodstock (filmo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134748</id>
    <revision>
      <id>9470753</id>
      <parentid>8573086</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5099" sha1="l4pwhebptw3ev6c9xr2vduq8w57mf82" xml:space="preserve">{{Informkesto filmo}}
'''''Woodstock''''' (subtitolita &quot;3 Days of Peace &amp; Music&quot; ~ 3 tagoj de paco kaj muziko) estas filmo farita en [[1970]] kies temo estas la [[Woodstock-festivalo]] okazinta en [[1969]]. Ĝi estis farita de [[Michael Wadleigh]] kaj produktita de [[Martin Scorsese]], kaj alia homoj. La oficiala filmo farita daŭras 225 minutojn. Ekzistas ankaŭ unu DVD-on farita de [[Jimi Hendrix]] pri sia koncerto en Woodstock.

== Artistoj per apero ==
{|cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;1&quot; border=&quot;0&quot; style=&quot;background:#FFDEAD;&quot;
|---- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#ffdead&quot; | '''numeor'''
| bgcolor=&quot;#ffdead&quot; | '''grupo / kantisto'''
| bgcolor=&quot;#ffdead&quot; | '''titolo'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 1.*
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; | '''[[Crosby, Stills &amp; Nash]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Long Time Gone'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 2.*
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Wooden Ships'''*
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 3.*
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Canned Heat]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Going Up the Country]]'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 4.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; | '''[[Richie Havens]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Handsome Johnny'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 5.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Freedom'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 6.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Canned Heat]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''A Change Is Gonna Come'''**
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 7.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; | '''[[Joan Baez]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Joe Hill'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 8.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Swing Low Sweet Chariot'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 9.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; | '''[[The Who]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''We're Not Gonna Take It/See Me Feel Me'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 10.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Summertime Blues'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 11.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Sha-Na-Na]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''At the Hop'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 12.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Joe Cocker]] and the Grease Band'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''With a Little Help From My Friends'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 13.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Crowd Rain Chant'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 14.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Country Joe and the Fish]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Rock and Soul Music'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 15.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Arlo Guthrie]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Coming Into Los Angeles'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 16.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Crosby, Stills and Nash]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Suite: Judy Blue Eyes'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 17.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Ten Years After]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''I'm Going Home'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 18.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot;| '''[[Jefferson Airplane]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Saturday Afternoon/ Won't You Try'''**
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 19.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Uncle Sam's Blues'''**
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 20.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[John Sebastian]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Younger Generation'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 21.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Country Joe McDonald]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''FISH Cheer/Feel-Like-I'm-Fixing-to-Die-Rag'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 22.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Santana (band)|Santana]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Soul Sacrifice'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 23.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Sly and the Family Stone]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Dance To The Music/I Want To Take You Higher'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 24.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Janis Joplin]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Work Me, Lord'''**
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 25.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; rowspan=&quot;3&quot; valign=&quot;top&quot; | '''[[Jimi Hendrix]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Voodoo Child'''**
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 26.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''The Star-Spangled Banner'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 27.
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Purple Haze &amp; Instrumental Solo'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | 28.*
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''[[Crosby, Stills, Nash and Young]]'''
| bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | '''Woodstock'''
|----- style=&quot;background:#FFF&quot;
|}

''*) komenco kaj fino de la kanto (ne kompleta performo)''&lt;br /&gt;
''**) ne estas en la originala versio''

== Vidu ankaŭ ==
* [[Woodstock-festivalo]]
* [[Hipio]]

[[Kategorio:Anglalingvaj filmoj]]
[[Kategorio:Woodstock-festivalo]]</text>
      <sha1>l4pwhebptw3ev6c9xr2vduq8w57mf82</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>EDE</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136237</id>
    <revision>
      <id>9470729</id>
      <parentid>9093006</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:50:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>9470729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="951" sha1="eddgdk5h40mlhz24808b691kdssemwg" xml:space="preserve">'''EDE''' havas plurajn signifojn:

* persona nomvarianto [[Eduardo|Ede]]
*'''EDE''' kiel [[deksesuma nombro]] (kutime ĝi estas skribita kiel '''ede&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;''', '''EDE&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;''', '''0xede''', '''0xEDE''', '''0edeh''', '''0EDEh''') egalas al [[dekuma nombro]] [[3806 (nombro)|3806]].
*'''[[Enciklopedio de Esperanto]]'''
*'''[[Ede]]''' estas loko en [[Nederlando]], en la [[provinco]] [[Gelderlando]].
*[[Eŭropo - Demokratio - Esperanto|'''E'''ŭropo - '''D'''emokratio - '''E'''speranto]] (eŭropa politika movado)
*'''ede''' estas [[adverbo]] de [[sufikso]] [[-ed-]] en [[Esperanto]], uzata en [[zoologio]] post la tipa membro de la familio: cervo → [[cervedoj]] = “la familio de cervosimilaj bestoj”, mustelo → [[musteledoj]]. Oni uzu -ed-, kiu respondas al la latina sufikso “-idae”, nur laŭ la internaciaj zoologiaj nomreguloj. Ofte povas esti preferinde rigardi tiajn vortojn kiel nekunmetitajn.

{{Apartigilo}}
{{3LK}}</text>
      <sha1>eddgdk5h40mlhz24808b691kdssemwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seneko la Maljuna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138987</id>
    <revision>
      <id>9470782</id>
      <parentid>9430478</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15659" sha1="nv26xema47b2c9vyr3qhdffkh3e4yuu" xml:space="preserve">{{Vidu ankaŭ|Seneko la Juna}}
{{Informkesto gravulo
|nomo                =&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 4px 4px 2px;&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;Lucius Annaeus Seneca&lt;br&gt;(55 a.K. - 39 p.K.)&lt;/font&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/span&gt;
|dosiero             =M. Annaei Senecae rhetoris suasoriae, controversiae, declamationum que excerpta (1603).jpeg
| grandeco de dosiero = 350px
|priskribo           =&quot;M. Annaei Senecae rhetoris suasoriae, controversiae, declamationum que excerpta&quot; verko de Seneko la Maljuna eldonita en (1603) de [[Andreas Schottus]] (1552-1629).
|dato de naskiĝo     =[[-55|55 a.K.]]
|loko de naskiĝo     =[[Kordovo (Hispanio)|Corduba]], [[Hispanio|Hispania]], [[Romia Imperio]]
|dato de morto     =[[39|39 p.K.]]
|loko de morto     =[[Romo]], [[Romia Imperio]]
}}

&lt;big&gt;'''Seneko la Maljuna'''&lt;/big&gt; aŭ &lt;big&gt;'''Seneko la Retorikulo'''&lt;/big&gt; estis romia verkisto, naskita en riĉa familio de kavaliroj de Kordobo, Hispanio. Li verkis kolekton de rememoraĵoj pri la romiaj retorikaj skoloj, el kiuj ses libroj ekzistas pli-malpli kompletaj kaj kvin aliaj nur kiel [[:en:Epitome|epitomo]]. Lia ĉefa verko, historio de romiaj aferoj de la komenco de la Civilaj Militoj ĝis la lastaj jaroj de lia vivo, estas preskaŭ tute perdita al la posteularo.

Seneko vivis tra la regadoj de tri signifaj imperiestroj; [[Aŭgusto Cezaro|Aŭgusto]] (regis 27 a.K. – 14 p.K.), [[Tiberio]] (regis 14–37 p.K.) kaj [[Kaligulo]] (regis 37–41 p.K.). Li estis la patro de [[:en:Lucius Junius Gallio Annaeanus|Lucio Junio Galio Aneano]], plej konata kiel prokonsulo de [[Aĥeo]], lia dua filo estis la dramisto kaj stoika filozofo [[Seneko la Juna]], kiu estis tutoro de [[Nerono]], kaj lia tria filo, [[:ca:Marc Anneu Mela|Marko Aneo Mela]], fariĝis la patro de la poeto [[Lukano (romia poeto)|Marko Aneo Lukano]].

==Biografio==
Seneko la Maljuna estis la unua el la [[Gento (sociologio)|genlinio Annaea]], pri kiu ekzistas definitiva scio. Dum la renesanco lia nomo kaj liaj verkoj konfuziĝis kun lia filo [[Seneko la Juna|Lucio Aneo Seneko]]. Komence de la 16-a jarcento [[Raffaele Maffei|Rafaelo de Volterra]] rimarkis, ke devas esti du malsamaj viroj.

Li rimarkis, ke du el la nepoj de la Seneko la Maljuna nomiĝis Marko, kaj ĉar ekzistis romia kutimo, ke knaboj ricevu la nomon de sia avo, Rafaelo adoptis la nomon Marko pro Seneko la Maljuna. Ĝis la 20-a jarcento, ĉi tio estis uzata kiel la norma antaŭnomo.

Tamen nun estas akceptita, ke ĉi tiu nomkutimo ne estis rigida, kaj ĉar en la manuskriptoj li estas nomata Lucio, multaj akademiuloj nun preferas ĉi tiun antaŭnomo, ĉar ĝi ankaŭ helpus klarigi, kial iliaj verkoj tiel konfuziĝis.
[[Dosiero:The Suicide of Seneca and His Wife.png|eta|maldekstre|400px|&lt;center&gt;La Memmortigo de Seneca kaj Lia Edzino, desegnita de [[:en:Reinier Vinkeles|Reinier Vinkeles]].&lt;/center&gt;]]

[[Dosiero:Seneca.jpg|eta|dekstre|400px|&lt;center&gt;Seneko desegnita de Peter Paul Rubens.Seneko desegnita de [[Petro Paŭlo Rubens]].&lt;/center&gt;]]

[[Dosiero:La mort de seneque.jpg|eta|maldekstre|400px|&lt;center&gt;Morto de Seneko, [[Luca Giordano]], [[1705]]&lt;/center&gt;]]

[[Dosiero:Tragedie, Apollo en Euterpe Titelpagina voor Lucius Annaeus Seneca en Thomas Farnaby, L. &amp; M. Annaei Senecae Tragoediae, 1645, RP-P-1982-1212.jpg|eta|maldekstre|400px|&lt;center&gt;La Tragedio de Seneko, dramo de [[:en:Thomas Farnaby,|Thomas Farnaby,]] (1575-1647).&lt;/center&gt;]]

[[Dosiero:A morte de Sêneca, de Rubens (1615).png|eta|dekstre|400px|&lt;center&gt;La Morto de Seneko, de Rubens (1615).&lt;/center&gt;]]

Kreskante en Hispanio de riĉa kaj kavaleria rango, Seneko la Maljuna (ĉi tie Seneko) estis juna samtempulo de la respektinda romia oratoro [[Cicerono]], kies voĉon de defendo li eble serĉus se li estus edukita en Italio. Anstataŭe, li estis limigita de milittempaj kondiĉoj &quot;ene de la muroj&quot; de sia &quot;propra kolonio&quot;, kaj tie, supozeble, li ricevis sian unuan lernadon de tutoro instruanta pli ol ducent lernantojn.

Kiam Romo fariĝis sekura post la Civilaj Militoj, Seneko vojaĝis tie por longaj restadoj. Li diligente ĉeestis publikajn deklamadojn de instruistoj pri retoriko kaj profesiaj oratoroj - la procezo en tiuj tagoj per kiu junaj viroj trejniĝis por karieroj en advokatado kaj publika administrado. Tamen, ne ekzistas pruvoj, ke li mem persekutis tian karieron. Kaj li evitis atentigon pri sia verkado de historio de Romo &quot;Ekde la komenco de la Civilaj Militoj&quot; ĝis sia propra tempo, dum la reĝimo de Kaligulo.

Anstataŭe, laŭ atesto de la filo Seneko (el lia &quot;De Vita Patris&quot;), lia patro restis sian tutan vivon diskreta ĝentlemano. Tamen, Seneko subtenis kiel honorindajn la politikajn karierojn de siaj pli aĝaj (du) filoj, kaj li parolis por la studado de retoriko kiel honorinda eĉ se li plene konsciis pri la danĝeroj enecaj en tiaj karieroj: &quot;en kiuj la celoj mem estas timendaj&quot;. Kaj li subtenis sian plej junan filon, Mela, kiu restis kontenta pri sia heredaĵo kiel kavaliro.

==Verkoj==
===La deklama antologio===
En sia maljuneco, surbaze de siaj spertoj ĉeestante la lernejojn kaj aŭditoriojn de la deklamistoj en la Romo de Aŭgusto kaj Tiberio, Seneko la Maljuna kompletigis la verkon sur kiu lia famo hodiaŭ baziĝas: la [https://books.google.com.br/books?id=nM8IAAAAQAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_atb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;Oratorum et Rhetorum Sententiae Divisiones Colores&quot;]. Origine konsistanta el dek libroj pri la temo de fikciaj juraj procesoj ([https://www.gpullman.com/8170/texts/Seneca_Elder_Intro_Controversiae.php Controversiae] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20251223185917/https://www.gpullman.com/8170/texts/Seneca_Elder_Intro_Controversiae.php |date=2025-12-23 }}) kaj almenaŭ unu libro pri fikciaj persvadaj paroladoj ([[:en:Suasoria|Suasoriae]]), lia klopodo estis ŝajne laŭ peto de liaj filoj, kaj estis ŝajne verkita el memoro.

La influo pri deklamado estis vaste disvastiĝinta en la romia elita kulturo, kaj en didaktika rolo kaj kiel performativa ĝenro. Publikajn deklamadojn ĉeestis tiaj figuroj kiel [[Plinio la Maljuna]], [[:en:Gaius Asinius Pollio|Azinjo Poljo]], [[Mecenaso|Gajo Mecenaso]], kaj la imperiestro Aŭgusto. Seneko menciis la poeton [[Ovidio]] kiel elstaran deklamanton. La verkoj de la satiristoj [[Marcialo]] kaj [[Juvenalo]] kaj la [[Tacito (verkisto)|historiisto Tacito]] rivelas grandan deklaman influon.

La verko de Seneko ĉi tie, tamen, estas nek kolekto de liaj propraj deklamadoj nek puraj kopioj de tiuj faritaj de aliaj deklamadoj, ĝi estas antologio. Ĝi provizas eltiraĵojn kaj analizojn de la deklamada arto, devenantaj de la retorikaj famuloj de liaj (pli junaj) tagoj pasigitaj en Romo.

Ĝi ne temas pri teoria traktaĵo je deklamado. La propra kontribuo de Seneko limiĝas al verkitaj portretoj de la famaj deklamantoj, kiujn li citas, aldone al analizaj kaj kritikaj komentoj pri iliaj verkoj, kaj de anekdotoj rememoritaj el la antikvaj literaturaj babiladoj.

La deklamistoj de la aŭgusta kaj tiberia Romo konfesis admiron por Cicerono, sed ilia preferata oratora stilo ne estis tre ciceronsimila, nek ĝi estis la teoria bazo de ilia eduka metodo.

La deklamado, kiun ili praktikis, estis, laŭ Seneko, nova arto, naskita dum lia vivo — ĝia karakteriza koncentriĝo estante sur bizara aro da imagaj procesoj konataj kiel &quot;controversiae&quot; (polemikaj). Koncerne Romon, la Urbon, ni devas kredi lin. Se la nova arto originis de lernejoj aliloke en la greklingva mondo — kio estas verŝajna, konsiderante la malproksimecon de tiuj deklamadaj temoj je la realaĵoj en tiamaj romiaj tribunaloj — Seneko ŝajnas ne havis informojn pri ĝi.

Li tamen bone konis la agadojn (en la Urbo) de grekaj retorikistoj instruantaj sian arton en la greka kune kun tiuj, kiuj instruis ĝin en la latina.

[[:en:Marcus Porcius Latro|Porcio Latro]] (55 a.K. - 4 a.K.) estis proksima amiko de Seneko — de ilia infanaĝo kune kaj kiel samklasanoj ĉe la retorika lernejo de [[:en:Marullus (prefect of Judea)|Marulo]] en Kordovo — kiu poste fariĝis elstara inter la romaj retorikistoj en la aŭgusta epoko. Latro kultivis la specon de &quot;fajra kaj agitita stilo&quot;, kiun Seneko aparte admiris. Li estis karakterizita de la antologiisto kiel viro kaj grava kaj ĉarma, kiel elokventa kaj digna.

Alia proksima parenco de la Seneko, la oratoro [[:en:Lucius Junius Gallio Annaeanus|Junio Galjo]] , estis la sola serioza rivalo de Latro inter la plej bonaj deklamistoj de Romo, laŭ Seneko. Liaj omaĝoj al Latro ilustras kiel ambaŭ viroj vivis en literatura mondo tre malproksima de tiu de Cicerono - mondo en kiu ĝojo pri klaraj kontrastoj kaj paradoksoj fariĝis ĉieĉeesta. &quot;[Nen]iu,&quot; skribis Seneko pri Latro, &quot;pli bone regis lian intelekton: neniu estis pli indulgema kun li&quot;.

En la antaŭparoloj al siaj libroj de &quot;Controversiae&quot;, Seneko identigas retorikistojn, kiuj estis samtempuloj de Latro, sed kun malsamaj aliroj kaj kapabloj ol lia Latra idealo. Li mencias specife primum tetradeum, signifante la kvar plej eminentajn deklamistojn, kiujn li konis, kiuj inkluzivis Latron, [[:en:Lucius Junius Gallio Annaeanus|Galion]], [[:en:Gaius Albucius Silus|Albucion Siluson]] kaj [[:en:Arellius Fuscus|Areljo Fusko]].

Li esprimas gravajn rezervojn pri la stilo de Areljo, pro ĝia malreguleco kaj ĝiaj priskribaj pasaĵoj (explicationes), kiujn Seneko konsideris &quot;brilaj, sed penigaj kaj komplikaj, kun ornama finpoluro tro artefarita, kaj vortpoziciigo tro virineca, por esti tolereblaj por menso preparanta sin por tiaj sanktaj kaj kuraĝaj instruoj.&quot; Sed ne eblis nei la distingon en Romo de la skolo de Areljo Fusko, kies lernantoj inkluzivis la filozofian verkiston [[:en:Papirius Fabianus|Fabiano]] kaj la poeton [[Ovidio]]n; tiel, eĉ de lia severa kritikisto, Areljo estis alte taksita. Ankaŭ Albucio Siluso estis influa - kiel aŭtoro de lernolibro, kiun [[Kvintiliano]] citis plurfoje.

La deklama antologio de Seneko prezentas ampleksan kritikan esploron de la retorika bazo de la [[Manierismo|manierista]], tiel nomata &quot;Arĝentepoka&quot; literaturo. De ĉi tiu epoko, la verko de Ovidio kaj la moraligaj diskutoj kaj drama arto de la Seneko la Juna, kaj poste, la fajra epopeo de Lukano ĉiuj elstaras kiel frapaj ekzemploj.

==La dek libroj pri la Polemikoj==
El la dek libroj de la &quot;Controversiae&quot; — ekzistas deklamadaj traktaĵoj de ĉirkaŭ 74 juraj temoj, kun la nomoj de individuaj retorikistoj, plus la kritikaj komentoj de Seneko — nur kvin: 1, 2, 7, 9, 10, pluvivas tute aŭ preskaŭ tute.

Informojn pri la mankantaj libroj provizas epitomo verkita plurajn jarcentojn poste por lerneja uzo. Poste, ĉi tiu sama volumo provizis rakontojn por la eŭropa literaturo de la malfrua Mezepoko, ĉefe por la 14-jarcenta anekdotkolekto konata kiel la [[:en:Gesta Romanorum|Gesta Romanorum]].

Ĉiun el la libroj de Seneko enkondukis antaŭparolo, aliro kiun li komparis kun tiu adoptita de organizantoj de gladiatoraj spektakloj. Ĉiu antaŭparolo prezentas mallongajn biografiojn de famaj deklamistoj, ĉu individuoj ĉu duope. En la deka antaŭparolo, Seneko provizis grupan prezenton de deklamistoj antaŭe preteratentitaj.

Post la antaŭparoloj sekviĝas superrigardoj pri la traktaĵoj de apartaj polemikaj temoj fare de famaj deklamistoj. Tiuj ĉi superrigardoj, konforme al la titolo de la antologio — [https://books.google.com.br/books?id=nM8IAAAAQAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_atb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Oratorum et Rhetorum Sententiae Divisiones Colores] — kutime estis prezentitaj en tri ĉefaj sekcioj.

La unua sekcio estis &quot;sententiae&quot;, aŭ &quot;pensmanieroj&quot;, kiel adoptitaj de diversaj deklamistoj pri siaj fiksitaj temoj. La dua sekcio: &quot;divisiones&quot;, aŭ skizoj pri ilia argumentado, kaj la tria: &quot;colores&quot;, aŭ verŝajnigaj interpretoj pri la agoj de iliaj imagaj akuzitoj, celante senkulpigi aŭ kalumnii ilin.

La libroj pri la &quot;Controversiae&quot; estis kompletigitaj per almenaŭ unu dediĉita al &quot;Suasoriae&quot; (ekzercoj en konsidera oratorado), en kiuj historiaj aŭ mitologiaj roluloj estas imagitaj kiel konsiderantaj pri siaj elektoj ĉe decidaj momentoj de sia kariero.

En la sola ekzistanta libro de siaj &quot;Suasoriae&quot;, Seneko provizas sentencoj per la cititaj deklamistoj, sekvataj de iliaj dividoj, sed ne ekzistas interpretoj, kiuj apartenas ekskluzive al traktaĵo de la jura retoriko, kaj ne havas lokon en la decidota oratorado.

La aŭtoreco de la deklama antologio &quot;Controversiae&quot; fare de la Seneko la Maljuna — ĝenerale atribuita al lia filo dum la Mezepoko — estis pravigita per la verko de la renesancaj humanistoj [[Raffaello Maffei]] kaj [[Justus Lipsius]].

==Historio==
la Seneko la Maljuna ankaŭ estis la aŭtoro de perdita historia verko, kiu registris historion de Romo de la komenco de la civitaj militoj ĝis (preskaŭ) lia morto, post kiu ĝi estis publikigita de lia filo. Ni lernas pri ĉi tiu majstraĵo el la propra verko de la [[Seneko la Juna]] 'De vita patris' (Hermann Peter, [https://books.google.com.br/books?id=aJwTz1P7ik4C&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false Fragmentoj de la Romia Historio], 1883) kaj el granda fragmento de la Historiae mem, citita de [[Laktancio]] en [https://www.google.com.br/books/edition/Firmiani_Lactantii_epitome_institutionum/jtRRHHRoKKsC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=inauthor:%22Lactantius%22+Historiae&amp;printsec=frontcover Institutiones Divinae].

La fragmento de Laktancio estas enkonduka laŭ karaktero kaj pesimisma laŭ perspektivo. Ĝi komparas la historion de Romo al la Sep Epokoj de Homo, samtempe komparante la revenon de Romo al monarĥa regado kun la &quot;dua infanaĝo&quot; de la senileco. Ankaŭ ekzistanta estas la rakonto de Seneko pri la morto de Tiberio, citita de [[Suetonio]] en [https://lexundria.com/suet_tib/1-9/r Tiberio].

En 2017 la papirologiistino [https://www.wikidata.org/wiki/Q107990592 Valeria Piano] publikigis detalan studon pri [Herculaneum papyri 1800 Papiroj de Herkulano] — kiuj estis enterigitaj apud Vezuvio en 79 p.K. La rulaĵo estis unue elfosita probable en 1782, kaj parte elvolvita en la frua deknaŭa jarcento. Piano asertas en ŝia studo (publikigita en [https://books.google.com.br/books/about/Cronache_ercolanesi.html?id=nDlJAAAAYAAJ&amp;redir_esc=y Cronache Ercolanesi], surbaze de spuroj de surskriboj sur ĝia fina subskribo, ke la tekston verkis iu &quot;L. Annaeus Seneca&quot;.

Kaj, laŭ tio, kio legeblas pri la rakonto — tio estas, pri historiaj kaj politikaj temoj rilataj al la unuaj jardekoj de la Romia Imperio — ŝi proponas, ke ĝi plej verŝajne originis en la &quot;Historiae&quot;&lt;ref&gt;[https://www.google.com.br/books/edition/The_Body_Politic_in_Roman_Political_Thou/AC3_EAAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Seneca+Historiae&amp;pg=PA150&amp;printsec=frontcover The Body Politic in Roman Political Thought]&lt;/ref&gt; de Seneko la Maljuna. Plue, ŝi juĝas, ke spuroj de librotitolo post la nomo de la aŭtoro (en la subskribo) estas pli kongruaj kun la propra &quot;... ab initio b[ell]orum [civilium]&quot;&lt;ref&gt;Ekde la komenco de la [civitaj] militoj.&lt;/ref&gt; de Seneko ol kun lia deklama antologio.

Bedaŭrinde, la teksto de la rulaĵo nun estas esence nelegebla kiel kontinua rakonto, ĉar, dum la disvolviĝo, pluraj tavoloj de la dense rulita papiruso restis algluiĝintaj kaj estis senŝeligitaj unu de la alia malegale.

== Referencoj ==
{{referencoj}}{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 55 a.K.]]
[[Kategorio:Mortintoj en 39]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento a.K.]]
[[Kategorio:Mortintoj en la 1-a jarcento]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en Romo]]
[[Kategorio:Mortintoj en Romo]]
[[Kategorio:Romiaj erudiciuoj]]
[[Kategorio:Romiaj verkistoj]]
[[Kategorio:Romiaj latinistoj]]
[[Kategorio:Historio de Romo]]
{{DEFAŬLTORDIGO:Seneko la Maljuna}}</text>
      <sha1>nv26xema47b2c9vyr3qhdffkh3e4yuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pegoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163764</id>
    <revision>
      <id>9470475</id>
      <parentid>9469026</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6964" sha1="cqep7iyj6rjwggyplbhgm917a73wmuz" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Verdpego
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Grünspecht Picus viridis.jpg
|priskribo de dosiero = Ino de [[Verda pego]] (''Picus viridis'')
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = [[Pego]] ''Picus''
|genro aŭtoritato = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]]
|specio = laŭ taksonomia ordo
* ''Picus chlorolophus''
* ''Picus puniceus''
* ''Picus viridanus''
* ''Picus vittatus''
* ''Picus xanthopygaeus''
* ''Picus squamatus''
* ''Picus awokera''
* ''Picus viridis''
* ''Picus vaillantii''
* ''Picus rabieri''
* ''Picus erythropygius''
* ''Picus canus''
|specio aŭtoritato = 
}}
'''Pegoj''' (science ''Picus'') estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ties membroj vivas en [[Eŭropo]], [[Azio]] kaj [[Norda Afriko]]. Ili estas grandaj pegedoj kun verdetan koloron ĉefe en supraj partoj. Multaj havas ankaŭ ruĝajn aŭ nigrajn markojn en kapo ĉefe ĉirkaŭ la beko aŭ en krono. Ili havas sufiĉe fortan kolon.

Ili troviĝas kutime en arbaroj aŭ en malferma arbara regiono, sed tiu genro ne estas tiom nepre arbareca ol aliaj en la familio de Pegedoj. Iliaj [[nesto]]j estas kutime en kavoj de arbotrunkoj aŭ en fortaj arbobranĉoj, kie ili demetas blankajn [[ovo]]jn, rekte sur lignaj eroj de preparado de kavo. Ili estas insektomanĝuloj, kelkaj specioj estas specialistoj por manĝado de [[formiko]]j aŭ [[termito]]j, kiujn povas ekpreni per longaj [[lango]]j kaj alglui per salivo. Ofte ili manĝas sur la tero ĉe formikejoj aŭ termitejoj kiuj parte detruas.

==Taksonomio==
La genron ''Picus'' enkondukis en 1758 la sveda natursciencisto [[Carl Linnaeus]] en la 10a eldono de sia verko ''[[Systema Naturae]]''.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Linnaeus | first=Carl | author-link=Carl Linnaeus | year=1758 | title= Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | volume=1 | edition=10th | page=112 | publisher=Laurentii Salvii | place=Holmiae (Stockholm) | language=Latin | url= https://www.biodiversitylibrary.org/page/727017 }}&lt;/ref&gt; La genronomo estas la Latina vorto por pego. ''Picus'' estis gravulo en la [[Romia mitologio]], la unua reĝo de [[Latium]] kiu estis igita pego fare de la sorĉistino [[Circo]].&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997 | url-access=limited | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997/page/n306 306] }}&lt;/ref&gt; El la 13 specioj en la genro listitaj de Linnaeus, la angla natursciencisto [[William Swainson]] elektis la [[Verda pego]] (''Picus viridis'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Swainson | first=William | author-link=William Swainson | year=1820 | title=Zoological illustrations, or, Original figures and descriptions of new, rare, or interesting animals | volume=1 | place=London  | publisher=Baldwin, Cradock, and Joy; and W. Wood | at=Plate 4 text | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/29156464 }}&lt;/ref&gt;

La genro enhavas jenajn 13 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=1a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuo
|-
|[[File:Lesser Yellownape Female (46120107162).jpg|120px]] ||  [[Malgranda flavnukulo]]||  ''Picus chlorolophus''|| Barato, Butano, Nepalo, Bangladeŝo kaj Srilanko orienten ĝis Tajlando, Birmo, Kamboĝo, Laoso, Indonezio, Malajzio kaj Vjetnamio. 
|-
|[[File:0A2A0885 Crimson-winged Woodpecker.jpg|120px]] ||  [[Ruĝflugila pego]]||  ''Picus puniceus''|| Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando.
|-
|[[File:Picus viridanus 129255181.jpg|120px]]||  [[Birma pego]]||  ''Picus viridanus''|| de sudorienta Bangladeŝo ĝis la centra Malaja Duoninsulo.
|-
|[[File:Laced Woodpecker 2.jpg|120px]] ||  [[Retventra pego]]||  ''Picus vittatus''|| Kamboĝo, Ĉinio, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Singapuro, Tajlando kaj Vjetnamio.
|-
|[[File:Streak Throated Woodpecker (7554092814).jpg|120px]] ||  [[Strekogorĝa pego]]||  ''Picus xanthopygaeus''||  Hinda Subkontinento kaj Sudorienta Azio
|-
|[[File:Scaly-bellied Woodpecker.jpg|120px]] ||  [[Skvamventra pego]]||  ''Picus squamatus''|| Afganio, Irano, Barato, Nepalo, Pakistano kaj Turkmenio.
|-
|[[File:Aogera 06g4834as.jpg|120px]] ||  [[Japana verdpego]]||  ''Picus awokera''||  Japanio. 
|-
|[[File:European green woodpecker eating.jpg|120px]] ||  [[Verda pego]]||  ''Picus viridis''|| Eŭropo suden ĝis suda Jugoslavio, Bulgario, Malgranda Azio, norda Irano kaj sudokcidenta Turkmenio.
|-
|[[File:Picus viridis sharpei 033.jpg|120px]] ||  [[Iberia pego]]|| ''Picus sharpei''|| Iberia Duoninsulo, kaj ankaŭ suda Francio
|-
|[[File:Levaillant's Green Woodpecker (Picus vaillantii).jpg|120px]] ||  [[Vaijanta pego]]||  ''Picus vaillantii''||  Maroko, Alĝerio kaj Tunizio en nordokcidenta Afriko
|-
|[[File:Picus rabieri 105892361 (cropped).jpg|120px]]||  [[Ruĝkola pego]]||  ''Picus rabieri''|| Kamboĝo, Ĉinio, Laoso kaj Vjetnamio.
|-
|[[File:Black-headed Woodpecker - Thailand S4E5487 (16222850188).jpg|120px]] || [[Nigrakapa verdpego]]||  ''Picus erythropygius''||  Kamboĝo, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio.
|-
|[[File:Grey-headed Woodpecker (45084267975).jpg|120px]] || [[Griza pego]] ||  ''Picus canus''|| Meza, Norda kaj Orienta Eŭropo, kaj ankaŭ larĝa zono sude de la borealaj koniferarbaroj tra Azio ĝis la pacifika marbordo, Saĥalino kaj Hokajdo.
|-
|}

== En Esperanto ==
[[Marjorie Boulton]] kolektas tradician [[Popolrakonto|popolrakonton]] el [[Rumanio]] pri la mita deveno de [[pego]]j. Laŭ tiu, [[Dio]] volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj.&lt;ref&gt; [[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], [[1984]], dua eldono 1993. paĝo 329-330.&lt;/ref&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ''Birds of India'' ISBN 0-691-04910-6
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]</text>
      <sha1>cqep7iyj6rjwggyplbhgm917a73wmuz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470477</id>
      <parentid>9470475</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6965" sha1="n3s9k7s0e8bjrud54awwzd4nuwepctn" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Verdpegoj
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Grünspecht Picus viridis.jpg
|priskribo de dosiero = Ino de [[Verda pego]] (''Picus viridis'')
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = [[Pego]] ''Picus''
|genro aŭtoritato = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]]
|specio = laŭ taksonomia ordo
* ''Picus chlorolophus''
* ''Picus puniceus''
* ''Picus viridanus''
* ''Picus vittatus''
* ''Picus xanthopygaeus''
* ''Picus squamatus''
* ''Picus awokera''
* ''Picus viridis''
* ''Picus vaillantii''
* ''Picus rabieri''
* ''Picus erythropygius''
* ''Picus canus''
|specio aŭtoritato = 
}}
'''Pegoj''' (science ''Picus'') estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ties membroj vivas en [[Eŭropo]], [[Azio]] kaj [[Norda Afriko]]. Ili estas grandaj pegedoj kun verdetan koloron ĉefe en supraj partoj. Multaj havas ankaŭ ruĝajn aŭ nigrajn markojn en kapo ĉefe ĉirkaŭ la beko aŭ en krono. Ili havas sufiĉe fortan kolon.

Ili troviĝas kutime en arbaroj aŭ en malferma arbara regiono, sed tiu genro ne estas tiom nepre arbareca ol aliaj en la familio de Pegedoj. Iliaj [[nesto]]j estas kutime en kavoj de arbotrunkoj aŭ en fortaj arbobranĉoj, kie ili demetas blankajn [[ovo]]jn, rekte sur lignaj eroj de preparado de kavo. Ili estas insektomanĝuloj, kelkaj specioj estas specialistoj por manĝado de [[formiko]]j aŭ [[termito]]j, kiujn povas ekpreni per longaj [[lango]]j kaj alglui per salivo. Ofte ili manĝas sur la tero ĉe formikejoj aŭ termitejoj kiuj parte detruas.

==Taksonomio==
La genron ''Picus'' enkondukis en 1758 la sveda natursciencisto [[Carl Linnaeus]] en la 10a eldono de sia verko ''[[Systema Naturae]]''.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Linnaeus | first=Carl | author-link=Carl Linnaeus | year=1758 | title= Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | volume=1 | edition=10th | page=112 | publisher=Laurentii Salvii | place=Holmiae (Stockholm) | language=Latin | url= https://www.biodiversitylibrary.org/page/727017 }}&lt;/ref&gt; La genronomo estas la Latina vorto por pego. ''Picus'' estis gravulo en la [[Romia mitologio]], la unua reĝo de [[Latium]] kiu estis igita pego fare de la sorĉistino [[Circo]].&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997 | url-access=limited | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997/page/n306 306] }}&lt;/ref&gt; El la 13 specioj en la genro listitaj de Linnaeus, la angla natursciencisto [[William Swainson]] elektis la [[Verda pego]] (''Picus viridis'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Swainson | first=William | author-link=William Swainson | year=1820 | title=Zoological illustrations, or, Original figures and descriptions of new, rare, or interesting animals | volume=1 | place=London  | publisher=Baldwin, Cradock, and Joy; and W. Wood | at=Plate 4 text | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/29156464 }}&lt;/ref&gt;

La genro enhavas jenajn 13 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=1a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuo
|-
|[[File:Lesser Yellownape Female (46120107162).jpg|120px]] ||  [[Malgranda flavnukulo]]||  ''Picus chlorolophus''|| Barato, Butano, Nepalo, Bangladeŝo kaj Srilanko orienten ĝis Tajlando, Birmo, Kamboĝo, Laoso, Indonezio, Malajzio kaj Vjetnamio. 
|-
|[[File:0A2A0885 Crimson-winged Woodpecker.jpg|120px]] ||  [[Ruĝflugila pego]]||  ''Picus puniceus''|| Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando.
|-
|[[File:Picus viridanus 129255181.jpg|120px]]||  [[Birma pego]]||  ''Picus viridanus''|| de sudorienta Bangladeŝo ĝis la centra Malaja Duoninsulo.
|-
|[[File:Laced Woodpecker 2.jpg|120px]] ||  [[Retventra pego]]||  ''Picus vittatus''|| Kamboĝo, Ĉinio, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Singapuro, Tajlando kaj Vjetnamio.
|-
|[[File:Streak Throated Woodpecker (7554092814).jpg|120px]] ||  [[Strekogorĝa pego]]||  ''Picus xanthopygaeus''||  Hinda Subkontinento kaj Sudorienta Azio
|-
|[[File:Scaly-bellied Woodpecker.jpg|120px]] ||  [[Skvamventra pego]]||  ''Picus squamatus''|| Afganio, Irano, Barato, Nepalo, Pakistano kaj Turkmenio.
|-
|[[File:Aogera 06g4834as.jpg|120px]] ||  [[Japana verdpego]]||  ''Picus awokera''||  Japanio. 
|-
|[[File:European green woodpecker eating.jpg|120px]] ||  [[Verda pego]]||  ''Picus viridis''|| Eŭropo suden ĝis suda Jugoslavio, Bulgario, Malgranda Azio, norda Irano kaj sudokcidenta Turkmenio.
|-
|[[File:Picus viridis sharpei 033.jpg|120px]] ||  [[Iberia pego]]|| ''Picus sharpei''|| Iberia Duoninsulo, kaj ankaŭ suda Francio
|-
|[[File:Levaillant's Green Woodpecker (Picus vaillantii).jpg|120px]] ||  [[Vaijanta pego]]||  ''Picus vaillantii''||  Maroko, Alĝerio kaj Tunizio en nordokcidenta Afriko
|-
|[[File:Picus rabieri 105892361 (cropped).jpg|120px]]||  [[Ruĝkola pego]]||  ''Picus rabieri''|| Kamboĝo, Ĉinio, Laoso kaj Vjetnamio.
|-
|[[File:Black-headed Woodpecker - Thailand S4E5487 (16222850188).jpg|120px]] || [[Nigrakapa verdpego]]||  ''Picus erythropygius''||  Kamboĝo, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio.
|-
|[[File:Grey-headed Woodpecker (45084267975).jpg|120px]] || [[Griza pego]] ||  ''Picus canus''|| Meza, Norda kaj Orienta Eŭropo, kaj ankaŭ larĝa zono sude de la borealaj koniferarbaroj tra Azio ĝis la pacifika marbordo, Saĥalino kaj Hokajdo.
|-
|}

== En Esperanto ==
[[Marjorie Boulton]] kolektas tradician [[Popolrakonto|popolrakonton]] el [[Rumanio]] pri la mita deveno de [[pego]]j. Laŭ tiu, [[Dio]] volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj.&lt;ref&gt; [[Marjorie Boulton]], [[Faktoj kaj fantazioj, progresiga libro]], [[Universala Esperanto-Asocio]], [[Roterdamo]], [[1984]], dua eldono 1993. paĝo 329-330.&lt;/ref&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ''Birds of India'' ISBN 0-691-04910-6
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]</text>
      <sha1>n3s9k7s0e8bjrud54awwzd4nuwepctn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Havelberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166083</id>
    <revision>
      <id>9470674</id>
      <parentid>9299383</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:37:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbopartoj */</comment>
      <origin>9470674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2789" sha1="1xob830n5ljycnzalrymxddk1cm6hfy" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo}}
'''Havelberg''' estas iama urbo de la mezepoka komerca ligo [[Hanso]] en la [[distrikto Stendal]] en la [[Federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Saksio-Anhalto]] de [[Germanio]]. La urbo, kies historia centro troviĝas sur insulo en la rivero [[Havel]], situas en la ekstrema nordoriento de la federacia lando Saksio-Anhalto ĉe la rivero [[Havel]] antaŭ ties enfluejo en la [[Elbo (rivero)|Elbon]]. Norde kaj oriente la regiono limas al la [[Brandenburgo|brandeburgiaj]] distriktoj [[distrikto Prignitz|Prignitz]], [[distrikto Ostprignitz-Ruppin|Ostprignitz-Ruppin]] kaj [[distrikto Havelland|Havelland]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Saksio-Anhalto||STATO}}}} la komunumo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Saksio-Anhalto|{{#property:p439}}}}}} loĝantojn.

== Historio ==
La loko estas fondita de la imperiestro [[Otto la 1-a]] en la jaro 948. Ĉi-tie lige kun la misiado de la slavoj estiĝis unu el la plej fruaj episkopejoj oriente de la rivero Elbo.

Dum slava popolleviĝo en 983 la episkopejo estis detruita kaj la loko fariĝis slava rezidejo, i.a. de duko Wirikind, ĝis 1128.

En 1129 ''Anselm'', disĉiplo de la ĉefepiskopo Norberto de Magdeburg, fariĝis episkopo de Havelberg.

En 1151 Havelberg ricevis [[urborajto|urbajn rajtojn]].

En 1716 en Havelberg renkontiĝis la rusa caro [[Petro la Granda]] kaj la prusa &quot;soldata reĝo&quot; [[Frederiko Vilhelmo la 1-a]]. Oni interŝanĝis gastdonacojn, nome Prusio transdonis la [[sukcena ĉambro|sukcenan ĉambron]] kaj ricevis por tio altstaturajn soldatojn ''(Lange Kerls)'' por la gardoregimento de la prusa reĝo.

Minimume de 1750 ĝis nun en Havelberg ekzistas famkonata ĉevalfoiro.

==Gefiloj==
*[[Ulrich Siegmund]], politikisto kaj manaĝero
== Urbopartoj ==
Nuntempe jenaj urbopartoj apartenas al Havelberg:

{|
|-
| width=&quot;250&quot; valign=&quot;top&quot; |
* Dahlen
* Damerow
* Garz
* Jederitz
* Klein Damerow
| width=&quot;250&quot; valign=&quot;top&quot; |
* Kuhlhausen
* Kümmernitz
* Müggenbusch
* Nitzow
* Toppel
| width=&quot;250&quot; valign=&quot;top&quot; |
* Vehlgast
* Waldfrieden
* Warnau
* Wöplitz
|}

== Vidindaĵoj ==
* La romanika '''katedralo'''
* La '''beginejo'''
* La '''Salzmarkt''' ''(salfoirejo)''
* La '''domoj ''Lange Str. 12 kaj 13'''''
* La '''prelatovojo''' ''(Prälatenweg)''

&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Dosiero:Havelberg_Dom.jpg|&lt;center&gt;La katedralo de Sankta Maria
Dosiero:Havelberg_Altstadt.jpg|&lt;center&gt;Urba fosaĵo kaj malnova urbo kun preĝejo ''St. Laurentius''
Dosiero:Havelberg_Klosterhof.jpg|&lt;center&gt;La monaĥeja korto
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.havelberg.de/ Oficiala retpaĝo de Havelberg] ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Stendal}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Distrikto Stendal]]
[[Kategorio:Urboj de Saksio-Anhalto]]</text>
      <sha1>1xob830n5ljycnzalrymxddk1cm6hfy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Christiansholm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170162</id>
    <revision>
      <id>9470811</id>
      <parentid>8667881</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1698" sha1="4r3y7t2cpnpu3frkfgm98ay5agcoxn9" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Christiansholm COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Christiansholm in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Hohner Harde]]
|alto = 2
|areo = 8,42
|poŝtkodo = 24799
|tel_antaŭkodo = 04339
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058036
|adreso-komunumestraro = Hohe Straße 4&lt;br /&gt;24806 Hohn
|retpaĝaro = [http://www.amt-hohner-harde.de/ www.amt-hohner-harde.de]
|komunumestro = Hartmut Bethke
}}
'''Christiansholm''' {{prononco|KRIStjansholm}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058036}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Hohner Harde]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Hohn]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>4r3y7t2cpnpu3frkfgm98ay5agcoxn9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Restoracioj kaj hoteloj kun nomo Esperanto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171337</id>
    <revision>
      <id>9470599</id>
      <parentid>9161566</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6269" sha1="6fygi45rnwwtss5xiusunklo4xy93po" xml:space="preserve">{{Prisupre|pri=uzo de nomo &quot;Esperanto&quot; por restoracioj kaj hoteloj|planlingvo|Esperanto|apa=Esperanto (apartigilo)}}

'''Esperanto''' estas la nomo de diversaj [[restoracio]]j kaj [[hotelo]]j en la mondo. Estas rimarkinde, ke plej multaj servistoj kaj eĉ estroj de la restoracioj apenaŭ scias, ke Esperanto estas neŭtrala internacia lingvo. Ofte la posedantoj de restoracioj kun la nomo &quot;Esperanto&quot; tute ne estas konataj kiel esperantistoj, sed ŝajne elektis la nomon pro ĝia ekzoteco. Hoteloj kun la nomo &quot;Esperanto&quot; troviĝas en Slovaklando, Germanio, Pollando kaj Senegalo.

== Restoracioj ==

=== Stokholmo ===
En Stokholmo ekzistis [[Esperanto (restoracio en Stokholmo)|restoracio kaj drinkejo kun nomo &quot;Esperanto&quot;]] inter la jaroj 2005 kaj 2018.

=== Barko-restoracio en Brazilo ===
''Leonardo Conte'', italo delonĝe loĝanta en '''[[Brazilo]]''', ĉirkaŭ la jaro [[1985]] aĉetis [[jaĥto]]n kun motoroj kaj veloj, nomis ĝin '''Esperanto''' kaj instalis en ĝi [[restoracio]]n. La barko-restoracio kunportis vizitantojn promene al ĉarmaj golfetoj de [[municipo]] [[Araruama]] ([[Rio-de-Ĵanejrio]]).

== Hoteloj ==

=== Pribylina ===
En la civito [[Pribylina]] en la okcidenta parto de la [[Slovakio]] disponeblas [[Esperanto (hotelo)|malaltnivela hotelo kiu nomiĝas &quot;Esperanto&quot;]].

== Eksteraj ligiloj ==

=== Restoracioj ===
* [http://www.esperantorestaurant.com/ Bonaero, Argentino] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121115150445/http://www.esperantorestaurant.com/ |date=2012-11-15 }} (amuzejo)
* [http://www.eatability.com.au/au/sydney/esperanto-fine-dining/ Sydney, Aŭstralio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.innstant.com/map/belgium/brussels/hotel-nh-grand-place-arenberg/ Bruselo, Belgio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (en hotelo)
* [http://www.esperantos.co.uk/ Liverpool, Britio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.yelp.co.uk/biz/esperanto-belfast Belfast, Britio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111108032903/http://www.yelp.co.uk/biz/esperanto-belfast |date=2011-11-08 }}
* [http://www.oxihotels.com/Hotels/Esperanto-Hotel-Bourgas-Black-Sea-Resorts-31145/ Burgas, Bulgario] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305123055/http://www.oxihotels.com/Hotels/Esperanto-Hotel-Bourgas-Black-Sea-Resorts-31145/ |date=2016-03-05 }} (ankaŭ hotelo)
* [http://www.shenzhenparty.com/place/food-drink/bars/wine-lounge/esperanto-lounge Shenzhen, Ĉinio] (festejo)
* [http://www.facebook.com/pages/Esperanto-Friday-Bar/127306324035364 Aarhus, Danio] (trinkejo)
* [http://www.facebook.com/pages/Esperanto/158146054293312 Châteu-Gontier, Fracio] (trinkejo)
* [http://www.esperanto-network.de/ Chemnitz, Germanio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130603181424/http://www.esperanto-network.de/ |date=2013-06-03 }} (informas pri la lingvo)
* [http://www.kongresszentrum-fulda.com/hotel-gastronomie/essen-trinken.html Fulda, Germanio] (ankaŭ hotelo kaj kongresejo)
* [http://www.esperanto-lounge.de/ Munkeno, Germanio]
* [http://www.facebook.com/pages/Esperanto-Lounge-Bar/413910842018681 Tübingen, Germanio]
* [http://www.malagaenlamesa.com/restaurantes/esperanto-malaga-2757.html Málaga, Hispanio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (en strato ''Calle Esperanto'')
* [http://www.facebook.com/pages/Li-Esperanto/421196031291998 Bugalagrande, Kolombio] (trinkejo)
* [http://www.hotel-esperanto.com/ Selce, Kroatio] (ankaŭ hotelo)
* [http://www.restaurantesguia.com.mx/restaurantes/restaurante-esperanto-y-sky-bar--e965 Guadalajara, Meksiko]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.restaurant-esperanto.nl/ Haarlem, Nederlando] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130618035742/http://restaurant-esperanto.nl/ |date=2013-06-18 }} (informas pri la lingvo)
* [http://www.esperanto-cafe.pl/menu.eo?id=1 Bjalistoko, Pollando]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (retpaĝoj kaj menuo en esperanto)
* [http://www.facebook.com/pages/Esperanto-Hotel-Restauracja/166392276812858 Świdnica, Pollando] (ankaŭ hotelo)
* [http://www.gustos.ro/restaurante/esperanto.html Bukaresto, Rumanio]
* [http://eng.menu.ru/transformer/action__pv/id__369871.html Moskvo, Rusio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.restaurantesdeelsalvador.com/guia_results.php?restaurante=0000000104&amp;filter=11 San Salvador, Salvadoro]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (informetas pri la lingvo)
* [http://www.pribylina.sk/hotel-esperanto Pribylina, Slovakio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (ankaŭ hotelo)
* [http://www.esperantio.net/index.php?id=1337 Berno, Svislando]
* [http://esperantony.com/ Novjorko, Usono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130401065401/http://esperantony.com/ |date=2013-04-01 }}
* [http://www.youtube.com/watch?v=4EGGUaGVFnU San Diego, Usono]
* [http://esperantosaratoga.com/about/ Saratoga Springs, Usono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130823191907/http://esperantosaratoga.com/about/ |date=2013-08-23 }}

=== Hoteloj ===
* [http://www.oxihotels.com/Hotels/Esperanto-Hotel-Bourgas-Black-Sea-Resorts-31145/ Esperanto Hotel, Burgas, Bulgario] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305123055/http://www.oxihotels.com/Hotels/Esperanto-Hotel-Bourgas-Black-Sea-Resorts-31145/ |date=2016-03-05 }}
* [http://www.kongresszentrum-fulda.com/ Hotel Esperanto, Fulda, Germanio] ([[Kongresejo Esperanto (Fulda)|ankaŭ kongresejo]])
* [http://www.hotel-esperanto.com/ Esperanto, Selce, Kroatio]
* [http://www.hotelesperanto.net/eo/core/home.php?_PageID=37191 Esperanto, Bjalistoko, Pollando]{{404|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (meze de la jaro 2013 la nura kun retpaĝoj en esperanto)
* [http://www.facebook.com/pages/Esperanto-Hotel-Restauracja/166392276812858 Esperanto, Świdnica, Pollando]
* [http://www.esperantolodge.com/Pages/default.aspx Esperanto Lodge, Kafountine, Senegalo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Kategorio:Zamenhof/Esperanto-Objektoj]]</text>
      <sha1>6fygi45rnwwtss5xiusunklo4xy93po</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Damendorf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174418</id>
    <revision>
      <id>9470812</id>
      <parentid>8667880</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1786" sha1="k1o71ww9ehryel21pou49af8kjitnsz" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Damendorf COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Damendorf in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Hüttener Berge]]
|alto = 23
|areo = 7,48
|poŝtkodo = 24361
|tel_antaŭkodo = 04353
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058039
|adreso-komunumestraro = Mühlenstraße 8&lt;br /&gt;24361 [[Groß Wittensee]]
|retpaĝaro = [http://www.amt-huettener-berge.de www.amt-huettener-berge.de]
|komunumestro = Hans Ulrich
|komunumestro-partio = KWG
}}
'''Damendorf''' {{prononco|DAːm&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;ndor}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058039}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Hüttener Berge]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Groß Wittensee]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>k1o71ww9ehryel21pou49af8kjitnsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dänischenhagen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174431</id>
    <revision>
      <id>9470813</id>
      <parentid>8667878</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:33:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1992" sha1="j50ngbdfjgkbj6tmf3oj6hmmfp4gve0" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Dänischenhagen COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Daenischenhagen in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Dänischenhagen]]
|alto = 6
|areo = 15,71
|poŝtkodo = 24229
|tel_antaŭkodo = 04349
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058037
|adreso-komunumestraro = Sturenhagener Weg 14&lt;br /&gt;24229 Dänischenhagen
|retpaĝaro = [http://www.amt-daenischenhagen.de/ www.amt-daenischenhagen.de]
|komunumestro = Wolfgang Steffen
|komunumestro-partio = CDU
}}
'''Dänischenhagen''' {{prononco|DEːniŝ&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;nhaːg&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;n}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058037}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto kaj la administra centro de la [[komunumaro Dänischenhagen]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

[[Dosiero:Daenischenhagen 7093.jpg|eta|maldekstra|300px|&lt;center&gt;historia trabfaka bieno]]
[[Dosiero:Daenischenhagen Kirchenstrasse 7081.jpg|eta|maldekstra|200px|&lt;center&gt;la loka kirko]]

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>j50ngbdfjgkbj6tmf3oj6hmmfp4gve0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dätgen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174455</id>
    <revision>
      <id>9470814</id>
      <parentid>8667876</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:33:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1381" sha1="5crrrieoasdcq3tbyrpz9p6lhom4dih" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Dätgen COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Daetgen in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Nortorfer Land]]
|alto = 28
|areo = 10,61
|poŝtkodo = 24589
|tel_antaŭkodo = 04329
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058038
|NUTS = DEF0B
|adreso-komunumestraro = Niedernstr. 6&lt;br /&gt;24589 Nortorf
|retpaĝaro = [http://www.amt-nortorfer-land.de/ www.amt-nortorfer-land.de]
|komunumestro = Henry Ehlbeck
}}
'''Dätgen''' {{prononco|DETg&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;n}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058038}}}} loĝantojn. La teritorio estas parto de la [[komunumaro Nortorfer Land]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Nortorf]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>5crrrieoasdcq3tbyrpz9p6lhom4dih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dörphof</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174722</id>
    <revision>
      <id>9470815</id>
      <parentid>8667875</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1776" sha1="czhrnapfhxr5redpwfrfk7s7r6p0t7s" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Dörphof COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Doerphof in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Schlei-Ostsee]]
|alto = 7
|areo = 15,02
|poŝtkodo = 24398
|tel_antaŭkodo = 04644
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058042
|NUTS = DEF0B
|adreso-komunumestraro = Wulfsteert 45&lt;br /&gt;24340 Eckernförde
|retpaĝaro = [http://www.amt-schlei-ostsee.de www.amt-schlei-ostsee.de]
|komunumestro = H.-P. Thomsen
}}
'''Dörphof''' {{prononco|D''Ø''RPhoːf}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058042}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Schlei-Ostsee]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la urbo [[Eckernförde]], kiu tamen mem ne apartenas al la komunumara teritorio.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>czhrnapfhxr5redpwfrfk7s7r6p0t7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flintbek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174878</id>
    <revision>
      <id>9470578</id>
      <parentid>8743695</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="q3mvtpsodoq0z2ipocu67shjpcy8b4q" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Flintbek COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Flintbek in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Flintbek]]
|alto = 50
|areo = 17,57
|poŝtkodo = 24220
|tel_antaŭkodo = 04347
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058053
|adreso-komunumestraro = Heitmannskamp 2
|komunumestro = Horst-Dieter Lorenzen
}}
'''Flintbek''' {{prononco|FLINTbeːk}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058053}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto kaj la administra centro de la samnoma [[komunumaro Flintbek]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>q3mvtpsodoq0z2ipocu67shjpcy8b4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fockbek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174915</id>
    <revision>
      <id>9470579</id>
      <parentid>8667266</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="9iq5vv17b4r29sazyxlmn7v3y4ay0kf" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Fockbek COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Fockbek in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Fockbek]]
|alto = 7
|areo = 26,65
|poŝtkodo = 24787
|tel_antaŭkodo = 04331
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058054
|adreso-komunumestraro = Rendsburger Straße 42
|retpaĝaro = [http://www.fockbek.de/ www.fockbek.de]
|komunumestro = Pierre Gilgenast
}}
'''Fockbek''' {{prononco|FOKbeːk}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058054}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto kaj la administra centro de la samnoma [[komunumaro Fockbek]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>9iq5vv17b4r29sazyxlmn7v3y4ay0kf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ehndorf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175034</id>
    <revision>
      <id>9470574</id>
      <parentid>8667874</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1794" sha1="rplqb6pfckddiz78e98npvcu60l0cfw" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Ehndorf COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Ehndorf in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Aukrug]]
|alto = 13
|areo = 14,68
|poŝtkodo = 24647
|tel_antaŭkodo = 04321
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058044
|adreso-komunumestraro = Am Markt 15&lt;br /&gt;24594 Hohenwestedt
|retpaĝaro = [http://www.amt-mittelholstein.de www.amt-mittelholstein.de]
|komunumestro = Magret Kaschner
|komunumestro-titolo = Bürgermeister
}}
'''Ehndorf''' estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058044}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Meza Holstinio]] ([[germane]] ''Amt Mittelholstein''), [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Hohenwestedt]], kiu kovras la sudan parton de la distrikta teritorio.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>rplqb6pfckddiz78e98npvcu60l0cfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eisendorf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175156</id>
    <revision>
      <id>9470816</id>
      <parentid>8667872</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1713" sha1="fb9qta0rmm3slrgmjfgkyyepdufg1be" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono =DEU Eisendorf COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Eisendorf in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Nortorfer Land]]
|alto = 27
|areo = 5,49
|poŝtkodo = 24589
|tel_antaŭkodo = 04392
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058045
|adreso-komunumestraro = Niedernstr. 6&lt;br /&gt;24589 Nortorf
|retpaĝaro = [http://www.amt-nortorfer-land.de www.amt-nortorfer-land.de]
|komunumestro = Bernd Irps
}}
'''Eisendorf''' {{prononco|AJz&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;ndorf}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058045}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Nortorfer Land]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Nortorf]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>fb9qta0rmm3slrgmjfgkyyepdufg1be</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Friedrichsgraben</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175173</id>
    <revision>
      <id>9470581</id>
      <parentid>8667262</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1736" sha1="ks218bjkxqc411tyqkjiayltkn94299" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Friedrichsgraben COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Friedrichsgraben in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Hohner Harde]]
|alto = 3
|areo = 5,39
|poŝtkodo = 24799
|tel_antaŭkodo = 04339
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058055
|adreso-komunumestraro = Hohe Straße 4&lt;br /&gt;24806 Hohn
|retpaĝaro = [http://www.amt-hohner-harde.de/ www.amt-hohner-harde.de]
|komunumestro = Helmuth Kuhrt
}}
'''Friedrichsgraben''' {{prononco|FRIːdri''h''sgrab&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;n}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058055}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Hohner Harde]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Hohn]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>ks218bjkxqc411tyqkjiayltkn94299</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Friedrichsholm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175175</id>
    <revision>
      <id>9470821</id>
      <parentid>8666790</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1700" sha1="7e8ceptcw4arzh7zqwrdluiozmpnpji" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Friedrichsholm COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Friedrichsholm in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Hohner Harde]]
|alto = 2
|areo = 7,13
|poŝtkodo = 24799
|tel_antaŭkodo =
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058056
|adreso-komunumestraro = Hohe Straße 4&lt;br /&gt;24806 Hohn
|retpaĝaro = [http://www.amt-hohner-harde.de/ www.amt-hohner-harde.de]
|komunumestro = Dietrich Plohmann
}}
'''Friedrichsholm''' {{prononco|FRIːdri''h''sholm}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058056}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Hohner Harde]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Hohn]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>7e8ceptcw4arzh7zqwrdluiozmpnpji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ellerdorf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175242</id>
    <revision>
      <id>9470817</id>
      <parentid>8667282</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1731" sha1="2o6wmk4xumh1ncj2z3pvs64n1h60z87" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Ellerdorf COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Ellerdorf in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Nortorfer Land]]
|alto = 25
|areo = 10,2
|poŝtkodo = 24589
|tel_antaŭkodo = 04392
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058046
|adreso-komunumestraro = Niedernstr. 6&lt;br /&gt;24589 Nortorf
|retpaĝaro = [http://www.amt-nortorfer-land.de www.amt-nortorfer-&lt;br /&gt;land.de]
|komunumestro = Susanne Ott
|komunumestro-titolo = Bürgermeister
}}
'''Ellerdorf''' {{prononco|ELadorf}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058046}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Nortorfer Land]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Nortorf]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>2o6wmk4xumh1ncj2z3pvs64n1h60z87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elsdorf-Westermühlen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175293</id>
    <revision>
      <id>9470819</id>
      <parentid>8667279</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="rhv28fspjou7esufvp6gfnwpx94d3jo" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Elsdorf-Westermühlen COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Elsdorf-Westermuehlen in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Hohner Harde]]
|alto = 11
|areo = 27,48
|poŝtkodo = 24800
|tel_antaŭkodo = 04332
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058047
|adreso-komunumestraro = Hohe Straße 4&lt;br /&gt;24806 Hohn
|retpaĝaro = [http://www.amt-hohner-harde.de/ www.amt-hohner-harde.de]
|komunumestro = Rainer Lutterbey
}}
'''Elsdorf-Westermühlen''' {{prononco|ELSdorf-VEStam''y''ːl&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;n}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058047}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Hohner Harde]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Hohn]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>rhv28fspjou7esufvp6gfnwpx94d3jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Embühren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175345</id>
    <revision>
      <id>9470818</id>
      <parentid>7592717</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1724" sha1="atxdaj4czvf6utzckzi69q3gxzoy4se" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = ne havas blazonon.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Embuehren in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Jevenstedt]]
|alto = 33
|areo = 7,45
|poŝtkodo = 24819
|tel_antaŭkodo = 04875
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058048
|adreso-komunumestraro = Meiereistraße 5&lt;br /&gt;24808 Jevenstedt
|retpaĝaro = [http://www.amt-jevenstedt.de/ www.amt-jevenstedt.de]
|komunumestro = Hermann Ratjen
|komunumestro-partio = KWG
}}
'''Embühren''' {{prononco|EMb''y''ːr&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;n}} estas kompare malgranda komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis nur {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058048}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Jevenstedt]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>atxdaj4czvf6utzckzi69q3gxzoy4se</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gammelby</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175346</id>
    <revision>
      <id>9470822</id>
      <parentid>8666789</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2100" sha1="6p8mgdcco4tezgsppocj4tazeym0nj5" xml:space="preserve">{{Tiu-ĉi artikolo|temas pri la komunumo Gammelby (dane &quot;malnova vilaĝo&quot;) en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de Germanio. En Germanio estas plia loĝloko samnoma, en la komunumo [[Sörup]], kaj krome la toponimo uzatas por almenaŭ [[:da:Gammelby|13 setlejoj (bebyggelser)]] en Danio.}}
{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Gammelby COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Gammelby in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Schlei-Ostsee]]
|alto = 14
|areo = 8,3
|poŝtkodo = 24340
|tel_antaŭkodo =
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058057
|adreso-komunumestraro = Wulfsteert 45&lt;br /&gt;24340 Eckernförde
|retpaĝaro = [http://www.amt-schlei-ostsee.de www.amt-schlei-ostsee.de]
|komunumestro = Marlies Thoms-Pfeffer
|komunumestro-titolo = Bürgermeister
}}
'''Gammelby''' ([[dane]] &quot;malnova vilaĝo&quot;) estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058057}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Schlei-Ostsee]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la urbo [[Eckernförde]], kiu tamen mem ne apartenas al la komunumara teritorio.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>6p8mgdcco4tezgsppocj4tazeym0nj5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Emkendorf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175357</id>
    <revision>
      <id>9470820</id>
      <parentid>8667275</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:38:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="2mroeot5j6p8bf22tamoqvh90kk16j2" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Emkendorf COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Emkendorf in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Nortorfer Land]]
|alto = 19
|areo = 38,93
|poŝtkodo = 24802
|tel_antaŭkodo = 04330
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058049
|adreso-komunumestraro = Niedernstraße 6&lt;br /&gt;24589 Nortorf
|retpaĝaro = [http://www.amt-nortorfer-land.de www.amt-nortorfer-land.de]
|komunumestro = Jochen Runge
}}
'''Emkendorf''' {{prononco|EMk&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;ndorf}} estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058049}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Nortorfer Land]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Nortorf]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

[[Dosiero:Gut Emkendorf.jpg|eta|maldekstra|300px|&lt;center&gt;kavalira domo de la bieno Emkendorf]]

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>2mroeot5j6p8bf22tamoqvh90kk16j2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Felde</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175889</id>
    <revision>
      <id>9470575</id>
      <parentid>8667272</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1612" sha1="g5r3ogk9wpqvqh8wrz4s5xlddbc6n1u" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Felde COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Felde in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Achterwehr]]
|alto = 17
|areo = 13,87
|poŝtkodo = 24242
|tel_antaŭkodo = 04340
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058050
|adreso-komunumestraro = Inspektor-Weimar-Weg 17&lt;br /&gt;24239 Achterwehr
|retpaĝaro = [http://www.amtachterwehr.de/ www.amtachterwehr.de]
|komunumestro = Horst Barz
}}
'''Felde''' estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058050}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Achterwehr]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>g5r3ogk9wpqvqh8wrz4s5xlddbc6n1u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Felm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175909</id>
    <revision>
      <id>9470576</id>
      <parentid>8667271</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1693" sha1="44fon7k5z03vol71yjq561syeyn8mj9" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Felm COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Felm in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Dänischer Wohld]]
|alto = 21
|areo = 15,33
|poŝtkodo = 24244
|tel_antaŭkodo = 04346
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058051
|adreso-komunumestraro = Karl-Kolbe-Platz 1&lt;br /&gt;24214 Gettorf
|retpaĝaro = [http://www.amt-daenischer-wohld.de www.amt-daenischer-wohld.de]
|komunumestro = Walter Selle
|komunumestro-partio = SPD
}}
'''Felm''' estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058051}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Dänischer Wohld]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en [[Gettorf]].

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>44fon7k5z03vol71yjq561syeyn8mj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fleckeby</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176019</id>
    <revision>
      <id>9470577</id>
      <parentid>8667270</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>ampleksigo</comment>
      <origin>9470577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1825" sha1="kv0x5dlsdzzkjdmr478xp3lc2f7qpv6" xml:space="preserve">{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Fleckeby COA.svg
|zomo = 10
|situo-bildo = Dosiero:Fleckeby in RD.png
|federacia_lando = [[Ŝlesvigo-Holstinio]]
|distrikto = [[Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
|komunumaro = [[Amt Schlei-Ostsee]]
|alto = 4
|areo = 12,31
|poŝtkodo = 24357
|tel_antaŭkodo = 04354
|aŭtokodo = RD
|oficiala_kodo = 01058052
|adreso-komunumestraro = Wulfsteert 45&lt;br /&gt;24340 Eckernförde
|retpaĝaro = [http://www.amt-schlei-ostsee.de www.amt-schlei-ostsee.de]
|komunumestro = Heinrich Hauschildt
}}
'''Fleckeby''' (germana {{prononco|FLEk&lt;sup&gt;&lt;small&gt;e&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt;b''y''}}, [[dane]]: ''Flækkby'') estas komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Rendsburg-Eckernförde]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Ŝlesvigo-Holstinio]]. Fine de {{#time: F Y | {{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio||STATO}}}} la komunumo havis {{unuo|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Ŝlesvigo-Holstinio|01058052}}}} loĝantojn sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km².&lt;!-- Vikidatumoj ankoraŭ ne pretas: La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.--&gt; La teritorio estas parto de la [[komunumaro Schlei-Ostsee]], [[komunumaro (Germanio)|administra ligo]] de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, kun administra centro en la urbo [[Eckernförde]], kiu tamen mem ne apartenas al la komunumara teritorio.

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}} ({{de}})

{{Projektoj}}
{{Distrikto Rendsburg-Eckernförde}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Distrikto Rendsburg-Eckernförde]]
[[Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio]]</text>
      <sha1>kv0x5dlsdzzkjdmr478xp3lc2f7qpv6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Manuel Cardoso</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181981</id>
    <revision>
      <id>9470487</id>
      <parentid>9255996</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T13:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arbarulo</username>
        <id>135469</id>
      </contributor>
      <origin>9470487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3570" sha1="aun37by8fu0tig9usk33bg6nxidtywq" xml:space="preserve">{{Sen fontoj|temo =  |dato = 2026}}
{{Informkesto homo}}

'''Manuel CARDOSO''' (naskiĝis la [[11-an de decembro]] [[1566]] en [[Fronteira no Alemtejo]], mortis la [[24-an de novembro]] [[1650]] en [[Lisbono]]) estis portugala [[kantisto]], [[orgeno|orgenisto]], [[ĥordirektisto]] kaj [[komponisto]]. Kune kun [[Duarte Lobo]] kaj [[Johano la 4-a de Portugalio]], li reprezentis la &quot;oran epokon&quot; de la portugala [[polifonio]].

== Vivo ==
Cardoso naskiĝis en [[Fronteira]], proksime de [[Portalegre]], plej verŝajne en [[1566]]. Li studis ĉe la ''Colégio dos Moços do Coro'', ĥorlernejo ligita kun la katedralo de [[Évora]], kunstudante kun [[Manuel Mendes]] kaj [[Cosme Delgado]]. Ekde [[1580]] li supozeble laboris en Vila Viçosa por la sepa [[duko]] de Bragança, [[Teodozio la 2-a]]. Tiu ĉi estis la patro de Johano, la oka duko, kiu en [[1640]] gvidis la leviĝon kontraŭ la hispana reĝimo kaj iĝis kiel Johano la 4-a [[reĝo]] de denove sendependa [[Portugalio]]. Manuel onidire estis amika kun Johano kaj ankaŭ ties instruisto. Johano mem havis portreton de Mendes en sia muzikbiblioteko.

En [[1584]] Manuel finis sian edukadon ĉe la kolegio de Évora. Unue li laboris kiel [[ĥordirektisto]] de la loka katedralo. En [[1588]] li aniĝis en la [[Karmelitoj|karmelita ordeno]], metante siajn votojn en [[1589]]. En la fruaj [[1620-aj jaroj]] li rezidis ĉe la duka mastrumaĵo de [[Vila Viçosa]], kie li estis helpema al la duko de Barcelos, kiu poste ricevis la nomon [[Johano la 4-a de Portugalio|reĝo Johano la 4-a IV]]. En [[1625]] aperis unua volumo de liaj verkoj, kiu inkluzivis motetojn laŭ la stilo de Palestrina, sed ankaŭ meson ''Tui sunt coeli''. Dum multa tempo de sia kariero li estis komponisto kaj orgenisto ĉe la [[konvento]] de Carmo. Li ĝuis bonegan famon kiel muzikisto kaj tiel post la restarigo de la portugala sendependeco en [[1640]] la reĝo sukcese klopodis, ke li estu nomumita subprioro kaj muzikdirektoro de la karmelita monaĥejo en la ĉefurbo [[Lisbono]]. En [[1648]] aperis lia libro kun la titolo ''Livro de vários motetes'' kun i.a. la pompa ''Amen, dico vobis'' kun lia subtila uzo de kromatiko.

Manuel Cardoso mortis en Lisbono en la jaro [[1650]].

== Verkaro kaj graveco ==
La verkoj de Cardoso estas komponitaj laŭ la reguloj de la [[polifonio]] de [[Giovanni Pierluigi da Palestrina|Palestrinian]], kaj estas faritaj en malkruda, preciza stilo, kiu komplete malagnoskas la evoluon de la baroka idiomo ĉie en [[Eŭropo]]. Lia stilo havas multon komunan kun tiu de [[Tomás Luis de Victoria|Victoria]], en lia ekzakta traktado de [[konsonancoj kaj disonancoj|disonancoj]], okaza [[plurĥoreco|plurĥoreca]] verkado kaj oftaj [[krucrilato]]j, kiuj kurioze estas komunaj inter [[Iberio|iberaj]] kaj anglaj komponistoj de tiu tempo. Tri libroj de [[meso (muziko)|mesoj]] travivis; multaj el la verkoj baziĝas sur [[moteto]]j skribitaj de reĝo Johano la 4-a mem kaj aliaj sur motetoj de Palestrina. La komponaĵoj de Cardoso estis vaste publikigataj, ofte kun la helpo de la reĝo Johano por kovri la kostojn. Multajn el siaj verkoj kaj speciale la plurĥoraĵojn, kiuj verŝajne estis la plej progresemaj, detruis la tertremo kaj brulego de Lisbono en la jaro [[1755]].

== Literaturo ==
* [[Gustave Reese]], ''Music in the Renaissance''. New York, W.W. Norton &amp; Co., 1954. ISBN 0-393-09530-4

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Renesancaj komponistoj|Cardoso, Manuel]]
[[Kategorio:Barokaj komponistoj|Cardoso, Manuel]]
[[Kategorio:Portugalaj komponistoj|Cardoso, Manuel]]
[[Kategorio:Mortintoj en Lisbono]]</text>
      <sha1>aun37by8fu0tig9usk33bg6nxidtywq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189505</id>
    <revision>
      <id>9470478</id>
      <parentid>8572577</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taylor 49</username>
        <id>126294</id>
      </contributor>
      <origin>9470478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="939" sha1="6it6vjwkmxhazsk9kvac8thhg1v4c5v" xml:space="preserve">'''Boden''' poves esti:

== Persono ==
* [[Benjamin Gottlieb Lorenz Boden]] (1737−1782), germana historiisto kaj literaturisto
* [[Fernand Boden]] (* 1943), politikisto de [[Luksemburgio]]
* [[Samuel Boden]] (1826 – 1882), [[Britio|angla]] ŝakmajstro
* [[Wilhelm Boden]] (1890–1961), [[Germanio|germana]] politikisto

== Loko ==
* [[Boden (Svedio)]], urbo kaj sidejo de la sveda komunumo
* [[d:Q509476|Boden (sveda komunumo)]] en Svedio
* [[Boden (Westerwald)]], komunumo en distrikto [[Westerwaldkreis]][[Rejnlando-Palatinato]], Germanio
* [[Boden (Guttannen)]] vilaĝo en la komunumo [[Guttannen]]
* [[Boden (Brenzikofen)]] vilaĝo en la la komunumo [[Brenzikofen]]
* [[Boden (stacidomo)]] fervoja stacio en [[Lenk en Simme-Valo]], [[Kantono Berno]], Svislando

== Cetere ==
* [[6528 Boden]], asteroido de la [[asteroida zono]]
* [[d:Q889441|Bodena mato]], tipo de matstrategio en ŝako, malkovrita de Samuel Boden

{{Apartigilo}}</text>
      <sha1>6it6vjwkmxhazsk9kvac8thhg1v4c5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Primorsko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204789</id>
    <revision>
      <id>9470492</id>
      <parentid>8651792</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T14:57:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1830" sha1="oh3w009n70cl2jcm1uxmxduhcgh7l64" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo
| nomo          = {{paĝonomo}} · {{lang|bg|Приморско}}
| bildo         = &lt;!-- kutime el vikidatumaro --&gt;                                  
| bildo-larĝeco = 300ra
| ŝtato         = {{Bulgario}}
| provinco      = {{provinco Burgas}}
| regiono-ISO   = BG-02
| zomo          = 10
| tipo1         = reliefo
| aŭtokodo      = {{#invoke:Wikidata|claim|P395}} &lt;!-- por vikidatumoj: AA --&gt;
| telefonkodo   = (+359) {{#invoke:Wikidata|claim|P473}}
| areo          = {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} km² &lt;!-- nur por eviti tro longan nombron --&gt;
}}
'''Primorsko''' (bulgare Приморско) estas urbo en sudorienta [[Bulgario]], apud la [[Nigra Maro]], sude de [[Burgaso]].

Fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}.

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://primorskobg.com/ Oficiala retejo de Primorsko ] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305003558/http://primorskobg.com/ |date=2016-03-05 }}
* [http://www.primorsko-tsarevo.com/ Informo pri Primorsko, inkluzivanta aerajn fotojn] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080521000120/http://www.primorsko-tsarevo.com/ |date=2008-05-21 }}

&lt;br/&gt;
[[Dosiero:Bulgaria-Primorsko.jpg|775x775px|maldekstra|eta]]

{{Urboj de Bulgario}}

[[Kategorio:Urboj de Bulgario]]
[[Kategorio:Provinco Burgas]]
[[Kategorio:Urboj sur marbordo de Nigra maro]]</text>
      <sha1>oh3w009n70cl2jcm1uxmxduhcgh7l64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Regiono Norda Nigra Arbaro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>210619</id>
    <revision>
      <id>9470580</id>
      <parentid>8932829</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:59:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2427" sha1="h11kqpyn35z054rqlt0csfvn8ktlfmb" xml:space="preserve">{| cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float: right; width: 320px; background: #e3e3e3; margin-left: 1em; border-spacing: 1px;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Situo ene de Germanio
|---- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=center | [[Dosiero:Lage der Region Nordschwarzwald.gif|140ra|Situo de la regiono ene de Germanio]]
|---- bgcolor=&quot; #e3e3e3&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | kaj pli detale ene de Baden-Virtembergo
|---- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=center | [[Dosiero:Baden Wuerttemberg Region Nordschwarzwald.png|210ra|mapo de la regiono]]
|}

La '''regiono Norda Nigra Arbaro''' - {{Lang-de|Region Nordschwarzwald}} - estas unu el 12 administraj regionoj en la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] '''[[Baden-Virtembergo]]''' de [[Germanio]]. Ĝi troviĝas ene de la [[distriktaro (Germanio)|distriktaro]] [[distriktaro Karlsruhe|Karlsruhe]], en la okcidento de la federacia lando.

La regiono konsistas el la

[[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]]

* [[Pforzheim]]

kaj la [[distrikto (Germanio)|distriktoj]]

* [[distrikto Calw|Calw]]
* [[distrikto Enz|Enz]] kaj
* [[distrikto Freudenstadt|Freudenstadt]].

Administra centro estas la urbo [[Pforzheim]].

La teritorio kovras areon de 2.339,91 kvadrataj kilometroj. Fine de septembro 2005 en la regiono vivis 599.572 loĝantoj. La averaĝa loĝdenso de la teritorio do estas 256 loĝantoj po km².

[[Dosiero:RegionNordschwarzwald.png|eta|maldekstra|200ra|&lt;center&gt;Plej gravaj urboj ({{Lang-de|Mittelzentren}}) de la regiono]]
Plej gravaj urboj ({{Lang-de|Mittelzentren}}) de la regiono estas
* [[Bad Wildbad]]
* [[Calw]]
* [[Freudenstadt]]
* [[Horb am Neckar|Horb]]
* [[Mühlacker]]
* [[Nagold]]
* [[Pforzheim]]

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.nordschwarzwald-region.de/ oficialaj paĝoj de la regiono (germanlingvaj)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070905130324/http://www.nordschwarzwald-region.de/ |date=2007-09-05 }}
* [http://www.marktplatz-nordschwarzwald.de/ virtuala &quot;merkata placo&quot; de la regiono kun informoj interalie pri libertempaj aktivecoj kaj kulturaj eventoj (germanlingvaj)]

{{-}}
&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Dosiero:Niefernburg.jpg|&lt;center&gt;Niefern-Öschelbronn,&lt;br /&gt;near [[Pforzheim]]
Dosiero:Hirsau_marienkapelle2.JPG|&lt;center&gt;[[Calw]]
Dosiero:FreudenstadtMarktplatz.jpg|&lt;center&gt;[[Freudenstadt]]
Dosiero:Bad Wildbad Rathaus.jpg|&lt;center&gt;[[Bad Wildbad]]
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

{{Regionoj en Baden-Virtembergo}}

[[Kategorio:Regionoj en Baden-Virtembergo]]</text>
      <sha1>h11kqpyn35z054rqlt0csfvn8ktlfmb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Keleti Újság</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215535</id>
    <revision>
      <id>9470675</id>
      <parentid>9327788</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>/* Redaktoroj kaj kunlaborantoj */</comment>
      <origin>9470675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3423" sha1="pd7cgds6o1eiv5tkk040h42nbcljyh7" xml:space="preserve">[[Keleti Újság]] (Orienta Ĵurnalo) estis la plej longvivanta hungarlingva ĵurnalo inter la du mondmilitoj aperinta en [[Kluĵo]] ([[Rumanio]]) inter kristnasko de [[1918]] kaj verŝajne [[6-a de oktobro]] [[1944]]. Oni ŝanĝigis la [[15-an de junio]] [[1944]] ĝian titolon je ''Keleti Magyar Újság'' (Orienta Hungara Ĵurnalo).

== Redaktoroj kaj kunlaborantoj ==
La ĵurnalon aperigis la ''Lapkiadó Részvénytársaság'' sub prezideco de Gyula Ferenczy. Ĝiaj unuaj respondecredaktoroj estis: Szentmiklósi József, [[István Zágoni]]. Ĝia spirita gvidanto ekde la komenco de [[1920]] ĝis oktobro de [[1924]] estis [[Árpád Paál]]. Intertempe – en la dua parto de [[1922]] – la ĉefredaktorajn farendojn faris Ignotus, la civila radikala elmigrinto. Inter la internaj kunlaborantoj troviĝis [[Ottó Ámon]], Hajdu István, Szentimrei Jenő, Kádár Imre, Ligeti Ernő, Kőmíves Lajos, [[Imre Mikes]], [[Győző Murányi]] , Székely Béla, [[László Dienes]], [[Ede Ormos]], Darvas Simon, [[Sándor Kacsó]], [[József Nyírő]].

== Ĝia politika tendenco ==
En ĝiaj unuaj jaroj ĝi estis civila radikala, sed ekparolis en ĝi ankaŭ socialistaj kaj komunistaj aŭtoroj. Ĝi luktis kontraŭ la konservativa kaj nacionalista politiko kaj por la pliprosimiĝo rumana-hungara. Ekde aŭtuno [[1924]] ĝia programo gradece mallarĝiĝas kaj pro tio kelkaj kunlaborantoj eliĝis (Paál Árpád, Nyírő József, Zágoni István, Kacsó Sándor kaj Gergely Jenő stenografisto, matematikinstruisto). La [[14-an de aŭgusto]] [[1927]] la advokato Sándor Weiss, la ĉefakciulo de la ''Lapkiadó Társaság'' vendis la ĵurnalon al [[Országos Magyar Párt]]. De tiam ĝis [[1939]] la ĉefredaktoro estis Endre Szász kaj sekve la respondecredaktoro József Nyírő, la direktoro Somodi András, poste Jenei László. Ekde [[1927]] ĝiaj literaturaj redaktoroj estis Dsida Jenő kaj sekve Finta Zoltán.

== Literaturo en la ĵurnalo ==
Ĝi havis gravan rolon en la disvolviĝo de la transilvania hungara literaturo. Ĝia plej grava verkisto estis sendube [[Domokos Sipos]]. Kune kun li aperis [[Ede Ormos]], Kiss Ida, [[Sándor Kacsó]]. Ĝi publikas ankaŭ de [[Tibor Déry]]  (''Utolsó pillanatban'', 1921) és [[Zsigmond Móricz]] (''Bajban'', 1924). Dum kelkaj jaroj ĝi aperigis verkojn de 86 poetoj, 144 prozaistoj, 10 dramverkistoj, 85 literaturkritikistoj kaj publicistoj, 39 tradukistoj. La plej ofte publikantaj aŭtoroj estis: [[Ferenc Balázs]], [[Oszkár Bárd]], [[Lajos Barta]], [[János Bartalis]], [[Irén Becski]], [[Elek Benedek]], [[Lajos Bíró (verkisto)|Lajos Biró]], Darvas Simon, Hajnal László, Jakab Géza, [[Illés Kaczér]], [[Imre Kádár]], [[Endre Kakassy]], [[Benő Karácsony]], [[Sándor Kibédi]], Kiss Ida, [[Ernő Ligeti]], [[Dániel Nagy]] , Ormos Ede, Pap József, Somlai Károly, [[Jenő Szentimrei]], [[István Szombati-Szabó]] kaj [[Béla Zsolt]]. Je ĝia unua novelkonkurso (1922) sendis [[Áron Tamási]] ĝian unuan kreaĵon (''Szász Tamás, a pogány''), kiu aperis en ĵurnalo la [[23-an de julio]] [[1922]]. En ĝia literatura rubriko regas la mallongaj verkoj, sed ekde [[1925]] ĝi aperigis ankaŭ felietonromanojn ([[Rodion Markovits]] ''Szibériai garnizon''). 
==Fontoj==
*[http://mek.oszk.hu/03600/03628/ Romániai magyar irodalmi lexikon]


[[Kategorio:Kluĵo]]
[[Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj]]
[[Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio]]</text>
      <sha1>pd7cgds6o1eiv5tkk040h42nbcljyh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rodriges (insulo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218666</id>
    <revision>
      <id>9470629</id>
      <parentid>8949003</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7405" sha1="hhfsgzq1o7uw2mm9e4s0l5c4vdr6fpw" xml:space="preserve">{{Informkesto insulo
|nomo                  = Rodrigues
|dosiero1              = Rodrigues 76.jpg
|priskribo de dosiero1 = Insulo Rodriges
|dosiero2              = 
|priskribo de dosiero2 = 
|akvejo                = [[Hinda Oceano]]
|insularo              = [[Maŭricio]]
|latitudo              = -19.716667
|longitudo             = 63.416667
|regiono-ISO           = MU-RO
|zomo                  = 8
|mapo                  = Rodrigues in Mauritius.svg
|situo sur mapo        = &lt;!--neniu--&gt;
|longo         = 19
|larĝo         = 9
|areo          = 110
|altaĵo        = [[Mont Limon]]
|alteco        = 398
|alteco-rilato =
|ĉefa loko     = Port Mathurin
|loĝantaro     = 38000
|censo         = 2012
|administrado  =
|malkovro      =
}}
'''Rodriges''' aŭ (fr) '''Rodrigues''' (prononcu [rodrig] kaj ne [rodrigèz] kiel en la portugala) kun nomo prenita de la portugala esploristo [[Diogo Rodrigues]], estas unu el la insuloj [[Maskarenoj]]. Ĉiuj insuloj de la maskarena insularo apartenas al la Respubliko [[Maŭricio]], escepte de la insulo [[Reunio|La Réunion]], kiu konsistas el [[franca transmara departemento ]] (département d'outre mer aŭ DOM).

Ĝi estas la plej malgranda (109 [[km²|km²,]] 18 km longa, 8 km larĝa) de la tri maskarenaj insularoj sudokcidente en la [[Hinda Oceano]], 560 km oriente de la insulo [[Maŭricio]], kun plej alta loko de ĉirkaŭ 355 metroj. Ĝi estas ĉirkaŭita de [[korala rifo]]. La ĉefurbo estas [[Port Mathurin]].

Je 2006 la insula loĝantaro estis ĉirkaŭ 40,000. La ĉefa lingvo estas [[Rodriga Kreolo]], dum la [[franca]] kaj la [[Angla lingvo|angla]] estas parolataj aŭ komprenataj de la loĝantaro. La ĉefa religio estas la [[Roma Katolikismo]] kun kelkaj minoritatoj de aliaj religioj. Pleja parto de la loĝantaro estas miksaĵo de [[Afriko|afrikaj]] kaj [[Francio|francoj]]. Ĉefaj industrioj estas [[manfarado]], [[agrikulturo]], [[fiŝkaptado]] kaj [[turismo]].

== Historio ==
El la [[10-a jarcento]], [[Araboj]] vizitis la insulojn [[Maskarenoj]]. Mapo de la [[12-a jarcento]] de la araba geografo [[Muhammad al-Idrisi|Ash-Sharif al-Idrisi]], klare montras la tri insulojn de la Maskarenoj kiel Dina Arobi (Maŭricio), Dina Margabin ([[Reunio]]) kaj Dina Moraze (Rodriges). La insulo ricevis la nomon de la [[Portugalio|portugala]] [[maristo]] Dom [[Diogo Rodrigues]] en [[1528]].

El [[1601]] [[Nederlando|nederlandanoj]] ekvizitis la insulon, por serĉado de freŝa akirado de manĝaĵo. En [[1691]] la [[Hugenoto]] [[François Leguat]] kaj 7 kompanoj surterigis en tiu insulo, intence setligi terkulturan [[kolonio]]n de rifuĝintaj [[protestantismo|protestantoj]]. Terkulturado ne estis sukcesa, sed estis abundo da [[testudo]]j, [[birdo]]j, [[fiŝo]]j kaj aliaj marmanĝaĵoj.

Dum la [[18-a jarcento]] klopodis multaj [[Francio|francoj]] disvolvigi la insulon. Oni alportis afrikajn [[sklaveco|sklavojn]] (prauloj de la nuna loĝantaro) al Rodriges por disvolvigi brutobredadon kaj terkulturadon.

En [[1809]], post mallonga batalo kontraŭ la francoj, trupoj de [[Britio]] prenis posedon de Rodrigues. Kaj poste sklaveco estis abolita. En [[1968]] Maŭricio enmetis la insulon Rodriges en tiu lando. Nune estas aŭtonoma regiono de Maŭricio, kaj deziras plenan sendependon.

== Lingva situacio ==
Kontraste kun Mauricio mem, la insulo Rodrigues estas tre homogena, etne kaj lingve. Fakte, pli ol 96% de la insulanoj estas Rodriganoj kaj kiel gepatra lingvo ili parolas la rodrigan kreolon kiu estas la ĉefa parolata lingvo, La insulo Rodrigues ne vere havas specifan lingvan politikon rilate al la Respubliko Mauricio. Ĝia lingva politiko konsideras la tri lingvojn praktikatajn : kreolo por neoficialaj komunikoj kaj la radio, la franca por pli formala komunikado, precipe en televido kaj ĵurnaloj, kaj la angla por la administrado kaj en la lernejoj&lt;ref&gt;(franca) [http://www.axl.cefan.ulaval.ca/EtatsNsouverains/rodrigues.htm ïle Rodrigues], en : [http://www.axl.cefan.ulaval.ca/index.html Aménagement linguistique dans le monde] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190528183121/http://www.axl.cefan.ulaval.ca/index.html |date=2019-05-28 }}, la 1-an de aŭgusto 2010.&lt;/ref&gt;.

Kelkaj ekzemploj :

Kreolaj popoloj el la tuta mondo, donu al ni vian manon : ''Tou kreol lor la ter, anou marye pyke''

Kreolo ne estas nur lingvo aŭ etna grupo, sed tuta filozofio : ''Kreol li pa selman enn lang ou enn bann dimoun, li enn filozofi oussi''

Ni estas kreoloj, do ni parolas kreolan (lingvon) : ''Nou kreol, nou koz nou lang.''

Kreolo estas la forta lingvo de nia patrujo ĉar ĝi estas parolata de ĉiuj : ''Kreol li enn gran lang kot nou parski tou dimoune kose li.''

== Natura historio ==
[[Dosiero:Acropora rodriguensis.jpg|dekstra|eta|200ra|''[[Acropora rodriguensis]]'']]Rodriges estas [[vulkana insulo]] borde de la [[Ebenaĵo Maskareno]]. Oni supozas, ke estas 1-4 milionjara, kaj dum tiu tempo Rodriges disvolvigis unikan medion, inkludante multajn [[endemio]]jn: 42 specioj de arboj; la [[Rodrigesa fruktovesperto]]; du specioj de birdoj, la [[Foudia flavicans|Rodrigesa fodio]] kaj la [[Acrocephalus rodericana|Rodrigesa filoskopo]]; kaj ĉe la [[korala rifo|rifo]] unu specio de [[koralo]], du specioj de fiŝoj ''Pomacentrus'' kaj multajn novajn speciojn de [[krustulo]]j. Aliaj endemismaj bestoj kiel la [[Rodrigesa giganta testudo]] kaj la [[Rodrigesa ermitkolombo]] estas nune [[formortinta]]j.[[Dosiero:Extinctbirds1907_P23_Pezophaps_solitaria0327.png|dekstra|eta|200ra|''[[Pezophaps solitaria]]'']]

La [[korala rifo]] de Rodriges estas eksterordinara ĉar ĝi estas memstara - ĝi ne ricevas koralan [[zooplanktono]]n el ie ajn. Tio rezultis en disvolvigo de la endemisma koralo kaj eta nombro de specioj.
La kafoplanto [[Ramosmania rodriguesii]], estis supozata ekstingita ĝis kiam ĝi estis denove remalkaŝita en 1979.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.rbgkew.org.uk/plants/islandplants/marron.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2007-10-21 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090207100550/http://www.rbgkew.org.uk/plants/islandplants/marron.html |arkivdato=2009-02-07 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5307047&lt;/ref&gt;

== Bibliografio ==
* ''(franca) Le Chercheur d'or'' (La oroserĉisto), Gallimard, Parizo, [[1985]], 332 p. {{ISBN|2-07-070247-2}}
* ''(franca) Voyage à Rodrigues'' (Vojaĝo al Rodriges), Gallimard, « Le Chemin », Parizo, [[1986]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[ISO 3166-2:MU]]
* [[Kreola lingvo]]
* [[Maskarenaj arbaroj]]
* [[Rodrigesa kanbirdo]]
* [[Rodrigesa noktardeo]]
* [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]]
* [[Flughaveno Plaine Corail]]
* [[Kokosinsulo (Maŭricio)]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [https://web.archive.org/web/20060601095746/http://www.gov.mu/portal/sites/ncb/rra/index.htm Rodrigues Regional Assembly]
* [http://www.meteo.maurice.online.fr/meteo.english.htm/ Weather in Rodrigues] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070629150506/http://www.meteo.maurice.online.fr/meteo.english.htm |date=2007-06-29 }}
* [http://www.travel-images.com/rodrigues.html Rodrigues images]
* [http://www.tourism-rodrigues.mu/ Turism-oficejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120414121552/http://www.tourism-rodrigues.mu/ |date=2012-04-14 }}

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Rodriges| ]]
[[Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj]]
[[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1968]]</text>
      <sha1>hhfsgzq1o7uw2mm9e4s0l5c4vdr6fpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ŝablono:Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj</title>
    <ns>10</ns>
    <id>221474</id>
    <revision>
      <id>9470793</id>
      <parentid>9343288</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Petr Tomasovsky</username>
        <id>678</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>9470793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3766" sha1="3ja5vgqm7druk9kodenhzan4iyeejd6" xml:space="preserve">{{Navigilo2
|state = collapsed
|titolo = [[Ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj|Fortikaĵoj en Ĉeĥoslovakio]]
|nomo = Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
|stilo_de ĉefa_titolo  = background:#BDB76B
|grupo1 = Establitaj sektoroj
|stilo_de_grupoj = background:#BDB76B
|stilo_de_listoj = background:#FAFAD2
|listo1 = [[Pionirara grupa komandantejo I Staré Město pod Sněžníkem|PGK I Staré Město pod Sněžníkem]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo II Hlučín|PGK II Hlučín]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo III Králíky|PGK III Králíky]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo IV Opava|PGK IV Opava]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo V Náchod|PGK V Náchod]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo VI Trutnov|PGK VI Trutnov]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo VII Liberec|PGK VII Liberec]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo VIII Most|PGK VIII Most]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo IX Domažlice|PGK IX Domažlice]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo X Rokytnice v Orlických horách|PGK X Rokytnice v Orlických horách]] {{·}} [[Pionirara grupa komandantejo XI Hrušovany nad Jevišovkou|PGK XI Hrušovany nad Jevišovkou]] {{·}} [[Pionirara grupo 21 Bratislavo|PG 21 Bratislavo]]
|grupo2 = Divido de la fortikaĵoj
|listo2 = [[Ĉeĥoslovakaj malpezaj fortikaĵoj|Malpeza fortikaĵo]] {{·}} [[Malpeza fortikaĵo modelo 36]] (variantoj A-F) {{·}} [[malpeza fortikaĵo modelo 37]] (variantoj A-H + K1-4) {{·}} [[Ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj|Peza fortikaĵo]] {{·}} [[infanteria fuorto]] {{·}} [[artileria fuorto]] {{·}} [[artileria turniĝonta turo]] {{·}} [[artileria gvatejo]] {{·}} [[minĵetila fuorto]] {{·}} [[minĵetila kupolo]] {{·}} [[enireja objekto]]
|grupo3 = [[Artileria fuortaro|Artileriaj fuortaroj]] de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
|listo3 = [[Adam (artileria fuortaro)|Adam]] {{·}} [[Stachelberg (artileria fuortaro)|Babí (Stachelberg)]] {{·}} [[Bartošovice (artileria fuortaro)|Bartošovice]] {{·}} [[Bouda (artileria fuortaro)|Bouda]] {{·}} [[Dobrošov (artileria fuortaro)|Dobrošov]] {{·}} [[Hanička (artileria fuortaro)|Hanička]] {{·}} [[Hůrka (artileria fuortaro)|Hůrka]] {{·}} [[Jírová hora (artileria fuortaro)|Jírová hora]] {{·}} [[Kronfelzov (artileria fuortaro)|Kronfelzov]] {{·}} [[Milotický vrch (artileria fuortaro)|Milotický vrch]] {{·}} [[U Orla (artileria fuortaro)|U Orla]] {{·}} [[Orlík (artileria fuortaro)|Orlík]] {{·}} [[Poustka (artileria fuortaro)|Poustka]] {{·}} [[Skutina (artileria fuortaro)|Skutina]] {{·}} [[Smolkov (artileria fuortaro)|Smolkov]] {{·}} [[Šibenice (artileria fuortaro)|Šibenice]]
|grupo4 = [[Armilo]]j uzataj en la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
|listo4 = [[Malpeza maŝinpafilo mod. 26]] {{·}} [[Peza maŝinpafilo mod. 37]] {{·}} [[4cm kanono mod. 36]] {{·}} [[85mm kanono mod. 44/59]] {{·}} [[10cm haŭbizo mod. 38]] {{·}} [[Minĵetilo mod. 38|9cm  minĵetilo mod. 38]]
| grupo5 = Plafonaj elementoj
| listo5 = [[Plafonaj blendaj elementoj en la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj]] - [[Infanteria turniĝonta maŝinpafila turo M/OR|Infanteria turniĝonta maŝinpafila turo]]
| grupo6 = Obstakloj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
| listo6 = [[Ĉeĥoslovakaj fortikaĵaj obstakloj]] - [[Ĉeĥa erinaco]]
| grupo7 = Prova kaj ekzerca objekto
| listo7 = [[Prova kaj ekzerca objekto CE]]
| grupo8 = Muzeoj pri ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj
| listo8 = [[MO S-5 &quot;Na Trati&quot;]] {{·}} [[Muzeo de fortikaĵoj Hlučín-Darkovičky]] {{·}} [[Fortikaĵa regiono Králíky]] {{·}} [[K-S 5 &quot;U Potoka&quot;]] {{·}} [[K-S 14 U cihelny]] {{·}} [[N-S 82 Březinka]]
| malsupre = [[Kroniko de la fortikigado de Ĉeĥoslovakio]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Kategorio:Navigilo:Ĉeĥoslovakio|{{PAGENAME}}]]
[[Kategorio:Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|!]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ja5vgqm7druk9kodenhzan4iyeejd6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rivers Cuomo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>223155</id>
    <revision>
      <id>9470752</id>
      <parentid>8329758</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="666" sha1="s661fm75so3j5ih2lhbg9czc7q6pc2t" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''Rivers CUOMO''' (naskiĝinta la [[13-an de junio]] [[1970]] en [[Novjorko]]) estas [[usono|usona]] [[kantisto]] kaj [[ĉefkantisto]] kaj gitaristo de la rokmuzika grupo [[Weezer]]. Li havas unuan solistan albumon, &quot;Alone&quot; (angle), de [[2007]].

== Albumoj ==
* Alone: The Home Recordings of Rivers Cuomo (2007)
* Alone II: The Home Recordings of Rivers Cuomo (2008)
* Not Alone – Rivers Cuomo and Friends: Live at Fingerprints (2009)
* Alone III: The Pinkerton Years (2011)
* Scott &amp; Rivers (2013)

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Cuomo, Rivers}}

[[Kategorio:Usonaj kantistoj]]
[[Kategorio:Usonaj gitaristoj]]
{{Ĝermo|muzikisto}}</text>
      <sha1>s661fm75so3j5ih2lhbg9czc7q6pc2t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>RMS Lusitania</title>
    <ns>0</ns>
    <id>223893</id>
    <revision>
      <id>9470538</id>
      <parentid>9208292</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4323" sha1="dypohelathdrjyjfn1vliodpuzvayqj" xml:space="preserve">[[Dosiero:Lusitania book image1.jpg|eta]]
{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; width: 20em; border-collapse: collapse; font-size: 95%; float: right; clear: right;&quot;
|+  style=&quot;margin-left: inherit; font-size: larger;&quot; | '''RMS Lusitania''' 
| align=center colspan=2  style=background:#efefef;  |
|-
| Tipo
| pasaĝertransporta ŝipo        
|-
| [[Longo]]
| 239,87 m
|-
| [[Larĝo]]
| 26,67 m
|-
| [[mastoalto]]
| 32 m
|-
| [[merĝo]]
| ? m
|-
| [[akvoelpremo]]
| 44.060 t
|-
| [[pelilo]]
| 4 el Parsons-aj [[vaporturbino]]j, 4 db ŝiphelicoj
|-
| [[rapido]]
| 25 [[knoto]]j (46,3&amp;nbsp;km/h/28,8 mejloj)
|-
| [[kameno]]
| 4
|-
| [[masto]]
| 2
|-
| ŝiplaboristoj
| ?
|-
| nombro de la [[pasaĝero]]j
| 552 en la unu klaso, 460 en la dua klaso, 1186 en la tria klaso, entute 2198 
|-
| [[surakvigo]]
| 7-an de junio [[1906]]
|-
| Konstrua firmao
| [[John Brown &amp; Co. Ltd]], [[Clydebank]], [[Skotlando]]
|-
|}

'''RMS Lusitania''' estis oceanvetura ŝipo de la brita ''Cunard Steamship Lines''. Ĝin konstruis la skota firmao ''John Brown and Company'' kaj surakvigis en [[1906]] samtempe kun la frata ŝipo ''RMS Mauretania''. La celo estis konstruo de tiaj ŝipoj, kiuj povis konkuri kun la tiutempaj germanaj oceanveturaj ŝipoj. La ''Lusitania'' kvarfoje gajnis la Bluan Rubandon, kiun ricevis la plej rapida ŝipo (unuafoje en [[1907]]).

La ŝipon subakvigis la [[7-an de majo]] [[1915]] germana submarŝipo U 20 – ses tagojn post elveturo el Novjorko - , dum ĝi jam la 202-an fojon traveturis la Atlantikon. Saviĝis nur 774 pasaĝeroj, 1201 mortis.

La germana torpedo trafis nazoparton de la ŝipo, baldaŭ okazis dua eksplodo, kiun kaŭzis supozebla eksplodo de la kaŝ-liveritaj militmaterialoj. La ŝipo flankiĝis rapide maldekstren, dum la nazoparto eksubakviĝis. Ĉiu pasaĝero iris al la maldekstra flanko kaj provis eskapi per la boatoj. Okazis ega ĥaoso, paniko, multaj boatoj deŝiriĝis de la [[vinĉo]] kaj falis sur homojn.

La Lusitania subakviĝis dum 18 minutoj, sekvatage la irlandan marbordon kovris centoj da sufokintaj viktimoj.

Pro la incidento, Usono preskaŭ aliĝis al la unua mondmilito (tio okazis nur en 1917). Hodiaŭ jam neniu rifuzas, ke la ŝipo liveris ankaŭ militmaterialojn por Britio, sed oni klarigas dufoje la duan gravan eksplodon. Tio okazis aŭ pro eksplodo de la militmaterialo aŭ eksplodo de la karbonaj gasoj en la karbostokejo.

Loko de la subakviĝo pli frue estis proklamita milita zono fare de germanoj, tie oni pafas senatente. Krome la ŝipo troviĝis sur listo de militŝipoj, tio signifis ke unue la mararmeo dispoziciis pri la ŝipo.

== Esperanto ==

Pasaĝero sur Lusitania dum ĝia lasta veturo estis la 22-jara [[britaj esperantistoj|brita esperantisto]] [[Frank Harold Sweet]], kiu vojaĝis per la ŝipo al la 8-a [[Brita Kongreso de Esperanto]] en [[Bath]]. Li iĝis unu el la supervivintoj kaj sukcesis partopreni la kongreson.&lt;ref&gt;[http://enesperantujo.blogspot.com/2013/03/la-esperanta-gazetaro-dum-la-1_10.html Esperantaj bitoj: La esperanta gazetaro dum la 1-a mondmilito (III)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rmslusitania.info/people/second-cabin/ Second Cabin (Second Class) Passenger List – The Lusitania Resource]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rmslusitania.info/people/lusitania-survivors/ Lusitania Survivors – The Lusitania Resource]&lt;/ref&gt; En la aŭgusta numero de la revuo [[The British Esperantist]] aperis lia tripaĝa raporto pri lia sperto de la katastrofo. Laŭ lia atesto, parto de la vrako de la ŝipo estas ŝildo &quot;Ĉi tie oni parolas Esperante&quot; pendigita sur la pordo de lia kajuto.&lt;ref&gt;&quot;Ĉe la subakvigo de vaporŝipo Lusitania&quot;. The British Esperantist, vol. XI, n-ro 128 (aŭgusto 1915) p. 149, [https://dl.dropboxusercontent.com/u/3763243/SWEET%20-%20%C4%88e%20la%20subakvigo.pdf rete konsultebla] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141229200855/https://dl.dropboxusercontent.com/u/3763243/SWEET%20-%20%C4%88e%20la%20subakvigo.pdf |date=2014-12-29 }}&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.rmslusitania.info/ The Lusitania Resource] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190708151740/http://www.rmslusitania.info/ |date=2019-07-08 }}

[[Kategorio:Ŝipoj]]
[[Kategorio:Milita ekipaĵo de la Unua Mondmilito]]
[[Kategorio:Vrakoj]]</text>
      <sha1>dypohelathdrjyjfn1vliodpuzvayqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szabolcs Fényes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>226946</id>
    <revision>
      <id>9470697</id>
      <parentid>8005884</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1664" sha1="hp5kfszpxe0mgy3r863f8x0a87ksdze" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''FÉNYES Szabolcs''' (fe:njeŝ) estis hungara komponisto naskita en [[Nagyvárad]] la [[30-an de aprilo]] [[1912]] kaj mortinta en [[Budapest]] la [[12-an de oktobro]] [[1986]].

== Biografio ==
Fényes studis muzikon ĉe [[Albert Siklós]]. Post la sukceso de sia opereto ''Maya'' ([[1931]]) inter [[1931]] kaj [[1934]] li laboris en [[Berlino]], kie li komponis kelkajn kanzonojn interalie por [[Zarah Leander]]. Ekde [[1942]] ĝis [[1949]] kaj inter [[1957]]–[[1960]] li estis direktoro de operetteatro de hungara ĉefurbo, inter [[1949]]–[[1957]] li estis muzikgvidanto de ''Vidám Színpad''. Li komponis proksimume 600 kanzonojn, pli ol cent filmmuzikajn komponaĵojn kaj ĉirkaŭ 45 muzikteatrajn komponaĵojn.

== Ĉefaj muzikteatraj komponaĵoj ==
* ''Maya'' (1931);
* ''Manolita'' (1932);
* ''Az ördög nem alszik'' (1940);
* ''Vén diófa'' (1942);
* ''Rigó Jancsi'' (1947);
* ''Szombat délután'' (1954);
* ''Szerencsés flótás'' (1955);
* [[Dolarpaĉjo]] (1956) muziko por la [[filmo]]
* ''Duna parti randevú'' (1957);
* ''Majd a papa'' (1958);
* ''A csók'' (Dóczi L. vígjátéka, 1968);
* ''A kutya, akit Bozzi úrnak hívnak'' (1976);
* ''Florentin kalap'' (1979).

== Fonto ==
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html Magyar Életrajzi Lexikon]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=14086&amp;i_direction=1 Film- kaj teatraj muzikkomponaĵoj]

{{Bibliotekoj}}
{{Unua}}
{{Vivtempo|Fenyes, Szabolcs}}

[[Kategorio:Hungaraj operetkomponistoj]]
[[Kategorio:Transilvaniaj hungaroj]]
[[Kategorio:Hungaraj teatrestroj]]
[[Kategorio:Hungaraj filmaj komponistoj]]</text>
      <sha1>hp5kfszpxe0mgy3r863f8x0a87ksdze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Listo de orgenregistroj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>228267</id>
    <revision>
      <id>9470490</id>
      <parentid>8929803</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T13:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Soldatdalafontdalgat</username>
        <id>200546</id>
      </contributor>
      <origin>9470490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2996" sha1="1kktaf6qbg65t69nz0o1dnjc3v7ezwl" xml:space="preserve">Ĉi tiu listo enhavas la nomojn de [[Registro (orgeno)|registroj]]. Ĉar ja ekzistas diversaj orgenregionoj kun diferencaj lingvoj, estas tute nature, ke la nomoj ne ĉiam estas esperantigeblaj. Tiukaze aperas la origina nomo en oblikva skribo. 

Krome aperas pli malsupre listo de artikoloj rilataj akustikajn temojn ligitajn kun la registroj, [[Registrado (muziko)|registradoj]] resp. [[orgenfajfilo]]j.

==Registroj==
{{KompaktaEnhavTabelo}}

=== A ===
* akra fermregistro
* akraĵo 3-4 obla
* akrofluto
* aldhobojo

=== B ===
* [[balgotretanto|balgotretant-alvokilo]]
* barvalvo
* bekfluto
* borduno

=== C ===

* cimbalo 1–3 obla
* [[cimbalstelo]]
* ''copel'' 4′ (plejofte ferma)

=== Ĉ ===

* ĉamkorno

=== D ===
* diapasono
* dolkano
* dulciano
* duoblokonusa rigalo

=== F ===

* fagoto
* [[Ferma fajfilo (orgeno)|fermfajfilo 4']]
* fermfajfilo 8' 
* [[Ferma fajfilo (orgeno)|fermfluto]]
* [[Ferma fajfilo (orgeno)|fermregistro]]
* fluto 4'
* funelfluto
* funelrigalo

=== H ===
* harmonia trumpeto
* [[hispana trumpeto]]
* hobojo
* ''hohlflöte''
* ''hölzern gelächter''

=== K ===
* kariljono
* [[kombiniloj (orgeno)|kombinilo]] 
* [[Konektilo (orgeno)|konektilo]]
* korneto
* krumorno 8′
* kukolo (sono simila al [[kukolo]])
* kvintado
* kvinto 2&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;′     
* kvinto 1&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;′
* kvintadeno

=== L ===
* lignorigalo 16′ 

=== M ===
* malfermfluto
* miksturo 3-4 obla
* mirlitono 4'

=== N ===
* ''nachthorn''
* [[najtingalo (orgeno)|najtingalo]]
* ''nasat'', ''nasard'' 2&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;′ 
* noncimbalo

=== O ===
* oktavbaso 8'
* oktavo 4'
* oktavo 2'
* oktavo 1'

=== P ===
* postregistro
* prestanto
* [[Principalo (orgeno)|principalo 8']]
* principalo 4'
* principalo 2' 
* progresivharmoniko 1-8 obla

=== R ===
* [[registrokateno]]
* rigalo 8'
* ''rohrflöte'' (sono simila al natura [[fluto]] el tubo de [[aŭstrala fragmito]] aŭ [[bambuo]])
* ''royal trumpet'' (&quot;reĝa trumpeto&quot;)

=== S ===
* salicionalo (salikofluto)
* ''schwebeflöte''
* septimkorneto
* septimcimbalo
* serafonvoĉoj
* seskvialtero 2-obla
* ''spillpfeife''
* stentordiapasono
* stentorfluto
* stentorvjolgambo
* [[subbaso]] 16'
* superoktavo 2'

=== Ŝ ===
* ŝalmo

=== T ===
* terciano 
* tercio 1&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;′ (tertia, Terz, tierce)    
* terciocimbalo 3-obla
* timbalo
* [[tondro (orgeno)|tondro]] 
* [[tremsonigilo]]
* trombono
* trumpeto
* trumpetrigalo
* trumpeta kvinto
* ''tuba mirabilis''

=== U ===
* ''unda maris''

=== V ===
* violono
* vjolo
* vjolgambo
* ''voce umana'' 
* ''vox coelestis'' (voix céleste) 

=== W ===
* ''waldflöte'' 2'
* ''waldhorn'' (sono simila al [[Korno (muzikinstrumento)|korno]])
{{KompaktaEnhavTabelo}}

==Artikoloj pri akustikaĵoj==
*[[Aerofono]]
*[[Pleno (muziko)]]
*[[Songenerado]]
*[[Laŭteco]]

== Vidu ankaŭ ==
*[[Orgeno]]
*[[Orgen-glosaro]]

== Eksteraj ligiloj ==

{{commonscat|Stoplists|Listoj de orgenregistroj}}

[[Kategorio:Orgeno]]
[[Kategorio:Glosaroj|Orgen-registroj]]</text>
      <sha1>1kktaf6qbg65t69nz0o1dnjc3v7ezwl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flavnuka verdpego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>229891</id>
    <revision>
      <id>9470483</id>
      <parentid>8766931</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2936" sha1="jso1pzvvb0iccktradlivl82zhqi9wp" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Flavnuka pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio =  ''Flavnuka pego'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma flavinucha''
|dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], [[1834]])
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Flavnuka verdpego''' aŭ pli simple '''Flavnuka pego''' (''Chrysophlegma flavinucha'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]] kaj havas kiel preciza karaktero flavan nukon, kio nomigas la specion.

== Priskribo ==
Ĝi estas granda birdo 33 ĝis 34&amp;nbsp;cm longa kaj 153-198 gr peza, olivecverda verdpego kun karaktera flava [[nuko]] iom kresteca kaj ankaŭ bunta [[gorĝo]]; subgorĝa strio estas nigra kun blankaj punktoj. Oliveca malhelverda dorso kun griza suba parto. Krono de [[kapo]] estas bruneta kaj [[plumo]]j de [[flugilo]]j estas brun-nigre striecaj; subflugiloj estas brunecaj. La vosto estas brunnigreca. [[Beko]] aspektas blankete ĉefe ĉepinte sed ĉebaze estas pli grizeca.

La ino ne estas tiom bunta; ŝia gorĝo estas bruneca. Junuloj havas nukokreston ne tiom orkoloran kaj subajn partojn pli grizecajn.

== Troviĝo ==
Ĝi loĝas en [[Sudorienta Azio]], ĉefe en [[Ĉinio]], [[Hindoĉinio]], [[Hajnano]] kaj [[Sumatro]].

== Vivloko ==
La birdo loĝas en [[subtropiko|subtropika]]j kaj [[tropika]]j malsekaj ebenaĵaj arbaroj kaj ankaŭ en malsekaj montaraj [[arbaro]]j.

== Kutimoj ==
Ili vivas laŭ paroj aŭ laŭ etaj familiaj grupoj. Ili estas timidaj kaj aktivaj. Ili serĉas manĝaĵojn en arbotrunkoj aŭ branĉoj; malofte surgrunde. Kiam oni renkontas, ili levas la kreston sed ankaŭ foje la tutan kapon kaj indikas alten per la beko.

Ili faras neston en arbo en elfosaĵo farita de ambaŭ gepatroj, kiuj same ambaŭ zorgas la ovojn kaj idaron. La junuloj post [[elnestiĝo]] restas kun la gepatroj dumlonge.

Ili manĝas ĉefe [[formiko]]jn, [[termito]]jn, [[larvo]]jn de [[insekto]]j, sed ankaŭ [[bero]]jn kaj grenojn kaj malofte eĉ arboranojn.

== Fonto ==
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47418/all Picus flavinucha]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27an Julio 2007.
* [http://www.oiseaux.net/oiseaux/pic.a.nuque.jaune.html En la franca]

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Pegedoj]]</text>
      <sha1>jso1pzvvb0iccktradlivl82zhqi9wp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470503</id>
      <parentid>9470483</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="i5mcpovp71gi2vkzpz7s44dde7tmoqh" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Flavnuka pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio =  ''Flavnuka pego'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma flavinucha''
|dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], [[1834]])
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Flavnuka verdpego''' aŭ pli simple '''Flavnuka pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Chrysophlegma flavinucha'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]] kaj havas kiel preciza karaktero flavan nukon, kio nomigas la specion.

== Priskribo ==
Ĝi estas granda birdo 33 ĝis 34&amp;nbsp;cm longa kaj 153-198 gr peza, olivecverda verdpego kun karaktera flava [[nuko]] iom kresteca kaj ankaŭ bunta [[gorĝo]]; subgorĝa strio estas nigra kun blankaj punktoj. Oliveca malhelverda dorso kun griza suba parto. Krono de [[kapo]] estas bruneta kaj [[plumo]]j de [[flugilo]]j estas brun-nigre striecaj; subflugiloj estas brunecaj. La vosto estas brunnigreca. [[Beko]] aspektas blankete ĉefe ĉepinte sed ĉebaze estas pli grizeca.

La ino ne estas tiom bunta; ŝia gorĝo estas bruneca. Junuloj havas nukokreston ne tiom orkoloran kaj subajn partojn pli grizecajn.

== Troviĝo ==
Ĝi loĝas en [[Sudorienta Azio]], ĉefe en [[Ĉinio]], [[Hindoĉinio]], [[Hajnano]] kaj [[Sumatro]].

== Vivloko ==
La birdo loĝas en [[subtropiko|subtropika]]j kaj [[tropika]]j malsekaj ebenaĵaj arbaroj kaj ankaŭ en malsekaj montaraj [[arbaro]]j.

== Kutimoj ==
Ili vivas laŭ paroj aŭ laŭ etaj familiaj grupoj. Ili estas timidaj kaj aktivaj. Ili serĉas manĝaĵojn en arbotrunkoj aŭ branĉoj; malofte surgrunde. Kiam oni renkontas, ili levas la kreston sed ankaŭ foje la tutan kapon kaj indikas alten per la beko.

Ili faras neston en arbo en elfosaĵo farita de ambaŭ gepatroj, kiuj same ambaŭ zorgas la ovojn kaj idaron. La junuloj post [[elnestiĝo]] restas kun la gepatroj dumlonge.

Ili manĝas ĉefe [[formiko]]jn, [[termito]]jn, [[larvo]]jn de [[insekto]]j, sed ankaŭ [[bero]]jn kaj grenojn kaj malofte eĉ arboranojn.

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100&quot;&gt;
File:Picus flavinucha 585.jpg|Flavnuka pego
File:Greater Yellownape (female).JPG|Flavnuka pego (ino)
File:Greater Yellownape Ghatgarh Uttarakhand India 26.11.2015.jpg|''P. f. kumaonense'' en [[Utaraĥando]], Barato
File:Greater Yellownape, Zhong Guo Xi Niao Gu, Ying Jiang Xian, De Hong Dai Zu Jing Po Zu Zi Zhi Zhou, China imported from iNaturalist photo 358956381 (cropped).jpg
File:Greater Yellownape, CH35 C27, Bhowali Range, Uttarakhand 263132, India imported from iNaturalist photo 173172932.jpg|Manĝanta [[vesperto]]n
&lt;/gallery&gt;

== Fonto ==
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47418/all Picus flavinucha]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27an de Julio 2007.
* [http://www.oiseaux.net/oiseaux/pic.a.nuque.jaune.html En la franca]

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Pegedoj]]</text>
      <sha1>i5mcpovp71gi2vkzpz7s44dde7tmoqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470504</id>
      <parentid>9470503</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:32:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bildaro */</comment>
      <origin>9470504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="dk0fk9ppprockfxyvj57brhrjlvjrvo" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Flavnuka pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio =  ''Flavnuka pego'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma flavinucha''
|dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], [[1834]])
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Flavnuka verdpego''' aŭ pli simple '''Flavnuka pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Chrysophlegma flavinucha'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]] kaj havas kiel preciza karaktero flavan nukon, kio nomigas la specion.

== Priskribo ==
Ĝi estas granda birdo 33 ĝis 34&amp;nbsp;cm longa kaj 153-198 gr peza, olivecverda verdpego kun karaktera flava [[nuko]] iom kresteca kaj ankaŭ bunta [[gorĝo]]; subgorĝa strio estas nigra kun blankaj punktoj. Oliveca malhelverda dorso kun griza suba parto. Krono de [[kapo]] estas bruneta kaj [[plumo]]j de [[flugilo]]j estas brun-nigre striecaj; subflugiloj estas brunecaj. La vosto estas brunnigreca. [[Beko]] aspektas blankete ĉefe ĉepinte sed ĉebaze estas pli grizeca.

La ino ne estas tiom bunta; ŝia gorĝo estas bruneca. Junuloj havas nukokreston ne tiom orkoloran kaj subajn partojn pli grizecajn.

== Troviĝo ==
Ĝi loĝas en [[Sudorienta Azio]], ĉefe en [[Ĉinio]], [[Hindoĉinio]], [[Hajnano]] kaj [[Sumatro]].

== Vivloko ==
La birdo loĝas en [[subtropiko|subtropika]]j kaj [[tropika]]j malsekaj ebenaĵaj arbaroj kaj ankaŭ en malsekaj montaraj [[arbaro]]j.

== Kutimoj ==
Ili vivas laŭ paroj aŭ laŭ etaj familiaj grupoj. Ili estas timidaj kaj aktivaj. Ili serĉas manĝaĵojn en arbotrunkoj aŭ branĉoj; malofte surgrunde. Kiam oni renkontas, ili levas la kreston sed ankaŭ foje la tutan kapon kaj indikas alten per la beko.

Ili faras neston en arbo en elfosaĵo farita de ambaŭ gepatroj, kiuj same ambaŭ zorgas la ovojn kaj idaron. La junuloj post [[elnestiĝo]] restas kun la gepatroj dumlonge.

Ili manĝas ĉefe [[formiko]]jn, [[termito]]jn, [[larvo]]jn de [[insekto]]j, sed ankaŭ [[bero]]jn kaj grenojn kaj malofte eĉ arboranojn.

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Picus flavinucha 585.jpg|Flavnuka pego
File:Greater Yellownape (female).JPG|Flavnuka pego (ino)
File:Greater Yellownape Ghatgarh Uttarakhand India 26.11.2015.jpg|''P. f. kumaonense'' en [[Utaraĥando]], Barato
File:Greater Yellownape, Zhong Guo Xi Niao Gu, Ying Jiang Xian, De Hong Dai Zu Jing Po Zu Zi Zhi Zhou, China imported from iNaturalist photo 358956381 (cropped).jpg
File:Greater Yellownape, CH35 C27, Bhowali Range, Uttarakhand 263132, India imported from iNaturalist photo 173172932.jpg|Manĝanta [[vesperto]]n
&lt;/gallery&gt;

== Fonto ==
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47418/all Picus flavinucha]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27an de Julio 2007.
* [http://www.oiseaux.net/oiseaux/pic.a.nuque.jaune.html En la franca]

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Pegedoj]]</text>
      <sha1>dk0fk9ppprockfxyvj57brhrjlvjrvo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470505</id>
      <parentid>9470504</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referencoj */</comment>
      <origin>9470505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3715" sha1="t9p5has7w5mnvem0n4akollcq2xjq86" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Flavnuka pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio =  ''Flavnuka pego'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma flavinucha''
|dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], [[1834]])
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Flavnuka verdpego''' aŭ pli simple '''Flavnuka pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Chrysophlegma flavinucha'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]] kaj havas kiel preciza karaktero flavan nukon, kio nomigas la specion.

== Priskribo ==
Ĝi estas granda birdo 33 ĝis 34&amp;nbsp;cm longa kaj 153-198 gr peza, olivecverda verdpego kun karaktera flava [[nuko]] iom kresteca kaj ankaŭ bunta [[gorĝo]]; subgorĝa strio estas nigra kun blankaj punktoj. Oliveca malhelverda dorso kun griza suba parto. Krono de [[kapo]] estas bruneta kaj [[plumo]]j de [[flugilo]]j estas brun-nigre striecaj; subflugiloj estas brunecaj. La vosto estas brunnigreca. [[Beko]] aspektas blankete ĉefe ĉepinte sed ĉebaze estas pli grizeca.

La ino ne estas tiom bunta; ŝia gorĝo estas bruneca. Junuloj havas nukokreston ne tiom orkoloran kaj subajn partojn pli grizecajn.

== Troviĝo ==
Ĝi loĝas en [[Sudorienta Azio]], ĉefe en [[Ĉinio]], [[Hindoĉinio]], [[Hajnano]] kaj [[Sumatro]].

== Vivloko ==
La birdo loĝas en [[subtropiko|subtropika]]j kaj [[tropika]]j malsekaj ebenaĵaj arbaroj kaj ankaŭ en malsekaj montaraj [[arbaro]]j.

== Kutimoj ==
Ili vivas laŭ paroj aŭ laŭ etaj familiaj grupoj. Ili estas timidaj kaj aktivaj. Ili serĉas manĝaĵojn en arbotrunkoj aŭ branĉoj; malofte surgrunde. Kiam oni renkontas, ili levas la kreston sed ankaŭ foje la tutan kapon kaj indikas alten per la beko.

Ili faras neston en arbo en elfosaĵo farita de ambaŭ gepatroj, kiuj same ambaŭ zorgas la ovojn kaj idaron. La junuloj post [[elnestiĝo]] restas kun la gepatroj dumlonge.

Ili manĝas ĉefe [[formiko]]jn, [[termito]]jn, [[larvo]]jn de [[insekto]]j, sed ankaŭ [[bero]]jn kaj grenojn kaj malofte eĉ arboranojn.

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Picus flavinucha 585.jpg|Flavnuka pego
File:Greater Yellownape (female).JPG|Flavnuka pego (ino)
File:Greater Yellownape Ghatgarh Uttarakhand India 26.11.2015.jpg|''P. f. kumaonense'' en [[Utaraĥando]], Barato
File:Greater Yellownape, Zhong Guo Xi Niao Gu, Ying Jiang Xian, De Hong Dai Zu Jing Po Zu Zi Zhi Zhou, China imported from iNaturalist photo 358956381 (cropped).jpg
File:Greater Yellownape, CH35 C27, Bhowali Range, Uttarakhand 263132, India imported from iNaturalist photo 173172932.jpg|Manĝanta [[vesperto]]n
&lt;/gallery&gt;

== Fonto ==
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47418/all Picus flavinucha]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27an de Julio 2007.
* [http://www.oiseaux.net/oiseaux/pic.a.nuque.jaune.html En la franca]

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]</text>
      <sha1>t9p5has7w5mnvem0n4akollcq2xjq86</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470510</id>
      <parentid>9470505</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:43:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3756" sha1="snm4r9ehxz9fh9xt5u4hsazosvn3zdq" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Flavnuka pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio =  ''Flavnuka pego'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma flavinucha''
|dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], [[1834]])
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Flavnuka verdpego''' aŭ pli simple '''Flavnuka pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Chrysophlegma flavinucha'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]] kaj havas kiel preciza karaktero flavan nukon, kio nomigas la specion.

== Priskribo ==
Ĝi estas granda birdo 33 ĝis 34&amp;nbsp;cm longa kaj 153-198 gr peza, olivecverda verdpego kun karaktera flava [[nuko]] iom kresteca kaj ankaŭ bunta [[gorĝo]]; subgorĝa strio estas nigra kun blankaj punktoj. Oliveca malhelverda dorso kun griza suba parto. Krono de [[kapo]] estas bruneta kaj [[plumo]]j de [[flugilo]]j estas brun-nigre striecaj; subflugiloj estas brunecaj. La vosto estas brunnigreca. [[Beko]] aspektas blankete ĉefe ĉepinte sed ĉebaze estas pli grizeca.

La ino ne estas tiom bunta; ŝia gorĝo estas bruneca. Junuloj havas nukokreston ne tiom orkoloran kaj subajn partojn pli grizecajn.

== Troviĝo ==
Ĝi loĝas en [[Sudorienta Azio]], ĉefe en [[Ĉinio]], [[Hindoĉinio]], [[Hajnano]] kaj [[Sumatro]].

== Vivloko ==
La birdo loĝas en [[subtropiko|subtropika]]j kaj [[tropika]]j malsekaj ebenaĵaj arbaroj kaj ankaŭ en malsekaj montaraj [[arbaro]]j.

== Kutimoj ==
Ili vivas laŭ paroj aŭ laŭ etaj familiaj grupoj. Ili estas timidaj kaj aktivaj. Ili serĉas manĝaĵojn en arbotrunkoj aŭ branĉoj; malofte surgrunde. Kiam oni renkontas, ili levas la kreston sed ankaŭ foje la tutan kapon kaj indikas alten per la beko.

Ili faras neston en arbo en elfosaĵo farita de ambaŭ gepatroj, kiuj same ambaŭ zorgas la ovojn kaj idaron. La junuloj post [[elnestiĝo]] restas kun la gepatroj dumlonge.

Ili manĝas ĉefe [[formiko]]jn, [[termito]]jn, [[larvo]]jn de [[insekto]]j, sed ankaŭ [[bero]]jn kaj grenojn kaj malofte eĉ arboranojn.

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Picus flavinucha 585.jpg|Flavnuka pego
File:Greater Yellownape (female).JPG|Flavnuka pego (ino)
File:Greater Yellownape Ghatgarh Uttarakhand India 26.11.2015.jpg|''P. f. kumaonense'' en [[Utaraĥando]], Barato
File:Greater Yellownape, Zhong Guo Xi Niao Gu, Ying Jiang Xian, De Hong Dai Zu Jing Po Zu Zi Zhi Zhou, China imported from iNaturalist photo 358956381 (cropped).jpg
File:Greater Yellownape, CH35 C27, Bhowali Range, Uttarakhand 263132, India imported from iNaturalist photo 173172932.jpg|Manĝanta [[vesperto]]n
&lt;/gallery&gt;

== Fonto ==
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47418/all Picus flavinucha]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27an de Julio 2007.
* [http://www.oiseaux.net/oiseaux/pic.a.nuque.jaune.html En la franca]

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]]</text>
      <sha1>snm4r9ehxz9fh9xt5u4hsazosvn3zdq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470511</id>
      <parentid>9470510</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3774" sha1="slvtj0bp4au8t4ha6qg4azpbwwnjbqn" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Flavnuka pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio = '''Flavnuka pego''' ''C. flavinucha''
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma flavinucha''
|dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], [[1834]])
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Flavnuka verdpego''' aŭ pli simple '''Flavnuka pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Chrysophlegma flavinucha'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]] kaj havas kiel preciza karaktero flavan nukon, kio nomigas la specion.

== Priskribo ==
Ĝi estas granda birdo 33 ĝis 34&amp;nbsp;cm longa kaj 153-198 gr peza, olivecverda verdpego kun karaktera flava [[nuko]] iom kresteca kaj ankaŭ bunta [[gorĝo]]; subgorĝa strio estas nigra kun blankaj punktoj. Oliveca malhelverda dorso kun griza suba parto. Krono de [[kapo]] estas bruneta kaj [[plumo]]j de [[flugilo]]j estas brun-nigre striecaj; subflugiloj estas brunecaj. La vosto estas brunnigreca. [[Beko]] aspektas blankete ĉefe ĉepinte sed ĉebaze estas pli grizeca.

La ino ne estas tiom bunta; ŝia gorĝo estas bruneca. Junuloj havas nukokreston ne tiom orkoloran kaj subajn partojn pli grizecajn.

== Troviĝo ==
Ĝi loĝas en [[Sudorienta Azio]], ĉefe en [[Ĉinio]], [[Hindoĉinio]], [[Hajnano]] kaj [[Sumatro]].

== Vivloko ==
La birdo loĝas en [[subtropiko|subtropika]]j kaj [[tropika]]j malsekaj ebenaĵaj arbaroj kaj ankaŭ en malsekaj montaraj [[arbaro]]j.

== Kutimoj ==
Ili vivas laŭ paroj aŭ laŭ etaj familiaj grupoj. Ili estas timidaj kaj aktivaj. Ili serĉas manĝaĵojn en arbotrunkoj aŭ branĉoj; malofte surgrunde. Kiam oni renkontas, ili levas la kreston sed ankaŭ foje la tutan kapon kaj indikas alten per la beko.

Ili faras neston en arbo en elfosaĵo farita de ambaŭ gepatroj, kiuj same ambaŭ zorgas la ovojn kaj idaron. La junuloj post [[elnestiĝo]] restas kun la gepatroj dumlonge.

Ili manĝas ĉefe [[formiko]]jn, [[termito]]jn, [[larvo]]jn de [[insekto]]j, sed ankaŭ [[bero]]jn kaj grenojn kaj malofte eĉ arboranojn.

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150&quot;&gt;
File:Picus flavinucha 585.jpg|Flavnuka pego
File:Greater Yellownape (female).JPG|Flavnuka pego (ino)
File:Greater Yellownape Ghatgarh Uttarakhand India 26.11.2015.jpg|''P. f. kumaonense'' en [[Utaraĥando]], Barato
File:Greater Yellownape, Zhong Guo Xi Niao Gu, Ying Jiang Xian, De Hong Dai Zu Jing Po Zu Zi Zhi Zhou, China imported from iNaturalist photo 358956381 (cropped).jpg
File:Greater Yellownape, CH35 C27, Bhowali Range, Uttarakhand 263132, India imported from iNaturalist photo 173172932.jpg|Manĝanta [[vesperto]]n
&lt;/gallery&gt;

== Fonto ==
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47418/all Picus flavinucha]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27an de Julio 2007.
* [http://www.oiseaux.net/oiseaux/pic.a.nuque.jaune.html En la franca]

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]]</text>
      <sha1>slvtj0bp4au8t4ha6qg4azpbwwnjbqn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roland Schnell</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232387</id>
    <revision>
      <id>9470632</id>
      <parentid>8431006</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4373" sha1="9pbub0af8na1uw8sjp7vhijgea3lmtf" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}

[[Dosiero:RolandSchnell2006.jpg|eta|300ra|en 2006 dekstre, meze Gabriela Schnell (edzino), maldekstre Jan Wagner (amiko)]]

[[Dosiero:Metropoliteno-legado-Berlin-2002.jpg|eta|300ra|Membroj de la Esperanto-Ligo Berlin prezentas tekstojn el la libro Metropoliteno. De maldekstre Fritz Wollenberg, Henryk Wenzel, Roland Schnell (reĝisoro de la prezento), Peter Kühnel en &quot;Café Mittendrin&quot; 2002]]

'''Roland SCHNELL''' (naskiĝis la [[3-an de decembro]] [[1953]]) estas [[Germanio|germana]] [[esperantisto]].

Li vivas de la 1980-aj jaroj en [[Berlino]], kie li estis foje en la estraro de la [[Esperanto-Ligo Berlin]].

Schnell estas aktivulo en diversaj kampoj: [[Motorboato Esperanto]], [http://esperantoplatz.wikispaces.com/ blogisto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100715233150/http://esperantoplatz.wikispaces.com/ |date=2010-07-15 }}, tradukanto de la libro [[Metropoliteno (libro)|Metropoliteno]].

== Literatura verko ==
Lia literatura produktado estas ampleksa kaj varia. Temoj estis [[Mediprotekto|medioprotektado]], paco, maldekstra politiko kaj strategio de la Esperanto-movado. Ekzistas multaj leteroj de leganto, kiel reago al aliaj aŭtoroj, nome en la revuo [[Monato (gazeto)|Monato]]. Menciindas sciencnivelaj prelegoj pri fakaj temoj, nome pri [[biogaso]] kaj alternativaj energifontoj.

== Tekstoj en la reto ==
La tektstoj troveblaj en la reto estas nur modesta elekto el la tuta verko. Nome la regulaj kontribuoj pri porpacaj kaj kontraŭmilitaj aferoj en la revuo [[PACO]] de [MEM] ([[Mondpaca Esperantista Movado]]) inter 1970 kaj 1990 ankoraŭ mankas. Ĉi tiu kunlaboro kaŭzis akrajn atakojn de certaj Esperantistoj, kiuj supozis konspiron kun la komunistoj. Tamen la propagando de certaj ideoj en la socialisma mondo estis la realigo de la promeso, kiun ĉiu membro de la germana porpaca organizo DFG/VK ([[Deutsche Friedensgesellschaft]]) subskribas: Ĉie batali kontraŭ milito. Ĉi tiu organizo estis forte ligita kun la pratempo de Esperanto.

* [[Fakverko:Scienco#Aest 1984|Prelego AEST 1984]] Biomaso: Kaj nutraĵo kaj brulaĵo. Ĉu [[Biogaso]] estas la solvo?
* [http://www.autodidactproject.org/other/obskuraj.html Obskuraj Radikoj de la “Nova Epoko”] pri la proksimeco de esoteraj kaj maldekstraj ideoj], kiu aperis sub la titolo ''brunaj makuloj sur brila fasado'' en [[Monato (gazeto)|Monato]] 9/1994, p.&amp;nbsp;10.
* [http://home.arcor.de/gmickle/leag/magazino/mag24.html#24 Savu la kapon de Karl Marx] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071205104020/http://home.arcor.de/gmickle/leag/magazino/mag24.html#24 |date=2007-12-05 }} en LEA/G-MAGAZINO n-ro 24 (4/1998)

== En la revuo [[Monato (gazeto)|MONATO]] ==
* Poŝtmarka memorscio. En Monato 10/1994, p.&amp;nbsp;12

== En La Gazeto ==
* [[AIS|A.I.S.]] - Ĉu pli ol lavilo por titoloj el LG-10 p.&amp;nbsp;20, 1987

== Intervjuoj ==
* [[Pola Radio]] 16-an de aprilo 2004 - vendrede ni [http://radioarkivo.org/redaktu.php/579 interparolas kun Roland Schnell] el Germanio. Ankaŭ ĉi-foje la temo de nia rubriko &quot;Homoj kaj problemoj&quot; estas la profesia aktivado de esperantistoj.
* [http://esperantujo.org/nun/13772 pri agrikultura gaso]{{404|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 16.04.2004 kadre de ''Homoj kaj problemoj''

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.ipernity.com/home/87320 Retejo de Roland Schnell] en Ipernity (kun fotoj)
* [http://agrokarbo.info/Esperanto/doku.php?id=person:schnell_r En la Berlin-Wiki]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://aleph.onb.ac.at/F?func=find-b&amp;request=roland+schnell&amp;find_code=WRD&amp;x=8&amp;y=5 Libroj]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} de kaj pri Roland Schnell en la [http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/eo/index.htm Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071221233948/http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/eo/index.htm |date=2007-12-21 }}
* [http://www.esperantoland.org/ebea/ Artikoloj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080509062042/http://www.esperantoland.org/ebea/ |date=2008-05-09 }} de kaj pri Roland Schnell en [[Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj]] (EBEA)

[[Kategorio:Germanaj esperantistoj|Schnell, Roland]]
[[Kategorio:Esperanto en Berlino|Schnell, Roland]]
[[Kategorio:Pacmovado|Schnell, Roland]]</text>
      <sha1>9pbub0af8na1uw8sjp7vhijgea3lmtf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sciiga rubando</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234365</id>
    <revision>
      <id>9470770</id>
      <parentid>8798361</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:54:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2198" sha1="aa82qrn7zyxtenonfekzq94nh53ijil" xml:space="preserve">[[Dosiero:Red Ribbon.svg|120ra|dekstra|La [[ruĝa rubando]] estas internacia simbolo kontraŭ [[aidoso]]]]
'''Sciiga rubando''' aŭ '''Rekonila rubando''' estas mallonga peco de [[rubando]] faldita kiel [[buklo]], aŭ ties prezentado, uzata en [[Usono]], [[Kanado]], [[Aŭstralio]] kaj aliaj partoj de la mondo por sciigi, ke la portanto subtenas ian aferon.

La [[ruĝa rubando]] estas internacia simbolo kontraŭ [[aidoso]].

La signifo de la rubando dependas de ties [[koloro]]. Multaj grupoj elektis rubandojn kiel simbolo de subteno aŭ sciigo kaj tial ofte pluraj grupoj uzas la saman koloron. Kelkaj grupoj povas uzi pli ol unu koloro. Tiel ruĝa aŭ bluverda rubando simbolas misuzon de substancoj kaj purpura aŭ blanka rubando [[alchajmero]]n.

Sciigaj rubandoj estas ofte fiksitaj al [[vestaĵo]]j aŭ [[kravato]]j aŭ volvitaj ĉirkaŭ [[anteno]]j. Dum specialaj eventoj pli larĝaj rubandoj povas esti volvitaj ĉirkaŭ [[arbo]]j aŭ [[masto]]j.

Prezentaĵoj de sciigaj rubandoj ekzistas ankaŭ kiel [[glumarko]]j aŭ [[magneto]]j. Ili ofte estas fiksitaj al [[aŭto]]j aŭ aliaj [[veturilo]]j.

Rubandoj estas ankaŭ uzataj kiel simboloj de [[funebro]]. Tiel multaj portis [[nigra rubando|nigrajn rubandojn]] post la [[masakro de Virginia Tech]].

== Kritiko ==
La disvastiĝo de sciigaj rubandoj estis kritikita kiel formo de forlaso, kiu permesas al homoj montri subtenon sen ia peno pri mono aŭ tempo.

== Vidu ankaŭ ==
* [[brakringo]]
* [[banto]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.loc.gov/folklife/ribbons/index.html The New Yellow Ribbon Tradition], kun du artikoloj de [[American Folklife Center]], en la ttt-ejo de [[Library of Congress]]
* [http://www.trinitylondon.com/awareness-ribbon-meanings.asp Awareness Ribbon Colors and Meanings] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080102060411/http://www.trinitylondon.com/awareness-ribbon-meanings.asp |date=2008-01-02 }}
* [https://designyourpins.com/the-ultimate-guide-to-awareness-ribbon-colors-and-causes/ Awareness Ribbon Color Meaning Chart] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090124062317/http://thepinpeople.com/awarenessribboncolors.html |date=2009-01-24 }}

[[Kategorio:Simboloj]]</text>
      <sha1>aa82qrn7zyxtenonfekzq94nh53ijil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Péniche</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234890</id>
    <revision>
      <id>9470523</id>
      <parentid>8834524</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3211" sha1="pyu23i8ssiftrmao53ta96qk5kj80pv" xml:space="preserve">[[Dosiero:Spits 1 k.jpg|eta|250ra|Spits (Péniche), MS Scampolo]]
[[Dosiero:Péniche Le Tourville écluse de l Aiguille Canal-du-Midi.JPG|eta|250ra|Péniche en kluzo de [[Canal du Midi]]]]

[[Péniche]] estas en Francio la nomo de [[enlanda ŝipo]].

La plej ofte uzataj havas la mezurojn de la Freycinet-klaso (''Freycinet-Péniche''), kiuj estis fiksitaj [[1879]] de la franca ministro pri publikaj laboroj [[Charles de Freycinet|Freycinet]] kaj iĝis normo por [[kluzo ]] fine de la 19-a jarcento.

Laŭ deveno oni parolas ankaŭ pri ''Elsässer'' (alsazano), ''Flandern'' (flandro) aŭ ''Spits''. Sur la bildo estas videbla MS Scampolo, kiu estas trovebla tra tuta [[Eŭropo]]

La larĝeco de la ŝipo estas maksimume 38,5 x 5,05&amp;nbsp;m ĉe profundeco de 2,50&amp;nbsp;m. Tio egalas al kapacito de 360&amp;nbsp;t. En francaj kanaloj laŭ la Freycinet-normo la kargo reduktiĝis al 250&amp;nbsp; pro la profundeco de 1,80&amp;nbsp;m. La kluzoj havas 39,0 x 5,20&amp;nbsp;m&lt;ref&gt;http://www.elwis.de/Binnenwasserstrassen/system_klassif_biwastr.pdf{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== konstrumaniero ==
Origine la [[Péniche]] estis farita el ligno kaj estis tirata de ekstere. Poste oni uzis ŝtalon kaj instalis motoron.

Kompare kun hodiaŭaj ŝipoj la [[Péniche]] estas malgranda, sed ĝi havas la avantaĝon, ke ĉi povas utiligi preskaŭ ĉiujn [[enlanda akvovojo|enlandajn akvovojojn]]. En la centra registro por la rejna navigado troviĝas 1.780 ŝipoj de la kategorio inter 37-40 x 4,80-5,20 metroj. En [[nederlando]] ekzistas 135, kiu transportas varojn. La plej multaj estis detruitaj aŭ rekonstruitaj kiel loĝ- aus restoracia ŝipo.

En Germanio ili uzis la riveron [[Lahn (rivero)]] kaj la kanalojn inter [[Elbo (rivero)]] kaj [[odro]] ([[Finowkanal]], [[Obere Havel-Wasserstraße]]) kaj la [[Ludwigskanal]] ŝipoj kun komparebla formato.

== Freycinet 2000 ==
En [[Francio ]] estis realigata la tipo [[Freycinet 2000]] entwickelt, kiu havas la larĝecon de la tradicia [[Péniche]], sed aspektas alie. La direktejo estas antaue kaj oni povas facili ligi ŝipojn. Ekzistas version kun plata planko por la transporto de konteneroj, trunkoj, aŭtomobiloj kaj pezaj objektoj.

== registritaj ŝipoj ==
* Nederlando 359 &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.informatie.binnenvaart.nl/ |titolo=Informatie Binnenvaart (niederländisch) |alirdato=2008-03-10 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080102060711/http://informatie.binnenvaart.nl/ |arkivdato=2008-01-02 }}&lt;/ref&gt;
* Belgio 354
* Francio 914
* Germanio 122
* Svisio 1
* Luksemburgo 2

''Vidu ankaŭ:'' [[Pénichette]], [[Finowmaß]]

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://babel.lexilogos.com/fluvial/peniche.htm La péniche flamande] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070205024840/http://babel.lexilogos.com/fluvial/peniche.htm |date=2007-02-05 }}, Lexikon der französischen Flußschifffahrt
* [http://www.pnich.com/ La péniche et le patrimoine fluvial] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080318143616/http://www.pnich.com/ |date=2008-03-18 }}
* [http://www.picaro.nl/ Website über den Spits Picaro, mit sehr vielen Informationen]

[[Kategorio:Ŝipoj]]</text>
      <sha1>pyu23i8ssiftrmao53ta96qk5kj80pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Petržalka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>243414</id>
    <revision>
      <id>9470826</id>
      <parentid>9146010</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:50:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Petr Tomasovsky</username>
        <id>678</id>
      </contributor>
      <origin>9470826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6621" sha1="g342bpla9khaeqrx82wp7cb1weqr0o4" xml:space="preserve">{{Geokesto | kvartalo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Petržalka
| devena_nomo        = 
| alia_nomo          = {{LingvoKunNomo|hu|hungar|''Pozsonyligetfalu''}}
| alia_nomo1         = {{LingvoKunNomo|de|german|''Engerau''}}
| alia_nomo2         = 
| kategorio           = kvartalo
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero              = Bratislava Petrzalka R01.jpg
| dosiero_priskribo    = Bratislavo - Petržalka
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago               = 
| blazono             = Coat of Arms of Petržalka.svg
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio          = 
| oficiala_nomo      = Petržalka
| moto              = 
| kromnomo           = 
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando               = Slovakio
| lando_flago         = 1
| ŝtato_tipo         = 
| ŝtato              = 
| regiono             = Regiono Bratislavo
| distrikto           = Distrikto Bratislavo 5
| histregiono         = Supra Hungarujo
| histregiono_noto    = [[Pozsony (reĝa departemento)|Pozsony]]
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parenco             = Bratislavo
| montaro              = 
| montaro_tipo         = 
| rivero               = Danubo
| rivero1              = Chorvátske rameno
| parto_tipo           = Lokaj patroj
| parto_faldo          = 1
| parto                = [[Dvory (Bratislavo)|Dvory]]
| parto1               = [[Lúky (Bratislavo)|Lúky]]
| parto2               = [[Háje (Bratislavo)|Háje]]
| parto3               = [[Ovsište]]
| parto3_noto          = nordorienta parto
| parto4               = [[Janíkov dvor (Bratislavo)|Janíkov dvor]]
| parto5               = [[Kopčany (Bratislavo)|Kopčany]]
| parto6               = [[Zrkadlový háj (Bratislavo)|Zrkadlový háj]]
| parto7               = [[Starý háj (Bratislavo)|Starý háj]]
| parto8               = [[Kapitulský dvor (Bratislavo)|Kapitulský dvor]]
| limo             = 
| urbo               = Urba parto
| urbo_tipo          = Tipo de parto
| memorindaĵo_tipo = Memorindaĵo
| memorindaĵo      = 
| memorindaĵo_noto = 
| ŝoseo_tipo = 
| ŝoseo = 
| konstruaĵo   = [[Nova ponto (Bratislavo)|Nova ponto]]
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo           = Petržalka
| koordinatoj_ne_en_titolo = true
| leviĝo          = 136
| lat_d              = 48
| lat_m              = 07
| lat_s              = 20
| lat_NS             = N
| long_d             = 17
| long_m             = 07
| long_s             = 00
| long_EW            = E
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo               = 28.68
| areo_rondumo       = 2
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro         = 111778
| loĝantaro_dato    = 31.12.2010
| loĝantaro_denseco = auto
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita        = 1225
| establita_tipo   = Unua skribmencio
| ĉefulo              = 
| ĉefulo_tipo = 
| ĉefulo_partio        = 
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1
| horzono_DST       = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2
| poŝtkodo        = 85X XX
| areo_kodo          = +421-02
| areo_kodo_tipo     =
| kodo                     = BA, BL
| kodo_tipo               = Aŭtokodoj
| kodo1                    = 529460
| kodo1_tipo               = NUTS
&lt;!-- *** UNESCO ktp. *** --&gt;
| unesko_nomo               = 
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera                    = 
| libera_tipo               = 
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo                = 
| mapo_fono     = 
| mapo_priskribo        = Situo enkadre de Slovakio
| mapo_lokumilo        = Slovakio
| mapo1               = 
| mapo1_fono    = 
| mapo1_priskribo       = Situo enkadre de Regiono Bratislavo
| mapo1_lokumilo       = Regiono Bratislavo
| mapo2               = Bratislava boroughs map Petržalka.svg
| mapo2_priskribo     = Petržalka enkadre de Bratislavo
&lt;!-- *** TTT-paĝoj *** --&gt;
| commons            = Petržalka
| retpaĝo            = [http://www.petrzalka.sk www.petrzalka.sk]
| portalo             = Slovakio
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj          = 
}}
'''Petržalka''', '''Pozsonyligetfalu''' [[hungare]], '''Engerau / Ungerau''' [[germane]] estas iama [[vilaĝo]], nun [[urboparto]] de [[Bratislavo]] en [[Slovakio]].
[[Dosiero:Petržalka apartment blocks in Bratislava.jpg|eta|maldekstra|Simbolo de la ĉefurbo: [[Ponto SNP|Nova ponto]].]]
[[Dosiero:Ato chorvatske rameno.jpg|eta|maldekstra|Nova kvartalo en Petržalka.]]
[[Dosiero:Divadloarena.jpg|eta|maldekstra|Teatro &quot;Arena&quot; en Petržalka.]]

== Situo ==
La urboparto situas sur [[ebenaĵo]], laŭ bordo de dekstra [[Danubo]], inter Danubo kaj [[Aŭstrio]], laŭ ĉef[[vojo]] kaj [[aŭtoŝoseo]] [[Budapeŝto]]-Bratislavo, laŭ ĉefvojo, aŭtoŝoseo kaj fervojo Bratislavo-[[Vieno]], laŭ [[fervojo]] [[Hegyeshalom]]-Bratislavo. Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas 1 km.

== Historio ==
Ekde la pratempoj la loko estis trapasejo tra la Danubo. Dum regado de [[Andreo la 2-a]] precipe [[peĉenegoj]] loĝis tie. Post la tatara invado [[germanoj]] alvenis. La unua mencio pri la setlejo devenis el [[1278]] en formo ''&quot;Flezyndorph&quot;''. Rifuĝintaj [[kroatoj]] alvenis en la [[16-a jarcento]]. En [[1809]] la [[francoj]] okupis la vilaĝon, dume okazis incendio. Tiutempe la inundoj estis oftaj. En la [[19-a jarcento]] la loko iĝis feriejo de [[Bratislavo]]. En [[1890]] konstanta fera [[ponto]] konstruiĝis, post 1 [[jaro]] la fervojo ekfunkciis al [[Szombathely]]. En [[1910]] loĝis en la vilaĝo 2947 da [[homo]]j, (1997 germanoj, 495 [[hungaroj]] kaj 318 [[slovakoj]]).

Ĝis [[1919]] ĝi apartenis al [[Bratislavo]], al distrikto de [[Bratislavo]], poste al [[Ĉeĥoslovakio]]. Inter [[1938]]-[[1945]] la vilaĝo apartenis al [[Germanio]]. Post la [[2-a mondmilito]] la germanoj kaj la hungaroj estis deportitaj, la vilaĝo aliĝis al Bratislavo. Dum la [[socialismo]] tie konstruiĝis la plej granda loĝkvartalo de Slovakio. En [[2001]] loĝis en la urboparto 117&amp;nbsp;227 da homoj, (108&amp;nbsp;600 slovakoj, 4259 hungaroj, 1788 [[ĉeĥoj]], 219 germanoj). Ekde [[2008]] [[Hungario]], Aŭstrio kaj Slovakio apartenas al interna zono de Schengen, la limoj malaperis. La travojaĝo estas libera kaj senĝena.

== Vidindaĵoj ==
* katolika [[preĝejo]] omaĝe al Apoteozo de Sankta [[Kruco]] de [[1933]]
* katolika preĝejo omaĝe al Dolora [[Dipatrino]] de [[2001]]
* Kafejo Park de [[1827]]
* [[Universitato]]
* [[teatro]] Aréna

== Famuloj ==
En la iama Engerau mortis hungardevena ĉeĥoslovakiana preparisto [[Károly Kunszt]].

== Rilataj artikoloj ==
* [[Regna govio Malsupra Danubio]]

==Vidu ankaŭ==
* [[Pionirara grupo 21 Bratislavo]]

{{Projektoj}}
{{Municipoj de Regiono Bratislavo|Bratislavo}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Distrikto Bratislavo 5]]</text>
      <sha1>g342bpla9khaeqrx82wp7cb1weqr0o4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Monstroj (filmo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247501</id>
    <revision>
      <id>9470713</id>
      <parentid>9265452</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1093" sha1="jydt9hp4ncer9q9foslfgbx460vox5h" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto filmo}}

'''''Monstroj''''' ({{Lang-en|Freaks}}) estas [[horora filmo|horor-filmo]] de [[1932]] pri aktoroj en [[cirko|cirkaj]] kromspektakloj, [[reĝisoro|reĝisorita]] kaj [[Produktoro (kinematografio)|produktorita]] de [[Tod Browning]].

La filmo baziĝis sur rakonto (angle titolita ''Spurs'') de [[Tod Robbins]]. La reĝisoro Tod Browning alprenis la esceptan decidon aktorigi realajn homojn kun misformaĵoj kiel la filmtitolajn &quot;monstrojn&quot;, anstataŭ uzi kostumojn kaj ŝminkadon, kio okazigis longdaŭran polemikon pro supozite maldeca utiligado de kripligitaj homoj. En antaŭa periodo de sia vivo, Browning membris en vojaĝanta cirko, tiel ke granda parto de la filmo venis de liaj personaj spertoj. Li intencis prezenti la klasikan moralon, laŭ kiu ekstera [[beleco]] ne nepre egalas al interna beleco.

{{Projektoj}}
{{Ĝermo}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Filmoj aperintaj en 1932]]
[[Kategorio:Anglalingvaj filmoj]]
[[Kategorio:Hororaj filmoj]]
[[Kategorio:Usonaj filmoj]]
[[Kategorio:Fantastaj filmoj]]
[[Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj]]</text>
      <sha1>jydt9hp4ncer9q9foslfgbx460vox5h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rex F. May</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249104</id>
    <revision>
      <id>9470605</id>
      <parentid>8426200</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:14:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="doxlvft86w6adtgx01ypuw2jdas1eu2" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}

'''Rex F. May''' (pseŭonomo &quot;Baloo,&quot; el la Hindia lingvo) estas [[Usono|usona]] ŝercbildisto, kies ŝercbildoj troviĝas en revuoj kaj ĵurnaloj kiel ''[[National Review]]'', ''[[Saturday Evening Post]]'', Liberty, Good Housekeeping, Woman’s World, ktp. Li ankaŭ verkas ŝercojn por bildstrioj desegnataj de aliaj ŝercbildistoj. Li naskiĝis la [[19-an de junio]] [[1946]], en [[Terre Haute (Indianao)|Terre Haute]] en la Usona ŝtato de [[Indianao]]. Li parolas (laŭ si) Esperante iomete, sed tre malofte trovas esperantistojn kun kiuj li povas praktiki. May loĝas en [[Kolorado]], Usono, kun sia edzino, Jean.

May estas la inventisto de la planlingvo [[Ĉenglio]].

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.baloocartoons.com La retloko de Rex F. May] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120715044753/http://www.baloocartoons.com/ |date=2012-07-15 }}
* [http://lakarutnablogodebaloo.blogspot.com/ &quot;La Ŝercbilda Blogo de Baloo&quot; de Rex F. May]
* [http://www.cartoonstock.com/search.asp?x=a&amp;keyword=&amp;Category=Not+Selected&amp;Boolean=Or&amp;Artist=Baloo+-Rex+May-&amp;submit=Search Aĉeteblaj kartunoj de Rex F. May je CartoonStock]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.greetingcarduniverse.com/community/store.asp?keyword=esperanto&amp;store_id=1378 Salutkartoj de Rex F. May en Esperanto]

{{DEFAŬLTORDIGO:May, Rex F.}}

[[Kategorio:Kartunistoj]]
[[Kategorio:Usonaj esperantistoj]]</text>
      <sha1>doxlvft86w6adtgx01ypuw2jdas1eu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vermiljona pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>251334</id>
    <revision>
      <id>9470507</id>
      <parentid>9469971</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="tjwoi7tyut30lf2nijbdye5oh8jywll" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Minia pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma miniaceum 290097112.jpg
|dosiero larĝo=240px
|dosiero2=Female banded woodpecker.jpg
|dosiero2 larĝo=240px
|priskribo de dosiero = Vermiljona pego
|priskribo de dosiero2 = femalo de Vermiljona pego
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio = '''Minia pego'''  ''C. miniaceum''
|statuso = LC
|dunomo = ''Chrysophlegma miniaceum''
|dunomo aŭtoritato = ([[Thomas Pennant|Pennant]], 1769)
|specioj de subdivizio = Subspecioj
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}}
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}

La '''Vermiljona pego''' aŭ '''Minia pego''' (''Picus mineaceus'') estas [[birdo]] de la familio de [[pegedoj]] kaj genro de [[Pegoj]], kiu estas disvastigita en tropika sudorienta [[Azio]] el [[Birmo]] kaj [[Tajlando]] tra [[Malajzio]] kaj [[Singapuro]] al [[Indonezio]] kaj [[Brunejo]].

Ties natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj [[arbaro]]j kaj subtropikaj aŭ tropikaj [[manglejo]]j.

[[Dosiero:0A2A4153 Banded Woodpecker.jpg|eta|maldekstre|240ra|Paro da pegoj.]]
Kiel aliaj pegoj, tiu ĉi specio havas mallarĝan pintakran bekon, fortan voston''' por teni sin kontraŭ la arbotrunkoj, kaj zigodaktilajn piedojn, kun du fingroj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti lanĉita kapti insektojn.

Sed malkiel aliaj pegoj, kiuj estas ĉefe verdaj de kie venas kromnomo por la genro nome ''Verdpegoj'', tiu ĉi specio apenaŭ montras verdan koloron kaj male montras hegemonian [[vermiljono|vermiljonan aŭ malhelruĝan koloron]], ĉefe en flugiloj kaj kapo. Super la nuko estas iom da tufa vermiljona kresteto kaj en la nuko estas iom da flavecaj aŭ verdecaj plumetoj kiu sekvas en centra dorso. La forta vosto kaj flugilpintoj estas nigrecaj. La vizaĝo ĉu ruĝeca (preskaŭ kiel la krono) ĉu grizeca (ĉe inoj aŭ junuloj). Maskloj havas ankaŭ ruĝecan bruston, ne tiom rimarkinda kaj ĉiuj havas blankonigran striecan ventron.

== Bildaro ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Banded woodpecker (Picus miniaceus) female - Flickr - Lip Kee.jpg
File:Banded woodpecker pair - Flickr - Lip Kee (1).jpg
&lt;/gallery&gt;

{{Commons|Chrysophlegma miniaceum}}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47415/all Picus mineaceus] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070930044706/http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47415/all |date=2007-09-30 }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27a de Julio 2007.

{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>tjwoi7tyut30lf2nijbdye5oh8jywll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470508</id>
      <parentid>9470507</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2853" sha1="tafew6o34kxytak4lsxh6qbsdr3mlq7" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Minia pego
|koloro = pink
|dosiero = Chrysophlegma miniaceum 290097112.jpg
|dosiero larĝo=240px
|dosiero2=Female banded woodpecker.jpg
|dosiero2 larĝo=240px
|priskribo de dosiero = Vermiljona pego
|priskribo de dosiero2 = femalo de Vermiljona pego
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio = '''Minia pego'''  ''C. miniaceum''
|statuso = LC
|dunomo = ''Chrysophlegma miniaceum''
|dunomo aŭtoritato = ([[Thomas Pennant|Pennant]], 1769)
|specioj de subdivizio = Subspecioj
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}}
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}

La '''Vermiljona pego''' aŭ '''Minia pego''' (''Picus mineaceus'') estas [[birdo]] de la familio de [[pegedoj]] kaj genro de [[Pegoj]], kiu estas disvastigita en tropika sudorienta [[Azio]] el [[Birmo]] kaj [[Tajlando]] tra [[Malajzio]] kaj [[Singapuro]] al [[Indonezio]] kaj [[Brunejo]].

Ties natura [[habitato]] estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj [[arbaro]]j kaj subtropikaj aŭ tropikaj [[manglejo]]j.

[[Dosiero:0A2A4153 Banded Woodpecker.jpg|eta|maldekstre|240ra|Paro da pegoj.]]
Kiel aliaj pegoj, tiu ĉi specio havas mallarĝan pintakran bekon, fortan voston por teni sin kontraŭ la arbotrunkoj, kaj zigodaktilajn piedojn, kun du fingroj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti lanĉita kapti insektojn.

Sed malkiel aliaj pegoj, kiuj estas ĉefe verdaj de kie venas kromnomo por la genro nome ''Verdpegoj'', tiu ĉi specio apenaŭ montras verdan koloron kaj male montras hegemonian [[vermiljono|vermiljonan aŭ malhelruĝan koloron]], ĉefe en flugiloj kaj kapo. Super la nuko estas iom da tufa vermiljona kresteto kaj en la nuko estas iom da flavecaj aŭ verdecaj plumetoj kiu sekvas en centra dorso. La forta vosto kaj flugilpintoj estas nigrecaj. La vizaĝo ĉu ruĝeca (preskaŭ kiel la krono) ĉu grizeca (ĉe inoj aŭ junuloj). Maskloj havas ankaŭ ruĝecan bruston, ne tiom rimarkinda kaj ĉiuj havas blankonigran striecan ventron.

== Bildaro ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Banded woodpecker (Picus miniaceus) female - Flickr - Lip Kee.jpg
File:Banded woodpecker pair - Flickr - Lip Kee (1).jpg
&lt;/gallery&gt;

{{Commons|Chrysophlegma miniaceum}}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
* BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47415/all Picus mineaceus] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070930044706/http://www.iucnredlist.org/search/details.php/47415/all |date=2007-09-30 }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.] 27a de Julio 2007.

{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>tafew6o34kxytak4lsxh6qbsdr3mlq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ferdinánd Barna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>252107</id>
    <revision>
      <id>9470727</id>
      <parentid>8934685</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:46:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="7am0n36iu9csj0bvm79i62ffj08dbpo" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''BARNA Ferdinánd''' estis hungara lingvisto, tradukisto, bibliotekisto, ano de la [[MTA]] naskita en [[Nagykároly]] la [[23-an de majo]] [[1825]] kaj mortinta en [[Budapeŝto]] la [[31-an de julio]] [[1895]].

== Biografio ==
Ferdinánd Barna pristudis en [[Nagyvárad]] filozofion, juron en [[Szatmárnémeti]], [[Pest (urbo)]] kaj [[Pécs]]. Li pasigis unu jaron en [[Keszthely]] en ''Georgikon''. En [[1846]] li faris advokatan ekzamenon. En [[1848]] li estis memvola soldato, pli poste advokato en Szatmár kaj Nagykároly. Ekde [[1860]] li estis helpkonservisto en nacia biblioteko [[OSZK]], ekde [[1870]] titolita konservisto. Oni pensigis lin en [[1889]]. En [[1868]] oni komisiis lin por aranĝi la bibliotekon. Li faris tion laŭ la modelo de ''Hof- und Staatsbibliothek'' en [[Munkeno]] inter 1869–75. Li priokupiĝis la prahistoriojn, religiojn, lingvojn kaj literaturojn de la hungaroj kaj de la finnaj-ugraj popoloj. Li estis la unua tradukisto hungaren de la [[Kalevala]] (Pest, 1871). Li tradukis ankaŭ la verkon de [[Marzio Galeotto]] pri la hungara reĝo [[Matiaso la 1-a]].

== Verkoj ĉefaj ==
* ''A finn költészetről'' (Bp., 1873);
* ''A votják nép múltja és jelene'' (Bp., 1885).

== Literaturo ==
* Bereczky László: B. F. (Könyvtáros, 1957. 5. sz.)

== Fonto ==
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html Magyar Életrajzi Lexikon]

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Hungaraj lingvistoj|Barna, Ferdinnd]]
[[Kategorio:Hungaraj akademianoj|Barna]]
[[Kategorio:Transilvaniaj hungaroj|Barna]]
[[Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj|Barna]]</text>
      <sha1>7am0n36iu9csj0bvm79i62ffj08dbpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kloridoideoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>254065</id>
    <revision>
      <id>9470750</id>
      <parentid>6884793</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5494" sha1="ls2nd7sgyifx14rr8jj4myh86rqlhyq" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Chloridoideae
|dosiero = Csillagpazsit.jpg
|dosiero larĝo = 240px
|priskribo de dosiero = ''Cynodon dactylon''
|domajno = [[Eŭkariotoj]] ''Eukaryota''
|subdomajno = verda lineo ''[[Archaeplastida]]''
|regno = [[Plantoj]] ''Plantae''
|regno2 = planto
|subregno = ''[[Tracheobionta]]''
|filumo = [[Angiospermoj]] ''Magnoliophyta''
|klaso = [[Unukotiledonaj plantoj|Unukotiledonoj]] ''Liliopsida''
|subklaso = Komelinedoj ''[[Commelinidae]]''
|ordo = [[Poaloj]] ''Poales''
|familio = '''Poacoj''' ''[[Poaceae]]''
|taksono = '''Chloridoideae'''
|taksono aŭtoritato = [[Karl Sigismund Kunth|Kunth]] ex [[Carl Traugott Beilschmied|Beilschm.]] [[1833]]
|taksono tipo = Subfamilio
|vikispecio = Chloridoideae
|komunejo = Chloridoideae
}}
La '''Kloridoideoj''' ({{lang-la|Chloridoideae}}) estas subfamilio de [[planto]]j nome [[poacoj]] (''Poacae'') kun la sekvantaj triboj : Pappophoreae, Orcuttieae, Cynodonteae, Eragrostideae, Leptureae.

== Priskribo ==
Chloridoideae devenas ĉefe de subtropikaj aŭ tropipikaj zonoj. La plejoftaj specioj estas [[C4-plantoj]] de PCK aŭ NADME-Tipo. Nur ''[[Eragrostis walteri]]'' kaj ''Merxmuellera rangei'' estas C3-Plantoj sed ''Eragrostis walteri'' estus fakte ''[[Arundinoideae]]'' &lt;ref&gt;Molecular phylogenies disprove a hypothesized C-4 reversion in Eragrostis walteri (Poaceae); Ingram; [[2011]] &lt;/ref&gt;. Ordinare la ekstera [[glumo]] estas kun unu aŭ tri nervuroj. La floroj grupiĝas ofte en paniklo kun spikaj branĉoj.

== Sistematiko ==
{| class=wikitable
|+ '''klasifikado de ''Chloridoideae'' '''
! Triboj !! Genroj
|-
|''[[Orcuttieae]]'' || ''[[Neostapfia]]'', ''[[Orcuttia]]'', ''[[Tuctoria]]''
|- {{GrizaLinio}}
|''[[Pappophoreae]]'' || ''[[Cottea]]'', ''[[Enneapogon]]'', ''[[Kaokochloa]]'', ''[[Pappophorum]]'', ''[[Schmidtia]]''
|-
|-
|''[[Triodieae]]'' || ''[[Monodia]]'', ''[[Plectrachne]]'', ''[[Symplectrodia]]'', ''[[Triodia (graminée)|Triodia]]''
|- {{GrizaLinio}}
| Grupo ĉefa || ''[[Acamptoclados]]'', ''[[Acrachne]]'', ''[[Aegopogon]]'', ''[[Aeluropus]]'', ''[[Afrotrichloris]]'', ''[[Allolepis]]'', ''[[Apochiton]]'', ''[[Astrebla]]'', ''[[Austrochloris]]'', ''[[Bealia (genus)]]'', ''[[Bewsia]]'', ''[[Blepharidachne]]'', ''[[Blepharoneuron]]'', ''[[Bouteloua]]'', ''[[Brachyachne]]'', ''[[Brachychloa]]'', ''[[Buchloë]]'', ''[[Buchlomimus]]'', ''[[Calamovilfa]]'', ''[[Catalepis]]'', ''[[Cathestechum]]'', ''[[Chaetostichium]]'', ''[[Chaboissaea]]'', ''[[Kloriso (plantogenro)|Chloris]]'', ''[[Chrysochloa]]'', ''[[Cladoraphis]]'', ''[[Coelachyropsis]]'', ''[[Coelachyrum]]'', ''[[Craspedorhachis]]'', ''[[Crypsis]]'', ''[[Ctenium]]'', ''[[Cyclostachya]]'', ''[[Cinodonto|Cynodon]]'', ''[[Cypholepis]]'', ''[[Dactyloctenium]]'', ''[[Daknopholis]]'', ''[[Dasyochloa]]'', ''[[Decaryella]]'', ''[[Desmostachya]]'', ''[[Diandrochloa]]'', ''[[Dignathia]]'', ''[[Dinebra]]'', ''[[Diplachne]]'', ''[[Distichlis]]'', ''[[Drake-Brockmania]]'', ''[[Ectrosia]]'', ''[[Ectrosiopsis]]'', ''[[Eleusine]]'', ''[[Enteropogon]]'', ''[[Entoplocamia]]'', ''[[Eragrostiella]]'', ''[[Eragrostis]]'', ''[[Erioneuron]]'', ''[[Eustachys]]'', ''[[Farrago]]'', ''[[Fingerhuthia]]'', ''[[Gouinia]]'', ''[[Griffithsochloa]]'', ''[[Gymnopogon]]'', ''[[Halopyrum]]'', ''[[Harpachne]]'', ''[[Harpochloa]]'', ''[[Heterachne]]'', ''[[Heterocarpha]]'', ''[[Hilaria]]'', ''[[Hubbardochloa]]'', ''[[Indopoa]]'', ''[[Ischnurus]]'', ''[[Jouvea]]'', ''[[Kampochloa]]'', ''[[Kengia]]'', ''[[Leptocarydion]]'', ''[[Leptochloa]]'', ''[[Leptochloöpsis]]'', ''[[Leptothrium]]'', ''[[Lepturella]]'', ''[[Lepturidium]]'', ''[[Lepturopetium]]'', ''[[Lepturus]]'', ''[[Lintonia]]'', ''[[Lophacme]]'', ''[[Lopholepis]]'', ''[[Lycurus]]'', ''[[Melanocenchris]]'', ''[[Microchloa]]'', ''[[Monanthochloë]]'', ''[[Monelytrum]]'', ''[[Mosdenia]]'', ''[[Muhlenbergia]]'', ''[[Munroa]]'', ''[[Myriostachya]]'', ''[[Neeragrostis]]'', ''[[Neesiochloa]]'', ''[[Neobouteloua]]'', ''[[Neostapfiella]]'', ''[[Neyraudia]]'', ''[[Ochthochloa]]'', ''[[Odyssea]]'', ''[[Opizia]]'', ''[[Orinus]]'', ''[[Oropetium]]'', ''[[Oxychloris]]'', ''[[Pentarrhaphis]]'', ''[[Pereilema]]'', ''[[Perotis]]'', ''[[Piptophyllum]]'', ''[[Planichloa]]'', ''[[Pogonarthria]]'', ''[[Pogoneura]]'', ''[[Pogonochloa]]'', ''[[Polevansia]]'', ''[[Pommereulla]]'', ''[[Pringleochloa]]'', ''[[Psammagrostis]]'', ''[[Pseudozoysia]]'', ''[[Psilolemma]]'', ''[[Pterochloris]]'', ''[[Redfieldia]]'', ''[[Reederochloa]]'', ''[[Rendlia]]'', ''[[Richardsiella]]'', ''[[Saugetia]]'', ''[[Schaffnerella]]'', ''[[Schedonnardus]]'', ''[[Schenckochloa]]'', ''[[Schoenefeldia]]'', ''[[Sclerodactylon]]'', ''[[Scleropogon]]'', ''[[Silentvalleya]]'', ''[[Soderstromia]]'', ''[[Sohnsia]]'', ''[[Spartina]]'', ''[[Sporobolus]]'', ''[[Steirachne]]'', ''[[Stiburus]]'', ''[[Swallenia]]'', ''[[Tetrachaete]]'', ''[[Tetrachne]]'', ''[[Tetrapogon]]'', ''[[Thellungia]]'', ''[[Tragus (genre)|Tragus]]'', ''[[Trichoneura]]'', ''[[Tridens]]'', ''[[Triplasis]]'', ''[[Tripogon]]'', ''[[Triraphis]]'', ''[[Uniola]]'', ''[[Urochondra]]'', ''[[Vaseyochloa]]'', ''[[Vietnamochloa]]'', ''[[Viguierella]]'', ''[[Willkommia]]'', ''[[Zoysia]]''
|}
== Parazitoj ==
''[[Distichlis]]'' kaj ''[[Spartina]]'' estas gastigantaj de ''[[Claviceps purpurea]]'' ekologika grupo G3.

== Referencoj ==
{{referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==

* {{NCBI|147371|''Chloridoidae'' }}
* [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/Poalesweb.htm#Poaceae Angiosperm Phylogeny Website de Peter F. Stevens] ''angle''

[[Kategorio:Chloridoideae| ]]</text>
      <sha1>ls2nd7sgyifx14rr8jj4myh86rqlhyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Itala Reĝlando</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266177</id>
    <revision>
      <id>9470726</id>
      <parentid>9467721</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:46:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27921" sha1="f8ezdvhgmeko8dwlamr778zvfz610w4" xml:space="preserve">{{Tiu-ĉi artikolo|temas pri la unua itala nacio-ŝtato. Pri la napoleona reĝlando en norda Italio, vd. [[Reĝlando Italio (1805–1814)]]. Por pli da informoj pri la formacio fondita de [[Karolo la Granda]] en la [[8-a jarcento]] bonvenus kreado de teksto [[Itala reĝlando (mezepoko)]].}}
{{Informkesto pereinta ŝtato
|nomo = Itala reĝlando
|origina nomo = Regno d'Italia
|jaro de estiĝo = 1861
|jaro de pereo = 1946
|pli antaŭ = jes
|antaŭ 1 = Regno de Sardio
|antaŭ 1 flago = Flag_of_the_Kingdom_of_Sardinia.svg
|antaŭ 2 = Reĝlando de ambaŭ Sicilioj
|antaŭ 2 flago = Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1860).svg
|antaŭ 3 = Reĝlando Lombardio-Veneto
|antaŭ 3 flago = Flag of Kingdom of Lombardy-Venetia.svg
|antaŭ 4 = libera ŝtato Fiume
|antaŭ 4 flago = Flag of the Free State of Fiume.svg
|antaŭ 5 = Papa ŝtato
|antaŭ 5 flago = Flag of the Papal States (1808-1870).svg
|antaŭ 6 = Aŭstrio-Hungario
|antaŭ 6 flago = Flag_of_Austria-Hungary_1869-1918.svg
&lt;!-- |antaŭ 7 = Drava Banovino .. Kiu estus tiu ŝtato. La itala, angla, hispana, franca artikoloj ne mencias ion tian en la koncerna informkesto... Iom dubinde --&gt;
&lt;!-- |antaŭ 7 flago = Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg -- jen simple la [[Tutslavaj koloroj]] --&gt;
|pli post = jes
|post 1 = Vatikanurbo
|post 1 flago = Flago-de-Vatikanurbo.svg
|post 2 = Itala sociala respubliko
|post 2 flago = Flago-de-Italio.svg
|post 3 = Socialisma federacia respubliko Jugoslavio
|post 3 flago = Flago-de-SFR-Jugoslavio.svg
|post 4 = Triesto{{!}}Libera teritorio Triesto
|post 4 flago = Free Territory Trieste Flag.svg
|post 5 = Italio
|post 5 flago = Flago-de-Italio.svg
|post 6 = Reĝlando Grekio
|post 6 flago = State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg
|flago = Flag of Italy (1861-1946).svg
|flago grandeco = 120px
|blazono = Coat of arms of the Kingdom of Italy (1870).svg
|blazono grandeco = 
|mapo = Italian empire 1940.PNG
|mapo grandeco = 270px
|mapo noto = Itala reĝlando kaj la teritorio sub la itala influo, 1940
|ĉefurbo = [[Torino]] (1861-1864)&lt;br /&gt;[[Florenco]] (1864–1871)&lt;br /&gt;[[Romo]] (ekde la jaro 1871)
|areo = 310120
|areo noto = (en la jaro 1936)
|nombro de loĝantoj  = 34000000
|nombro de loĝantoj noto = censo el 1901
|lingvoj  = [[itala lingvo]]
|nacieca konsisto = [[italoj]]
|religio = [[romkatolika eklezio]]
|monunuo = [[itala liro]]
|ŝtata formo = [[konstitucia monarkio]]
|patrinlando = 
|estiĝo = [[1861]]: [[Unuiĝo de Italio]]
|pereo = [[1946]]: Nuligo de monarkio kaj estigo de respubliko
}}
'''Itala reĝlando''' (itale '''Regno d'Italia''') estis eŭropa ŝtato estiĝinta en la jaro 1861 per [[unuiĝo de Italio]] sub regado de [[savoja dinastio]], ununura reĝa dinastio de la itala deveno, kiu regis en la [[regno de Sardio|reĝlando Sardio]], unu el disigitaj italaj ŝtatoj. La Itala reĝlando estis unua unuiĝinta itala ŝtato, kiu etendiĝis sur la tuta [[Apenino|Apenina duoninsulo]] ekde tempoj de [[Antikva Romio]].

Dum regado de [[Nacia Faŝisma Partio (Italio)|nacia faŝisma partio]] subgvide de ''duĉe'' [[Benito Mussolini]] (1922-1933) Italio estis de faŝistoj kaj italaj naciistoj markata kiel ''Itala imperio'' (itale {{fremdlingve|it|''Impero Italiano''}}), aŭ ''Nova itala imperio'' (itale {{fremdlingve|it|''Nuovo Impero Romano''}}, latine {{fremdlingve|la|''Novum Imperium Romanum''}}), sed tiuj ĉi nomoj ne estis oficialaj. Kiel markigo por la itala ŝtato dum la regado de Mussolini enviviĝis [[Faŝisma Italio]]. La Faŝisma Italio estis aliancano de [[Nazia Germanio]] en la [[Dua Mondmilito]] ĝis la jaro 1943. Por la restantaj du jaroj de la milito kaj poste, kiam Mussolini estis detronigita kaj la faŝista partio malpermesita, la Itala reĝlando aliĝis al flanko de [[Aliancanoj]]. La resto de la itala teritorio norde, kiu estis senĉese sub kontrolo de faŝistoj, fariĝis germana marioneto kiel [[Itala sociala respubliko]] gvidita de Mussolini. Mallongan tempon post finigo de la Dua Mondmilito, en la jaro 1946, favorantoj de la respubliko elvokis [[referendumo]]n, ĉu Italio restu la [[monarkio]] aŭ ĉu ĝi fariĝu la [[respubliko]]. La italoj elparolis en la referendumo por nuligo de monarkio kaj estigo de [[Italio|Itala respubliko]], kiu Italio estas ĝis hodiaŭ.

== Amplekso de teritorio ==
[[Dosiero:Italy unification 1815 1870.jpg|eta|maldekstra|Memstaraj italaj ŝtatoj en la jaroj 1815 - 1870]]
La Itala reĝlando pretendis la tutan teritorion de la hodiaŭa Italio. La teritoria evoluo de la nova ŝtato progresis dum [[unuiĝo de Italio]] ĝis la jaro 1870. La reĝlando poste longan tempon ne priregis urbojn kiel [[Triesto]] aŭ [[Trentino-Alto Adige]], kiuj ĝis hodiaŭ estas parto de Itala respubliko kaj kiuj alliĝis al Italio en la jaro 1919. Post akcepto de [[Versajla traktato]] kaj traktato de [[traktato de Saint-Germain-en-Laye|Saint-Germain-en-Laye]] estis al Italio alligitaj [[Gorizia]], Triesto kaj [[Istrio]] (hodiaŭ parto de [[Kroatio]] kaj [[Slovenio]]) kaj malgrandaj partoj de la hodiaŭa [[Kroatio]], same kiel eta parto de la hodiaŭa kroata [[Dalmatio]]. Post la Dua Mondmilito estis limigitaj la hodiaŭaj limoj de Italio, kiu jam ne plu pretendas teritoriojn, kiujn priregis la Itala reĝlando.

=== Kolonioj ===
{{Ĉefartikolo|Italaj kolonioj}}
Italio, simile kiel multaj pluaj eŭropaj grandpotencoj, proprumis koloniajn teritoriojn, protektoratojn kaj dependajn ŝtatojn. En la jaro 1936 la itala armeo invadis el [[Itala Somalio]] en [[Etiopia imperio|Etiopian imperion]], kie estis establita kolonio de [[Itala Orienta Afriko]], kiun dum la Dua Mondmilito konkeris britoj. Italoj plu okupis [[Albanio]]n (vidu la tekston pri la [[Albana Reĝlando (1928-1939)|Albana Reĝlando]]), la [[Reĝlando Grekio|Grekan Reĝlandon]], la serban provincon [[Kosovo]] kaj [[Montenegro]]n plus malgrandan teritorion de [[Tjanĝino]] en [[Ĉinio]]. En [[Kroatio]] la [[nazia Germanio]] kaj Italio establis marionetan registaron.

== Registaro ==
La Itala reĝlando estis laŭ konstitucio [[konstitucia monarkio]]. Sed en la jaroj 1925 ĝis 1943 ĝi estis fakte [[faŝismo|faŝista]] [[diktatoreco]] konata kiel [[Italia Faŝismo]].

La konstitucio estis leĝo nomata [[Alberta Statuto]], verko de la reĝo Karlo Alberto de [[Reĝlando de Sardio|Sardio]] transirinta al la unuiĝinta Italio. La konstitucio estis fleksebla, t.e. formale ĝi havis rangon de ordinara leĝo.
Laŭ la Statuto, plenumpovo apartenis al la reĝo, kvankam rekte plenumis ĝin nomumitaj ministroj. La parlamento, kiu konsistis el du kameroj, limigis la potencon de reganto - la nomumiga Senato kaj la elektita Asembleo de reprezentantoj.

=== Italaj reĝoj ===
{{Ĉefartikolo|Reĝo de Italio}}
Reĝoj, regintaj en Italio en la jaroj 1861 - 1946, devenis el [[Savoja dinastio]] kaj ili estis:
* '''[[Viktoro Emanuelo la 2-a (Italio)|Viktoro Emanuelo la 2-a]]''' (1861–1878) - la antaŭa [[regno de Sardio|sardia reĝo]] kaj la unua reĝo de la unuiĝinta Italio.
* '''[[Umberto la 1-a]]''' (1878–1900) - li alkondukis Italion en aliancon kun [[Germana imperio]] kaj [[Aŭstrio-Hungario]] (la t.n. [[Trikompanio]])
* '''[[Viktoro Emanuelo la 3-a (Italio)|Viktoro Emanuelo la 3-a]]''' (1900–1946) - reĝo de Italio dum la [[unua mondmilito]] kaj la [[Dua Mondmilito]].
* '''[[Umberto la 2-a]]''' (1946) - la lasta itala reĝo, kiu subpreme de popola referendumo foriris en svisan ekzilon.

== Unuiĝo de Italio (1859–1870) ==
{{Ĉefartikolo|Unuiĝo de Italio}}
La proklamo de la Itala reĝlando estis rezulto de komuna klopodo de italaj [[naciismo|naciistoj]] kaj [[monarkio|monarkistoj]] loalaj al [[savoja dinastio]] kaj ideo konstrui la unuiĝintan reĝlandon ensumiganta la tutan [[Apenino]]n.

[[Dosiero:Francesco Hayez 041.jpg|eta|maldekstra|Grafo Camilo Cavour, la unua itala ministeria prezidanto]]
[[Dosiero:Giuseppe Garibaldi (1866).jpg|eta|maldekstra|Giuseppe Garibaldi, gvidanto de respublikana movado por sendependeco]]

Post revolucia jaro 1848 la gvidanto de italaj movadoj klopodantaj pri unuiĝo fariĝis la itala naciisto [[Giuseppe Garibaldi]]. Tiu ĉi karisma gvidanto estis tre ŝatata en suda Italio kaj ankaŭ en la mondo kaj li famiĝis pro siaj preskaŭ ekstreme sindonaj favorantoj. Garibaldi gvidis en la suda Italio la movadon de respublikanoj, sed pli norde en [[Piemonto]], kiu apartenis sub sardinia krono, sed de fakto ĝi estis sendependa, grafo [[Camillo Cavour]] havis ankaŭ [[ambicio]]jn krei unuiĝintan italan ŝtaton.

En la jaro 1859 Sardinia-piemonta reĝlando komune kun la franca imperiestro [[Napoleono la 3-a]] venkis Aŭstrion kaj alligis la regionojn de [[Lombardio]] kaj [[Venecio]]. La reĝlando poste fermis gravajn aliancojn kun Britio kaj Francio, kiu helpis ĝin plialtigi ŝancojn por sukcesa unuiĝo de la italaj ŝtatoj. Ĉeflanke de siaj aliancanoj [[Sardinio]] interesigis sin en [[krimea milito]]. La Sardinia reĝlando estis tute sendependa de franca ŝirmo kaj en la jaro 1860 ĝi estis devigita por garantio de sekureco rezigni pri kelkaj teritorioj al Francio.

[[Dosiero:Vittorio Emanuele II ritratto.jpg|eta|Viktoro Emanuelo la 2-a, la unua reĝo de la unuiĝinta Italio]]

Grafo Cavour poste forveturis por elvoki la suditalajn respublikanajn liberigecajn movadojn, organizitaj de Garibaldi, por ke ili eksplodigu popolan ribelon en [[Papa ŝtato]]. La grafo poste eluzis la ribelon kiel pretekston por invado en la papajn landojn kaj malgraŭ tio ke tiu ĉi paŝo kaŭzis koleriĝon ĉe katolikoj, al kiuj Cavour asertis, ke la invado estas en intereso de la katolika eklezio kaj ties ŝirmo kontraŭ antireligia respublikano Garibaldi. Soldataroj de Sardinio kaj Garibaldi poste deprenis al la Papa ŝtato ampleksajn teritoriojn kaj sole romo kaj ties senpera ĉirkaŭaĵo restis sub kontrolo de papo [[Pio la 9-a]]. Spite al diferencoj inter la opinioj, Cavour konsentis kun alligo de la suda Italio de Garibaldi al sardinia reĝlando kaj la kreo de unio. Sekve la [[18-an de februaro]] [[1861]] grafo Camilo Cavour proklamis establon de la Itala reĝlando, konsistanta el la norda kaj la suda Italioj. Reĝo Viktoro Emanuelo la 2-a, piemonta-sardinia el la savoja dinastio, estis proklamita la itala reĝo. Tiu ĉi titolo ne estis uzata de abdiko de la franca imperiestro [[Napoleono Bonaparte]] la [[6-a de aprilo]] [[1814]].

Tuj post la unuiĝo de plimulto de Apenino sub unuecan italan ŝtaton, la streĉo inter la respublikanoj kaj roajalistoj superkreskis en malfermitan konflikton. En aprilo de 1861 Garibaldi enpaŝis en la italan parlamenton kaj la registaron de Cavour li kulpigis pro dividigo de Italio kaj diris pri minaco de eksplodo de [[intercivitana milito]] inter la reĝlando en la norda Italio kaj la armeo de Garibaldi en sudo. Sed la [[6-an de junio]] [[1861]] la ĉefministro grafo Cavour mortis. Sekvis politika malstabileco, dum kiu Garibaldi kaj liaj respublikanoj komencis senĉese pli realigi sian influon. La arestigo de Garibaldi la sekvantan jaron kirligis en la tuta mondo ŝtormajn diskutojn.

En la jaro 1866 [[Otto von Bismarck]], la prusia kanceliero, proponis al la itala reĝo Viktoro Emanuelo la 2-an aliancon de [[Prusia reĝlando]] kontraŭ [[Aŭstrio]] en la [[Prusia-Aŭstria milito]]. Bismarck proponis (okaze de sukceso en la prusia-aŭstria milito) al la reĝo por lia armea helpo alligon de [[Venezio]], kontrolata de Aŭstrio, al la Itala reĝlando. Viktoro Emanuelo konsentis kun la alianco kaj tiel komenciĝis la [[Tria itala milito por sendependeco]]. Sed la itala armeo en soldata flanko kondutis tre mizere kaj ĝi atingis nenian grandan sukceson. Tamen la prusia venko en la milito certigis envicigon de Italio inter la venkintajn potencojn kaj super Venezio ekflagris la itala flago. Lasta granda obstaklo al la unuiĝo de la tuta Italio tiel restis jam sole [[Romo]] mem.

En la jaro 1870 Prusia reĝlando iris en [[Francia-Prusia Milito|militon kontraŭ Francio]]. Francio por la milito kontraŭ Prusio bezonis ĉiujn rezervistojn, kiujn ĝi povis starigi en la batalon, tial ĝi revokis la francan armeon el Romo. Italoj denove gajnis el la prusia venko super Francio kaj transprenis kontrolon super Romo kaj super la tuta Papa ŝtato, kiu ĝis nun estis ŝirmata de franca imperiestro [[Napoleono la 3-a]]. La itala unuiĝo estis kompleta kaj mallongtempe post tio la ĉefurbo de la Itala reĝlando transloĝiĝis en Romon.

[[Dosiero:BrecciaPortaPia.jpg|eta|Damaĝigo de pordego Porto Pio (dekstre) dum konkero de Romo fare de la Itala reĝlando, 1870]]

Ekonomia situacio de la nova reĝlando estis doloriga. En Italio estis nenia industrio. Precipe en la suda Italio estis terurega [[malriĉeco]], alta [[analfabeto|analfabeteco]] (78 % da populacio) kaj sole kelke da procentoj de italaj civitanoj havis [[balotrajto]]n. La movado por la unuiĝo de italio estis antaŭ la unuiĝo grandmezure dependaj de [[eksterlanda helpo]] kaj ĝi restis ankaŭ post la estiĝo de la Itala reĝlando.

Sekve post la konkero de Romo fare de italoj, la rilatoj inter [[Romkatolika Eklezio]] kaj la Itala reĝlando restis malvarmaj dum pluaj sesdek jaroj, dum kiuj la papoj konsideris sin kiel ''vatikanaj arestitoj''. [[Romkatolika eklezio]] protestis kontraŭ intervenoj de la itala registaro, ĝi rifuzis trakti kun senditoj de la itala reĝo kaj instigis la katolikojn, por ke ili [[bojkoto|bojkotu]] la italajn balotojn. La eklezio tiel ĉi kondutis ĝis la jaro 1929, kiam per la [[Lateranaj Traktatoj]] estis starigitaj normalaj rilatoj inter la itala regaistaro kaj [[Sankta seĝo]], interalie per la kreado de la Ŝtato de [[Vatikanurbo]].

== Liberala erao ==
Post la unuiĝo de la Reĝlando la itala politiko direktis sin al [[liberalismo]]. La jura sistemo estis regione diserigita, kio estis heredaĵo post la memstaraj italaj ŝtatoj, el kiuj la Itala reĝlando estiĝis. En la itala parlamento ekzistis forta maldekstrula opozicio, la t.n. &quot;juna maldekstrularo&quot;. Temis pri libera ligo de politikaj ismoj, kiuj reprezentis siajn balotregionojn el diversaj partoj de la lando. La juna maldekstrularo havis tre rezervitan sintenon al reformoj (ekz. deviga lernejvizitado, disvastigo de balotrajto), sed ĝi emfaze postulis malaltigojn de impostoj kaj pli grandan ŝtatan financajn injektojn por malprogresiĝintaj sudaj regionoj de Italio. En baloto en la jaro 1874 ĝi havis tre fortan reprezenton en la parlamento, sed ĝi ne estis sufiĉe forta por kunigi la registaron. La konservativa ĉefministro [[Marco Minghetti]] tenis sin ĉe la potenco sole danke al subteno de revolucionuloj kaj parto de maldekstrulaj politikistoj (ekzemple en demando de ŝtatigo de fervojoj), kio kvietigis la junan maldekstrularon. Sed en la jaro 1876 la registaro de Minghetti falis kaj post ne tro regulaj balotoj venis en frunton de la lando maldekstrula, liberala politikisto [[Agostino Depretis]], kun kies alveno venis longa erao de liberalismo en Italio. La erao de liberalismo markis sin per [[korupto]], politika malstabileco, kreskanta malriĉeco en la suda Italio kaj uzado de aŭtoritataj rimedoj de la itala registaro.

[[Dosiero:Agostino Depretis.jpg|eta|maldekstra|Agostino Depretis]]
Agostino Depretis komencis sian karieron de ĉefministro per kreo de eksperimenta ideo nomata ''[[transformismo]]''. La teorio de transformismo estis, ke la registaro en intereso konservi parlamentan plimulton devus intertrakti subtenon de opozicio kaj eventuale fermi la registaran koalicion kaj aĉetadon de voĉoj de deputitoj el pli malgrandaj partioj kaj ne tro influaj partioj. Danke al kombino de tiuj ĉi metodoj en la praktiko la transformismo fariĝis koruptita kaj aŭtoritata reĝimo, kiam Depretis ofte mem kreis registarajn krizojn, por ke li atingu transformigon de fortoj kaj egalecon en la reganta [[kliko]]. Agostino Depretis kredis, ke per regado de dura mano li certigos por si subtenon de la itala sudo. Dum sia regado li enkondukis en praktikon multajn diktatorecajn disponojn, kiel ekzemple malpermeso de publikaj amasiĝoj, lokigo de &quot;danĝeraj&quot; homoj en internajn forpelejoj al insuloj ĉirkaŭ Italio kaj alproprumigo de armea reĝimo. Sed la registaro de Depreti en alia flanko enkondukis reforman leĝaron, kiel nuligo de arestigado pro [[ŝuldo]]j, enkonduko de deva, libere alirebla baza klereco, dum deva lernado pri religio en bazaj lernejoj estis nuligita.

En la jaro 1887 ĉefministro fariĝis [[Francesco Crispi]], kiu pli-malpli celis sin al konstruado de eksterlanda politiko. La klopodo de Crispi observis celon krei el Italio la mondan grandpotencon, pere de pligrandigo de soldata forto de la lando kaj eluzo de la armeo por disvastigo de la itala influo. En eksterlandaj rilatoj la itala [[diplomatio]] klopodis pri amikaj rilatoj kun [[Unuiĝinta Reĝlando|Anglio]], sed kun Francio la rilatoj estis fridaj kaj Italio komenciĝis pli orientiĝi al amikaj rilatoj kun Germana kaj Aŭstria imperioj, kun kiuj ĝi fermis pakton konata kiel [[Centraj Potencoj]]. Dum la Itala reĝlando evoluis rilate al la eksterlanda politika flanko, la enlanda politiko daŭrigis en praktikado de ''transformismo'', kiu tenis sin eĉ post la morto de premiero Depretis, kaj la aŭtoritata politiko, eluzanta [[militjuro]]n por subpremi la opozicion. Spite al malmola reĝimo premiero Crispi realigis vicon da reformaj, liberalaj ŝanĝoj, kiel ekzemple Leĝo pri [[publika sano]] en la jaro 1888 aŭ establo de tribunalo por rebonigo de maljustaĵoj elflanke de la registaro.

[[Dosiero:Du triopaj aliancoj en Eŭropo de 1914.svg|eta|{{centre|la [[Triopa Alianco (1882)|Triopa alianco]] de 1882 ĝis 1915 de la [[Germana Regno]], de [[Aŭstrio-Hungario]] kaj la Reĝlando Italio}}]]
=== Agrikultura krizo kaj elmigrado ===
Komune kun la eksterlanda politiko la itala registaro dediĉis grandan atentemon al demando de agrikulturo, kiu estis ekde la jaro 1873 en stagnis. Danke al malaltigo de surmaraj transportprezoj oni komencis en Eŭropon importi en grandaj kvantoj malmultekostan usonan grenon, kiun la enlandaj agrikulturistoj povis nur pene konkursi. iu ĉi agrikultura krizo evitis, krom Italio, eĉ ne pluajn eŭropajn ŝtatojn. Kaj la radikalaj kaj la konservativaj fluoj en la parlamento klopodis solvi la agrikulturan krizon kaj levi la sume malprogresiĝintan italan agrikulturon. En la sama periodo estis publikigitaj rezultoj de la parlamenta esplorado de la kondiĉoj de vivo en la itala provinco, gvidita de [[Stafan Jacini]]. La esplorado montris, kiel mizeraj kondiĉoj regas en la provinco, ke estas kutima situacio [[subnutrado]], [[malario]] kaj [[pelagro]], ekstrema [[malriĉeco]] kaj laboro eĉ de malgrandaj infanoj. La rezultoj de la esplorado de Jacini ja ĝisatendis reeĥon, sed ne en formo de faroj kaj la laboro de esploristoj pase de la tempo elŝaŭmis en malplenecon.

La agrikultura krizo kaj la malriĉeco de loĝantoj kunigita kun ĝi havis sekvojn la amasan elmigradon. La elmigrintoj el la itala sudo foriradis kiel laboristoj en [[Usono]]n aŭ kiel agrikulturistoj en [[Sud-Ameriko]]n. La italoj de la nordo prefere foriradis al pli bona vivo en [[Germanio]]n, [[Francio]]n kaj [[Svislando]]n. En la jaroj 1889-1890 ĉiujare forlasis Italion ĉirkaŭ 222.000 homoj, sume ĝis la jaro 1901 elmigris preskaŭ 2.000.000 italoj.

[[Dosiero:Steamship Rio Amazonas migrants from Italy disembark at Port of Santos in Brazil 1907.png|eta|maldekstra|Italaj elmigrintoj elŝipiĝas en [[Brazilio|brazila]] [[Porto de Santos]], 1907]]

La itala registaro ne povis, danke al la prodiga registaro de Depretis, kiu lasis Italion tre ŝuldigita, efektive aranĝi sin kun la peziga situacio. Kiel ununura itala fako en la agrikultura krizo pliboniĝis vinberaferoj, kiu plinombrigis sian produkton kaj eksporton, ĉar francaj [[vinberejo]]j estis tiutempe atakitaj de [[filoksero]]. En la jaro 1888 la franca vinberaferoj refreŝiĝis kaj akiris reen siajn poziciojn en merkato. Sekvoj de la malfortigo de vinberaferoj en Italio estis grandaj maldungoj kaj [[fiasko|fiaskado]] de entreprenoj.

=== Kolonia ekspansiemo ===
En la jaroj 1876-1877, en la tempoj de amikiĝado de Italio kun Germanio kaj Aŭstrio, Italio estis de siaj aliancanoj elvokita, por ke ĝi entreprenu ekspansion en [[norda Afriko|nordan Afrikon]] kaj konkeru [[Tunizo]]n, en kiu jam estis ekloĝiĝinta multnombra itala minoritato. Sed la itala registaro ne kuraĝis fari tion kaj Tunizo estis en la jaro 1881 konkerita fare de Francio.

Kiam la 5-an de februaro 1885 falis la egipta registaro en [[Ĥartumo]], la italoj eluzis la brita-egiptan konflikton kaj elsendis al [[Massaua]] ekspedicion. Je du jaroj pli poste la kontingento kun kvin cent soldatoj estis neniigita fare de pli nombraj sudanaj taĉmentoj. En Italio la informo pri la malvenko havis grandan reeĥon (ministro de eksterlando grafo di Robilant rezignis) kaj en [[Etiopio]]n estis sendita plua ekspedicio. En la jaro 1888 la italoj subigis perforte Massauon kaj establis ĉi tie kolonion [[Eritreo|Itala Eritreo]].

En 1895 [[etiopia imperio|etiopia imperiestro]] [[Menelik la 2-a (Etiopio)|Menelik la 2-a]] neglektis itala-etiopian interkonsenton subskribita en la jaro 1885, kion la itala registaro prenis kiel pretekston por invado en Etiopion. Etiopanoj akiris helpon de la cara Rusio, kiu havis en la orienta Afriko siajn proprajn interesojn. Rusoj liveris al la etiopia imperiestra armeo grandan kvanton de moderna armilaro, kun kiu la imperiestra armeo kapablis repuŝi la italan impeton. Sekve de tio Britio decidiĝis stariĝi kontraŭ ekkreskado de la rusa influo en Afriko kaj deklaris Etiopion kiel sferon de la itala influo. Komence de la milito la itala entuziasmo kaj memkonfido kulminis kaj la italoj amase alliĝis en la armeon, esperante partopreni en la [[Unua itala-etiopia milito|venanta milito]].

Sed la [[1-an de marto]] [[1896]] la italan kolonian korpuson kun 15.000 soldatoj apud Adua neniigis pli nombra etiopia armeo kaj la italoj estis devigitaj retiriĝi ĝis Eritreo. Malsukceso de la etiopia kampanjo ne restis sen sekvoj kaj kvin tagoj post la malvenko apud Adua demisiis premiero [[Francesco Crispi]]. La etiopia imperio dum defendis sian sendependecon de Italio kaj de ceteraj koloniaj potencoj, ĝis plua itala invado en la jaro 1936 kaj establo [[Itala Orienta Afriko]], kiun en pluaj kvar jaroj de la [[Dua Mondmilito]] liberigis [[Aliancanoj]].

En septembro de [[1911]] Italio proklamis militon al [[Osmanida imperio]] kaj la itala armeo elŝipiĝis en [[Libio]]. Tiu ĉi paŝo de la itala registaro de komence ĉe naciistoj, katolikoj kaj loĝantoj de sudo renkontiĝis kun granda reeĥo. Protestis sole socialistoj, inkluzive de la juna [[Benito Mussolini]], kiuj montris fakton, ke Libio estas malriĉa dezerto, neproponanta kompenzon por penita itala klopodo. La milito daŭris unu jaron kaj finiĝis per agnosko de la itala registaro super Libio kaj insuloj de Dodekanesos. La okupacio de Libio alportis vicon da leĝoj diskriminantaj la indiĝenajn libianojn kaj iliajn perfortajn forŝovojn al [[Isole Tremiti|Insuloj Tremiti]]. Ĉiu tria el tiuj ĉi fuĝintoj mortis pro subnutrado. En la okupita Libio kelkaj naciistoj vidis nur konformon de siaj ideoj, ke Ialio estas rajtigita regi al [[Mediteraneo|mediteranea regiono]] pro konkero de [[Grekio]], [[Adriatiko|adriatia marbordo]] en [[Dalmatio]].

=== Giovanni Giolitti ===
[[Dosiero:Giolitti2.jpg|eta|dekstra|Giovanni Giolitti]]
En la jaro 1892 itala ĉefministro unuafoje fariĝis [[Giovanni Giolitti]]. Kvankam lia registaro rapide la sekvantan jaron falis, Giolitti en la jaro 1903 revenis en la oficejon de premiero. Lia regado estis por mallonga tempo interrompita en la jaroj 1905-1906, sed poste ĝi retenis sin en la oficejo ĝis la jaro 1909. Danke al manipuladoj kun balotiloj kaj politikaj koruptoj li estadis kulpigata pro transformismo. La balottrompoj dum lia regado estis kutima praktiko, Giolitti helpis kun la baloto nur en riĉaj regionoj, kie li havis la plej grandan subtenon, dum malpli riĉajn regionojn, kie superis opozicio, li klopodis izoligi de la politiko kaj ilian loĝantaron fortimigi de la baloto. Situacio en la suda Italio tial estis malprogresiĝinta dum premiero Giolitti same, kiel dum liaj antaŭuloj. Kvar el kvin suditaloj estis analfabetoj kaj la malespera situacio leviĝis pro neĉeesto de proprumantoj de grundo kaj ĝi kondukis al ribeloj kaj fine eĉ al [[holodomoro]].

La registaro de Giolitti orientiĝis en eksterlanda politiko por liberigo de rilatoj enkadre de Trikompanio, por bonaj rilatoj kun eŭropaj grandpotencoj kaj diference de la registro de Crispi por dampigo de imperiaj ekspansiemoj. La itala registaro prokrastis siajn planojn por prirego de Etiopio kaj en [[Itala Somalio]] estis proklamita [[protektorato]]. En la jaro 1911 la registaro de Giolitti decidis elsendi soldatarojn en Libion. La libia milito radikaligis opiniojn de [[Itala Socialista Partio]] kaj la pli posta faŝista gvidanto Benito Mussolini tiam vokis al perforta detronigo de la registaro. Giovanni Giolitti venis en la premieran seĝon ankoraŭ unufoje en la jaro 1920, sed la erao de liberalismo en Italio estis definitive for.

=== [[Francesco Saverio Nitti]] ===
[[Dosiero:Nitti18611v.jpg|eta|Francesco Saverio Nitti (3a de dekstre) kun aliaj membroj de la itala militkomisio en Usono dum la Unua Mondmilito: inter la aliaj [[Guglielmo Marconi]] kaj [[Ferdinando di Savoia-Genova (1884-1963)|Ferdinando di Savoia-Genova]] (2a e 3a de maldekstre).]]
Kiel Presidanto de la itala registaro inter [[1919]]-[[1920]], Nitti kontraŭis la tro pezajn militrepagojn de [[Germanio]] deciditaj en Versailles (1919).

=== Komenco de faŝisma ŝtato ===
{{Ĉefartikolo|Italia Faŝismo}}
Kiam Benito Mussolini revenis el la [[Unua Mondmilito]], en kiu li estis batalinta kiel fervora soldato, kiu jam antaŭĝojis pri denova granda milito, li retrovis sian landon en politika kaj ekonomia ĥaoso. Tio instigis lin formi ekstremajn politikajn partiojn. Origine membro de la Itala Socialista Partio, Mussolini iĝis ano de la Nacia Faŝisma Partio kaj sukcesis enigi ĝin en la italan parlamenton kun 35 seĝoj sekve de la baloto de 1921. Por gajni pli da potenco, li sendis siajn kvazaŭsoldatajn trupojn, la tiel-nomatajn ''nigroĉemizulojn'', por estigi tumulton en la tuta lando, por timigi la italan popolon kaj por urĝi la italojn voĉdoni por sia partio en la balotoj. Fine, Mussolini kun siaj trupoj [[Marŝo al Romo|marŝis al Romo]], la ĉefurbo. La registaro sub ĉefministro Facta timis la potencon de Mussolini kaj proklamis krizan staton. La reĝo tamen ne konsciis pri Mussolini kiel danĝero, sed kiel solvo de la politikaj krizoj, kies kontraŭbatalado povus rezulti en enlanda milito,&lt;ref&gt;Keko, Don: ''Mussolini's Rise to Power''. Publikigata la 21-an de Novembro 2010. http://www.examiner.com/article/mussolini-s-rise-to-power. Vidita la 24-an de Decembro 2013.&lt;/ref&gt; kaj kiam la faŝisto demandis la reĝon pri la politika stato en Italujo, li respondis: “Mi, la reĝo, petas vin tuj veni al Romo, ĉar mi deziras doni al vi la respondecon de la formado de ministerio”.&lt;ref&gt;Penner, Andrew: ''How Benito Mussolini Came To Power''. Ligilo: http://www.markville.ss.yrdsb.edu.on.ca/history/american/websites/penner/cametopower.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140703001032/http://www.markville.ss.yrdsb.edu.on.ca/history/american/websites/penner/cametopower.html |date=2014-07-03 }}. Vidita la 24-an de Decembro 2013.&lt;/ref&gt; Tiumaniere Mussolini akiris la ŝtatan potencon en Italujo iĝante ĉefministro.

==Vidu ankaŭ==
* [[Faŝisma Italio]], 1922-1943.
* [[Konstitucianta Asembleo de la Itala Respubliko]]

== Referencoj ==
{{Projektoj}}
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Itala reĝlando| ]]
[[Kategorio:Historio de Italio]]
[[Kategorio:Unuiĝo de Italio]]
[[Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo|Itala reĝlando, 1805]]
[[Kategorio:Eksaj reĝlandoj en Eŭropo|Itala]]
[[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1861]]
[[Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1946]]</text>
      <sha1>f8ezdvhgmeko8dwlamr778zvfz610w4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rusa carlando</title>
    <ns>0</ns>
    <id>266390</id>
    <revision>
      <id>9470557</id>
      <parentid>9416493</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VolodimirSvjatoslaviĉ</username>
        <id>244109</id>
      </contributor>
      <comment>Laŭ PIV, Moskvio pli taŭgas, moskovio estas kemia elemento.

https://testo.vortaro.net/#moskvio_kd
https://testo.vortaro.net/#moskovio_kd</comment>
      <origin>9470557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21320" sha1="f6lrdphtc4l8wmreg7engh2euxgzc6r" xml:space="preserve">{{Ne konfuzu2|&quot;[[Rusia Imperio|Rusa Imperio]]&quot;, la cara Rusio post [[1721]].}}
{{Informkesto pereinta ŝtato
| nomo                   = Rusa carlando
| origina nomo        = Русcкое Царство
| jaro de estiĝo              = 1547
| jaro de pereo              = 1721
| pli antaŭ               = 
| antaŭ 1                  = Granda Duklando de Moskvo
| antaŭ 1 flago           = Coat of arms of Russia (XV Century).svg
| antaŭ 2                  = 
| antaŭ 2 flago           = 
| pli post                 = 
| post 1                    = Rusia Imperio
| post 1 flago             = Russian Empire 1914 17.svg
| post 2                    = 
| post 2 flago             = 
| flago                  = Flag of Oryol ship (variant).svg
| flago grandeco         = 
| blazono                    = Russian-coat-arm-1667.svg
| blazono grandeco           =  
| mapo                    =
| ĉefurbo            = [[Moskvo]]
| areo                 = 
| areo noto        = 
| lingvoj                  = [[rusa lingvo]] 
| religio             = [[Rusa ortodoksa eklezio]]
| ŝtata formo          = [[monarĥio]]
| patrina lando           = 
| monunuo                    = [[rublo]]
| estiĝo                   = 
| pereo                   = 
}}
{{Historio de Rusio|faldebla=jes}}

'''Rusa carlando''' aŭ '''Carisma Rusio''' ({{lang-ru|Московское Царство}}, ''Московия'' aŭ ''Русское царство'', transskribite: ''Moskovio''; oficiala nomo ekde 1654), foje ankaŭ nomata la '''Rusa regno''', '''Moskvio''' aŭ la '''Moskvia regno''' (ruse: Царство Русское, transliterite: ''Carstvo Russkoje'') estis la nomo de la centralizita rusa ŝtato ekde la alpreno de la titolo de '[[caro]]' fare de [[Ivano la Terura|Ivano la Kvara de Rusio]] en [[1547]] ĝis la fondo en 1721 de la [[Rusia Imperio|Rusa Imperio]] (''Российская Империя'') fare de [[Petro la Granda]].

Carisma Rusio estis absoluta monarkio kaj estis tute regata de la caro sen iu parlamento .

== Rusa Imperio ==
Pli detala artikolo sub [[Rusia Imperio|Rusa Imperio]]

'''''Русское царство''''', transskribite: ''Russkoje carstvo'' estis la oficiala nomo de la rusa ŝtato inter 1547 kaj 1721. 1547, kiam Ivan IV. la [[caro]], estis kronita, kaj en 1721, kiam Peter I, la latina titolo de Imperiestro prenis kaj renomis sian landon [[Rusia Imperio|Rusa Imperio]] (ruse Российская империя - transskiribite: ''Rossijskaja Imperija'' ).

Petro la Granda enkondukis profundajn reformojn post milita venko super Svedio kaj Pollando. Post kiam la carlando estis transformita al granda eŭropa potenco fare de Petro la Granda, li proklamis ĝin 'Imperio'.

En 1547 la suvereno de la tuta Rusio kaj la granda princo de Moskvo [[Ivano la Kvara de Rusio|Ivano la 4-a de Rusio]] ([[Ivano la Terura (filmo)|Ivano la Terura]]) estis kronita kiel caro kaj prenis la plenan titolon: Vjatskij, bulgaro kaj aliaj&quot;, poste, post la konkeroj, al la titolo estis aldonita&quot; Caro de Kazano, Caro de Astraĥano, Caro de Siberio &quot; kaj &quot;la reganto de ĉiuj Nordaj landoj. &quot;

Laŭ titolo, la Moskva princlando estis antaŭulo por la rusa regno, kaj la Rusia imperio estis posteulo.

La ideo kunigi rusajn landojn (inkluzive de tiuj, kiuj alvenis en la Granda Duklando de Litovio kaj Pollando post la mongola invado) kaj restarigi la malnovan rusan ŝtaton, estis spurita tra la tuta historio de la rusa ŝtato kaj estis heredita de la Rusia imperio.

== Terminologio ==
Kiel skribas A. Hororoŝkeviĉ kaj A. Milnikov, la oficiala nomo de la lando post la geedziĝo al la regno de Ivan la Terura en 1547 fariĝis &quot;rusa regno&quot;. En la titolo de la reĝo, la lando nomiĝis &quot;Rus (s) іja&quot; aŭ &quot;Ros (s) іja&quot;. Komence la rusa reĝlando estis rigardata kiel konglomeraĵo de diversaj ŝtatoj, kies trono estis okupita de unu monarko kaj kiuj estis listigitaj en lia titolo. La Moskva princlando estis unu el ili, kune kun [[Novgoroda Respubliko]], Kazana ĥanujo, Astrahana ĥanujo kaj aliaj aneksitaj, iam sendependaj politikaj unuoj. Tial, en historiaj dokumentoj, ofte troviĝas la frazo &quot;Moskva ŝtato de la rusa regno&quot;, ekzemple, en la Katedralo-Kodo de 1649. Precipe S.F. Platonov atentigis:

&lt;blockquote&gt;En la 16-a kaj 17-a jarcentoj, niaj prapatroj nomis &quot;ŝtatoj&quot; tiujn regionojn, kiuj iam estis sendependaj politikaj unuoj kaj poste fariĝis parto de la Moskva ŝtato. De ĉi tiu vidpunkto, tiam estis la &quot;Novgorod-ŝtato&quot;, &quot;Kazan-ŝtato&quot;, kaj &quot;Moskva ŝtato&quot; ofte signifis Moskvon mem kun ĝia distrikto. Se ili volis esprimi la koncepton de la tuta ŝtato laŭ nuntempa senco, tiam ili diris: &quot;ĉiuj grandaj ŝtatoj de la rusa regno&quot; aŭ simple &quot;la rusa regno&quot;. — Platonov S.F. Plena kurso de prelegoj pri rusa historio&lt;/blockquote&gt;

Kiel Horoŝkeviĉ rimarkigas, ĉe la fino de la 15-a — 16-a jarcentoj, la numero de la titolo de la estro de la rusa ŝtato akiris specialan gravecon, kiu estis ligita kun la naturo de ruso-litovaj rilatoj. En la Litova Granda Duklando kaj la Regno de Pollando oni obstine rezistis al la agnosko de la titolo de caro fare de la granddukoj de Moskvo, la unuaj asertoj pri kiuj devenas de la epoko de Ivano la 3-a. Ne malpli akraj obĵetoj kaj zorgoj estis voĉigitaj per la prefikso de la tuta Rusio. Tial polaj kaj litovaj gvidantoj provis tute eviti la vorton Rusujo kaj obstine daŭre nomis la rivalan ŝtaton en la oriento ekskluzive Moskva ŝtato, samtempe disvastigante la esprimon Rusio en Okcidenta Eŭropo. En sia populara verko de 1993 &quot;Simboloj de rusa ŝtatiĝo&quot; Hororoŝkeviĉ skribas: en Vilno &quot;Ivan III obstine nomiĝis princo&quot; Moskvo &quot;, kaj la lando — &quot;Moskva ŝtato&quot;&quot;. Simila terminologio estis uzata ekde la 19-a jarcento en rusa historiografio, sed por historiistoj de la Rusia imperio ĝi celis kontraŭstarigi la du ĉefurbojn — Moskvon kaj Sankt-Peterburgon.

&quot;La rusa reĝlando (ambaŭ en konceptaj, ideologiaj kaj instituciaj terminoj) havis du fontojn: la&quot; regno &quot;(ĥanlando) de la Ora Hordo kaj la bizanca ortodoksa reĝlando (imperio).&quot; Ivan III kaj Vasilij III ne povis iĝi veraj caroj pro la manko de ideologia bazo por la regno en Rusio. Calca el la bizanca ordo aŭ &quot;regno&quot; — ĥanujo ne povis servi kiel bazo por tio. Tial, en la unua duono de la 16-a jarcento, la koncepto de &quot;regno&quot; formiĝis en oficiala ideologio kaj en publika konscio.

La ideologia vortigo de la koncepto &quot;regno&quot; okazis en la unua duono de la 16-a jarcento. La plej gravan rolon en tio ludis la Epistolo de Spiridon-Savva (1511-1523) kaj &quot;La legendo de la grandaj dukoj de Vladimir&quot; (unua eldono — ĝis 1527). Ili citis du politikajn legendojn, certigantajn la rajtojn de rusaj regantoj pri la reĝa titolo. La unua parolis pri la rekta rilato de [[Ruriko]] kun la imperiestroj de [[Antikva Romo]] per certa Prus (parenco de [[Cezaro Aŭgusto)]]. La dua legendo estis la rakonto pri la sendado de la reĝaj regosimboloj al Vladimir Monomaĥ de la Bizanca imperio kaj pri lia geedziĝo al la regno fare de metropolito Neofit meze de la 16-a jarcento, ambaŭ legendoj estis enmetitaj kiel oficialaj faktoj de la rusa historio en la plej gravaj ŝtataj dokumentoj — la Rito de la geedziĝo al la regno, la generacio de la caro, la Libro de Gradoj. Ili estis cititaj de eksterlandaj ambasadoroj kiel pruvoj de la rajtoj de Ivan IV pri la reĝa titolo. La ideologiaj konceptoj de la unua duono de la 16-a jarcento emfazis la bezonon de frua establiĝo de la regno en Rusujo. Grandaj esperoj de la socio sendube estis ligitaj kun la estonta caro Ivan IV.

Inter la unuaj, kiuj vortigis novan ideon pri la imperia potenco de la moskvaj princoj, estis metropolito Zosima. En la eseo &quot;Deklaro de Pasko&quot;, prezentita en la Moskva Katedralo en 1492, li emfazis, ke Moskvo fariĝis la nova [[Konstantinopolo]] danke al la fideleco de Rusujo al Dio. Dio mem nomumis Ivanon III — &quot;la novan caron Konstantino al la nova urbo Konstantino — Moskvon kaj la tutan rusan landon kaj multajn aliajn landojn de la suvereno.&quot; Jozef Volockij grave kontribuis al la ideologia pravigo de la rajtoj de la moskvaj regantoj pri la reĝa titolo. En sia letero al Bazilo la 3-a, li pruvis la tezon pri la dia origino de la reĝa potenco: &quot;La reĝo similas laŭ naturo (korpo) al ĉiu homo, kaj potenco similas al la supra (la plej alta) Dio.&quot;

Gravan rolon por pravigi la laŭleĝan sinsekvon de Rus de Bizanco ludis la &quot;Legendo de la princoj de Vladimir&quot;. Laŭ ĝi, la kieva princo Vladimir Monomaĥ ricevis reĝan kronon (&quot;la ĉapo de Monomaĥ&quot;) kaj aliajn regosimbolojn de sia avo, imperiestro Konstantino Monomaĥ. La sekva en la vico de ideologiaj fundamentoj de la proklamado de la rusa ŝtato kiel regno estis la mesaĝo al Vasilij III de la monako de la Pskova Eliazarov-mona monaĥejo Philotheus, kiu prezentis la konatan tezon &quot;Moskvo estas la tria Romo&quot;. Kiel rimarkigas R. Skrinnikov, la koncepto de Philotheus baziĝis sur la ideo de certa &quot;Romia regno netuŝebla&quot;: la kolapso de du regnoj, la Roma Imperio kaj Bizanco, liberigis la vojon al la Moskva Ortodoksa reĝlando.

Ivan la 4-a estis kronita kiel reĝo la 16-an de januaro 1547. Laŭ Skrinnikov, ĉi tiu evento okazis ĉefe pro internaj kialoj. La populareco de la suvereno rapide malpliiĝis, ĉar la komenco de lia regado estis markita de malhonoro kaj ekzekutoj. La akcepto de la reĝa titolo supozeble devintus levi la aŭtoritaton de la potenco de la monarko. En Eŭropo la sinteno al ĉi tiu evento estis ambigua. La polaj ambasadoroj postulis skribajn pravigojn por la akcepto fare de Ivan IV de la reĝa titolo. Responde, ili aŭdis la jenan klarigon de la rusaj mesaĝistoj: nun nia suvereno sole posedas la rusan landon, tial la metropolito kronis lin per la krono Monomaĥ (kiel rakontis Skrinnikov). Anglujo volonte agnoskis la novan titolon de Ivan kaj eĉ nomis lin &quot;Imperiestro&quot;. En katolikaj landoj, rekono venis poste: en 1576, la imperiestro de la Sankta Romia Imperio Maksimiliano la 2-a agnoskis Ivanon kiel caron de la tuta Rusio.

En Okcidenta Eŭropo, en tiu epoko, kunekzistis la terminoj Rusio kaj '''Moscovia'''. La esprimo &quot;Rusio&quot; estas disvastigita en Centra kaj Suda Eŭropo en la ŝtatoj, kiuj ricevis informojn per la Litova Litovio kaj la Regno de Pollando.

&quot;Rossija&quot; (Ruĝa Rusio, lat. Rossia Rossa) — suda kaj sudokcidenta Rusio;

&quot;Rusujo&quot;, &quot;Eŭropo&quot; (lat. Evropa Rossia) — nordokcidentaj landoj;

&quot;Rusujo Sarmatia aŭ Rusujo en Eŭropo&quot; (lat. Sarmatia super Rossia en Evropa) — nordaj landoj;

&quot;Rusio Bianca, Sarmatia aŭ Rusujo en Azio&quot; (Blanka Rusio, lat. Rossia Biancha, Sarmatia super Rossia en Azio, Granda Rusio) — orienta;

&quot;Russia Negra&quot; (Nigra Rusio, lat. Rossija Negra) — centra kaj nordorienta Rusio.

La kompilinto de la mapo mem — Fra Mauro — en la legendo, metita sub la titolon &quot;Blanka Rusio&quot;, donas la jenan komenton pri la koloraj difinoj de diversaj rusoj:&lt;blockquote&gt;Ĉi tiu divido en Blankan, Nigran kaj Ruĝan Rusion havas neniun alian klarigon kiel la fakto, ke ĉi tiuj partoj de Rusujo nomiĝas jene. Rusia Blanka ricevis sian nomon de la [proksima] Blanka Maro, la alia parto — Rusio Nigra estas tiel nomata de la Nigra Rivero, kaj Rusio Ruĝa nomiĝas laŭ la nomo de la Ruĝa Rivero. Tataroj nomas la Blankan maron &quot;Akteniz&quot;, la Nigran riveron &quot;Karasu&quot;, kaj la Ruĝa rivero nomiĝas &quot;Kozusu&quot;. — Fra Mauro.&lt;/blockquote&gt;La &quot;Blanka Maro&quot; de Fra Mauro situas en la interno de la Eŭrazia kontinento, okcidente de la regiono Tangut. Maldekstre de ĝi estas komento: &quot;Ĉi tiu maro de tataroj nomiĝas &quot;Aktenis&quot;, kio signifas &quot;Blanka Maro&quot;, vintre ĝi estas tute kovrita de glacio&quot;; dekstre estas legendo, kiu diras, ke la orienta limo de Rusio pasas ĉi tien: &quot;Granda Rusio devenas ĉi tie kaj ĝi etendiĝas al Skandinavio.&quot; I. Fomenko opinias, ke la &quot;Blanka Maro&quot; signifas [[Bajkalo]]n.

Ampleksa legendo lokita en la regiono Rusia Negra, dekstre de la nomo &quot;Eŭropo&quot;, indikas, ke ĉi tiu aparta areo estas la kerno de la rusaj landoj:&lt;blockquote&gt;Ĉi tiu grandega regiono, nomata Rusujo aŭ Sarmatia, havas limon oriente laŭ la Blanka Maro, okcidente ĝi limas al la Germana Maro, sude ĝi etendiĝas al la urbo Saraj kaj Kumania, kaj norde al la Permja regiono. Riveroj de enorma grandeco fluas laŭ ĝi, el kiuj plej granda estas Edil, kiu estas ne malpli granda ol Nilo. Ankaŭ en ĉi tiu lando estas la plej grandaj marĉoj, en kiuj homoj ne povas resti pro la dolora klimato tie.&lt;/blockquote&gt;

== Historio ==
Inter la 14-a kaj la 15-a jarcentoj komenciĝis la procezo de unuiĝo de la apartaj rusaj landoj ĉirkaŭ pluraj novaj politikaj centroj, kio finfine kaŭzis la formadon de centrigita rusa ŝtato kaj ĝia posta disvastiĝo super eksteraj politikaj konkurantoj en la lukto por la landoj de Rusio. La unuiĝo de Nordorienta Rusio finiĝis dum la regado de Ivan III kaj Vasilij III. Ivan III ankaŭ fariĝis la unua suverena reganto de Rusio post la tatara-mongola jugo, kiu rifuzis obei la Hordan Hanon. Li akceptis la titolon de suvereno de la tuta Rusio, postulante tion por ĉiuj rusaj landoj.

=== Heredaĵo de Bizanco ===
Meze de la 16-a jarcento la reganto de la rusa ŝtato fariĝis forta aŭtokrato — la caro. Akceptante ĉi tiun titolon, la moskva suvereno emfazis, ke li estas la ĉefa kaj sola reganto de Rusio, egala al la bizancaj imperiestroj aŭ la mongolaj hanoj. Post la geedziĝo en 1472 de Ivano la 3-a kaj Sofio Paleologo, heredantino de la lasta bizanca imperiestro, la Granda Duklando de Moskvo heredis bizancajn tradiciojn, ritojn, titolojn kaj la blazonon de la Bizanca Imperio — la dukapan aglon, kiu fariĝis la emblemo de Rusio.

Iom poste, fine de la 15-a jarcento, ekestas la ideo pri la mesia rolo de Rusio, pri ĝia elektiteco fare de dio. Ĝi ricevis la nomon de la teorio &quot;Moskvo estas la Tria Romo&quot;. Por la unua fojo, ĉi tiu koncepto aperis en la antaŭparolo al la verko &quot;Ekspozicio de Paskalia&quot; (1492) de metropolito Zosima. Poste, ĉi tiu teorio estis disvolvita en liaj epistoloj al la pli aĝa pskova monaĥo Philotheus.

=== La regado de Ivan IV ===
Komence la bizanca epoko ''aŭtokrato'' signifis nur sendependan reganton, sed dum la regado de Ivano la Terura (1533-1584) ĝi komencis signifi senliman internan potencon. Ivan la Terura estis kronita kiel caro kaj rekonita, almenaŭ de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], kiel imperiestro. En siaj mesaĝoj en 1523-1524 la pskova monaĥo Philotheus proklamis, ke, ĉar Konstantinopolo falis sub la atako de la [[Otomana Imperio]] en 1453, la rusa caro estas la ĉefa defendanto de [[ortodoksismo]], kaj nomis Moskvon la Tria Romo, la spirita heredanto de la Romaj kaj Bizanca imperioj, la centroj de la fruaj [[kristanismo]]. Ĉi tiu koncepto ricevis grandan reagon en la rusa socio en postaj jarcentoj.

Kun la helpo de la [[bojaro]]j, Ivano la 4-a faris kelkajn efikajn reformojn en la frua periodo de sia regado. Nova Jura Kodo estis publikigita, reguligante administrajn kaj militajn aferojn, sur la fono de daŭraj militoj de la rusa ŝtato. Sub Ivan IV, Rusio signife vastigis siajn limojn. Rezulte de la kampanjo kontraŭ Kazano kaj ĝia okupo en 1552, ĝi akiris la mezan Volgan regionon, kaj en 1556, kun la preno de [[Astraĥano]], ankaŭ la malaltan Volgan regionon kaj aliron al la [[Kaspia Maro]], kiu malfermis novajn komercajn ŝancojn kun [[Persujo]], [[Kaŭkazio]] kaj [[Centra Azio]]. Samtempe la cirklo de malamikaj tataraj ĥanlandoj, kiuj limigis Rusion, estis disŝirita, kaj la vojo al Siberio estis malfermita. Samtempe la rilatoj kun la Krimea ĥanujo grave malboniĝis.

Fine de 1552, ribelo eksplodis sur la teritorio de la eksa Kazana ĥanujo. La centro de la ribelo estis la urbo Ĉalim. La ribeluloj eĉ restarigis la potencon de la ĥano: unu el la nogajaj princoj, Ali-Akram, estis invitita al la trono. La subpremon de la ribelo akompanis kruelaj ekzekutoj de ĝiaj partoprenantoj; estis konstruitaj turoj kaj fortikaĵoj. En 1556, la centro de la ribelo, la urbo Ĉalim, estis prenita. Post tio rezisto finiĝis. Iuj lokaj popoloj, lacaj de la senfina milito, komencis kontraŭstari la kazanajn tatarojn. Ĥanon mortigis la ribeluloj mem, kaj la ĉefaj gvidantoj de la movado estis mortigitaj. En 1552-1557 okazis ankaŭ ribelo de parto de la [[marioj]] kontraŭ la aneksado al la rusa reĝlando kaj ekspedicioj de rusaj trupoj. La rezulto de la milito estis la ĵuro pri fideleco fare de ĉiuj mariaj grupoj al la rusa caro. Tamen la loka loĝantaro ne akceptis la novan situacion, organizante du pli malgrandajn ribelojn antaŭ la fino de la jarcento: en 1571-1574 kaj 1581-1585.

Dezirante liberigi sin de la livonia kaj sveda kontrolo de komercaj vojoj en la balta direkto, ligante Rusion kun Eŭropo, Ivan la 4-a komencis la Livonianan Militon. Ĝi komenciĝis tre sukcese por Moskvo, sed rezulte de Lublina Unio la fortoj de la kontraŭuloj pliiĝis. Malamikoj ankaŭ atakis en la suda direkto — en 1569, la turka-krimea kampanjo proksime al Astraĥano fiaskis, sed en 1571 la krimea ĥano sukcesis bruligi Moskvon, kaŭzante kolosajn damaĝojn. La nova kampanjo de konkero de la krimeanoj kaj turkoj, kiu levis la akutan demandon pri sendependeco de Rusio, estis forpuŝita la venontan jaron ĉe la Batalo de Molodij. Krom la milito kontraŭ ĉiuj, la rusa reĝlando estis malfortigita de epidemioj, kaj ankaŭ de interna malpaco de la bojaroj mallojalaj al la cara potenco. La Livonia Milito dume venis de la Balta Maro kaj Litovio al rusa grundo. Nur la senespera defendo de Pskovo de la trupoj de S. Batory ebligis fini malbonan pacon en 1582. Por stabila aliro al la Balta Maro, Rusujo batalis dum pli ol jarcento, kaj komercaj rilatoj kun Anglujo kaj Nederlando estis efektivigitaj tra la Blanka Maro: unue tra Ĥolmogori, kaj poste rilate al pliigo de komerco ekde 1584 tra la ĵus fondita haveno [[Arĥangelsko]].

La epoko de Ivan la Terura ankaŭ markis la komencon de la konkero de Siberio. Malgranda taĉmento de la kozakoj de [[Jermak Timofejeviĉ]], dungita de la uralaj industriistoj Stroganovoj por defendi iliajn havaĵojn kontraŭ la atakoj de siberiaj tataroj, venkis la armeon de la siberia ĥano Kuĉum kaj prenis ĝian ĉefurbon Kaŝlik. Plejmulto de la kozakoj de Jermak pereis, sed la Siberia ĥanujo ne plu restariĝis. Kelkajn jarojn poste la caraj taĉmentoj de la guberniestro A. Voeikov subpremis la lastan reziston. Komenciĝis la laŭgrada disvolviĝo de Siberio fare de la rusoj, pelata de la kozakoj kaj pomoroj-felĉasistoj. Dum la sekvaj jardekoj aperis fortikaĵoj kaj komercaj loĝlokoj, kiel [[Tobolsko]], [[Verĥoturje]], [[Mangazejo]], [[Jenisejsk]] kaj [[Bratsko]].

=== La regado de Boris Godunov ===
Post la morto de Ivano la 4-a la Terura, sekvis kelkaj jaroj de regado de lia filo Fjodor, por kiu reale regis la bojaro [[Boris Godunov]], kiu leviĝis per la geedzeco de sia fratino kun Fjodor. Kun la morto de Fedor, la Rurik-dinastio, kiu regis Rusion pli ol 700 jarojn, finiĝis. Onidiroj pri la savo de carido Dimitrij, filo de Ivan la Terura, akompanis la regadon de Godunov kaj varmigis la situacion en la lando. Malbonaj rikoltoj en la fruaj 1600-aj jaroj kaŭzis severan ekonomian kaj socian krizon.
=== La regado de Petr I ===
Nur en la jaro 1700 Moskvo liberiĝis de la submetiĝo de la Krimea Ĥanlando, honore al kiu Petro la Granda eĉ ŝanĝis la kalendaron de nombrado de jaroj de la kreado de la mondo - 6 mil jaroj, al nombrado de la Naskiĝo de Kristo, honore al kiu en Moskvo estis ekbruligita nokte artfajraĵo.
(kun la kolapso de la Hordo fine de la 15-a jarcento, la rajto kolekti tributon de Moskvo pasis al Krimeo, kaj pro nepago, la krimeaj ĥanoj militis kontraŭ Rusio) La 1-an de januaro 7209 de la kreo de la mondo estis proklamita la 1-an de januaro 1700 de la naskiĝo de Kristo &lt;ref&gt;Лаврентьевская летопись (ПСРЛ, т. 1, Л., 1926, стлб. 17—18:&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Duncan, Edwin (1999). Fears of the Apocalypse: The Anglo-Saxons and the Coming of the First Millennium. Religion &amp; Literature (англ.). 31 (1): 15–23, 23 n.6.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Кузенков П. В. О происхождении александрийской эры: (По поводу новой книги А. Моссхаммера) // ΘΕΟΔΟΥΛΟΣ. Сборник памяти проф. И. С. Чичурова / Под ред. П. В. Кузенкова, А. А. Войтенко, М. В. Грацианского. — Москва: Изд-во ПСТГУ, 2012. — С. 116–170. — 440 с.&lt;/ref&gt;.

== Bibliografio ==

* (germana) Martin Aust: ''Russland und Europa in der Epoche des Zarenreiches (1547–1917)'', in: ''Europäische Geschichte Online'', hrsg. vom Institut für Europäische Geschichte (Mainz), 2015, Zugriff am 15. März 2021 (pdf).
* (germana) Richard Pipes: ''Russland vor der Revolution. Staat und Gesellschaft im Zarenreich.'' C. H. Beck, München 1977, ISBN 3-406-06720-4.
{{projektoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Historio de Rusio]]
*[[Rusia Imperio|Rusa Imperio]]
*[[Bolŝevikismo]]
*[[Listo de Regantoj de Rusio|Listo de regantoj de Rusio]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Moskva Regno| ]]
[[Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo]]
[[Kategorio:16-a jarcento en Moskvo]]
[[Kategorio:Aperis en 1547]]
[[Kategorio:Malaperis en 1721]]
[[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1540-1549]]
[[Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1720-1729]]</text>
      <sha1>f6lrdphtc4l8wmreg7engh2euxgzc6r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470677</id>
      <parentid>9470557</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <comment>''Carisma Rusio&quot; neniam estis nomo de la rusa ŝtato, same kiel Moskvio, sed pri tio poste</comment>
      <origin>9470677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21017" sha1="1h0if6tlyhi8cexmc40myw9tvf1o5sg" xml:space="preserve">{{Ne konfuzu2|&quot;[[Rusia Imperio|Rusa Imperio]]&quot;, la cara Rusio post [[1721]].}}
{{Informkesto pereinta ŝtato
| nomo                   = Rusa carlando
| origina nomo        = Русcкое Царство
| jaro de estiĝo              = 1547
| jaro de pereo              = 1721
| pli antaŭ               = 
| antaŭ 1                  = Granda Duklando de Moskvo
| antaŭ 1 flago           = Coat of arms of Russia (XV Century).svg
| antaŭ 2                  = 
| antaŭ 2 flago           = 
| pli post                 = 
| post 1                    = Rusia Imperio
| post 1 flago             = Russian Empire 1914 17.svg
| post 2                    = 
| post 2 flago             = 
| flago                  = Flag of Oryol ship (variant).svg
| flago grandeco         = 
| blazono                    = Russian-coat-arm-1667.svg
| blazono grandeco           =  
| mapo                    =
| ĉefurbo            = [[Moskvo]]
| areo                 = 
| areo noto        = 
| lingvoj                  = [[rusa lingvo]] 
| religio             = [[Rusa ortodoksa eklezio]]
| ŝtata formo          = [[monarĥio]]
| patrina lando           = 
| monunuo                    = [[rublo]]
| estiĝo                   = 
| pereo                   = 
}}
{{Historio de Rusio|faldebla=jes}}

'''Rusa carlando''' ({{lang-ru|Русское царство}}, ''Московия'' aŭ ''Русское царство''; oficiala nomo ekde 1654), foje ankaŭ nomata la '''Rusa regno''', '''Moskvio''' aŭ la '''Moskvia regno''' (ruse: Царство Русское, transliterite: ''Carstvo Russkoje'') estis la nomo de la centralizita rusa ŝtato ekde la alpreno de la titolo de '[[caro]]' fare de [[Ivano la Terura|Ivano la Kvara de Rusio]] en [[1547]] ĝis la fondo en 1721 de la [[Rusia Imperio]] fare de [[Petro la Granda]].

Rusa carlando estis absoluta monarkio.

== Rusia Imperio ==
{{ĉefartikolo|Rusia Imperio}}
'''''Русское царство''''', transskribite: ''Russkoje carstvo'' estis la oficiala nomo de la rusa ŝtato inter 1547 kaj 1721. 1547, kiam Ivan IV. la [[caro]], estis kronita, kaj en 1721, kiam Peter I, la latina titolo de Imperiestro prenis kaj renomis sian landon [[Rusia Imperio]].

Petro la Granda enkondukis profundajn reformojn post milita venko super Svedio kaj Pollando. Post kiam la carlando estis transformita al granda eŭropa potenco fare de Petro la Granda, li proklamis ĝin 'Imperio'.

En 1547 la suvereno de la tuta Rusio kaj la granda princo de Moskvo [[Ivano la Kvara de Rusio|Ivano la 4-a de Rusio]] ([[Ivano la Terura (filmo)|Ivano la Terura]]) estis kronita kiel caro kaj prenis la plenan titolon: Vjatskij, bulgaro kaj aliaj&quot;, poste, post la konkeroj, al la titolo estis aldonita&quot; Caro de Kazano, Caro de Astraĥano, Caro de Siberio &quot; kaj &quot;la reganto de ĉiuj Nordaj landoj. &quot;

Laŭ titolo, la Moskva princlando estis antaŭulo por la rusa regno, kaj la Rusia imperio estis posteulo.

La ideo kunigi rusajn landojn (inkluzive de tiuj, kiuj alvenis en la Granda Duklando de Litovio kaj Pollando post la mongola invado) kaj restarigi la malnovan rusan ŝtaton, estis spurita tra la tuta historio de la rusa ŝtato kaj estis heredita de la Rusia imperio.

== Terminologio ==
Kiel skribas A. Hororoŝkeviĉ kaj A. Milnikov, la oficiala nomo de la lando post la geedziĝo al la regno de Ivan la Terura en 1547 fariĝis &quot;rusa regno&quot;. En la titolo de la reĝo, la lando nomiĝis &quot;Rus (s) іja&quot; aŭ &quot;Ros (s) іja&quot;. Komence la rusa reĝlando estis rigardata kiel konglomeraĵo de diversaj ŝtatoj, kies trono estis okupita de unu monarko kaj kiuj estis listigitaj en lia titolo. La Moskva princlando estis unu el ili, kune kun [[Novgoroda Respubliko]], Kazana ĥanujo, Astrahana ĥanujo kaj aliaj aneksitaj, iam sendependaj politikaj unuoj. Tial, en historiaj dokumentoj, ofte troviĝas la frazo &quot;Moskva ŝtato de la rusa regno&quot;, ekzemple, en la Katedralo-Kodo de 1649. Precipe S.F. Platonov atentigis:

&lt;blockquote&gt;En la 16-a kaj 17-a jarcentoj, niaj prapatroj nomis &quot;ŝtatoj&quot; tiujn regionojn, kiuj iam estis sendependaj politikaj unuoj kaj poste fariĝis parto de la Moskva ŝtato. De ĉi tiu vidpunkto, tiam estis la &quot;Novgorod-ŝtato&quot;, &quot;Kazan-ŝtato&quot;, kaj &quot;Moskva ŝtato&quot; ofte signifis Moskvon mem kun ĝia distrikto. Se ili volis esprimi la koncepton de la tuta ŝtato laŭ nuntempa senco, tiam ili diris: &quot;ĉiuj grandaj ŝtatoj de la rusa regno&quot; aŭ simple &quot;la rusa regno&quot;. — Platonov S.F. Plena kurso de prelegoj pri rusa historio&lt;/blockquote&gt;

Kiel Horoŝkeviĉ rimarkigas, ĉe la fino de la 15-a — 16-a jarcentoj, la numero de la titolo de la estro de la rusa ŝtato akiris specialan gravecon, kiu estis ligita kun la naturo de ruso-litovaj rilatoj. En la Litova Granda Duklando kaj la Regno de Pollando oni obstine rezistis al la agnosko de la titolo de caro fare de la granddukoj de Moskvo, la unuaj asertoj pri kiuj devenas de la epoko de Ivano la 3-a. Ne malpli akraj obĵetoj kaj zorgoj estis voĉigitaj per la prefikso de la tuta Rusio. Tial polaj kaj litovaj gvidantoj provis tute eviti la vorton Rusujo kaj obstine daŭre nomis la rivalan ŝtaton en la oriento ekskluzive Moskva ŝtato, samtempe disvastigante la esprimon Rusio en Okcidenta Eŭropo. En sia populara verko de 1993 &quot;Simboloj de rusa ŝtatiĝo&quot; Hororoŝkeviĉ skribas: en Vilno &quot;Ivan III obstine nomiĝis princo&quot; Moskvo &quot;, kaj la lando — &quot;Moskva ŝtato&quot;&quot;. Simila terminologio estis uzata ekde la 19-a jarcento en rusa historiografio, sed por historiistoj de la Rusia imperio ĝi celis kontraŭstarigi la du ĉefurbojn — Moskvon kaj Sankt-Peterburgon.

&quot;La rusa reĝlando (ambaŭ en konceptaj, ideologiaj kaj instituciaj terminoj) havis du fontojn: la&quot; regno &quot;(ĥanlando) de la Ora Hordo kaj la bizanca ortodoksa reĝlando (imperio).&quot; Ivan III kaj Vasilij III ne povis iĝi veraj caroj pro la manko de ideologia bazo por la regno en Rusio. Calca el la bizanca ordo aŭ &quot;regno&quot; — ĥanujo ne povis servi kiel bazo por tio. Tial, en la unua duono de la 16-a jarcento, la koncepto de &quot;regno&quot; formiĝis en oficiala ideologio kaj en publika konscio.

La ideologia vortigo de la koncepto &quot;regno&quot; okazis en la unua duono de la 16-a jarcento. La plej gravan rolon en tio ludis la Epistolo de Spiridon-Savva (1511-1523) kaj &quot;La legendo de la grandaj dukoj de Vladimir&quot; (unua eldono — ĝis 1527). Ili citis du politikajn legendojn, certigantajn la rajtojn de rusaj regantoj pri la reĝa titolo. La unua parolis pri la rekta rilato de [[Ruriko]] kun la imperiestroj de [[Antikva Romo]] per certa Prus (parenco de [[Cezaro Aŭgusto)]]. La dua legendo estis la rakonto pri la sendado de la reĝaj regosimboloj al Vladimir Monomaĥ de la Bizanca imperio kaj pri lia geedziĝo al la regno fare de metropolito Neofit meze de la 16-a jarcento, ambaŭ legendoj estis enmetitaj kiel oficialaj faktoj de la rusa historio en la plej gravaj ŝtataj dokumentoj — la Rito de la geedziĝo al la regno, la generacio de la caro, la Libro de Gradoj. Ili estis cititaj de eksterlandaj ambasadoroj kiel pruvoj de la rajtoj de Ivan IV pri la reĝa titolo. La ideologiaj konceptoj de la unua duono de la 16-a jarcento emfazis la bezonon de frua establiĝo de la regno en Rusujo. Grandaj esperoj de la socio sendube estis ligitaj kun la estonta caro Ivan IV.

Inter la unuaj, kiuj vortigis novan ideon pri la imperia potenco de la moskvaj princoj, estis metropolito Zosima. En la eseo &quot;Deklaro de Pasko&quot;, prezentita en la Moskva Katedralo en 1492, li emfazis, ke Moskvo fariĝis la nova [[Konstantinopolo]] danke al la fideleco de Rusujo al Dio. Dio mem nomumis Ivanon III — &quot;la novan caron Konstantino al la nova urbo Konstantino — Moskvon kaj la tutan rusan landon kaj multajn aliajn landojn de la suvereno.&quot; Jozef Volockij grave kontribuis al la ideologia pravigo de la rajtoj de la moskvaj regantoj pri la reĝa titolo. En sia letero al Bazilo la 3-a, li pruvis la tezon pri la dia origino de la reĝa potenco: &quot;La reĝo similas laŭ naturo (korpo) al ĉiu homo, kaj potenco similas al la supra (la plej alta) Dio.&quot;

Gravan rolon por pravigi la laŭleĝan sinsekvon de Rus de Bizanco ludis la &quot;Legendo de la princoj de Vladimir&quot;. Laŭ ĝi, la kieva princo Vladimir Monomaĥ ricevis reĝan kronon (&quot;la ĉapo de Monomaĥ&quot;) kaj aliajn regosimbolojn de sia avo, imperiestro Konstantino Monomaĥ. La sekva en la vico de ideologiaj fundamentoj de la proklamado de la rusa ŝtato kiel regno estis la mesaĝo al Vasilij III de la monako de la Pskova Eliazarov-mona monaĥejo Philotheus, kiu prezentis la konatan tezon &quot;Moskvo estas la tria Romo&quot;. Kiel rimarkigas R. Skrinnikov, la koncepto de Philotheus baziĝis sur la ideo de certa &quot;Romia regno netuŝebla&quot;: la kolapso de du regnoj, la Roma Imperio kaj Bizanco, liberigis la vojon al la Moskva Ortodoksa reĝlando.

Ivan la 4-a estis kronita kiel reĝo la 16-an de januaro 1547. Laŭ Skrinnikov, ĉi tiu evento okazis ĉefe pro internaj kialoj. La populareco de la suvereno rapide malpliiĝis, ĉar la komenco de lia regado estis markita de malhonoro kaj ekzekutoj. La akcepto de la reĝa titolo supozeble devintus levi la aŭtoritaton de la potenco de la monarko. En Eŭropo la sinteno al ĉi tiu evento estis ambigua. La polaj ambasadoroj postulis skribajn pravigojn por la akcepto fare de Ivan IV de la reĝa titolo. Responde, ili aŭdis la jenan klarigon de la rusaj mesaĝistoj: nun nia suvereno sole posedas la rusan landon, tial la metropolito kronis lin per la krono Monomaĥ (kiel rakontis Skrinnikov). Anglujo volonte agnoskis la novan titolon de Ivan kaj eĉ nomis lin &quot;Imperiestro&quot;. En katolikaj landoj, rekono venis poste: en 1576, la imperiestro de la Sankta Romia Imperio Maksimiliano la 2-a agnoskis Ivanon kiel caron de la tuta Rusio.

En Okcidenta Eŭropo, en tiu epoko, kunekzistis la terminoj Rusio kaj '''Moscovia'''. La esprimo &quot;Rusio&quot; estas disvastigita en Centra kaj Suda Eŭropo en la ŝtatoj, kiuj ricevis informojn per la Litova Litovio kaj la Regno de Pollando.

&quot;Rossija&quot; (Ruĝa Rusio, lat. Rossia Rossa) — suda kaj sudokcidenta Rusio;

&quot;Rusujo&quot;, &quot;Eŭropo&quot; (lat. Evropa Rossia) — nordokcidentaj landoj;

&quot;Rusujo Sarmatia aŭ Rusujo en Eŭropo&quot; (lat. Sarmatia super Rossia en Evropa) — nordaj landoj;

&quot;Rusio Bianca, Sarmatia aŭ Rusujo en Azio&quot; (Blanka Rusio, lat. Rossia Biancha, Sarmatia super Rossia en Azio, Granda Rusio) — orienta;

&quot;Russia Negra&quot; (Nigra Rusio, lat. Rossija Negra) — centra kaj nordorienta Rusio.

La kompilinto de la mapo mem — Fra Mauro — en la legendo, metita sub la titolon &quot;Blanka Rusio&quot;, donas la jenan komenton pri la koloraj difinoj de diversaj rusoj:&lt;blockquote&gt;Ĉi tiu divido en Blankan, Nigran kaj Ruĝan Rusion havas neniun alian klarigon kiel la fakto, ke ĉi tiuj partoj de Rusujo nomiĝas jene. Rusia Blanka ricevis sian nomon de la [proksima] Blanka Maro, la alia parto — Rusio Nigra estas tiel nomata de la Nigra Rivero, kaj Rusio Ruĝa nomiĝas laŭ la nomo de la Ruĝa Rivero. Tataroj nomas la Blankan maron &quot;Akteniz&quot;, la Nigran riveron &quot;Karasu&quot;, kaj la Ruĝa rivero nomiĝas &quot;Kozusu&quot;. — Fra Mauro.&lt;/blockquote&gt;La &quot;Blanka Maro&quot; de Fra Mauro situas en la interno de la Eŭrazia kontinento, okcidente de la regiono Tangut. Maldekstre de ĝi estas komento: &quot;Ĉi tiu maro de tataroj nomiĝas &quot;Aktenis&quot;, kio signifas &quot;Blanka Maro&quot;, vintre ĝi estas tute kovrita de glacio&quot;; dekstre estas legendo, kiu diras, ke la orienta limo de Rusio pasas ĉi tien: &quot;Granda Rusio devenas ĉi tie kaj ĝi etendiĝas al Skandinavio.&quot; I. Fomenko opinias, ke la &quot;Blanka Maro&quot; signifas [[Bajkalo]]n.

Ampleksa legendo lokita en la regiono Rusia Negra, dekstre de la nomo &quot;Eŭropo&quot;, indikas, ke ĉi tiu aparta areo estas la kerno de la rusaj landoj:&lt;blockquote&gt;Ĉi tiu grandega regiono, nomata Rusujo aŭ Sarmatia, havas limon oriente laŭ la Blanka Maro, okcidente ĝi limas al la Germana Maro, sude ĝi etendiĝas al la urbo Saraj kaj Kumania, kaj norde al la Permja regiono. Riveroj de enorma grandeco fluas laŭ ĝi, el kiuj plej granda estas Edil, kiu estas ne malpli granda ol Nilo. Ankaŭ en ĉi tiu lando estas la plej grandaj marĉoj, en kiuj homoj ne povas resti pro la dolora klimato tie.&lt;/blockquote&gt;

== Historio ==
Inter la 14-a kaj la 15-a jarcentoj komenciĝis la procezo de unuiĝo de la apartaj rusaj landoj ĉirkaŭ pluraj novaj politikaj centroj, kio finfine kaŭzis la formadon de centrigita rusa ŝtato kaj ĝia posta disvastiĝo super eksteraj politikaj konkurantoj en la lukto por la landoj de Rusio. La unuiĝo de Nordorienta Rusio finiĝis dum la regado de Ivan III kaj Vasilij III. Ivan III ankaŭ fariĝis la unua suverena reganto de Rusio post la tatara-mongola jugo, kiu rifuzis obei la Hordan Hanon. Li akceptis la titolon de suvereno de la tuta Rusio, postulante tion por ĉiuj rusaj landoj.

=== Heredaĵo de Bizanco ===
Meze de la 16-a jarcento la reganto de la rusa ŝtato fariĝis forta aŭtokrato — la caro. Akceptante ĉi tiun titolon, la moskva suvereno emfazis, ke li estas la ĉefa kaj sola reganto de Rusio, egala al la bizancaj imperiestroj aŭ la mongolaj hanoj. Post la geedziĝo en 1472 de Ivano la 3-a kaj Sofio Paleologo, heredantino de la lasta bizanca imperiestro, la Granda Duklando de Moskvo heredis bizancajn tradiciojn, ritojn, titolojn kaj la blazonon de la Bizanca Imperio — la dukapan aglon, kiu fariĝis la emblemo de Rusio.

Iom poste, fine de la 15-a jarcento, ekestas la ideo pri la mesia rolo de Rusio, pri ĝia elektiteco fare de dio. Ĝi ricevis la nomon de la teorio &quot;Moskvo estas la Tria Romo&quot;. Por la unua fojo, ĉi tiu koncepto aperis en la antaŭparolo al la verko &quot;Ekspozicio de Paskalia&quot; (1492) de metropolito Zosima. Poste, ĉi tiu teorio estis disvolvita en liaj epistoloj al la pli aĝa pskova monaĥo Philotheus.

=== La regado de Ivan IV ===
Komence la bizanca epoko ''aŭtokrato'' signifis nur sendependan reganton, sed dum la regado de Ivano la Terura (1533-1584) ĝi komencis signifi senliman internan potencon. Ivan la Terura estis kronita kiel caro kaj rekonita, almenaŭ de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]], kiel imperiestro. En siaj mesaĝoj en 1523-1524 la pskova monaĥo Philotheus proklamis, ke, ĉar Konstantinopolo falis sub la atako de la [[Otomana Imperio]] en 1453, la rusa caro estas la ĉefa defendanto de [[ortodoksismo]], kaj nomis Moskvon la Tria Romo, la spirita heredanto de la Romaj kaj Bizanca imperioj, la centroj de la fruaj [[kristanismo]]. Ĉi tiu koncepto ricevis grandan reagon en la rusa socio en postaj jarcentoj.

Kun la helpo de la [[bojaro]]j, Ivano la 4-a faris kelkajn efikajn reformojn en la frua periodo de sia regado. Nova Jura Kodo estis publikigita, reguligante administrajn kaj militajn aferojn, sur la fono de daŭraj militoj de la rusa ŝtato. Sub Ivan IV, Rusio signife vastigis siajn limojn. Rezulte de la kampanjo kontraŭ Kazano kaj ĝia okupo en 1552, ĝi akiris la mezan Volgan regionon, kaj en 1556, kun la preno de [[Astraĥano]], ankaŭ la malaltan Volgan regionon kaj aliron al la [[Kaspia Maro]], kiu malfermis novajn komercajn ŝancojn kun [[Persujo]], [[Kaŭkazio]] kaj [[Centra Azio]]. Samtempe la cirklo de malamikaj tataraj ĥanlandoj, kiuj limigis Rusion, estis disŝirita, kaj la vojo al Siberio estis malfermita. Samtempe la rilatoj kun la Krimea ĥanujo grave malboniĝis.

Fine de 1552, ribelo eksplodis sur la teritorio de la eksa Kazana ĥanujo. La centro de la ribelo estis la urbo Ĉalim. La ribeluloj eĉ restarigis la potencon de la ĥano: unu el la nogajaj princoj, Ali-Akram, estis invitita al la trono. La subpremon de la ribelo akompanis kruelaj ekzekutoj de ĝiaj partoprenantoj; estis konstruitaj turoj kaj fortikaĵoj. En 1556, la centro de la ribelo, la urbo Ĉalim, estis prenita. Post tio rezisto finiĝis. Iuj lokaj popoloj, lacaj de la senfina milito, komencis kontraŭstari la kazanajn tatarojn. Ĥanon mortigis la ribeluloj mem, kaj la ĉefaj gvidantoj de la movado estis mortigitaj. En 1552-1557 okazis ankaŭ ribelo de parto de la [[marioj]] kontraŭ la aneksado al la rusa reĝlando kaj ekspedicioj de rusaj trupoj. La rezulto de la milito estis la ĵuro pri fideleco fare de ĉiuj mariaj grupoj al la rusa caro. Tamen la loka loĝantaro ne akceptis la novan situacion, organizante du pli malgrandajn ribelojn antaŭ la fino de la jarcento: en 1571-1574 kaj 1581-1585.

Dezirante liberigi sin de la livonia kaj sveda kontrolo de komercaj vojoj en la balta direkto, ligante Rusion kun Eŭropo, Ivan la 4-a komencis la Livonianan Militon. Ĝi komenciĝis tre sukcese por Moskvo, sed rezulte de Lublina Unio la fortoj de la kontraŭuloj pliiĝis. Malamikoj ankaŭ atakis en la suda direkto — en 1569, la turka-krimea kampanjo proksime al Astraĥano fiaskis, sed en 1571 la krimea ĥano sukcesis bruligi Moskvon, kaŭzante kolosajn damaĝojn. La nova kampanjo de konkero de la krimeanoj kaj turkoj, kiu levis la akutan demandon pri sendependeco de Rusio, estis forpuŝita la venontan jaron ĉe la Batalo de Molodij. Krom la milito kontraŭ ĉiuj, la rusa reĝlando estis malfortigita de epidemioj, kaj ankaŭ de interna malpaco de la bojaroj mallojalaj al la cara potenco. La Livonia Milito dume venis de la Balta Maro kaj Litovio al rusa grundo. Nur la senespera defendo de Pskovo de la trupoj de S. Batory ebligis fini malbonan pacon en 1582. Por stabila aliro al la Balta Maro, Rusujo batalis dum pli ol jarcento, kaj komercaj rilatoj kun Anglujo kaj Nederlando estis efektivigitaj tra la Blanka Maro: unue tra Ĥolmogori, kaj poste rilate al pliigo de komerco ekde 1584 tra la ĵus fondita haveno [[Arĥangelsko]].

La epoko de Ivan la Terura ankaŭ markis la komencon de la konkero de Siberio. Malgranda taĉmento de la kozakoj de [[Jermak Timofejeviĉ]], dungita de la uralaj industriistoj Stroganovoj por defendi iliajn havaĵojn kontraŭ la atakoj de siberiaj tataroj, venkis la armeon de la siberia ĥano Kuĉum kaj prenis ĝian ĉefurbon Kaŝlik. Plejmulto de la kozakoj de Jermak pereis, sed la Siberia ĥanujo ne plu restariĝis. Kelkajn jarojn poste la caraj taĉmentoj de la guberniestro A. Voeikov subpremis la lastan reziston. Komenciĝis la laŭgrada disvolviĝo de Siberio fare de la rusoj, pelata de la kozakoj kaj pomoroj-felĉasistoj. Dum la sekvaj jardekoj aperis fortikaĵoj kaj komercaj loĝlokoj, kiel [[Tobolsko]], [[Verĥoturje]], [[Mangazejo]], [[Jenisejsk]] kaj [[Bratsko]].

=== La regado de Boris Godunov ===
Post la morto de Ivano la 4-a la Terura, sekvis kelkaj jaroj de regado de lia filo Fjodor, por kiu reale regis la bojaro [[Boris Godunov]], kiu leviĝis per la geedzeco de sia fratino kun Fjodor. Kun la morto de Fedor, la Rurik-dinastio, kiu regis Rusion pli ol 700 jarojn, finiĝis. Onidiroj pri la savo de carido Dimitrij, filo de Ivan la Terura, akompanis la regadon de Godunov kaj varmigis la situacion en la lando. Malbonaj rikoltoj en la fruaj 1600-aj jaroj kaŭzis severan ekonomian kaj socian krizon.
=== La regado de Petr I ===
Nur en la jaro 1700 Moskvo liberiĝis de la submetiĝo de la Krimea Ĥanlando, honore al kiu Petro la Granda eĉ ŝanĝis la kalendaron de nombrado de jaroj de la kreado de la mondo - 6 mil jaroj, al nombrado de la Naskiĝo de Kristo, honore al kiu en Moskvo estis ekbruligita nokte artfajraĵo.
(kun la kolapso de la Hordo fine de la 15-a jarcento, la rajto kolekti tributon de Moskvo pasis al Krimeo, kaj pro nepago, la krimeaj ĥanoj militis kontraŭ Rusio) La 1-an de januaro 7209 de la kreo de la mondo estis proklamita la 1-an de januaro 1700 de la naskiĝo de Kristo &lt;ref&gt;Лаврентьевская летопись (ПСРЛ, т. 1, Л., 1926, стлб. 17—18:&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Duncan, Edwin (1999). Fears of the Apocalypse: The Anglo-Saxons and the Coming of the First Millennium. Religion &amp; Literature (англ.). 31 (1): 15–23, 23 n.6.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Кузенков П. В. О происхождении александрийской эры: (По поводу новой книги А. Моссхаммера) // ΘΕΟΔΟΥΛΟΣ. Сборник памяти проф. И. С. Чичурова / Под ред. П. В. Кузенкова, А. А. Войтенко, М. В. Грацианского. — Москва: Изд-во ПСТГУ, 2012. — С. 116–170. — 440 с.&lt;/ref&gt;.

== Bibliografio ==

* (germana) Martin Aust: ''Russland und Europa in der Epoche des Zarenreiches (1547–1917)'', in: ''Europäische Geschichte Online'', hrsg. vom Institut für Europäische Geschichte (Mainz), 2015, Zugriff am 15. März 2021 (pdf).
* (germana) Richard Pipes: ''Russland vor der Revolution. Staat und Gesellschaft im Zarenreich.'' C. H. Beck, München 1977, ISBN 3-406-06720-4.
{{projektoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Historio de Rusio]]
*[[Rusia Imperio]]
*[[Bolŝevikismo]]
*[[Listo de Regantoj de Rusio|Listo de regantoj de Rusio]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Moskva Regno| ]]
[[Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo]]
[[Kategorio:16-a jarcento en Moskvo]]
[[Kategorio:Aperis en 1547]]
[[Kategorio:Malaperis en 1721]]
[[Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1540-1549]]
[[Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1720-1729]]</text>
      <sha1>1h0if6tlyhi8cexmc40myw9tvf1o5sg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rachel Corrie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>271178</id>
    <revision>
      <id>9470543</id>
      <parentid>9360397</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="iou5tkpvcu0wkwx9ndq92vk7iu62fy0" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
[[Dosiero:Rachel Corrie 2003 March 16 cropped.jpg|eta|200ra]]
'''Rachel Corrie''' ([[10-an de aprilo]] [[1979]] - [[16-an de marto]] [[2003]]) estis [[Usono|usona]] aktivulino&lt;ref&gt;(angle) http://www.guardian.co.uk/world/2003/mar/18/usa.israel (titolo : Rachel's war)&lt;/ref&gt;, membro de la [[Senperforto|senperforta]] organizaĵo [[International Solidarity Movement]] (ISM). Kiel aktivulino, ŝi vojaĝis en la [[Gaza-strio]] dum la dua [[Intifado]] de Al-Aqsa.

23-jara universitata studentino en [[Olympia (Vaŝingtonio)|Olympia]], en la ŝtato de [[Vaŝingtonio]], en januaro 2003 Rachel Corrie ekforiras al la [[Israele okupataj teritorioj|okupaciataj teritorioj]] kaj [[Israelo]]. Ŝi eniras en la areon regatan de la [[israela armeo]] kaj ŝi estos surveturita la 16-an de marto 2003 de skrapmaŝino Caterpillar D9 el la israela armeo&lt;ref&gt;(angle) http://www.realnews247.com/bbc_rachel_corrie_report.htm {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20031224082041/http://www.realnews247.com/bbc_rachel_corrie_report.htm |date=2003-12-24 }} (titolo : BBC documentary proves Israeli army murdered Rachel Corrie)&lt;/ref&gt; en [[Rafah]], [[Gaza-strio]] dum ŝi provis, kun aliaj aktivuloj el sia organizaĵo, pace haltigi la malkonstruadon de domo apartenanta al [[Palestinio|palestina]] kuracisto.

Laŭ la israela armeo, la malkonstruado celis trovi eblajn tunelojn uzatajn por transporti armilojn el [[Egiptio]].

== Cirkonstancoj de la morto de Rachel ==
[[Dosiero:Rachel Corrie memorial at Israeli Embassy, Washington, DC, March 18, 2003.jpg|eta|150ra|Memore al Rachel Corrie, antaŭ la ambasadorejo de Israelo en Washington, DC, 18-an de marto 2003.]]

Aktivuloj de ISM, surloke ĉeestantaj dum la okazaĵo, asertas, ke la kondukisto de la skrapmaŝino memdecide mortigis Rachel, surveturante ŝin dufoje per sia maŝino. Tio estas kontestata de la israela armeo. Laŭ ties proparolanto, la kondukisto de la skrapmaŝino ne vidis ŝin ĉar laŭ li, ŝi estis en nevidebla loko. La [[BBC]] realigis dokumentan filmon titolitan ''When killing is easy'' (kiam mortigi estas facile)&lt;ref&gt;http://www.bbcactive.com/AsiaPacific/australia/catalogue/productdetail.asp?productcode=21455{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} When Killing is Easy&lt;/ref&gt; kiu plifortigas la version, laŭ kiu Rachel Corrie estis memdecide mortigita de la israela armeo.

[[Dosiero:MyNameIsRachelCorriePlayhouseTheatre20060329.jpg|eta|250ra|&quot;My Name Is Rachel Corrie&quot; omaĝo al Rachel Corrie.]]

== Vidu ankaŭ ==
* [[James Miller]] (brita ĵurnalisto pafmortigita dum realigo de dokumenta filmo la [[2-an de majo]] [[2003]] en Rafah)
* [[Tom Hurndall]] (brita fotografisto, ankaŭ li ISM-membro, kiu la [[11-an de aprilo]] [[2003]] estis pafita de israela [[snajpero]] kaj restis en [[komato]] 9 monatojn ĝis sia morto)
* [[Atako kontraŭ gaza floto|Libereca Floto]] (unu el la ŝipoj, la MV Rachel Corrie, portas ŝian nomon)

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.rachelcorrie.org Memor-retejo Rachel Corrie] {{en}}
* [http://www.melanine.org/rachel.html Versio asertanta, ke oni volonte mortigis Rachel Corrie]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{en}}
* [http://upjf.org/propagandedesinformation/article-13802-115-2-rachel-corrie-nest-pas-morte-en-protegeant-maison-palestinienne-destruction.html Versio asertanta, ke akcidente mortis Rachel Corrie]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (france)

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Corrie, Rachel}}

[[Kategorio:Politikaj aktivuloj]]</text>
      <sha1>iou5tkpvcu0wkwx9ndq92vk7iu62fy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uzanto:RG72</title>
    <ns>2</ns>
    <id>271389</id>
    <revision>
      <id>9470780</id>
      <parentid>9456002</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:32:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15892" sha1="7j49omhs1ns0500x0zlqb7s2fi1qagr" xml:space="preserve">{| cellspacing=&quot;0&quot; width=&quot;100%&quot; bgcolor=&quot;#f4f1fc&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;position: relative; z-index: 5; top: 0px; font-size:110%; text-align:center;&quot;
|- valign=&quot;top&quot; 
| width=&quot;100%&quot; bgcolor=&quot;#f4f1fc&quot; style=&quot;border-top: 1px solid #d1d0f5; border-bottom: solid 1px #d1d0f5;&quot;|
[[Dosiero:Esperanto star.png|20px]]&amp;nbsp;''[[Vikipediisto:RG72|Vikipediista paĝo]] &amp;middot; [[Vikipediista diskuto:RG72|Diskuto]] &amp;middot; [[Special:Emailuser/RG72|Retpoŝto]] &amp;middot; [[Special:Contributions/RG72|Kontribuoj]] &amp;middot; [[Vikipediisto:RG72/Provejo|Provejo]] &amp;middot; [[Vikipediisto:RG72/Arĥivo|Arĥivo]] &amp;middot; [[Dosiero:Esperanto star.png|20px]]
|}

{{Babel|color=orange|ru-D|eo-4|en-1|lando=Rusio|loko=Tjumeno|UTC=+6}}

Mi estas [[Stanislavo Belov]], historiisto, siberia regionografo. Mi laboris en la Tjumena Provinca Muzeo (1995–2010), estris sekcion pri publikaj rilatoj en [[TjumenNIIgiprogazo]] (2010–2024) kaj nun estas sendependa ĉiĉerono en Tjumena provinco. Mi verkis pli ol 30 sciencajn kaj pli ol 50 scienc-popularigajn artikolojn, plejparte pri la historio de Tjumena regiono. En [[januaro 2009]] aperis mia libro &quot;La judaj skizoj: notoj de la regionstudisto&quot; ({{l-ru|Еврейские сюжеты: записки краеведа}}). Tio estas la artikolaro, enhavinta ĉ. 70% miaj ĝisnuntempaj sciencaj verkoj. 

En la rusa Vikipedio mi laboris sub la nomo [[:ru:Участник:RG|RG]].

Mi lernis Esperanton vintre 2007–2008 kaj en 2014 sukcese ekzameniĝis en la [[Komuna eŭropa referenckadro|KER-ekzameno]] je nivelo C1.

Miaj paĝoj haveblas en Blogger [http://stanobelov.blogspot.com/], Fejsbuko [http://www.facebook.com/stanislavo.belov?ref=tn_tnmn] kaj [https://vk.com/stano74 VK].

'''Mi kreis jenajn artikolojn:''' 

pri '''Rusio''':

[[Federacia strukturo de Rusio]], [[ISO 3166-2:RU]], [[Fiŝrabotaĵo]], [[Vodopad]], [[Novosibirska hidroelektra centralo]], [[Nenecoj]], [[Ĥoĥol]], [[Oleg Iljin]], [[Miĥail Kuznecov]], [[Andrej Turkin]], [[Vjaĉeslav Boĉarov]], [[Aleksandr Perov]], [[Dmitrij Razumovskij]], [[Valerij Kanakin]], [[Andrej Kumov]], [[Valerij Zamarajev]], [[Galaŝko]], [[Uelgi]], [[Marem Arapĥanova]], [[Batalo ĉe Galaŝko (2000)]], [[Batalo ĉe Galaŝko (2002)]], [[Ŝirvani Kostojev]], [[Ruslan Ĥuĉbarov]], [[Nur-Paŝi Kulajev]], [[GAZ-66]], [[58-a armeo (Rusio)]], [[Prezidanta baloto en Inguŝio en 2002]], [[Rusoj en Inguŝio]] (forigita), [[Murat Zjazikov]] [[Dosiero:Qsicon Exzellent.svg]], [[Terorisma atako en la metroo de Sankt-Peterburgo (2017)]], [[Krimeo estas nia]], [[La Strato de Tanja]], [[Atendu min (poemo)]], [[LADA Vesta]], [[LADA Granta]], [[UAZ Patriot]], [[LADA XRAY]], [[LADA Largus]], [[VAZ-2123]], [[Chevrolet Niva]], [[Chevrolet Viva]], [[LADA Priora]], [[LADA Kalina]], [[Lada Vesta EV]], [[LADA Ellada]], [[VAZ-2801]], [[VAZ-1801]], [[VAZ-2802]], [[VAZ-2702]], [[LADA 110]], [[VAZ-1111E]], [[LADA Rapan]], [[VAZ-1152]], [[VAZ-1151]], [[LADA Golf]], [[LADA Ricksha]], [[VAZ-10031 Brontocar]], [[2GIS]], [[Yandex Manĝaĵoj]], [[Delivery Club]], [[Yandex Market]], [[Yandex Disko]], [[Yandex Radio]], [[Yandex Muziko]], [[Yandex Transporto]], [[Yandex Poŝto]], [[Mimozo (salato)]], [[AT-S]], [[Maksimĉjo]], [[Anatolij Bovikin]], [[LiAZ-5292]], [[LiAZ-6213]], [[Likina Aŭtobusa Uzino]], [[Yandex Mono]], [[MAZ-103]], [[Gam-COVID-Vac]], [[Andrej Movĉan]], [[Yandex Pay]], [[Mir Pay]], [[Mir (pagsistemo)]], [[Yandex Plus]], [[Kinopoisk]], [[Alisa (virtuala asistanto)]], [[Arkadij Voloĵ]], [[Ilja Segaloviĉ]], [[Bikovo (apartigilo)]], [[Aresto de la Romanov-familio en Carskoje Selo]], [[Volgaj tataroj]], [[Ivan Rusakov]]

pri '''Tjumena provinco''':

[[Strato Fabriĉnaja (Tjumeno)]], [[Goodwin (Tjumeno)]], [[Magellan (Tjumeno)]], [[Placo de la 400-jariĝo de Tjumeno]], [[Tekutjev-bulvardo]], [[Placo de Memoro (Tjumeno)]], [[Premier (Tjumeno)]], [[Strato Respubliko (Tjumeno)]], [[Gilova bosko]], [[Historia skvaro (Tjumeno)]], [[Ronda banejo (Tjumeno)]], [[Historia placo (Tjumeno)]], [[Malnova Urbodomo (Tjumeno)]], [[Gastokorto (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Sankta Jozefo (Tjumeno)]], [[Moskeo de Tjumeno (strato Lenin)]], [[Preĝejo de Mikaelo la Ĉefanĝelo (Tjumeno)]], [[Preĝejo de la Savinto (Tjumeno)]], [[Skvaro de Nemcov (Tjumeno)]], [[Transporto en Tjumeno]], [[Kolora bulvardo (Tjumeno)]], [[Tjumena Ŝtata Cirko]], [[CUM (Tjumeno)]], [[Voyage (Tjumeno)]], [[Centra merkato (Tjumeno)]], [[Placo de Unueco kaj Konsento]], [[Strato Lenin (Tjumeno)]], [[Kajo de rivero Turo]], [[Kristall (Tjumeno)]], [[Manĝejoj en Tjumeno]], [[Grigorij Sijatvinda]], [[Tobolska prizono]], [[TjumenNIIgiprogazo]], [[Okcidentsiberia naftogasa komplekso]], [[Katastrofo ĉe la Niĵnevartovska naftokolektejo]], [[Raul-Jurij Ervier]], [[Viktor Muravlenko]], [[Boris Ŝĉerbina]], [[Jalutorovska distrikto (1782-1923)]], [[Isetskoje (Tjumena provinco)]], [[Krasnogorskoje (Tjumena provinco)]], [[Arĥangelskoje (Tjumena provinco)]], [[Kodskoje]], [[Rafajlovo]], [[Zavodopetrovskoje]], [[Pokrovskoje (Tjumena provinco)]], [[Sinagogo de Tjumeno]], [[Tombejo Zavalnoje]], [[Preĝejo de la sep dormantoj de Efezo (Tobolsko)]], [[Dipatrina-Kristnaska monaĥejo (Tjumeno)]], [[Monaĥejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj (Tjumeno)]], [[Miĥail Krasnocvetov]], [[Oranta katedralo (Tjumeno)]], [[Filofeo (Leszczyński)]], [[Gedeon (Ĥaron)]], [[Preĝejo de Naskiĝo de Maria (Tjumeno)]], [[Kapelo de Aleksandro Nevskij (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Aleksandro Nevskij (Aleksandra reala lernejo)]], [[Anunciacia katedralo (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Endormiĝo de la Dipatrino (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Gloro de la Kruco (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Simeono (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Tri Sanktuloj (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Sankta Triunuo (Tjumeno)]], [[Ĉielira-Georga preĝejo (Tjumeno)]], [[Preĝejo de Aleksandro Nevskij (Tjumeno)]], [[Kovrofesta preĝejo (Tjumeno)]], [[Bogandinskoje]], [[Oĵogino (Tjumena distrikto)]], [[Vojnovko (kvartalo)]], [[Gilovo (kvartalo)]], [[Bukino (kvartalo)]], [[Zajkovo (kvartalo)]], [[Bikovo (kvartalo)]], [[Kopitovo (kvartalo)]], [[Antipino (kvartalo)]], [[Knjaĵevo (Tjumena provinco)]], [[Golovino (Tjumena provinco)]], [[Veliĵanskij (kvartalo)]], [[Jar (Tjumena distrikto)]], [[Mis (kvartalo)]], [[Parfjonovo (kvartalo)]], [[Oŝkukovo (Tjumena provinco)]], [[Malkovo (Tjumena provinco)]], [[Subbotino (Tjumena distrikto)]], [[Parenkino]], [[Sozonovo (Tjumena provinco)]], [[Borki (Tjumena distrikto)]], [[Filinovo]], [[Ŝeŝukovo]], [[Krivodanovo (Tjumena provinco)]], [[Kosmakovo (Tjumena provinco)]], [[Ŝĉuĉja (vilaĝo)]], [[Usalka (vilaĝo)]], [[Iska (Jarkova distrikto)]], [[Karbani]], [[Tarĥani (Tjumena provinco)]], [[Bor (Tjumena provinco)]], [[Kurtjugani]], [[Nov-Jurtoj (Tjumeno)]], [[Buĥaranoj]], [[Siberiaj tataroj]], [[Kazarovo]], [[Jurtoj Iska]], [[Salairka (vilaĝo)]], [[Jembajevo]], [[Borovskij (Tjumena provinco)]], [[Vinzili]], [[Bogandinskij]], [[Turajevo (Tjumena provinco)]], [[Kaskara]], [[Andrejevskij (Tjumena provinco)]], [[Mullaŝi]], [[Ĵeleznij Perebor]], [[Oranta Abalaka monaĥejo]], [[Abalaka ikono de Dipatrino]], [[Abalako]], [[Ekzilo de la Romanov-familio en Tobolsko]], [[Translokado de la Romanov-familio de Tobolsko al Jekaterinburgo]], [[Kandelfesta katedralo (Jalutorovsko)]], [[Endormiĝa-Nikolaa preĝejo (Jalutorovsko)]], [[Kapelo de Sankta Georgo (Jalutorovsko)]], [[Ĉielira preĝejo (Jalutorovsko)]], [[Preĝejo de la ikono de Dipatrino Kuracistino (Jalutorovsko)]], [[Preĝejo de la ikono de Dipatrino Kuracistino (Tjumeno)]], [[Kapelo de Nikolao de Mira (Jalutorovsko)]], [[Kapelo de Sankta Olga (Jalutorovsko)]], [[Spirit-Memora Komplekso (Jalutorovsko)]], [[Gotard Sobański]], [[Domo de Matvej Muravjov-Apostol (Jalutorovsko)]], [[Skvaro de Siberiaj Katoj]], [[Strato Revolucio (Jalutorovsko)]], [[Stanislav Groĥovskij]], [[Masakro de malliberuloj en Jalutorovsko (1919)]], [[Monumento al milicanoj Vasilij Dubrovin kaj Semjon Moskvin]], [[Ribelo en Tjumeno (1919)]]

pri '''Geologio''':

[[Volga-Urala naftogasa provinco]], [[Okcidentsiberia naftogasa provinco]], [[Okcidentsiberia plato]], [[Siberia kratono]], [[Orienteŭropa kratono]], [[Mezkaspia naftogasa baseno]], [[Nord-Kaŭkaza naftogasa provinco]], [[Nord-Donecka naftogasa sektoro]], [[Skita plato]], [[Naftogasa baseno]], [[Naftogasa distrikto]], [[Naftogasa provinco]], [[Nepo-Botuoba naftogasa distrikto]], [[Leno-Tungusa naftogasa provinco]], [[Jamala naftogasa distrikto]], [[Gidana naftogasa distrikto]], [[Gasĉapo]], [[Gaskuŝejo]], [[Naftogasa kuŝejo]], [[Naftogasokondensata kuŝejo]], [[Naftomarĝeno]], [[Gasokondensata kuŝejo]], [[Gasokondensato-nafta kuŝejo]], [[Stabila kondensato]], [[Nestabila kondensato]], [[Tavolgaso]], [[Transira komplekso]], [[Perikratona fleksejo]], [[Randa fleksejo]], [[Hidrokarbona kaptujo]], [[Aŭlakogeno]], [[Platforma kapoto]], [[Plato (geologio)]], [[Timano-Peĉora naftogasa provinco]], [[Timano-Peĉora plato]], [[Platformo (geologio)]], [[Fundamento (geologio)]], [[Ĥatango-Viluja naftogasa provinco]], [[Nadimo-Puro-Taza naftogasa regiono]], [[Naftogasa zono]], [[Sala kupolo]], [[Gasonafta minejo]], [[Gasokondensato-nafta minejo]], [[Gasokondensata minejo]], [[Gasohidrata minejo]], [[Gasohidrata kuŝejo]], [[Gasminejo]], [[Akompana naftogaso]], [[Gasfaktoro]], [[Astraĥano-Kalmuka naftogasa distrikto]], [[Bajkita naftogasa distrikto]], [[Separgaso]], [[Gasputo]], [[Gasosaturiĝo]], [[Gasonafta kuŝejo]], [[Premo de la maksimuma kondensiĝo]], [[Ekkondensiĝa premo]], [[Ĝisprema kompresora stacio]], [[Hidrokarbona kolektujo]], [[Intermonta fleksejo]], [[Orenburga naftogasa distrikto]], [[Oĥotska naftogasa provinco]], [[Tavola temperaturo]], [[Tavolo (geologio)]], [[Tavoldepresio]], [[Tavola energio]], [[Tavolakvo]], [[Subtera gasdeponejo]], [[Ĉekaspia naftogasa provinco]], [[Tavolpremo]], [[Rusanova minejo]], [[Libera gaso]], [[Libera akvo]], [[Ligita akvo]], [[Nord-Stavropolo-Pelagiada minejo]], [[Nord-Urengoja minejo]], [[Sobina minejo]], [[Mezbotuoba minejo]], [[Tas-Jurjaĥa minejo]], [[Urengoja minejo]], [[Kondiĉa fuelo]], [[Ĥarasaveja minejo]], [[Ĉajvo-maro minejo]], [[Ĉajanda minejo]], [[Ŝtokmana gasminejo]], [[Jubilejnoje minejo]], [[Hidrokarbona naturrezervujo]], [[Aleŭrolito]], [[Sud-Rusa minejo]], [[Jurubĉeno-Toĥomska minejo]], [[Jamburga minejo]], [[Ignatij Brod]], [[Petrola geologio]], [[Jamsoveja minejo]], [[Jaro-Jaĥa minejo]], [[Cenomaniano]], [[Aptiano]], [[Senonio]], [[Valanginiano]], [[Enorme malalta tavolpremo]], [[Enorme alta tavolpremo]], [[Astraĥana minejo]], [[Bovanenkova minejo]], [[Vasilkova minejo]], [[Supreĉona minejo]], [[Akvonafta kontakto]], [[Akvokonuso]], [[Oriento-Tarkosala minejo]], [[Vuktila minejo]], [[Gasakva kontakto]], [[Gaskonuso]], [[Gasosatureco de la rokaĵoj]], [[Gasonafta kontakto]], [[Geoterma gradiento]], [[Gubkina minejo]], [[Jetipura minejo]], [[Transpolusa minejo]], [[Kernaĵo (geologio)]], [[Kovikta minejo]], [[Kruzenŝterna minejo]], [[Lajavoĵa minejo]], [[Ledovoje minejo]], [[Leningrada minejo]], [[Lunska minejo]], [[Argilito]], [[Samotlora minejo]].

pri '''Medicino''':

[[Lupuso]], [[Novnaskita lupuso]], [[Kuracile kaŭzita lupuso]], [[Lupuso kaj gravedeco]], [[Lupuso kaj ostoporozo]], [[Hidroksiklorokino]], [[Lupusa strio-testo]], [[Vivkvalito (medicino)]], [[Vivkvalito kun lupuso]], [[Rituksimabo]], [[Lupusa nefrito]], [[Belimumabo]], [[Malsano de minimumaj ŝanĝoj]], [[Ciklosporino]], [[Fokusa segmenta glomerulosklerozo]], [[Takrolimuso]], [[Juvenila lupuso]], [[Nukleobindino 1]], [[Anifrolumabo]], [[Rupuso]], [[Nefroza sindromo]], [[Membrana glomerulonefrito]], [[Membranoprolifera glomerulonefrito]], [[IgA-nefropatio]], [[Diabeta nefropatio]], [[Monoklona gamopatio de rena signifo]]

pri '''Darfuro''':

[[Milito en Darfuro]], [[Misio de Unuiĝintaj Nacioj kaj Afrika Unio en Darfuro]], [[Internacia reago al milito en Darfuro]].

pri '''Burundo''':

[[Domitien Ndayizeye]], [[Esperanto-movado en Burundo]], [[Masakro en Gatumba]], [[Murdo de Habyarimana kaj Ntaryamira]], [[Burunda enlanda milito]], [[Puĉo en Burundo (1996)]], [[Balotadoj en Burundo 2005]], [[Burunda konstitucia referendumo 2005]], [[Burunda komunuma balotado 2005]], [[Burunda balotado en la Nacian asembleon 2005]], [[Burunda senata balotado 2005]], [[Burunda prezidanta balotado 2005]], [[Partio por paco, demokratio, repaciĝo kaj rekonstruo]], [[Partio de la nacia renaskiĝo]], [[Laurent Nzeyimana]], [[Movado por rehabilito de la civitanoj-Rurenzangemero]], [[Panafrika socialisma movado-Inkinzo]].

pri '''Etiopio'''
[[Historio de Etiopio]], [[Kafoceremonio]].

pri '''Aviadaj akcidentoj kaj incidentoj''':

[[Flugo 61 Continental Airlines]], [[Flugo 626 de Yemenia Air‎]], [[Flugo Caspian Airlines 7908]], [[Flugo 752 de Ukraine International Airlines]]. 

pri '''Irano''':

[[Protestado en Irano (2009)]], [[Kroniko de protestado en Irano (2009)]], [[Murdo de Neda Aga-Soltan]], [[Ali Ĥamenei]], [[Ali Akbar Nateg-Nuri]], [[Abdula Nuri]], [[Hadi Ĥamenei]], [[Ataola Mohaĝerani]], [[Said Haĝarjan]], [[Mostafa Taĝzade]], [[Fajeze Haŝemi]], [[Golamhosejn Karbasĉi]], [[Maŝala Ŝamsolvajezin]], [[Mohamed Ali Raĝai]], [[Mohsen Rezai]], [[Mehdi Karubi]], [[Golam-Ali Hadad-Adel]], [[Ali Lariĝani]], [[Mohammad Beheŝti]], [[Tehrana universitato]], [[Mostafa Moin]], [[Supera konsilio pri nacia sekureco de Irano]], [[Organizaĵo de la moĝahedoj de la irana popolo]] [[Dosiero:Qsicon Exzellent.svg]], [[Operacio en Auvers-sur-Oise]], [[Aŝrafo (tendaro)]], [[Masud Raĝavi]], [[Mariam Raĝavi]], [[Kazem Raĝavi]], [[Nacia Konsilio de Irano pri Rezistado]], [[Operaco Mersad]], [[Meĥrano]], [[Manuĉeĥr Mottaki]], [[Ahmad Kazemi]], [[Liberty (tendaro)]], [[Flugo Caspian Airlines 7908]], [[Flugo 752 de Ukraine International Airlines]].

pri '''ajnaĵoj''':

[[Parlamenta baloto en Libano 2009]], [[Armitaj fortoj]], [[Algazelo]], [[Karbondioksido en ekonomio]], [[Muksuno]], [[Nelmo]], [[Sterledo]], [[Plattenajlo]], [[Ŝtalo 12K18N10Т]], [[Taĝika Teknika Universitato Muhamed Osimi]], [[Nikolaj Leonov]], [[André Brie]], [[Paulo Casaca]], [[Ĉakalavongo]], [[Tomoso]], [[Ikonomio]], [[Akrivio]], [[Badalingo]], [[Veturalteco]], [[Tegmentorako]], [[Nissan B]], [[Tirkuplilo]], [[Epidemio de 2019-nCoV]], [[Ramplo]], [[Ekstera politiko de Barato]], [[Semipalatinska-Abalaka ikono de Dipatrino]], [[Oranta monaĥejo de Sankta Fonto]], [[Ikono de la Dipatrino Tribraka]].

pri '''Kubo''':
[[Framasonismo en Kubo]], [[Islamo en Kubo]].

pri '''Vieno''':
[[Globusa muzeo]], [[Aŭgustena preĝejo (Vieno)]], [[Minoritana preĝejo (Vieno)]], [[Erste Bank]], [[O du lieber Augustin]], [[Pestokolono en Vieno]], [[Mikaelplaco]], [[Preĝejo de Sankta Mikaelo (Vieno)]], [[Preĝejo de Sankta Petro (Vieno)]], [[Freyung (Vieno)]], [[Am Hof]], [[Votivkirche (Vieno)]], [[Urbodomo de Vieno]], [[Urbodoma parko (Vieno)]], [[Akademisches Gymnasium (Vieno)]], [[Shopping City Süd]], [[Karlskirche]], [[Anker-horloĝo]], [[Katedralo de Sankta Triunio (Vieno)]], [[Preĝejo de Sankta Barbara (Vieno)]], [[Dominikana preĝejo (Vieno)]], [[Stubenbrücke]], [[Preĝejo Sankta Roĥo (Vieno)]], [[Sankta Donatus]], [[Malta preĝejo (Vieno)]].

'''Mi ampleksigis (almenaŭ je 50%) jenajn artikolojn:'''

pri '''Rusio''':

[[Terorisma atako en Beslano]] [[Dosiero:Qsicon Exzellent.svg]], [[Lada Niva]], [[AvtoVAZ]], [[Aleksej Navalnij]], [[Pavel Morozov]], [[Decembrista revolucio]], [[Aleksej Brusilov]], [[Brusilov-ofensivo]]

pri '''Aviadaj akcidentoj kaj incidentoj''':

[[Flugo Air France 447]] [[Dosiero:Qsicon Exzellent.svg]]

pri '''Irano''':

[[Mohammad Ĥatami]], [[Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani]]

pri '''Afriko''':

[[Omar Bongo]], [[Burundo]] [[Dosiero:Qsicon Exzellent.svg]], [[Historio de Burundo]], [[Burunda lingvo]].

pri '''ajnaĵoj''':

[[Rustorezista ŝtalo]], [[Hofburgo]], [[Elizabeto de Aŭstrio-Hungario]], [[Elektra aŭtomobilo]], [[Regajnitaj Teritorioj]]</text>
      <sha1>7j49omhs1ns0500x0zlqb7s2fi1qagr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hans Pfitzner</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273231</id>
    <revision>
      <id>9470723</id>
      <parentid>9267184</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32559" sha1="l7oa5nz3xa64dtq1hyx20hpull1xc5z" xml:space="preserve">{{Informkesto muzika artisto
|dosiero = Hans Pfitzner.jpg
|priskribo de dosiero = Hans Pfitzner, 1905
|kesteroj = {{Informkesto homo|subŝablono=jes}}
}}
'''Hans Erich PFITZNER''' (* [[5-an de majo]] [[1869]] en [[Moskvo]]; † [[22-an de majo]] [[1949]] en [[Salzburg]]) estis [[Germanio|germana]] [[komponisto]] kaj [[dirigento]].

== Vivo ==
Pfitzner estis filo de orkestro-violonisto kaj jam junaĝe ricevis muzikinstruon de sia patro. La familio transloĝiĝis en 1872 al [[Frankfurto ĉe Majno]]. Jam en la aĝo de dek unu la eta Hans komponis siajn unuajn verkojn, en 1884 ekestis la unuaj postlasitaj lidoj. Ekde 1886 ĝis 1890 Pfitzner studis ĉe la [[konservatorio]] en Frankfurto kompozicion kun ''Iwan Knorr'' kaj pianon kun ''James Kwast''. Li instruis ekde 1892 ĝis 1893 ĉe la [[konservatorio]] de [[Koblenz]] kaj fariĝis en 1894 orkestrestro-volontulo ĉe la ŝtata Teatro de [[Majenco]].

En 1895 tie la unuaj iom grandaj verkoj de Pfitzner estis praprezentataj, la [[opero]] ''Der arme Heinrich'' kaj la [[teatromuziko]] pri ''Das Fest auf Solhaug'' de [[Henrik Ibsen]]. En 1897 li transsetlis al [[Berlino]] kaj fariĝis instruisto ĉe la [[konservatorio]] ''Stern''. Li edziĝis en 1898 kun ''Mimi Kwast'', filino de lia iama pianoinstruisto. En 1903 Pfitzner fariĝis unua [[orkestrestro]] ĉe la Berlina Teatro de la Okcidento, naskiĝis lia unua filo ''Paul''.

En 1905 [[Gustav Mahler]] direktis la duan operon ''Die Rose vom Liebesgarten'' de Pfitzner ĉe la Viena Ŝtata Operejo. Naskiĝis la dua filo de Pfitzner en 1906, lia filino ''Agnes'' en 1908. Samjare la familio transloĝiĝis al [[Strasburgo]]. Tie Pfitzner estris la Urban Konservatorion kaj la simfonikoncertojn de la Strasburgaj Filharmonianoj. En 1910 li samtempe transprenis la muzikan estradon de la Strasburga Operejo, kie li ankaŭ aktivis kiel [[reĝisoro]]. En 1913 li profesoriĝis.

En 1917 [[Bruno Walter]] praprezentis en la Munkena Princregento-Teatro la „Muzikan legendon“ (opero) ''Palestrina'', kiu valoras kiel la plej grava verko de Pfitzner. En la meza centro de la multfaceta dramo staras, transigita en la renesancepokon, la streĉa rilato inter aŭtonomio de artverko kaj artisto unuflanke kaj la postuloj de la socio aliaflanke. [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] devas komponi meson, por repacigi malamikiĝintajn partiojn de la klerikaro. Ĉar li rifuzas tion, li devas atendi persekuton de la [[inkvizicio]] kaj meditas pri memmortigo. En plena soliĝo li travivas subitan [[inspiro]]n kaj komponas la verkon – ne pro la komisio, sed pro si mem.

[[Thomas Mann]] honorigis la operon ''Palestrina'' en mallonga [[eseo]] aperanta oktobre 1917, kiun li poste li ampleksigis kaj enprenis en siajn ''Betrachtungen eines Unpolitischen'' (Konsideroj de malpolitikemulo). Li fondis en 1918 kune kun aliaj artistoj la ''Hans-Pfitzner-Asocion por Germana Tonarto''. En 1917 aperis traktaĵo de Pfitzner ''Futuristengefahr'', kiu sin direktas kontraŭ la ''Koncepto de nova estetiko de la tonarto'' de [[Ferruccio Busoni]]. Abstraktan nocion de progreso en la muziko (en la senco, ke verko pli progresa laŭ rimedoj estas pli alte taksenda), Pfitzner rifuzis, kaj turnis sin – kiel ankaŭ [[Arnold Schönberg]] kaj [[Paul Hindemith]] en iliaj flankaj rimarkoj pri Busoni – kontraŭ spekuladoj pri tio, kiel komponendas estonta muziko. En 1920 li publikis ''La nova estetiko de la muzika malpotenteco: simptomo de putriĝo?''; en tiu li atakis ''Paul Bekker'', kreinto de la nocio ''[[Nova Muziko]]'', kaj responde disvolvis sian ideo-estetikon (genia ideo kiel elirpunkto kaj kvalitosigno de verko) pensata ekde [[Arthur Schopenhauer]]. Kiel en ĝi, tiel oni trovas preskaŭ en ĉiuj teoriaj traktaĵoj de Pfitzner la konstruivajn, per propra artisma kreado atestitajn momentojn miksitajn per malracia, ŝovinista kaj kontraŭjuda polemiko (nocioj kiel „malgermana“ aŭ „tutmonda judismo“ ĉiam denove aperas). en sia lasta iom granda traktaĵo ''Verko kaj prezentado'' (1929) Pfitzner proponas operreĝion strikte evoluigitan el teksto kaj muziko (kontraŭe al la reĝioteatro).

Pro la transcedo de [[Alzaco-Loreno]] al [[Francio]] post la [[unua mondmilito]] forpelita el Strasburgo, Pfitzner translokiĝis en 1919 al [[Schondorf am Ammersee|Unterschondorf]] ĉe [[Ammersee]]. En 1919/1920 li estis provizore dirigento de la Munkenaj Filharmonianoj. En 1920 li estris [[Majstra klaso|majstran klason]] pri [[kompozicio]] ĉe la [[Prusa Akademio de Artoj]]. Lia [[Romantikismo|romantisma]] [[kantato]] ''Von deutscher Seele'' (de germana animo; 1921) laŭ poemoj de [[Joseph von Eichendorff]] kaj liaj plej gravaj instrumentaj komponaĵoj, la pianokonĉerto E&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;-maĵora (1922), la violonkonĉerto b-minora (1923) samkiel la arĉkvarteto c&lt;sub&gt;#&lt;/sub&gt;-minora (1925), kiun la komponisto tranaranĝis en 1932 kiel [[simfonio]], estas verkoj, kiu atingas en sia intensigita esprimvolo la limojn de la tradicia harmoniaro. Tio validas ankaŭ por la ĥorfantazio ''Das dunkle Reich'' (La obskura regno),verkita post la morto de lia edzino Mimi (1926), funebra muziko laŭ poemoj de [[Michelangelo]], [[Goethe]], [[Conrad Ferdinand Meyer]] kaj [[Richard Dehmel]].

La solenaĵoj kaj honorigoj pro lia 60-a naskiĝtago en 1929 donis al Pfitzner denove grandan renomon. Li transloĝiĝis en 1930 al Munkeno kaj verkis sekvajare sian lastan operon ''Das Herz'' (La kor'). En 1934 li pensiiĝis je la Ŝtata Akademio de Tonarto en Munkeno, je kio okazis disputoj kun la prusa ministroprezidento [[Hermann Göring]]. En 1936 mortis lia filo Paul. sekvajare Pfitzner ekkverelis kontraŭ siaj gefiloj Peter kaj Agnes.

En 1939 Pfitzner duan fojon geedziĝis kun ''Mali Stoll''. La solenaĵoj kaj honorigoj okaze de lia 70-a naskiĝtago estis ege malpli spektaklaj ol dek jarojn antaŭe. En 1942 Pfitzner kaj sia edzino eskapis de morto pro bombatako proksime de Nurenbergo, kvankam la litvagono, en kiu ili troviĝis dum vojaĝo, estis plene detruita. En 1943 bomboj trafis sian loĝdomon en Munkeno, kaj li transsetlis al Vieno-Rodaun. Post kiam sia filino Agnes jam en 1939 sinmortigis, en 1944 lia dua filo militmortis en Rusio. Pfitzner fuĝis en 1945 al [[Garmisch-Partenkirchen]], kie li trovis loĝejon en kampejo por fuĝintoj. Jaron poste li transloĝis en maljunulejon je München-Ramersdorf. En 1948 li estis sennaziigita kaj de la juĝoĉambro Munkeno kvalifikita „kiel nekoncernato de la leĝo“. En 1949 li mortis dum vojaĝo en Salzburg je dua [[apopleksio]]. Li estis entombigita en honortombon sur la Viena Centra Tombejo.

== Politika sinteno kaj kritiko ==
[[Dosiero:Hans Pfitzner by Wanda von Debschitz-Kunowski, ca 1910.jpg|eta|Hans Pfitzner, 1910. Foto de [[Wanda von Debschitz-Kunowski]]]]
Se Pfitzner ankaŭ pli ol kvindek jarojn post lia morto estas pridisputata, tiam ne pro sia malfru-romantisma muziko, kiu sin fermis kontraŭ samtempaj influo, sed precipe pro siaj politikaj eldiroj. Hans Pfitzner sin komprenis kiel germannaciisma kaj nomis la „tutmondan judaron“ eĉ post fine de la Tria Regno kiel la „plej malfacila el ĉiuj homaraj problemoj“, kiu ĉiukaze estas solvenda. Tamen li rifuzis la „berserkecan plumpecon“, per kiu provis solvi ĝin. La kontraŭuloj de Pfitzner rigardas lin [[naciismo|naciisto]] kaj kontraŭ-modernismulo kaj kritikas siajn rilatojn al la [[naziismo|naziaj]] potenculoj.

Jam aprile 1933 Hans Pfitzner sin prezentis kiel unu el la iniciatantoj de la „protesto de la Richard-Wagner-Urbo Munkeno“ kontraŭ [[Thomas Mann]], post kiam tiu en sia prelego kaj eseo ''Leiden und Größe Richard Wagners'' (sufero kaj grandeco de Richard Wagner) pentrintis pri la komponisto diferencigitan bildon, maldezirata de la germannaciisma grandburĝaro. Post la morto de [[Paul von Hindenburg|Hindenburg]] Pfitzner apartenis en 1934 al la subskribintoj de la voko de la kulturkreantoj por „popolbaloto“ pri la unuigo de la oficoj de la imperiestraj prezidanto kaj kanclero.&lt;ref name=&quot;Klee456&quot;&gt;Ernst Klee: ''Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945'', S. Fischer, Frankfurt am Main 2007. ISBN 978-3-10-039326-5, S. 456.&lt;/ref&gt; Dum la dua mondmilito li ricevis ankoraŭ en majo 1944 de Hitler doton pri 50.000 markoj.&lt;ref name=&quot;Klee456&quot;/&gt; En aŭgusto 1944 Pfitzner ne nur estis menciita en la Listo de Die talentitoj, sed ankaŭ en kromlisto kun la tri plej gravaj muzikistoj inter la „ditalentitoj“, kiu liberigis lin de ĉiuj militdevoj.&lt;ref name=&quot;Klee456&quot;/&gt;

La kritiko ekflamis tamen antaŭ ĉio je lia op. 54, la ''Krakauer Begrüßung,'' (Krakova saluto), kiun li en 1944 omaĝe al la amikiĝinta kun li [[Hans Frank]] (1900–1946), [[guberniestro ĝenerala]] de [[Pollando]], prezentis en [[Krakovo]]. Elstara fanfartemo estas en ĉi tiu instrumenta komponaĵo kombinita kun melankolia [[polonezo]]. Pfitzner neniam destinis al la publikado ĉi tiun verkon, kiu nuntempe troviĝas en la posedaĵo de lia eldonisto, kaj provis malligi la naziisman ligon per alinomado en ''Feierliche Begrüßung'' (Solena saluto). Frank diris post la prezentado, Pfitzner plej bone komponintus funebran marŝon en a-minoro, je kiu la 75-jara Pfitzner respondis, en g(eh)-minoro – la [[Ruĝa Armeo]] tiam jam staris en Pollando (E la germana la literon g oni laŭtliterumas „geh“, kio samsonas kiel la germana vorto por „iru“). Malgraŭ ĉio la verkoj de la [[Inspiro|inspirkredema]] malfru-, eĉ postromantisto montras plej grandajn kompoziciajn kvalitojn kaj eble staras kun kelkaj cerbumigaj obstakloj pli proksima al moderna tonlingvaĵo ol ĝiaj kreinto intencis.

Post 1945 Pfitzner provis sendanĝerigi sian sintenon en la Tri Regno kiel idealisma strebado („fidele konservi la malnovan heroismon“) (Komparu je tio ĉefe la leteron al sia lernanto ''Felix Wolfes'' de la 11-a de julio 1946; publikigita en ''Bernhard Adamy (eld.) Hans Pfitzner Briefe, Tutzing, 1991'').

La ĉefdirigento de la Germana Simfoni-Orkestro Berlino, ''Ingo Metzmacher'', spertis krudan kritikon deflanke de la Centra Konsilantaro de la Judoj en Germanio, kiam li okaze de la Tago de la Germana Unueco (nacia festotago) enprenis en la programon de Hans Pfitzner la Eichendorff-kantato „Von Deutscher Seele“ (De germana animo). „Per la prezentado de la koncerto ‚Von der deutschen Seele‘ de la komponisto Hans Pfitzner je la Tago de la Germana Unueco en la Berlina Filharmonio ĉefdirigento Ingo Metzmacher rehabilitas en skandala maniero simpatianton de la naziismo kaj sindeklarintan kontraŭjudiston“, tiel la vicprezidanto de la Centra Konsilantaro de la Judoj, ''Dieter Graumann''. La koncerto kaj la ripetado sekvataga finfine okazis sen incidentoj.

[[Dosiero:Hans Pfitzner Briefmarke.jpg|eta|Poŝtmarko de Germania Poŝto, 1994.]]

== Komponaĵoj ==
=== Teatroverkoj ===
==== Operoj ====
* ''[[Der arme Heinrich (Oper)|Der arme Heinrich]]'' (verko sen verknumero 15; 1891–93). Muzikdramo en 3 aktoj (dediĉita al [[Paul Nikolaus Cossmann]]). [[Libreto]]: [[James Grun]] (1868–1928) (laŭ la versorakontaĵo de [[Hartmann von Aue]]). Praprezentado 2.&amp;nbsp;April 1895 Mainz ([[Staatstheater Mainz|Stadttheater]]; dirigento: Hans Pfitzner; kun [[Richard Bruno Heydrich]] [Heinrich])
* ''[[Die Rose vom Liebesgarten]]'' (WoO&amp;nbsp;16; 1897–1900). Romantika opero en prologo, 2 aktoj kaj epilogo (dediĉita al Ernst Kraus [http://en.wikipedia.org/wiki/Ernst_Kraus]). Libreto: James Grun. Praprezentado 9-an de novembro 1901 Elberfeld ([[Wuppertaler Bühnen#Elberfeld|Stadttheater]]; dirigento: Hans Pfitzner)
* ''[[Das Christ-Elflein]]'' (op.&amp;nbsp;20)
**Weihnachtsmärchen (1906; dediĉita al Willy Levin [?–1926]). Libreto: [[Ilse von Stach]]. UA 11-an de decembro 1906 München ([[Bayerische Staatsoper|Hofoper]]; dirigento: [[Felix Mottl]])
**Spieloper in 2&amp;nbsp;Akten (1917). Libreto: [[Ilse von Stach]] kaj Hans Pfitzner. Praprezentado 11-an de decembro 1917 Dresdeno [[Semper-opero]]; dirigento: [[Fritz Reiner]]; kun Grete Merrem-Nikisch [1887–1970] [Elflein])
***(Revidierte Fassung 1944?)
* ''[[Palestrina (Oper)|Palestrina]]'' (WoO&amp;nbsp;17; 1909–15). Muzika legendo en 3 aktoj (1949 dediĉita al la Vienaj Filharmonianoj). Libreto: Hans Pfitzner. Praprezentado 12-an de junio 1917 Munkeno ([[Prinzregententheater]]; reĝio: Hans Pfitzner; dirigento: [[Bruno Walter]]; kun Paul Bender [1875–1947] [Pius&amp;nbsp;IV.], Friedrich Brodersen [1873-1926] [Morone, Vierter Meister], Paul Kuhn [1874–1966] [Novagerio], Fritz Feinhals [Borromeo], [[Karl Erb]] [Palestrina], [[Maria Ivogün]] [Ighino], Emmy Krüger [1886–1976] [Silla])
* ''Das Herz'' (op.&amp;nbsp;39; 1930/31). Dramo por muziko en (4 bildoj). Libreto: [[Hans Mahner-Mons]] (1883–1956). Praprezentado 12-an de novembro 1931 Berlino ([[Staatsoper Unter den Linden|Staatsoper]]; Dirigent: [[Wilhelm Furtwängler]]) kaj Munkeno (Nacia teatro); Dirigento: [[Hans Knappertsbusch]]; kun Anita Böhm, Fritz Krauß, Felicie Hüni-Mihacsek [http://en.wikipedia.org/wiki/Felicie_Huni-Mihacsek])

==== Teatromuziko ====
* Muziko por ''Das Fest auf Solhaug'' de [[Henrik Ibsen]] (WoO&amp;nbsp;18; 1889/90; dediĉit al la gepatroj). Praprezentado 28-an de novembro 1895 Mainz
* Musik zu ''[[Das Käthchen von Heilbronn]]'' de [[Heinrich von Kleist]] (op.&amp;nbsp;17; 1905; dediĉo: ''al la malpereonta poeto kiel eta omaĝo''). Praprezentado (Ouvertüre): 19-an de oktobro 1905 Berlino (Germana Teatro); reĝio: [[Max Reinhardt]]; pluaj numeroj estis enigitaj en la enscenigon)
* ''Gesang der Barden'' (WoO&amp;nbsp;19; 1906) el ''[[Die Hermannsschlacht (Kleist)|Die Hermannsschlacht]]'' de Heinrich von Kleist, por virĥoro, 6 kornoj, 4 vjoloj kaj 4 violonĉeloj

=== Voĉkantaj komponaĵoj ===
==== Pianolidoj ====
* ''Sechs Jugendlieder'' (1884–87) por alta kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Gisela Derpsch). Tekstoj: [[Julius Sturm]], Mary Graf-Bartholomew (1832–?), [[Ludwig Uhland]], [[Oskar von Redwitz]], [[Eduard Mörike]], [[Robert Reinick]]
* ''Sieben Lieder'' (op.&amp;nbsp;2; 1888/89) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Helene Lieban-Globig). Tekstoj: [[Richard von Volkmann]], [[Hermann Lingg]], Anonimulo, [[Adolf Böttger]], [[Alexander Kaufmann]]. Praprezentado (Nr.&amp;nbsp;2) 31-an de majo 1889 Frankfurto ĉe Majno; (Nr.&amp;nbsp;4) 7-an de marto 1890 Frankfurto ĉe Majno
* ''Drei Lieder'' (op.&amp;nbsp;3; 1888/89) por meza kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Mathilde von Erlanger). Tekstoj: [[Friedrich Rückert]], [[Friedrich von Sallet]], [[Emanuel Geibel]]
* ''Vier Lieder'' (op.&amp;nbsp;4; 1888/89) por meza kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Mathilde von Erlangert). Tekstoj: [[Heinrich Heine]], el: ''Nachgelesene Gedichte'' (1812–27)
* ''Drei Lieder'' (op.&amp;nbsp;5; 1888/89) por soprano kaj piano (''dediĉita al sinjoro kaj sinjorino Ravenstein'' ). Tekstoj: James Grun (1868-1928), [[Joseph von Eichendorff]]
* ''Sechs Lieder'' (op.&amp;nbsp;6; 1888/89) por alta baritono kaj piano (in memoriam Georg Heine). Tekstoj: Anonymus, [[Heinrich Heine]], James Grun, [[Paul Nikolaus Cossmann]] (1869–1942). Praprezentado (Nr.&amp;nbsp;1) 7-an de marto 1890 Frankfurto ĉe Majno
* ''Fünf Lieder'' (op.&amp;nbsp;7; 1888-1900) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Max Steinitzer [1864–1936]). Tekstoj: [[Wolfgang Müller von Königswinter]], [[Joseph von Eichendorff]], [[Paul Heyse]], James Grun
* ''Fünf Lieder'' (op.&amp;nbsp;9; 1894/95) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Anton Sistermans [1865–1926]). Tekstoj: [[Joseph von Eichendorff]]. Praprezentado 15-an de majo 1896 Frankfurto ĉe Majno
* ''Drei Lieder'' (op.&amp;nbsp;10) por meza kantvoĉo kaj piano (1889–1901; dediĉita al Egon von Niederhöffer [1860–1927?]). Tekstoj: [[Detlev von Liliencron]], [[Joseph von Eichendorff]]
* ''Fünf Lieder'' (op.&amp;nbsp;11; 1901) für Singstimme kaj piano (dediĉita al : Mimi Pfitzner, [[Ilse von Stach]], Ernst Kraus, Grete Kraus, Emilie Herzog). Tekstoj: [[Friedrich Hebbel]], [[Ludwig Jacobowski]], [[Joseph von Eichendorff]], [[Richard Dehmel]], [[Carl Hermann Busse]]. Praprezentado (Nr.&amp;nbsp;1–4) 1901 Munkeno, (Nr.&amp;nbsp;5) 18-an de 1901 Berlino
* ''Untreu und Trost'' (1903) por meza kantvoĉo kaj piano. Teksto: anonimulo
* ''Vier Lieder'' (op.&amp;nbsp;15; 1904) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Willy Levin [?–1926] [1], Hermann Gausche [2], Johanna Knüpfer-Egli [3, 4]). Tekstoj: [[Carl Hermann Busse]], [[Joseph von Eichendorff]], [[Ilse von Stach]]
* ''An den Mond'' (op.&amp;nbsp;18; 1906) por kantvoĉo kaj piano. Teksto: [[Johann Wolfgang von Goethe]]
* ''Zwei Lieder'' (op.&amp;nbsp;19; 1905) por meza kantvoĉo kaj piano ([[dediĉita al Ottilie Metzger-Lattermann|Ottilie Metzger-Froitzheim]]t). Tekstoj: [[Carl Hermann Busse]]
* ''Zwei Lieder'' (op.&amp;nbsp;21; 1907) por alta kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Grete Eloesser, Natalie Levin). Tekstoj: [[Friedrich Hebbel]], [[Joseph von Eichendorff]]
* ''Fünf Lieder'' (op.&amp;nbsp;22; 1907) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Johannes Messchaert [http://en.wikipedia.org/wiki/Johan_Messchaert] [1, 2], Rudolf Moest [1872–1919] [3], Fritz Feinhals [4], Helene Staegemann [1877–1923] [5]). Tekstoj: [[Joseph von Eichendorff]], [[Adelbert von Chamisso]], [[Gottfried August Bürger]]
* ''Vier Lieder'' (op.&amp;nbsp;24; 1909) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al [[Arthur Eloesser]]). Tekstoj: [[Walther von der Vogelweide]], [[Francesco Petrarca]] (germane de [[Karl August Förster]]), [[Friedrich Lienhard]]
* ''Fünf Lieder'' (op.&amp;nbsp;26; 1916) v kaj piano (dediĉita al Mientje Lamprecht van Lammen). Tekstoj: [[Friedrich Hebbel]], [[Joseph von Eichendorff]], [[Gottfried August Bürger]], [[Johann Wolfgang von Goethe]]. Praprezentado 10-an de novembro 1916 Strasburgo
* ''Vier Lieder'' (op.&amp;nbsp;29; 1921) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Mimi Pfitzner [1879–1926], Paul Pfitzner [1903–1936], Peter Pfitzner [1906–1944], Agnes Pfitzner [1908–1939]). Tekstoj: [[Friedrich Hölderlin]], [[Friedrich Rückert]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Richard Dehmel]]
* ''Vier Lieder'' (op.&amp;nbsp;30; 1922) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al Fritz Mayer). Tekstoj: [[Nikolaus Lenau]], [[Eduard Mörike]], [[Richard Dehmel]]
* ''Vier Lieder'' (op.&amp;nbsp;32; 1923) por kantvoĉo (baritono aŭ baso) kaj piano (Widmungsträger: Paul Bender [1875-1947] [1, 2], [[Heinrich Rehkemper]] [3, 4]). Tekstoj: [[Conrad Ferdinand Meyer]]. Praprezentado 7-an de septembro 1923 Munkeno
* ''Alte Weisen'' (op.&amp;nbsp;33; 1923) por kantvoĉo kaj piano (dediĉita al [[Karl Erb]] kaj [[Maria Ivogün]]). Tekstoj: [[Gottfried Keller]]. Praprezentado 3-an de oktobro 1923 Munkeno
* ''Sechs Liebeslieder'' (op.&amp;nbsp;35; 1924) por invoĉo kaj piano. Tekstoj: [[Ricarda Huch]]. Praprezentado 14-an de decembro 1924 Berlino
* ''Sechs Lieder'' (op.&amp;nbsp;40; 1931) por meza kantvoĉo kaj piano. Tekstoj: [[Ludwig Jacobowski]], [[Adolf Bartels]], [[Ricarda Huch]], [[Martin Greif]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Joseph von Eichendorff]]. Praprezentado 15-an de februaro 1932 Munkeno
* ''Drei Sonette'' (op.&amp;nbsp;41; 1931) por virtvoĉo kaj piano. Tekstoj: [[Francesco Petrarca]] (germane de [[Gottfried August Bürger]]), [[Joseph von Eichendorff]]. Praprezentado 15-an de februaro 1932 Munkeno

==== Orkestrigitaj pianolidoj ====
* ''Ist der Himmel darum im Lenz so blau'' (op.&amp;nbsp;2,2). Teksto: [[Richard von Volkmann]]
* ''Ich hör ein Vöglein locken'' (op.&amp;nbsp;2,5). Teksto: [[Adolf Böttger]]
* ''Immer leiser wird mein Schlummer'' (op.&amp;nbsp;2,6). Teksto: [[Hermann Lingg]]
* ''Verrat'' (op.&amp;nbsp;2,7). Teksto: [[Alexander Kaufmann]]
* ''Herbstlied'' (op.&amp;nbsp;3,2). Teksto: [[Friedrich von Sallet]]
* ''Mein Herz ist wie die dunkle Nacht'' (op.&amp;nbsp;3,3). Teksto: [[Emanuel Geibel]]
* ''Es glänzt so schön die sinkende Sonne'' (op.&amp;nbsp;4,1). Teksto: [[Heinrich Heine]]
* ''Sie haben heut abend Gesellschaft'' (op.&amp;nbsp;4,2). Teksto: [[Heinrich Heine]]
* ''Es fällt ein Stern herunter'' (op.&amp;nbsp;4,3). Teksto: [[Heinrich Heine]]
* ''Es faßt mich wieder der alte Mut'' (op.&amp;nbsp;4,4). Teksto: [[Heinrich Heine]]
* ''Frieden'' (op.&amp;nbsp;5,1). Teksto: [[James Grun]]
* ''Über ein Stündlein'' (op.&amp;nbsp;7,3). Teksto: [[Paul Heyse]]
* ''Venus mater'' (op.&amp;nbsp;11,4). Teksto: [[Richard Dehmel]]
* ''Gretel'' (op.&amp;nbsp;11,5). Teksto: [[Carl Hermann Busse]]
* ''Untreu und Trost''. Teksto: Anonimulo
* ''Zorn'' (op.&amp;nbsp;15,2). Teksto: [[Joseph von Eichendorff]]
* ''An die Mark'' (op.&amp;nbsp;15,3). Teksto: [[Ilse von Stach]]
* ''Sonst'' (op.&amp;nbsp;15,4). Teksto: [[Joseph von Eichendorff]]
* ''An den Mond'' (op.&amp;nbsp;18). Teksto: [[Johann Wolfgang von Goethe]]
* ''Unter der Linden'' (op.&amp;nbsp;24,1). Teksto: [[Walther von der Vogelweide]]
* ''Nachts'' (op.&amp;nbsp;26,2). Teksto: [[Joseph von Eichendorff]]
* ''Trauerstille'' (op.&amp;nbsp;26,4). Teksto: [[Gottfried August Bürger]]
* ''Willkommen und Abschied'' (op.&amp;nbsp;29,3). Teksto: [[Johann Wolfgang von Goethe]]
* ''Wanderers Nachtlied'' („Der du von den Himmeln bist“; op.&amp;nbsp;40,5). Teksto: [[Johann Wolfgang von Goethe]]
* ''Der Weckruf'' (op.&amp;nbsp;40,6; kun ĥorvoĉoj). Teksto: [[Joseph von Eichendorff]]

==== Orkestrolidoj ====
* ''Herr Oluf'' (op.&amp;nbsp;12; 1891). Balado por baritono kaj orkestro (dediĉita al [[Karl Scheidemantel]]). Teksto: [[Johann Gottfried Herder]]. Praprezentado 4-an de majo 1893 Berlino
* ''Die Heinzelmännchen'' (op.&amp;nbsp;14; 1902/03) por profunda baso kaj orkestro (dediĉita al Paul Knüpfer). Teksto: [[August Kopisch]]. Praprezentado 1-an de junio 1904 Frankfurto ĉe Majno
* ''Lethe'' (op.&amp;nbsp;37; 1926) por baritono kaj orkestro. Teksto: [[Conrad Ferdinand Meyer]] (1860). Praprezentado 14.&amp;nbsp;Dezember 1926 Munkeno (Erik Wildhagen [1894-1966] [Bariton]; [[Münchner Philharmoniker]], dirigento: Hans Pfitzner)

==== Verkoj kun ĥoro ====
* ''Der Blumen Rache'' (1888) por aldo sola, inĥoro kaj orkestro. Text: [[Ferdinand Freiligrath]] (1838). Praprezentado 6-an de decembro en 1911 Strasburgo
* ''Rundgesang zum Neujahrsfest 1901'' (1900) por baritono, miksita ĥoro kaj piano. Teksto: [[Ernst von Wolzogen]]
* ''Columbus'' (op.&amp;nbsp;16; 1905) por 8-voĉa miksita ĥoro akapela (pro la 100-a mortotago de [[Friedrich Schiller]]). Teksto: Friedrich Schiller. Praprezentado 6-an de decembro 1911 Strasburgo
* ''Gesang der Barden'' (1906) el Kleist: ''Hermannsschlacht'': vd sub ''Teatromuziko''
* ''Zwei deutsche Gesänge'' (op.&amp;nbsp;25; 1915/16) por baritono, virĥoro (laŭplaĉe) kaj orkestro (dediĉita al [[Alfred von Tirpitz]]). Tekstoj: [[August Kopisch]], [[Joseph von Eichendorff]]
:1.&amp;nbsp;''Der Trompeter'' (Kopisch). Praprezentado 14-an de marto 1916 Strasburgo – 2.&amp;nbsp;''Klage'' (Eichendorff). Praprezentado 22-an de marto 1915 Munkeno
* ''Von deutscher Seele. Eine romantische Kantate'' (op.&amp;nbsp;28; 1921) por solovoĉoj, ĥoro, orkestro kaj orgeno (''Dediĉita al la memoro de mia kara bofratino Eva [[James Kwast|Kwast]]''). Tekstoj: [[Joseph von Eichendorff]]. Praprezentado 27-an de januaro 1922 Berlino (Dirigento: [[Selmar Meyrowitz]])
* ''Das dunkle Reich'' (op.&amp;nbsp;38; 1929/30). Ĥorfantazio kun orkestro, orgeno, sopran- kaj baritonsolooj. Tekstoj: [[Michelangelo]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Conrad Ferdinand Meyer]], [[Richard Dehmel]]. Praprezentado 21-an de oktobro 1930 Kolonjo
* ''Der Weckruf'' (op.&amp;nbsp;40,6): vd. sub ''Orkestrigitaj pianolidoj''
* ''Fons salutifer'' (op.&amp;nbsp;48; 1941) por ĥoro, orkestro kaj orgeno. Teksto: [[Erwin Guido Kolbenheyer]], ''Fons Carolinus'' (aus: ''Kämpfender Quell'', 1929). Praprezentado 30-an de aprilo 1942 [[Karlovy Vary|Karlsbad]]
* ''Du virĥoraxjoj'' (op.&amp;nbsp;49; 1941) kun fluto, korno kaj sopransoloo (dediĉita al la [[Kolonja Viro-Kanto-Asocio]]). Tekstoj: [[Hans Franck]], [[Ludwig Uhland]]. Praprezentado 26-an de aprilo 1942 Kolonjo
:1.&amp;nbsp;''Wir gehn dahin'' (Franck) – 2.&amp;nbsp;''Das Schifflein'' (Uhland)
* ''Tri kantaĵoj'' (op.&amp;nbsp;53; 1944) por virĥoro kaj malgranda orkestro. Tekstoj: Werner Hundertmark (el: ''Und als durch Korn und Mohn die Sense strich. Gedichte''. Hamburgo [Hans Dulk] 1943). Praprezentado 1944 Vieno
:1.&amp;nbsp;''Seliger Sommer'' – 2.&amp;nbsp;''Wandlung'' – 3.&amp;nbsp;''Soldatenlied''
* ''Urworte. Orphisch'' (op.&amp;nbsp;57; 1948/49). Kantato por solovoĉoj, ĥoro, orkestro kaj orgeno (fragmento, kompetigita de [[Robert Rehan]]; unua elsdono 1952). Tekstoj: [[Johann Wolfgang von Goethe]]. Praprezentado 17.&amp;nbsp;Juli 1952 Munkeno (Kongresejo de la [[Deutsches Museum (Munkeno)|Deutsches Museum]]; Clara Ebers [soprano], Gertrude Pitzinger [aldo], Walter Ludwig [tenoro], [[Hans Hotter]] [baso]; ĥoro kaj orkestro de la eldendostacio Bayerischer Rundfunk, dirigento: [[Eugen Jochum]])

=== Orkestroverkoj ===
* ''Skerco c-minora'' (1887; dediĉita al la Berlinaj Filharmonianoj). Praprezentado 23-an de junio 1888 Frankfurto ĉe Majno
* ''Violoncelokonĉerto a-minora'' (1888)
* ''Pianokonĉerto E&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;-maĵora'' (op.&amp;nbsp;31; 1922; dediĉita al [[Fritz Busch]]). Praprezentado 16-an de marto 1923 Dresdeno ([[Walter Gieseking]]: piano; dirigento: Fritz Busch)
* ''Violonkonĉerto b-minora'' (op.&amp;nbsp;34; 1923; dediĉita al Alma Moodie [1898–1943]). Praprezentado 4-an de junio 1924 &gt;Nurenbergi (Alma Moodie: violono; dirigento: Hans Pfitzner)
* ''Simfonio c&lt;sub&gt;#&lt;/sub&gt;-minora'' (op.&amp;nbsp;36a; 1932; aranĝaĵo de la c&lt;sub&gt;#&lt;/sub&gt;-minora op.&amp;nbsp;36). Praprezentado 23-an de marto 1933 Munkeno (Tonhalo; Munkena Filharmonianoj, dirigento: Hans Pfitzner)
* '' Violonkonĉerto G-maĵora '' (op.&amp;nbsp;42; 1935; dediĉita al [[Gaspar Cassadó]]). Praprezentado 27-an de septembro 1942 Frankfurto ĉe Majno
* ''Duo por violono, violonĉelo kaj malgranda orkestro'' (op.&amp;nbsp;43; 1937; dediĉita al [[Max Strub]] kaj [[Ludwig Hoelscher]]). Praprezentado 3-an de decembro 1937 Frankfurto ĉe Majno
* ''Malgranda simfonio G-maĵora'' (op.&amp;nbsp;44; 1939). Praprezentado 17-an de novembro 1939 Berlino
* ''Elegio kaj rondodanco'' (op.&amp;nbsp;45; 1940). Praprezentado 29-an de aprilo 1941 Salzburg
* ''[[Sinfonie op. 46 (Pfitzner)|Sinfonie C-maĵora]]'' (op.&amp;nbsp;46; 1940; dediĉo: ''Al la amikoj''). Praprezentado 11-an de oktobro 1940 Frankfurto ĉe Majno
* '' Violonkonĉerto a-minora'' (op.&amp;nbsp;52; 1944; dediĉita al [[Ludwig Hoelscher]]). Praprezentado 23-an de marto 1944 Solingen
* ''Krakova salutado'' (op.&amp;nbsp;54; 1944; dediĉita al [[Hans Frank]]). Praprezentado 2-an de decembro 1944 Krakovo („Filharmonio de la [[Generalgouvernement]]s“, dirigento: [[Hans Swarowsky]])
* ''Fantazio a-minora'' (op.&amp;nbsp;56; 1947; dediĉita al [[Rolf Agop]]). Praprezentado 23-an de aprilo 1947 Nurenbergo

=== Ĉambromuziko ===
* ''Pianotrio B&lt;sub&gt;b&lt;/sub&gt;-maĵora'' (1886)
* ''Arĉkvarteto [Nr.&amp;nbsp;1] d-minora'' (1886)
* ''Sonato f&lt;sub&gt;#&lt;/sub&gt;-minora'' („Das Lied soll schauern und beben…“; op.&amp;nbsp;1; 1890) por violonĉelo kaj piano (dediĉita al Heinrich Kiefer). Praprezentado 21-an de januaro 1891 Frankfurto ĉe majno (salono de la loĝio Carl; Heinrich Kiefer [violonĉelo], Hans Pfitzner [piano]). – Werkeinführung: [http://www.altenbergtrio.at/?site=text&amp;textid=PFI_001]
* '' Pianotrio F-maĵora'' (op.&amp;nbsp;8; 1895/96; dediĉita al Alexander Friedrich von Hessen [1863–1945]). Praprezentado 14-an de decembro 1896 Frankfurto ĉe Majno (Alfred Heß [1868–1927] [violono], Friedrich Heß [1863–?] [violonĉelo], [[James Kwast]] [piano]). – enkonduko: [http://www.altenbergtrio.at/?site=text&amp;textid=PFI_008]
* ''arĉkvarteto [Nr.&amp;nbsp;2] D-maĵora'' (op.&amp;nbsp;13; 1902/03; dediĉita al [[Alma Mahler-Werfel|Alma Mahler]]). Praprezentado 13-an de januaro 1903 Vieno
* ''Pianokvinteto C-maĵora'' (op.&amp;nbsp;23; 1908; dediĉita al [[Bruno Walter]]). Praprezentado 17-an de novembro 1908 Berlin
* ''Sonate e-minora'' (op.&amp;nbsp;27; 1918) für Violine und Klavier ( dediĉita al [[Königlich Schwedische Musikakademie|Königlich Schwedischen Musikakademie]]). Praprezentado 25-an de septembro 1918 München hotelo Vier Jahreszeiten, okaze de la fondado de la ''Hans-Pfitzner-Asocio''; Felix Berber [1871–1930] [violono], Hans Pfitzner [piano]). – enkonduko: [http://www.altenbergtrio.at/?site=text&amp;textid=PFI_027]
* ''Arĉkvarteto no 3 c&lt;sub&gt;#&lt;/sub&gt;-minora'' (op.&amp;nbsp;36; 1925; dediĉita al [[Max von Schillings]]). Praprezentado 6-an de novembro 1925 Berlin
* '' Arĉkvarteto no 3 c-minora'' (op.&amp;nbsp;50; 1942; dediĉita al [[Max Strub]]). Praprezentado 5-an de junio 1942 Berlin
* ''Malortodoksa fugato'' (1943) fpor arĉkvarteto
* ''Seksteto g-minora'' (op.&amp;nbsp;55; 1945) por klarneto, violono, vjolo, violonĉelo, kontrabaso kaj piano. Praprezentado 19-an de aprilo 1946 Berlin

=== Pianomuziko ===
* ''Koncertvalso a-minora'' (1892; perdiĝinta)
* ''Kvin pecoj por piano'' (op.&amp;nbsp;47; 1941; dediĉita al [[Walter Gieseking]]). Praprezentado 1941 Berlino
:1.&amp;nbsp;''Letztes Aufbäumen'' – 2.&amp;nbsp;''Ausgelassenheit'' – 3.&amp;nbsp;''Hieroglyphe'' – 4.&amp;nbsp;''Zerrissenheit'' – 5.&amp;nbsp;''Melodie''
* ''Ses studoj por piano'' (op.&amp;nbsp;51; 1943; dediĉita al [[Friedrich Wührer]]). Praprezentado 10-an de marto 1943, Vieno

== Lernintoj de Hans Pfitzner ==
* [[Sem Dresden]] (1881–1957)
* [[Hans Mahner-Mons]] (1883–1956; kaŝnomo: Hans Possendorf)
* [[Albert Bing]] (1884–?; instruisto de [[Kurt Weill]])
* [[Ture Rangström]] (1884–1947)
* [[Otto Klemperer]] (1885–1973)
* [[Hans Wiltberger]] (1887–1970)
* [[Ilse Fromm-Michaels]] (1888–1986)
* [[Heinrich Jacoby]] (1889–1964)
* [[Heinrich Boell]] (1890–1947; estro de la [[Bach-Asocio Kolonjo]])
* [[Czesław Marek]] (1891–1985)
* [[Charles Münch]] (1891–1968)
* [[Hellmuth Coerper]] (1892–1915)
* [[Felix Wolfes]] (1892–1971)
* [[Karl Dammer]] (1894–1977)
* [[Paul Winter (Komponist)|Paul Winter]] (1894–1970)
* [[Carl Orff]] (1895–1982)
* [[Otto Straub]] (1895–1931)
* [[Friedrich Mehler]] (1896–1981)
* [[Hermann Ambrosius]] (1897–1983)
* [[Hansmaria Dombrowski]] (1897–1977)
* [[Maria Dombrowsky]] (1897–1986)
* [[Carl Gerhardt (Komponist)|Carl Gerhardt]] (1900–1945)
* [[Karl Maria Zwissler]] (1900–1984;&lt;br /&gt;GMD en Majenco, estro de dirigentoklaso en Frankfurto)
* [[Robert Rehan]] (1901–1987)
* [[Lotte Backes]] (1901–1990)
* [[Lothar Witzke]] (1903–1998)
* [[Eugen Bodart]] (1905–1981)
* [[Gerhard Frommel]] (1906–1984)
* [[Lilo Martin]] (1908-1986)
* [[Heinrich Sutermeister]] (1910–1995)
* Gava(?) (vivdatoj ne konataj)
* [[Eduard Hebra]] (vivdatoj ne konataj)
* [[Margrit Hügel]] (vivdatoj ne konataj)

== Literaturo ==
* Sabine Busch: ''Hans Pfitzner und der Nationalsozialismus.'' Stuttgart 2001
* Ekkehard Lippold: ''Hans Pfitzners Konzeption des musikalischen Dramas''. Dissertation, Universität Freiburg i. Br. 1996 ([http://www.freidok.uni-freiburg.de/volltexte/3109/ Volltext])
* Hans R. Vaget: ''Seelenzauber. Thomas Mann und die Musik.'' S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2006, ISBN 3-10-087003-4 (Kapitel 8)
* Johann Peter Vogel: ''Hans Pfitzner.'' Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek bei Hamburg 1989, ISBN 3-499-50386-7
* Johann Peter Vogel: ''Hans Pfitzner - Leben, Werke, Dokumente.'' Atlantis, Zürich 1999.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{DNB|118593625}}
* [http://www.pfitzner-gesellschaft.de Offizielle Webpräsenz der Hans Pfitzner - Gesellschaft e.V.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090123184815/http://www.pfitzner-gesellschaft.de/ |date=2009-01-23 }}
* [http://www.schott-musik.de/shop/artists/1/14845/ Kurzbiografie, aktuelle Aufführungen, Diskografie, Hörbeispiele und Werkliste] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080307110941/http://www.schott-musik.de/shop/artists/1/14845/ |date=2008-03-07 }} ([[Schott Music]])
* [http://www.knerger.de/musiker_2/musiker_3/musiker_4/musiker_5/musiker_6/musiker_7/musiker_8/musiker_9/musiker_10/musiker_11/musiker_12/musiker_13/pfitznermusiker_13.html Bild von Pfitzners Grab am Wiener Zentralfriedhof] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080929111528/http://www.knerger.de/musiker_2/musiker_3/musiker_4/musiker_5/musiker_6/musiker_7/musiker_8/musiker_9/musiker_10/musiker_11/musiker_12/musiker_13/pfitznermusiker_13.html |date=2008-09-29 }}
* [http://www.rodoni.ch/busoni/revisioni5.2003/files/pfitznernzz.html „Hans Pfitzner und die Zeitgeschichte“ von Jens Malte Fischer, in: Neue Zürcher Zeitung, 5. Januar 2002]
* [http://www.zeit.de/2007/45/Spitze_45 „Kann man Hans Pfitzner retten?“ von Jens Jessen, in: Die Zeit, 1. November 2007 Nr. 45]

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Pfitzner, Hans}}

[[Kategorio:Romantikaj komponistoj]]
[[Kategorio:Komponistoj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Germanaj komponistoj]]
[[Kategorio:Operkomponistoj]]
[[Kategorio:Dirigentoj]]</text>
      <sha1>l7oa5nz3xa64dtq1hyx20hpull1xc5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruĝbeka montokorvo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280365</id>
    <revision>
      <id>9470699</id>
      <parentid>9460241</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35626" sha1="80ae5vr72nk0g2pd3psn8mf8mcfu4co" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Ruĝbeka montokorvo
|koloro = pink
|dosiero=Red-billed chough.png
|dosiero2 = Alpenkrähe-Pyrrhocorax.jpg
|dosiero larĝo = 300px
|dosiero2 larĝo = 300px
|priskribo de dosiero = Ruĝbeka montokorvo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Paseroformaj]] ''Passeriformes''
|familio = [[Korvedoj]] ''Corvidae''
|genro = ''[[Pyrrhocorax]]''
|specio = '''''P. pyrrhocorax'''''
|statuso = LC
|dunomo = ''Pyrrhocorax pyrrhocorax''
|dunomo aŭtoritato = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]])
|specioj de subdivizio = Subspecioj
|vikispecio = Pyrrhocorax pyrrhocorax
|komunejo = Pyrrhocorrax pyrrhocorax
|mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}}
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
La '''Ruĝbeka montokorvo''' aŭ simple '''Montokorvo''', sed ankaŭ pli fidele al la [[scienca nomo]] [[Ruĝbeka pirokorako]], ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'', estas [[birdo]] de la familio de [[Korvedoj]]; Ĝi estas unu el la du specioj de la genro ''Pyrrhocorax''. Ties ok [[subspecio]]j reproduktiĝas en montaroj kaj marbordaj klifoj el [[Irlando]] kaj [[Britio]] orienten tra [[Hispanio]] kaj suda [[Eŭropo]] kaj [[Nordafriko]] al [[Centra Azio]], norda [[Barato]] kaj [[Ĉinio]].

Ĝi estas eleganta birdo, distinga per sia brilruĝa, iom kurbeca beko kaj ruĝaj gamboj kaj piedoj. Dumfluge, la unuarangaj flugilplumoj separiĝas kvazaŭ 'fingroj'. La Ruĝbeka montokorvo faras laŭtan alvokon 'ĉiŭŭŭ' kiu kompletas la bildon de alloga birdo.
(Ogilvie, Malcolm. 2008. &quot;Choughs and Cowpats&quot; www.birdsofbritain.co.uk)

Tiu birdo havas '''brilnigran plumaron''' kaj '''longan kurban ruĝan bekon''', ruĝajn gambojn kaj laŭtan metalan alvokon. Ili havas lertan akrobatan flugmanieron per amplekse malfermaj unuarangaj flugilplumoj kvazaŭ fingroj. La Ruĝbeka montokorvo pariĝas porvive kaj montras [[filopatrio]]n, tio estas revenemo al naskiĝloko, kio estas kutime kaveto aŭ fendo en klifo. Ili konstruas neston elbastonetoj kovrtiaj el lano, kie la ino demetas 3 ovojn. Ili manĝas ofte en aroj inter malalta herbo de paŝtejoj, kie ili prenas ĉefe [[senvertebrulo]]jn.

Kvankam la specio suferas predadon kaj parazitismon, la ĉefa minaco estas ŝanĝoj en agrikultura praktiko, kiu kaŭzas malpliigon de la populacio kaj fragmentadon de la teritorio en Eŭropo; tamen, ĝi ne estas minacata tutmonde.

== Taksonomio ==
Tiu precipe [[Palearkta ekozono|palearkta]] specio estis [[unua priskribo|unuafoje priskribita]] de [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] en sia verko de [[1758]] nome ''[[Systema Naturae]]'' kiel ''Upupa pyrrhocorax''.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata.|familia nomo=Linnaeus|persona nomo=C|aŭtoroligilo=Carolus Linnaeus|jaro=1758|eldoninto=Holmiae. (Laurentii Salvii).|citaĵo=U. atra, rostro pedibusque rubris|paĝoj=118}}&lt;/ref&gt; Ĝi estis movita al sia nuna genro, ''Pyrrhocorax'', de Marmaduke Tunstall en sia verko de [[1771]] ''Ornithologia Britannica''.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=Ornithologia Britannica: seu Avium omnium Britannicarum tam terrrestrium, quam aquaticarum catalogus, sermone Latino, Anglico et Gallico redditus|familia nomo=Tunstall|persona nomo=Marmaduke|jaro=1771|eldoninto=London, J. Dixwell|paĝoj=2}}&lt;/ref&gt; La nomo de la genro devenas el la [[Greka]] ''πύρρος (purrhos)'', &quot;fairkolora&quot;, kaj ''κόραξ (korax)'', &quot;korako&quot;.&lt;ref name = BTO&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://blx1.bto.org/birdfacts/results/bob15590.htm|titolo=Chough '' Pyrrhocorax pyrrhocorax '' [Linnaeus, 1758]|alirdato=2008-02-06|verko=BTO''Web'' BirdFacts|eldoninto=British Trust for Ornithology}}&lt;/ref&gt; La ununura alia membro de la genro estas la [[Flavbeka montokorvo]], ''Pyrrhocorax graculus''.&lt;ref name = ITIS1&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&amp;search_value=558155|titolo=ITIS Standard Report Page: ''Pyrrhocorax''|alirdato=2008-02-05|eldoninto=Integrated Taxonomic Information System}}&lt;/ref&gt;

=== Subspecioj ===
Estas ok nuntempaj [[subspecio]]j, kvankam diferencoj inter ili estas malgrandaj.&lt;ref name= Madge94&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=Crows and jays: a guide to the crows, jays and magpies of the world|url=https://archive.org/details/crowsjaysguideto0000madg|familia nomo=Madge|persona nomo=Steve|kunaŭtoroj=Burn, Hilary|jaro=1994|eldoninto=A&amp;C Black|ISBN=0-7136-3999-7|paĝoj=[https://archive.org/details/crowsjaysguideto0000madg/page/133 133]–5}}&lt;/ref&gt;
* ''P. p. pyrrhocorax'', la nomiga subspecio kaj plej malgranda formo, estas [[endemismo]] de la [[Brita Insularo]], kie ĝi estas nur en [[Irlando]], la [[Manksinsulo]] kaj plej malproksima okcidento de [[Kimrio]] kaj [[Skotio]],&lt;ref name= Madge94/&gt; kvankam ĝi ĵus rekoloniigis [[Kornvalo]]n post foresto de multaj jaroj.&lt;ref name = CCC&gt;{{Cite web|title=The Cornish Chough|url=http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=4445|publisher=[[Cornwall County Council]]|accessdate=2008-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070310234555/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=4445|archivedate=2007-03-10|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2009-03-28|arkivurl=https://web.archive.org/web/20070930030917/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=4445|arkivdato=2007-09-30}}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070930030917/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=4445 |date=2007-09-30 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=4445 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2009-03-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20070930030917/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=4445 |arkivdato=2007-09-30 }}&lt;/ref&gt;
[[Dosiero:Choughfly816.jpg|eta|Nomiga subspecio ''P. p. pyrrhocorax'', [[Kimrio]]]]
* ''P. p. erythropthalmus'', priskribita de [[Louis Jean Pierre Vieillot]] en 1817 kiel ''Coracia erythrorhamphos'',&lt;ref name= Vieillot &gt;{{fr}} {{cite book | last = Vieillot | first = Louis Jean Pierre | title = Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle|pages =volume 8, 12 | year =1817 | isbn = | nopp = true }}&lt;/ref&gt; loĝas en la kontinenta europxa teritorio, eksklude [[Grekio]]n. Ĝi estas pli granda kaj iom pli brilverdeca ol la nomiga raso.&lt;ref name= Madge94/&gt;
* ''P. p. barbarus'', priskribita de [[Charles Vaurie]] per tiu nuna nomo en 1954, loĝas en [[Nordafriko]] kaj en la insulo [[La Palma]] de la [[Kanarioj]] kie ricevas la nomon de &quot;graja&quot;. Kompare kun la ''P. p. erythropthalmus'', ĝi estas pli granda, havas pli longajn voston kaj flugilojn kaj ties plumaro havas pli verdecan brilon. Ĝi estas la plej longbekas formo, kaj absolute kaj relative.&lt;ref name=Vaurie &gt;{{Citaĵo el gazeto|titolo=Systematic Notes on Palearctic Birds. No. 4 The Choughs (''Pyrrhocorax'')|familia nomo=Vaurie|persona nomo=Charles|jaro=1954|monato=majo|gazeto=American Museum Novitates|numero=1658}}&lt;/ref&gt;
* ''P. p. baileyi'' priskribita de Austin Loomer Rand kaj Charles Vaurie laŭ ties nuntempa nomo en 1955,&lt;ref name= Rand &gt;{{Cite journal|last= Rand |first= Austin Loomer |coauthors= Vaurie, Charles |month= |year= 1955|title= A new chough from the highlands of Abyssinia |journal= Bulletin of the British Ornithologists’ Club |volume=75 |issue= |pages=28 }}&lt;/ref&gt; estas pli senkolora subspecio endemismo de [[Etiopio]], kie ĝi loĝas en du separataj areoj. La du populacioj povus eble reprezenti diferencajn subspeciojn.&lt;ref name= Madge94/&gt;
* ''P. p. docilis'', priskribita de [[Johann Friedrich Gmelin]] kiel ''Corvus docilis'' en 1774,&lt;ref name=Gmelin &gt;{{cite book | last = Gmelin | first = Johann Friedrich | title = Reise durch Russland | year = 1774 | page = volume 3, 365 | isbn = | nopp = true }}&lt;/ref&gt; reproduktiĝas el Grekio al [[Afganio]]. Ĝi estas pli granda ol la afrika subspecio, sed ĝi havas pli malgrandan bekon kaj ĝia plumaro estas tre nuancverda, kun malmulta brilo.&lt;ref name= Madge94/&gt;
[[Dosiero:Red-billed Chough I IMG 7083.jpg|eta|Nematurulo de ''P. p. himalayanus'' je 3,800 m en Tilla Lotani, [[Barato]]]]
* ''P. p. himalayanus'', priskribita de [[John Gould]] en 1862 kiel ''Fregilus himalayanus'',&lt;ref name= Gould&gt;{{Citaĵo el gazeto|titolo=[Two new species of hummingbird, a new ''Fregilus'' from the Himalayas and a new species of Prion]|familia nomo=Gould|persona nomo=John|jaro=1862|gazeto=Proceedings of the Zoological Society of London|paĝoj=125}}&lt;/ref&gt; troviĝas el [[Himalajo]] okcidenten al okcidenta [[Ĉinio]], sed ĝi interreproduktiĝas kun ''P. p. docilis'' okcidente de sia teritorio. Ĝi estas la plej granda subspecio, longvosta kaj kun pli blua aŭ purpurblua brilo en plumoj.&lt;ref name= Madge94/&gt;
* ''P. p. centralis'', priskribita de [[Erwin Stresemann]] en 1928 laŭ ĝia nuna nomo,&lt;ref name= Stresemann &gt;{{Citaĵo el gazeto|titolo=Die Vögel der Elburs Expedition 1927|familia nomo=Stresemann|persona nomo=Erwin|jaro=1928|gazeto=Journal of Ornithology|volumo=76|COI=10.1007/BF01940684|paĝoj=344}}&lt;/ref&gt; reproduktiĝas en [[centra Azio]]. Ĝi estas pli malgranda kaj malpli blua ol la ''P. p. himalayanus'',&lt;ref name= Madge94/&gt; sed ties distingo el la venonta subspecio estis dubigita.&lt;ref name = Vaurie/&gt;
* ''P. p. brachypus'', priskribita de [[Robert Swinhoe]] en 1871 kiel ''Fregilus graculus var. brachypus'',&lt;ref name= Swinhoe&gt;{{Citaĵo el gazeto|titolo=A revised catalogue of the birds of China and its islands, with descriptions of new species, references to former notes, and occasional remarks|url=https://archive.org/details/revisedcatalogue00swinrich|familia nomo=Swinhoe|persona nomo=Robert|jaro=1871|gazeto=Proceedings of the Zoological Society of London|paĝoj=[https://archive.org/details/revisedcatalogue00swinrich/page/47 383]}}&lt;/ref&gt; reproduktiĝas en centra kaj norda Ĉinio, [[Mongolio]] kaj suda [[Siberio]]. Ĝi estas simila al ''P. p. centralis'' sed kun pli malfortika beko.&lt;ref name= Madge94/&gt;

Detala analizo de voĉosimileco sugestas, ke la aziaj kaj etiopia rasoj diverĝis el okcidentaj subspecioj frue en la historio de [[evoluo]] kaj ke la [[Italio|itala]] Ruĝbeka montokorvo estas pli proksimaj de la nordafrikaj subspecioj ol de tiuj de la resto de Eŭropo.&lt;ref name= Laiolo&gt;{{Cite journal|last= Laiolo|first= Paola|coauthors= Rolando, Antonio; Delestrade, Anne &amp; De Sanctis, Augusto|month= |year= 2004|title= [http://www.ingentaconnect.com/content/bto/bird/2004/00000051/00000003/art00008 Vocalizations and morphology: interpreting the divergence among populations of Red-billed Chough ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' and Alpine Chough ''P. graculus''] |journal= Bird Study|volume= 51|issue= 3|pages= 248–255 }}&lt;/ref&gt;

== Distribuado kaj vivejo ==
[[Dosiero:Berneray Machair (hazelisles).jpg|eta|maldekstra|Herbeja habitato en [[Skotio]]]]
La Ruĝbeka montokorvo reproduktiĝas en Irlando, Britio, [[Manksinsulo]], suda Eŭropo kaj la [[Mediteraneo|mediteranea]] baseno, la [[Alpoj]] kaj la montaroj de Azio el [[Turkio]], tra Centra Azio, norda Barato kaj Ĉinio, kun du pliaj separataj populacioj en Etiopio. Ĝi estas [[birdomigrado|nemigranta loĝanto]] tra sia teritorio.&lt;ref name= Madge94/&gt;

La ĉefa [[biotopo]] estas alta montaro; ĝi troviĝas inter 2,000 kaj 2,500 m en Nordafriko, kaj ĉefe inter 2,400 kaj 3,000 m en Himalajo. En tiu montarteritorio ili atingas la 6,000 m somere, kaj oni trovis ĝin iam eĉ je 7,950 m en la [[Monto Everesto]].&lt;ref name= Madge94/&gt; En Irlando kaj Britio, ĝi reproduktiĝas ankaŭ en marbordaj klifoj, apude de herbejoj. Ili estis iam pli disvastigataj en marbordoj, sed suferis perdon de la speciala habitato.&lt;ref name =RSPB &gt;{{cite web |title= Chough |url= http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/species/casestudies/chough.asp |publisher= Royal Society for the Protection of Birds |accessdate= 2008-02-05 |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2009-03-29 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20100330042817/http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/species/casestudies/chough.asp |arkivdato= 2010-03-30 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/species/casestudies/chough.asp |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2009-03-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20100330042817/http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/species/casestudies/chough.asp |arkivdato=2010-03-30 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name =RSPB2 &gt;{{cite web |title= Cornwall Chough Project |work= Conservation |url= http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/projects/cornwallchoughs/index.asp |publisher= Royal Society for the Protection of Birds |accessdate= 2008-03-22 |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2009-03-29 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20090705081355/http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/projects/cornwallchoughs/index.asp |arkivdato= 2009-07-05 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/projects/cornwallchoughs/index.asp |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2009-03-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090705081355/http://www.rspb.org.uk/ourwork/conservation/projects/cornwallchoughs/index.asp |arkivdato=2009-07-05 }}&lt;/ref&gt; Ili kutime reproduktiĝas je pli malaltaj teroj ol la Alpa pirokorako,&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;BWP&lt;/ref&gt; kiu havas dieton pli adaptitan al altaj altitudoj.&lt;ref&gt;Rolando 2&lt;/ref&gt;

== Priskribo ==
[[Dosiero:Red billed Chough I IMG 3584.jpg|eta|Dumfluge]]
Plenkreskulo de la nomiga subspecio de la Ruĝbeka montokorvo, ''P. p. pyrrhocorax'', estas 39–40&amp;nbsp;cm longa, havas enverguron de 73–90&amp;nbsp;cm,&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; kaj pezas averaĝe 310 g.&lt;ref name= BTO/&gt; La plumaro estas velurnigra, verdobrila ĉe korpo kaj la birdo havas longan kurban ruĝan bekon kaj ruĝajn gambojn. Ambaŭ seksoj estas similaj&lt;ref name= Blanco6&gt;{{Cite journal|last= Blanco |first= Guillermo |coauthors= Tella, José Luis; Torre, Ignacio |month= Summer |year=1996 |title= [http://elibrary.unm.edu/sora/JFO/v067n03/p0428-p0433.pdf Age and sex determination of monomorphic non-breeding choughs: a long-term study] |journal= Journal of Field Ornithology |format = PDF|volume=67 |issue=3 |pages= 428–433 }}&lt;/ref&gt; sed junuloj havas oranĝan bekon kaj rozkolorajn gambojn ĝis la unua aŭtuno kaj malpli brilan plumaron.&lt;ref name= Madge94/&gt;

La Ruĝbeka montokorvo estas nekonfuzebla kun alia specio. Kvankam la [[Monedo]] kaj la [[Alpa montokorvo]] kunhavas sian teritorion, la Monedo estas pli malgranda kaj havas nebrilan grizan plumaron, dum la Alpa montokorvo havas pli mallongan flavan bekon. Eĉ dumfluge la du montokorvoj facile distingiĝas pro la malpli rektangulaj flugiloj de la Alpa, kaj pli longa, malpli kvadrofina vosto.&lt;ref name= Madge94/&gt;

La alvoko de la Ruĝbeka montokorvo estas laŭta, rinka ''ĉIuuu'', kiu estas pli klara kaj laŭta ol la simila voĉo de la monedo, kaj ĉiam tre diferenca el la flavbeka samgenrano, kiu havas ondecajn ''priip'' kaj fajfan ''sŭiiiuuuu''.&lt;ref name= Madge94/&gt; Malgrandaj subspecioj de la Ruĝbeka montokorvo havas pli altajn frekvencalvokojn ol la plej grandaj rasoj, kiel antaŭdirite pri la inversa rilato inter korpogrando kaj frekvenco.&lt;ref name= Laiolo2001 &gt;{{Cite journal|last= Laiolo |first= Paola |coauthors= Rolando, Antonio; Delestrade, Anne; de Sanctis, Augusto |month= Majo |year=2001 |title= Geographical Variation in the Calls of the Choughs |journal= The Condor |volume=103 |issue=2 |pages=287–297 |doi= 10.1650/0010-5422(2001)103[0287:GVITCO]2.0.CO;2 }}&lt;/ref&gt; ({{audio|Choughcalls.ogg|Voĉo}})

== Kutimaro ==
[[Dosiero:Chough range map.png|eta|maldekstra|250ra|Tutmonda distribuado verde]]
La Ruĝbeka montokorvo ne estas kolonia reproduktanto, sed ĝi estas gregema kaj manĝas en aroj de ĝis 200 birdoj en areoj kie ĝi estas sufiĉe multnombra, kaj ripozas komune en kavoj nokte (escepte nestoparoj). Ili ofte manĝas kun la Alpa montokorvo aŭ Monedo, kaj kiel sia plej proksima parenco ili povas estis scivolemaj kaj maltimidaj.&lt;ref name = Madge94/&gt; Ili havas lertan kaj facilan flugon kaj ŝvebas super klifoj per malfermaj flugilplumoj; ili ofte ludas per akrobataĵoj, turnoj kaj vostoĉasado.&lt;ref name= Collins&gt;Mullarney, Killian; Svensson, Lars, Zetterstrom, Dan; Grant, Peter. (2001). ''Birds of Europe.'' Princeton University Press. 334 ISBN 0-691-05054-6&lt;/ref&gt;

=== Manĝado ===
La dieto de la Ruĝbeka montokorvo konsistas ĉefe de [[insekto]]j, [[araneo]]j kaj aliaj [[senvertebrulo]]j prenitaj el la grundo, el kiuj [[formiko]]j estas probable la ĉefa ero.&lt;ref name = Madge94/&gt; La centrazia subspecio ''P. p. centralis'' ripozas sur dorsoj de sovaĝaj aŭ hejmaj [[mamulo]]j por manĝi ties parazitojn.&lt;ref name=Baletto&gt;{{Cite journal|last= Baietto |first= Marco |coauthors= Masin, Simone; Vaghi, Serena; Padoa-Schioppa, Emilio |month= |year= 2007|title= [http://www.medwelljournals.com/fulltext/rjbs/2007/89-90.pdf Observation of Red-Billed Chough (''Pyrrhocorax pyrrhocorax'') Removing Fur from Himalayan Tahr (''Hemitragus jemlahicus'')] |format = PDF | journal= Research Journal of Biological Sciences |volume= 2|issue=1 |pages= 89–90 }}&lt;/ref&gt; Kvankam senvertebruloj formas plej parton de la dieto de la montokorvo, ili manĝas ankaŭ vegetalan materialon inklude falitan grenon, kaj en Himalajo estas konsiderata plago por la rikolto de [[hordeo]].&lt;ref name = Madge94/&gt;

La preferata manĝohabitato estas herbejo de malalta herbo, ekzemple kie paŝtas [[ŝafo]]j kaj [[kuniklo]]j. Estas taŭgaj ankaŭ herbejoj kiu suferas marbordan saligon aŭ malfruktodonajn grundojn.&lt;ref name= Mccanch &gt;{{Citaĵo el gazeto|titolo=The relationship between Red-Billed Chough ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' (L) breeding populations and grazing pressure on the Calf of Man|familia nomo=Mccanch|persona nomo=Norman|jaro=2000|monato=novembro|gazeto=Bird Study|volumo=47|numero=3|paĝoj=295–303}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= Blanco4&gt;{{Cite journal|last= Blanco |first= Guillermo |coauthors= Tella, José Luis; Torre, Ignacio |month= July |year=1998 |title= Traditional farming and key foraging habitats for chough ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' conservation in a Spanish pseudosteppe landscape |journal= Journal of Applied Ecology |volume=35 |issue=23 |pages= 232–9| doi=10.1046/j.1365-2664.1998.00296.x }}&lt;/ref&gt;

Kie ambaŭ specioj de montokorvoj koincidas, estas nur malmulta konkurenco por manĝo. Italia studo montris ke la vegetala parto de la vintra dieto de la Ruĝbeka montokorvo estis preskaŭ nur bulboj de [[Liliacoj]], dum la Alpa montokorvo prenas berojn. Junie la Ruĝbeka montokorvo manĝas larvojn de [[papilio]]j dum la Alpa montokorvo manĝas pupojn de [[Tipuledoj]]. Pli malfrue somere la Alpa montokorvo manĝas ĉefe [[akrido]]jn, dum la Ruĝbeka montokorvo aldonas pupojn de tipuledoj, larvojn de [[muŝo]]j kaj skarabojn al sia dieto.&lt;ref name= Rolando2&gt;{{Cite journal|last= Rolando |first= A |coauthors= Laiolo, P |month= April |year=1997 |title= A comparative analysis of the diets of the chough ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' and the alpine chough ''Pyrrhocorax graculus'' coexisting in the Alps |journal= Ibis | volume=139 |issue=2 |pages=388–395 |doi= 10.1111/j.1474-919X.1997.tb04639.x }}&lt;/ref&gt;

=== Reproduktado ===
[[Dosiero:South Stack3.JPG|eta|dekstra|Reproduktaj klifoj ĉe [[South Stack]], [[Norda Kimrio]]]]
[[Dosiero:Pyrrhocorax pyrrhocorax MHNT.ZOO.2010.11.171.1.jpg|eta|''Pyrrhocorax pyrrhocorax '' - ([[MHNT]])]]
La Ruĝbeka montokorvo reproduktiĝas el la tria jaro kaj kutime faras ununuran ovodemetadon jare,&lt;ref name = BTO/&gt; kvankam la aĝo de la unua reprodukto estas pli alta en la grandaj populacioj.&lt;ref name= Reid&gt;{{Cite journal|last= Reid |first=J. M. |coauthors=Bignal, E. M.; Bignal, S.; McCracken, D. I.; Monaghan, P. |month= |year= 2003|title=Environmental variability, life-history covariation and cohort effects in the red-billed chough ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' |journal= Journal of Animal Ecology |volume= 72|issue= 1 |pages= 36–46 | doi =10.1046/j.1365-2656.2003.00673.x}}&lt;/ref&gt; La paro montras fortan partnerecon kaj [[filopatrio]]n kiam la paro formiĝis.&lt;ref name = &quot;Roberts 1985&quot;/&gt; La fortika nesto estas komponita el radiketoj kaj tigoj de [[kaluno]], [[ulekso]] aŭ aliaj plantoj kaj estas kovrita el [[lano]] aŭ [[haro]];&lt;ref name = BWP/&gt; en centra Azio, la harojn ili prenas el vivaj ekzempleroj de [[Himalaja hemitrago]].&lt;ref name=Baletto/&gt; La nesto estas konstruita en kavo aŭ simila fendo en rokego aŭ klifa surfaco.&lt;ref name = BWP/&gt; Ili povas uzi ankaŭ malnovajn konstruaĵojn, kaj en [[Tibeto]] eĉ funkciantaj [[monaĥejo]]j havigas nestolokojn, kiel eventuale ankaŭ modernaj konstruaĵoj en urboj de [[Mongolio]], inklude la ĉefurbon [[Ulaanbaataro]].&lt;ref name = Madge94/&gt; La Ruĝbeka montokorvo uzas aliajn artefaritajn lokojn kiel ŝtonminejoj kaj minejoj por nestumado se estas disponeblaj.&lt;ref name = JNCC/&gt;

La ino de Ruĝbeka montokorvo demetas 3 al 5 ovojn.&lt;ref name = BTO/&gt; Ili estas punktitaj, ne ĉiam dense, en variaj nuancoj de bruno kaj grizo sur kremkolora fono.&lt;ref name = BWP/&gt;
La ovogrando estas sendependa de la demetokvanto kaj de la nestoloko, sed povas varii inter diferencaj inoj.&lt;ref name= Stillman &gt;{{Cite journal|last= Stillman |first= Richard A.|coauthors= Bignal, Eric M.; McCracken, David I.; Ovenden, Gy N. |month= |year=1998 |title= [http://docstore.ingenta.com/cgi-bin/ds_deliver/1/u/d/ISIS/43251289.1/bto/bird/1998/00000045/00000001/451122/1C2A1CE95547C5F41206795794E5625722807C89F5.pdf?link=http://www.ingentaconnect.com/error/delivery&amp;format=pdf Clutch and egg size in the Chough ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' on Islay, Scotland] |journal= Bird Study |volume=45 |issue= |pages=122–126 | format = PDF}}&lt;/ref&gt; La ino kovas dum 17 aŭ 18 tagoj ĝis eloviĝo, dum kiuj ŝi estas manĝigata de la masklo. Krome ŝi kovas la idaron dum 10 tagoj,&lt;ref&gt;Laiolo, P.; Bignal, E.M. &amp; I.J. Patterson (1998). &quot; The dynamics of parental care in Choughs(''Pyrrhocorax pyrrhocorax'')&quot; ''Journal of Ornithology'' '''139''' (3): 297-305&lt;/ref&gt; kaj tiam ambaŭ gepatroj manĝigas kaj zorgas la idaron. La junuloj [[elnestiĝo|elnestiĝas]] post 31-41 tagoj post eloviĝo..&lt;ref name = BTO/&gt;

La surviva indico de junuloj dum la unua jaro estas 72.5 %, sed la plenkreskula surviva jarindico estas nekonata,&lt;ref name = BTO/&gt; kvankam oni registris aĝon de ĝis 17 jaroj.&lt;ref name = &quot;Roberts 1985&quot;&gt;Roberts, P. J. (1985) The choughs of Bardsey, ''British Birds'' '''78'''(5): 217–32.&lt;/ref&gt; La temperaturo kaj pluvo en monatoj antaŭ la reproduktado rilatas kun la nombro de junuloj elnestiĝantaj kaj ties survivindico. Idoj zorgitaj laŭ bonaj kondiĉoj survivas ĝis la reprodukta aĝo kaj havas pli longajn reproduktajn vivojn ol tiuj zorgitaj dum malbonaj kondiĉoj.&lt;ref name= Reid/&gt;

=== Naturaj minacoj ===
[[Dosiero:ChoughsDiff.svg|eta|Ruĝbeka montokorvo (maldekstre) povas distingiĝi facile el Alpa montokorvo eĉ dumfluge pro la tre klaraj &quot;fingraj&quot; unuarangaj flugilplumoj kaj vostobordo. Ties flugiloj plie etendiĝas al aŭ eĉ pli ol la vostopinto dumstare.]]
La predantoj de la Ruĝbeka montokorvo inkludas la speciojn de la [[Migra falko]], [[Reĝa aglo]] kaj [[Gufo]], dum la [[Komuna korako]] rabas idojn.&lt;ref name = birdwatchireland &gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.birdwatchireland.ie/Default.aspx?tabid=206|titolo=A year in the life of Choughs|alirdato=2008-02-06|eldoninto=Birdwatch Ireland}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = OperationChough&gt;{{cite web |title= Release Update Dec 2003 |url= http://www.paradisepark.org.uk/choughs/2003/updatedec03.pdf |publisher= Operation Chough |format= PDF |accessdate= 2008-02-06 |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2009-03-29 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20110719102348/http://www.paradisepark.org.uk/choughs/2003/updatedec03.pdf |arkivdato= 2011-07-19 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.paradisepark.org.uk/choughs/2003/updatedec03.pdf |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2009-03-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20120208090353/http://www.paradisepark.org.uk/choughs/2003/updatedec03.pdf |arkivdato=2012-02-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= Rolando &gt;{{Cite journal|last= Rolando |first= Antonio |coauthors= Caldoni , Riccardo; De Sanctis, Augusto; Laiolo, Paola |month= |year= 2001|title= Vigilance and neighbour distance in foraging flocks of red-billed choughs, ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' |journal= Journal of Zoology|volume= 253|issue= | doi = 10.1017/S095283690100019X | pages= 225–232 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= Blanco/&gt; En norda Hispanio, Ruĝbekaj montokorvoj prefere nestumas ĉe la kolonioj de [[Malgranda turfalko]]. Tiu malgranda [[insektomanĝanta]] [[falko]] estas pli bone por detekti predanton kaj pli vigle en defendo ol ties [[Korvedoj|korvedaj]] najbaroj. La reprodukta sukceso de la Ruĝbeka montokorvo najbare de turfalkoj estas eĉ pli alta ol tiu de la propraj turfalkoj, kun malalta indico de perdoj (16 % ĉe falkoj, 65 % en aliaj lokoj).&lt;ref name= Blanco &gt;{{Cite journal|last= Blanco |first= Guillermo |coauthors= Tella, José Luis |month= August |year= 1997 |title= Protective association and breeding advantages of choughs nesting in lesser kestrel colonies |journal=Animal Behaviour |volume= 54|issue=2 |pages=335–342 | doi=10.1006/anbe.1996.0465}}&lt;/ref&gt;

Tiu specio estas foje [[nestoparazitado|parazitita]] de la [[Tufkukolo]], nestoparazito al kiu la [[Eŭrazia pigo]] estas la ĉefa gastiganto.&lt;ref name= Soler &gt;{{Cite journal|last= Soler |first= Manuel |coauthors= Palomino, Jose Javier; Martinez, Juan Gabriel; Soler, Juan Jose |month= |year= 1995|title= [http://www.eeza.csic.es/eeza/documentos/soler_communal%20parental%20care.pdf Communal parental care by monogamous magpie hosts of fledgling Great Spotted Cuckoos] |format = PDF | journal= The Condor |volume=97 |issue= |pages=804–810|doi= 10.2307/1369188 }}&lt;/ref&gt;
Ruĝbekaj montokorvoj povas suferi de sangoparazitoj kiel ''[[Plasmodio|Plasmodium]]'', sed studo en Hispanio montris, ke nur je 1 % kaj ne malbonigus la vivesperon kaj konservado de la specio.&lt;ref name= Blanco2&gt;{{Cite journal|last= Blanco |first= Guillermo |coauthors= Merino, Santiago; Tella, Joseé Luis; Fargallo, Juan A; Gajon, A |month= |year=1997 |title= [http://www.jwildlifedis.org/cgi/reprint/33/3/642.pdf Hematozoa in two populations of the threatened red-billed chough in Spain] |journal= Journal of Wildlife Diseases |format = PDF | volume=33 |issue=33 |pages=642–5 }}&lt;/ref&gt; Tiuj malaltaj niveloj de parazitismo kontrastas kun alta indico en aliaj grupoj de paserinoj, ekzemple studoj pri [[turdedoj]] en [[Rusio]] montris ke ĉiuj el la specioj [[Riza turdo]], [[Ruĝaksela turdo]] kaj [[Kantturdo]] portis hematozoojn, ĉefe ''Haemoproteus'' kaj ''[[Trypanosoma]]''.&lt;ref name=Markovets &gt;{{Cite journal|last= Palinauskas |first= Vaidas |coauthors = Markovets, Mikhail Yu; Kosarev, Vladislav V; Efremov, Vladislav D; Sokolov Leonid V; Valkiûnas, Gediminas |month= |year=2005 |title= Occurrence of avian haematozoa in Ekaterinburg
and Irkutsk districts of Russia |journal= Ekologija |volume= 4|issue= |pages= 8–12 }}&lt;/ref&gt;

Ruĝbekaj montokorvoj povas ankaŭ porti [[akaro]]jn, sed studo pri la plumakaro ''Gabucinia delibata'', akiritaj de junuloj kelkajn monatojn post elnestiĝo kiam ili venas al komunaj ripozejoj sugestas, ke fakte tiu parazito povus ''plibonigi'' la korpokondiĉon de la gastiganto. Tio eblas ĉar la plumakaroj purigas plumojn kaj evitas [[patogeno]]jn,&lt;ref name= Blanco3&gt;{{Cite journal|last= Blanco |first= Guillermo |coauthors= Tella, Jose Luis; Potti, Jaime |month= September |year=1997 |title= Feather Mites on Group-Living Red-Billed Choughs: A Non-Parasitic Interaction? |journal= Journal of Avian Biology |volume=28 |issue=3 |pages= 197–206| doi=10.2307/3676970 }}&lt;/ref&gt; kaj povus komplementi aliajn plumozorgojn kiel sunbanado aŭ purigado de la plumaro per formikoj (la [[formika acido]] el insektoj evitas parazitojn).&lt;ref name= Madge94/&gt;

== Statuso ==
La Ruĝbeka montokorvo havas etendan teritorion de ĉirkaŭ 10 milionoj da km² kaj grandan populacion de ĉirkaŭkalkulitaj '''86,000 al 210,000 individuoj''' nur en Eŭropo. Tutmonde konsiderata tiu specio ne alproksimiĝas al la kriterioj pri malpliiĝo de la IUCN Ruĝa Listo (malpliiĝo de pli da 30 % en dek jaroj aŭ 3 generacioj), kaj estis konsiderata kiel [[Malplej zorgiga]].&lt;ref&gt;IUCN&lt;/ref&gt;

Tamen la Eŭropa teritorio malpliiĝis kaj fragmentiĝis pro perdo de la tradicia paŝtado, persekutado kaj ĝenado dum reproduktado, kvankam la populacioj en [[Francio]], Britio kaj Irlando stabiliĝis.&lt;ref name=BWP&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=The Birds of the Western Palearctic concise edition (2 volumes)|familia nomo=Snow|persona nomo=David|kunaŭtoroj=Perrins, Christopher M (editors)|jaro=1998|loko=Oksfordo|eldoninto=Oxford University Press|ISBN=0-19-854099-X}} 1466–68&lt;/ref&gt; La Eŭropa reproduktanta populacio estas inter 12,265 kaj 17,370 paroj, sed '''nur en Hispanio''' la specio estas ankoraŭ disvastigata. Ĉar en la resto de la kontinento la reproduktaj areoj fragmentiĝis kaj izoliĝis, la Ruĝbeka montokorvo kategorias kiel &quot;vundebla&quot; en Eŭropo.&lt;ref name = JNCC&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.jncc.gov.uk/pdf/UKSPA/UKSPA-A6-102A.pdf|titolo=Chough ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' (breeding)|alirdato=2008-02-06|formato=PDF|eldoninto=Joint Nature Conservation Committee|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110204121700/http://www.jncc.gov.uk/pdf/UKSPA/UKSPA-A6-102A.pdf|arkivdato=2011-02-04}}&lt;/ref&gt;

En Hispanio, la Ruĝbeka montokorvo lastatempe etendis sian teritorion per uzado de malnovaj konstruaĵoj, kun 1 175 reproduktaj paroj en 9,716 km². Tiuj novaj reproduktejoj ĉirkaŭas la originajn montareojn. Tamen la populacioj de konstruaĵoj estas minacataj de homa ĝenado, persekutado kaj perdo de malnovaj konstruaĵoj.&lt;ref name= Blanco5&gt;{{Cite journal|last= Blanco |first= Guillermo |coauthors= Fargallo, Juan A.; Tella, José Luis; Cuevas; Jesús A. |month= February-March |year= 1997 |title= Role of buildings as nest-sites in the range expansion and conservation of choughs ''Pyrrhocorax pyrrhocorax'' in Spain |journal=Biological Conservation |volume= 79 |issue=2-3 |pages=117–122 | doi=10.1016/S0006-3207(96)00118-8}}&lt;/ref&gt; En 2022-2023 oni registris grandan dormejon de ĝis 1 200 individuoj en Minas de Alquife, depresio de Guadix-Baza, [[provinco Granado]].&lt;ref&gt;Martín, J., Guerrero, M., 
Contreras, F. kaj Barea, J. M.; Quercus, 443: 26-33, Citita en &quot;Aves de España&quot;, ''Aves y naturaleza'', nº 39, Madrido, 2023, paĝo 13.&lt;/ref&gt;

== En kulturo ==
[[Dosiero:Becket-arms.jpg|eta|Blazono de Thomas Becket kun tri Ruĝbekaj montokorvoj]]

En [[Greka mitologio]], la Ruĝbeka montokorvo, konata ankaŭ kiel 'markorvo', estis konsiderata ligata al [[Titanoj]], [[Krono (dio)|Krono]] kaj la magia insulo de [[Kalipso (mitologio)|Kalipso]],&lt;ref name=&quot;deVries76&quot;/&gt; kie &quot;La larĝflugilaj birdoj faras hejmon/La montokorvoj, markorvoj, parolemaj korvoj,&quot;&lt;ref name =Pope &gt;{{cite web |title= Book V. The departure of Ulysses from Calypso |work= Odiseo de Homero, tradukita de Alexander Pope |url= http://ebooks.adelaide.edu.au/h/homer/h8op/book5.html |accessdate= 2008-03-22 |titolo= Arkivita kopio |alirdato= 2009-03-29 |arkivurl= https://web.archive.org/web/20160313201145/https://ebooks.adelaide.edu.au/h/homer/h8op/book5.html |arkivdato= 2016-03-13 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160313201145/https://ebooks.adelaide.edu.au/h/homer/h8op/book5.html |archivedate= 2016-03-13 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://ebooks.adelaide.edu.au/h/homer/h8op/book5.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2021-12-25 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160313201145/https://ebooks.adelaide.edu.au/h/homer/h8op/book5.html |arkivdato=2016-03-13 }}&lt;/ref&gt;

La Ruĝbeka montokorvo havas longan asocion kun [[Kornvalo]] kaj aperas en la kornvala [[blazono]].&lt;ref name = CCC2&gt;{{Cite web|title=The Cornwall County Council Coat of Arms|url=http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=13148|publisher=Cornwall County Council|accessdate=2008-02-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930033337/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=13148|archivedate=2007-09-30|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2009-03-29|arkivurl=https://web.archive.org/web/20090210234256/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=13148|arkivdato=2009-02-10}}{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090210234256/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=13148 |date=2009-02-10 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=13148 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2009-03-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090210234256/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=13148 |arkivdato=2009-02-10 }}&lt;/ref&gt; Landa legendo diras ke [[Reĝo Arturo]] ne mortis sed transformiĝis en Ruĝbeka montokorvo,&lt;ref name=Newlyn &gt;{{Citaĵo el libro|titolo=Chatter of Choughs: An Anthology Celebrating the Return of Cornwall’s Legendary Bird|familia nomo=Newlyn|persona nomo=Lucy|kunaŭtoroj=Wilkinson, Lucy (illustrator)|jaro=2005|eldoninto=Hypatia Publications|ISBN=1872229492|paĝoj=31}}&lt;/ref&gt; kaj pro tio mortigi tiun birdon estis malbonsortiga.&lt;ref name=&quot;deVries76&quot;&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=Dictionary of Symbols and Imagery|url=https://archive.org/details/dictionaryofsymb0000vrie_o4g3|familia nomo=de Vries|persona nomo=Ad|jaro=1976|loko=Amsterdamo|eldoninto=North-Holland Publishing Company|ISBN=0-7204-8021-3|paĝoj=[https://archive.org/details/dictionaryofsymb0000vrie_o4g3/page/97 97]}}&lt;/ref&gt;

Ĝis la [[18a jarcento]] la Ruĝbeka montokorvo asociiĝis ankaŭ kun fajroj.

Heraldike tri Ruĝbekaj montokorvoj aperas en la blazono de la arkiepiskopo [[Thomas Becket]].&lt;ref name = Becket&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://fullhomelydivinity.org/articles/Twelve%20Days%20of%20Christmas.htm|titolo=Keeping the Twelve Days of Christmas|alirdato=2008-02-06|eldoninto=Fullhomelydivinity.org|arkivurl=https://web.archive.org/web/20160327163036/http://fullhomelydivinity.org/articles/Twelve%20Days%20of%20Christmas.htm|arkivdato=2016-03-27}}&lt;/ref&gt; Kaj pro ĝis konekto kun la sanktulo, ankaŭ la urbo de [[Canterbury]] havas Ruĝbekan montokorvon en sia blazono.&lt;ref name = Canterbury&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.canterbury.gov.uk/buildpage.php?id=217|titolo=The City Arms of Canterbury|alirdato=2008-02-06|eldoninto=Canterbury City Council}}{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Tiu specio aperis en poŝtmarkoj de [[Butano]], [[Gambio]], [[Manksinsulo]], [[Turkmenio]] kaj [[Jugoslavio]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.birdtheme.org/scripts/family.php?famnum=187&amp;page=2|titolo=Crows, Jays and Magpies Corvidae|alirdato=2008-03-31|aŭtoro=Scharning K|jaro=2008|verko=Theme Birds on Stamps}}&lt;/ref&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* [[Etiopaj montaraj arbustetaroj]]

== Eksteraj ligiloj ==
&lt;!--{{Projektoj}}--&gt;
* [http://www.rspb.org.uk/birds/guide/c/chough/index.asp RSPB informaro, sonoj kaj filmetoj]
* [http://www.arkive.org/species/ARK/birds/Pyrrhocorax_pyrrhocorax/ ARKIVE] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080115191521/http://www.arkive.org/species/ARK/birds/Pyrrhocorax_pyrrhocorax/ |date=2008-01-15 }} bildoj
* [http://www.paradisepark.org.uk/choughs/ Operation Chough, reveno al Kornvalo]
* [http://www.brycchancarey.com/places/cornwall/harris2.htm poemo de John Harris ''The Cornish Chough'' (La kornvala montokorvo]
* [http://www.ibercajalav.net/img/411_ChoughPpyrrhocorax.pdf (PDF) de Javier Blasco-Zumeta] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111226175022/http://www.ibercajalav.net/img/411_ChoughPpyrrhocorax.pdf |date=2011-12-26 }}

== Notoj ==
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Korvedoj]]
[[Kategorio:Palearktisa faŭno]]
[[Kategorio:Afrotropisa faŭno]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]
[[Kategorio:Birdoj de Eŭropo]]</text>
      <sha1>80ae5vr72nk0g2pd3psn8mf8mcfu4co</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Portalo:Dinosaŭroj/Klasifikado</title>
    <ns>100</ns>
    <id>283734</id>
    <revision>
      <id>9470621</id>
      <parentid>7223683</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>2357</id>
      </contributor>
      <comment>Forigis la dosieron [[commons:File:Parasaurolophus_silhouette.jpg|Parasaurolophus_silhouette.jpg]] forigitan el la Komunejo de [[commons:User:Infrogmation|Infrogmation]]: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Parasaurolophus silhouette.jpg|]]</comment>
      <origin>9470621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5121" sha1="qb8xh0zzj9g2w8t1jb2605l5lnqmifp" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; width=100% style=&quot;text-align:center;border-collapse: collapse;border:1px solid #111;&quot;
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Saŭriskioj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Hererasaŭredoj]]
| align=center|[[Image:Herrerasil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hererasaŭro]] [[Staŭrikosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Teropodoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Coelophysoidea]]
| align=center|[[Image:Coelophysis_silhouette.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Coelophysis]] [[Liliensternus]] [[Dilofosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[Neoteropodoj|N&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Ceratosauria]]
| align=center|[[Image:Ceratosil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Ceratosaŭro]] [[Majungasaŭro]] [[Karnotaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Tetanurae]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Spinosauroidea]]
| align=center|[[Image:Spinosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Spinosaŭro]] [[Suchomimus]] [[Torvosaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Aveteropodoj]]
| align=center|[[Image:Tyrannosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Alosaŭro]] [[Tiranosaŭro]] [[Velociraptor]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Saŭropodomorfoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Prosaŭropodoj]]
| align=center|[[Image:Massospondylus_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Anchisaurus]] [[Plateosaŭro]] [[Massospondylus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[saŭropodoj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Sauropodes basaŭ]]
| align=center|[[Image:Basal_sauropod_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Mamenchisaurus]] [[Shunosaurus]] [[Omeiosaurus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Neosaŭropodoj]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Diplodocoidea]]
| align=center|[[Image:Diplosil.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Diplodocus]] [[Apatosaŭro]] [[Amargasaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Macronaria]]
| align=center|[[Image:Brachiosaurus silhouette.svg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Braĥiosaŭro]] [[Kamarasaŭro]] [[Ampelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | [[Ornitiskioj|O&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;n&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Heterodontosaŭredoj]]
| align=center|[[Image:Heterodontosaurus_silhouette.jpg|50px]] 
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Heterodontosaŭro]] [[Abriktosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;7&quot; align=center|[[Genasaŭredoj]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=center| [[Thyréophore|T&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;y&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Thyréophores basaŭ]] 
| align=center|[[Image:Scelidosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Skelidosaŭro]] [[Skutelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Eŭripodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Stegosaŭruloj]]
| align=center|[[Image:Stegosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Stegosaŭro]] [[Kentrosaŭro]] [[Hŭajangosaŭro]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[ankylosaurien|Ankylosauria]]
| align=center|[[Image:Ankylosaurus_silhouette01.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Euoplocephalus]] [[Edmontonia]] [[Ankilosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Ceratopoj|C&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[marginocéphale|Marginocephalia]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[pachylocéphalosaurien|Pachycephalosauria]] 
| align=center|[[Image:Pachycephalosauria_silhouette.png|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Prenocephale]] [[Pachycephalosaurus]] [[Stegoceras]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[cératopsien|Ceratopsia]]
| align=center|[[Image:Protoceratops_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Triceratopso]] [[Protoceratops]] [[Torosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[Ornitopodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Ornithopodes basaŭ]] 
|align=center|[[Image:Hypsilophodon_silhouette.jpg|70px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hypsilophodon]] [[Agilisaŭro]] [[Leaellynasaura]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Iguanodontia]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Iguanodon]] [[Edmontosaŭro]] [[Parasaurolophus]]''
|}
|}


&lt;center&gt; ''Vidu ankaŭ [[listo de dinosaŭroj|liston de dinosaŭroj]].'' &lt;/center&gt;</text>
      <sha1>qb8xh0zzj9g2w8t1jb2605l5lnqmifp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470622</id>
      <parentid>9470621</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>2357</id>
      </contributor>
      <comment>Forigis la dosieron [[commons:File:Hypsilophodon_silhouette.jpg|Hypsilophodon_silhouette.jpg]] forigitan el la Komunejo de [[commons:User:Infrogmation|Infrogmation]]: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Hypsilophodon silhouette.jpg|]]</comment>
      <origin>9470622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5079" sha1="1qvv9ac1o1al1zf1ydxi93yew7ccam2" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; width=100% style=&quot;text-align:center;border-collapse: collapse;border:1px solid #111;&quot;
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Saŭriskioj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Hererasaŭredoj]]
| align=center|[[Image:Herrerasil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hererasaŭro]] [[Staŭrikosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Teropodoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Coelophysoidea]]
| align=center|[[Image:Coelophysis_silhouette.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Coelophysis]] [[Liliensternus]] [[Dilofosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[Neoteropodoj|N&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Ceratosauria]]
| align=center|[[Image:Ceratosil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Ceratosaŭro]] [[Majungasaŭro]] [[Karnotaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Tetanurae]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Spinosauroidea]]
| align=center|[[Image:Spinosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Spinosaŭro]] [[Suchomimus]] [[Torvosaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Aveteropodoj]]
| align=center|[[Image:Tyrannosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Alosaŭro]] [[Tiranosaŭro]] [[Velociraptor]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Saŭropodomorfoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Prosaŭropodoj]]
| align=center|[[Image:Massospondylus_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Anchisaurus]] [[Plateosaŭro]] [[Massospondylus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[saŭropodoj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Sauropodes basaŭ]]
| align=center|[[Image:Basal_sauropod_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Mamenchisaurus]] [[Shunosaurus]] [[Omeiosaurus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Neosaŭropodoj]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Diplodocoidea]]
| align=center|[[Image:Diplosil.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Diplodocus]] [[Apatosaŭro]] [[Amargasaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Macronaria]]
| align=center|[[Image:Brachiosaurus silhouette.svg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Braĥiosaŭro]] [[Kamarasaŭro]] [[Ampelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | [[Ornitiskioj|O&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;n&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Heterodontosaŭredoj]]
| align=center|[[Image:Heterodontosaurus_silhouette.jpg|50px]] 
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Heterodontosaŭro]] [[Abriktosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;7&quot; align=center|[[Genasaŭredoj]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=center| [[Thyréophore|T&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;y&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Thyréophores basaŭ]] 
| align=center|[[Image:Scelidosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Skelidosaŭro]] [[Skutelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Eŭripodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Stegosaŭruloj]]
| align=center|[[Image:Stegosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Stegosaŭro]] [[Kentrosaŭro]] [[Hŭajangosaŭro]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[ankylosaurien|Ankylosauria]]
| align=center|[[Image:Ankylosaurus_silhouette01.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Euoplocephalus]] [[Edmontonia]] [[Ankilosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Ceratopoj|C&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[marginocéphale|Marginocephalia]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[pachylocéphalosaurien|Pachycephalosauria]] 
| align=center|[[Image:Pachycephalosauria_silhouette.png|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Prenocephale]] [[Pachycephalosaurus]] [[Stegoceras]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[cératopsien|Ceratopsia]]
| align=center|[[Image:Protoceratops_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Triceratopso]] [[Protoceratops]] [[Torosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[Ornitopodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Ornithopodes basaŭ]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hypsilophodon]] [[Agilisaŭro]] [[Leaellynasaura]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Iguanodontia]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Iguanodon]] [[Edmontosaŭro]] [[Parasaurolophus]]''
|}
|}


&lt;center&gt; ''Vidu ankaŭ [[listo de dinosaŭroj|liston de dinosaŭroj]].'' &lt;/center&gt;</text>
      <sha1>1qvv9ac1o1al1zf1ydxi93yew7ccam2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470623</id>
      <parentid>9470622</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>2357</id>
      </contributor>
      <comment>Forigis la dosieron [[commons:File:Heterodontosaurus_silhouette.jpg|Heterodontosaurus_silhouette.jpg]] forigitan el la Komunejo de [[commons:User:Infrogmation|Infrogmation]]: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Heterodontosaurus silhouette.jpg|]]</comment>
      <origin>9470623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5032" sha1="jl5c779zxa21kznszzyzizsmh0vvuiz" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; width=100% style=&quot;text-align:center;border-collapse: collapse;border:1px solid #111;&quot;
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Saŭriskioj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Hererasaŭredoj]]
| align=center|[[Image:Herrerasil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hererasaŭro]] [[Staŭrikosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Teropodoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Coelophysoidea]]
| align=center|[[Image:Coelophysis_silhouette.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Coelophysis]] [[Liliensternus]] [[Dilofosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[Neoteropodoj|N&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Ceratosauria]]
| align=center|[[Image:Ceratosil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Ceratosaŭro]] [[Majungasaŭro]] [[Karnotaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Tetanurae]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Spinosauroidea]]
| align=center|[[Image:Spinosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Spinosaŭro]] [[Suchomimus]] [[Torvosaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Aveteropodoj]]
| align=center|[[Image:Tyrannosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Alosaŭro]] [[Tiranosaŭro]] [[Velociraptor]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Saŭropodomorfoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Prosaŭropodoj]]
| align=center|[[Image:Massospondylus_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Anchisaurus]] [[Plateosaŭro]] [[Massospondylus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[saŭropodoj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Sauropodes basaŭ]]
| align=center|[[Image:Basal_sauropod_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Mamenchisaurus]] [[Shunosaurus]] [[Omeiosaurus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Neosaŭropodoj]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Diplodocoidea]]
| align=center|[[Image:Diplosil.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Diplodocus]] [[Apatosaŭro]] [[Amargasaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Macronaria]]
| align=center|[[Image:Brachiosaurus silhouette.svg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Braĥiosaŭro]] [[Kamarasaŭro]] [[Ampelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | [[Ornitiskioj|O&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;n&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Heterodontosaŭredoj]]
| align=center| 
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Heterodontosaŭro]] [[Abriktosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;7&quot; align=center|[[Genasaŭredoj]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=center| [[Thyréophore|T&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;y&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Thyréophores basaŭ]] 
| align=center|[[Image:Scelidosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Skelidosaŭro]] [[Skutelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Eŭripodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Stegosaŭruloj]]
| align=center|[[Image:Stegosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Stegosaŭro]] [[Kentrosaŭro]] [[Hŭajangosaŭro]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[ankylosaurien|Ankylosauria]]
| align=center|[[Image:Ankylosaurus_silhouette01.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Euoplocephalus]] [[Edmontonia]] [[Ankilosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Ceratopoj|C&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[marginocéphale|Marginocephalia]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[pachylocéphalosaurien|Pachycephalosauria]] 
| align=center|[[Image:Pachycephalosauria_silhouette.png|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Prenocephale]] [[Pachycephalosaurus]] [[Stegoceras]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[cératopsien|Ceratopsia]]
| align=center|[[Image:Protoceratops_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Triceratopso]] [[Protoceratops]] [[Torosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[Ornitopodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Ornithopodes basaŭ]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hypsilophodon]] [[Agilisaŭro]] [[Leaellynasaura]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Iguanodontia]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Iguanodon]] [[Edmontosaŭro]] [[Parasaurolophus]]''
|}
|}


&lt;center&gt; ''Vidu ankaŭ [[listo de dinosaŭroj|liston de dinosaŭroj]].'' &lt;/center&gt;</text>
      <sha1>jl5c779zxa21kznszzyzizsmh0vvuiz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470624</id>
      <parentid>9470623</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>2357</id>
      </contributor>
      <comment>Forigis la dosieron [[commons:File:Scelidosaurus_silhouette.jpg|Scelidosaurus_silhouette.jpg]] forigitan el la Komunejo de [[commons:User:Infrogmation|Infrogmation]]: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Scelidosaurus silhouette.jpg|]]</comment>
      <origin>9470624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4989" sha1="b5ssmebcd333xak1w02qy80xf18cydx" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; width=100% style=&quot;text-align:center;border-collapse: collapse;border:1px solid #111;&quot;
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Saŭriskioj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Hererasaŭredoj]]
| align=center|[[Image:Herrerasil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hererasaŭro]] [[Staŭrikosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Teropodoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Coelophysoidea]]
| align=center|[[Image:Coelophysis_silhouette.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Coelophysis]] [[Liliensternus]] [[Dilofosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[Neoteropodoj|N&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Ceratosauria]]
| align=center|[[Image:Ceratosil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Ceratosaŭro]] [[Majungasaŭro]] [[Karnotaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Tetanurae]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Spinosauroidea]]
| align=center|[[Image:Spinosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Spinosaŭro]] [[Suchomimus]] [[Torvosaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Aveteropodoj]]
| align=center|[[Image:Tyrannosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Alosaŭro]] [[Tiranosaŭro]] [[Velociraptor]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Saŭropodomorfoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Prosaŭropodoj]]
| align=center|[[Image:Massospondylus_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Anchisaurus]] [[Plateosaŭro]] [[Massospondylus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[saŭropodoj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Sauropodes basaŭ]]
| align=center|[[Image:Basal_sauropod_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Mamenchisaurus]] [[Shunosaurus]] [[Omeiosaurus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Neosaŭropodoj]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Diplodocoidea]]
| align=center|[[Image:Diplosil.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Diplodocus]] [[Apatosaŭro]] [[Amargasaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Macronaria]]
| align=center|[[Image:Brachiosaurus silhouette.svg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Braĥiosaŭro]] [[Kamarasaŭro]] [[Ampelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | [[Ornitiskioj|O&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;n&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Heterodontosaŭredoj]]
| align=center| 
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Heterodontosaŭro]] [[Abriktosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;7&quot; align=center|[[Genasaŭredoj]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=center| [[Thyréophore|T&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;y&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Thyréophores basaŭ]] 
| align=center| 
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Skelidosaŭro]] [[Skutelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Eŭripodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Stegosaŭruloj]]
| align=center|[[Image:Stegosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Stegosaŭro]] [[Kentrosaŭro]] [[Hŭajangosaŭro]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[ankylosaurien|Ankylosauria]]
| align=center|[[Image:Ankylosaurus_silhouette01.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Euoplocephalus]] [[Edmontonia]] [[Ankilosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Ceratopoj|C&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[marginocéphale|Marginocephalia]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[pachylocéphalosaurien|Pachycephalosauria]] 
| align=center|[[Image:Pachycephalosauria_silhouette.png|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Prenocephale]] [[Pachycephalosaurus]] [[Stegoceras]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[cératopsien|Ceratopsia]]
| align=center|[[Image:Protoceratops_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Triceratopso]] [[Protoceratops]] [[Torosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[Ornitopodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Ornithopodes basaŭ]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hypsilophodon]] [[Agilisaŭro]] [[Leaellynasaura]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Iguanodontia]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Iguanodon]] [[Edmontosaŭro]] [[Parasaurolophus]]''
|}
|}


&lt;center&gt; ''Vidu ankaŭ [[listo de dinosaŭroj|liston de dinosaŭroj]].'' &lt;/center&gt;</text>
      <sha1>b5ssmebcd333xak1w02qy80xf18cydx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470626</id>
      <parentid>9470624</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:27:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>2357</id>
      </contributor>
      <comment>Forigis la dosieron [[commons:File:Coelophysis_silhouette.jpg|Coelophysis_silhouette.jpg]] forigitan el la Komunejo de [[commons:User:Infrogmation|Infrogmation]]: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Coelophysis silhouette.jpg|]]</comment>
      <origin>9470626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4947" sha1="6jpyee2e24xnviusx7b4a0bg2cu6tdw" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; width=100% style=&quot;text-align:center;border-collapse: collapse;border:1px solid #111;&quot;
| rowspan=&quot;9&quot; |[[Saŭriskioj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Hererasaŭredoj]]
| align=center|[[Image:Herrerasil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hererasaŭro]] [[Staŭrikosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Teropodoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Coelophysoidea]]
| align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Coelophysis]] [[Liliensternus]] [[Dilofosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[Neoteropodoj|N&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Ceratosauria]]
| align=center|[[Image:Ceratosil.jpg|100px]] 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Ceratosaŭro]] [[Majungasaŭro]] [[Karnotaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Tetanurae]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Spinosauroidea]]
| align=center|[[Image:Spinosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Spinosaŭro]] [[Suchomimus]] [[Torvosaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Aveteropodoj]]
| align=center|[[Image:Tyrannosaurus_silhouette.jpg|100px]]
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Alosaŭro]] [[Tiranosaŭro]] [[Velociraptor]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Saŭropodomorfoj]]
| colspan=&quot;3&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Prosaŭropodoj]]
| align=center|[[Image:Massospondylus_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Anchisaurus]] [[Plateosaŭro]] [[Massospondylus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; align=center|[[saŭropodoj|S&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;ŭ&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;d&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Sauropodes basaŭ]]
| align=center|[[Image:Basal_sauropod_silhouette.jpg|100px]] 
| bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130| ''[[Mamenchisaurus]] [[Shunosaurus]] [[Omeiosaurus]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Neosaŭropodoj]]
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Diplodocoidea]]
| align=center|[[Image:Diplosil.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Diplodocus]] [[Apatosaŭro]] [[Amargasaŭro]]''
|}
|-
|
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Macronaria]]
| align=center|[[Image:Brachiosaurus silhouette.svg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; align=center width=130|''[[Braĥiosaŭro]] [[Kamarasaŭro]] [[Ampelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | [[Ornitiskioj|O&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;n&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;s&lt;/br&gt;k&lt;/br&gt;i&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| colspan=&quot;4&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Heterodontosaŭredoj]]
| align=center| 
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Heterodontosaŭro]] [[Abriktosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;7&quot; align=center|[[Genasaŭredoj]]
| rowspan=&quot;3&quot; align=center| [[Thyréophore|T&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;y&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;h&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a]]
| colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Thyréophores basaŭ]] 
| align=center| 
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Skelidosaŭro]] [[Skutelosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center|[[Eŭripodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[Stegosaŭruloj]]
| align=center|[[Image:Stegosaurus_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Stegosaŭro]] [[Kentrosaŭro]] [[Hŭajangosaŭro]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[ankylosaurien|Ankylosauria]]
| align=center|[[Image:Ankylosaurus_silhouette01.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Euoplocephalus]] [[Edmontonia]] [[Ankilosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; align=center|[[Ceratopoj|C&lt;/br&gt;e&lt;/br&gt;r&lt;/br&gt;a&lt;/br&gt;t&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;p&lt;/br&gt;o&lt;/br&gt;j]]
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[marginocéphale|Marginocephalia]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[pachylocéphalosaurien|Pachycephalosauria]] 
| align=center|[[Image:Pachycephalosauria_silhouette.png|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Prenocephale]] [[Pachycephalosaurus]] [[Stegoceras]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
| align=center|[[cératopsien|Ceratopsia]]
| align=center|[[Image:Protoceratops_silhouette.jpg|100px]]
| align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Triceratopso]] [[Protoceratops]] [[Torosaŭro]]''
|}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; align=center| [[Ornitopodoj]]
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Ornithopodes basaŭ]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Hypsilophodon]] [[Agilisaŭro]] [[Leaellynasaura]]''
|}
|-
| align=right | 
{| border=&quot;0&quot; width=100%
|align=center|[[Iguanodontia]] 
|align=center| 
|align=center bgcolor=&quot;#eeeecc&quot; width=130|''[[Iguanodon]] [[Edmontosaŭro]] [[Parasaurolophus]]''
|}
|}


&lt;center&gt; ''Vidu ankaŭ [[listo de dinosaŭroj|liston de dinosaŭroj]].'' &lt;/center&gt;</text>
      <sha1>6jpyee2e24xnviusx7b4a0bg2cu6tdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reproduktopiano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284639</id>
    <revision>
      <id>9470596</id>
      <parentid>8427300</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4204" sha1="sttckwsk8jyuuly3uec3q167x3c3scu" xml:space="preserve">'''Reproduktopiano''' estas aŭtomata piano, kiu povas reprodukti plej aŭtente muzikpecojn,  ludatajn de pianisto en special sonregistra ateliero, inkluzive la [[frapdinamiko]]n. La pneŭmatike mastrumataj instrumentoj uzas kiel sonregistraĵo truobendoj el papero, la t.n. „notorulaĵojn“ aŭ „pianorulaĵojn“. La unuan reproduktopianon surmerkatigis la firmao ''[[M. Welte &amp; Söhne]]'' el [[Freiburg]] en 1905 per la instrumento ''Welte-Mignon''. Pluaj produktantoj de reproduktopianoj en [[Germanio]] estis la firmao  ''Ludwig Hupfeld AG'' el [[Lepsiko]] en 1908 kun instrumento nomita ''DEA'', kiun poste anstataŭis plibonigita modelo nome ''Triphonola''. Krome firmao ''J. D. PhilippsA.G.'' produktis en [[Frankfurto ĉe Majno]] la modelon ''Duca''. En [[Usono]] la firmao ''Aeolian Company'' evoluis en [[Novjorko]] la pianon ''Duo-Art'', kiun ĝi vendis ekde 1913, kaj la firmao'' American Piano Company'', ankaŭ en Novjorko, en 1913 konstruis modelon ''Stoddart-Ampico'', nomitan laŭ ĝia inventinto ''Charles F. Stoddart''. La uzataj registradmanieroj estas malsamaj kaj nur parte dokumentitaj, en la kazo de Welte-Mignon tute ne, ĉar la firmao tenis ĝin en sekreto.

'''Arta reproduktopiano''' bezonis por arta reproduktado unu personon por la mastrumado, pianoliston, pianolo ne kapablas pri tio.

Ekde 1986 la elstara pianofabrikanto [[Bösendorfer]] en [[Vieno]] fabrikis komputopianegon ''Bösendorfer SE290''. Tiu povis per elektrona registroinstalaĵo perfekte registri la ludadon de pianisto kaj reprodukti ĝin. Poste oni povis eldoni la registraĵojn elektrone. Oni uzis la pianegon ankaŭ por komponado.

== Literaturo ==
* Gerhard Dangel und Hans-W. Schmitz: ''Welte-Mignon Klavierrollen: Gesamtkatalog der europäischen Aufnahmen 1904 - 1932 für das Welte-Mignon Reproduktionspiano/Welte-Mignon piano rolls: complete library of the European recordings 1904 - 1932 for the Welte-Mignon reproducing piano''. Stuttgart 2006. ISBN 3-00-017110-X

*''Automatische Musikinstrumente aus Freiburg in die Welt - 100 Jahre Welte-Mignon'': Augustinermuseum, Ausstellung vom 17. September 2005 bis 8. Januar 2006 / [Hrsg.: Augustinermuseum]. Mit Beitr. von Durward R. Center, Gerhard Dangel, ... [Red.: Gerhard Dangel]. Freiburg : Augustinermuseum, 2005.

* Hermann Gottschewski: ''Die Interpretation als Kunstwerk'': musikalische Zeitgestaltung und ihre Analyse am Beispiel von Welte-Mignon-Klavieraufnahmen aus dem Jahre 1905. Laaber: Laaber-Verlag 1996. ISBN 3-89007-309-3

* Gerhard Dangel: ''Geschichte der Firma M. Welte &amp; Söhne Freiburg i. B. und New York''. Freiburg: Augustinermuseum 1991.

* Peter Hagmann: ''Das Welte-Mignon-Klavier, die Welte-Philharmonie-Orgel und die Anfänge der Reproduktion von Musik''. Bern [u.a.]: Lang, 1984. [http://www.freidok.uni-freiburg.de/volltexte/608/ Online-Version 2002]

* Quirin David Bowers: ''Encyclopedia of automatic musical instruments'': Cylinder music boxes, disc music boxes, piano players and player pianos... Incl. a dictionary of automatic musical instrument terms. Vestal, N. Y.: The Vestal Press, 1988

*William Braid White: ''The player-piano up-to-date: a comprehensive treatise ...'' New York 1914.

== Vidu ankaŭ ==
*[[Piano]]
*[[Fluthorloĝo]]


== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.welte-mignon.de/ Welte-Mignon-portalo por meĥanikaj muzikiloj]
* [http://www.musica-mechanica.de/ Gesellschaft für selbstspielende Musikinstrumente e.V.]
* [http://www.weltemignon.ch/ Welte-Mignon, gramofonoj kaj meĥanikaj muzikiloj en la privata kolekto de André Scheurer] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101210034842/http://www.weltemignon.ch/ |date=2010-12-10 }}
*[http://www.landesmuseum.de/website/Deutsch/Sammlungsausstellungen/Aussenstellen_und_Zweigmuseen/Deutsches_Musikautomatenmuseum_Bruchsal/Ausstellung.htm Deutsches Musikautomatenmuseum] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090817081411/http://www.landesmuseum.de/website/Deutsch/Sammlungsausstellungen/Aussenstellen_und_Zweigmuseen/Deutsches_Musikautomatenmuseum_Bruchsal/Ausstellung.htm |date=2009-08-17 }}, [[Bruchsal]]

[[Kategorio:Meĥanikaj muzikiloj]]
[[Kategorio:Klavarinstrumentoj]]
[[Kategorio:Historiaj muzikaj instrumentoj]]</text>
      <sha1>sttckwsk8jyuuly3uec3q167x3c3scu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pulpa magazino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306564</id>
    <revision>
      <id>9470506</id>
      <parentid>9189576</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2818" sha1="6g52k7i28qzpnax62tqr6lke5d50krn" xml:space="preserve">[[Dosiero:Weird Tales June 1927.jpg|eta|Weird Tales estas unu el plej konataj &quot;pulpoj&quot; pri hororo kaj fantasto]]
La '''pulpaj magazinoj''' (aŭ mallongige '''pulpoj''') estis, dum la unua duono de la [[20-a jarcento]] en [[Usono]], malmultekostaj [[revuo]]j, aperigante [[novelo]]jn aŭ mallongajn [[romano]]jn, celante popolan legantaron.

Pliofte [[monato|monate]] eldonataj, tiuj revuoj aperigis rakontojn de [[krimliteraturo]], [[amo]], [[aventuro]], kaj ĉefe [[hororo]], [[fantasto]], [[sciencfikcio]]...

Ilia nomo (el la [[angla]] ''Pulp magazines'') venas de la fakto, ke ili estis presitaj sur malbonkvalita papero el kruda pulpo de ligno, permesante malaltan prezon: ĝenerale 10 ĝis 25 [[cendo]]j.

La pulpaj magazinoj estis ankaŭ famaj pro siaj multkoloraj kovriloj, kun okulaltiraj bildoj (ĝenerale, knabinoj malmulte vestitaj, kiujn muskolaj junaj viroj klopodas [[savendulino|savi]] el iu horora danĝero).

Preskaŭ ĉiuj usonaj sciencfikciaj verkistoj de la unua duono de la 20-a jarcento komence aperigis siajn verkojn en pulpaj magazinoj, kaj multe da nun famaj sciencfikciaj romanoj aperis sub formo de [[felietono]] en tiaj magazinoj.

Malgraŭ siaj popularaj prosperoj, la pulpoj velkis en la [[1950-aj jaroj]] pro la konkurenco de la [[bildliteraturo]] kaj de la [[televido]], kaj pro la plialtiĝo de la prezo de la papero.

== Kelkaj pulpoj ==
=== Aventuro kaj krimromano ===
* The Popular Magazine
* Black Mask
* Flynn's Detective Fiction
* The Phantom Detective

=== Fantasto kaj sciencfikcio ===
* Argosy
* Astounding Stories
* Amazing Stories
* [[Weird Tales]]
* Planet Stories
* Wonder Stories
* Unknown
* Famous Fantastic Mysteries
* Startling Stories
* Thrilling Wonder Stories
* Fantastic Adventures

&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
Dosiero:Greater Gangster Stories January 1934.jpg
Dosiero:Metal monster sharp.jpg
Dosiero:Amazing Stories, August 1928.jpg
GhostStoriesVol2No1.jpg
File:ActionStories1948.png
File:AllenAndersonDetectiveBook.jpg
File:Terror Tales September 1934.jpg
File:FightStories pulp v2n4.jpg
File:Two Complete Science-Adventure Books Winter 1950.jpg
File:DetectiveBookMagazine002.jpg
File:Planet stories 1947fal.jpg
File:Weird Tales November 1941.jpg
File:EerieStoriesVol1No1.jpg
File:Spicy Mystery Stories February 1936.jpg
File:Spicy-Adventure Stories November 1936.jpg
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
* {{fr}} [http://www.collectorshowcase.fr/pulps__magazines_americains.htm Pulpoj kaj usonaj magazinoj (el &quot;Collector showcase&quot;)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100310145255/http://www.collectorshowcase.fr/pulps__magazines_americains.htm |date=2010-03-10 }}
* {{en}} [http://oldsfbooks.com/pulp.html Kolektendaj fantastoj]

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Gazetspecoj]]
[[Kategorio:Kulturo de Usono]]
[[Kategorio:Fantasto]]
[[Kategorio:Sciencfikcio]]</text>
      <sha1>6g52k7i28qzpnax62tqr6lke5d50krn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antanas Mockus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>317943</id>
    <revision>
      <id>9470744</id>
      <parentid>9462732</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13052" sha1="dud67e3yj4nyh9hrq0gpetdoogbxl81" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto
| honora titolo      = 
| nomo               =Antanas Mockus
| dosiero            =Antanas Mockus.png
| grandeco de dosiero=230px
| priskribo          = Antanas Mockus
| vico               =
| ofico              = politikisto de [[Kolombio]]
| de                 = 
| ĝis               = 
| antaŭulo2         = [[Enrique Peñalosa]]
| sekvanto2            = [[Luis Eduardo Garzón]]
| ofico2              = [[Dosiero:Bogota_(escudo).svg|35ra]] [[urbestro de Bogoto]]
| de2             = {{dato|1|januaro|2001}}
| ĝis2              = {{dato|1|januaro|2004}}
| ofico3              = [[Dosiero:Bogota_(escudo).svg|35ra]] [[urbestro de Bogoto]]
| de3             = {{dato|1|januaro|1995}}
| ĝis3              = {{dato|10|aprilo|1997}}
| antaŭulo3         = [[Jaime Castro Castro]]
| sekvanto3            = [[Paul Bromberg Zylverstein]]
| antaŭulo          = 
| sekvanto           = 
| vicPrezidanto       = 
| dato de naskiĝo   = [[25-an de marto]] de [[1952]]
| loko de naskiĝo   = [[Bogoto]]
| dato de morto      = 
| loko de morto      = 
| nacieco            = [[Dosiero:Flag of Colombia.svg|20ra]] [[Kolombio|Kolombiano]]
| edzo/ino           = Adriana Córdoba
| partio             = [[Verda Partio (Kolombio)|Verda Partio]]
| rilatoj            =
| infanoj            = 
| sidejo             =
| alma_mater         = 
| okupo              = 
| profesio           = [[matematiko|Matematikisto]], [[filozofo]], kaj [[politiko|politikisto]]
| religio            = 
| subskribo          = 
| ttt-paĝo          = http://www.partidoverde.org.co/
| notoj              = 
}}
{{Polurinda|listigi=ne}}
'''Aurelijus Rutenis [[Antanas]] Mockus Šivickas''' ([[Bogoto]], [[25-an de marto]] de [[1952]]) estas [[Kolombio|kolombia]] [[matematiko|matematikisto]], [[filozofo]], kaj [[politiko|politikisto]], de [[Litovio|litovaj]] prapatroj. Magistro pri Filozofio ([[Nacia Universitato de Kolombio]]), Licenciulo pri Matematiko kaj Filozofio (Universitato de Dijón, Francio), Doktoro Honoris Causa (Universitato de Parizo XIII, Francio) kaj de la [[Nacia Universitato de Kolombio]], kaj abituriento de la [[Franca Liceo Louis Pasteur]]. Li estis dufoje urbestro de Bogoto kaj aspiris al la posteno de [[Prezidanto de la Respubliko]] ([[Prezidanto de Kolombio]]).

En septembro de 2009, Mockus aliĝis al la [[Verda Partio (Kolombio)|Verda Partio]] kune kun la ankaŭ eksurbestroj de Bogoto [[Luis Eduardo Garzón]] kaj [[Enrique Peñalosa]]. La 14-an de marto de 2010 li estis elektata per popola konsultado kiel oficiala kandidato de tiu politika partio por la prezidentaj elektoj de Kolombio de 2010.

== Biografio ==
Filo de enmigrintoj de [[Litovio]]. Oni konsideris lin genia infano kiu lernis legi kiam li estis dujara kaj gradiĝis kun honoroj en la Franca Liceo de Bogoto en [[1969]]. Li studis matematikon kaj filozofion ĉe [[Dijon]], [[Francio]] en [[1972]].

Li fariĝis Magistro pri Filozofio en la [[Nacia Universitato de Kolombio]] kaj verkis tezon kies nomo estas &quot;Reprezenti kaj disponigi studon pri la nocio de reprezentado orientita al la ekzameno de ĝia rolo en la antaŭa kompreno de la estaĵo kiel disponebleco&quot; en el jaro [[1988]].

Oni nomumis lin kiel ĝeneralan direktoron de la Nacia Universitato en [[1990]]. Unue kiel Akademia Vicdirectoro kaj poste en tiu posteno, oni konis lin ĉar li antaŭenigis akademian reformon kaj pri politikojn pri komforto en la Universitato, kaj pro serio de polemikaj publikaj agadoj kiel iri al la universitato bicikle, preni siaj seksorganojn antaŭ homamaso en [[Manizales]] kaj antaŭ ĉio mallevigi siajn pantalonojn en la aŭditorio el la Nacia Universitato antaŭ grupo de bruemaj studentoj kiuj malebligis al li fari paroladon. Post ĉi tiu neatendita interveno, lia nomo havas nacian gravecon, tiel kiel en la jaro [[2003]], oni devigas lin rezigni al sia posteno kaj, post malsukcesaj kandidatiĝoj por plenumi la postenon en la venonta periodo, li prezentiĝas kiel kandidato al la urbestra posteno de Bogoto. Per kampanjo senprecedenca en la mondo, en kiu ne estis reklamoj, sed ja elektaj promesoj pri nova civitaneco surbaze de diktrino kiun li nomis &quot;urba kulturo&quot;, li venkis sian ĉefan kontraŭulon [[Enrique Peñalosa]]. Li rezignas sian postenon komence de 1997 por povi sin ĵeti en la prezidentan elekton de 1998.

En la jaro 2001, li reiras al la politika escenejo kiel kandidato al dua elekto kiel urbestro de Bogoto. La urbestreco de Mockus finis en 2003, kaj anstataŭis lin [[Luis Eduardo Garzón]]. MOckus decidas havigi al si sabatan jaron, kaj vojaĝis kaj dialogis en la mondo. Li pesis reiri al [[CNU]] la venontan jaron, kvankam li konsideris sin ĵeti en pezedentan kampanjon

Post pasigi du semajnojn en [[Kennedy School of Government]] en [[Usono]] en 2004, &quot;por kunhavi la spertojn pri civitana kompromiso kiun havis la studentoj kaj la fakultato&quot;, Mockus reiras al Harvard kiel vizita profesoro pri romidaj lingvoj por instrui la hispanan en la dua semestro de 2004. Dum novembro Mockus vojaĝis al la [[Universitato de Virginio]] por paroli la la uzado de sociaj pozitivaj mekanismoj rilate al la posteno de Urbestro de Bogoto.

En 2004, la ĵurnalo Draugas elektas al Mockus kiel la litovanon de la jaro. En oktobro de 2004, li vizitas je la unua fojo la litovan komunumon de [[Chicago]], [[Illinois]], kiu estas la plej granda litova komunumo ekster [[Litovio]], kaj prelegis en la [[litova lingvo]].

== Politika vivo ==
=== Urbestro de Bogoto (1995-1998) ===
La [[1-an de januaro]] de [[1995]] likomnncigas sian an periodon kiel urbestro. Li kunformis la registaron metante akademikulojn kaj ne politikistojn en la plej gravaj postenoj de la administrado.

Li plisolidigis la sanigon de la bogotaj financoj kiu komenciĝis en la urbestra periodo de [[Jaime Castro Castro|Jaime Castro]] serĉe de rimedoj antaŭ ol kompromisiĝi en publikaj laboroj. Same kiel sia antaŭulo,li faris multajn nepopularajn decidojn kiel la imposto al la benzino kiu igis lin distingiĝi kiel unu el la impulsantoj de la nova Bogoto. Li sukcesis malpliigi la perfortajn mortigojn per malpermeso de uzo de piroteknikaĵoj al neprofesiuloj kaj antaŭ ĉio per la atarigo de sia plej populara normo [[La karota horo]].

Sed estis en la kampanjo pri propravola ŝparado de akvo , kie li pli bone demonstris la efikecon de siaj pedagogiaj metodoj amase aplikataj.

Dum sia vivo kiel urbestro ne ĉesis surprizigi per stangaj aperoj, kiel sia geedziĝo kun socia asistantino en [[cirko]] , portantaj vestojn fabrikitaj el [[fique]] kaj surrajdantaj [[elefanton]]. Oni vidis tiujn ĉi aperoj ankaŭ antaŭ lia urbestreco, ekzemple kiam survestis vestaĵojn de superheroo kaj inkluzive eĉ improvisis [[repo|repajn]] kantojn.

=== Prezidenta aspiro de 1998 ===
Li rezignas al sia posteno komence de [[1997]] (anstataŭita de la Direktoro de la Instituto pri Kulturo kaj Turismo de tiu epoko, la fizikisto [[Paul Bromberg Zylverstein]]), por povi si ĵeti en la prezidentajn elektojn de [[1998]]. Li serĉas manierojn por sin subteni, prelegas pro mono kaj laboras kiel ĵurnalisto en notic-programo. Komence li prezentiĝas kiel prezidenta kandidato, sed poste li akceptas esti vicprezidenta kandidato komplemente de [[Noemí Sanín]], reprezentantino de la tradicia politika klaso. Dum la prezidenta kampanjo denove estis rolulo en skandalaj okazaĵoj kiel tiu ĵeti akvon en la vizaĝon de la kandidato [[Horacio Serpa]] dum debato por ekzemplegi unu el siaj pedagogiaj metodoj.

=== Urbestro de Bogoto (2001-2004) ===
En la jaro [[2000]], li reiras al la politika escenejo kiel kandidato al dua elektoperiodo kiel urbestro de Bogoto, kaj li devas peti pardonon al la ĉefurba elektintato ĉar li forlasis la postenon dum la antaŭa urbestra periodo; en malmultaj monatoj li transformigzxas en la unua konkuranto de la eksministro [[María Emma Mejía]], kiun li fine venkas per pli ol 100.000 voĉoj.

Dua urbestra periodo (januaro de [[2001]] - decembro de [[2003]]) permesas al li reakiri la bildon de sendependa kaj efika politikisto antaŭ la publika opinio kaj impulsas lin serĉi la prezidentecon de la respubliko.

Li daŭrigas la disvolvigon kaj pligrandigon de la transporta sistemo [[Transmilenio]] per artikohavaj aŭtobusoj, kiu estis starigita de [[Enrique Peñalosa]].

=== Prezidentaj kaj parlamentaj aspiroj de 2006 ===
Mockus prezentas sian movadon &quot;[[Viziuloj kun Antanas]]&quot; al la parlamentaj elektoj de marto de 2006, sed li suferas plenan malvenkon kaj li ne sukcesas akiri eĉ unu parlamentan postenon, nek en la Senato nek en la Ĉambro de Deputitoj. Malgraŭ tio, li daŭrigas sian prezidentan kampanjon kun la partio Socia Indiĝena Alianco.

En la prezidentaj elektoj de la 28-an de majo de 2006 finas en la kvara pozicio. Kelkaj specialistoj diras ke temas lia malvenko obeas parte al la etoso de radikaliĝo en kiu, aŭ oni estis apoganta la Prezidanton (kiu aspiris al la reelekto), o oni estis kontraŭ li. Ĉar la ideoj de Antanas reprezentis malsimilan vidpunkton, pli kompleksan kaj imputeblan la la dekstro, centro aŭ maldekstro, oni formetis sian proponon dum la elekto. Antaŭis lin Álvaro Uribe Vélez en la unua vico, Carlos Gaviria Díaz due kaj Horacio Serpa Uribe trie.

Post tio, li sin dediĉas al la reestrukturigado de la projekto de la Viziuloj man-en-mane kun la indiĝenoj, kun la intenco havigi al si partianojn trans Bogoto por pligrandigi kion li nomas minoritato &quot;stranga sed valorhava&quot; (aludante al kiuj voĉis por li), ĉar laŭ li diras, tiu ĉi minoritato lasis sin allogi sen la iloj de la tradicia politiko (sen reklamoj nek aĉaj agoj, nek popolflatemaj promesoj). En 2007, cele de la regionaj elektoj, li impulsas la kampanjon Vitala Voĉo kiu celis konsciencigi en la voĉdonantaro la gravecon pensi sian voĉon.

=== Prezidenta kandidato de la Verda Partio en 2010 ===
Kandidatoj de la [[Verda Partio (Kolombio)|Verda Partio]]:

&lt;gallery&gt;
Archivo:Antanas Mockus.png|[[Antanas Mockus]], prezidenta kandidato.
Archivo:Sergio Fajardo.jpg|[[Sergio_Fajardo_Valderrama|Sergio Fajardo]], vicprezidenta kandidato.
&lt;/gallery&gt;

Por elekti sian kandidaton al la prezidenteco, prezentiĝis de la [[Verda Partio (Kolombio)|Verda Partio]] la eksurbestoj de [[Bogoto]] Antanas Mockus, [[Enrique Peñalosa]] y [[Luis Eduardo Garzón]].

Dum la unuaj tagoj de aprilo ekzistis alproksimiĝo inter Antanas Mockus y [[Sergio Fajardo Valderrama | Sergio Fajardo]] kun la celo proksimigi siajn politikajn proponojn kaj por ke Fajardo fariĝu la vicprezidanto de Mockus. Tiu ĉi lasta deklinis sian prezidentan kandidatecon por iĝi la vicPrezidanto de la kandidato de la Verda Partio. Tamen, la alianco fin-efektiviĝis la 12-an de aprilo de 2010 laŭ peto de la Fajardo mem. Provizore, estis enskribita Liliana Caballero kiel vicprezidenta formulo de Mockus.

La kandidatoj Mockus kaj Santos havis la pli grandajn kvantojn da voĉoj en la unua elektado, la 30-an de majo. En la dua kaj definitiva, okazinta la 20-an de junio de 2010, la kandidato Juan Manuel Santos atingis 9'004.221 voĉojn kontraŭ 3'588.819 de Antanas Mockus, kaj fariĝis la nova [[Prezidanto de Kolombio]].

== Ankaŭ vidu ==
* [[Verda Partio (Kolombio)|Verda Partio (hispanlingva)]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.visionariosporcolombia.com/ Oficiala retejo de la partio Viziuloj por Kolombio (Hispanlingva)]
* [http://www.votovital.org/ Vitala Voĉo (Hispanlingva)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110728164746/http://www.votovital.org/ |date=2011-07-28 }} - &lt;small&gt;Kampanjo starigita de Mockus por promocii la konsciencan voĉon.&lt;/small&gt;
* [http://www.iadb.org/sds/doc/Culturaciudadana.pdf Civitana Kulturo (Hispanlingva)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050514024627/http://www.iadb.org/sds/doc/Culturaciudadana.pdf |date=2005-05-14 }} - &lt;small&gt;programo kontraŭ la civitana perforto verkita de Mockus.&lt;/small&gt;
* [https://web.archive.org/web/20050523211110/http://168.96.200.17/ar/libros/colombia/assets/own/analisis%20politico%2048.pdf Mockus, Antanas; Corzo, Jimmy. &quot;Du vizaĝoj de la kunvivado. Plenumi akordojn kaj normoj kaj ne uzi nek suferi perforton&quot; (Hispanlingva)] - &lt;small&gt;''Politika Analizo'' (Bogoto) No. 48, Januaro/Aprilo de 2003. Konsultita 09/01/2006. &lt;/small&gt;
* [http://twitter.com/AntanasMockus/ Oficiala profilo en Tŭitero]
* [http://www.noticias.com.co/2010/03/15/comienza-la-verdadera-contienda-por-la-presidencia-como-quedaron-los-candidatos/ Komenciĝis la vera elekta batalo por la prezidenteco, kiel finis la kandidatoj? (Hispanlingva)]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - &lt;small&gt; Venko de Antanas Mockus por la kandidateco de la Verda Partio al la prezidentaj elektoj. ''Hispanlingva'''&lt;/small&gt;

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Mockus, Antanas}}

[[Kategorio:Kolombiaj politikistoj]]
[[Kategorio:Kolombiaj filozofoj]]
[[Kategorio:Kolombiaj matematikistoj]]
[[Kategorio:Urbestroj de Bogoto]]
[[Kategorio:Studentoj de la Nacia Universitato de Kolombio]]
[[Kategorio:Studentoj de la Universitato de Dijon]]
[[Kategorio:Verduloj]]</text>
      <sha1>dud67e3yj4nyh9hrq0gpetdoogbxl81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SEJM-konferenco 1995</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331231</id>
    <revision>
      <id>9470742</id>
      <parentid>9080532</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19350" sha1="nzrlo54u95agv7rgl8qmq73jhyt3y5f" xml:space="preserve">'''SEJM-konferenco 1995''' okazis 04-07 novembro 1995 en [[Ĉeboksari]]. Laŭ statuto de [[SEJM]] SEJM-konferenco estis plej alta organo de la organizaĵo.

La konferencon ĉeestis: [[Aleksandr Blinov]] (AB), [[Andrej Ananjin]] (AA), [[Andrej Liskov]] (AL), [[Jelena Lebedeva]] (JL), [[Elena Saldirkina]] (ES), [[Maria Koĉetkova]] (MK), [[Sergej Beznosko]] (SB), [[Grigorij Arosjev]] (GA), [[Natalja Grigorjevskaja]] (NG), [[Oleg Indeev]] (OI), [[Albina Ŝamsutdinova]] (AŜ), [[Ĵanna Amirova]]. (ĴA).

[[Dosiero:SEJM-konferenco1995-1.jpg|eta|200ra|dekstra|partoprenantoj de SEJM-konferenco de 1995 jaro]]

== Protokolo ==
Protokolis NG

== Tagordo ==
AB proponis fari la ĝeneralan tagordon. Sekvis la proponoj:

* 1. Malfermo
* 2. Rezultoj de la IJK-51
* 3. Eventuala likvido de SEJM
* 4. Kvorumeco de SEJM-konferenco
* 5. Raportoj de la estraranoj

=== Malfermo ===
A.Blinov malfermas la konferencon kaj laŭtlegas la tagordon.

=== Rezultoj de IJK ===
A.Ananjin diras, ke IJK estis preparata dum kelkaj jaroj.

A.Liskov informas, ke la kongresonĉeestis 303 oficiale registriĝintaj partoprenantoj el 35 (37) landoj (estas diversaj kalkuloj rilate kvanton de landoj). La IJK finance estis sukcesa kaj proksimuma profito konsistigis ĉirkaŭ 400 USD.

A.Ananjin mencias, ke la impresoj pri la IJK estis plejparte bonaj, sed ofte oni plendis pri malpuraj necesejoj.

A.Blinov demandis ĉu eble SEJM sendu la artikolon pri IJK al &quot;[[Ruslanda Esperantisto]]&quot;.

M.Koĉetkova plendis pri malbona aparataro.

G.Arosjev anoncas la rezultojn de arta konkurso:

* 1. M.Kejda
* 2. [[Ĵomart kaj Nataŝa|Ĵ.Amzeev]]
* 3. [[Aleksandr Koval|A.Kovalj]] kaj [[Oleg Ĉajka|O.Dadajev]]

kaj diras, ke dum IJK renkontiĝis 2 E-kulturoj: ekssovetia kaj okcidenta.

Je. Lebedeva miras pri bona funkciado de grupdinamiko kaj diras, ke reale A-landanoj pripagis la partoprenon de B-landanoj (pro diferenco de alteco de kotizoj).

A.Ananjin petas ne okazigi IJK-on en Rusio dum 30 jaroj kaj substrekas, ke IJK estas merito de SEJM.

=== Eventuala likvido de SEJM ===
A.Ananjin proponas pridiskuti eblecon de SEJM-likvido, diras, ek la lasta konsisto de SEJM-komitato ne funkciis, IJK-on organizis LKK; ankaŭ li menciis la frakcian militon kun [[Dmitrij Oŝĉepkov]].

Je.Lebedeva rimarkas krizon en la SEJM-agado, nome: ne videblas kunlaboro de aktivuloj.

A.Blinov kelkfoje atentigas, ke necesas trovi novajn iniciatemajn homojn kaj diras, ke organizo ne povas ekzisti sen celoj.

Je.Saldirkina demandas kiel ekzistu E-movado en Rusio sen SEJM.

G.Arosjev diras, ke SEJM estu centro por lokaj organizoj.

A.Ananjin konstatas, ke la organizo estas malforta kaj proponas doni ankoraŭ unu ŝancon al SEJM.

Je.Lebedeva opinias pri tio, ke la nivelo de la aranĝoj estas sufiĉe malkulture gaja kaj malalta.

A.Ananjin diras, ke la situacio ne dependas de eksteraj kondiĉoj.

Je.Lebedeva proponas fari demandojn laŭronde:

* 1. Kion mi ŝatas en nuna SEJM;
* 2. kion mi ne ŝatas en nuna SEJM;

Jen la plej gravaj respondoj (kion mi ŝatas):

* Potencialo, ebleco de kunfaro, kion unu persono ne povas fari ;
* konatiĝo kun novaj geamikoj;
* komuna farado helpas al homoj;

Kion mi ne ŝatas:

* konsumemo
* realiĝo de psikologiaj problemoj

Je. Lebedeva resumas kaj konkludas, ke oni pensas ke oni havas potencialon, sed ne faras, ĉar ne scias, kion fari.

S.Beznosko rimarkas, ke SEJM havas personecon nome SEJM estas ligita kun certaj personoj.

Je.Lebedeva diras, ke ŝi ne estas kontraŭ SEJM entute, sed kontraŭ la daŭrigo de nuna SEJM ankaŭ ŝi aldonas, ke bonega informa agado estas bona komenco de laboro.

A.Ananjin demandas kiel fari nialandajn aranĝojn internaciaj por ke tien alvenu pli multe da homoj.

N.Grigorjevskaja opinias, ke necesas unu kunordiganto de la laboro.

M.Koxetkova diras, ke niaj aranĝoj ne koincidu kun la datoj de okazigo de eksterrusiaj renkontiĝoj.

Je.Saldirkina atentigas pri instru-metodika laboro.

A.Blinov opinias, ke oni pli atentu al ekstera kaj interna informado, instru-metodika laboro, varbado.

G.Arosjev certas, ke necesas ne malfondi SEJM-on, sed ŝanĝi la agadsistemon.

Je.Lebedeva konkludas, ke SEJM ekzistu plu.

A.Ananjin diras, ke necesas redifini la celojn de SEJM; li proponas, ke instruado estu iasenca bazo por venu novaj homoj.

G.Arosjev demandas, ke se temas pri nuna krizo de SEJM do, kiam estis la plej alta nivelo de evoluo de SEJM.

Je.Lebedeva respondas, ke la OkSEJT en 1990 en Ivanovo estis la plej sukcesa.

=== Kvorumeco ===
A.Liskov laŭtlegas la oficialan statistikon de la konferenco:
68 personoj pagis por 95-a jaro, el ili 19 A-membroj. El ĉiuj A-membroj ĉeestis 8: Arosjev, Blinov, Beznosko, Koĉetkova, Lebedeva, Liskov, Saldirkina, Voskresenskaja. A-membro Ĥromov transdonis sian voĉdonrajton al Lebedeva, do resume estas 9 voĉoj. Juĝante laŭ la Statuto la konferenco estas kvoruma, se tie ĉeestas ne malpli ol 2/3 de ĉiuj A-membroj. Sekve la SEJM-konferenco ĉi-jare ne estas kvoruma.

=== Raportoj ===
Je.Lebedeva laŭtlegas la raporton de Oleg Dadajev, SEJM-komitatano pri agado en Ukrainio.
La konferenco akceptis lian raporton kondiĉe de publikigo de ĝi.

A.Blinov proponas, ke al sekvaj SEJM-konferenco oni alportu protokolojn de okazintaj konferencoj.

S.Beznosko raportas kaj agnoskas, ke li preskaŭ ne laboris, nur sendis unufoje kelkajn informojn. Li aldonas, ke respondeca persono pri informado loĝu en centro.

A.Blinov mencias la fakton, ke [[Aleksandr Korĵenkov]] dufoje sendis al Beznosko leterojn kun alvoko pri helpo en organizado de kultura programo de REK en Tjumenj kaj ke Beznosko neglektis ambaŭ leterojn.

La konferenco akceptis la raporton de Beznosko, tamen malaprobis lian laboron.

M.Koĉetkova diras, ke malgraŭ ŝiaj petoj al [[Alla Fridman]] (komitatano pri agado en Bjelorusio) neniu raporto de ŝi venis.

M.K. raportas kaj diras ke [[EoLA]] en [[Kazanj]] ne estis sukcesa laŭ artaj rezultoj, IJK-rezultoj - venis kaj prezentiĝis [[Ekvinokso (muzikgrupo|Ekvinokso]]. Ŝi mencias ke el kasedoj SEJM nur partoprenis en eldono de tiu de Ĵomart, kaj eĉ ne multobligis. Ŝi sendis leteron al Minsk kun peto pri informoj koncerne EoLA-n. M.Koĉetkova ankaŭ mencias G.Arosjev, kiu eldonis libron &quot;[[SEJM-kreado]]&quot;.

La konferenco akceptas la raporton kaj la laboron.

Je.L. raportas kaj diras ke ŝi havis du taskojn:
* 1. eksteraj rilatoj;
* 2. rilatoj kun krokodilaj organizoj.

Koncerne la unuan taskon do ŝi kontribuis al aŭtuna'1994 TEJO/KER- seminarioj en Ĉeĥio kie SEJManoj vaste partoprenis nome Oŝĉepkov, Ĥromov, Kejda, Ramanoŭski, Fridman; kaj en Budapeŝt maje 1995, kie partoprenis Arosjev. Do la celo estas atingita, ĉiuj ili plaŝis al la ekstera publiko. Krome kelkaj personoj iĝis individuaj membroj de UEA tra Canuto. Rilate la duan taskon do Peterburga komitato de juneco kaj infanoj donis subvencion por IJK. Je.Lebedeva informas ke Rusio ricevis unu partoprenlokon por la sekva TEJO/KER seminario marte'1996 en Irlando. La temo estas ekologio kaj naturprotektado. Ŝi informas ke venis propono el Italio de [[Francesco Amerio]] pri Volontula Servo - interŝanĝo de homoj. A.A. aldonas pri internaciaj kursoj en Peterburgo.

La konferenco akceptas la raporton kaj la laboron.

Je.S. raportas kaj diras ke faris nenion laŭ sia posteno. Je sia defendo ŝi diras ke ne ĉeestis dum la elektoj kaj ne sciis antaŭe ke oni kandidatigis ŝin.

La konferenco akceptas la raporton. La konferenco decidas neniel reagi rilate eventualan raporton de D.Oŝĉepkov kaj konsideras lin eksiĝinta. La konferenco kondamnas la konduton de la komitatanoj Fridman kaj Perepelica, kiuj ne venis al la konferenco nek sendis skribajn raportojn.

La konferenco voĉdonas por akcepti la laboron de la SEJM-komitato en 1994-1995 nekontentiga kun apartaj dankoj al Jelena Lebedeva kaj Marija Koĉetkova. Por: voĉdonis 8 (Beznosko, Blinov, Koĉetkova, Lebedeva, Lebedeva (anst. Ĥromov), Liskov, Saldirkina, Voskresenskaja), kontraŭ: voxdonis 0, sindetenis 1 (Arosjev). Sekve la laboro de la rekomendo estas akceptita

=== Instruado ===
Laborgrupo pri instruado proponis la sekvajn eventualajn aktivecojn de SEJM:
* aperigo de bulteno (informilo), kiu aperos unufoje dum 3 monatoj. Intencas kunlabori: Beznosko, Blinov, Grigorjevskaja, Saldirkina, Voskresenskaja;
* intenca kurso de Esperanto;
* - seminario de instruistoj (Ĉeboksari, Kazanj), ĝi estu almenaŭ regiona kunveno, inviti tien iun spertan instruiston (I.Gonĉarova). Respondeculo: Beznosko;
* - Projekto de Francesco Amerio: interŝanĝo de komencantoj por ke ili povu lerni Esperanton ne en sia lando. La lernontoj ne estu pli ol 26-jaraĝaj;
* - Instruistoj ricevu simbolan repagon (vd. Buĝeto).

=== Kulturo ===
Laborgrupo pri kulturo proponas la sekvajn eventualajn aktivecojn de SEJM:
* Laŭeble subteni ĉiujn artistojn (ne nur finance);
* - Sendi al KEF &quot;Ekvinokso&quot;-n (unuhora koncerto) kaj M.Koĉetkova (30- ĝis 40-minuta koncerto);
* - La formo de EoLA estu festivala;
* - Partopreno de la kultura fako de SEJM en eldono de &quot;Cerbe kaj Kore&quot; (fare de V.V.Samodaj).

=== Reelektoj ===
La kandidata komisiono rekomendas al la poŝta voĉdonado la jenan konsiston de SEJM-komitato kun apudkomitataj komisionoj:

la komitato:
* M.Koĉetkova - sekretario, kunordigado;
* A.Ĥromov - KER;
* G.Arosjev - arto;

la komisionoj:
* A.Liskov - financoj;
* A.Guljajev - OkSEJT-36 (1996 j.);
* A.Blinov - instruado; SEJM-agado en Bjelarusio - nomumota de bjelarusiaj SEJManoj;
* SEJM-agado en Ukrainio - nomumota de ukrainaj SEJManoj.

La neĉeestantaj kandidatoj (Ĥromov, Guljajev) letere kaj telefone konfirmis siajn dezirojn kandidati.

=== Financoj ===
A.L. raportas ke lastjare kotizoj konsistigis ĉ. 600 000 rubloj;
profito de la aranĝoj: EoLA, OkSEJT, OrSEJT, Blankaj Noktoj.

La elspezoj konsistigis 3 000 000 rubloj:
* IJK (LKK repagis sian ŝuldon al SEJM);
* - eldonagado (vortaro de Kolker, &quot;Gerda malaperas&quot;);
* - amasaj aranĝoj, dissendado de informoj; SEJMinfo (ĉ. 250 000);
* - telefonvokoj por SEJM-celoj. La kaso rembursas la fakturojn kaj repagas la telefonvokojn.
* Resume en la kaso restis 512 USD sen profito de IJK (ĉar ĝis nun ne venis kelkaj fakturoj de CO, sen kiuj ne eblas fermi la konton).

La kotizoj por la sekva jaro iom reduktiĝis:
* aliĝkotizo - 1,5 USD
* por A membroj: ekssovetiaj - 1,5 USD
* aliaj - 5 USD
* por B membroj : ekssovetiaj - 1,5 USD
* aliaj - 10 USD
* por C membroj:
* infanoj - 0,5 USD
* aĝuloj - 10 USD

La konferenco decidas ke B membroj, nepagintaj siajn kotizojn aŭtomate elfalas el SEJM kaj por realiĝi devos denove plenigi enketilon, kaj pagi aliĝ- kaj jarkotizon.

G.A. proponas ĉi jare ne aljuĝi SEJM-premion. Tio estas akceptita.

La konferenco akceptas la raporton kaj la laboron.

=== SEJM-info ===
A.B. informas ke Garik Kokolija petis por ke la sekvan numeron de SEJMinfo, kie estos publikigitaj la rezultoj de la konferenco, preparu Je. Lebedeva.

A.A. konsentas okupiĝi pri multobligado de SEJMinfo.

La konferenco starigas demandon pri redaktado. Estas proponitaj la kandidatoj de V.Ĉerepanov, T.Morgun, A.Malacion. La konferenco tamen decidas unuavice demandi G.Kokolija.

Je.L. konsentas kunlabori kun Kokolija.

=== SEJM-reprezentantoj en la regionoj ===
G.A. opinias ke ne estas senco havi apartan reprezentanton en Siberio, kie preskaŭ mankas SEJManoj kaj proponas forigi tiun postenon. Krome li proponas ke bjelorusoj kaj ukrainoj mem elektu sian reprezentanton apud SEJMkomitato.

La konferenco konsentas kun tiuj xi proponoj.

=== Amasaj aranĝoj ===

==== OkSEJT-36 (1996) ====
Je.L. informas ke A.Guljajev komunikis la proksimumajn prezojn por OkSEJT-36: inter 10 kaj 25 mil rubloj por unu tagnokto, inkluzive de manĝoj. La loko estas turisma bazejo.

A.A. informas ke sekvontsomere okazos: UK en Praga inter la 20 kaj 27 de julio, IJK inter la 29-a de julio kaj 5-a de aŭgusto, KEF inter la 6 kaj 11 de aŭgusto. A.A. opinias ke OkSEJT devas iĝi unu el internaciaj aranĝoj, kiel IS aŭ MEJS. Li opinias ke la sola eliro estas ke OkSEJT devas esti altnivela aranĝo.

Je.L. opinias ke por tiuj celoj pli oportunas ne Taganrog, sed Kaliningrad.

A.A. diras ke por bone prepari necesas bone elspezi la monon.

M.K. demandas ĉu en tiu kazo estos profito?

G.A. opinias ke necesas provi fari altnivelan OkSEJT-on en Taganrog, kaj se ni sukcesos do sekvafoje ni povos organizi vere internacian aranĝon kun vasta reklamo.

Je.L. parolas pri ke oni postulu de A.Guljajev pli precizajn informojn pri ĉio (kotizoj, prezoj).

A.A. demandas ĉu preparteamo por OkSEJT estu la komitato?

A.B. diras ke necesas aktivigi taganroganojn kaj proponas engaĝi al la laboro A.Melnikov kiel instruisto.

La konferenco fiksas la daton de apero de la unua informletero: januaro 1996

Je.L. proponas kiel rezerva loko pro OkSEJT Kaliningrad.

Estas du proponoj pri datoj de okazigo de OkSEJT: meze de aŭgusto aŭ en la dua duono de julio. Al la poŝta voĉdonado estas proponitaj la sekvaj demandoj: 1. formado de preparteamo 2. okazigi OkSEJT-n en la dua duono de julio 1996 samtempe kun UK. Ĉiuj estas por tiu ĉi propono.

==== EoLA-8 (1996) ====
M.K. diras ke se EoLA en Minsk ne organiziĝos, do oni provos organizi muzikan laboratorion en Ivanovo.

A.A. proponas kiel rezerva loko por EoLA apudmoskvan urbon Vladimir.

G.A. klarigas pri neutileco de okazigo de EoLA en majo kaj motivas tion per tio, ke inter EoLA kaj OkSEJT tiukaze restos malmulte da tempo kaj ambaŭ aranĝoj ne estos vaste vizitotaj. Krome, li diras ke maje studentaro jam komencas prepariĝi al somera sesio. G.A. proponas ke se EoLA en Minsk ne organiziĝos do la festivalo ripozu dum unu jaro. Li dubas ke en Minsk-n alvenos multaj artistoj.

A.A. ne konsentas kaj diras ke estas granda ŝanco por aperigo de novaj talentoj en Bjelarusio kaj Ukrainio.

G.A. proponas ke pri EoLA okupiĝu la komitato.

A.L. proponas ke se ne aperos la unua informletero ĝis Novjaro do tio signifos ke la festivalo ne okazos.

La konferenco akceptas tiun proponon kaj en kazo de okazigo de EoLA komisias preparadon de la programo al G.Arosjev.

=== Buĝeto ===

==== Instruado ====
A.B. klarigas la bezonon de buĝeto kaj diras ke estus bone se oni fiksos planon de elspezoj. Li proponas ke en buĝeto estu punkto pri salajro al E-instruisto. Li diras ke persono, kiu okupiĝos pri tio devas havi anticipan certan monsumon.

A.L. proponas fiksi certajn sumojn por ĉefrespondeculojn.

Post diskutado la konferenco akceptas jenan varianton. Subteni E- instruistojn sub la sekvaj kondiĉoj: 1. kurso konsistu minimume el 15 lecionoj kun ne malpli ol 10 lernantoj sub aĝo de 26 jaroj je sumo egala al 159 mil rubloj.

==== Aparataro ====
Je.L. proponas fari kontrakton kun &quot;Ekvinokso&quot; okaze de aĉeto por ili aparataron.

Estas propono stipendii O.Dadajev por li iru al Taganrog kaj esploru pri OkSEJT-aj problemoj. La konferenco rajtigis la komitaton decidi pri tio ĉi.

A.A. informas pri komputilo ATARI, donacita de GEJ al SEJM kaj proponas investi monon por aĉeti por ĝi ekranon kaj printilon. G.A. diras pri neutileco de tio ĉi ĉar SEJM jam havas komputilon APRICOT kaj proponas vendi ATARI kaj kontraŭ ricevita mono aĉeti printilon por APRICOT.

La konferenco akceptas tiun proponon kaj komisias al A.Ananjin vendi ATARI.

=== Amendoj al statuto ===
La konferenco rekomendas al poŝta voĉdonado la sekvajn amendojn al la Statuto:
* 1. Redukti aĝlimon en A kaj B kategorioj de 35 ĝis 30 jaroj;
* 2. Ĉiu A membro devas prezenti al konferenco raporton pri sia laboro dumjare;
* 3. Se la komitato decidas ke la jarlaboro de A-membro estas nekontentiga do la komitato rajtas aŭtomate B-membrigi personon anstataŭ A-membriĝo.
* 4. La komitato decidas pri redukto de kategorieco de personoj ANTAŬ la konferenco por ke esti klara situacio kun kvorumo.

Krome la konferenco rekomendas al la poŝta voĉdonado A-membrigi N.Grigorjevskaja-n.

=== KER (Eksteraj Rilatoj) ===
G.A. demandas kion devas fari KER.

Je.L. opinias ke la baza celo de KER estas informi kaj esti informita.

A.B. proponas plivastigi Esperanton ekstere kaj enlande; rekomendi al eksteraj homoj kaj krokodilaj organizoj veni kaj rigardi.

A.A. aldonas ke ili interŝanĝu la spertojn kaj rakontu pri sukcesoj kaj malsukcesoj.

A.L. proponas organizi enkadre de OkSEJT trejnadon.

=== Laborplano ===
Jen estas kelkaj el proponitaj eventualaj aranĝoj de SEJM venontjare:

* - marto EoLA (Minsk/Vladimir/ĉu ne okazos)
* - ATS fine de marto
* - seminario pri instru-metodika laboro en Ĉeboksari
* - kursoj kun italoj en Peterburgo
* - julie OkSEJT en Taganrog
* - propono de SAT-kongreso (Peterburgo)

La konferenco konstatas ke nun ne eblas kompili la pli precizan laborplanon pro manko de konkretaj datoj de okazigo de preskaŭ ĉiuj aranĝoj. La konferenco komisias finkompili ĝin al la komitato.

=== Rilatoj kun REU ===
G.A. proponas ke SEJM kaj REU kuniĝu kaj estu unu organizo.

La konferenco malakceptas tiun proponon.

=== Rilatoj kun JEC ===
Je.L. proponas interŝanĝi per la informoj kun JEC.

A.A. diras ke Jec prenis sur sin la organizadon de [[Fratoj-Slavoj]] kaj ili ne kulpas ke ĝi ne okazis.

G.A. memorigas pri ilia memsufiĉeco.

A.A. aldonas ke estas pozitive ke ili faras ion utilan kaj ke ilia etoso ne estas akuzinda. Li diras ke la celoj de SEJM kaj JEC estas la kunaj, sed praktikoj estas diversaj.

A.B. komunikas ke I.Gonxarova proponis al liaj kursantoj veni en Moskvon dum la vintraj ferioj al speciale por tio organizota aranĝo, kie ankaŭ partoprenis ŝiaj kursantoj.

G.A. informas ke estis propono por ke EoLA-1997 estu organizota en Moskvo enkadre de REK kun helpo de MASI.

A.B. proponas agnoski JEC kiel bona E-organizo.

Tio estas akceptita.

=== SEJM-reprezentanto en TEJO ===
La konferenco unuanime opinias ke komitatano A por Rusio en TEJO devas esti estro de KER en SEJM.

Sekve la konferenco rekomendas al la poŝta voĉdonado nomumi A.Ĥromov kiel komitatano A por Rusio.

=== Registriĝo ===
G.A. proponas registri SEJM-on kiel interregionan organizon.

A.A. opinias ke necesas esplori eblecojn registri SEJM-on en Ĉeboksari aŭ en Kazanj kun titolo &quot;Совет Молодежных клубов России&quot;.

La konferenco komisias al A.Ŝamsutdinova esplori eblecon registri SEJM-n en Kazanj kiel interregiona organizo kaj informi pri la rezultoj dum 3 semajnoj A.Liskov-n.

=== SEJM-emblemo ===
A.A. proponas ke la emblemo estu turbo, kiel tiu en la dua informletero pri IJK-51 kaj promesas kontakti profesian pentristinon kaj peti desegni.

Tio estas akceptita.

=== Renomo de SEJM ===
La konferenco unuanime opinias ke SEJM restu nomita &quot;SEJM&quot;.

=== Rezolucio ===
La konferenco komisias kompili la finan rezolucion al G.Arosjev, A.Blinov kaj N.Grigorjevskaja. La rezolicio estas prezentita al la konferenco kaj estas akceptita (vd. suplementon)

=== Ceteraj demandoj ===
1. Pro nepago de siaj kotizoj la konferenco decidas eksigi el SEJM A-membrojn O.Ciganov, M.Ĉertilov, G.Tujakin. Por ke ili realiĝu al SEJM do ili denove sendi aliĝilon, pagu aliĝ- kaj jarkotizon.

2. La konferenco decidas ke la sekva SEJMkonferenco okazos sekvontaŭtune.

=== Fermo ===
G.Arosjev fermas la konferencon. Aplaŭdo, komuna kisado, ĉies orgasmo kaj hura - kriado. Aklamo, ĉiuj ekstaras.&lt;ref&gt;Tiel estas en la protokolo.&lt;/ref&gt;

{{Referencoj}}

[[Kategorio:Historio de SEJM|SEJM-konferenco 1995]]</text>
      <sha1>nzrlo54u95agv7rgl8qmq73jhyt3y5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Senperforta komunikado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>342677</id>
    <revision>
      <id>9470787</id>
      <parentid>9430436</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:56:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10672" sha1="ewumkseqtk8gw2kmceadkgopwvmxqrq" xml:space="preserve">[[Dosiero:MarshallRosenberg1990.jpg|alternative=Marshall Rosenberg (1990) montrante en la dekstra mano ĝirafon, simbolon de senperforta komunikado.|eta|Marshall Rosenberg (1990) montrante en la dekstra mano [[Ĝirafo|ĝirafon]], simbolon de senperforta komunikado.]]'''Senperforta komunikado''' (aŭ simple SpK), ankaŭ nomata '''neperforta komunikado''' ([[angle]]: ''Nonviolent Communication'' aŭ ''NVC''), estas koncepto evoluigita de [[Marshall B. Rosenberg]]. Sinonimoj estas kunsentema komunikado, konekta komunikado, lingvo de la koro aŭ ĝirafa lingvo.

La maniero, laŭ kiu homoj kutime komunikas, tute ne estas &quot;senperforta&quot;, ĉar la homaro vivis dum miloj da jaroj en kulturo bazita sur [[hierarkio]], regado kaj [[Subpremado (psikologio)|subpremo]]. [[Malfeliĉo]], [[Frustriĝo|frustrado]] aŭ [[kolero]] ne estas la problemo, sed jes la maniero, laŭ kiu esprimiĝas negativaj sentoj, depende de kiel iu parolas el si mem aŭ vorte vundas la alian. [[Kverelo]] iĝas [[konflikto]], se ĉiuj restas konvinkataj pri sia propra opinio, kaj dialogo ne havas ŝancon.

Kiam homoj uzas lingvaĵon, kiu provokas timon, [[Honto|honton]] aŭ [[Kulposento|kulpon]] en konflikta situacio, la atento de la alia persono deturniĝas. &quot;Perforta&quot; lingvo malhelpas al homoj klare vidi siajn sentojn, bezonojn kaj petojn. La konflikto intensiĝas, ĉar la &quot;perforta parto&quot; kaŭzas kontraŭ-perforton.

Senperforta komunikado utilas kaj en la ĉiutaga komunikado kaj por pace solvi konfliktojn en persona, profesia aŭ politika medioj. Per praktikado de SpK, vi povas obteni pli efikajn komunikadokapablojn por solvi konfliktojn, plibonigi [[Kunlaborado|kunlaboron]] kaj plibonigi la laboretoson. Uzado de korlingvo estas bonfartiga vojo al reciproka plezuro.

Senperforto kiel komunikadoteknika metodo, konsistas en atente aŭskulti kaj senkondiĉe akcepti la alian personon. Tiu tekniko estas uzata en [[psikoterapio]]. La ideo estas ke, se oni atente, sincere kaj nekondiĉe akceptas kion diras la aliulo, tio povas helpi al la alia persono lerni pri si mem kaj havigi al si [[Memkonscio|memkonscion]], kiu permesas al ili pliboniĝi. &lt;ref&gt;Esperanta Retradio [http://esperantaretradio.blogspot.com/2023/03/senperforta-komunikado.html?view=flipcard Senperforta komunikado], la 7-an de marto 2023&lt;/ref&gt;

La senperforta komunikado ne estas nur efektiva en [[terapio]], sed ankaŭ en aliaj interpersonaj situacioj, kiel ekzemple en la [[laborejo]], inter [[Amikeco|amikoj]] kaj inter [[Familio|familianoj]]. Per ĝi, homoj povas pli bone kompreni kaj respekti unu la alian, kaj tiel eviti misinterpreton kaj konfliktojn.

== Baza modelo de senperforta komunikado ==
La senperforta komunikado ankaŭ postulas, ke la komunikanto estu malantaŭa kaj lasu la alian personon paroli sen interrompo. Tio signifas, ke la komunikanto ne devas diri siajn proprajn ideojn aŭ solvojn, sed anstataŭe atenti kaj koncentriĝi pri la alia.

La kvar paŝoj, sur kiuj baziĝas senperforta komunikado, resumeblas per la punktoj: observado, sento, bezono kaj peto:

# '''Observado''': konkreta ago aŭ ne-ago estas priskribita sen interpretadi tiun (ne-)agon. La komunikadpartnero [[parafrazo|parafrazu]] la aŭditaĵon (''aktiva aŭskultado''). Eblas tamen, ke eĉ senjuĝa rimarko estas perceptata kiel kritiko. Helpus jam en Esperantujo la komuna respekto al la ideo de Esperanto kiel senjuĝa aŭskultilo, ĉar mankas sufiĉe evoluinta interlanda dialogo por alveni al juĝkriterioj&lt;ref&gt;Probal Dasgupto, &quot;La bunteco de la esperantistoj ofte respegulas la diversecon de tipaj naciaj vidpunktoj muldataj de respektivaj elitoj&quot;, [[Esperanto (revuo)|revuo Esperanto]], oktobro 2015, nro 1295 (10) p.198-199.&lt;/ref&gt;.
# La persona '''sento''', kiu rilatas al la observado, estas esprimita.
# La '''bezono''' kaŭzinta la senton estas esprimita. Ĝi ofte ne videblas unuavide. Ĉefe ĉe negativaj sentoj gravas kompreni la fonajn proprajn bezonojn por reagi [[empatio|empatie]] al la partnero.
# Formuliĝas fine '''peto''' pri konkreta agado. Necesas distingi inter petoj kaj deziroj. Petoj rilatas al agadoj en la estanteco, deziroj al eventoj en la estonteco. Ĉar empatio rilatas nur al estanteco, taŭgas nur petoj realigeblaj en la estanteco.

Ekzistas ''agadpetoj'' (kiel ekzemple pri malplenigo de la [[telerlavilo]]'') kaj ''rilatpetoj'' (ekzemple pri priskribo de propraj sentoj).''

Rosenberg resumas la komunikadon de senperforta komunikado per jena frazo: „Kiam ''a'', tiam mi sentas min ''b'', ĉar mi bezonas ''c''. Tial mi nun ŝatus ''d''.“

Laŭ Rosenberg oni ne uzu tiun bazan modelon laŭlitere, kaj la vicordo ne estas deviga. Senperforta komunikado bezonas grandan trejnadon prefere helpe de konkretaj konversacioj neperfortaj en filmetoj.

== Ĝirafa simbolo ==
La [[ĝirafo]] estas simbolo de neperforta komunikado aŭ simbolo por korolingvo, ĉar ĝi estas la terbesto kun la plej granda koro. Krome, ĝia alteco ebligas al ĝi havi distancon kaj bonan superrigardon super problemoj.

== Ekologia komunikado ==
Alia metodo pli uzata por efika komunikado kaj kunlaboro en grupoj estas la 'ekologia komunikado'&lt;ref&gt;(germana) Eva Lotz, [https://eurotopia.de/blog/?p=132 ökologische Komunikation], [[Eurotopia]], la 10-an de Aŭgusto 2015.&lt;/ref&gt; de la usona psikiatro kaj psikoterapiisto Jerome Liss, kiu ankaŭ fondis la “Scuola Italiana di [http://www.madeinlaspezia.com/il-metodo-biosistemico/ Biosistemica] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180820105632/http://www.madeinlaspezia.com/il-metodo-biosistemico/ |date=2018-08-20 }}”. Liss konstatis, ke grupoj havis grandan malfacilecon efektivigi kunlaborprojektojn kaj kunlabori kun aliaj grupoj, kaj tiel ekestis tiu komunikmetodo.

La maniero, laŭ kiu homoj kutime komunikas, tute ne estas &quot;senperforta&quot;, ĉar la homaro vivis dum miloj da jaroj en kulturo bazita sur hierarkio, regado kaj subpremo. Malfeliĉo, frustrado aŭ kolero ne estas la problemo, sed jes la maniero, laŭ kiu esprimiĝas negativaj sentoj, depende de kiel iu parolas el si mem aŭ vorte vundigas la alian. Kverelo iĝas konflikto, se ĉiuj restas konvinkitaj pri sia propra opinio, kaj dialogo ne havas ŝancon.

Kiam homoj uzas lingvaĵon, kiu provokas timon, honton aŭ kulpon en konflikta situacio, la atento de la alia persono deturniĝas. &quot;Perforta&quot; lingvo malhelpas al homoj klare vidi siajn sentojn, bezonojn kaj petojn. La konflikto intensiĝas, ĉar la &quot;perforta parto&quot; kaŭzas kontraŭ-perforton.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Literaturo ==
* (esperante) Senperforta komunikado, ĉefartikolo en [[Kontakto (revuo)|Kontakto]] (TEJO), aprilo 2016, numero 274
* [[Marshall B. Rosenberg]], ''Gewaltfreie Kommunikation (Neperforta komunikado)'', 7-a eldono, eld. Junfermann, Paderborn, 2007, ISBN 978-3-87387-454-1
* Marshall B. Rosenberg, Gabriele Seils: ''Konflikte lösen durch Gewaltfreie Kommunikation. Ein Gespräch mit Gabriele Seils. (Solvado de konfliktoj per neperforta komunikado. Interparolo kun Gabriele Seils.)'', 5-a eldono, Herder, Freiburg/Basel/Wien 2005, ISBN 3-451-05447-7
* Marshall B. Rosenberg: ''Die Sprache des Friedens sprechen. (Paroli la lingvon de paco)'', 1-a eldono. Junfermann, Paderborn 2006, ISBN 3-87387-640-X
* Marshall B. Rosenberg: ''Das können wir klären! (Tion ni povas klarigi!)'' 2-a eldono, Junfermann, Paderborn 2007, ISBN 978-3-87387-568-5
* Marshall B. Rosenberg: ''Erziehung, die das Leben bereichert. Gewaltfreie Kommunikation im Schulalltag. (Edukado, kiu riĉigas la vivon. Neperforta komunikado en la lerneja ĉiutago.)'' 3-a eldono, Junfermann, Paderborn 2007, ISBN 978-3-87387-566-1
* Klaus-Dieter Gens: ''Mit dem Herzen hört man besser. Einladung zur Gewaltfreien Kommunikation. (Plibonas aŭskulti per la koro. Invito al senperforta komunikado.)'' 1-a eldono. Junfermann, Paderborn 2007, ISBN 978-3-87387-667-5
* Ingrid Holler kaj Vera Heim: ''Konflikt-Kiste. Konflikte erfolgreich lösen mit der Gewaltfreien Kommunikation. (Konfliktokesto. Sukcese solvi konfliktojn per neperforta komunikado.)'' 1-a eldono. Junfermann, Paderborn 2005, ISBN 3-87387-597-7
* Wayland Myers: ''Die Grundlagen der Gewaltfreien Kommunikation. (Bazoj de neperforta komunikado.)'' 1-a eldono. Junfermann, Paderborn 2006, ISBN 3-87387-621-3
* Karoline I. Bitschnau: ''Gewaltfreie Kommunikation als relationale und soziale Kompetenz. (Senperforta komunikado kiel rilata kaj socia kompetenco.)'', Universitato Innsbruck 2007
* Julia Döring: ''Gewalt und Kommunikation. (Perforto kaj komunikado.)'' ''Essener Studien zur Semiotik und Kommunikationsforschung.'' Vol 29. Shaker, Aachen 2009, ISBN 978-3-8322-8661-3

== Vidu ankaŭ ==
* [[Senperforto]] ([[Mohandas Karamchand Gandhi|Gandhi]])
* [[Empatio]]
* [[Konflikto]]
* [[Mediacio]]
* [[Dialogo]]
* [[Interkultura komunikado]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* Kern.Punkto.Info : [https://kern.punkto.info/2016/05/06/kp073-senperforta-komunikado/ podkasto pri Neperforta komunikado]
* [http://kontakto.tejo.org/2016/10/senperforta-komunikado-kontakto-20164.html Senperforta Komunikado] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190129064253/http://kontakto.tejo.org/2016/10/senperforta-komunikado-kontakto-20164.html |date=2019-01-29 }}, [[Kontakto (revuo)|Kontakto]], 2016:4
* ({{en}}) [http://www.cnvc.org/ ''Center for Nonviolent Communication'']
* Neperforta komunikado en [http://www.gewaltfrei.de Germanujo], [http://www.gewaltfrei.ch Svislando] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130612104804/http://gewaltfrei.ch/ |date=2013-06-12 }}, [http://www.gewaltfrei-austria.org Aŭstrujo]
* ({{en}} {{fr}} {{de}}[http://www.nvcwiki.com ) Wiki pri senperforta komunikado]
* ''[http://www.oew.org/de/aktuellesartikel.php?id=346 Senperforta komunikado: lingvo de la vivo, intervjuo de Isolde Teschner]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (''Organisation für Eine solidarische Welt (organizaĵo por UNU solidara mondo)'', 11-a de januaro 2005)
* ({{de}}) [http://www.ingo-heyn.de/geschenk/g_leserbrief_nr_5.php?x='w' ''Ueber den Umgang mit singenden Drachen – Ein kleines Essay zur Gewaltfreien Kommunikation (Pri la rilato al kantantaj drakoj – Mallonga eseo pri neperforta komunikado)'']{{404|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* ({{de}}) [http://www.gfk-training.com/wasistgfk.htm Vasta materialo kaj ligilkolekto pri Npk]
* (angla - filmeto) : Carol Westerkamp, [https://www.youtube.com/watch?v=7TfuOqxtzI8 The most valuable language to learn] (La plej valora lingvo lernenda) dum poliglota konferenco en Grekio (2016) : Ĉu poliglotoj kaj esperantistoj por paco ?

[[Kategorio:Pedagogio]]
[[Kategorio:Komunikado]]
[[Kategorio:Senperforto]]</text>
      <sha1>ewumkseqtk8gw2kmceadkgopwvmxqrq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:LAPI.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>343942</id>
    <revision>
      <id>9470565</id>
      <parentid>5726460</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ASarabadani (WMF)</username>
        <id>231394</id>
      </contributor>
      <comment>Allow thumb.wikimedia.org alongside upload.wikimedia.org ([[phab:T427465]])</comment>
      <origin>9470565</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="73981" sha1="es3bvpad2tnxrpgboovrzxu97s15spi" xml:space="preserve">// &lt;source lang=javascript&quot;&gt;

/*
  Small JS library containing stuff I use often.
  
  Author: [[User:Lupo]], June 2009
  License: Quadruple licensed GFDL, GPL, LGPL and Creative Commons Attribution 3.0 (CC-BY-3.0)
 
  Choose whichever license of these you like best :-)

  Includes the following components:
   - Object enhancements (clone, merge)
   - String enhancements (trim, ...)
   - Array enhancements (JS 1.6)
   - Function enhancements (bind)
   - LAPI            Most basic DOM functions: $ (getElementById), make
   -   LAPI.Ajax     Ajax request implementation, tailored for MediaWiki/WMF sites
   -   LAPI.Browser  Browser detection (general)
   -   LAPI.DOM      DOM helpers, including a cross-browser DOM parser
   -   LAPI.WP       MediaWiki/WMF-specific DOM routines
   -   LAPI.Edit     Simple editor implementation with save, cancel, preview (for WMF sites)
   -   LAPI.Evt      Event handler routines (general)
   -   LAPI.Pos      Position calculations (general)
*/

// Global: importScript (from wiki.js, for MediaWiki:AjaxSubmit.js)

// Configuration: set this to the URL of your image server. The value is a string representation
// of a regular expression. For instance, for Wikia, use &quot;http://images\\d\\.wikia\\.nocookie\\.net&quot;.
// Remember to double-escape the backslash.
if (typeof (LAPI_file_store) == 'undefined')
  var LAPI_file_store = &quot;(https?:)?//(?:upload|thumb)\.wikimedia\.org/&quot;;

// Some basic routines, mainly enhancements of the String, Array, and Function objects.
// Some taken from Javascript 1.6, some own.

/** Object enhancements ************/

// Note: adding these to the prototype may break other code that assumes that
// {} has no properties at all.
Object.clone = function (source, includeInherited)
{
  if (!source) return null;
  var result = {};
  for (var key in source) {
    if (includeInherited || source.hasOwnProperty (key)) result[key] = source[key];
  }
  return result;
};

Object.merge = function (from, into, includeInherited)
{
  if (!from) return into;
  for (var key in from) {
    if (includeInherited || from.hasOwnProperty (key)) into[key] = from[key];
  }
  return into;
};

Object.mergeSome = function (from, into, includeInherited, predicate)
{
  if (!from) return into;
  if (typeof (predicate) == 'undefined')
    return Object.merge (from, into, includeInherited);
  for (var key in from) {
    if ((includeInherited || from.hasOwnProperty (key)) &amp;&amp; predicate (from, into, key))
      into[key] = from[key];
  }
  return into;
};

Object.mergeSet = function (from, into, includeInherited)
{
  return Object.mergeSome
           (from, into, includeInherited, function (src, tgt, key) {return src[key] != null;});
}

/** String enhancements (Javascript 1.6) ************/

// Removes given characters from both ends of the string.
// If no characters are given, defaults to removing whitespace.
if (!String.prototype.trim) {
  String.prototype.trim = function (chars) {
    if (!chars) return this.replace (/^\s+|\s+$/g, &quot;&quot;);
    return this.trimRight (chars).trimLeft (chars);
  };
}

// Removes given characters from the beginning of the string.
// If no characters are given, defaults to removing whitespace.
if (!String.prototype.trimLeft) {
  String.prototype.trimLeft = function (chars) {
    if (!chars) return this.replace (/^\s\s*/, &quot;&quot;);
    return this.replace (new RegExp ('^[' + chars.escapeRE () + ']+'), &quot;&quot;);
  };
}
String.prototype.trimFront = String.prototype.trimLeft; // Synonym

// Removes given characters from the end of the string.
// If no characters are given, defaults to removing whitespace.
if (!String.prototype.trimRight) {
  String.prototype.trimRight = function (chars) {
    if (!chars) return this.replace (/\s\s*$/, &quot;&quot;);
    return this.replace (new RegExp ('[' + chars.escapeRE () + ']+$'), &quot;&quot;);
  };
}
String.prototype.trimEnd = String.prototype.trimRight; // Synonym

/** Further String enhancements ************/

// Returns true if the string begins with prefix.
String.prototype.startsWith = function (prefix) {
  return this.indexOf (prefix) == 0;
};

// Returns true if the string ends in suffix
String.prototype.endsWith = function (suffix) {
  return this.lastIndexOf (suffix) + suffix.length == this.length;
};

// Returns true if the string contains s.
String.prototype.contains = function (s) {
  return this.indexOf (s) &gt;= 0;
};

// Replace all occurrences of a string pattern by replacement.
String.prototype.replaceAll = function (pattern, replacement) {
  return this.split (pattern).join (replacement);
};

// Escape all backslashes and single or double quotes such that the result can
// be used in Javascript inside quotes or double quotes.
String.prototype.stringifyJS = function () {
  return this.replace (/([\\\'\&quot;]|%5C|%27|%22)/g, '\\$1') // ' // Fix syntax coloring
             .replace (/\n/g, '\\n');
}

// Escape all RegExp special characters such that the result can be safely used
// in a RegExp as a literal.
String.prototype.escapeRE = function () {
  return this.replace (/([\\{}()|.?*+^$\[\]])/g, &quot;\\$1&quot;);
};

String.prototype.escapeXML = function (quot, apos) {
  var s    = this.replace (/&amp;/g,    '&amp;amp;')
                 .replace (/\xa0/g, '&amp;nbsp;')
                 .replace (/&lt;/g,    '&amp;lt;')
                 .replace (/&gt;/g,    '&amp;gt;');
  if (quot) s = s.replace (/\&quot;/g,   '&amp;quot;'); // &quot; // Fix syntax coloring
  if (apos) s = s.replace (/\'/g,   '&amp;apos;'); // ' // Fix syntax coloring
  return s;
};

String.prototype.decodeXML = function () {
  return this.replace(/&amp;quot;/g, '&quot;')
             .replace(/&amp;apos;/g, &quot;'&quot;)
             .replace(/&amp;gt;/g,   '&gt;')
             .replace(/&amp;lt;/g,   '&lt;')
             .replace(/&amp;nbsp;/g, '\xa0')
             .replace(/&amp;amp;/g,  '&amp;');
};

String.prototype.capitalizeFirst = function () {
  return this.substring (0, 1).toUpperCase() + this.substring (1);
};

String.prototype.lowercaseFirst = function () {
  return this.substring (0, 1).toLowerCase() + this.substring (1);
};

// This is actually a function on URLs, but since URLs typically are strings in
// Javascript, let's include this one here, too.
String.prototype.getParamValue = function (param) {
  var re = new RegExp ('[&amp;?]' + param.escapeRE () + '=([^&amp;#]*)');
  var m  = re.exec (this);
  if (m &amp;&amp; m.length &gt;= 2) return decodeURIComponent (m[1]);
  return null;
};

String.getParamValue = function (param, url)
{
  if (typeof (url) == 'undefined' || url === null) url = document.location.href;
  try {
    return url.getParamValue (param);
  } catch (e) { 
    return null;
  }
};

/** Function enhancements ************/

if (!Function.prototype.bind) {
  // Return a function that calls the function with 'this' bound to 'thisObject'
  Function.prototype.bind = function (thisObject) {
    var f = this, obj = thisObject, slice = Array.prototype.slice, prefixedArgs = slice.call (arguments, 1);
    return function () { return f.apply (obj, prefixedArgs.concat (slice.call (arguments))); };
  };
}

/** Array enhancements (Javascript 1.6) ************/

// Note that contrary to JS 1.6, we treat the thisObject as optional.
// Don't add to the prototype, that would break for (var key in array) loops!

// Returns a new array containing only those elements for which predicate
// is true.
if (!Array.filter) {
  Array.filter = function (target, predicate, thisObject)
  {
    if (target === null) return null;
    if (typeof (target.filter) == 'function') return target.filter (predicate, thisObject);
    if (typeof (predicate) != 'function')
      throw new Error ('Array.filter: predicate must be a function');
    var l = target.length;
    var result = [];
    if (thisObject) predicate = predicate.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target) {
        var curr = target[i];
        if (predicate (curr, i, target)) result[result.length] = curr;
      }
    }
    return result;
  };
}
Array.select = Array.filter; // Synonym

// Calls iterator on all elements of the array
if (!Array.forEach) {
  Array.forEach = function (target, iterator, thisObject)
  {
    if (target === null) return;
    if (typeof (target.forEach) == 'function') {
      target.forEach (iterator, thisObject);
      return;
    }
    if (typeof (iterator) != 'function')
      throw new Error ('Array.forEach: iterator must be a function');
    var l = target.length;
    if (thisObject) iterator = iterator.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target) iterator (target[i], i, target);
    }
  };
}

// Returns true if predicate is true for every element of the array, false otherwise
if (!Array.every) {
  Array.every = function (target, predicate, thisObject)
  {
    if (target === null) return true;
    if (typeof (target.every) == 'function') return target.every (predicate, thisObject);
    if (typeof (predicate) != 'function')
      throw new Error ('Array.every: predicate must be a function');
    var l = target.length;
    if (thisObject) predicate = predicate.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target &amp;&amp; !predicate (target[i], i, target)) return false;
    }
    return true;
  };
}
Array.forAll = Array.every; // Synonym

// Returns true if predicate is true for at least one element of the array, false otherwise.
if (!Array.some) {
  Array.some = function (target, predicate, thisObject)
  {
    if (target === null) return false;
    if (typeof (target.some) == 'function') return target.some (predicate, thisObject);
    if (typeof (predicate) != 'function')
      throw new Error ('Array.some: predicate must be a function');
    var l = target.length;
    if (thisObject) predicate = predicate.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target &amp;&amp; predicate (target[i], i, target)) return true;
    }
    return false;
  };
}
Array.exists = Array.some; // Synonym

// Returns a new array built by applying mapper to all elements.
if (!Array.map) {
  Array.map = function (target, mapper, thisObject)
  {
    if (target === null) return null;
    if (typeof (target.map) == 'function') return target.map (mapper, thisObject);
    if (typeof (mapper) != 'function')
      throw new Error ('Array.map: mapper must be a function');
    var l = target.length;
    var result = [];
    if (thisObject) mapper = mapper.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target) result[i] = mapper (target[i], i, target);
    }
    return result;
  };
}

if (!Array.indexOf) {
  Array.indexOf = function (target, elem, from)
  {
    if (target === null) return -1;
    if (typeof (target.indexOf) == 'function') return target.indexOf (elem, from);
    if (typeof (target.length) == 'undefined') return -1;
    var l = target.length;    
    if (isNaN (from)) from = 0; else from = from || 0;
    from = (from &lt; 0) ? Math.ceil (from) : Math.floor (from);
    if (from &lt; 0) from += l;
    if (from &lt; 0) from = 0;
    while (from &lt; l) {
      if (from in target &amp;&amp; target[from] === elem) return from;
      from += 1;
    }
    return -1;
  };
}

if (!Array.lastIndexOf) {
  Array.lastIndexOf = function (target, elem, from)
  {
    if (target === null) return -1;
    if (typeof (target.lastIndexOf) == 'function') return target.lastIndexOf (elem, from);
    if (typeof (target.length) == 'undefined') return -1;
    var l = target.length;
    if (isNaN (from)) from = l-1; else from = from || (l-1);
    from = (from &lt; 0) ? Math.ceil (from) : Math.floor (from);
    if (from &lt; 0) from += l; else if (from &gt;= l) from = l-1;
    while (from &gt;= 0) {
      if (from in target &amp;&amp; target[from] === elem) return from;
      from -= 1;
    }
    return -1;
  };
}

/** Additional Array enhancements ************/

Array.remove = function (target, elem) {
  var i = Array.indexOf (target, elem);
  if (i &gt;= 0) target.splice (i, 1);
};

Array.contains = function (target, elem) {
  return Array.indexOf (target, elem) &gt;= 0;
};

Array.flatten = function (target) {
  var result = [];
  Array.forEach (target, function (elem) {result = result.concat (elem);});
  return result;
};

// Calls selector on the array elements until it returns a non-null object
// and then returns that object. If selector always returns null, any also
// returns null. See also Array.map.
Array.any = function (target, selector, thisObject)
{
  if (target === null) return null;
  if (typeof (selector) != 'function')
    throw new Error ('Array.any: selector must be a function');
  var l = target.length;
  var result = null;
  if (thisObject) selector = selector.bind (thisObject);
  for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
    if (i in target) {
      result = selector (target[i], i, target);
      if (result != null) return result;
    }
  }
  return null;
};

// Return a contiguous array of the contents of source, which may be an array or pseudo-array,
// basically anything that has a length and can be indexed. (E.g. live HTMLCollections, but also
// Strings, or objects, or the arguments &quot;variable&quot;.
Array.make = function (source)
{
  if (!source || typeof (source.length) == 'undefined') return null;
  var result = [];
  var l      = source.length;
  for (var i=0; i &lt; l; i++) {
    if (i in source) result[result.length] = source[i];
  }
  return result;
};

if (typeof (window.LAPI) == 'undefined') {

window.LAPI = {
  Ajax :
  {
    getRequest : function ()
    {
      var request = null;
      try {
        request = new XMLHttpRequest();
      } catch (anything) {
        request = null;
        if (!!window.ActiveXObject) {
          if (typeof (LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID) == 'undefined') {
            var XHR_ids = [  'MŜML2.XMLHTTP.6.0', 'MŜML2.XMLHTTP.3.0'
                           , 'MŜML2.XMLHTTP', 'Microsoft.XMLHTTP'
                          ];
            for (var i=0; i &lt; XHR_ids.length &amp;&amp; !request; i++) {
              try {
                request = new ActiveXObject (XHR_ids[i]);
                if (request) LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID = XHR_ids[i];
              } catch (ex) {
                request = null;
              }
            }
            if (!request) LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID = null;
          } else if (LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID) {
            request = new ActiveXObject (LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID);
          }
        } // end if IE
      } // end try-catch
      return request;
    }
  },

  $ : function (selector, doc, multi)
  {
    if (!selector || selector.length == 0) return null;
    doc = doc || document;
    if (typeof (selector) == 'string') {
      if (selector.charAt (0) == '#') selector = selector.substring (1);
      if (selector.length &gt; 0) return doc.getElementById (selector);
      return null;
    } else {
      if (multi) return Array.map (selector, function (id) {return LAPI.$ (id, doc);});
      return Array.any (selector, function (id) {return LAPI.$ (id, doc);});
    }
  },

  make : function (tag, attribs, css, doc)
  {
    doc = doc || document;
    if (!tag || tag.length == 0) throw new Error ('No tag for LAPI.make');
    var result = doc.createElement (tag);
    Object.mergeSet (attribs, result);
    Object.mergeSet (css, result.style);
    if (/^(form|input|button|select|textarea)$/.test (tag) &amp;&amp;
        result.id &amp;&amp; result.id.length &gt; 0 &amp;&amp; !result.name
       )
    {
      result.name = result.id;
    }
    return result;
  },

  formatException : function (ex, asDOM)
  {
    var name = ex.name || &quot;&quot;;
    var msg  = ex.message || &quot;&quot;;
    var file = null;
    var line = null;
    if (msg &amp;&amp; msg.length &gt; 0 &amp;&amp; msg.charAt (0) == '#') {
      // User msg: don't confuse users with error locations. (Note: could also use
      // custom exception types, but that doesn't work right on IE6.)
      msg = msg.substring (1);
    } else {
      file = ex.fileName || ex.sourceURL || null; // Gecko, Webkit, others
      line = ex.lineNumber || ex.line || null;    // Gecko, Webkit, others
    }
    if (name || msg) {
      if (!asDOM) {
        return
          'Exception ' + name + ': ' + msg
          + (file ? '\nFile ' + file + (line ? ' (' + line + ')' : &quot;&quot;) : &quot;&quot;)
          ;
      } else {
        var ex_msg = LAPI.make ('div');
        ex_msg.appendChild (document.createTextNode ('Exception ' + name + ': ' + msg));
        if (file) {
          ex_msg.appendChild (LAPI.make ('br'));
          ex_msg.appendChild
            (document.createTextNode ('File ' + file + (line ? ' (' + line + ')' : &quot;&quot;)));
        }
        return ex_msg;
      }
    } else {
      return null;
    }
  }

};

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Browser) == 'undefined') {
  
// Yes, usually it's better to test for available features. But sometimes there's no
// way around testing for specific browsers (differences in dimensions, layout errors,
// etc.)
LAPI.Browser =
(function (agent) {
  var result = {};
  result.client = agent;
  var m = agent.match(/applewebkit\/(\d+)/);
  result.is_webkit = (m != null);
  result.is_safari = result.is_webkit &amp;&amp; !agent.contains ('spoofer');
  result.webkit_version = (m ? parseInt (m[1]) : 0);
  result.is_khtml =
       navigator.vendor == 'KDE'
    || (document.childNodes &amp;&amp; !document.all &amp;&amp; !navigator.taintEnabled &amp;&amp; navigator.accentColorName);
  result.is_gecko =
       agent.contains ('gecko')
    &amp;&amp; !/khtml|spoofer|netscape\/7\.0/.test (agent);
  result.is_ff_1    = agent.contains ('firefox/1');
  result.is_ff_2    = agent.contains ('firefox/2');
  result.is_ff_ge_2 = /firefox\/[2-9]|minefield\/3/.test (agent);
  result.is_ie      = agent.contains ('msie') || !!window.ActiveXObject;
  result.is_ie_lt_7 = false;
  if (result.is_ie) {
    var version = /msie ((\d|\.)+)/.exec (agent);
    result.is_ie_lt_7  = (version != null &amp;&amp; (parseFloat(version[1]) &lt; 7));
  }
  result.is_opera      = agent.contains ('opera');
  result.is_opera_ge_9 = false;
  result.is_opera_95   = false;
  if (result.is_opera) {
    m = /opera\/((\d|\.)+)/.exec (agent);
    result.is_opera_95   = m &amp;&amp; (parseFloat (m[1]) &gt;= 9.5);
    result.is_opera_ge_9 = m &amp;&amp; (parseFloat (m[1]) &gt;= 9.0);
  }
  result.is_mac = agent.contains ('mac');
  return result;
})(navigator.userAgent.toLowerCase ());

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.DOM) == 'undefined') {
  
LAPI.DOM =
{
  // IE6 doesn't have these Node constants in Node, so put them here
  ELEMENT_NODE                :  1,
  ATTRIBUTE_NODE              :  2,
  TEXT_NODE                   :  3,
  CDATA_SECTION_NODE          :  4,
  ENTITY_REFERENCE_NODE       :  5,
  ENTITY_NODE                 :  6,
  PROCESSING_INSTRUCTION_NODE :  7,
  COMMENT_NODE                :  8,
  DOCUMENT_NODE               :  9,
  DOCUMENT_TYPE_NODE          : 10,
  DOCUMENT_FRAGMENT_NODE      : 11,
  NOTATION_NODE               : 12,

  cleanAttributeName : function (attr_name)
  {
    if (!LAPI.Browser.is_ie) return attr_name;
    if (!LAPI.DOM.cleanAttributeName._names) {
      LAPI.DOM.cleanAttributeName._names = {
         'class'       : 'className'
        ,'cellspacing' : 'cellSpacing'
        ,'cellpadding' : 'cellPadding'
        ,'colspan'     : 'colSpan'
        ,'maxlength'   : 'maxLength'
        ,'readonly'    : 'readOnly'
        ,'rowspan'     : 'rowSpan'
        ,'tabindex'    : 'tabIndex'
        ,'valign'      : 'vAlign'
      };
    }
    var cleaned = attr_name.toLowerCase ();
    return LAPI.DOM.cleanAttributeName._names[cleaned] || cleaned;
  },

  importNode : function (into, node, deep)
  {
    if (!node) return null;
    if (into.importNode) return into.importNode (node, deep);
    if (node.ownerDocument == into) return node.cloneNode (deep);
    var new_node = null;
    switch (node.nodeType) {
      case LAPI.DOM.ELEMENT_NODE :
        new_node = into.createElement (node.nodeName);
        Array.forEach (
            node.attributes
          , function (attr) {
              if (attr &amp;&amp; attr.nodeValue &amp;&amp; attr.nodeValue.length &gt; 0)
                new_node.setAttribute (LAPI.DOM.cleanAttributeName (attr.name), attr.nodeValue);
            }
        );
        new_node.style.cssText = node.style.cssText;
        if (deep) {
          Array.forEach (
              node.childNodes
            , function (child) {
                var copy = LAPI.DOM.importNode (into, child, true);
                if (copy) new_node.appendChild (copy);
              }
          );
        }
        return new_node;
      case LAPI.DOM.TEXT_NODE :
        return into.createTextNode (node.nodeValue);
      case LAPI.DOM.CDATA_SECTION_NODE :
        return (into.createCDATASection
                  ? into.createCDATASection (node.nodeValue)
                  : into.createTextNode (node.nodeValue)
               );
      case LAPI.DOM.COMMENT_NODE :
        return into.createComment (node.nodeValue);
      default :
        return null;
    } // end switch
  },

  parse : function (str, content_type)
  {
    function getDocument (str, content_type)
    {
      if (typeof (DOMParser) != 'undefined') {
        var parser = new DOMParser ();
        if (parser &amp;&amp; parser.parseFromString)
          return parser.parseFromString (str, content_type);
      }
      // We don't have DOMParser
      if (LAPI.Browser.is_ie) {
        var doc = null;
        // Apparently, these can be installed side-by-side. Try to get the newest one available.
        // Unfortunately, one finds a variety of version strings on the net. I have no idea which
        // ones are correct.
        if (typeof (LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID) == 'undefined') {
          // If we find a parser, we cache it. If we cannot find one, we also remember that.
          var parsers =
            [ 'MŜML6.DOMDocument','MŜML5.DOMDocument','MŜML4.DOMDocument','MŜML3.DOMDocument'
             ,'MŜML2.DOMDocument.5.0','MŜML2.DOMDocument.4.0','MŜML2.DOMDocument.3.0'
             ,'MŜML2.DOMDocument','MŜML.DomDocument','Microsoft.XmlDom'];
          for (var i=0; i &lt; parsers.length &amp;&amp; !doc; i++) {
            try {
              doc = new ActiveXObject (parsers[i]);
              if (doc) LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID = parsers[i];
            } catch (ex) {
              doc = null;
            }
          }
          if (!doc) LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID = null;
        } else if (LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID) {
          doc = new ActiveXObject (LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID);
        }
        if (doc) {
          doc.async = false;
          doc.loadXML (str);
          return doc;
        }
      } 
      // Try using a &quot;data&quot; URI (http://www.ietf.org/rfc/rfc2397). Reported to work on
      // older Safaris.
      content_type  = content_type || 'application/xml';
      var req = LAPI.Ajax.getRequest ();
      if (req) {
        // Synchronous is OK, since &quot;data&quot; URIs are local
        req.open
          ('GET', 'data:' + content_type + ';charset=utf-8,' + encodeURIComponent (str), false);
        if (req.overrideMimeType) req.overrideMimeType (content_type);
        req.send (null);
        return req.responseXML;
      }
      return null;
    } // end getDocument

    var doc = null;

    try {
      doc = getDocument (str, content_type);
    } catch (ex) {
      doc = null;
    }
    if (   (    (!doc || !doc.documentElement)
             &amp;&amp; (   str.search (/^\s*(&lt;xml[^&gt;]*&gt;\s*)?&lt;!doctype\s+html/i) &gt;= 0
                 || str.search (/^\s*&lt;html/i) &gt;= 0
                )
           )
        ||
           (doc &amp;&amp; (   LAPI.Browser.is_ie
                    &amp;&amp; (!doc.documentElement
                        &amp;&amp; doc.parseError &amp;&amp; doc.parseError.errorCode != 0
                        &amp;&amp; doc.parseError.reason.contains ('Error processing resource')
                        &amp;&amp; doc.parseError.reason.contains
                             ('http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd')
                       )
                   )
           )
       )
    {
      // Either the text specified an (X)HTML document, but we failed to get a Document, or we
      // hit the walls of the single-origin policy on IE which tries to get the DTD from the
      // URI specified... Let's fake a document:
      doc = LAPI.DOM.fakeHTMLDocument (str);
    }
    return doc;
  },

  parseHTML : function (str, sanity_check)
  {
    // Always use a faked document; parsing as XML and then treating the result as HTML doesn't work right with HTML5.
    return LAPI.DOM.fakeHTMLDocument (str);
  },

  fakeHTMLDocument : function (str)
  {
    var body_tag = /&lt;body.*?&gt;/.exec (str);
    if (!body_tag || body_tag.length == 0) return null;
    body_tag = body_tag.index + body_tag[0].length; // Index after the opening body tag
    var body_end = str.lastIndexOf ('&lt;/body&gt;');
    if (body_end &lt; 0) return null;
    var content = str.substring (body_tag, body_end); // Anything in between          
    content = content.replace(/&lt;script(.|\s)*?\/script&gt;/g, &quot;&quot;); // Sanitize: strip scripts
    return new LAPI.DOM.DocumentFacade (content);
  },

  isValid : function (doc)
  {
    if (!doc) return doc;
    if (typeof (doc.parseError) != 'undefined') { // IE
      if (doc.parseError.errorCode != 0) {
        throw new Error (  'XML parse error: ' + doc.parseError.reason
                         + ' line ' + doc.parseError.line
                         + ' col ' + doc.parseError.linepos
                         + '\nsrc = ' + doc.parseError.srcText);
      }
    } else {
      // FF... others?
      var root = doc.documentElement;
      if (/^parsererror$/i.test (root.tagName)) {
        throw new Error ('XML parse error: ' + root.getInnerText ());
      }
    }
    return doc;
  },

  hasClass : function (node, className)
  {
    if (!node) return false;
    return (' ' + node.className + ' ').contains (' ' + className + ' ');
  },
  
  setContent : function (node, content)
  {
    if (content == null) return node;
    LAPI.DOM.removeChildren (node);
    if (content.nodeName) { // presumably a DOM tree, like a span or a document fragment
      node.appendChild (content);
    } else if (typeof (node.innerHTML) != 'undefined') {
      node.innerHTML = content.toString ();
    } else {
      node.appendChild (document.createTextNode (content.toString ()));
    }
    return node;
  },

  makeImage : function (src, width, height, title, doc)
  {
    return LAPI.make (
               'img'
             , {src : src, width: &quot;&quot; + width, height : &quot;&quot; + height, title : title}
             , doc
           );
  },

  makeButton : function (id, text, f, submit, doc)
  {
    return LAPI.make (
               'input'
             , {id : id || &quot;&quot;, type: (submit ? 'submit' : 'button'), value: text, onclick: f}
             , doc
           );
  },
  
  makeLabel : function (id, text, for_elem, doc)
  {
    var label = LAPI.make ('label', {id: id || &quot;&quot;, htmlFor: for_elem}, null, doc);
    return LAPI.DOM.setContent (label, text);
  },
  
  makeLink : function (url, text, tooltip, onclick, doc)
  {
    var lk = LAPI.make ('a', {href: url, title: tooltip, onclick: onclick}, null, doc);
    return LAPI.DOM.setContent (lk, text || url);
  },
  
  // Unfortunately, extending Node.prototype may not work on some browsers,
  // most notably (you've guessed it) IE...
  
  getInnerText : function (node)
  {
    if (node.textContent) return node.textContent;
    if (node.innerText)   return node.innerText;
    var result = &quot;&quot;;
    if (node.nodeType == LAPI.DOM.TEXT_NODE) {
      result = node.nodeValue;
    } else {
      Array.forEach (node.childNodes,
        function (elem) {
          switch (elem.nodeType) {
            case LAPI.DOM.ELEMENT_NODE:
              result += LAPI.DOM.getInnerText (elem);
              break;
            case LAPI.DOM.TEXT_NODE:
              result += elem.nodeValue;
              break;
          }
        }
      );
    }
    return result;
  },
  
  removeNode : function (node)
  {
    if (node.parentNode) node.parentNode.removeChild (node);
    return node;
  },

  removeChildren : function (node)
  {
    // if (typeof (node.innerHTML) != 'undefined') node.innerHTML = &quot;&quot;;
    // Not a good idea. On IE this destroys all contained nodes, even if they're still referenced
    // from JavaScript! Can't have that...
    while (node.firstChild) node.removeChild (node.firstChild);
    return node;
  },

  insertNode : function (node, before)
  {
    before.parentNode.insertBefore (node, before);
    return node;
  },

  insertAfter : function (node, after)
  {
    var next = after.nextSibling;
    after.parentNode.insertBefore (node, next);
    return node;
  },
  
  replaceNode : function (node, newNode)
  {
    node.parentNode.replaceChild (node, newNode);
    return newNode;
  },
  
  isParentOf : function (parent, child)
  {
    while (child &amp;&amp; child != parent &amp;&amp; child.parentNode) child = child.parentNode;
    return child == parent;
  },

  // Property is to be in CSS style, e.g. 'background-color', not in JS style ('backgroundColor')!
  // Use standard 'cssFloat' for float property.
  currentStyle : function (element, property)
  {
    function normalize (prop) {
      // Don't use a regexp with a lambda function (available only in JS 1.3)... and I once had a
      // case where IE6 goofed grossly with a lambda function. Since then I try to avoid those
      // (though they're neat).
      if (prop == 'cssFloat') return 'styleFloat'; // We'll try both variants below, standard first...
      var result = prop.split ('-');
      result =
        Array.map (result, function (s) { if (s) return s.capitalizeFirst (); else return s;});
      result = result.join (&quot;&quot;);
      return result.lowercaseFirst ();
    }

    if (element.ownerDocument.defaultView
        &amp;&amp; element.ownerDocument.defaultView.getComputedStyle)
    { // Gecko etc.
      if (property == 'cssFloat') property = 'float';
      return
        element.ownerDocument.defaultView.getComputedStyle (element, null).getPropertyValue (property);
    } else {
      var result;
      if (element.currentStyle) { // IE, has subtle differences to getComputedStyle
        result = element.currentStyle[property] || element.currentStyle[normalize (property)];
      } else // Not exactly right, but best effort
        result = element.style[property] || element.style[normalize (property)];
      // Convert em etc. to pixels. Kudos to Dean Edwards; see
      // http://erik.eae.net/archives/2007/07/27/18.54.15/#comment-102291
      if (!/^\d+(px)?$/i.test (result) &amp;&amp; /^\d/.test (result) &amp;&amp; element.runtimeStyle) {
        var style                 = element.style.left;
        var runtimeStyle          = element.runtimeStyle.left;
        element.runtimeStyle.left = element.currentStyle.left;
        element.style.left        = result || 0;
        result = elem.style.pixelLeft + &quot;px&quot;;
        element.style.left        = style;
        element.runtimeStyle.left = runtimeStyle;
      }
    }
  },

  // Load a given image in a given size. Parameters:
  //   title
  //     Full title of the image, including the &quot;File:&quot; namespace
  //   url
  //     If != null, URL of an existing thumb for that image. If width is null, may contain the url
  //     of the full image.
  //   width
  //     If != null, desired width of the image, otherwise load the full image
  //   height
  //     If width != null, height should also be set.
  //   auto_thumbs
  //     True if missing thumbnails are generated automatically.
  //   success
  //     Function to be called once the image is loaded. Takes one parameter: the IMG-tag of
  //     the loaded image
  //   failure
  //     Function to be called if the image cannot be loaded. Takes one parameter: a string
  //     containing an error message.
  loadImage : function (title, url, width, height, auto_thumbs, success, failure)
  {
    if (auto_thumbs &amp;&amp; url) {
      // MediaWiki-style with 404 handler. Set condition to false if your wiki does not have such a
      // setup.
      var img_src = null;
      if (width) {
        var i = url.lastIndexOf ('/');
        if (i &gt;= 0) {
          img_src = url.substring (0, i)
                  + url.substring (i).replace (/^\/\d+px-/, '/' + width + 'px-');
        }
      } else if (url) {
        img_src = url;
      }
      if (!img_src) {
        failure (&quot;Cannot load image from url &quot; + url);
        return;
      }
      var img_loader =
        LAPI.make (
            'img'
          , {src: img_src}
          , {position: 'absolute', top: '0px', left: '0px', display: 'none'}
        );
      if (width) img_loader.width = &quot;&quot; + width;
      if (height) img_loader.height = &quot;&quot; + height;
      LAPI.Evt.attach (img_loader, 'load', function () {success (img_loader);});
      document.body.appendChild (img_loader); // Now the browser goes loading the image
    } else {
      // No url to work with. Use parseWikitext to have a thumb generated an to get its URL.
      LAPI.Ajax.parseWikitext (
          '[[' + title + (width ? '|' + width + 'px' : &quot;&quot;) + ']]'
        , function (html, failureFunc) {
            var dummy =
              LAPI.make (
                  'div'
                , null
                , {position: 'absolute', top: '0px', left: '0px', display: 'none'}
              );
            document.body.appendChild (dummy); // Now start loading the image
            dummy.innerHTML = html;
            var imgs = dummy.getElementsByTagName ('img');
            LAPI.Evt.attach (
                imgs[0], 'load'
              , function () {
                  success (imgs[0]);
                  LAPI.DOM.removeNode (dummy);
                }
            );
          }
        , function (request, json_result)
          {
            failure (&quot;Image loading failed: &quot; + request.status + ' ' + request.statusText);
          }
        , false // Not as preview
        , null  // user language: don't care
        , null  // on page: don't care
        , 3600  // Cache for an hour
      );
    }
  }

}; // end LAPI.DOM

LAPI.DOM.DocumentFacade = function () {this.initialize.apply (this, arguments);};

LAPI.DOM.DocumentFacade.prototype =
{
  initialize : function (text)
  {
    // It's not a real document, but it will behave like one for our purposes.
    this.documentElement = LAPI.make ('div', null, {display: 'none', position: 'absolute'});
    this.body = LAPI.make ('div', null, {position: 'relative'});
    this.documentElement.appendChild (this.body);
    document.body.appendChild (this.documentElement);
    this.body.innerHTML = text;
    // Find all forms
    var forms = document.getElementsByTagName ('form');
    var self = this;
    this.forms = Array.select (forms, function (f) {return LAPI.DOM.isParentOf (self.body, f);});
    // Konqueror 4.2.3/4.2.4 clears form.elements when the containing div is removed from the
    // parent document?!
    if (!LAPI.Browser.is_khtml) {
      LAPI.DOM.removeNode (this.documentElement);
    } else {
      this.dispose = function () {LAPI.DOM.removeNode (this.documentElement);};
      // Since we must leave the stuff *in* the original document on Konqueror, we'll also need a
      // dispose routine... what an ugly hack.
    }
    this.allIDs = {};
    this.isFake = true;
  },

  createElement : function (tag) { return document.createElement (tag); },
  createDocumentFragment : function () { return document.createDocumentFragment (); },
  createTextNode : function (text) { return document.createTextNode (text); },
  createComment : function (text) { return document.createComment (text); },
  createCDATASection : function (text) { return document.createCDATASection (text); },
  createAttribute : function (name) { return document.createAttribute (name); },
  createEntityReference : function (name) { return document.createEntityReference (name); },
  createProcessingInstruction : function (target, data) { return document.createProcessingInstruction (target, data); },
  
  getElementsByTagName : function (tag)
  {
    // Grossly inefficient, but deprecated anyway
    var res = [];
    function traverse (node, tag)
    {
      if (node.nodeName.toLowerCase () == tag) res[res.length] = node;
      var curr = node.firstChild;
      while (curr) { traverse (curr, tag); curr = curr.nextSibling; }
    }
    traverse (this.body, tag.toLowerCase ());
    return res;
  },

  getElementById : function (id)
  {
    function traverse (elem, id)
    {
      if (elem.id == id) return elem;
      var res  = null;
      var curr = elem.firstChild;
      while (curr &amp;&amp; !res) {
        res = traverse (curr, id);
        curr = curr.nextSibling;
      }
      return res;
    }
    
    if (!this.allIDs[id]) this.allIDs[id] = traverse (this.body, id);
    return this.allIDs[id];
  }

  // ...NS operations omitted

}; // end DocumentFacade

if (document.importNode) {
  LAPI.DOM.DocumentFacade.prototype.importNode =
    function (node, deep) { document.importNode (node, deep); };
}

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.WP) == 'undefined') {

LAPI.WP = {

  getContentDiv : function (doc)
  {
    // Monobook, modern, classic skins
    return LAPI.$ (['bodyContent', 'mw_contentholder', 'article'], doc);
  },

  fullImageSizeFromPage : function (doc)
  {
    // Get the full img size. This is screenscraping :-( but there are times where you don't
    // want to get this info from the server using an Ajax call.
    // Note: we get the size from the file history table because the text just below the image
    // is all scrambled on RTL wikis. For instance, on ar-WP, it is
    // &quot;‏ (1,806 × 1,341 بكسل، حجم الملف: 996 كيلوبايت، نوع الملف: image/jpeg) and with uselang=en, 
    // it is at ar-WP &quot;‏ (1,806 × 1,341 pixels, file size: 996 KB, MIME type: image/jpeg)&quot;
    // However, in the file history table, it looks good no matter the language and writing
    // direction.
    // Update: this fails on e.g. ar-WP because someone had the great idea to use localized
    // numerals, but the digit transform table is empty!
    var result = {width : 0, height : 0};
    var file_hist = LAPI.$ ('mw-imagepage-section-filehistory', doc);
    if (!file_hist) return result;
    try {
      var $file_curr = window.jQuery ? $(file_hist).find('td.filehistory-selected') : getElementsByClassName(file_hist, 'td', 'filehistory-selected');
      // Did they change the column order here? It once was nextSibling.nextSibling... but somehow
      // the thumbnails seem to be gone... Right:
      // http://svn.wikimedia.org/viewvc/mediawiki/trunk/phase3/includes/ImagePage.php?r1=52385&amp;r2=53130
      file_hist = LAPI.DOM.getInnerText ($file_curr[0].nextSibling);
      if (!file_hist.contains ('×')) {
        file_hist = LAPI.DOM.getInnerText ($file_curr[0].nextSibling.nextSibling);
        if (!file_hist.contains ('×')) file_hist = null;
      }
    } catch (ex) {
      return result;
    }
    // Now we have &quot;number×number&quot; followed by something arbitrary 
    if (file_hist) {
      file_hist = file_hist.split ('×', 2);
      result.width  = parseInt (file_hist.shift ().replace (/[^0-9]/g, &quot;&quot;), 10);
      // Height is a bit more difficult because e.g. uselang=eo uses a space as the thousands
      // separator. Hence we have to extract this more carefully
      file_hist = file_hist.pop(); // Everything after the &quot;×&quot;
      // Remove any white space embedded between digits
      file_hist = file_hist.replace (/(\d)\s*(\d)/g, '$1$2');
      file_hist = file_hist.split (&quot; &quot;,2).shift ().replace (/[^0-9]/g, &quot;&quot;);
      result.height = parseInt (file_hist, 10);
      if (isNaN (result.width) || isNaN (result.height)) result = {width : 0, height : 0};
    }
    return result;
  },

  getPreviewImage : function (title, doc)
  {
    var file_div = LAPI.$ ('file', doc);
    if (!file_div) return null; // Catch page without file...
    var imgs     = file_div.getElementsByTagName ('img');
    title = title || mw.config.get('wgTitle');
    for (var i = 0; i &lt; imgs.length; i++) {
      var src = decodeURIComponent (imgs[i].getAttribute ('src', 2)).replace ('%26', '&amp;');
      if (src.search (new RegExp ('^' + LAPI_file_store + '.*/' + title.replace (/ /g, '_').escapeRE () + '(/.*)?$')) == 0)
        return imgs[i];
    }
    return null;
  },

  pageFromLink : function (lk)
  {
    if (!lk) return null;
    var href = lk.getAttribute ('href', 2);
    if (!href) return null;
    // This is a bit tricky to get right, because wgScript can be a substring prefix of
    // wgArticlePath, or vice versa.
    var script = mw.config.get('wgScript') + '?';
    if (href.startsWith (script) || href.startsWith (mw.config.get('wgServer') + script) || mw.config.get('wgServer').startsWith('//') &amp;&amp; href.startsWith (document.location.protocol + mw.config.get('wgServer') + script)) {
      // href=&quot;/w/index.php?title=...&quot;
      return href.getParamValue ('title');
    }
    // Now try wgArticlePath: href=&quot;/wiki/...&quot;
    var prefix = mw.config.get('wgArticlePath').replace ('$1', &quot;&quot;);
    if (!href.startsWith (prefix)) prefix = mw.config.get('wgServer') + prefix; // Fully expanded URL?
    if (!href.startsWith (prefix) &amp;&amp; prefix.startsWith ('//')) prefix = document.location.protocol + prefix; // Protocol-relative wgServer?
    if (href.startsWith (prefix))
      return decodeURIComponent (href.substring (prefix.length));
    // Do we have variants?
    var variants = mw.config.get('wgVariantArticlePath');
    if (variants &amp;&amp; variants.length &gt; 0)
    {
      var re =
        new RegExp (variants.escapeRE().replace ('\\$2', &quot;[^\\/]*&quot;).replace ('\\$1', &quot;(.*)&quot;));
      var m  = re.exec (href);
      if (m &amp;&amp; m.length &gt; 1) return decodeURIComponent (m[m.length-1]);
    }
    // Finally alternative action paths
    var actions = mw.config.get('wgActionPaths');
    if (actions) {
      for (var i=0; i &lt; actions.length; i++) {
        var p = actions[i];
        if (p &amp;&amp; p.length &gt; 0) {
          p = p.replace('$1', &quot;&quot;);
          if (!href.startsWith (p)) p = mw.config.get('wgServer') + p;
          if (!href.startsWith (p) &amp;&amp; p.startsWith('//')) p = document.location.protocol + p;
          if (href.startsWith (p))
            return decodeURIComponent (href.substring (p.length));
        }
      }
    }
    return null;
  },

  revisionFromHtml : function (htmlOfPage)
  {
    var revision_id = null;
    if (window.mediaWiki) { // MW 1.17+
      revision_id = htmlOfPage.match (/(mediaWiki|mw).config.set\(\{.*&quot;wgCurRevisionId&quot;\s*:\s*(\d+),/);
      if (revision_id) revision_id = parseInt (revision_id[2], 10);
    } else { // MW &lt; 1.17
      revision_id = htmlOfPage.match (/wgCurRevisionId\s*=\s*(\d+)[;,]/);
      if (revision_id) revision_id = parseInt (revision_id[1], 10);
    }
    return revision_id;
  }

}; // end LAPI.WP

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Ajax.doAction) == 'undefined') {

importScript ('MediaWiki:AjaxSubmit.js'); // Legacy code: ajaxSubmit

LAPI.Ajax.getXML = function (request, failureFunc)
{
  var doc = null;
  if (request.responseXML &amp;&amp; request.responseXML.documentElement) {
    doc = request.responseXML;
  } else {
    try {
      doc = LAPI.DOM.parse (request.responseText, 'text/xml');
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
  }
  if (doc) {
    try {
      doc = LAPI.DOM.isValid (doc);
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
  }
  return doc;
};

LAPI.Ajax.getHTML = function (request, failureFunc, sanity_check)
{
  // Konqueror sometimes has severe problems with responseXML. It does set it, but getElementById
  // may fail to find elements known to exist.
  var doc = null;
  // Always use our own parser instead of responseXML; that doesn't work right with HTML5. (It did work with XHTML, though.)
//  if (   request.responseXML &amp;&amp; request.responseXML.documentElement
//      &amp;&amp; request.responseXML.documentElement.tagName == 'HTML'
//      &amp;&amp; (!sanity_check || request.responseXML.getElementById (sanity_check) != null)
//     )
//  {
//    doc = request.responseXML;
//  } else {
    try {
      doc = LAPI.DOM.parseHTML (request.responseText, sanity_check);
      if (!doc) throw new Error ('#Could not understand request result');
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
//  }
  if (doc) {
    try {
      doc = LAPI.DOM.isValid (doc);
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
  }
  if (doc === null) return doc;
  // We've gotten XML. There is a subtle difference between XML and (X)HTML concerning leading newlines in textareas:
  // XML is required to pass through any whitespace (http://www.w3.org/TR/2004/REC-xml-20040204/#sec-white-space), whereas
  // HTML may or must not (e.g. http://www.w3.org/TR/html4/appendix/notes.html#h-B.3.1, though it is unclear whether that
  // really applies to the content of a textarea, but the draft HTML 5 spec explicitly says that the first newline in a
  // &lt;textarea&gt; is swallowed in HTML:
  // http://www.whatwg.org/specs/web-apps/current-work/multipage/syntax.html#element-restrictions).
  //   Because of the latter MW1.18+ adds a newline after the &lt;textarea&gt; start tag if the value starts with a newline. That
  // solves bug 12130 (leading newlines swallowed), but since XML passes us this extra newline, we might end up adding a
  // leading newline upon each edit.
  //   Let's try to make sure that all textarea's values are as they should be in HTML.
  // Note: since the above change to always use our own parser, which always returns a faked HTML document, this should be
  // unnecessary since doc.isFake should always be true.
  if (typeof (LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE) == 'undefined') {
    // Feature detection. Compare value after parsing with value after .innerHTML.
    LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = null; // Don't know; hence do nothing
    try {
      var testTA = '&lt;textarea id=&quot;test&quot;&gt;\nTest&lt;/textarea&gt;';
      var testString = '&lt;!DOCTYPE html PUBLIC &quot;-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN&quot; &quot;http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd&quot;&gt;\n'
                     + '&lt;html xmlns=&quot;http://www.w3.org/1999/xhtml&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;\n'
                     + '&lt;head&gt;&lt;title&gt;Test&lt;/title&gt;&lt;/head&gt;&lt;body&gt;&lt;form&gt;' + testTA + '&lt;/form&gt;&lt;/body&gt;\n'
                     + '&lt;/html&gt;';
      var testDoc = LAPI.DOM.parseHTML (testString, 'test');
      var testVal = &quot;&quot; + testDoc.getElementById ('test').value;
      if (testDoc.dispose) testDoc.dispose();
      var testDiv = LAPI.make ('div', null, {display: 'none'});
      document.body.appendChild (testDiv);
      testDiv.innerHTML = testTA;
      if (testDiv.firstChild.value != testVal) {
        LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = /^\r?\n/;
        if (testDiv.firstChild.value != testVal.replace(LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE, &quot;&quot;)) {
          // Huh? Not the expected difference: go back to &quot;don't know&quot; mode
          LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = null;
        }
      }
      LAPI.DOM.removeNode (testDiv);
    } catch (any) {
      LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = null;
    }
  }
  if (!doc.isFake &amp;&amp; LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE !== null) {
    // If have a &quot;fake&quot; doc, then we did parse through .innerHTML anyway. No need to fix anything.
    // (Hm. Maybe we should just always use a fake doc?)
    var tas = doc.getElementsByTagName ('textarea');
    for (var i = 0, l = tas.length; i &lt; l; i++) {
      tas[i].value = tas[i].value.replace(LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE, &quot;&quot;);
    }
  }
  return doc;
};

LAPI.Ajax.get = function (uri, params, success, failure, config)
{
  var original_failure = failure;
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  if (!success || typeof (success) != 'function')
    throw new Error ('No success function supplied for LAPI.Ajax.get '
                     + uri + ' with arguments ' + params.toString ());
  var request = LAPI.Ajax.getRequest ();
  if (!request) {
    failure (request);
    return;
  }
  var args = &quot;&quot;;
  var question_mark = uri.indexOf ('?');
  if (question_mark) {
    args = uri.substring (question_mark + 1);
    uri  = uri.substring (0, question_mark);
  }
  if (params != null) {
    if (typeof (params) == 'string' &amp;&amp; params.length &gt; 0) {
      args += (args.length &gt; 0 ? '&amp;' : &quot;&quot;)
            + ((params.charAt (0) == '&amp;' || params.charAt (0) == '?')
                ? params.substring (1)
                : params
              ); // Must already be encoded!
    } else {
      for (var param in params) {
        args += (args.length &gt; 0 ? '&amp;' : &quot;&quot;) + param;
        if (params[param] != null) args += '=' + encodeURIComponent (params[param]);
      }
    }
  }
  var method;
  if (uri.startsWith ('//')) uri = document.location.protocol + uri; // Avoid protocol-relative URIs (IE7 bug)
  if (uri.length + args.length + 1 &lt; (LAPI.Browser.is_ie ? 2040 : 4080)) {
    // Both browsers and web servers may have limits on URL length. IE has a limit of 2083 characters
    // (2048 in the path part), and the WMF servers seem to impose a limit of 4kB.
    method = 'GET'; uri += '?' + args; args = null;
  } else {
    method = 'POST'; // We'll lose caching, but at least we can make the request.
  }
  request.open (method, uri, true);
  request.setRequestHeader ('Pragma', 'cache=yes');
  request.setRequestHeader (
      'Cache-Control'
    , 'no-transform'
      + (params &amp;&amp; params.maxage ? ', max-age=' + params.maxage : &quot;&quot;)
      + (params &amp;&amp; params.smaxage ? ', s-maxage=' + params.smaxage : &quot;&quot;)
  );
  if (config) {
    for (var conf in config) {
      if (conf == 'overrideMimeType') {
        if (config[conf] &amp;&amp; config[conf].length &gt; 0 &amp;&amp; request.overrideMimeType)
          request.overrideMimeType (config[conf]);
      } else {
        request.setRequestHeader (conf, config[conf]);
      }      
    }
  }
  if (args) request.setRequestHeader ('Content-Type', 'application/x-www-form-urlencoded');
  request.onreadystatechange =
    function ()
    {
      if (request.readyState != 4) return; // Wait until the request has completed.
      try {
        if (request.status != 200)
          throw new Error
            ('#Request to server failed. Status: ' + request.status + ' ' + request.statusText
             + ' URI: ' + uri);
        if (!request.responseText)
          throw new Error ('#Empty response from server for request ' + uri);
      } catch (ex) {
        failure (request, ex);
        return;
      }
      success (request, original_failure);
    };
  request.send (args);
};

LAPI.Ajax.getPage = function (page, action, params, success, failure)
{
  var uri = mw.config.get('wgServer') + mw.config.get('wgScript') + '?title=' + encodeURIComponent (page)
        + (action ? '&amp;action=' + action : &quot;&quot;);
  LAPI.Ajax.get (uri, params, success, failure, {overrideMimeType : 'application/xml'});
};

// modify is supposed to save the changes at the end, e.g. using LAPI.Ajax.submit.
// modify is called with three parameters: the document, possibly the form, and the optional
// failure function. The failure function is called with the request as the first parameter,
// and possibly an exception as the second parameter.
LAPI.Ajax.doAction = function (page, action, form, modify, failure)
{
  if (!page || !action || !modify || typeof (modify) != 'function')
    throw new Error ('Parameter inconsistency in LAPI.Ajax.doAction.');
  var original_failure = failure;
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  LAPI.Ajax.getPage (
      page, action, null // No additional parameters
    , function (request, failureFunc) {
        var doc         = null;
        var the_form    = null;
        var revision_id = null;
        try {
          // Convert responseText into DOM tree.
          doc = LAPI.Ajax.getHTML (request, failureFunc, form);      
          if (!doc) return;
          var err_msg = LAPI.$ ('permissions-errors', doc);
          if (err_msg) throw new Error ('#' + LAPI.DOM.getInnerText (err_msg));
          if (form) {
            the_form = LAPI.$ (form, doc);
            if (!the_form) throw new Error ('#Server reply does not contain mandatory form.');
          }
          revision_id = LAPI.WP.revisionFromHtml (request.responseText);
        } catch (ex) {
          failureFunc (request, ex);
          return;
        }
        modify (doc, the_form, original_failure, revision_id)
      }
    , failure
  );
}; // end LAPI.Ajax.doAction
  
LAPI.Ajax.submit = function (form, after_submit)
{
  try {
    ajaxSubmit (form, null, after_submit, true); // Legacy code from MediaWiki:AjaxSubmit
  } catch (ex) {
    after_submit (null, ex);
  }
}; // end LAPI.Ajax.submit

LAPI.Ajax.editPage = function (page, modify, failure)
{
  LAPI.Ajax.doAction (page, 'edit', 'editform', modify, failure);
}; // end LAPI.Ajax.editPage
  
LAPI.Ajax.checkEdit = function (request)
{
  if (!request) return true;
  // Check for previews (session token lost?) or edit forms (edit conflict). 
  try {
    var doc = LAPI.Ajax.getHTML (request, function () {throw new Error ('Cannot check HTML');});
    if (!doc) return false;
    return LAPI.$ (['wikiPreview', 'editform'], doc) == null;
  } catch (anything) {
    return false;
  }
}; // end LAPI.Ajax.checkEdit
  
LAPI.Ajax.submitEdit = function (form, success, failure)
{
  if (!success || typeof (success) != 'function') success = function () {};
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  LAPI.Ajax.submit (
      form
    , function (request, ex)
      {
        if (ex) {
          failure (request, ex);
        } else {
          var successful = false;
          try {
            successful = request &amp;&amp; request.status == 200 &amp;&amp; LAPI.Ajax.checkEdit (request);
          } catch (some_error) {
            failure (request, some_error);
            return;
          }
          if (successful)
            success (request);
          else
            failure (request);
        }
      }
  );
}; // end LAPI.Ajax.submitEdit

LAPI.Ajax.apiGet = function (action, params, success, failure)
{
  var original_failure = failure;
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  if (!success || typeof (success) != 'function')
    throw new Error ('No success function supplied for LAPI.Ajax.apiGet '
                     + action + ' with arguments ' + params.toString ());
  var is_json = false;
  if (params != null) {
    if (typeof (params) == 'string') {
      if (!/format=[^&amp;]+/.test (params)) params += '&amp;format=json';
      is_json = /format=json(&amp;|$)/.test (params); // Exclude jsonfm, which actually serves XHTML
    } else {
      if (typeof (params['format']) != 'string' || params.format.length == 0) params.format = 'json';
      is_json = params.format == 'json';
    }
  }
  var uri = mw.config.get('wgServer') + mw.config.get('wgScriptPath') + '/api.php' + (action ? '?action=' + action : &quot;&quot;);
  LAPI.Ajax.get (
      uri, params
    , function (request, failureFunc) {
        if (is_json &amp;&amp; request.responseText.trimLeft().charAt (0) != '{') {
          failureFunc (request);
        } else {
          success (
              request
            , (is_json ? eval ('(' + request.responseText.trimLeft() + ')') : null)
            , original_failure
          );
        }
      }
    , failure
  );
}; // end LAPI.Ajax.apiGet

LAPI.Ajax.parseWikitext = function (wikitext, success, failure, as_preview, user_language, on_page, cache)
{
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  if (!success || typeof (success) != 'function')
    throw new Error ('No success function supplied for parseWikitext');
  if (!wikitext &amp;&amp; !on_page)
    throw new Error ('No wikitext or page supplied for parseWikitext');
  var params = null;
  if (!wikitext) {
    params = {pst: null, page: on_page};
  } else {
    params =
      { pst  : null // Do the pre-save-transform: Pipe magic, tilde expansion, etc.
       ,text :
          (as_preview ? '\&lt;div style=&quot;border:1px solid red; padding:0.5em;&quot;\&gt;'
                        + '\&lt;div class=&quot;previewnote&quot;\&gt;'
                        + '\{\{MediaWiki:Previewnote/' + (user_language || mw.config.get('wgUserLanguage')) +'\}\}'
                        + '\&lt;\/div&gt;\&lt;div\&gt;\n'
                      : &quot;&quot;)
          + wikitext
          + (as_preview ? '\&lt;\/div\&gt;\&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;\&gt;\&lt;\/div\&gt;\&lt;\/div\&gt;' : &quot;&quot;)
        ,title: on_page || mw.config.get('wgPageName') || &quot;API&quot;
      };
  }
  params.prop    = 'text';
  params.uselang = user_language || mw.config.get('wgUserLanguage'); // see bugzilla 22764
  if (cache &amp;&amp; /^\d+$/.test(cache=cache.toString())) {
    params.maxage = cache;
    params.smaxage = cache;
  }
  LAPI.Ajax.apiGet (
      'parse'
    , params
    , function (req, json_result, failureFunc)
      {
        // Success.
        if (!json_result || !json_result.parse || !json_result.parse.text) {
          failureFunc (req, json_result);
          return;
        }
        success (json_result.parse.text['*'], failureFunc);
      }
    , failure
  );
}; // end LAPI.Ajax.parseWikitext

// Throbber backward-compatibility

LAPI.Ajax.injectSpinner = function (elementBefore, id) {}; // No-op, replaced as appropriate below.
LAPI.Ajax.removeSpinner = function (id) {}; // No-op, replaced as appropriate below.

if (typeof window.jQuery == 'undefined' || typeof window.mediaWiki == 'undefined' || typeof window.mediaWiki.loader == 'undefined') {
    // Assume old-stlye
	if (typeof window.injectSpinner != 'undefined') {
		LAPI.Ajax.injectSpinner = window.injectSpinner;
	}
	if (typeof window.removeSpinner != 'undefined') {
		LAPI.Ajax.removeSpinner = window.removeSpinner;
	}
} else {
	window.mediaWiki.loader.using('jquery.spinner', function () {
		LAPI.Ajax.injectSpinner = function (elementBefore, id) {
			window.jQuery(elementBefore).injectSpinner(id);
		}
		LAPI.Ajax.removeSpinner = function (id) {
			window.jQuery.removeSpinner(id);
		}
	});
}

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Pos) == 'undefined') {
  
LAPI.Pos =
{
  // Returns the global coordinates of the mouse pointer within the document.
  mousePosition : function (evt)
  {
    if (!evt || (typeof (evt.pageX) == 'undefined' &amp;&amp; typeof (evt.clientX) == 'undefined'))
      // No way to calculate a mouse pointer position
      return null;
    if (typeof (evt.pageX) != 'undefined')
      return { x : evt.pageX, y : evt.pageY };
      
    var offset      = LAPI.Pos.scrollOffset ();
    var mouse_delta = LAPI.Pos.mouse_offset ();
    var coor_x = evt.clientX + offset.x - mouse_delta.x;
    var coor_y = evt.clientY + offset.y - mouse_delta.y;
    return { x : coor_x, y : coor_y };
  },
  
  // Operations on document level:
  
  // Returns the scroll offset of the whole document (in other words, the coordinates
  // of the top left corner of the viewport).
  scrollOffset : function ()
  {
    return {x : LAPI.Pos.getScroll ('Left'), y : LAPI.Pos.getScroll ('Top') };
  },
  
  getScroll : function (what)
  {
    var s = 'scroll' + what;
    return (document.documentElement ? document.documentElement[s] : 0)
           || document.body[s] || 0;
  },
  
  // Returns the size of the viewport (result.x is the width, result.y the height).
  viewport : function ()
  {
    return {x : LAPI.Pos.getViewport ('Width'), y : LAPI.Pos.getViewport ('Height') };
  },
  
  getViewport : function (what)
  {
    if (   LAPI.Browser.is_opera_95 &amp;&amp; what == 'Height'
        || LAPI.Browser.is_safari &amp;&amp; !document.evaluate)
      return window['inner' + what];
    var s = 'client' + what;
    if (LAPI.Browser.is_opera) return document.body[s];
    return (document.documentElement ? document.documentElement[s] : 0)
           || document.body[s] || 0;
  },
  
  // Operations on DOM nodes
  
  position : (function ()
  {
    // The following is the jQuery.offset implementation. We cannot use jQuery yet in globally
    // activated scripts (it has strange side effects for Opera 8 users who can't log in anymore,
    // and it breaks the search box for some users). Note that jQuery does not support Opera 8.
    // Until the WMF servers serve jQuery by default, this copy from the jQuery 1.3.2 sources is
    // needed here. If and when we have jQuery available officially, the whole thing here can be
    // replaced by &quot;var tmp = jQuery (node).offset(); return {x:tmp.left, y:tmp.top};&quot;
    // Kudos to the jQuery development team. Any errors in this adaptation are my own. (Lupo,
    // 2009-08-24).

    var data = null;

    function jQuery_init ()
    {
      data = {};
      // Capability check from jQuery.
      var body = document.body;
      var container = document.createElement('div');
      var html =
          '&lt;div style=&quot;position:absolute;top:0;left:0;margin:0;border:5px solid #000;'
        + 'padding:0;width:1px;height:1px;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;table style=&quot;position:absolute;'
        + 'top:0;left:0;margin:0;border:5px solid #000;padding:0;width:1px;height:1px;&quot; '
        + 'cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot;&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;';
      var rules = { position: 'absolute', visibility: 'hidden'
                   ,top: 0, left: 0
                   ,margin: 0, border: 0
                   ,width: '1px', height: '1px'
                  };
      Object.merge (rules, container.style);

      container.innerHTML = html;
      body.insertBefore(container, body.firstChild);
      var innerDiv = container.firstChild;
      var checkDiv = innerDiv.firstChild;
      var td = innerDiv.nextSibling.firstChild.firstChild;

      data.doesNotAddBorder = (checkDiv.offsetTop !== 5);
      data.doesAddBorderForTableAndCells = (td.offsetTop === 5);

      innerDiv.style.overflow = 'hidden', innerDiv.style.position = 'relative';
      data.subtractsBorderForOverflowNotVisible = (checkDiv.offsetTop === -5);

      var bodyMarginTop    = body.style.marginTop;
      body.style.marginTop = '1px';
      data.doesNotIncludeMarginInBodyOffset = (body.offsetTop === 0);
      body.style.marginTop = bodyMarginTop;

      body.removeChild(container);
    };

    function jQuery_offset (node)
    {
      if (node === node.ownerDocument.body) return jQuery_bodyOffset (node);
      if (node.getBoundingClientRect) {
        var box    = node.getBoundingClientRect ();
        var scroll = LAPI.Pos.scrollOffset ();
        return {x : (box.left + scroll.x), y : (box.top + scroll.y)};
      }
      if (!data) jQuery_init ();
      var elem              = node;
      var offsetParent      = elem.offsetParent;
      var prevOffsetParent  = elem;
      var doc               = elem.ownerDocument;
      var prevComputedStyle = doc.defaultView.getComputedStyle(elem, null);
      var computedStyle;

      var top  = elem.offsetTop;
      var left = elem.offsetLeft;

      while ( (elem = elem.parentNode) &amp;&amp; elem !== doc.body &amp;&amp; elem !== doc.documentElement ) {
        computedStyle = doc.defaultView.getComputedStyle(elem, null);
        top -= elem.scrollTop, left -= elem.scrollLeft;
        if ( elem === offsetParent ) {
          top += elem.offsetTop, left += elem.offsetLeft;
          if (   data.doesNotAddBorder
              &amp;&amp; !(data.doesAddBorderForTableAndCells &amp;&amp; /^t(able|d|h)$/i.test(elem.tagName))
             )
          {
            top  += parseInt (computedStyle.borderTopWidth,  10) || 0;
            left += parseInt (computedStyle.borderLeftWidth, 10) || 0;
          }
          prevOffsetParent = offsetParent; offsetParent = elem.offsetParent;
        }
        if (data.subtractsBorderForOverflowNotVisible &amp;&amp; computedStyle.overflow !== 'visible')
        {
          top  += parseInt (computedStyle.borderTopWidth,  10) || 0;
          left += parseInt (computedStyle.borderLeftWidth, 10) || 0;
        }
        prevComputedStyle = computedStyle;
      }

      if (prevComputedStyle.position === 'relative' || prevComputedStyle.position === 'static') {
        top  += doc.body.offsetTop;
        left += doc.body.offsetLeft;
      }
      if (prevComputedStyle.position === 'fixed') {
        top  += Math.max (doc.documentElement.scrollTop, doc.body.scrollTop);
        left += Math.max (doc.documentElement.scrollLeft, doc.body.scrollLeft);
      }
      return {x: left, y: top};            
    }

    function jQuery_bodyOffset (body)
    {
      if (!data) jQuery_init();
      var top = body.offsetTop, left = body.offsetLeft;
      if (data.doesNotIncludeMarginInBodyOffset) {
        top  += parseInt (LAPI.DOM.currentStyle (body, 'margin-top'), 10) || 0;
        left += parseInt (LAPI.DOM.currentStyle (body, 'margin-left'), 10) || 0;
      }
      return {x: left, y: top};
    }

    return jQuery_offset;
  })(),

  isWithin : function (node, x, y)
  {
    if (!node || !node.parentNode) return false;
    var pos = LAPI.Pos.position (node);
    return    (x == null || x &gt; pos.x &amp;&amp; x &lt; pos.x + node.offsetWidth)
           &amp;&amp; (y == null || y &gt; pos.y &amp;&amp; y &lt; pos.y + node.offsetHeight);
  },
  
  // Private:
  
  // IE has some strange offset...
  mouse_offset : function ()
  {
    if (LAPI.Browser.is_ie) {
      var doc_elem = document.documentElement;
      if (doc_elem) {
        if (typeof (doc_elem.getBoundingClientRect) == 'function') {
          var tmp = doc_elem.getBoundingClientRect ();
          return {x : tmp.left, y : tmp.top};
        } else {
          return {x : doc_elem.clientLeft, y : doc_elem.clientTop};
        }
      }
    }
    return {x: 0, y : 0};
  }

}; // end LAPI.Pos

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Evt) == 'undefined') {
  
LAPI.Evt =
{
  listenTo : function (object, node, evt, f, capture)
  {
    var listener = LAPI.Evt.makeListener (object, f);
    LAPI.Evt.attach (node, evt, listener, capture);
  },
 
  attach : function (node, evt, f, capture)
  {
    if (node.attachEvent) node.attachEvent ('on' + evt, f);
    else if (node.addEventListener) node.addEventListener (evt, f, capture);
    else node['on' + evt] = f;
  },
 
  remove : function (node, evt, f, capture)
  {
    if (node.detachEvent) node.detachEvent ('on' + evt, f);
    else if (node.removeEventListener) node.removeEventListener (evt, f, capture);
    else node['on' + evt] = null;
  },
 
  makeListener : function (obj, listener)
  {
    // Some hacking around to make sure 'this' is set correctly
    var object = obj, f = listener;
    return function (evt) { return f.apply (object, [evt || window.event]); }
    // Alternative implementation:
    // var f = listener.bind (obj);
    // return function (evt) { return f (evt || window.event); };
  },

  kill : function (evt)
  {
    if (typeof (evt.preventDefault) == 'function') {
      evt.stopPropagation ();
      evt.preventDefault (); // Don't follow the link
    } else if (typeof (evt.cancelBubble) != 'undefined') { // IE...
      evt.cancelBubble = true;
    }
    return false; // Don't follow the link (IE)
  }

}; // end LAPI.Evt

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Edit) == 'undefined') {

LAPI.Edit = function () {this.initialize.apply (this, arguments);};

LAPI.Edit.SAVE    = 1;
LAPI.Edit.PREVIEW = 2;
LAPI.Edit.REVERT  = 4;
LAPI.Edit.CANCEL  = 8;

LAPI.Edit.prototype =
{
  initialize : function (initial_text, columns, rows, labels, handlers)
  {
    var my_labels =
      {box : null, preview : null, save : 'Save', cancel : 'Cancel', nullsave : null, revert : null, post: null};
    if (labels) my_labels = Object.merge (labels, my_labels);
    this.labels = my_labels;
    this.timestamp = (new Date ()).getTime ();
    this.id = 'simpleedit_' + this.timestamp;
    this.view = LAPI.make ('div', {id : this.id}, {marginRight: '1em'});
    // Somehow, the textbox extends beyond the bounding box of the view. Don't know why, but
    // adding a small margin fixes the layout more or less.
    this.form =
      LAPI.make (
          'form'
        , { id      : this.id + '_form'
           ,action  : &quot;&quot;
           ,onsubmit: (function () {})
          }
      );
    if (my_labels.box) {
      var label = LAPI.make ('div');
      label.appendChild (LAPI.DOM.makeLabel (this.id + '_label', my_labels.box, this.id + '_text'));
      this.form.appendChild (label);
    }
    this.textarea =
      LAPI.make (
          'textarea'
        , { id   : this.id + '_text'
           ,cols : columns
           ,rows : rows
           ,value: (initial_text ? initial_text.toString () : &quot;&quot;)
          }
      );
    LAPI.Evt.attach (this.textarea, 'keyup', LAPI.Evt.makeListener (this, this.text_changed));
    // Catch cut/copy/paste through the context menu. Some browsers support oncut, oncopy,
    // onpaste events for this, but since that's only IE, FF 3, Safari 3, and Chrome, we
    // cannot rely on this. Instead, we check again as soon as we leave the textarea. Only
    // minor catch is that on FF 3, the next focus target is determined before the blur event
    // fires. Since in practice save will always be enabled, this shouldn't be a problem.
    LAPI.Evt.attach (this.textarea, 'mouseout', LAPI.Evt.makeListener (this, this.text_changed));
    LAPI.Evt.attach (this.textarea, 'blur', LAPI.Evt.makeListener (this, this.text_changed));
    this.form.appendChild (this.textarea);
    this.form.appendChild (LAPI.make ('br'));
    this.preview_section =
      LAPI.make ('div', null, {borderBottom: '1px solid #8888aa', display: 'none'});
    this.view.insertBefore (this.preview_section, this.view.firstChild);
    this.save =
      LAPI.DOM.makeButton
        (this.id + '_save', my_labels.save, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_save));
    this.form.appendChild (this.save);
    if (my_labels.preview) {
      this.preview =
        LAPI.DOM.makeButton
          (this.id + '_preview', my_labels.preview, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_preview));
      this.form.appendChild (this.preview);
    }
    this.cancel =
      LAPI.DOM.makeButton
        (this.id + '_cancel', my_labels.cancel, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_cancel));
    this.form.appendChild (this.cancel);
    this.view.appendChild (this.form);
    if (my_labels.post) {
      this.post_text = LAPI.DOM.setContent (LAPI.make ('div'), my_labels.post);
      this.view.appendChild (this.post_text);
    }
    if (handlers) Object.merge (handlers, this);
    if (typeof (this.ongettext) != 'function')
      this.ongettext = function (text) { return text;}; // Default: no modifications
    this.current_mask = LAPI.Edit.SAVE + LAPI.Edit.PREVIEW + LAPI.Edit.REVERT + LAPI.Edit.CANCEL;
    if ((!initial_text || initial_text.trim ().length == 0) &amp;&amp; this.preview)
      this.preview.disabled = true;
    if (my_labels.revert) {
      this.revert = 
        LAPI.DOM.makeButton
          (this.id + '_revert', my_labels.revert, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_revert));
      this.form.insertBefore (this.revert, this.cancel);
    }
    this.original_text = &quot;&quot;;
  },
  
  getView : function ()
  {
    return this.view;
  },
  
  getText : function ()
  {
    return this.ongettext (this.textarea.value);
  },
  
  setText : function (text)
  {
    this.textarea.value = text;
    this.original_text  = text;
    this.text_changed ();
  },
  
  changeText : function (text)
  {
    this.textarea.value = text;
    this.text_changed ();
  },

  hidePreview : function ()
  {
    this.preview_section.style.display = 'none';
    if (this.onpreview) this.onpreview (this);
  },

  showPreview : function ()
  {
    this.preview_section.style.display = &quot;&quot;;
    if (this.onpreview) this.onpreview (this);
  },

  setPreview : function (html)
  {
    if (html.nodeName) {
      LAPI.DOM.removeChildren (this.preview_section);
      this.preview_section.appendChild (html);
    } else {
      this.preview_section.innerHTML = html;
    }
  },
  
  busy : function (show)
  {
    if (show)
      LAPI.Ajax.injectSpinner (this.cancel, this.id + '_spinner');
    else
      LAPI.Ajax.removeSpinner (this.id + '_spinner');
  },
  
  do_save : function (evt)
  {
    if (this.onsave) this.onsave (this);
    return true;
  },
  
  do_revert : function (evt)
  {
    this.changeText (this.original_text);
    return true;
  },

  do_cancel : function (evt)
  {
    if (this.oncancel) this.oncancel (this);
    return true;
  },
  
  do_preview : function (evt)
  {
    var self = this;
    this.busy (true);
    LAPI.Ajax.parseWikitext (
        this.getText ()
      , function (text, failureFunc)
        {
          self.busy (false);
          self.setPreview (text);
          self.showPreview ();
        }
      , function (req, json_result)
        {
          // Error. TODO: user feedback?
          self.busy (false);
        }
      , true
      , mw.config.get('wgUserLanguage') || null
      , mw.config.get('wgPageName') || null
    );
    return true;
  },

  enable : function (bit_set)
  {
    var call_text_changed = false;
    this.current_mask = bit_set;
    this.save.disabled = ((bit_set &amp; LAPI.Edit.SAVE) == 0);
    this.cancel.disabled = ((bit_set &amp; LAPI.Edit.CANCEL) == 0);
    if (this.preview) {
      if ((bit_set &amp; LAPI.Edit.PREVIEW) == 0)
        this.preview.disabled = true;
      else
        call_text_changed = true;
    }
    if (this.revert) {
      if ((bit_set &amp; LAPI.Edit.REVERT) == 0)
        this.revert.disabled = true;
      else
        call_text_changed = true;
    }
    if (call_text_changed) this.text_changed ();
  },

  text_changed : function (evt)
  {
    var text = this.textarea.value;
    text = text.trim ();
    var length = text.length;   
    if (this.preview &amp;&amp; (this.current_mask &amp; LAPI.Edit.PREVIEW) != 0) {
      // Preview is basically enabled
      this.preview.disabled = (length &lt;= 0);
    }
    if (this.labels.nullsave) {
      if (length &gt; 0) {
        this.save.value = this.labels.save;
      } else {
        this.save.value = this.labels.nullsave;
      }
    }
    if (this.revert) {
      this.revert.disabled =
        (text == this.original_text || this.textarea.value == this.original_text);
    }
    return true;
  }

}; // end LAPI.Edit

} // end if (guard)

// &lt;/source&gt;</text>
      <sha1>es3bvpad2tnxrpgboovrzxu97s15spi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470570</id>
      <parentid>9470565</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ladsgroup</username>
        <id>5709</id>
      </contributor>
      <comment>Fix the escaping</comment>
      <origin>9470570</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="73983" sha1="234j179znjqdu4qgqrbjc8q3ztgh8o5" xml:space="preserve">// &lt;source lang=javascript&quot;&gt;

/*
  Small JS library containing stuff I use often.
  
  Author: [[User:Lupo]], June 2009
  License: Quadruple licensed GFDL, GPL, LGPL and Creative Commons Attribution 3.0 (CC-BY-3.0)
 
  Choose whichever license of these you like best :-)

  Includes the following components:
   - Object enhancements (clone, merge)
   - String enhancements (trim, ...)
   - Array enhancements (JS 1.6)
   - Function enhancements (bind)
   - LAPI            Most basic DOM functions: $ (getElementById), make
   -   LAPI.Ajax     Ajax request implementation, tailored for MediaWiki/WMF sites
   -   LAPI.Browser  Browser detection (general)
   -   LAPI.DOM      DOM helpers, including a cross-browser DOM parser
   -   LAPI.WP       MediaWiki/WMF-specific DOM routines
   -   LAPI.Edit     Simple editor implementation with save, cancel, preview (for WMF sites)
   -   LAPI.Evt      Event handler routines (general)
   -   LAPI.Pos      Position calculations (general)
*/

// Global: importScript (from wiki.js, for MediaWiki:AjaxSubmit.js)

// Configuration: set this to the URL of your image server. The value is a string representation
// of a regular expression. For instance, for Wikia, use &quot;http://images\\d\\.wikia\\.nocookie\\.net&quot;.
// Remember to double-escape the backslash.
if (typeof (LAPI_file_store) == 'undefined')
  var LAPI_file_store = &quot;(https?:)?//(?:upload|thumb)\\.wikimedia\\.org/&quot;;

// Some basic routines, mainly enhancements of the String, Array, and Function objects.
// Some taken from Javascript 1.6, some own.

/** Object enhancements ************/

// Note: adding these to the prototype may break other code that assumes that
// {} has no properties at all.
Object.clone = function (source, includeInherited)
{
  if (!source) return null;
  var result = {};
  for (var key in source) {
    if (includeInherited || source.hasOwnProperty (key)) result[key] = source[key];
  }
  return result;
};

Object.merge = function (from, into, includeInherited)
{
  if (!from) return into;
  for (var key in from) {
    if (includeInherited || from.hasOwnProperty (key)) into[key] = from[key];
  }
  return into;
};

Object.mergeSome = function (from, into, includeInherited, predicate)
{
  if (!from) return into;
  if (typeof (predicate) == 'undefined')
    return Object.merge (from, into, includeInherited);
  for (var key in from) {
    if ((includeInherited || from.hasOwnProperty (key)) &amp;&amp; predicate (from, into, key))
      into[key] = from[key];
  }
  return into;
};

Object.mergeSet = function (from, into, includeInherited)
{
  return Object.mergeSome
           (from, into, includeInherited, function (src, tgt, key) {return src[key] != null;});
}

/** String enhancements (Javascript 1.6) ************/

// Removes given characters from both ends of the string.
// If no characters are given, defaults to removing whitespace.
if (!String.prototype.trim) {
  String.prototype.trim = function (chars) {
    if (!chars) return this.replace (/^\s+|\s+$/g, &quot;&quot;);
    return this.trimRight (chars).trimLeft (chars);
  };
}

// Removes given characters from the beginning of the string.
// If no characters are given, defaults to removing whitespace.
if (!String.prototype.trimLeft) {
  String.prototype.trimLeft = function (chars) {
    if (!chars) return this.replace (/^\s\s*/, &quot;&quot;);
    return this.replace (new RegExp ('^[' + chars.escapeRE () + ']+'), &quot;&quot;);
  };
}
String.prototype.trimFront = String.prototype.trimLeft; // Synonym

// Removes given characters from the end of the string.
// If no characters are given, defaults to removing whitespace.
if (!String.prototype.trimRight) {
  String.prototype.trimRight = function (chars) {
    if (!chars) return this.replace (/\s\s*$/, &quot;&quot;);
    return this.replace (new RegExp ('[' + chars.escapeRE () + ']+$'), &quot;&quot;);
  };
}
String.prototype.trimEnd = String.prototype.trimRight; // Synonym

/** Further String enhancements ************/

// Returns true if the string begins with prefix.
String.prototype.startsWith = function (prefix) {
  return this.indexOf (prefix) == 0;
};

// Returns true if the string ends in suffix
String.prototype.endsWith = function (suffix) {
  return this.lastIndexOf (suffix) + suffix.length == this.length;
};

// Returns true if the string contains s.
String.prototype.contains = function (s) {
  return this.indexOf (s) &gt;= 0;
};

// Replace all occurrences of a string pattern by replacement.
String.prototype.replaceAll = function (pattern, replacement) {
  return this.split (pattern).join (replacement);
};

// Escape all backslashes and single or double quotes such that the result can
// be used in Javascript inside quotes or double quotes.
String.prototype.stringifyJS = function () {
  return this.replace (/([\\\'\&quot;]|%5C|%27|%22)/g, '\\$1') // ' // Fix syntax coloring
             .replace (/\n/g, '\\n');
}

// Escape all RegExp special characters such that the result can be safely used
// in a RegExp as a literal.
String.prototype.escapeRE = function () {
  return this.replace (/([\\{}()|.?*+^$\[\]])/g, &quot;\\$1&quot;);
};

String.prototype.escapeXML = function (quot, apos) {
  var s    = this.replace (/&amp;/g,    '&amp;amp;')
                 .replace (/\xa0/g, '&amp;nbsp;')
                 .replace (/&lt;/g,    '&amp;lt;')
                 .replace (/&gt;/g,    '&amp;gt;');
  if (quot) s = s.replace (/\&quot;/g,   '&amp;quot;'); // &quot; // Fix syntax coloring
  if (apos) s = s.replace (/\'/g,   '&amp;apos;'); // ' // Fix syntax coloring
  return s;
};

String.prototype.decodeXML = function () {
  return this.replace(/&amp;quot;/g, '&quot;')
             .replace(/&amp;apos;/g, &quot;'&quot;)
             .replace(/&amp;gt;/g,   '&gt;')
             .replace(/&amp;lt;/g,   '&lt;')
             .replace(/&amp;nbsp;/g, '\xa0')
             .replace(/&amp;amp;/g,  '&amp;');
};

String.prototype.capitalizeFirst = function () {
  return this.substring (0, 1).toUpperCase() + this.substring (1);
};

String.prototype.lowercaseFirst = function () {
  return this.substring (0, 1).toLowerCase() + this.substring (1);
};

// This is actually a function on URLs, but since URLs typically are strings in
// Javascript, let's include this one here, too.
String.prototype.getParamValue = function (param) {
  var re = new RegExp ('[&amp;?]' + param.escapeRE () + '=([^&amp;#]*)');
  var m  = re.exec (this);
  if (m &amp;&amp; m.length &gt;= 2) return decodeURIComponent (m[1]);
  return null;
};

String.getParamValue = function (param, url)
{
  if (typeof (url) == 'undefined' || url === null) url = document.location.href;
  try {
    return url.getParamValue (param);
  } catch (e) { 
    return null;
  }
};

/** Function enhancements ************/

if (!Function.prototype.bind) {
  // Return a function that calls the function with 'this' bound to 'thisObject'
  Function.prototype.bind = function (thisObject) {
    var f = this, obj = thisObject, slice = Array.prototype.slice, prefixedArgs = slice.call (arguments, 1);
    return function () { return f.apply (obj, prefixedArgs.concat (slice.call (arguments))); };
  };
}

/** Array enhancements (Javascript 1.6) ************/

// Note that contrary to JS 1.6, we treat the thisObject as optional.
// Don't add to the prototype, that would break for (var key in array) loops!

// Returns a new array containing only those elements for which predicate
// is true.
if (!Array.filter) {
  Array.filter = function (target, predicate, thisObject)
  {
    if (target === null) return null;
    if (typeof (target.filter) == 'function') return target.filter (predicate, thisObject);
    if (typeof (predicate) != 'function')
      throw new Error ('Array.filter: predicate must be a function');
    var l = target.length;
    var result = [];
    if (thisObject) predicate = predicate.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target) {
        var curr = target[i];
        if (predicate (curr, i, target)) result[result.length] = curr;
      }
    }
    return result;
  };
}
Array.select = Array.filter; // Synonym

// Calls iterator on all elements of the array
if (!Array.forEach) {
  Array.forEach = function (target, iterator, thisObject)
  {
    if (target === null) return;
    if (typeof (target.forEach) == 'function') {
      target.forEach (iterator, thisObject);
      return;
    }
    if (typeof (iterator) != 'function')
      throw new Error ('Array.forEach: iterator must be a function');
    var l = target.length;
    if (thisObject) iterator = iterator.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target) iterator (target[i], i, target);
    }
  };
}

// Returns true if predicate is true for every element of the array, false otherwise
if (!Array.every) {
  Array.every = function (target, predicate, thisObject)
  {
    if (target === null) return true;
    if (typeof (target.every) == 'function') return target.every (predicate, thisObject);
    if (typeof (predicate) != 'function')
      throw new Error ('Array.every: predicate must be a function');
    var l = target.length;
    if (thisObject) predicate = predicate.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target &amp;&amp; !predicate (target[i], i, target)) return false;
    }
    return true;
  };
}
Array.forAll = Array.every; // Synonym

// Returns true if predicate is true for at least one element of the array, false otherwise.
if (!Array.some) {
  Array.some = function (target, predicate, thisObject)
  {
    if (target === null) return false;
    if (typeof (target.some) == 'function') return target.some (predicate, thisObject);
    if (typeof (predicate) != 'function')
      throw new Error ('Array.some: predicate must be a function');
    var l = target.length;
    if (thisObject) predicate = predicate.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target &amp;&amp; predicate (target[i], i, target)) return true;
    }
    return false;
  };
}
Array.exists = Array.some; // Synonym

// Returns a new array built by applying mapper to all elements.
if (!Array.map) {
  Array.map = function (target, mapper, thisObject)
  {
    if (target === null) return null;
    if (typeof (target.map) == 'function') return target.map (mapper, thisObject);
    if (typeof (mapper) != 'function')
      throw new Error ('Array.map: mapper must be a function');
    var l = target.length;
    var result = [];
    if (thisObject) mapper = mapper.bind (thisObject);
    for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
      if (i in target) result[i] = mapper (target[i], i, target);
    }
    return result;
  };
}

if (!Array.indexOf) {
  Array.indexOf = function (target, elem, from)
  {
    if (target === null) return -1;
    if (typeof (target.indexOf) == 'function') return target.indexOf (elem, from);
    if (typeof (target.length) == 'undefined') return -1;
    var l = target.length;    
    if (isNaN (from)) from = 0; else from = from || 0;
    from = (from &lt; 0) ? Math.ceil (from) : Math.floor (from);
    if (from &lt; 0) from += l;
    if (from &lt; 0) from = 0;
    while (from &lt; l) {
      if (from in target &amp;&amp; target[from] === elem) return from;
      from += 1;
    }
    return -1;
  };
}

if (!Array.lastIndexOf) {
  Array.lastIndexOf = function (target, elem, from)
  {
    if (target === null) return -1;
    if (typeof (target.lastIndexOf) == 'function') return target.lastIndexOf (elem, from);
    if (typeof (target.length) == 'undefined') return -1;
    var l = target.length;
    if (isNaN (from)) from = l-1; else from = from || (l-1);
    from = (from &lt; 0) ? Math.ceil (from) : Math.floor (from);
    if (from &lt; 0) from += l; else if (from &gt;= l) from = l-1;
    while (from &gt;= 0) {
      if (from in target &amp;&amp; target[from] === elem) return from;
      from -= 1;
    }
    return -1;
  };
}

/** Additional Array enhancements ************/

Array.remove = function (target, elem) {
  var i = Array.indexOf (target, elem);
  if (i &gt;= 0) target.splice (i, 1);
};

Array.contains = function (target, elem) {
  return Array.indexOf (target, elem) &gt;= 0;
};

Array.flatten = function (target) {
  var result = [];
  Array.forEach (target, function (elem) {result = result.concat (elem);});
  return result;
};

// Calls selector on the array elements until it returns a non-null object
// and then returns that object. If selector always returns null, any also
// returns null. See also Array.map.
Array.any = function (target, selector, thisObject)
{
  if (target === null) return null;
  if (typeof (selector) != 'function')
    throw new Error ('Array.any: selector must be a function');
  var l = target.length;
  var result = null;
  if (thisObject) selector = selector.bind (thisObject);
  for (var i=0; l &amp;&amp; i &lt; l; i++) {
    if (i in target) {
      result = selector (target[i], i, target);
      if (result != null) return result;
    }
  }
  return null;
};

// Return a contiguous array of the contents of source, which may be an array or pseudo-array,
// basically anything that has a length and can be indexed. (E.g. live HTMLCollections, but also
// Strings, or objects, or the arguments &quot;variable&quot;.
Array.make = function (source)
{
  if (!source || typeof (source.length) == 'undefined') return null;
  var result = [];
  var l      = source.length;
  for (var i=0; i &lt; l; i++) {
    if (i in source) result[result.length] = source[i];
  }
  return result;
};

if (typeof (window.LAPI) == 'undefined') {

window.LAPI = {
  Ajax :
  {
    getRequest : function ()
    {
      var request = null;
      try {
        request = new XMLHttpRequest();
      } catch (anything) {
        request = null;
        if (!!window.ActiveXObject) {
          if (typeof (LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID) == 'undefined') {
            var XHR_ids = [  'MŜML2.XMLHTTP.6.0', 'MŜML2.XMLHTTP.3.0'
                           , 'MŜML2.XMLHTTP', 'Microsoft.XMLHTTP'
                          ];
            for (var i=0; i &lt; XHR_ids.length &amp;&amp; !request; i++) {
              try {
                request = new ActiveXObject (XHR_ids[i]);
                if (request) LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID = XHR_ids[i];
              } catch (ex) {
                request = null;
              }
            }
            if (!request) LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID = null;
          } else if (LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID) {
            request = new ActiveXObject (LAPI.Ajax.getRequest.mŝMLHttpID);
          }
        } // end if IE
      } // end try-catch
      return request;
    }
  },

  $ : function (selector, doc, multi)
  {
    if (!selector || selector.length == 0) return null;
    doc = doc || document;
    if (typeof (selector) == 'string') {
      if (selector.charAt (0) == '#') selector = selector.substring (1);
      if (selector.length &gt; 0) return doc.getElementById (selector);
      return null;
    } else {
      if (multi) return Array.map (selector, function (id) {return LAPI.$ (id, doc);});
      return Array.any (selector, function (id) {return LAPI.$ (id, doc);});
    }
  },

  make : function (tag, attribs, css, doc)
  {
    doc = doc || document;
    if (!tag || tag.length == 0) throw new Error ('No tag for LAPI.make');
    var result = doc.createElement (tag);
    Object.mergeSet (attribs, result);
    Object.mergeSet (css, result.style);
    if (/^(form|input|button|select|textarea)$/.test (tag) &amp;&amp;
        result.id &amp;&amp; result.id.length &gt; 0 &amp;&amp; !result.name
       )
    {
      result.name = result.id;
    }
    return result;
  },

  formatException : function (ex, asDOM)
  {
    var name = ex.name || &quot;&quot;;
    var msg  = ex.message || &quot;&quot;;
    var file = null;
    var line = null;
    if (msg &amp;&amp; msg.length &gt; 0 &amp;&amp; msg.charAt (0) == '#') {
      // User msg: don't confuse users with error locations. (Note: could also use
      // custom exception types, but that doesn't work right on IE6.)
      msg = msg.substring (1);
    } else {
      file = ex.fileName || ex.sourceURL || null; // Gecko, Webkit, others
      line = ex.lineNumber || ex.line || null;    // Gecko, Webkit, others
    }
    if (name || msg) {
      if (!asDOM) {
        return
          'Exception ' + name + ': ' + msg
          + (file ? '\nFile ' + file + (line ? ' (' + line + ')' : &quot;&quot;) : &quot;&quot;)
          ;
      } else {
        var ex_msg = LAPI.make ('div');
        ex_msg.appendChild (document.createTextNode ('Exception ' + name + ': ' + msg));
        if (file) {
          ex_msg.appendChild (LAPI.make ('br'));
          ex_msg.appendChild
            (document.createTextNode ('File ' + file + (line ? ' (' + line + ')' : &quot;&quot;)));
        }
        return ex_msg;
      }
    } else {
      return null;
    }
  }

};

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Browser) == 'undefined') {
  
// Yes, usually it's better to test for available features. But sometimes there's no
// way around testing for specific browsers (differences in dimensions, layout errors,
// etc.)
LAPI.Browser =
(function (agent) {
  var result = {};
  result.client = agent;
  var m = agent.match(/applewebkit\/(\d+)/);
  result.is_webkit = (m != null);
  result.is_safari = result.is_webkit &amp;&amp; !agent.contains ('spoofer');
  result.webkit_version = (m ? parseInt (m[1]) : 0);
  result.is_khtml =
       navigator.vendor == 'KDE'
    || (document.childNodes &amp;&amp; !document.all &amp;&amp; !navigator.taintEnabled &amp;&amp; navigator.accentColorName);
  result.is_gecko =
       agent.contains ('gecko')
    &amp;&amp; !/khtml|spoofer|netscape\/7\.0/.test (agent);
  result.is_ff_1    = agent.contains ('firefox/1');
  result.is_ff_2    = agent.contains ('firefox/2');
  result.is_ff_ge_2 = /firefox\/[2-9]|minefield\/3/.test (agent);
  result.is_ie      = agent.contains ('msie') || !!window.ActiveXObject;
  result.is_ie_lt_7 = false;
  if (result.is_ie) {
    var version = /msie ((\d|\.)+)/.exec (agent);
    result.is_ie_lt_7  = (version != null &amp;&amp; (parseFloat(version[1]) &lt; 7));
  }
  result.is_opera      = agent.contains ('opera');
  result.is_opera_ge_9 = false;
  result.is_opera_95   = false;
  if (result.is_opera) {
    m = /opera\/((\d|\.)+)/.exec (agent);
    result.is_opera_95   = m &amp;&amp; (parseFloat (m[1]) &gt;= 9.5);
    result.is_opera_ge_9 = m &amp;&amp; (parseFloat (m[1]) &gt;= 9.0);
  }
  result.is_mac = agent.contains ('mac');
  return result;
})(navigator.userAgent.toLowerCase ());

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.DOM) == 'undefined') {
  
LAPI.DOM =
{
  // IE6 doesn't have these Node constants in Node, so put them here
  ELEMENT_NODE                :  1,
  ATTRIBUTE_NODE              :  2,
  TEXT_NODE                   :  3,
  CDATA_SECTION_NODE          :  4,
  ENTITY_REFERENCE_NODE       :  5,
  ENTITY_NODE                 :  6,
  PROCESSING_INSTRUCTION_NODE :  7,
  COMMENT_NODE                :  8,
  DOCUMENT_NODE               :  9,
  DOCUMENT_TYPE_NODE          : 10,
  DOCUMENT_FRAGMENT_NODE      : 11,
  NOTATION_NODE               : 12,

  cleanAttributeName : function (attr_name)
  {
    if (!LAPI.Browser.is_ie) return attr_name;
    if (!LAPI.DOM.cleanAttributeName._names) {
      LAPI.DOM.cleanAttributeName._names = {
         'class'       : 'className'
        ,'cellspacing' : 'cellSpacing'
        ,'cellpadding' : 'cellPadding'
        ,'colspan'     : 'colSpan'
        ,'maxlength'   : 'maxLength'
        ,'readonly'    : 'readOnly'
        ,'rowspan'     : 'rowSpan'
        ,'tabindex'    : 'tabIndex'
        ,'valign'      : 'vAlign'
      };
    }
    var cleaned = attr_name.toLowerCase ();
    return LAPI.DOM.cleanAttributeName._names[cleaned] || cleaned;
  },

  importNode : function (into, node, deep)
  {
    if (!node) return null;
    if (into.importNode) return into.importNode (node, deep);
    if (node.ownerDocument == into) return node.cloneNode (deep);
    var new_node = null;
    switch (node.nodeType) {
      case LAPI.DOM.ELEMENT_NODE :
        new_node = into.createElement (node.nodeName);
        Array.forEach (
            node.attributes
          , function (attr) {
              if (attr &amp;&amp; attr.nodeValue &amp;&amp; attr.nodeValue.length &gt; 0)
                new_node.setAttribute (LAPI.DOM.cleanAttributeName (attr.name), attr.nodeValue);
            }
        );
        new_node.style.cssText = node.style.cssText;
        if (deep) {
          Array.forEach (
              node.childNodes
            , function (child) {
                var copy = LAPI.DOM.importNode (into, child, true);
                if (copy) new_node.appendChild (copy);
              }
          );
        }
        return new_node;
      case LAPI.DOM.TEXT_NODE :
        return into.createTextNode (node.nodeValue);
      case LAPI.DOM.CDATA_SECTION_NODE :
        return (into.createCDATASection
                  ? into.createCDATASection (node.nodeValue)
                  : into.createTextNode (node.nodeValue)
               );
      case LAPI.DOM.COMMENT_NODE :
        return into.createComment (node.nodeValue);
      default :
        return null;
    } // end switch
  },

  parse : function (str, content_type)
  {
    function getDocument (str, content_type)
    {
      if (typeof (DOMParser) != 'undefined') {
        var parser = new DOMParser ();
        if (parser &amp;&amp; parser.parseFromString)
          return parser.parseFromString (str, content_type);
      }
      // We don't have DOMParser
      if (LAPI.Browser.is_ie) {
        var doc = null;
        // Apparently, these can be installed side-by-side. Try to get the newest one available.
        // Unfortunately, one finds a variety of version strings on the net. I have no idea which
        // ones are correct.
        if (typeof (LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID) == 'undefined') {
          // If we find a parser, we cache it. If we cannot find one, we also remember that.
          var parsers =
            [ 'MŜML6.DOMDocument','MŜML5.DOMDocument','MŜML4.DOMDocument','MŜML3.DOMDocument'
             ,'MŜML2.DOMDocument.5.0','MŜML2.DOMDocument.4.0','MŜML2.DOMDocument.3.0'
             ,'MŜML2.DOMDocument','MŜML.DomDocument','Microsoft.XmlDom'];
          for (var i=0; i &lt; parsers.length &amp;&amp; !doc; i++) {
            try {
              doc = new ActiveXObject (parsers[i]);
              if (doc) LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID = parsers[i];
            } catch (ex) {
              doc = null;
            }
          }
          if (!doc) LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID = null;
        } else if (LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID) {
          doc = new ActiveXObject (LAPI.DOM.parse.msDOMDocumentID);
        }
        if (doc) {
          doc.async = false;
          doc.loadXML (str);
          return doc;
        }
      } 
      // Try using a &quot;data&quot; URI (http://www.ietf.org/rfc/rfc2397). Reported to work on
      // older Safaris.
      content_type  = content_type || 'application/xml';
      var req = LAPI.Ajax.getRequest ();
      if (req) {
        // Synchronous is OK, since &quot;data&quot; URIs are local
        req.open
          ('GET', 'data:' + content_type + ';charset=utf-8,' + encodeURIComponent (str), false);
        if (req.overrideMimeType) req.overrideMimeType (content_type);
        req.send (null);
        return req.responseXML;
      }
      return null;
    } // end getDocument

    var doc = null;

    try {
      doc = getDocument (str, content_type);
    } catch (ex) {
      doc = null;
    }
    if (   (    (!doc || !doc.documentElement)
             &amp;&amp; (   str.search (/^\s*(&lt;xml[^&gt;]*&gt;\s*)?&lt;!doctype\s+html/i) &gt;= 0
                 || str.search (/^\s*&lt;html/i) &gt;= 0
                )
           )
        ||
           (doc &amp;&amp; (   LAPI.Browser.is_ie
                    &amp;&amp; (!doc.documentElement
                        &amp;&amp; doc.parseError &amp;&amp; doc.parseError.errorCode != 0
                        &amp;&amp; doc.parseError.reason.contains ('Error processing resource')
                        &amp;&amp; doc.parseError.reason.contains
                             ('http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd')
                       )
                   )
           )
       )
    {
      // Either the text specified an (X)HTML document, but we failed to get a Document, or we
      // hit the walls of the single-origin policy on IE which tries to get the DTD from the
      // URI specified... Let's fake a document:
      doc = LAPI.DOM.fakeHTMLDocument (str);
    }
    return doc;
  },

  parseHTML : function (str, sanity_check)
  {
    // Always use a faked document; parsing as XML and then treating the result as HTML doesn't work right with HTML5.
    return LAPI.DOM.fakeHTMLDocument (str);
  },

  fakeHTMLDocument : function (str)
  {
    var body_tag = /&lt;body.*?&gt;/.exec (str);
    if (!body_tag || body_tag.length == 0) return null;
    body_tag = body_tag.index + body_tag[0].length; // Index after the opening body tag
    var body_end = str.lastIndexOf ('&lt;/body&gt;');
    if (body_end &lt; 0) return null;
    var content = str.substring (body_tag, body_end); // Anything in between          
    content = content.replace(/&lt;script(.|\s)*?\/script&gt;/g, &quot;&quot;); // Sanitize: strip scripts
    return new LAPI.DOM.DocumentFacade (content);
  },

  isValid : function (doc)
  {
    if (!doc) return doc;
    if (typeof (doc.parseError) != 'undefined') { // IE
      if (doc.parseError.errorCode != 0) {
        throw new Error (  'XML parse error: ' + doc.parseError.reason
                         + ' line ' + doc.parseError.line
                         + ' col ' + doc.parseError.linepos
                         + '\nsrc = ' + doc.parseError.srcText);
      }
    } else {
      // FF... others?
      var root = doc.documentElement;
      if (/^parsererror$/i.test (root.tagName)) {
        throw new Error ('XML parse error: ' + root.getInnerText ());
      }
    }
    return doc;
  },

  hasClass : function (node, className)
  {
    if (!node) return false;
    return (' ' + node.className + ' ').contains (' ' + className + ' ');
  },
  
  setContent : function (node, content)
  {
    if (content == null) return node;
    LAPI.DOM.removeChildren (node);
    if (content.nodeName) { // presumably a DOM tree, like a span or a document fragment
      node.appendChild (content);
    } else if (typeof (node.innerHTML) != 'undefined') {
      node.innerHTML = content.toString ();
    } else {
      node.appendChild (document.createTextNode (content.toString ()));
    }
    return node;
  },

  makeImage : function (src, width, height, title, doc)
  {
    return LAPI.make (
               'img'
             , {src : src, width: &quot;&quot; + width, height : &quot;&quot; + height, title : title}
             , doc
           );
  },

  makeButton : function (id, text, f, submit, doc)
  {
    return LAPI.make (
               'input'
             , {id : id || &quot;&quot;, type: (submit ? 'submit' : 'button'), value: text, onclick: f}
             , doc
           );
  },
  
  makeLabel : function (id, text, for_elem, doc)
  {
    var label = LAPI.make ('label', {id: id || &quot;&quot;, htmlFor: for_elem}, null, doc);
    return LAPI.DOM.setContent (label, text);
  },
  
  makeLink : function (url, text, tooltip, onclick, doc)
  {
    var lk = LAPI.make ('a', {href: url, title: tooltip, onclick: onclick}, null, doc);
    return LAPI.DOM.setContent (lk, text || url);
  },
  
  // Unfortunately, extending Node.prototype may not work on some browsers,
  // most notably (you've guessed it) IE...
  
  getInnerText : function (node)
  {
    if (node.textContent) return node.textContent;
    if (node.innerText)   return node.innerText;
    var result = &quot;&quot;;
    if (node.nodeType == LAPI.DOM.TEXT_NODE) {
      result = node.nodeValue;
    } else {
      Array.forEach (node.childNodes,
        function (elem) {
          switch (elem.nodeType) {
            case LAPI.DOM.ELEMENT_NODE:
              result += LAPI.DOM.getInnerText (elem);
              break;
            case LAPI.DOM.TEXT_NODE:
              result += elem.nodeValue;
              break;
          }
        }
      );
    }
    return result;
  },
  
  removeNode : function (node)
  {
    if (node.parentNode) node.parentNode.removeChild (node);
    return node;
  },

  removeChildren : function (node)
  {
    // if (typeof (node.innerHTML) != 'undefined') node.innerHTML = &quot;&quot;;
    // Not a good idea. On IE this destroys all contained nodes, even if they're still referenced
    // from JavaScript! Can't have that...
    while (node.firstChild) node.removeChild (node.firstChild);
    return node;
  },

  insertNode : function (node, before)
  {
    before.parentNode.insertBefore (node, before);
    return node;
  },

  insertAfter : function (node, after)
  {
    var next = after.nextSibling;
    after.parentNode.insertBefore (node, next);
    return node;
  },
  
  replaceNode : function (node, newNode)
  {
    node.parentNode.replaceChild (node, newNode);
    return newNode;
  },
  
  isParentOf : function (parent, child)
  {
    while (child &amp;&amp; child != parent &amp;&amp; child.parentNode) child = child.parentNode;
    return child == parent;
  },

  // Property is to be in CSS style, e.g. 'background-color', not in JS style ('backgroundColor')!
  // Use standard 'cssFloat' for float property.
  currentStyle : function (element, property)
  {
    function normalize (prop) {
      // Don't use a regexp with a lambda function (available only in JS 1.3)... and I once had a
      // case where IE6 goofed grossly with a lambda function. Since then I try to avoid those
      // (though they're neat).
      if (prop == 'cssFloat') return 'styleFloat'; // We'll try both variants below, standard first...
      var result = prop.split ('-');
      result =
        Array.map (result, function (s) { if (s) return s.capitalizeFirst (); else return s;});
      result = result.join (&quot;&quot;);
      return result.lowercaseFirst ();
    }

    if (element.ownerDocument.defaultView
        &amp;&amp; element.ownerDocument.defaultView.getComputedStyle)
    { // Gecko etc.
      if (property == 'cssFloat') property = 'float';
      return
        element.ownerDocument.defaultView.getComputedStyle (element, null).getPropertyValue (property);
    } else {
      var result;
      if (element.currentStyle) { // IE, has subtle differences to getComputedStyle
        result = element.currentStyle[property] || element.currentStyle[normalize (property)];
      } else // Not exactly right, but best effort
        result = element.style[property] || element.style[normalize (property)];
      // Convert em etc. to pixels. Kudos to Dean Edwards; see
      // http://erik.eae.net/archives/2007/07/27/18.54.15/#comment-102291
      if (!/^\d+(px)?$/i.test (result) &amp;&amp; /^\d/.test (result) &amp;&amp; element.runtimeStyle) {
        var style                 = element.style.left;
        var runtimeStyle          = element.runtimeStyle.left;
        element.runtimeStyle.left = element.currentStyle.left;
        element.style.left        = result || 0;
        result = elem.style.pixelLeft + &quot;px&quot;;
        element.style.left        = style;
        element.runtimeStyle.left = runtimeStyle;
      }
    }
  },

  // Load a given image in a given size. Parameters:
  //   title
  //     Full title of the image, including the &quot;File:&quot; namespace
  //   url
  //     If != null, URL of an existing thumb for that image. If width is null, may contain the url
  //     of the full image.
  //   width
  //     If != null, desired width of the image, otherwise load the full image
  //   height
  //     If width != null, height should also be set.
  //   auto_thumbs
  //     True if missing thumbnails are generated automatically.
  //   success
  //     Function to be called once the image is loaded. Takes one parameter: the IMG-tag of
  //     the loaded image
  //   failure
  //     Function to be called if the image cannot be loaded. Takes one parameter: a string
  //     containing an error message.
  loadImage : function (title, url, width, height, auto_thumbs, success, failure)
  {
    if (auto_thumbs &amp;&amp; url) {
      // MediaWiki-style with 404 handler. Set condition to false if your wiki does not have such a
      // setup.
      var img_src = null;
      if (width) {
        var i = url.lastIndexOf ('/');
        if (i &gt;= 0) {
          img_src = url.substring (0, i)
                  + url.substring (i).replace (/^\/\d+px-/, '/' + width + 'px-');
        }
      } else if (url) {
        img_src = url;
      }
      if (!img_src) {
        failure (&quot;Cannot load image from url &quot; + url);
        return;
      }
      var img_loader =
        LAPI.make (
            'img'
          , {src: img_src}
          , {position: 'absolute', top: '0px', left: '0px', display: 'none'}
        );
      if (width) img_loader.width = &quot;&quot; + width;
      if (height) img_loader.height = &quot;&quot; + height;
      LAPI.Evt.attach (img_loader, 'load', function () {success (img_loader);});
      document.body.appendChild (img_loader); // Now the browser goes loading the image
    } else {
      // No url to work with. Use parseWikitext to have a thumb generated an to get its URL.
      LAPI.Ajax.parseWikitext (
          '[[' + title + (width ? '|' + width + 'px' : &quot;&quot;) + ']]'
        , function (html, failureFunc) {
            var dummy =
              LAPI.make (
                  'div'
                , null
                , {position: 'absolute', top: '0px', left: '0px', display: 'none'}
              );
            document.body.appendChild (dummy); // Now start loading the image
            dummy.innerHTML = html;
            var imgs = dummy.getElementsByTagName ('img');
            LAPI.Evt.attach (
                imgs[0], 'load'
              , function () {
                  success (imgs[0]);
                  LAPI.DOM.removeNode (dummy);
                }
            );
          }
        , function (request, json_result)
          {
            failure (&quot;Image loading failed: &quot; + request.status + ' ' + request.statusText);
          }
        , false // Not as preview
        , null  // user language: don't care
        , null  // on page: don't care
        , 3600  // Cache for an hour
      );
    }
  }

}; // end LAPI.DOM

LAPI.DOM.DocumentFacade = function () {this.initialize.apply (this, arguments);};

LAPI.DOM.DocumentFacade.prototype =
{
  initialize : function (text)
  {
    // It's not a real document, but it will behave like one for our purposes.
    this.documentElement = LAPI.make ('div', null, {display: 'none', position: 'absolute'});
    this.body = LAPI.make ('div', null, {position: 'relative'});
    this.documentElement.appendChild (this.body);
    document.body.appendChild (this.documentElement);
    this.body.innerHTML = text;
    // Find all forms
    var forms = document.getElementsByTagName ('form');
    var self = this;
    this.forms = Array.select (forms, function (f) {return LAPI.DOM.isParentOf (self.body, f);});
    // Konqueror 4.2.3/4.2.4 clears form.elements when the containing div is removed from the
    // parent document?!
    if (!LAPI.Browser.is_khtml) {
      LAPI.DOM.removeNode (this.documentElement);
    } else {
      this.dispose = function () {LAPI.DOM.removeNode (this.documentElement);};
      // Since we must leave the stuff *in* the original document on Konqueror, we'll also need a
      // dispose routine... what an ugly hack.
    }
    this.allIDs = {};
    this.isFake = true;
  },

  createElement : function (tag) { return document.createElement (tag); },
  createDocumentFragment : function () { return document.createDocumentFragment (); },
  createTextNode : function (text) { return document.createTextNode (text); },
  createComment : function (text) { return document.createComment (text); },
  createCDATASection : function (text) { return document.createCDATASection (text); },
  createAttribute : function (name) { return document.createAttribute (name); },
  createEntityReference : function (name) { return document.createEntityReference (name); },
  createProcessingInstruction : function (target, data) { return document.createProcessingInstruction (target, data); },
  
  getElementsByTagName : function (tag)
  {
    // Grossly inefficient, but deprecated anyway
    var res = [];
    function traverse (node, tag)
    {
      if (node.nodeName.toLowerCase () == tag) res[res.length] = node;
      var curr = node.firstChild;
      while (curr) { traverse (curr, tag); curr = curr.nextSibling; }
    }
    traverse (this.body, tag.toLowerCase ());
    return res;
  },

  getElementById : function (id)
  {
    function traverse (elem, id)
    {
      if (elem.id == id) return elem;
      var res  = null;
      var curr = elem.firstChild;
      while (curr &amp;&amp; !res) {
        res = traverse (curr, id);
        curr = curr.nextSibling;
      }
      return res;
    }
    
    if (!this.allIDs[id]) this.allIDs[id] = traverse (this.body, id);
    return this.allIDs[id];
  }

  // ...NS operations omitted

}; // end DocumentFacade

if (document.importNode) {
  LAPI.DOM.DocumentFacade.prototype.importNode =
    function (node, deep) { document.importNode (node, deep); };
}

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.WP) == 'undefined') {

LAPI.WP = {

  getContentDiv : function (doc)
  {
    // Monobook, modern, classic skins
    return LAPI.$ (['bodyContent', 'mw_contentholder', 'article'], doc);
  },

  fullImageSizeFromPage : function (doc)
  {
    // Get the full img size. This is screenscraping :-( but there are times where you don't
    // want to get this info from the server using an Ajax call.
    // Note: we get the size from the file history table because the text just below the image
    // is all scrambled on RTL wikis. For instance, on ar-WP, it is
    // &quot;‏ (1,806 × 1,341 بكسل، حجم الملف: 996 كيلوبايت، نوع الملف: image/jpeg) and with uselang=en, 
    // it is at ar-WP &quot;‏ (1,806 × 1,341 pixels, file size: 996 KB, MIME type: image/jpeg)&quot;
    // However, in the file history table, it looks good no matter the language and writing
    // direction.
    // Update: this fails on e.g. ar-WP because someone had the great idea to use localized
    // numerals, but the digit transform table is empty!
    var result = {width : 0, height : 0};
    var file_hist = LAPI.$ ('mw-imagepage-section-filehistory', doc);
    if (!file_hist) return result;
    try {
      var $file_curr = window.jQuery ? $(file_hist).find('td.filehistory-selected') : getElementsByClassName(file_hist, 'td', 'filehistory-selected');
      // Did they change the column order here? It once was nextSibling.nextSibling... but somehow
      // the thumbnails seem to be gone... Right:
      // http://svn.wikimedia.org/viewvc/mediawiki/trunk/phase3/includes/ImagePage.php?r1=52385&amp;r2=53130
      file_hist = LAPI.DOM.getInnerText ($file_curr[0].nextSibling);
      if (!file_hist.contains ('×')) {
        file_hist = LAPI.DOM.getInnerText ($file_curr[0].nextSibling.nextSibling);
        if (!file_hist.contains ('×')) file_hist = null;
      }
    } catch (ex) {
      return result;
    }
    // Now we have &quot;number×number&quot; followed by something arbitrary 
    if (file_hist) {
      file_hist = file_hist.split ('×', 2);
      result.width  = parseInt (file_hist.shift ().replace (/[^0-9]/g, &quot;&quot;), 10);
      // Height is a bit more difficult because e.g. uselang=eo uses a space as the thousands
      // separator. Hence we have to extract this more carefully
      file_hist = file_hist.pop(); // Everything after the &quot;×&quot;
      // Remove any white space embedded between digits
      file_hist = file_hist.replace (/(\d)\s*(\d)/g, '$1$2');
      file_hist = file_hist.split (&quot; &quot;,2).shift ().replace (/[^0-9]/g, &quot;&quot;);
      result.height = parseInt (file_hist, 10);
      if (isNaN (result.width) || isNaN (result.height)) result = {width : 0, height : 0};
    }
    return result;
  },

  getPreviewImage : function (title, doc)
  {
    var file_div = LAPI.$ ('file', doc);
    if (!file_div) return null; // Catch page without file...
    var imgs     = file_div.getElementsByTagName ('img');
    title = title || mw.config.get('wgTitle');
    for (var i = 0; i &lt; imgs.length; i++) {
      var src = decodeURIComponent (imgs[i].getAttribute ('src', 2)).replace ('%26', '&amp;');
      if (src.search (new RegExp ('^' + LAPI_file_store + '.*/' + title.replace (/ /g, '_').escapeRE () + '(/.*)?$')) == 0)
        return imgs[i];
    }
    return null;
  },

  pageFromLink : function (lk)
  {
    if (!lk) return null;
    var href = lk.getAttribute ('href', 2);
    if (!href) return null;
    // This is a bit tricky to get right, because wgScript can be a substring prefix of
    // wgArticlePath, or vice versa.
    var script = mw.config.get('wgScript') + '?';
    if (href.startsWith (script) || href.startsWith (mw.config.get('wgServer') + script) || mw.config.get('wgServer').startsWith('//') &amp;&amp; href.startsWith (document.location.protocol + mw.config.get('wgServer') + script)) {
      // href=&quot;/w/index.php?title=...&quot;
      return href.getParamValue ('title');
    }
    // Now try wgArticlePath: href=&quot;/wiki/...&quot;
    var prefix = mw.config.get('wgArticlePath').replace ('$1', &quot;&quot;);
    if (!href.startsWith (prefix)) prefix = mw.config.get('wgServer') + prefix; // Fully expanded URL?
    if (!href.startsWith (prefix) &amp;&amp; prefix.startsWith ('//')) prefix = document.location.protocol + prefix; // Protocol-relative wgServer?
    if (href.startsWith (prefix))
      return decodeURIComponent (href.substring (prefix.length));
    // Do we have variants?
    var variants = mw.config.get('wgVariantArticlePath');
    if (variants &amp;&amp; variants.length &gt; 0)
    {
      var re =
        new RegExp (variants.escapeRE().replace ('\\$2', &quot;[^\\/]*&quot;).replace ('\\$1', &quot;(.*)&quot;));
      var m  = re.exec (href);
      if (m &amp;&amp; m.length &gt; 1) return decodeURIComponent (m[m.length-1]);
    }
    // Finally alternative action paths
    var actions = mw.config.get('wgActionPaths');
    if (actions) {
      for (var i=0; i &lt; actions.length; i++) {
        var p = actions[i];
        if (p &amp;&amp; p.length &gt; 0) {
          p = p.replace('$1', &quot;&quot;);
          if (!href.startsWith (p)) p = mw.config.get('wgServer') + p;
          if (!href.startsWith (p) &amp;&amp; p.startsWith('//')) p = document.location.protocol + p;
          if (href.startsWith (p))
            return decodeURIComponent (href.substring (p.length));
        }
      }
    }
    return null;
  },

  revisionFromHtml : function (htmlOfPage)
  {
    var revision_id = null;
    if (window.mediaWiki) { // MW 1.17+
      revision_id = htmlOfPage.match (/(mediaWiki|mw).config.set\(\{.*&quot;wgCurRevisionId&quot;\s*:\s*(\d+),/);
      if (revision_id) revision_id = parseInt (revision_id[2], 10);
    } else { // MW &lt; 1.17
      revision_id = htmlOfPage.match (/wgCurRevisionId\s*=\s*(\d+)[;,]/);
      if (revision_id) revision_id = parseInt (revision_id[1], 10);
    }
    return revision_id;
  }

}; // end LAPI.WP

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Ajax.doAction) == 'undefined') {

importScript ('MediaWiki:AjaxSubmit.js'); // Legacy code: ajaxSubmit

LAPI.Ajax.getXML = function (request, failureFunc)
{
  var doc = null;
  if (request.responseXML &amp;&amp; request.responseXML.documentElement) {
    doc = request.responseXML;
  } else {
    try {
      doc = LAPI.DOM.parse (request.responseText, 'text/xml');
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
  }
  if (doc) {
    try {
      doc = LAPI.DOM.isValid (doc);
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
  }
  return doc;
};

LAPI.Ajax.getHTML = function (request, failureFunc, sanity_check)
{
  // Konqueror sometimes has severe problems with responseXML. It does set it, but getElementById
  // may fail to find elements known to exist.
  var doc = null;
  // Always use our own parser instead of responseXML; that doesn't work right with HTML5. (It did work with XHTML, though.)
//  if (   request.responseXML &amp;&amp; request.responseXML.documentElement
//      &amp;&amp; request.responseXML.documentElement.tagName == 'HTML'
//      &amp;&amp; (!sanity_check || request.responseXML.getElementById (sanity_check) != null)
//     )
//  {
//    doc = request.responseXML;
//  } else {
    try {
      doc = LAPI.DOM.parseHTML (request.responseText, sanity_check);
      if (!doc) throw new Error ('#Could not understand request result');
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
//  }
  if (doc) {
    try {
      doc = LAPI.DOM.isValid (doc);
    } catch (ex) {
      if (typeof (failureFunc) == 'function') failureFunc (request, ex);
      doc = null;
    }
  }
  if (doc === null) return doc;
  // We've gotten XML. There is a subtle difference between XML and (X)HTML concerning leading newlines in textareas:
  // XML is required to pass through any whitespace (http://www.w3.org/TR/2004/REC-xml-20040204/#sec-white-space), whereas
  // HTML may or must not (e.g. http://www.w3.org/TR/html4/appendix/notes.html#h-B.3.1, though it is unclear whether that
  // really applies to the content of a textarea, but the draft HTML 5 spec explicitly says that the first newline in a
  // &lt;textarea&gt; is swallowed in HTML:
  // http://www.whatwg.org/specs/web-apps/current-work/multipage/syntax.html#element-restrictions).
  //   Because of the latter MW1.18+ adds a newline after the &lt;textarea&gt; start tag if the value starts with a newline. That
  // solves bug 12130 (leading newlines swallowed), but since XML passes us this extra newline, we might end up adding a
  // leading newline upon each edit.
  //   Let's try to make sure that all textarea's values are as they should be in HTML.
  // Note: since the above change to always use our own parser, which always returns a faked HTML document, this should be
  // unnecessary since doc.isFake should always be true.
  if (typeof (LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE) == 'undefined') {
    // Feature detection. Compare value after parsing with value after .innerHTML.
    LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = null; // Don't know; hence do nothing
    try {
      var testTA = '&lt;textarea id=&quot;test&quot;&gt;\nTest&lt;/textarea&gt;';
      var testString = '&lt;!DOCTYPE html PUBLIC &quot;-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN&quot; &quot;http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd&quot;&gt;\n'
                     + '&lt;html xmlns=&quot;http://www.w3.org/1999/xhtml&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;\n'
                     + '&lt;head&gt;&lt;title&gt;Test&lt;/title&gt;&lt;/head&gt;&lt;body&gt;&lt;form&gt;' + testTA + '&lt;/form&gt;&lt;/body&gt;\n'
                     + '&lt;/html&gt;';
      var testDoc = LAPI.DOM.parseHTML (testString, 'test');
      var testVal = &quot;&quot; + testDoc.getElementById ('test').value;
      if (testDoc.dispose) testDoc.dispose();
      var testDiv = LAPI.make ('div', null, {display: 'none'});
      document.body.appendChild (testDiv);
      testDiv.innerHTML = testTA;
      if (testDiv.firstChild.value != testVal) {
        LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = /^\r?\n/;
        if (testDiv.firstChild.value != testVal.replace(LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE, &quot;&quot;)) {
          // Huh? Not the expected difference: go back to &quot;don't know&quot; mode
          LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = null;
        }
      }
      LAPI.DOM.removeNode (testDiv);
    } catch (any) {
      LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE = null;
    }
  }
  if (!doc.isFake &amp;&amp; LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE !== null) {
    // If have a &quot;fake&quot; doc, then we did parse through .innerHTML anyway. No need to fix anything.
    // (Hm. Maybe we should just always use a fake doc?)
    var tas = doc.getElementsByTagName ('textarea');
    for (var i = 0, l = tas.length; i &lt; l; i++) {
      tas[i].value = tas[i].value.replace(LAPI.Ajax.getHTML.extraNewlineRE, &quot;&quot;);
    }
  }
  return doc;
};

LAPI.Ajax.get = function (uri, params, success, failure, config)
{
  var original_failure = failure;
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  if (!success || typeof (success) != 'function')
    throw new Error ('No success function supplied for LAPI.Ajax.get '
                     + uri + ' with arguments ' + params.toString ());
  var request = LAPI.Ajax.getRequest ();
  if (!request) {
    failure (request);
    return;
  }
  var args = &quot;&quot;;
  var question_mark = uri.indexOf ('?');
  if (question_mark) {
    args = uri.substring (question_mark + 1);
    uri  = uri.substring (0, question_mark);
  }
  if (params != null) {
    if (typeof (params) == 'string' &amp;&amp; params.length &gt; 0) {
      args += (args.length &gt; 0 ? '&amp;' : &quot;&quot;)
            + ((params.charAt (0) == '&amp;' || params.charAt (0) == '?')
                ? params.substring (1)
                : params
              ); // Must already be encoded!
    } else {
      for (var param in params) {
        args += (args.length &gt; 0 ? '&amp;' : &quot;&quot;) + param;
        if (params[param] != null) args += '=' + encodeURIComponent (params[param]);
      }
    }
  }
  var method;
  if (uri.startsWith ('//')) uri = document.location.protocol + uri; // Avoid protocol-relative URIs (IE7 bug)
  if (uri.length + args.length + 1 &lt; (LAPI.Browser.is_ie ? 2040 : 4080)) {
    // Both browsers and web servers may have limits on URL length. IE has a limit of 2083 characters
    // (2048 in the path part), and the WMF servers seem to impose a limit of 4kB.
    method = 'GET'; uri += '?' + args; args = null;
  } else {
    method = 'POST'; // We'll lose caching, but at least we can make the request.
  }
  request.open (method, uri, true);
  request.setRequestHeader ('Pragma', 'cache=yes');
  request.setRequestHeader (
      'Cache-Control'
    , 'no-transform'
      + (params &amp;&amp; params.maxage ? ', max-age=' + params.maxage : &quot;&quot;)
      + (params &amp;&amp; params.smaxage ? ', s-maxage=' + params.smaxage : &quot;&quot;)
  );
  if (config) {
    for (var conf in config) {
      if (conf == 'overrideMimeType') {
        if (config[conf] &amp;&amp; config[conf].length &gt; 0 &amp;&amp; request.overrideMimeType)
          request.overrideMimeType (config[conf]);
      } else {
        request.setRequestHeader (conf, config[conf]);
      }      
    }
  }
  if (args) request.setRequestHeader ('Content-Type', 'application/x-www-form-urlencoded');
  request.onreadystatechange =
    function ()
    {
      if (request.readyState != 4) return; // Wait until the request has completed.
      try {
        if (request.status != 200)
          throw new Error
            ('#Request to server failed. Status: ' + request.status + ' ' + request.statusText
             + ' URI: ' + uri);
        if (!request.responseText)
          throw new Error ('#Empty response from server for request ' + uri);
      } catch (ex) {
        failure (request, ex);
        return;
      }
      success (request, original_failure);
    };
  request.send (args);
};

LAPI.Ajax.getPage = function (page, action, params, success, failure)
{
  var uri = mw.config.get('wgServer') + mw.config.get('wgScript') + '?title=' + encodeURIComponent (page)
        + (action ? '&amp;action=' + action : &quot;&quot;);
  LAPI.Ajax.get (uri, params, success, failure, {overrideMimeType : 'application/xml'});
};

// modify is supposed to save the changes at the end, e.g. using LAPI.Ajax.submit.
// modify is called with three parameters: the document, possibly the form, and the optional
// failure function. The failure function is called with the request as the first parameter,
// and possibly an exception as the second parameter.
LAPI.Ajax.doAction = function (page, action, form, modify, failure)
{
  if (!page || !action || !modify || typeof (modify) != 'function')
    throw new Error ('Parameter inconsistency in LAPI.Ajax.doAction.');
  var original_failure = failure;
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  LAPI.Ajax.getPage (
      page, action, null // No additional parameters
    , function (request, failureFunc) {
        var doc         = null;
        var the_form    = null;
        var revision_id = null;
        try {
          // Convert responseText into DOM tree.
          doc = LAPI.Ajax.getHTML (request, failureFunc, form);      
          if (!doc) return;
          var err_msg = LAPI.$ ('permissions-errors', doc);
          if (err_msg) throw new Error ('#' + LAPI.DOM.getInnerText (err_msg));
          if (form) {
            the_form = LAPI.$ (form, doc);
            if (!the_form) throw new Error ('#Server reply does not contain mandatory form.');
          }
          revision_id = LAPI.WP.revisionFromHtml (request.responseText);
        } catch (ex) {
          failureFunc (request, ex);
          return;
        }
        modify (doc, the_form, original_failure, revision_id)
      }
    , failure
  );
}; // end LAPI.Ajax.doAction
  
LAPI.Ajax.submit = function (form, after_submit)
{
  try {
    ajaxSubmit (form, null, after_submit, true); // Legacy code from MediaWiki:AjaxSubmit
  } catch (ex) {
    after_submit (null, ex);
  }
}; // end LAPI.Ajax.submit

LAPI.Ajax.editPage = function (page, modify, failure)
{
  LAPI.Ajax.doAction (page, 'edit', 'editform', modify, failure);
}; // end LAPI.Ajax.editPage
  
LAPI.Ajax.checkEdit = function (request)
{
  if (!request) return true;
  // Check for previews (session token lost?) or edit forms (edit conflict). 
  try {
    var doc = LAPI.Ajax.getHTML (request, function () {throw new Error ('Cannot check HTML');});
    if (!doc) return false;
    return LAPI.$ (['wikiPreview', 'editform'], doc) == null;
  } catch (anything) {
    return false;
  }
}; // end LAPI.Ajax.checkEdit
  
LAPI.Ajax.submitEdit = function (form, success, failure)
{
  if (!success || typeof (success) != 'function') success = function () {};
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  LAPI.Ajax.submit (
      form
    , function (request, ex)
      {
        if (ex) {
          failure (request, ex);
        } else {
          var successful = false;
          try {
            successful = request &amp;&amp; request.status == 200 &amp;&amp; LAPI.Ajax.checkEdit (request);
          } catch (some_error) {
            failure (request, some_error);
            return;
          }
          if (successful)
            success (request);
          else
            failure (request);
        }
      }
  );
}; // end LAPI.Ajax.submitEdit

LAPI.Ajax.apiGet = function (action, params, success, failure)
{
  var original_failure = failure;
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  if (!success || typeof (success) != 'function')
    throw new Error ('No success function supplied for LAPI.Ajax.apiGet '
                     + action + ' with arguments ' + params.toString ());
  var is_json = false;
  if (params != null) {
    if (typeof (params) == 'string') {
      if (!/format=[^&amp;]+/.test (params)) params += '&amp;format=json';
      is_json = /format=json(&amp;|$)/.test (params); // Exclude jsonfm, which actually serves XHTML
    } else {
      if (typeof (params['format']) != 'string' || params.format.length == 0) params.format = 'json';
      is_json = params.format == 'json';
    }
  }
  var uri = mw.config.get('wgServer') + mw.config.get('wgScriptPath') + '/api.php' + (action ? '?action=' + action : &quot;&quot;);
  LAPI.Ajax.get (
      uri, params
    , function (request, failureFunc) {
        if (is_json &amp;&amp; request.responseText.trimLeft().charAt (0) != '{') {
          failureFunc (request);
        } else {
          success (
              request
            , (is_json ? eval ('(' + request.responseText.trimLeft() + ')') : null)
            , original_failure
          );
        }
      }
    , failure
  );
}; // end LAPI.Ajax.apiGet

LAPI.Ajax.parseWikitext = function (wikitext, success, failure, as_preview, user_language, on_page, cache)
{
  if (!failure || typeof (failure) != 'function') failure = function () {};
  if (!success || typeof (success) != 'function')
    throw new Error ('No success function supplied for parseWikitext');
  if (!wikitext &amp;&amp; !on_page)
    throw new Error ('No wikitext or page supplied for parseWikitext');
  var params = null;
  if (!wikitext) {
    params = {pst: null, page: on_page};
  } else {
    params =
      { pst  : null // Do the pre-save-transform: Pipe magic, tilde expansion, etc.
       ,text :
          (as_preview ? '\&lt;div style=&quot;border:1px solid red; padding:0.5em;&quot;\&gt;'
                        + '\&lt;div class=&quot;previewnote&quot;\&gt;'
                        + '\{\{MediaWiki:Previewnote/' + (user_language || mw.config.get('wgUserLanguage')) +'\}\}'
                        + '\&lt;\/div&gt;\&lt;div\&gt;\n'
                      : &quot;&quot;)
          + wikitext
          + (as_preview ? '\&lt;\/div\&gt;\&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;\&gt;\&lt;\/div\&gt;\&lt;\/div\&gt;' : &quot;&quot;)
        ,title: on_page || mw.config.get('wgPageName') || &quot;API&quot;
      };
  }
  params.prop    = 'text';
  params.uselang = user_language || mw.config.get('wgUserLanguage'); // see bugzilla 22764
  if (cache &amp;&amp; /^\d+$/.test(cache=cache.toString())) {
    params.maxage = cache;
    params.smaxage = cache;
  }
  LAPI.Ajax.apiGet (
      'parse'
    , params
    , function (req, json_result, failureFunc)
      {
        // Success.
        if (!json_result || !json_result.parse || !json_result.parse.text) {
          failureFunc (req, json_result);
          return;
        }
        success (json_result.parse.text['*'], failureFunc);
      }
    , failure
  );
}; // end LAPI.Ajax.parseWikitext

// Throbber backward-compatibility

LAPI.Ajax.injectSpinner = function (elementBefore, id) {}; // No-op, replaced as appropriate below.
LAPI.Ajax.removeSpinner = function (id) {}; // No-op, replaced as appropriate below.

if (typeof window.jQuery == 'undefined' || typeof window.mediaWiki == 'undefined' || typeof window.mediaWiki.loader == 'undefined') {
    // Assume old-stlye
	if (typeof window.injectSpinner != 'undefined') {
		LAPI.Ajax.injectSpinner = window.injectSpinner;
	}
	if (typeof window.removeSpinner != 'undefined') {
		LAPI.Ajax.removeSpinner = window.removeSpinner;
	}
} else {
	window.mediaWiki.loader.using('jquery.spinner', function () {
		LAPI.Ajax.injectSpinner = function (elementBefore, id) {
			window.jQuery(elementBefore).injectSpinner(id);
		}
		LAPI.Ajax.removeSpinner = function (id) {
			window.jQuery.removeSpinner(id);
		}
	});
}

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Pos) == 'undefined') {
  
LAPI.Pos =
{
  // Returns the global coordinates of the mouse pointer within the document.
  mousePosition : function (evt)
  {
    if (!evt || (typeof (evt.pageX) == 'undefined' &amp;&amp; typeof (evt.clientX) == 'undefined'))
      // No way to calculate a mouse pointer position
      return null;
    if (typeof (evt.pageX) != 'undefined')
      return { x : evt.pageX, y : evt.pageY };
      
    var offset      = LAPI.Pos.scrollOffset ();
    var mouse_delta = LAPI.Pos.mouse_offset ();
    var coor_x = evt.clientX + offset.x - mouse_delta.x;
    var coor_y = evt.clientY + offset.y - mouse_delta.y;
    return { x : coor_x, y : coor_y };
  },
  
  // Operations on document level:
  
  // Returns the scroll offset of the whole document (in other words, the coordinates
  // of the top left corner of the viewport).
  scrollOffset : function ()
  {
    return {x : LAPI.Pos.getScroll ('Left'), y : LAPI.Pos.getScroll ('Top') };
  },
  
  getScroll : function (what)
  {
    var s = 'scroll' + what;
    return (document.documentElement ? document.documentElement[s] : 0)
           || document.body[s] || 0;
  },
  
  // Returns the size of the viewport (result.x is the width, result.y the height).
  viewport : function ()
  {
    return {x : LAPI.Pos.getViewport ('Width'), y : LAPI.Pos.getViewport ('Height') };
  },
  
  getViewport : function (what)
  {
    if (   LAPI.Browser.is_opera_95 &amp;&amp; what == 'Height'
        || LAPI.Browser.is_safari &amp;&amp; !document.evaluate)
      return window['inner' + what];
    var s = 'client' + what;
    if (LAPI.Browser.is_opera) return document.body[s];
    return (document.documentElement ? document.documentElement[s] : 0)
           || document.body[s] || 0;
  },
  
  // Operations on DOM nodes
  
  position : (function ()
  {
    // The following is the jQuery.offset implementation. We cannot use jQuery yet in globally
    // activated scripts (it has strange side effects for Opera 8 users who can't log in anymore,
    // and it breaks the search box for some users). Note that jQuery does not support Opera 8.
    // Until the WMF servers serve jQuery by default, this copy from the jQuery 1.3.2 sources is
    // needed here. If and when we have jQuery available officially, the whole thing here can be
    // replaced by &quot;var tmp = jQuery (node).offset(); return {x:tmp.left, y:tmp.top};&quot;
    // Kudos to the jQuery development team. Any errors in this adaptation are my own. (Lupo,
    // 2009-08-24).

    var data = null;

    function jQuery_init ()
    {
      data = {};
      // Capability check from jQuery.
      var body = document.body;
      var container = document.createElement('div');
      var html =
          '&lt;div style=&quot;position:absolute;top:0;left:0;margin:0;border:5px solid #000;'
        + 'padding:0;width:1px;height:1px;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;table style=&quot;position:absolute;'
        + 'top:0;left:0;margin:0;border:5px solid #000;padding:0;width:1px;height:1px;&quot; '
        + 'cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot;&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;';
      var rules = { position: 'absolute', visibility: 'hidden'
                   ,top: 0, left: 0
                   ,margin: 0, border: 0
                   ,width: '1px', height: '1px'
                  };
      Object.merge (rules, container.style);

      container.innerHTML = html;
      body.insertBefore(container, body.firstChild);
      var innerDiv = container.firstChild;
      var checkDiv = innerDiv.firstChild;
      var td = innerDiv.nextSibling.firstChild.firstChild;

      data.doesNotAddBorder = (checkDiv.offsetTop !== 5);
      data.doesAddBorderForTableAndCells = (td.offsetTop === 5);

      innerDiv.style.overflow = 'hidden', innerDiv.style.position = 'relative';
      data.subtractsBorderForOverflowNotVisible = (checkDiv.offsetTop === -5);

      var bodyMarginTop    = body.style.marginTop;
      body.style.marginTop = '1px';
      data.doesNotIncludeMarginInBodyOffset = (body.offsetTop === 0);
      body.style.marginTop = bodyMarginTop;

      body.removeChild(container);
    };

    function jQuery_offset (node)
    {
      if (node === node.ownerDocument.body) return jQuery_bodyOffset (node);
      if (node.getBoundingClientRect) {
        var box    = node.getBoundingClientRect ();
        var scroll = LAPI.Pos.scrollOffset ();
        return {x : (box.left + scroll.x), y : (box.top + scroll.y)};
      }
      if (!data) jQuery_init ();
      var elem              = node;
      var offsetParent      = elem.offsetParent;
      var prevOffsetParent  = elem;
      var doc               = elem.ownerDocument;
      var prevComputedStyle = doc.defaultView.getComputedStyle(elem, null);
      var computedStyle;

      var top  = elem.offsetTop;
      var left = elem.offsetLeft;

      while ( (elem = elem.parentNode) &amp;&amp; elem !== doc.body &amp;&amp; elem !== doc.documentElement ) {
        computedStyle = doc.defaultView.getComputedStyle(elem, null);
        top -= elem.scrollTop, left -= elem.scrollLeft;
        if ( elem === offsetParent ) {
          top += elem.offsetTop, left += elem.offsetLeft;
          if (   data.doesNotAddBorder
              &amp;&amp; !(data.doesAddBorderForTableAndCells &amp;&amp; /^t(able|d|h)$/i.test(elem.tagName))
             )
          {
            top  += parseInt (computedStyle.borderTopWidth,  10) || 0;
            left += parseInt (computedStyle.borderLeftWidth, 10) || 0;
          }
          prevOffsetParent = offsetParent; offsetParent = elem.offsetParent;
        }
        if (data.subtractsBorderForOverflowNotVisible &amp;&amp; computedStyle.overflow !== 'visible')
        {
          top  += parseInt (computedStyle.borderTopWidth,  10) || 0;
          left += parseInt (computedStyle.borderLeftWidth, 10) || 0;
        }
        prevComputedStyle = computedStyle;
      }

      if (prevComputedStyle.position === 'relative' || prevComputedStyle.position === 'static') {
        top  += doc.body.offsetTop;
        left += doc.body.offsetLeft;
      }
      if (prevComputedStyle.position === 'fixed') {
        top  += Math.max (doc.documentElement.scrollTop, doc.body.scrollTop);
        left += Math.max (doc.documentElement.scrollLeft, doc.body.scrollLeft);
      }
      return {x: left, y: top};            
    }

    function jQuery_bodyOffset (body)
    {
      if (!data) jQuery_init();
      var top = body.offsetTop, left = body.offsetLeft;
      if (data.doesNotIncludeMarginInBodyOffset) {
        top  += parseInt (LAPI.DOM.currentStyle (body, 'margin-top'), 10) || 0;
        left += parseInt (LAPI.DOM.currentStyle (body, 'margin-left'), 10) || 0;
      }
      return {x: left, y: top};
    }

    return jQuery_offset;
  })(),

  isWithin : function (node, x, y)
  {
    if (!node || !node.parentNode) return false;
    var pos = LAPI.Pos.position (node);
    return    (x == null || x &gt; pos.x &amp;&amp; x &lt; pos.x + node.offsetWidth)
           &amp;&amp; (y == null || y &gt; pos.y &amp;&amp; y &lt; pos.y + node.offsetHeight);
  },
  
  // Private:
  
  // IE has some strange offset...
  mouse_offset : function ()
  {
    if (LAPI.Browser.is_ie) {
      var doc_elem = document.documentElement;
      if (doc_elem) {
        if (typeof (doc_elem.getBoundingClientRect) == 'function') {
          var tmp = doc_elem.getBoundingClientRect ();
          return {x : tmp.left, y : tmp.top};
        } else {
          return {x : doc_elem.clientLeft, y : doc_elem.clientTop};
        }
      }
    }
    return {x: 0, y : 0};
  }

}; // end LAPI.Pos

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Evt) == 'undefined') {
  
LAPI.Evt =
{
  listenTo : function (object, node, evt, f, capture)
  {
    var listener = LAPI.Evt.makeListener (object, f);
    LAPI.Evt.attach (node, evt, listener, capture);
  },
 
  attach : function (node, evt, f, capture)
  {
    if (node.attachEvent) node.attachEvent ('on' + evt, f);
    else if (node.addEventListener) node.addEventListener (evt, f, capture);
    else node['on' + evt] = f;
  },
 
  remove : function (node, evt, f, capture)
  {
    if (node.detachEvent) node.detachEvent ('on' + evt, f);
    else if (node.removeEventListener) node.removeEventListener (evt, f, capture);
    else node['on' + evt] = null;
  },
 
  makeListener : function (obj, listener)
  {
    // Some hacking around to make sure 'this' is set correctly
    var object = obj, f = listener;
    return function (evt) { return f.apply (object, [evt || window.event]); }
    // Alternative implementation:
    // var f = listener.bind (obj);
    // return function (evt) { return f (evt || window.event); };
  },

  kill : function (evt)
  {
    if (typeof (evt.preventDefault) == 'function') {
      evt.stopPropagation ();
      evt.preventDefault (); // Don't follow the link
    } else if (typeof (evt.cancelBubble) != 'undefined') { // IE...
      evt.cancelBubble = true;
    }
    return false; // Don't follow the link (IE)
  }

}; // end LAPI.Evt

} // end if (guard)

if (typeof (LAPI.Edit) == 'undefined') {

LAPI.Edit = function () {this.initialize.apply (this, arguments);};

LAPI.Edit.SAVE    = 1;
LAPI.Edit.PREVIEW = 2;
LAPI.Edit.REVERT  = 4;
LAPI.Edit.CANCEL  = 8;

LAPI.Edit.prototype =
{
  initialize : function (initial_text, columns, rows, labels, handlers)
  {
    var my_labels =
      {box : null, preview : null, save : 'Save', cancel : 'Cancel', nullsave : null, revert : null, post: null};
    if (labels) my_labels = Object.merge (labels, my_labels);
    this.labels = my_labels;
    this.timestamp = (new Date ()).getTime ();
    this.id = 'simpleedit_' + this.timestamp;
    this.view = LAPI.make ('div', {id : this.id}, {marginRight: '1em'});
    // Somehow, the textbox extends beyond the bounding box of the view. Don't know why, but
    // adding a small margin fixes the layout more or less.
    this.form =
      LAPI.make (
          'form'
        , { id      : this.id + '_form'
           ,action  : &quot;&quot;
           ,onsubmit: (function () {})
          }
      );
    if (my_labels.box) {
      var label = LAPI.make ('div');
      label.appendChild (LAPI.DOM.makeLabel (this.id + '_label', my_labels.box, this.id + '_text'));
      this.form.appendChild (label);
    }
    this.textarea =
      LAPI.make (
          'textarea'
        , { id   : this.id + '_text'
           ,cols : columns
           ,rows : rows
           ,value: (initial_text ? initial_text.toString () : &quot;&quot;)
          }
      );
    LAPI.Evt.attach (this.textarea, 'keyup', LAPI.Evt.makeListener (this, this.text_changed));
    // Catch cut/copy/paste through the context menu. Some browsers support oncut, oncopy,
    // onpaste events for this, but since that's only IE, FF 3, Safari 3, and Chrome, we
    // cannot rely on this. Instead, we check again as soon as we leave the textarea. Only
    // minor catch is that on FF 3, the next focus target is determined before the blur event
    // fires. Since in practice save will always be enabled, this shouldn't be a problem.
    LAPI.Evt.attach (this.textarea, 'mouseout', LAPI.Evt.makeListener (this, this.text_changed));
    LAPI.Evt.attach (this.textarea, 'blur', LAPI.Evt.makeListener (this, this.text_changed));
    this.form.appendChild (this.textarea);
    this.form.appendChild (LAPI.make ('br'));
    this.preview_section =
      LAPI.make ('div', null, {borderBottom: '1px solid #8888aa', display: 'none'});
    this.view.insertBefore (this.preview_section, this.view.firstChild);
    this.save =
      LAPI.DOM.makeButton
        (this.id + '_save', my_labels.save, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_save));
    this.form.appendChild (this.save);
    if (my_labels.preview) {
      this.preview =
        LAPI.DOM.makeButton
          (this.id + '_preview', my_labels.preview, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_preview));
      this.form.appendChild (this.preview);
    }
    this.cancel =
      LAPI.DOM.makeButton
        (this.id + '_cancel', my_labels.cancel, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_cancel));
    this.form.appendChild (this.cancel);
    this.view.appendChild (this.form);
    if (my_labels.post) {
      this.post_text = LAPI.DOM.setContent (LAPI.make ('div'), my_labels.post);
      this.view.appendChild (this.post_text);
    }
    if (handlers) Object.merge (handlers, this);
    if (typeof (this.ongettext) != 'function')
      this.ongettext = function (text) { return text;}; // Default: no modifications
    this.current_mask = LAPI.Edit.SAVE + LAPI.Edit.PREVIEW + LAPI.Edit.REVERT + LAPI.Edit.CANCEL;
    if ((!initial_text || initial_text.trim ().length == 0) &amp;&amp; this.preview)
      this.preview.disabled = true;
    if (my_labels.revert) {
      this.revert = 
        LAPI.DOM.makeButton
          (this.id + '_revert', my_labels.revert, LAPI.Evt.makeListener (this, this.do_revert));
      this.form.insertBefore (this.revert, this.cancel);
    }
    this.original_text = &quot;&quot;;
  },
  
  getView : function ()
  {
    return this.view;
  },
  
  getText : function ()
  {
    return this.ongettext (this.textarea.value);
  },
  
  setText : function (text)
  {
    this.textarea.value = text;
    this.original_text  = text;
    this.text_changed ();
  },
  
  changeText : function (text)
  {
    this.textarea.value = text;
    this.text_changed ();
  },

  hidePreview : function ()
  {
    this.preview_section.style.display = 'none';
    if (this.onpreview) this.onpreview (this);
  },

  showPreview : function ()
  {
    this.preview_section.style.display = &quot;&quot;;
    if (this.onpreview) this.onpreview (this);
  },

  setPreview : function (html)
  {
    if (html.nodeName) {
      LAPI.DOM.removeChildren (this.preview_section);
      this.preview_section.appendChild (html);
    } else {
      this.preview_section.innerHTML = html;
    }
  },
  
  busy : function (show)
  {
    if (show)
      LAPI.Ajax.injectSpinner (this.cancel, this.id + '_spinner');
    else
      LAPI.Ajax.removeSpinner (this.id + '_spinner');
  },
  
  do_save : function (evt)
  {
    if (this.onsave) this.onsave (this);
    return true;
  },
  
  do_revert : function (evt)
  {
    this.changeText (this.original_text);
    return true;
  },

  do_cancel : function (evt)
  {
    if (this.oncancel) this.oncancel (this);
    return true;
  },
  
  do_preview : function (evt)
  {
    var self = this;
    this.busy (true);
    LAPI.Ajax.parseWikitext (
        this.getText ()
      , function (text, failureFunc)
        {
          self.busy (false);
          self.setPreview (text);
          self.showPreview ();
        }
      , function (req, json_result)
        {
          // Error. TODO: user feedback?
          self.busy (false);
        }
      , true
      , mw.config.get('wgUserLanguage') || null
      , mw.config.get('wgPageName') || null
    );
    return true;
  },

  enable : function (bit_set)
  {
    var call_text_changed = false;
    this.current_mask = bit_set;
    this.save.disabled = ((bit_set &amp; LAPI.Edit.SAVE) == 0);
    this.cancel.disabled = ((bit_set &amp; LAPI.Edit.CANCEL) == 0);
    if (this.preview) {
      if ((bit_set &amp; LAPI.Edit.PREVIEW) == 0)
        this.preview.disabled = true;
      else
        call_text_changed = true;
    }
    if (this.revert) {
      if ((bit_set &amp; LAPI.Edit.REVERT) == 0)
        this.revert.disabled = true;
      else
        call_text_changed = true;
    }
    if (call_text_changed) this.text_changed ();
  },

  text_changed : function (evt)
  {
    var text = this.textarea.value;
    text = text.trim ();
    var length = text.length;   
    if (this.preview &amp;&amp; (this.current_mask &amp; LAPI.Edit.PREVIEW) != 0) {
      // Preview is basically enabled
      this.preview.disabled = (length &lt;= 0);
    }
    if (this.labels.nullsave) {
      if (length &gt; 0) {
        this.save.value = this.labels.save;
      } else {
        this.save.value = this.labels.nullsave;
      }
    }
    if (this.revert) {
      this.revert.disabled =
        (text == this.original_text || this.textarea.value == this.original_text);
    }
    return true;
  }

}; // end LAPI.Edit

} // end if (guard)

// &lt;/source&gt;</text>
      <sha1>234j179znjqdu4qgqrbjc8q3ztgh8o5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarah Meier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>350285</id>
    <revision>
      <id>9470731</id>
      <parentid>9255853</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23242" sha1="3kxtvfruwfoms7crs7yhe8tdni0kb5k" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|priskribo=Sarah Meier en [[Vintra Olimpiko 2010|2010 Olimpiko]]
}}
&lt;!--Sarah Meier (figure skater) as translated by GramTrans

(Vidu Ligilo en vikipedio   * Sarah Meier traduko de angla vikipedio)--&gt;

'''Sarah MEIER''' naskita 4-a majo, [[1984]] en [[Bülach]], [[Svislando]]) estas svisa artsketisto. Ŝi estas la [[2007]] kaj [[2008]] eŭropa arĝentmedalisto, la [[2006]]-[[2007]]-a Grand Prix Final bronzmedalisto kaj ok fojoj ([[2000]]-[[2001]], [[2003]], [[2005]]-[[2008]], [[2010]]) svisa nacia ĉampiono.

[[Dosiero:Sarah Meier at 2010 European Championships (cropped).jpg|eta|Sarah Meier ĉe [[2010]] Eŭropa Ĉampioneco (altranĉita)]]

== Tabelo ==
* Sarah Meier en jaro [[2010]].
* Plena nomo: Sarah Meier
* [[Lando]] reprezentita: [[Svislando]]
* Dato de naskiĝo: 4-a majo, [[1984]] ( [[1984]]-05-04)
* Loko de naskiĝo: [[Bülach]], [[kantono]] [[Zuriĥo]], [[Svisujo]]
* Alteco: 1.64 m (5 ft 4 + 1 / 2 en)
* Trejnistoj: [[Eva Fehr]]; [[Mark Pepperday]]
* Koreografoj: [[Salome Guadarrama]](aŭ frua nomo [[Salome Brunner]]&lt;ref&gt;[http://www.kls.ecz.ch/trainer-team/patch-trainer/salome-brunner.html{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} koreografino Salome Guadarrama por Sarah Meier kaj [[Stéphane Lambiel]]]&lt;/ref&gt;; [[Tatiana Druchinina]]
* Glitkura klubo: ''Bülacher Eislaufclub'' Glitkura klubo de [[Bülach]], [[Svisujo]]&lt;ref&gt;[http://www.buelachereislaufclub.ch/]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110911101351/http://www.buelachereislaufclub.ch/|date=2011-09-11}}&lt;span&gt; Glitkura klubo de &lt;/span&gt;[[Bülach]]&lt;/ref&gt;
* [[ISU]] personaj plej bonaj poentaroj:
* Sumigita nombro: 171.88 [[2008]] Mondo
* Mallonga programo: 60.87 [[2006]] Eŭropo
* Libera glitilo: 113.00 [[2008]] Eŭropo
* Medalodisko Grafidinoj Arta sketado
* Konkuranto por [[Svislando]]
* ''European Championships'' eŭropa ĉampioneco
** Arĝento [[2008]] [[Zagrebo]] Virina unuopa ludo
** Arĝento [[2007]] [[Varsovio]] Virina unuopa ludo
* ''Grand Prix Final'' - granda premio finalo
** Bronzo [[2006]]-07 [[Sankt-Peterburgo]]. Virina unuopa ludo
* ''World Junior Championships'' Monda juniora ĉampioneco
** Bronzo [[2000]] [[Oberstdorf]] (en [[Germanujo ]]) Virinaj unuopa ludoj
* En April [[2010]] &lt;!--[ĝisdatigo] --&gt;, ŝi estis vicigita 29-a en la monda listo de la [[Internacia Glitkurado-Unio (ISU)]] ([[ISU]])&lt;ref&gt;[http://www.isuresults.com/bios/isufs00002388.htm pri Sarah Meier por arta sketado: Internacia Glitkurado-Unio] &lt;/ref&gt;.
* En 29-januaro 2011 ŝi finis en unua loko kun '''ora medalo''' ĉe la Eŭropaj Ĉampionecoj en [[Berno]], [[Svisujo]].

&lt;!--

{{Infobox Figure skater
|title= Sarah Meier
|image=[[Dosiero:Sarah Meier at 2010 European Championships (cropped).jpg|210ra|centre]]
|caption=Meier in 2010.
|country= {{CHE}}
|fullname= Sarah Meier
|dateofbirth= {{birth date and age|1984|5|4}}
|birthplace= [[Bülach]]
|hometown=
|residence= 
|height= {{height|m=1.64}}
|coach= [[Eva Fehr]] &lt;br&gt; [[Mark Pepperday]]
|formercoach=
|choreographer= [[Salome Brunner]]
|formerchoreographer= [[Tatiana Druchinina]]
|skating club= Bülacher Eislaufclub
|retired = 
|combined total= 171.88
|combined date= [[2008 World Figure Skating Championships|2008 Worlds]]
|SP score= 60.87
|SP date= [[2006 European Figure Skating Championships|2006 Europeans]]
|FS score= 113.00
|FS date= [[2008 European Figure Skating Championships|2008 Europeans]]
--&gt;

&lt;!--

|medaltemplates= --&gt; &lt;!-- see [[Template:MedalRelatedTemplates]] --&gt;

&lt;!--

{{MedalSport | Ladies' [[Figure Skating]]}}
{{MedalCountry | {{SUI}} }}
{{MedalCompetition|[[European Figure Skating Championships|European Championships]]}}
{{MedalSilver|[[2008 European Figure Skating Championships|2008 Zagreb]]|[[2008 European Figure Skating Championships|Ladies' singles]]}}
{{MedalSilver|[[2007 European Figure Skating Championships|2007 Warsaw]]|[[2007 European Figure Skating Championships|Ladies' singles]]}}
{{MedalCompetition|[[Grand Prix of Figure Skating Final|Grand Prix Final]]}}
{{MedalBronze|[[2006-2007 Grand Prix of Figure Skating Final|2006&amp;ndash;07 St. Peters..]]|[[2006-2007 Grand Prix of Figure Skating Final|Ladies' singles]]}}
{{MedalCompetition|[[World Junior Figure Skating Championships|World Junior Championships]]}}
{{MedalBronze|[[2000 World Junior Figure Skating Championships|2000 Oberstdorf]]|[[2000 World Junior Figure Skating Championships|Ladies' singles]]}}
}}


--&gt;

== Biografio ==
Ĉar la tuta familio de Meier jam estis implikita en glitkurado, ŝi unue paŝis sur la glacion en la aĝo de 2 jaroj. Ŝi ŝatis ĝin tiel multe ke ŝia patrino sendis ŝin sur la kursojn de infanoj en la aĝo de kvar. Kiam Sarah estis kvin jaroj malnovo kiujn ŝi komencis kun ŝi unuaj lecionoj kaj baldaŭ komencis konkuri. Ŝi akiris sia unua [[artosketado-jump|double aksel]] en la aĝo de dek kaj elfaris sia unua [[artosketado-jump|triple lutz]] kiam ŝi estis dek du. Preter la aĝo de dek tri, ŝi povis akiri ĉion [[artosketado-jump|triples]] en praktiko. La patrino de Meier estas internacia artosketado-juĝisto kaj glitiloj, kiel ŝia fratino, en [[sinkronigita glitkuranta]] teamo. Ŝia onklino, iama artsketisto, nun estas ŝia [[Trejnisto (sporto)|trejnisto]]. Ŝia patro, onklo kaj du kuzoj estas [[glacihokeo]] ludantoj. En 2007, ŝi finis en dua loko ĉe la Eŭropaj Ĉampionecoj kaj iĝis la unua-svisa virino se temas pri gajni artan sketadon eŭropan medalon poste [[Denise Biellmann]] en 1981.

== Programoj ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Sezono
! Mallonga programo
! Libera glitkurado
! Ekspozicio
|-
! 2010-2011
| Samba Para Una Sola Nota &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Michel Legrand]]&lt;/small&gt;
| [[Love in the Time of Cholera (filmo)|Love in the Time of Cholera]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt; de [[Antonio Pinto]] &lt;/small&gt;
|
|-
! 2009-2010
| Samba &amp; Brazilliance &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Steve Stevens]]&lt;/small&gt;
| [[Romeo kaj Julieto]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt; de [[Nino Rota]] kaj [[Sergej Prokofjev]] &lt;/small&gt;
| I Got Rhythm &lt;br /&gt;&lt;small&gt; de [[George Gershwin]]&lt;/small&gt;&lt;hr&gt; Samba &lt;br /&gt;&lt;small&gt; de [[Michel Legrand]]&lt;/small&gt;
|-
! 2008-2009
| Samba &amp; Brazilliance &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Steve Stevens]]&lt;/small&gt;
| [[Yellow River Piano Concerto]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; by [[Yin Chengzong]] kaj [[Lang Lang (pianist)|Lang Lang]]&lt;/small&gt;
| Next Plane Home &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Daniel Powter]]&lt;/small&gt;&lt;hr&gt;La Valse D'Amelie &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from [[Amelie]] &lt;br /&gt; de [[Yann Tiersen]]&lt;/small&gt;
|-
! 2007-2008
| Children's Ward &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from [[Patch Adams]] &lt;br /&gt; de [[Mark Shaiman]] &lt;/small&gt;
| La Folia In Black &amp; Red Autumn &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de Tokuhide Nimi &lt;/small&gt;
| &quot;[[Memory (Cats song)|Memory]]&quot; from ''[[Cats (musical)|Cats]]'' &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Joe Hisaishi]] &lt;/small&gt;&lt;hr&gt; A Love Like Tides &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de Lovebugs &lt;/small&gt;
|-
! 2006-2007
| [[Concierto de Aranjuez]] &amp; [[Concierto Andaluz]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Joaquín Rodrigo]]&lt;/small&gt;
| Georgiana &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from Pride and Prejudice &lt;br /&gt; de [[Dario Marianelli]] &lt;/small&gt;&lt;hr&gt; The Rain from Kikujiro &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de Joh Hisaishi &lt;/small&gt;
|
|-
! 2005-2006
| Finding Neverland &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de Jan A. P. Kaczmarek &lt;/small&gt;
| Bolero for Violin and Orchestra &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Vanessa-Mae]] &lt;/small&gt;
| [[These Boots Are Made For Walkin]]g &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Melanie Bernhard]] &lt;/small&gt;
|-
! 2004-2005
| Big Love Adagio &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Bond (band)|Bond]] &lt;/small&gt;
| Guitarra Latino &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Edvin Marton]] kaj [[Carlos Santana]] &lt;/small&gt;
|
|-
! 2003-2004
| Pure Mood &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Spyro Gyra]] &lt;/small&gt;&lt;hr&gt; No Woman, No Cry &amp; Could You Be Loved &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Bob Marley &amp; The Wailers]] &lt;/small&gt;
| [[Evita]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Andrew Lloyd Webber|Andrew Lloyd-Webber]] &lt;/small&gt;
| Nights In White Satin &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Moody Blues]]&lt;/small&gt;&lt;hr&gt;The Voice Within &lt;br /&gt; &lt;small&gt; vocals de [[Christina Aguilera]]&lt;/small&gt;
|-
! 2002-2003
| Pure Mood &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Spyro Gyra]] &lt;/small&gt;&lt;hr&gt; No Woman, No Cry &amp; Could You Be Loved &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Bob Marley &amp; The Wailers]] &lt;/small&gt;
| Variations &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Raúl di Blasio]]&lt;/small&gt;
| Whenever, Wherever &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Shakira]] &lt;/small&gt;
|-
! 2001-2002
| Nostalgia &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Yanni]] &lt;br /&gt; performed de [[Royal Philharmonic Orchestra]] &lt;/small&gt;
| Anna and the King &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[George Fenton]]&lt;/small&gt;
| Starlight &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Trace]] &lt;/small&gt;
|-
! 2000-2001
| Reflection &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from [[Mulan]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Vanessa-Mae]] &lt;/small&gt;
| [[Miss Saigon]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from [[Miss Saigon]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Alain Boublil]] kaj [[Claude-Michel Schönberg]]&lt;/small&gt;
| [[I Will Always Love You]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from The Bodyguard &lt;br /&gt; vocals de [[Whitney Houston]] &lt;/small&gt;
|-
! 1999-2000
| Lord Of The Dance &lt;br /&gt; &lt;small&gt; by Ronan Hardimann &lt;/small&gt;
| [[Miss Saigon]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from [[Miss Saigon]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; de [[Alain Boublil]] kaj [[Claude-Michel Schönberg]]&lt;/small&gt;
| [[I Will Always Love You]] &lt;br /&gt; &lt;small&gt; from The Bodyguard &lt;br /&gt; vocals de [[Whitney Houston]] &lt;/small&gt;
|}

&lt;!--

=== programoj{ | klaso- &quot;ŭikitabla&quot; stilo- &quot;teksto-align:center&quot;! Sezono! Mallonga programo! Libera glitkurado! Ekspozicio |-! 2010-2011| Samba Para Una Sola Nota de [[Michel Legrand]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Amo en la tempoj de ĥolero (filmo)| elkore en la Tempo de Ĥolero]] de [[Antonio Pinto]]&lt;/smal&gt;| |-! &lt;br&gt;&lt;small&gt; 2009-2010| Samba &amp; Brazilliance de [[Steve Stevens]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Romeo kaj Julieto|Romeo kaj Juliet Suite]] de [[Nino Rota]] kaj [[Sergey Prokofiev]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt;&lt;small&gt; Mi Got Rhythm de [[George Gershwin]]&lt;/smal&gt;&lt;hr&gt; Sambo for [[Michel Legrand]]&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt;&lt;small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt; 2008-2009| Samba &amp; Brazilliance de [[Steve Stevens]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Flava River Piano Concerto]] de [[Jino Chengzong]] kaj [[Lang Lang (pianisto)| &lt;br&gt; &lt;small&gt; Lang Lang]]&lt;/smal&gt;| Venonta Plane Home de[xxx]] de [[Yann Tiersen]]&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; 2007-2008| Infana sekcio de [[Peceto Adams]] de [[Marko Shaiman]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; La Folia In Black &amp; Red Autumn de Tokuhide Nimi&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &quot;[xxx]]'' de [[JOE-Hisaishi]]&lt;/smal&gt;&lt;hr&gt; Love Like Tides de Lovebugs&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; 2006-2007| [[Concierto de Aranjuez]] &amp;[[Concierto Andaluz]] de [[Joaquín Rodrigo]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; Georgiana de Fiereco kaj Antaŭjuĝo de [[Dario Marianelli]]&lt;/smal&gt;&lt;hr&gt; La Pluvo de Kikujiro de Joh Hisaishi&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; |-! 2005-2006| Trovante Neverland de Jan A. P. &lt;br&gt; &lt;small&gt; Kaczmarek&lt;/smal&gt;| Bolero por Violono kaj orkestro de [[Vanessa-Mae]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Tiuj Boots Are Made For Walkin]] g de [[Melanie Bernhard]]&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt; &lt;small&gt; 2004-2005| Granda Love Adagio de [[Obligacio (grupo)| &lt;br&gt; &lt;small&gt; obligacio]]&lt;/smal&gt;| Guitarra Latino de [[Edvin Marton]] kaj [[Carlos Santana]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; |-! 2003-2004| Pura Etoso de [[Spyro Gyra]]&lt;/smal&gt;&lt;hr&gt; No Woman, No Cry &amp; Could You Be Loved de [[Bob Marley &amp; La Wailers]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Evita]] de [[Andreo Lloyd Webber\|Andrew Lloyd-Webber]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; Noktoj In White Satin de [[Malbonhumora Bluso]]&lt;/smal&gt;&lt;hr&gt;The Voĉo Ene de kanto de [[Christina Aguilera]]&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; 2002-2003| Pura Etoso de [[Spyro Gyra]]&lt;/smal&gt;&lt;hr&gt; No Woman, No Cry &amp; Could You Be Loved de [[Bob Marley &amp; La Wailers]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; Varioj de [[Raúl di Blasio]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; Kiam ajn, Kie ajn de [[Shakira]]&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt; &lt;small&gt; 2001-2002| Nostalgio de [[Yanni]] farita fare de [[Reĝa Filharmonia orkestro]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; Anna kaj la Reĝo de [[Georgo Fenton]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; Stellumo de [[Spuro]]&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt; &lt;small&gt; 2000-2001| Reflektado de [[Mulan]] de [[Vanessa-Mae]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Fraŭlino Saigon]] de [[fraŭlino Saigon]] de [[Alain Boublil]] kaj [[Claude-Michel Schönberg]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Mi Will Always Love You]] de La Korpogardisto-kanto proksime de [[Whitney Houston]]&lt;/smal&gt; |-! &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; 1999-2000| Sinjoro De La Danco de Ronan Hardimann&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Fraŭlino Saigon]] de [[fraŭlino Saigon]] de [[Alain Boublil]] kaj [[Claude-Michel Schönberg]]&lt;/smal&gt;| &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; [[Mi Will Always Love You]] de La Korpogardisto-kanto proksime de [[Whitney Houston]]&lt;/smal&gt; |} &lt;br&gt; &lt;small&gt; &lt;br&gt;
--&gt;

== Konkurencivaj kulminaĵoj ==
[[Dosiero:2008 European Figure Skating Championships Ladies Podium.jpg|dekstra|eta|Meier (forlasita) kun la aliaj medalistoj ĉe la [[2008]] Eŭropaj Ĉampionecoj.]]

=== Post-2002 ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Okazaĵo
! 2003-2004
! 2004-2005
! 2005-2006
! 2006-2007
! 2007-2008
! 2008-2009
! 2009-2010
! 2010-2011
|-
| [[Olimpika Winter Games|Winter Olimpikoj]] || || || vicigi &quot;meze&quot;| 8-a || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 15-a ||
|-
| [[Mondo Figure Skating Championships|World Championships]] || vicigi &quot;meze&quot;| 13-a || vicigi &quot;meze&quot;| 14-a || vicigi &quot;meze&quot;| 6-a || vicigi &quot;meze&quot;| 7-a || vicigi &quot;meze&quot;| 6-a || vicigi &quot;meze&quot;| 9-a|| vicigi &quot;meze&quot;| 26-a ||
|-
| [[Eŭropa Figure Skating Championships|European Championships]] || vicigi &quot;meze&quot;| 10-a || vicigi &quot;meze&quot;| 10-a || vicigi &quot;meze&quot;| 4-a || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;arĝento&quot;| dua || vicigin &quot;centro-&quot; bgcolor &quot;arĝenton&quot;| dua || || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a || vicigi &quot;meze&quot; &lt;!-- bgcolor &quot;oro&quot;--&gt; bgcolor=&quot;gold&quot;| unua
|-
| [[Svisa Figure Skating Championships|Swiss Championships]] || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua || vicigin &quot;centro-&quot; bgcolor &quot;oron&quot;| unua || || vicigin &quot;centro-&quot; bgcolor &quot;oron&quot;| unua ||
|-
| [[Grandioza Prix de Arta Sketado Final|Grand Prix Finalo]] || || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;c9966&quot;| tria || || || ||
|-
| [[NHK-Trofeo]] || || || vicigi &quot;meze&quot;| 7-a || || vicigin &quot;centro-&quot; bgcolor &quot;arĝenton&quot;| dua || || vicigi &quot;meze&quot;| WD ||
|-
| [[Glitilo Canada International]] || || || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| WD
|-
| [[Pokalo da Ĉinio]] || || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 6-a || ||
|-
| [[Trophée Eric Bompard]] || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 4-a || || ||
|-
| [[Pokalo da Rusio]] || || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua || || || ||
|-
| [[Glitilo-Ameriko]] || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 4-a || || || ||
|-
| [[Finlandia Trofeo]] || || || || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor cc9966| tria || ||
|-
| [[Vintro Universiade]] || || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a || || || || || ||
|-
| [[Nebelhorn-Trofeo]] || || || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a || || || || ||
|-
|}
* ''WD'' = retiro

=== Pre-2002 ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Okazaĵo
! 1996-1997
! 1997-1998
! 1998-1999
! 1999-2000
! 2000-2001
! 2001-2002
! 2002-2003
|-
| [[Olimpika Winter Games|Winter Olimpikoj]] || || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 13-a ||
|-| [[Mondo Figure Skating Championships|World Championships]] || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 12-a || || vicigi &quot;meze&quot;| 19-a |-
| [[Eŭropa Figure Skating Championships|European Championships]] || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 16-a || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a || vicigi &quot;meze&quot;| 13-a ||
|-
| [[Mondo Junior Figure Skating Championships|World Junior Championships]] || || || vicigi &quot;meze&quot;| 10-a || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;c9966&quot;| tria || || ||
|-
| [[Svisa Figure Skating Championships|Swiss Championships]] || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| Unua N. || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| Unua J. || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;arĝento&quot;| dua || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua
|-
| [[NHK-Trofeo]] || || || || || || || vicigi &quot;centro&quot;| 7-a
|-
| [[Trophée Eric Bompard]] || || || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a
|-
| [[Glitilo Canada International]] || || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a ||
|-
| [[Ondrej Nepela Memorial]] || || || || || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;arĝento&quot;| dua
|-
| [[Finlandia Trofeo]] || || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 9-a ||
|-
| [[Nebelhorn-Trofeo]] || || || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;arĝento&quot;| dua || ||
|-
| [[2000-2001 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix Final]] || || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 4-a || ||
|-
| [[2000-2001 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Francio]] || || || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;c9966&quot;| tria || ||
|-
| [[2000-2001 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Ĉeĥio]] || || || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;oro&quot;| unua || ||
|-
| [[1999-2000 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Kanado]] || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 6-a || || ||
|-
| [[1999-2000 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Norvegio]] || || || || vicigi &quot;meze&quot;| 5-a || || ||
|-
| [[1998-1999 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Ukrainio]] || || || vicigi &quot;meze&quot;| 11-a || || || ||
|-
| [[1998-1999 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Hungario]] || || || vicigi &quot;meze&quot;| 4-a || || || ||
|-
| [[1997-1998 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Slovakio]] || || vicigi &quot;meze&quot;| 10-a || || || || ||
|-
| [[Arta sketado ĉe la eŭropa Youth Olympic Festival|European Youth Olympic Day]] || || || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor &quot;arĝento&quot;| dua || || || ||
|-
| [[Gardena Spring Trophy]] || || vicigi &quot;meze&quot;| 7-a J. || || || || ||
|-
| [[Heiko-Fischer-Pokal]] || vicigi &quot;meze&quot; bgcolor&quot;# c9966&quot;| tria || || || || || ||
|-
|}
* N = Novico-nivelo; J = juniora nivelo

-------------------------

=== Poste-[[2002]] (angle) ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Event
! 2003-2004
! 2004-2005
! 2005-2006
! 2006-2007
! 2007-2008
! 2008-2009
! 2009-2010
! 2010-2011
|-
| [[Olympic Winter Games|Winter Olympics]] || || || align=&quot;center&quot; | 8th || || || || align=&quot;center&quot; | 15th ||
|-
| [[World Figure Skating Championships|World Championships]] || align=&quot;center&quot; | 13th || align=&quot;center&quot; | 14th || align=&quot;center&quot; | 6th || align=&quot;center&quot; | 7th || align=&quot;center&quot; | 6th || align=&quot;center&quot; | 9th|| align=&quot;center&quot; | 26th ||
|-
| [[European Figure Skating Championships|European Championships]] || align=&quot;center&quot; | 10th || align=&quot;center&quot; | 10th || align=&quot;center&quot; | 4th || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2nd ||align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2nd || || align=&quot;center&quot; | 5th ||align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot;| 1st ||
|-
| [[Swiss Figure Skating Championships|Swiss Championships]] || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st ||align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st || ||align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st ||
|-
| [[Grand Prix of Figure Skating Final|Grand Prix Final]] || || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;cc9966&quot; | 3rd || || || ||
|-
| [[NHK Trophy]] || || || align=&quot;center&quot; | 7th || ||align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2nd || || align=&quot;center&quot; | WD ||
|-
| [[Skate Canada International]] || || || align=&quot;center&quot; | 5th || || || || || align=&quot;center&quot; | WD
|-
| [[Cup of China]] || || || || || || align=&quot;center&quot; | 6th || ||
|-
| [[Trophée Eric Bompard]] || || || || || align=&quot;center&quot; | 4th || || ||
|-
| [[Cup of Russia]] || || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st || || || ||
|-
| [[Skate America]] || || || || align=&quot;center&quot; | 4th || || || ||
|-
| [[Finlandia Trophy]]|| || || || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=cc9966 | 3rd || ||
|-
| [[Winter Universiade]] || || align=&quot;center&quot; | 5th || || || || || ||
|-
| [[Nebelhorn Trophy]]|| || || align=&quot;center&quot; | 5th || || || || ||
|-
|}
* ''WD'' = retiro

=== Pre-2002 (angle) ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Event
! 1996-1997
! 1997-1998
! 1998-1999
! 1999-2000
! 2000-2001
! 2001-2002
! 2002-2003
|-
| [[Olympic Winter Games|Winter Olympics]] || || || || || || align=&quot;center&quot; | 13th ||
|-
| [[World Figure Skating Championships|World Championships]] || || || || || align=&quot;center&quot; | 12th || || align=&quot;center&quot; | 19th
|-
| [[European Figure Skating Championships|European Championships]] || || || || align=&quot;center&quot; | 16th || align=&quot;center&quot; | 5th || align=&quot;center&quot; | 13th ||
|-
| [[World Junior Figure Skating Championships|World Junior Championships]] || || || align=&quot;center&quot; | 10th || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;cc9966&quot; | 3rd || || ||
|-
| [[Swiss Figure Skating Championships|Swiss Championships]] || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st N. || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st J. || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2nd || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st
|-
| [[NHK Trophy]] || || || || || || ||align=&quot;center&quot; | 7th
|-
| [[Trophée Eric Bompard]] || || || || || || || align=&quot;center&quot; | 5th
|-
| [[Skate Canada International]] || || || || || || align=&quot;center&quot; | 5th ||
|-
| [[Ondrej Nepela Memorial]] || || || || || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2nd
|-
| [[Finlandia Trophy]] || || || || || || align=&quot;center&quot; | 9th ||
|-
| [[Nebelhorn Trophy]] || || || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2nd || ||
|-
| [[2000-2001 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix Final]] || || || || || align=&quot;center&quot; | 4th || ||
|-
| [[2000-2001 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, France]] || || || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;cc9966&quot; | 3rd || ||
|-
| [[2000-2001 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Czech Republic]] || || || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;gold&quot; | 1st || ||
|-
| [[1999-2000 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Canada]] || || || || align=&quot;center&quot; | 6th || || ||
|-
| [[1999-2000 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Norway]] || || || || align=&quot;center&quot; | 5th || || ||
|-
| [[1998-1999 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Ukraine]] || || || align=&quot;center&quot; | 11th || || || ||
|-
| [[1998-1999 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Hungary]] || || || align=&quot;center&quot; | 4th || || || ||
|-
| [[1997-1998 ISU Junior Grand Prix|Junior Grand Prix, Slovakia]] || || align=&quot;center&quot; | 10th || || || || ||
|-
| [[Figure skating at the European Youth Olympic Festival|European Youth Olympic Day]] || || || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;silver&quot; | 2nd || || || ||
|-
| [[Gardena Spring Trophy]] || || align=&quot;center&quot; | 7th J. || || || || ||
|-
| [[Heiko-Fischer-Pokal]] || align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#cc9966&quot; | 3rd || || || || || ||
|-
|}
* N = ''Novice level''; novico; novica stufo; J = ''Junior level'' debutanta stufo
* N = noviconivelo; J = juniora nivelo

== Vidu ankaŭ ==
* [http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sarah_Meier Sarah Meier, bildoj]
* [http://epo.wikitrans.net/Sarah_Meier_(artsketisto)?eng=Sarah%20Meier%20(figure%20skater) Sarah Meier traduko de angla vikipedio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304221709/http://epo.wikitrans.net/Sarah_Meier_(artsketisto)?eng=Sarah%20Meier%20(figure%20skater) |date=2016-03-04 }}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.sarahmeier.ch oficiala retejo]
* [http://www.isuresults.com/bios/isufs00002388.htm biografio Sarah Meier ĉe la [[Internacia Glitkurado-Unio (ISU)]]]
* [http://absoluteskating.com/index.php?cat=interviews&amp;id=2009sarahmeieraoi pri Sarah Meier]
* [http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/me/sarah-meier-1.html sporta-referencoprofilo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150402122715/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/me/sarah-meier-1.html |date=2015-04-02 }}
* [http://www.euroskate2011.com/de/news 29- januaro 2011 '''ora medalo''' eŭropa ĉampioneco en Berno] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110201194443/http://www.euroskate2011.com/de/news |date=2011-02-01 }}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Meier, Sarah}}

[[Kategorio:Svisaj artsketistoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en Svislando]]</text>
      <sha1>3kxtvfruwfoms7crs7yhe8tdni0kb5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prisaĝaj libroj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362784</id>
    <revision>
      <id>9470661</id>
      <parentid>9435361</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8182" sha1="gfnyse63gr4i2toysmp4ddwlutwfhbi" xml:space="preserve">'''Prisaĝaj libroj''' en la [[Malnova Testamento]] de la [[Biblio]], kaj hebrea kaj kristana, estas didaktikaj libroj pri morala etiko. Ili celas instrui la [[Saĝo]]n. Ili sin prezentas [[Poezio|poemformaj]] kaj pro tio ili estas ankaŭ diritaj “Poeziaj libroj” pro la bildobrilo kaj frazaranĝo eleganta kaj muzika.

La [[Tanaĥo|hebrea Biblio]] enigas tiujn libojn en kolekton nomatan [[Ketuvim]].

== Listo de la libroj prisaĝaj ==
Tiaj libroj estas sep.&lt;br /&gt;
''Hebreaj kaj kristanaj:''
# [[Libro de Ijob]] esploranta pri la homa sufero
# [[Psalmo|Psalmaro]] didaktika kantaro-kanzonaro laŭdanta Dion
# [[Sentencoj de Salomono]] kolekto de motoj, didaktikaj reguloj kaj popolaj proverboj
# [[Kohelet]] (aŭ la Ekleziano aŭ la Predikanto) diskutanta pri bono kaj malbono
# [[Alta Kanto de Salomono]] kolekto de nuptaj-amaj poeziaj kantoj.&lt;br /&gt;
''Nur kristanaj:''
# [[Libro de la Saĝo]] parolas pri Dia Saĝo, [[idolkulto]] kaj “trompiga saĝo”
# [[Siraĥ]] simila al la Sentencoj de Salomono, sed socinivelen transportita.

== Origina epoko de la prisaĝaj libroj ==
La hebreaj prisaĝaj libroj redaktiĝis ĉiuj en epoko postekzila, escepte de la “Sentecoj de Salomono” kiu konservas erojn pli antikvajn kaj tiu de Ijob kiu utiligas kaj reskribas antaŭajn rakontojn.&lt;br /&gt;
La du nuraj kristanaj estis kompilitaj en epoko pli proksima al la kristanaj eventoj.

== La Saĝo en la antikva Oriento ==
La prisaĝa literaturo ĝuis riĉajn esprimojn en la antikva mediteranea oriento. Laŭlonge de tuta historio, [[Egiptio]] produktis la [[Sebayt]] (Instruaĵojn). En [[Mezopotamio]], ekde la epoko de [[Sumero|sumeroj]] estis atestitaj kompilaĵoj de proverboj, fabeloj, mitaj elpensoj, poemoj pri la sufero teme similaj al libro de Ijob.

== La prisaĝa literatura ĝenro en orientaj literaturoj ==
La prisaĝa literatura ĝenro estas karakterizita per esprimaro propra, kiu disvolviĝas per kurtaj frazoj, simila al tiu de la proverboj. La aŭtoro, la saĝulo, kutime intencas instrui al la aliaj, aparte al junularo, la arton de vivo. Li havas antaŭ si la socion, kun strukturoj kiujn li taksas pli/malpli senŝanĝaj, kaj gvidas la homojn adheri al tiuj strukturoj, por ke ili atingu la plenplenan sukceson. Tiuj libroj estas, tial, kolektoj celantaj puŝi al bonagado por la bona vivo, la ĝojo, la sukceso.&lt;br /&gt;
La intonacio de tiuj prisagaj verkoj estas plejfoje optimisma. Ili fundiĝas sur la antaŭsupozo ke tiu kiu praktikas la sugestitajn konsilojn aŭtomate atingos la sukceson aspiratan. Reale ne ĉio, en la verkoj, estas tiom simplema: ne forfuĝas al la saĝuloj ke la sukceso kaj la feliĉo ne ĉiam estas konstrueblaj per la aplikado de tiuj normoj: male, ofte la sukceso kaj la feliĉo estis ege foraj, kaj tio spite de la bona volo kaj la korekta aplikado de la kondutaj normoj. Tio puŝis al meditado pli profunda kaj malpli pretenda. Naskiĝis, tial, verkoj kiu surfacigis la problemon de la “[[Justeco|maljusteco]]” per kiu la dioj traktas la homojn.&lt;br /&gt;
Tiu tipo de meditado, karakterizita per la fakto de koncentriĝo sur la homo kaj sur ties destino, transcendas la striktan prisaĝan literaturan ĝenron: pro tio estus grava eraro difini tiujn librojn nur laŭbaze de literura ĝenro, Se utilas ekzemplo, la libro de Ijob kun peno povas resti en tiu kategorio.&lt;br /&gt;
La unuopaj prisaĝaj verkoj estas malfacile rekondukeblaj al tiuj skemoj: ĉiu havas sian individuecon. Tio veras por la verkoj egiptaj, sumeraj kaj hebreaj.

== La Saĝo en la hebrea spiritualeco ==
La Saĝo en la hebrea spiritualeco, laŭ la hebrea Biblio, estas frukto de intelektula movado, religia kaj etika kiu ekzercas profundan influon sur la popolo hebrea kaj ne nur. Laŭ la hebrea popolo, la Saĝulo estis ne nur la “scianto”, li estis ankaŭ kiu kapablas adekvate sin konduti en la diversaj travivaĵoj, kiu sciis pri la leĝo kaj ĝin praktikadis, konformante al ĝi sian konduton kaj la tutan vivon kaj, fine, ĝin sciigas al la aliaj, ilin pesvadante imiti.

Tiun ideon de altega civilizo estas esprimata en la “Siraĥ” tiele:&lt;br /&gt;
''“Kaj mi mem, mi estas kvazaŭ fluejo, nutrata de rivero”'', &lt;br /&gt;
kaj kvazaŭ akvokondukilo eniranta ĝardenon&quot;.&lt;br /&gt;
''“Mi diris: Mi akvumos mian fruktoĝardenon, mi trinkigos mian legomĝardenon”''.&lt;br /&gt;
”kaj jen mia fluejo fariĝis rivero”. &lt;br /&gt;
''&quot;kaj mia rivero fariĝis maro&quot;''. &lt;br /&gt;
”Mian doktrinon mi disradios kiel lumon”,&lt;br /&gt;
''“kaj mi ĝin montros ĝis malproksime.”''&lt;br /&gt;
“Mi elŝutos instruadon kiel profetajn vortojn”. &lt;br /&gt;”
''&quot;kaj mi postlasos ĝin al generacioj estontaj”''.(24,28-31)

La tuta vivo estas konsiderata laŭ tiu Saĝo kiu, ĉiukaze aŭ ĉiurenkonte, kapablas diri la altvaloran vorton ilumantan kaj alirigantan.

En la prisaĝaj libroj estas aludata ankaŭ alia tipo de Saĝo, '''“la Mistika Saĝo”''' aŭ “Eterna Saĝo, kiu koincidas kun la “Dia Saĝo”.

En tiu transiro el la homa Saĝo al la dia Saĝo oni plenumas ''[[Transcendeco|transcendan agon]]'', pasante el praktika traktado de la Saĝo al ''[[Filozofio|filozofia kaj teologia traktado]].''

Tiu transcenda Saĝo aperas en la Sentencoj de Salomono (8,22-30):
La Eternulo min formis en la komenco de Sia vojo, &lt;br /&gt;

Antaŭ Siaj kreitaĵoj, tre antikve. Antaŭ eterno mi estis firme fondita, en la komenco, &lt;br /&gt;

Antaŭ la kreo de la tero. Kiam ankoraŭ ne ekzistis la abismoj, &lt;br /&gt;

Mi estis jam naskita, Kiam ankoraŭ ne ekzistis fontoj, ŝprucigantaj akvon. &lt;br /&gt;

Antaŭ ol la montoj estis starigitaj, Antaŭ la altaĵoj mi estis kreita;&lt;br /&gt;

Kiam la tero ankoraŭ ne estis farita, nek la kampoj, Nek la komencaj polveroj de la mondo. &lt;br /&gt;
Dum Li firmigis la ĉielojn, mi jam estis tie; Dum Li desegnis limojn sur la supraĵo de la abismo, &lt;br /&gt;

Dum Li fortikigis la nubojn supre, Dum Li firmigis la fontojn de la abismo, &lt;br /&gt;

Dum Li donis Sian leĝon al la maro, Por ke la akvoj ne transpaŝu siajn bordojn, &lt;br /&gt;

Kaj dum Li difinis la fundamentojn de la tero: &lt;br /&gt;

Tiam mi estis ĉe Li kiel konstruanto; Mi estis la ĝojo de ĉiuj tagoj, Ludante antaŭ Li ĉiutempe.

== La Saĝo en la Nova Testamento ==
Ĉikaze la Saĝo plenumas la transcendan salton kaj fariĝas la “[[Logos]]'', la Verbo-Difilo kiu sin faris karno. &lt;br /&gt;
La elstarega asociiganto de tiuj nocioj estas [[Sankta Johano]] dirante ke [[Jesuo Kristo]]''estis la Verbo de Dio, kiu estis dekomence de la tempo, antaŭ ĉiuj aĵoj, kiu estis ĉe Dio kaj ke kio estis farita pere de li estis farita kaj ke Li venis inter la homoj por loĝi kun ili. &lt;ref&gt;El la Evangelio laŭ Johano (1,11): “1 En la komenco estis la Vorto, kaj la Vorto estis kun Dio, kaj la Vorto estis Dio. 2 Tiu estis en la komenco kun Dio. 3 Ĉio estiĝis per li; kaj aparte de li estiĝis nenio, kio estiĝis. 4 En li estis la vivo, kaj la vivo estis la lumo de la homoj. 5 Kaj la lumo brilas en la mallumo, kaj la mallumo ĝin ne venkis. 6 De Dio estis sendita viro, kies nomo estis Johano. 7 Tiu venis kiel atestanto, por atesti pri la lumo, por ke ĉiuj per li kredu. 8 Li ne estis la lumo, sed li venis, por atesti pri la lumo. 9 Tio estis la vera lumo, kiu lumas al ĉiu homo, venanta en la mondon. 10 Tiu estis en la mondo, kaj la mondo per li estiĝis, kaj la mondo lin ne konis. 11 Li venis al siaj propraĵoj, kaj liaj propruloj lin ne akceptis''.&lt;/ref&gt;

Similaj konceptoj jam (jaro 62) esprimiĝis ankaŭ [[Sankta Paŭlo]] (Kol 1,16-17): ''“ĉar en li kreiĝis ĉio en la ĉielo kaj sur la tero, ĉio videbla kaj nevidebla, ĉu tronoj, ĉu regecoj, ĉu estrecoj, ĉu aŭtoritatoj; ĉio kreiĝis per li, kaj por li; 17 kaj li estas antaŭ ĉio, kaj en li ĉio ekzistas”''.

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ketuvim]]
* [[Evangelio laŭ Johano]]
* [[Nova Vulgato]]

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.vatican.va/archive/bible/index_it.htm] La katolika Biblio en la lingvoj latina, itala kaj angla
* [http://www.laparola.net] La Biblio en la reto
* [http://it.cathopedia.org/wiki/Libri_sapienziali] En Cathopedia
* [http://www.fontoj.net/] Biblio en esperanto

[[Kategorio:Prisaĝaj libroj| ]]
[[Kategorio:Biblio]]
[[Kategorio:Abrahamaj religioj]]
[[Kategorio:Logos]]</text>
      <sha1>gfnyse63gr4i2toysmp4ddwlutwfhbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470662</id>
      <parentid>9470661</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8210" sha1="dbtd4os8tmaepgiu7c5pj4z0vx0z8qb" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo}}
'''Prisaĝaj libroj''' en la [[Malnova Testamento]] de la [[Biblio]], kaj hebrea kaj kristana, estas didaktikaj libroj pri morala etiko. Ili celas instrui la [[Saĝo]]n. Ili sin prezentas [[Poezio|poemformaj]] kaj pro tio ili estas ankaŭ diritaj “Poeziaj libroj” pro la bildobrilo kaj frazaranĝo eleganta kaj muzika.

La [[Tanaĥo|hebrea Biblio]] enigas tiujn libojn en kolekton nomatan [[Ketuvim]].

== Listo de la libroj prisaĝaj ==
Tiaj libroj estas sep.&lt;br /&gt;
''Hebreaj kaj kristanaj:''
# [[Libro de Ijob]] esploranta pri la homa sufero
# [[Psalmo|Psalmaro]] didaktika kantaro-kanzonaro laŭdanta Dion
# [[Sentencoj de Salomono]] kolekto de motoj, didaktikaj reguloj kaj popolaj proverboj
# [[Kohelet]] (aŭ la Ekleziano aŭ la Predikanto) diskutanta pri bono kaj malbono
# [[Alta Kanto de Salomono]] kolekto de nuptaj-amaj poeziaj kantoj.&lt;br /&gt;
''Nur kristanaj:''
# [[Libro de la Saĝo]] parolas pri Dia Saĝo, [[idolkulto]] kaj “trompiga saĝo”
# [[Siraĥ]] simila al la Sentencoj de Salomono, sed socinivelen transportita.

== Origina epoko de la prisaĝaj libroj ==
La hebreaj prisaĝaj libroj redaktiĝis ĉiuj en epoko postekzila, escepte de la “Sentecoj de Salomono” kiu konservas erojn pli antikvajn kaj tiu de Ijob kiu utiligas kaj reskribas antaŭajn rakontojn.&lt;br /&gt;
La du nuraj kristanaj estis kompilitaj en epoko pli proksima al la kristanaj eventoj.

== La Saĝo en la antikva Oriento ==
La prisaĝa literaturo ĝuis riĉajn esprimojn en la antikva mediteranea oriento. Laŭlonge de tuta historio, [[Egiptio]] produktis la [[Sebayt]] (Instruaĵojn). En [[Mezopotamio]], ekde la epoko de [[Sumero|sumeroj]] estis atestitaj kompilaĵoj de proverboj, fabeloj, mitaj elpensoj, poemoj pri la sufero teme similaj al libro de Ijob.

== La prisaĝa literatura ĝenro en orientaj literaturoj ==
La prisaĝa literatura ĝenro estas karakterizita per esprimaro propra, kiu disvolviĝas per kurtaj frazoj, simila al tiu de la proverboj. La aŭtoro, la saĝulo, kutime intencas instrui al la aliaj, aparte al junularo, la arton de vivo. Li havas antaŭ si la socion, kun strukturoj kiujn li taksas pli/malpli senŝanĝaj, kaj gvidas la homojn adheri al tiuj strukturoj, por ke ili atingu la plenplenan sukceson. Tiuj libroj estas, tial, kolektoj celantaj puŝi al bonagado por la bona vivo, la ĝojo, la sukceso.&lt;br /&gt;
La intonacio de tiuj prisagaj verkoj estas plejfoje optimisma. Ili fundiĝas sur la antaŭsupozo ke tiu kiu praktikas la sugestitajn konsilojn aŭtomate atingos la sukceson aspiratan. Reale ne ĉio, en la verkoj, estas tiom simplema: ne forfuĝas al la saĝuloj ke la sukceso kaj la feliĉo ne ĉiam estas konstrueblaj per la aplikado de tiuj normoj: male, ofte la sukceso kaj la feliĉo estis ege foraj, kaj tio spite de la bona volo kaj la korekta aplikado de la kondutaj normoj. Tio puŝis al meditado pli profunda kaj malpli pretenda. Naskiĝis, tial, verkoj kiu surfacigis la problemon de la “[[Justeco|maljusteco]]” per kiu la dioj traktas la homojn.&lt;br /&gt;
Tiu tipo de meditado, karakterizita per la fakto de koncentriĝo sur la homo kaj sur ties destino, transcendas la striktan prisaĝan literaturan ĝenron: pro tio estus grava eraro difini tiujn librojn nur laŭbaze de literura ĝenro, Se utilas ekzemplo, la libro de Ijob kun peno povas resti en tiu kategorio.&lt;br /&gt;
La unuopaj prisaĝaj verkoj estas malfacile rekondukeblaj al tiuj skemoj: ĉiu havas sian individuecon. Tio veras por la verkoj egiptaj, sumeraj kaj hebreaj.

== La Saĝo en la hebrea spiritualeco ==
La Saĝo en la hebrea spiritualeco, laŭ la hebrea Biblio, estas frukto de intelektula movado, religia kaj etika kiu ekzercas profundan influon sur la popolo hebrea kaj ne nur. Laŭ la hebrea popolo, la Saĝulo estis ne nur la “scianto”, li estis ankaŭ kiu kapablas adekvate sin konduti en la diversaj travivaĵoj, kiu sciis pri la leĝo kaj ĝin praktikadis, konformante al ĝi sian konduton kaj la tutan vivon kaj, fine, ĝin sciigas al la aliaj, ilin pesvadante imiti.

Tiun ideon de altega civilizo estas esprimata en la “Siraĥ” tiele:&lt;br /&gt;
''“Kaj mi mem, mi estas kvazaŭ fluejo, nutrata de rivero”'', &lt;br /&gt;
kaj kvazaŭ akvokondukilo eniranta ĝardenon&quot;.&lt;br /&gt;
''“Mi diris: Mi akvumos mian fruktoĝardenon, mi trinkigos mian legomĝardenon”''.&lt;br /&gt;
”kaj jen mia fluejo fariĝis rivero”. &lt;br /&gt;
''&quot;kaj mia rivero fariĝis maro&quot;''. &lt;br /&gt;
”Mian doktrinon mi disradios kiel lumon”,&lt;br /&gt;
''“kaj mi ĝin montros ĝis malproksime.”''&lt;br /&gt;
“Mi elŝutos instruadon kiel profetajn vortojn”. &lt;br /&gt;”
''&quot;kaj mi postlasos ĝin al generacioj estontaj”''.(24,28-31)

La tuta vivo estas konsiderata laŭ tiu Saĝo kiu, ĉiukaze aŭ ĉiurenkonte, kapablas diri la altvaloran vorton ilumantan kaj alirigantan.

En la prisaĝaj libroj estas aludata ankaŭ alia tipo de Saĝo, '''“la Mistika Saĝo”''' aŭ “Eterna Saĝo, kiu koincidas kun la “Dia Saĝo”.

En tiu transiro el la homa Saĝo al la dia Saĝo oni plenumas ''[[Transcendeco|transcendan agon]]'', pasante el praktika traktado de la Saĝo al ''[[Filozofio|filozofia kaj teologia traktado]].''

Tiu transcenda Saĝo aperas en la Sentencoj de Salomono (8,22-30):
La Eternulo min formis en la komenco de Sia vojo, &lt;br /&gt;

Antaŭ Siaj kreitaĵoj, tre antikve. Antaŭ eterno mi estis firme fondita, en la komenco, &lt;br /&gt;

Antaŭ la kreo de la tero. Kiam ankoraŭ ne ekzistis la abismoj, &lt;br /&gt;

Mi estis jam naskita, Kiam ankoraŭ ne ekzistis fontoj, ŝprucigantaj akvon. &lt;br /&gt;

Antaŭ ol la montoj estis starigitaj, Antaŭ la altaĵoj mi estis kreita;&lt;br /&gt;

Kiam la tero ankoraŭ ne estis farita, nek la kampoj, Nek la komencaj polveroj de la mondo. &lt;br /&gt;
Dum Li firmigis la ĉielojn, mi jam estis tie; Dum Li desegnis limojn sur la supraĵo de la abismo, &lt;br /&gt;

Dum Li fortikigis la nubojn supre, Dum Li firmigis la fontojn de la abismo, &lt;br /&gt;

Dum Li donis Sian leĝon al la maro, Por ke la akvoj ne transpaŝu siajn bordojn, &lt;br /&gt;

Kaj dum Li difinis la fundamentojn de la tero: &lt;br /&gt;

Tiam mi estis ĉe Li kiel konstruanto; Mi estis la ĝojo de ĉiuj tagoj, Ludante antaŭ Li ĉiutempe.

== La Saĝo en la Nova Testamento ==
Ĉikaze la Saĝo plenumas la transcendan salton kaj fariĝas la “[[Logos]]'', la Verbo-Difilo kiu sin faris karno. &lt;br /&gt;
La elstarega asociiganto de tiuj nocioj estas [[Sankta Johano]] dirante ke [[Jesuo Kristo]]''estis la Verbo de Dio, kiu estis dekomence de la tempo, antaŭ ĉiuj aĵoj, kiu estis ĉe Dio kaj ke kio estis farita pere de li estis farita kaj ke Li venis inter la homoj por loĝi kun ili. &lt;ref&gt;El la Evangelio laŭ Johano (1,11): “1 En la komenco estis la Vorto, kaj la Vorto estis kun Dio, kaj la Vorto estis Dio. 2 Tiu estis en la komenco kun Dio. 3 Ĉio estiĝis per li; kaj aparte de li estiĝis nenio, kio estiĝis. 4 En li estis la vivo, kaj la vivo estis la lumo de la homoj. 5 Kaj la lumo brilas en la mallumo, kaj la mallumo ĝin ne venkis. 6 De Dio estis sendita viro, kies nomo estis Johano. 7 Tiu venis kiel atestanto, por atesti pri la lumo, por ke ĉiuj per li kredu. 8 Li ne estis la lumo, sed li venis, por atesti pri la lumo. 9 Tio estis la vera lumo, kiu lumas al ĉiu homo, venanta en la mondon. 10 Tiu estis en la mondo, kaj la mondo per li estiĝis, kaj la mondo lin ne konis. 11 Li venis al siaj propraĵoj, kaj liaj propruloj lin ne akceptis''.&lt;/ref&gt;

Similaj konceptoj jam (jaro 62) esprimiĝis ankaŭ [[Sankta Paŭlo]] (Kol 1,16-17): ''“ĉar en li kreiĝis ĉio en la ĉielo kaj sur la tero, ĉio videbla kaj nevidebla, ĉu tronoj, ĉu regecoj, ĉu estrecoj, ĉu aŭtoritatoj; ĉio kreiĝis per li, kaj por li; 17 kaj li estas antaŭ ĉio, kaj en li ĉio ekzistas”''.

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ketuvim]]
* [[Evangelio laŭ Johano]]
* [[Nova Vulgato]]

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.vatican.va/archive/bible/index_it.htm] La katolika Biblio en la lingvoj latina, itala kaj angla
* [http://www.laparola.net] La Biblio en la reto
* [http://it.cathopedia.org/wiki/Libri_sapienziali] En Cathopedia
* [http://www.fontoj.net/] Biblio en esperanto

[[Kategorio:Prisaĝaj libroj| ]]
[[Kategorio:Biblio]]
[[Kategorio:Abrahamaj religioj]]
[[Kategorio:Logos]]</text>
      <sha1>dbtd4os8tmaepgiu7c5pj4z0vx0z8qb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ŝipvetura kompanio de Kvarkantona Lago</title>
    <ns>0</ns>
    <id>365111</id>
    <revision>
      <id>9470721</id>
      <parentid>8983196</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1668" sha1="0jcvn4hnguiemkk6jjm2plarcc87kjk" xml:space="preserve">{{Informkesto firmao kaj produkto}}
'''Ŝipvetura kompanio de Kvarkantona Lago''' (aŭ en germana lingvo: ''[[Schifffahrtsgesellschaft des Vierwaldstättersees]]'' [[SGV]])
estas ekde [[1960]] la oficiala nomo de la [[societo]].

La kompanio estas tre granda kaj havas [[ŝipkonstruejo]]n. Ekde de jaro [[1931]] oni konstruis 9 motorŝipojn kaj renovigis la vaporŝipojn.
[[Dosiero:MS Pilatus Mythen.jpg|eta|ŝipoj de [[SGV]]: motoraj ŝipoj &quot;[[Pilatus]]&quot; kaj &quot;[[Mythen]]&quot; en [[Lucerno]], la 30-an de aprilo [[2011]]. Ankaŭ motora ŝipo &quot;[[Schwyz]]&quot; (malantaŭe de &quot; [[Pilatus]]&quot;), vaporŝipo &quot;[[Stadt Luzern]]&quot; (kun &quot;malgranda&quot; [[kameno]], malantaŭe de &quot;[[Pilatus]]&quot;); ankaŭ vaporŝipoj &quot;[[Gallia]]&quot;, &quot;[[Schiller]]&quot; kaj &quot;[[Unterwalden]]&quot; (la vaporŝipkamenoj de maldekstre ĝis dekstre).]]

== Historio ==
En decembro [[1835]] la komercisto [[Casimir Friedrich Knörr]] fondis vaporŝipsocieton en [[Lucerno]]. La vaporŝipo &quot;Stadt Luzern&quot; faris la unuan ŝipveturon en 24-a [[septembro]] [[1837]].
Sed oni havis konfliktojn kun aliaj societoj.
En jaro [[1870]] la du plej altaj societoj kuniĝis. La nomo estis ekde [[1870]] Unuiĝinta vaporŝipokompanio de Kvarkantona Lago (germane: ''Vereinigten Dampfschiffgesellschaft des Vierwaldstättersees''). Ekde jaro [[1885]] la nomo estis Vaporŝipokompanio de Kvarkantona Lago (germane: &quot;Dampfschiffgesellschaft des Vierwaldstättersees&quot; (DGV).

== Vidu ankaŭ en Vikipedio ==
* [[Vaporŝipamikaro de Kvarkantona Lago]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.lakelucerne.ch/ oficiala paĝo Ŝipvetura kompanio de Kvarkantona Lago]

[[Kategorio:Svisaj firmaoj]]
[[Kategorio:Akva transporto en Svislando]]</text>
      <sha1>0jcvn4hnguiemkk6jjm2plarcc87kjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tempozona datumaro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>365642</id>
    <revision>
      <id>9470755</id>
      <parentid>8475965</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4096" sha1="85whzt6d0gwnbennxes39qf3wrr4mcp" xml:space="preserve">'''Tempozona datumaro''' aŭ '''datumaro TZ''' estas kunlabora [[datumo|datumaro]] pri [[horzono]]j, kiun oni precipe uzas en la kampoj de [[komputilo|komputila]] [[programado]] kaj de [[operaciumo]]j. Oni foje agnoskas la nomon de kreinto, Arthur David Olson, uzante la nomon '''Olson-datumaro'''. Nuntempe Paul Eggert estas redakcianto de la tempozona datumaro.

Horzonoj difintaj en tz-datumaro estas facile rekoneblaj pro uniforma nomkonvencio, kiun Paul Eggert elektis. Ĝenere, oni difinas horzonon per kombinacio de areo ([[kontinento]]) kaj lokiĝo ([[urbo]]), ekzemple '''America/New_York''' aŭ '''Europe/Paris''' (respekte [[Ameriko]]/[[Novjorko]] kaj [[Eŭropo]]/[[Parizo]]). Tempozona datumaro inkludas ĉiujn horzonojn haveblajn de [[1970]], ekiĝo de [[UNIX-tempo]]. Ĝi aldone inkludas [[somera tempo|someran tempon]] kaj eĉ [[supersekundo]]jn.

[[Dosiero:Tz map world2009r efeledotnet.png|eta|altdekstre=1.8|Tempozona datumaro dividas la mondon en regionojn, kie la loka horo estis sama ekde [[1970]]. Ĉi tiu mapo el la [[2009]]-a eldono de la datumaro inkludas ĉiujn regionojn krom [[Antarkto]].]]

== Historio ==
La projekto komenciĝis minimume en [[1986]]. La datumaro estas [[publika havaĵo]]. Aldonoj kaj ŝanĝoj en la datumaro publikiĝas kiam necese, kutime multfoje jare.

== Difino de horzono ==
En la tz-datumaro, ''[[horzono]]'' signifas ĉiun nacian kaj subnacian regionon, kie lokaj horloĝoj estis samaj ekde [[1970]]. Tio ne egalas la difinon de horzono laŭ la hora distanco de centra [[meridiano]]. Ĉiu horzono en la datumaro povus inkludi plurajn hordistancojn de [[UTC]], ekzemple por [[somera tempo|somera]] kaj vintra tempo en la sama horzono.

== Nomiĝo de horzonoj ==
Ĉiu horzono havas ununuran nomon je formo areo/lokiĝo pro facila homa kompreno. Oni decidis uzi [[angla]]jn nomojn precipe, kaj preterlasi interpunkcion. Oni anstataŭas spacon per substreko, kaj ligilo estas akceptebla.

=== Areo ===
''Areo'' estas [[kontinento]], [[oceano]], aŭ la vorto &quot;Etc&quot; (angle por &quot;ktp&quot;). La listo de kontinentoj kaj oceanoj inkludas la sekvajn: [[Afriko]], [[Ameriko]], [[Antarkto]], [[Arkta Oceano]], [[Azio]], [[Atlantika Oceano]], [[Aŭstralio]], [[Eŭropo]], [[Hinda Oceano]], kaj [[Pacifika Oceano]].

Oni uzas la specialan areon ''&quot;Etc&quot;'' por administraj horzonoj, precipe por ''Etc/UTC'', kiu estas la tz-horzono de [[UTC]].

=== Lokiĝo ===
Lokiĝo estas nomo de specifa loko ene de areo/regiono. Kutime ĝi rilatas al urboj aŭ malgrandaj insuloj.

Oni ne uzas la nomon de nacioj precipe ĉar ili ne estas sufiĉe daŭraj, kaj ŝanĝoj politikaj kaj nacilimaj estas pli oftaj ol de nomoj de grandaj urboj. Aliflanke, eldonistoj de datumaro inkludas minimume unu horzonon por ĉiu nacio.

Kutime oni uzas la nomon de la plej granda urbo en la horzono, sed malpli granda povas elektiĝi, se ĝi estas pli konata aŭ malpli ambigua. Se nomo de urbo ŝanĝiĝas, konvencie oni kreas alinomon en la datumaro, kaj tiel nova kaj malnova nomo referencigas la saman datumon.

Lokiĝo reprezentas tutan areon kaj multaj urboj ne havas horzonon kun sia nomo. Ekzemple, ĉar [[Los Angeles]] estas pli granda ol la proksima kaj samhorzona San Diego, la horzono estas ''America/Los_Angeles''. Lokiĝoj en la sama horzono povas havi malsamajn horzonajn nomojn se ilia horzono estis malsama aŭ se ili estas en malsamaj nacioj.

== Datumaro antaŭ 1970 ==
Principa kaj precipa celo pri datumoj, kiuj antaŭas 1970 estas ĝusteco por urbo identigante regionon, sed ne necese tutan regionon. Tio necesas ĉar novaj regionoj kreiĝas nur por distingi zonojn ekde 1970.

== Datumaraj Formatoj ==
La tz-datumaro publikiĝas kiel aro de tekstaj dosieroj kiuj listigas la regulojn kaj zonajn limojn homlegeble.

== Ŝanĝoj ==
La tz-fontojn kaj datumaron ŝanĝas volontuloj. Arthur David Olson ŝanĝas la fontprogramojn kaj Paul Eggert la datumaron mem. Ŝanĝoj proponiĝas ĉe listservo tz, kiu estas transigata al grupo ''Usenet comp.time.tz''. Fontprogramoj distribuiĝas je ftp-servilo ''elsie.nci.nih.gov''.

[[Kategorio:Horzonoj]]
[[Kategorio:Datumbazoj]]</text>
      <sha1>85whzt6d0gwnbennxes39qf3wrr4mcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipedio:Forigendaj artikoloj</title>
    <ns>4</ns>
    <id>366080</id>
    <revision>
      <id>9470499</id>
      <parentid>9470410</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Esperanto Eksport' */</comment>
      <origin>9470499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170072" sha1="t828szdkg3it63n0z5rr8nuzkxt9iqh" xml:space="preserve">{{/Enkonduko}}
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]&lt;/div&gt;

== Ne plu aktivaj ==

Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn &quot;Malnovaj diskutoj&quot;.

== Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj
|kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj
|subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC)
|tempo = 2025-04-24
|forigita = jes
|kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC)
}}
:Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC)

: {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj &quot;specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj&quot; estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC)
::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC)

: Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC)
::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC)

:::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC)
:::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC)

:::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 ==
La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen &quot;bilda sensilo&quot; nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de &quot;rastrumero&quot;, kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC)

: {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC)
:Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC)

:{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo &quot;[[bilda sensilo]]&quot; ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj &quot;bilda sensilo&quot; serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) &quot;Bilda sensilo&quot; en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC)
:::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC)
:::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun &quot;ŝajne aparte internacian&quot; lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale

:::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}}

:::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun &quot;ĝ&quot; anstataŭ &quot;g&quot; al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC)

::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC)
::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC)
::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon &quot;ŝargkuplita&quot; kun silabo &quot;ŝarĝ&quot; permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas &quot;plene riparite&quot; kaj en alia tamen avertas &quot;La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo&quot;. Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke &quot;ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj&quot;, sed jes bonas se tiuj &quot;provizoraj solvoj&quot; estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC)

:::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 &quot;active pixel sensor&quot;]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC)
:::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC)


== [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Joel Filsaime
|kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC)
}}
{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC)
:{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC)

== SoftProgrAmaro ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj
|artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo
|artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software
|kialo = forgesitaĵo, &quot;testoj&quot; kaj &quot;provejo&quot; neuzataj, &quot;Software&quot; nur post forŝalto &lt;big&gt;ĝisnune NE okazis&lt;/big&gt;
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-02-17
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{Por}} sed 8 uzoj de &quot;Infobox Software&quot; ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --&gt; {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 22:49, 19 apr. 2026 (UTC)

== [[Natalia Bryant]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Natalia Bryant
|kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la &quot;internacian&quot; argumenton &quot;crosswiki spam&quot;, kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 2 marto 2026 21:16
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC)
:: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&amp;action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC)
::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento &quot;crosswiki spam&quot;, kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)

:::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC)
:::::Nu, la diskuto tutekzakte estis:
::::::&lt;small&gt;Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 
:::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 
:::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026
::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer  23 Feb 2026 
:::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026&lt;/small&gt;
::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke &quot;forte&quot;, kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce &amp; Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC)

== &quot;Kategorio:Ŝablono:Kun Lua&quot; - 2026 4 6 ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua
|kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-03
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC)
}}

: Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC)
:::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC)

== [[Dunst Records]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Records
|kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
{{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC)

:Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto &quot;Believe Music&quot; kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC)

{{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj &quot;malforte kontraŭ&quot; kaj &quot;tendence kontraŭ&quot;. Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo &quot;tendence kontraŭ&quot; ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj &quot;estas je po kvarono kontraŭ&quot;, do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC)

== &quot;Ŝablono:Tradukita/artikolo&quot; - 2026 3 12 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo
|kialo = jam forŝaltita
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-08
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 2026-03-12
}}
:{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC)
:: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC)

== Projektaĵoj &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; kaj &quot;/6&quot; - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj
|artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|kialo = &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono &quot;Ĝermo&quot; (la rilata kato NE estas poponita por forigo), &quot;/6&quot; temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:En &quot;Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6&quot; ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono &quot;CarojDeRusio&quot; por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

== Bul**g - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Buleaeg
|artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2
|artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1
|artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg
|kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:20, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Graziano D'Urso]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Graziano D'Urso
|kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj.
|subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 23 marto 2026 17:51
|forigita = ne 
|kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 
}}
{{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC)

{{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj &quot;la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj&quot; (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do &quot;loka lingvo&quot; de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke &quot;estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston&quot; kaj tio supozigas ke probable aŭ eble &quot;la kreinto estas la biografiito mem&quot;, estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC)

:{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC)
::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko &quot;Leonardo da Vinci: &lt;s&gt;La Imagaj Damnitaj&lt;/s&gt;&quot; estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo &quot;La Imaga Malsanulo&quot; (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC)
:::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&amp;item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. 

:La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC)
::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC)

== Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 ==
Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC)

:La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do &quot;ne tuj&quot;, sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado)
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]]
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697

:estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC)
::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo &quot;Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png&quot; en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas &quot;mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien&quot;). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de 
:::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]]
:::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]]
:::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]]
:::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] 
:::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]]
:::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC)

PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP

{{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC)

== J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = J-Pimp (songwriter)
|kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo (&quot;songvvriter&quot;) estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC)

{{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:11, 5 apr. 2026 (UTC)

{{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj &quot;alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo&quot; se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando
|kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 00:54, 11 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC)
: {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC)

== Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio
|kialo = Ĝi estas malplena.
|subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&amp;oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis &quot;''Aŭstralio''&quot;, skribis &quot;''Okcidenta Aŭstralio''&quot;). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:04, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon &quot;Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio&quot;. Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu &quot;Okcidenta Australio&quot;, ne iu fremda mallongigo &quot;VVA&quot;, ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC)

==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo.

Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC)

: {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke &quot;la permeso estas falsa&quot;, sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} &quot;kion mi vidis en pluraj artikoloj&quot; - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn?
::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC)
:::::&quot;Ĉu vi povas montri ekzemplojn?&quot; Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC)
::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC)
:::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la &quot;permesa etikedo&quot; de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC)
::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC)
::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi &quot;Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon&quot;. Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo &quot;[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]&quot;, '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto &quot;Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC)
:::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon,  kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC)

== [[Trinnaphop Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Trinnaphop Thongchay
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 4 majo 2026 12:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28
}}
:{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)

==[[Artefarita planedo]]==
Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]==
Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC)

:En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon &quot;kontakto 1996 4&quot;, kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko &quot;kontakto 1996 4&quot; mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la vortoj de &quot;aperintaj antaŭ 700&quot; ... ĝis &quot;sian urtikecan povon&quot; estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel &quot;Literaturo&quot;, krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub &quot;Eksteraj ligiloj&quot;. Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC)
::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio &quot;Literaturo&quot; estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon.
::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC)
::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC)
:::{{farite}} Ĉapitro &quot;Literaturo&quot; kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Yunus Emre Demir
|kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC)
|tempo = tujtuje
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La tuta enhavo estas &quot;Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo.&quot; Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC)

== [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = mumio de Maunula
|kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 25 majo 2026 10:55
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
}}
La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis &quot;ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj&quot; - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos &quot;vikipedia mumio, entombigita&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC)
::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC)
::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Abitura ekzameno en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando
|kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 26 majo 2026 10:18
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 
}}
:{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo (&quot;abitura&quot; ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
:{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto &quot;Ylioppilastutkinto Suomessa&quot;, ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, &quot;originala elpensaĵo&quot; restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC)
:: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion &quot;mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»&quot;, sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Junior Seydini
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus &quot;tajlanda famulo&quot; - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus &quot;internacia modelo&quot; - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado &quot;internacia&quot; kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera &quot;internacia&quot; kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu &quot;referenco&quot; estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi &quot;menciindecon&quot;)??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''&quot;looks like this page is lost&quot;'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

:PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Rikard Djegadut]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Rikard Djegadut
|kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 1 junio 2026 20:57
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC)
}}
Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. 

Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio &quot;Indonezio&quot; ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion &quot;indonezianoj&quot; ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion &quot;indoneziaj ĵurnalistoj&quot; nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis &quot;okcidenta Manggarajo&quot;, estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[N. Robert Branch]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = N. Robert Branch
|kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot;; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri &quot;Esperanta Ekonomikisto&quot; estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna.
|subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC)
|tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC)
}}
La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot; aŭ &quot;li akiris nacian gazetaron&quot;. Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao &quot;Astoria&quot; el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj &quot;Astoria cosmetics Austin&quot; aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC)

{{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC)

::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC)
:::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC)
::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton)
:::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/
:::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo:
:::::* &quot;''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''&quot;
::::::Tio estas: &quot;En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj.&quot; Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj...
:::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC)
:Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC)
::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj &quot;pruvas&quot; tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus &quot;nedubebla laŭ niaj kriterioj&quot;. La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC)

== [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como)
|kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama &quot;longtempa abuzanto&quot; (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[Katolikismo en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Katolikismo en Finnlando
|kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton &quot;katolikanoj&quot;. La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14
|forigita = ne
|kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC)
}}
{{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC)
: Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono &quot;ĝermo&quot;, eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC)
:: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC)
:::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC)
:Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC)
::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani &quot;Ĝi povas resti&quot; kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la &quot;plibonigetoj kontraŭ forigo&quot;. 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC)

== [[Karim Tabti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Karim Tabti
|kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC)
|tempo = &lt;s&gt;10 junio 2026 9:42 h &lt;/s&gt; plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h
|forigita = ne
|kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: &quot;in dubio pro reo&quot; dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC)
}}

:Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC)
::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC)

La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco &quot;La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia.&quot; Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo &quot;Karim Tabti&quot; entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo &quot;ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn&quot;, groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj &quot;laŭ la normoj de Wikipedia&quot;: la &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot; pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj:
* https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ 
* https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/
* https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/
* https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/
Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot;. Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi &quot;testan balonon&quot;, antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne &quot;senvalorigas lin&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC)

Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC)

::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. &quot;in dubio pro reo&quot; [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Ŝlomo Hofmeister]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝlomo Hofmeister
|kialo = Fuŝega lingvaĵo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18
|forigita = ne
|kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko &quot;fuŝa lingvaĵo&quot; intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]])
}}
:Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC)
::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Metodo Castiglioni]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Metodo Castiglioni
|kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC)
}}
{{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Luca Bestetti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Luca Bestetti
|kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi &quot;nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne&quot;? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston???
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
{{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Thathanine Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Thathanine Thongchay
|kialo = Dubinda menciindeco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 3:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC)
:{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto)
|kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 18:01
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} La novulo mem skribis &quot;Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro.&quot; Pardoni &quot;se li fari eraro&quot; oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Via Arcivescovo Romilli]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Via Arcivescovo Romilli
|kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC)

{{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la &quot;Casa Astratta&quot; estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu &quot;Via A. Romilli&quot; estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri &quot;tiu unu strato Via A. Romilli&quot; estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la &quot;kvartalo Corvetto&quot; estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la &quot;kvartalo Corvetto&quot;, kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC)
:::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC)

== [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando
|kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 29 junio 2026 21:28
|forigita = ne
|kialo de rezulto = sed ekstreme reduktita laŭ 3 voĉoj favore al tio --
[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:42, 16 jul. 2026 (UTC)}}
:{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC)
:::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj &quot;Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo&quot; kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel &quot;Dts/outdmy1&quot;. Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC)

:::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la &quot;preferata rango&quot; forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... 

:::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de &quot;fortaj sportadmirantoj&quot; en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri &quot;forta admiro&quot;, sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri &quot;siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj&quot;. Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC)
::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC)

:{{kom}} Provizore mi forigis la kernon de la fuŝa artikolo kaj lasis nur listeton de dek golpafistoj laŭ la listo de anglalingva artikolo. De nun oni povas plivastigi la artikolon; kvankam mi markis ĝin kiel redaktata (por eviti trudon de aktuala intereso), konsideru vin liberaj agadi sur ĝi. Nun oni devas atendi la finon de la nuntempa ĉampioneco por aktualigi la rezulton kaj eventuale pliigi la liston al 20 aŭ krei tabelon. Poste oni devas konsideri ĉu indas aldoni la liston de la plej bonaj golpafantoj en monda ĉampioneco (tiu ĉi estas ĝenerala listo) aŭ krei apartan artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{komento}} Jam paŝo al bona direkto. Mi aldone vidigis la naciajn teamojn, kaj videblas ke nur en tiu minimuma listo de 10 homoj ne nur mankas 2 el 10 tekstoj pri sportistoj sed ankaŭ mankas 3 el 10 tekstoj pri teamoj. Se oni vastigas la liston al 20 homoj, la ruĝaj ligiloj jam signife multiĝos. Sed estos en ordo. Sume 20 biografioj kaj 20 tekstoj pri teamoj estas ne tro multe. Kaj estas bona okazo verki pri la naciaj teamoj de Malajzio, Zambio aŭ Malavio, kiuj krome probable ankoraŭ 10 jarojn ne atentiĝos, ĉar ili en kontinentaj aŭ mondaj turniroj principe ne ludas gravan rolon. Aldoni plian liston de la plej bonaj golpafantoj nur en monda ĉampioneco sendube nur indas, se ankaŭ pri tiu listo jam estas alilingva listo de kiu eblas kopii, ĉar mem esplori pri tia vasta statistika temo kostus freneze tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:50, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Daŭre la 5 ruĝaj ligiloj [[Sunil Chhetri]], {{BaratoFB}}, {{MalajzioFB}}, [[Ali Mabkhout]], {{Unuiĝintaj Arabaj EmirlandojFB}} estas ruĝaj. Sed la listo en la de Kani forte tranĉita formo tamen estas ne plu forigenda. Tial mi proponas fermi la diskuton, kun tri voĉoj por tiu forta redukto (Goren ja nur demandis kaj ne klare esprimis sin voĉdone). Kiu volus adopti tiujn kvin estontajn tekstojn? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:40, 16 jul. 2026 (UTC)

== [[Vitikolturado en Umbrio]] plus 11 similaj paĝoj plus navigilo ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vitikolturado en Umbrio
|kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 7 julio 2026 10:50
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:27, 7 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de tiu teksto. Neniel estas nur la longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Estas multaj tajperaroj, el kiuj tiuj kiuj estas faritaj ligiloj, ekzemple &quot;[[hekolitoj]]&quot; (supozeble la homo celis ion kiel 'hektolitroj') plej elstaras ruĝe, sed tajperaroj sen ruĝa ligilo simple estas alikoloraj eraroj, sed ĉiukaze eraroj. Mi estus malpli drasta, se ĝis la fino de la pripensa semajno iu esperantisto ĝustigus ĉiujn tajperarojn (ĉi tie estus ankoraŭ du tagoj), sed kiu volus tion fari? Mi certas ke la aŭtomata guglo-tradukilo povas bone tajpi la vorton 'hektolitroj', do la lingvonivelo estas multe sub la kreaĵo de iu senkosta roboto. Sed problemo estas, ke la homo ŝajne ĉiam redaktas je nova anonima kanalo, do ne eblas bloki kanalon, kaj ne eblas decidi pri forigo de pluraj tekstoj, sed necesas ĉiujn titolojn unuope kopii ĉi-tien, por tiam decidi pri forigo - sed tio eblas per simplaj voĉdonoj, sen longe argumenti pri pluaj tekstoj. Ĉiukaze tre pena purigado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Ĉiukaze: Ŝajnas ke sume temas pri 12 tekstoj/temoj, ĉar la sama anonimulo ankaŭ faris tute ekstere belan navigilon {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}}, kiu listigis tiujn 12 ligilojn, kaj post kreo de la lasta (pri Umbrio, je 2026-6-30) ŝajne ne faris novajn tekstojn. Sed ankaŭ se la navigilo aspektas bone ordigita, la unuopaj aliaj 11 listaj paĝoj ĉiuj ŝajne estas same ĥaosaj kaj eraraj kiel la unua jam fokusita en VP:FA. Mi do estas {{por}} forigo de ĉiuj 12, kaj se fari tion, poste ankaŭ por forigo de la navigilo, kiu tiam ne plu havas sencon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 5 jul. 2026 (UTC)

Do

{{Propono de forigo
|artikolo = Vinberkultivaĵo en Piemonto
|kialo = kaj 
* [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia]]
* [[Vinberkulturo en Sardio]]
* [[Vinberkulturo en Sicilio]]
* [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo]]
* [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta]]
* [[Vinberkulturo en Veneto]]
* [[Vitikulturado en Emilio-Romagna]]
* [[Vitikulturado en Marko]]
* [[Vitikulturo en Lombardio]]
* [[Vitikulturo en Toskano]]
Kialoj jam menciiĝis supre.
Kaj se ĉiuj decidiĝis forpreni, ankaŭ {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}} foriru.
|subskribo = --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 5 jul. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 12 julio 2026 20:06 (UTC)
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

:Plus [[Vinkultivado en Kampanio]]. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 7 jul. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Fizalio]]==
[[Fizalio]] ŝajnas esti en la sama situacio kiel &quot;Meduzo&quot; estis, kaj mi petas [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de Meduzo|la saman solvon]] - kaŝon de la kopiitaj versioj post kiam mi anstataŭigos ĝin, kaj enmeton de ĝusta referenco al la kopiita artikolo kiel &quot;Literaturo&quot;, se {{re|ThomasPusch}} aŭ iu alia havas ĝin.

Cetere, la afero de &quot;Meduzo&quot; ankoraŭ ne estas tute solvita. La referenco estas metita, sed la kopiitaj versioj ne estas kaŝitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:06, 1 jul. 2026 (UTC)

Mi serĉis en miaj bretaroj, sed miaj paperaj jarkolektoj pri Kontakto finiĝas fine de 1996, do tiun pri 1998 6 mi ne havas. Mi ŝatas peti iun alian pri kaŝo de la dubindaj versioj de &quot;Fizalio&quot; - nur se en semajno aŭ du vere neniu administranto pretus fari tion, mi rekontakteblus por tamen krizokaze helpi. Sed ĉar mi estis implikita en la afero de &quot;[[Meduzo]]&quot;, mi provos kaj supozeble sukcesos kaŝi la kopiitajn versiojn tie. Serĉante pri retaj arkivaj eldonoj de &quot;Kontakto&quot; mi ĵus ankoraŭ konsciiĝis, ke ŝajne ambaŭ arkivejoj www.gazetejo.org kaj www.bitarkivo.org estas mortintaj. Mi jam en aliaj diskutejoj demandis ĉu iu vidis iun noton aŭ aŭdis ion pri tio, kaj volas ripeti la demandon ankaŭ ĉi tie. Same mi alvokas ĉiujn aliajn, kiuj jam iom da jaroj estas esperantistoj, serĉi en siaj bretaroj pri iom pli novaj jarkolektoj pri Kontakto, almenaŭ pri ĉiuj ekde 1997 ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:16, 1 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Meduzo]]&quot; antaŭ 14 05 2026 nevidigitaj. Pri &quot;Fizalio&quot; vidu supre. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 1 jul. 2026

{{kom}} '''[[RIPETO de ALVOKO]]''': mi alvokas ĉiujn, kiuj jam 28 jarojn estas esperantistoj aŭ kiuj aparte kolektis revuojn Kontakto, serĉi en siaj bretaroj pri la revuo «Kontakto 1998 / 6». Kaj bonus entute scii, kiu havas kiujn jarkolektojn de la revuo «[[Kontakto (revuo)|Kontakto]]». [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:52, 16 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Fizalio]]&quot; antaŭ la novtraduko nevidigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:57, 16 jul. 2026 (UTC)
:Multan dankon. Intertempe mi trovis ke oni povas libere elŝuti malnovajn numerojn de ''Kontakto'' de [[UEA]] mem. Sed en jaro 1998, numero 6 mi trovas neniun artikolon pri fizalioj. Eble la cito estis erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:31, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Arbarulo}} Koran dankon pro la atentigo ke oni (nun) povas libere elŝuti malnovajn numerojn de Kontakto de UEA mem. Mi provis pri n-ro 1998/6, senprobleme funkciis, kaj efektive ankaŭ mi tute ne trovis artikolon pri &quot;fizalio&quot; tie. Tio estas disturbiga. Se neniam estis artikolo de tiu temo en Kontakto 6/1998, ni eble senkaŭze buĉis la tutan malnovan tekston. Sed nun tiel okazis, kaj mi ne volus malvolvi la tutan procezon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:39, 22 jul. 2026 (UTC)
:::Tio povas esti, kaj se ĝi estas, mi bedaŭras. Tamen multe pli verŝajne ĝi estis kopiita artikolo de iu alia revunumero. Almenaŭ laŭ mia neperfekta memoro, la artikolo estis en simila stilo al tiu de &quot;Meduzo&quot;, multe pli taŭga por revuo ol enciklopedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:04, 3 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Agatino]]==
Denove [[Uzanto:Claudio Pistilli]] tradukis rekte el alia enciklopedio, kiu ne permesas tion. Ĉi-foje temas pri anglalingva Encyclopedia.com [https://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/agathinus-claudius], kiun li citis kvazaŭ normalan referencon. Krome li aldonis tute mensogan aserton, ke la artikolo uzis tradukon el la angla vikipedio. La unua alineo venas de nekonataj fontoj, nek Encyclopedia.com nek la angla vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:00, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{forte por}} forigo ĝuste tial: piratkopiado plus mensogo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:35, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{por}} krom se iu entreprenos plene anstataŭigi la tekston per la memverkata aŭ per traduko el iu alia vikipedio (tio ĉi ne devas esti tro malfacile, en preskaŭ ĉiuj intervikioj la artikolo estas unu aŭ du paragrafoj; do, kiel kutime, temas nur pri tio, ĉu iu zorgas sufiĉe).--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:28, 11 jul. 2026 (UTC)
: {{por}}: &lt;small&gt;&lt;small&gt;«''[https://www.encyclopedia.com/termsofservice 2.1 All content and tools provided by Encyclopedia.com on the Services are protected by copyright, trademark and/or other applicable intellectual property and proprietary rights laws and are owned, controlled, and/or licensed by Encyclopedia.com. The Services are also protected by copyright, patent, trademark, and other applicable intellectual property and proprietary rights laws]''»&lt;/small&gt;&lt;/small&gt; Tio klaras. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:16, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:24, 17 jul. 2026 (UTC)
:::Kvankam ĉi tie mankas la kutima kesto, mi tamen volas fini la diskuton pri tiu temo. Bedaŭrinde, la situacio klaras - klare kopirajtan tekston oni ne povas lasi, ankaŭ se oni fidele tradukis ĝin. Per la traduko la kopirajto ne malaperas. Do for, per 5 poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:43, 22 jul. 2026 (UTC)
::::{{farite}} la forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:44, 22 jul. 2026 (UTC)

== [[Protipozo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Protipozo
|kialo = Mi ne certas ĉu tiu traduko de jam publikigita artikolo en retejo rajtas aŭ ne rajtas esti en Vikipedio. Ja temas pri iu germanlingva vikia retejo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 16 julio 2026 17:13
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per kvar poraj voĉoj, neniu kontraŭa aŭ duba. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Poste ĝi necesos iom da vikiigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} Ŝajnas iu originala esploro, ne estas intervikioj, kaj la fontoj ne estas aŭtoritataj sciencaj gazetoj: anstataŭe, estas unu malnetaĵo ĉe vixra (kiu estas klono de [[arxiv.org]]), persona paĝaro de la esploristo, kaj iu Aŭstria sekteca vikio. Tre suspektinde laŭ mi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:36, 11 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}}Estas malfeliĉa, tute nevikiigita teksto. Ne ŝajnas origina esploro de la esperanta tekstofarinto, sed pli baze, fakte estas traduko, eble aŭtomate farita, de la germanlingva teksto [https://anthrowiki.at/Protyposis], kiel jam aludis Kani - la retejo indikas ke ĉiuj tekstoj disponeblas laŭ kondiĉoj de [[krea komunaĵo]] BY-SA 4:0, do probable ne estas krimo kopii tutan tian tekston, sed la demando tamen estas, kiun utilon la teksto havos en esperantlingva vikia enciklopedio post forta, ne nur iometa vikiigo. Se la teksto rajtos resti, tiam probable en vikifontaro, ne en la ĝenerala vikipedia branĉo (kvankam mi dirus ke tia ekstreme filozofia eseo ankaŭ tie ne utilos al multaj averaĝaj esperantistoj). Mi supozas ke la farinto estas bonvolema esperantisto kaj naiva vikipedia novulo, sed tamen la teksto en tiu formo ne taŭgas ĉi tie. Kaj mi, kara Goren, estus singarda pri etikedigo de &quot;sekteca vikio&quot; - nomi ion &quot;sekteca&quot; estas forta akuzo kaj signifa ofendo, kaj laŭ mi en enciklopedio simple nomi iun asocion aŭ projekton sekteca nur eblus en la formo «la aŭstra gazeto ''Der Standard'' en julio 2023 nomis la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (kun ligilo al gazeta artikolo, kiu tute ne ekzistas, mi nur inventis la aserton) aŭ «la ŝtata prokuroro de Vieno en majo 2026 deklaris la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (ankaŭ kun ligilo al reta oficiala komunikaĵo). Tiam eblas noti, ke tiuj institucioj havis tiom fortan, akuzan opinion, kiu eble ĝustas eble ne. Sed tute ne necesas diskuti pri suspekto de sekto - la teksto simple en tiu formo ne estas por vikipedio (do {{por}} forpreno el vikipedio). Konciza esperanta teksto pri &quot;la germana fizikisto [[Thomas Görnitz]]&quot; povus eniri la vikipedian paĝaron, kun internaj ligiloj al la paĝo [[Carl Friedrich von Weizsäcker]] ktp., kun iom da eksteraj ligiloj kaj kun referencoj, kiuj ebligas objektive sekvi la informfontojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:15, 16 jul. 2026 (UTC)
::Nu, mi ne uzas vorton &quot;sekteca&quot; en tiu senco ke ĝi estu forta akuzo, pli en la senco &quot;niĉa&quot;, &quot;servanta al malgranda komunumo de entuziasmuloj de iu malvasta ideo&quot;. Kaj en tiu ĉi senco mi pensas ke la vorto tute taŭgas, ĉar efektive temas pri tre malvasta komunumo kaj nocioj ne konataj ekster ĝi. Iuokaze, miaj suspektoj pri originala esploro kaj nescienceco validas kaj, almenaŭ, meritas rekontrolon, ĉu oni konsentu kun mia uzo de terminoj, ĉu ne. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 18:39, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}} Mi ankoraŭ alskribis la vikipedian novulon [[:uzanto:GeorgHennemann|GeorgHennemann]], kiu kreis la tekston kiel anonimulo, ne estas krimo foje ne ensaluti, kaj kiu kreis duan konton Ĝorĝo, kiun mi ne konsiderus ŝtrumpopupo, ĉar la homo tie klare indikas ke li estas GeorgHennemann. Estus bone ne tute perdi la homon, kvankam tiu ĉi lia kontribuo estas malfacile tenebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:36, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

:{{kom}} Estas strange ke nun la vikipedia sistemo asertas ke uzanto GeorgHennemann tute ne ekzistas, kvankam lia uzantopaĝo kaj diskutpaĝo ekzistas, tie ankaŭ estas pli malnovaj notoj de Kani kaj mia noto de antaŭ 6 tagoj. 
:* {{uzanto2|GeorgHennemann}}
:Se estas tia teknika konfuziĝo, mi ne certas ĉu la homo entute vidas mian noton. Sed tio ne ŝanĝas la netaŭgecon de la teksto. Mi ankoraŭ povas atendi 4-8 tagojn, ĉu Georg sukcesos ensaluti, ekz. per dua konto Ĝorĝo aŭ per tria konto, kaj ĉu li ankoraŭ provos ŝovi la tekston al vikifontaro. Sed kompreneble ankaŭ povas esti ke homoj fine de julio ferias tri semajnojn. Kvar voĉoj subtene al forigo de la teksto de tiu ĉi projektoparto ĉiukaze jam estas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:05, 22 jul. 2026 (UTC)
::Daŭre, [[uzanto:GeorgHennemann]] kaj [[uzanto-diskuto:GeorgHennemann]] estas, sed kontribuoj • alŝutitaj dosieroj • globala kontribuado rezultigas respondon &quot;Uzanto-konto &quot;GeorgHennemann&quot; ne estas registrita.&quot; Intertempe &quot;4-8 aldonaj tagoj&quot; longe pasis, fakte pasis 12. Neniu Georg Hennemann respondis mian kontaktoprovon, eble li tuta aŭguston ferias, aŭ li malinteresiĝis pri vikipedio kaj neniam ajn revenos, sed tiom longe ni ne povas atendi. Mi post horo forigos la tekston - ĵus mi vokiĝas for de la komputilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Dunst Veturigvojo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Veturigvojo
|kialo = Suspektinda kaj dubinda enciklopedia gravo. Temas pri nur kampara vojo, kiu ne estas menciita en la anglalingva artikolo pri la urbo. Estas neniu referenco. La dua fonto estas falsa, ĉar tie oni ne mencias tiun vojon. El la dua fonto la kreinto, anonimulo, elprenis la foton, kio starigas la demandon pri la rajto publikigi ĝin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 20 julio 2026 13:10
|forigita = jes
|kialo de rezulto = kun 4 poraj voĉoj, neniu duba aŭ kontraŭa [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:48, 22 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}La sama anonimulo kreis plurajn artikolojn pri Dunst aŭ Dunzst kvazaŭ omaĝo al iu familio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo pro dubinda enciklopedia gravo. Per &quot;datenkverado&quot; (la vorto ne ekzistas!) en Google Maps eblas vidi ke la vojeto vere estas kampara vojo de 800 m, 5 km okcidente de la centro de West Bend. La dua fonto jes mencias la vojeton, per montro de la foto pri stratsigno, fotita en 2006, sen iu indiko kiu liberigus la foton de kopirajto, do ĝi estas kontraŭleĝe en la komunejo. Se oni denuncas la fonton de la foto (de 2006, en p. 28) kaj la tutan PDF-dosieron [[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/eb/Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf Our Wisconsin ancestors: The German immigrants of the 1880s &quot;Copyright 2009&quot;]], oni supozeble tre rapide rezultigus forigon de la bildo. La PDF-dosiero ŝajne estis alŝutita al la komunejo kaj jam estas forigita, prave, ĉar &quot;Copyright 2009&quot;, sed per la truka URL &quot;wikipedia/commons/e/eb/..&quot; oni tamen ankoraŭ povas vidi la forigitan bildon. Eĉ se la anonimulo farus al si la penon krei e-lingvan tekston pri la urbo West Bend ([[d:Q989459]]) aŭ pri la sudokcidente najbara loĝloko West Bens ([[d:Q7984429]]), tamen la kampara vojo estus plene sensignifa, eĉ en la tuta interreto nur menciinda en tio ke sur kantona vojo Z iom norde de la vojeto en 2024 okazis [https://www.fox6now.com/news/town-west-bend-crash-26-year-old-driver-dead] trafikakcidento. Do la bildo kaj la URL al la jam forigita PDF-dosiero de kopirajta presaĵo de 2009 estas kontraŭleĝaj, sed baze la tuta temo estas ridinde bizara. Plus aŭtomata mistraduko &quot;datenkverado&quot;, vere fuŝa paĝo. Ke la teksto ankoraŭ estas {{ŝ|orfa}} (nur unu paĝo ligas al ĝi), {{ŝ|ĝermeto}} (du frazoj estas tro malmulte eĉ por artikola ĝermo), la  {{ŝ|Informkesto urbo}} havas erarojn kaj la teksto nur havas kategorion &quot;Usono&quot; (nu, eblus kategorio &quot;Viskonsino&quot;, ankaŭ ne pli konvinka, aŭ oni povus ekstre krei kategorion por la paĝo [[Kantono Washington (Viskonsino)]], sed ekstre krei kategorion por kampara vojo de 800 metroj??). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:08, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

: {{Por}} forigo. Mankas menciindeco. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q140449374&amp;action=history Q140449374] Mi forigproponis ankaux la PDF-dosieron. [[:c:File:Our Wisconsin ancestors The German immigrants of the 1880s.pdf]] Pri la bildo mi ne certas ... se gxi estas fotita dum jaro 2006 tiam gxi estas nepre forigenda, sed gxi aspektas malnova. [[:c:File:Photo of Dunst Drive text.png]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:12, 22 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49}} Pri la foto al ni ne necesas tre zorgi. Mi dirus ke ĝi estis diĝite fotokopiita - tiam la rastrumigo faras tian rezulton, kiu estas lumjarojn de brila sunplena kolorfoto. Sed la sola foto ne estas granda problemo en la komunejo. Se ĝi restas kelkajn monatojn aŭ jarojn, ĝi ne damaĝas. Sed iam venos principemulo kiu argumentas &quot;ne sufiĉas supozi ke iu foto eeeeble estas 5 jara, eble 20 jara, eble 30 jara aŭ 100 jara - necesas pruvi kiu estas la fonto, en kiu jaro estis la unua publikigo, kiu estas la fotinto, kiam li mortis, kaj ĉu ekde tiam jam pasis 70 jaroj. Sed tio ne estas nia problemo. Ni nun havas 4 voĉojn por forigo, en feria tempo, kie homoj ankoraŭ pli malmulte sidas ĉe komputiloj ol kutime... Meze de l' somera tempo 4 poraj voĉoj pli ol sufiĉas por fini diskuton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:44, 22 jul. 2026 (UTC)

::: {{kom}} La dosiero estas forigita, surprize rapide: [[:c:Commons:Deletion_requests/File:Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf]] kaj la bildo ankaŭ. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::::Dankon pro la raporto, Taylor. Do, ĉiu fantomaĵo nun forbalaita. Ĉio en ordo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== Dubinda aserto pri Ilja Ehrenburg ==

La artikolo pri [[Ilja Ehrenburg]] enhavas t.n. &quot;interesaĵon&quot; kun dubindaj fontoj: ke li estus membro de la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]. La artikolo mem kompreneble ne estas forigenda (mi mem ĵus aldonis mencion de la &quot;Nigra Libro&quot;), sed tiu dubinda aserto estas forigenda se ne trovebla pli fidinda konfirmo. 

Vidu [[Diskuto:Ilja Ehrenburg|la diskutpaĝon]].

[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:43, 23 jul. 2026 (UTC)
:La dokumentoj de tiu ĉi komisiono estas [https://ru.wikisource.org/wiki/Сообщение_Специальной_Комиссии_(Бурденко) delonge publikigitaj] kaj estas klare ke Ilja Ehrenburg ne estis ĝia membro. Sed la pola nacia mito estas bazita sur ideo de &quot;eterna lukto&quot; kontraŭ &quot;precipaj malamikoj de la pola popolo&quot;: rusoj, germanoj, ukrainoj kaj judoj. La pola naciisto ĉiam klopodas substreki ke mortigadon de poloj partoprenis tiuj ĉi nacioj, do la judo Ilja Ehrenburg iĝis unu el sennombraj viktimoj de tiu ĉu naciisma deliro. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:04, 23 jul. 2026 (UTC)
::Kial vi diskutas ĝin ĉi tie kaj ne en diskutpaĝo de la artikolo mem? Kaj, pli ĝenerale, kial vi diskutas ĝin entute? Unu el bazaj principoj de Vikipedio ekde ĝia koncipo estas ke dubindaj kaj malbone pruvitaj asertoj pri homoj ne estu disputataj, sed tujforigataj. Se aperos novaj pri kredindaj fontoj, oni povas realdoni ilin, sed dumtempe oni zorgu, ke Vikipedio ne iĝu kalumnejo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:37, 23 jul. 2026 (UTC)
:::Dankon al vi ambaŭ. Ĝenerale mi konsentas kun vi, Goren, sed ĉi-kaze mi hezitis kaj volis havi iom pli vastan diskuton. Plue, mi ankaŭ volis plikonigi tiun misan kontribuon, ĉar mi suspektas ke troviĝas pluraj pliaj similaj misfamigaj asertoj, kiujn indus elsarki. Jen ekzemple mi vidas ankaŭ ĉe [[Roman Ŝuĥeviĉ]] iun asertatan ligon al la [[masakro de Katin]], pri kiu mi havas dubojn. Sed mi ne estas sufiĉe sperta pri la temo por prijuĝi tion. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:21, 23 jul. 2026 (UTC)
::::Biografioj ne estas la samo kiel la resto de vikipediaj temoj. Se vi vidas ion suspektan en biografio, simple forigu ĝin. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 00:38, 24 jul. 2026 (UTC)
:::::Bone. Mi forigis la falsan akuzon pri Ehrenburg, kaj ankaŭ la dubindan frazon ĉe Ŝuĥeviĉ. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:01, 24 jul. 2026 (UTC)

Ĉiu aserto en la enciklopedio (do en la scienca verko) havu referencon al fidinda fonto, kiu konfirmas ĝin. Ĉiuj senfontaj asertoj estas forigendaj kaj tute ne gravas ĉu temas pri biografio aŭ ne. La scienco ne konas tian distingon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:00, 24 jul. 2026 (UTC)

Postokaze {{por}} la forigo de la propaganda, misinformiga aserto, kaj {{por}} la procedo dubokaze prezenti la kazon ĉi-tie. La artikola diskutpaĝo kompreneble ankaŭ estas bona loko por dokumentigo pri farata forigo, sed estas preskaŭ 400 000 diskutpaĝoj kaj ke iu kun taŭgaj konoj tuj vidus diskutpaĝan alvokon, estas ne atendeble. Cetere, pri la teksto pri la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]: Laŭ la kutima esperanta latinliterigo de rusaj nomoj la komisionestro ne nomiĝis Nikolai, sed [[Nikolaj Burdenko]]. Same, Stanislav Kuchinsky en esperanta latinliterigo devus esti Kuĉinskij (Кучинский), multaj pliaj nomoj ankoraŭ simile estas ne bone latinliterigitaj sed simple kopiitaj el angla teksto, aldone mi hazarde trovis tajperaron &quot;kons&quot;, kiu devus esti &quot;konis&quot;, sed tre probable estas pliaj mistajpoj, kiujn mi nun ne povas trovi, ĉar mi devas foriri de mia komputilo... Sume: la teksto pri la komisiono estas plian fojon revizienda!  [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[UTK]] ==

La internacia simbolo por [[Universala Tempo Kunordigita]] estas '''UTC''', nenio alia. Ĝi ne estas mallongigo, sed simbolo uzenda senŝanĝe. Vidu ĉe: [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]. Same kiel ni ne povas inventi proprajn &quot;esperantajn&quot; simbolojn por ĥemiaj elementoj, aŭ niajn proprajn landokodojn (eble &quot;www.esperanto.ge&quot; por Germanio, &quot;.es&quot; por Estonio kaj &quot;.hi&quot; por Hispanio?), ni ne povas inventi privatajn horzonojn. [[UTC+02]] estas nomo de horzono laŭ internacia normo. &quot;UTK+02&quot; havas neniun bazon kaj estas forigenda el Vikipedio. Bonvolu forigi ĉiujn artikolnomojn kiuj uzas &quot;UTK&quot; anstataŭ la ĝusta '''UTC''' (kaj bloku tiujn nomojn kontraŭ re-kreo!). Dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:02, 23 jul. 2026 (UTC)
:Mi konsentas kaj faros. Kvankam mi foje havis diskuton kun Arbarulo, ĉar mi ne volis krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo, kaj Arbarulo argumentis ke estas nenio kontraŭ krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo. Sed diskuti ĉi tie pri ĝusteco de la mallongigo UTK por [[Universala Tempo Kunordigita]] ne indas - eble la kodo UTK estas en iu malnova poŝlibro &quot;La Jaro&quot; el Antverpeno aŭ en iuj vortlistoj de la esperantistaj radioamatoroj, sed probable ne, kaj ĉiukaze ne estas indikitaj tiaj referencoj en Vikipedio, kaj plej probable neniu konas iujn. Tial ne indas pli longe cerbumi, sed simple viŝi la manplenon da alidirektiloj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:22, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{farite}} Ĉiuj alidirektiloj, kiujn mi trovis, estas for, kaj ĉiuj paĝoj estas protektitaj kontraŭ novkreo. Tio koncernas ĉiujn plenjn horojn kaj ankaŭ la ekstrajn [[UTC+05:30]] kaj [[UTC-03:30]]. Se estas ankoraŭ iuj specialaj horzonoj, je finaĵoj :15, :30 aŭ :45, tiam mi ĉiukaze ne trovis iujn alidirektilojn UTK tien. Se iu tamen ankoraŭ trovas ion ajn, mi dankemas pro indiko. Mi persone nun post horo estos en viki-paŭzo, por probable 8 tagoj, sed unu semajno pasas tre rapide... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:01, 24 jul. 2026 (UTC)
::Koran dankon, do ĉio en ordo nun! Havu belan feriadon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:21, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[Gino Carugati]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Gino Carugati
|kialo = Denove artikolo de anonimulo ligita al Lierna, sen ligo al la itala aŭ alia lingvo, sen referencoj konstateblaj (nur unu pli malpli konstatebla)
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 31 julio 2026 21:22
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:26, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ne estis mi kiu markis la artikolon kiel diskutenda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{malforte kontraŭ}} forigo. Ŝajnas ke la teksto estis kaŝa provo enkonduki iun nekonatan &quot;familion Guzzi de Lierna&quot; al la esperanta Vikipedio. Tiu aspektas manipulo, sed krome la teksto eble estas savebla (malgraŭ ke la vorto Lierna aperas en ĝi, kio jam vekas impulson tuj forigi ĉiun tekston), se ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon - kaj malgraŭ la suspektiga strangaĵo ke la itala vikipedio ne (jam) havas tekston pri la homo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:49, 25 jul. 2026 (UTC)
:{{forte por}} Stranga teksto. Tute sen ekstera ligilo, kvankam ekserĉante oni tuj trovas eksteran fonton [https://www.frontedolomitico.it/Uomini/protagonisti/CarugatiGino.html de la retejo ''frontedolomitico.it'']. En la &quot;referencoj&quot; tiu fontoteksto citiĝas kiel &quot;Archivio Franco Licini, Serafino Carugati detto Gino, en Fronte Dolomitico. Uomini e protagonisti della Grande Guerra.&quot; Kial puraj nudaj italaj vortoj, sen ligilo al la interreta teksto, se ni ĉiukaze estas en la interreto??? Ĉiukaze la ekstera teksto nur temas pri patriotisma soldato, fiera oficiro, dekstrema glorigo de armeo. Nenio pri poezio. La esperantlingva laŭdado pri la sentema poeto kaj lia altnivela poezio povas ŝajni konvinkaj, sed se ne haveblas iu ajn romanista, literaturscienca juĝo de neŭtrala sciencisto aŭ literaturĵurnalisto, la tuto tre fiodoras je blufo. Ke &quot;Vikidatuma ero ne [estas] trovita&quot;, pli suspektigas. Ĉar jes troveblas alia paĝo, almenaŭ en vikio lmo.wikipedia.org, do en la [[lombarda]] kun noto [[:lmo:Gino Carugati|20 jul. 2026: A09 forigis paĝon Gino Carugati. Kialo: &quot;Vandalism (steward action): LTA - long term abuse&quot;]] Ke malgraŭ la ekzisto kaj forigo de lombarda teksto ne estas vikidatuma ero, en kiu se ĝi estus oni ankaŭ notus pliajn forigojn el aliaj branĉoj estas plia fuŝo. La aserton, ke farinto de la teksto estis la maligna, manipulanta [[:en:Wikipedia:Long-term abuse/Alec Smithson|forbarito Alec Smithson]] mi ĉi tie facile kredas. Sume: senbaza blufo! {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi rekonsideras mian malfortan voĉon kontraŭ forigo, kiu fakte konsideris la belajn laŭdojn pri poezio, kaj mi ĉiukaze ligis mian voĉon al kondiĉo ke &quot;ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon&quot; (pri la literaturaj asertoj). La fonto kiun Thomas trovis, fakte pruvas nur la glorigon de armeo kaj soldateco. Do, rekonsiderante mi sen iu pruvo ke la homo iam verkis poezion kiun aliaj fakuloj nomas elstaraj kaj kun ĉiuj fuŝoj de Alec Smithson pledas por normala {{por|forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:31, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{kom}} Mi vere frustriĝas pro la nekontroleblaj fuŝaj referencoj. Kiel &quot;Redazione Orobie, I 100 anni del Cai Grigne, en Orobie, 31 januaro 2024.&quot; Sed guglante la italajn vortojn, oni elvenas al tute konvinka ekstervikipedia paĝo en kiu legeblas la tuta artikolo, [https://www.orobie.it/articolo/2024/01/i-100-anni-del-cai-grigne/47354/ en retejo ''orobie.it'']: tamen ankaŭ tiu konvinka informfonto nur konfirmas ke la homo estis alpisto, montmigranto kaj gvidanto de montmigraj grupoj. Do se neitalaj esperantistaj vikipediistoj detektive mem trovas ĉiujn referencojn, forĵetas ĉion pri poezio kaj nur lasas ke la homo estis gvidanto de montmigraj grupoj, tiam restus artikola ĝermo de tri frazoj, kiu ankoraŭ estus kritikinda artikola orfo. Granda laborinvesto por minimuma rezulto. Kun risko ke tiu Alec Smithson poste sekrete alvenos kun anonima konto kaj tamen aldonos siajn ŝatatajn blufajn, fabelajn pseŭdoinformojn. Tial sekurocele mi lasas mian voĉon ĉe pledo de forigo. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:04, 4 aŭg. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} Vi mem diskutigis la tekston kaj mem restis tute neŭtrala. &quot;Nur&quot; mi kaj Aidas esprimiĝis. Mi sentus min iom puŝanta se mi kiel unu el du voĉoj por forigo forigus ĝin. Ĉu vi ne volus ankoraŭ esprimiĝi? Aŭ vi povus forigi la tekston, notante ke du aliaj uzantoj voĉdonis por... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{por}} Tio treege odoras je la konataj Lierna-fuŝaĵoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:58, 29 aŭg. 2026 (UTC)

== Ludovikaĵoj ==
Kion fari pri la kontribuoj de {{u|Ludovica1}} (esperantisto [[Armando Zecchin]]) en nia Vikipedio? Dum la kvin jaroj ĝis sia forpaso li tre aktivis, verkante artikolojn en granda kvanto – sed kun varia kvalito – en nia Vikipedio, ĉefe pri kristanaj temoj.

Diversaj liaj tekstoj havas malsamajn karakterojn: iuj estas ĉefe ''faktotekstoj'', aliaj pli ''apologioj'' aŭ ''cerbumadoj''.

# Tipaj problemoj en ''faktotekstoj'' de Ludovica1 estas: Lingvaj eraroj, italismoj, manko de vikiigo, kelkfoje strangaj ĝis nekompreneblaj vortumoj, referencoj tute mankantaj aŭ malfacile alireblaj, ne rete legeblaj. Tia teksto povas esti baze savebla; tipe necesas: korekti erarojn, vikiigi, kontroli referencojn kaj intervikiajn ligilojn, kaj laŭokaze fortondi tro strangajn aŭ netaŭgajn partojn.
# Aliaj teksto(parto)j de li havas pli profundajn problemojn pro neneŭtraleco. Ofte temas pri ia [[apologio]]: defendo de kristanismo/eklezio kontraŭ iu (reala aŭ imagita) kritiko: &quot;Scienco kontraŭdiras religion – Jes, sed iuj sciencistoj ja estas kredantaj kristanoj.&quot; &quot;La eklezio persekutis kaj masakris judojn (ciganojn, paganojn, protestantojn, alipensulojn...) – Jes, sed la papo ja petis pardonon, ni pardonu unuj la aliajn.&quot; – Tiuj tekstoj estas videble forte unuflankaj kaj neenciklopediaj, ofte originale verkitaj de li kaj sen intervikiaj ligoj. Tipe, tiujn tekstojn ne eblas &quot;savi&quot; sen komplete reverki de nulo.
# Iuj tekstoj estas pli ''cerbumadoj'' aŭ eseoj, donante pli da demandoj ol respondoj: &quot;Kiel ni interpretu rakontojn pri kapoportantaj sanktuloj?&quot; &quot;Ĉu oni rigardu Jesuon kiel ribelulo, rabeno, ĉarpentisto aŭ kiel filo de Dio?&quot; Tiaj malfermaj demandoj ne bone taŭgas por enciklopedio.

Laŭ la normalaj reguloj de Vikipedio validus por Ludovica1, same kiel pri ĉio alia: Faktotekstoj kun sufiĉa kvalito kaj taŭgaj referencoj restu. Neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj partoj estas forigendaj. Tamen kontraŭ la forigo oni povus argumenti: (1) ke tio malrespektas la grandan laboron kiun li faris, kaj (2) ke ĝi malpliigas la kvanton de artikoloj en nia Vikipedio (aliflanke pliigas la kvaliton).

Kion fari?

Jen kelkaj konkretaj ekzemplaj de liaj tekstoj:
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;

Antaŭvidante viajn komentojn, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 3 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi ĉiam avertis pri la kaprica lingvaĵo, kaprica katolika misiemo per vikipediaj tekstoj kaj misuzo de &quot;artikoloj&quot; por disverŝi personajn multfrazajn opiniojn kaj subjektivajn cerbumadojn de tekstoj faritaj de konto Ludovica aŭ Ludovica1. Tial mi tre subtenas pli energie forigi la plej draste &quot;neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj tekstoj&quot;. Tamen mi supozas ke ne eblas blinde forĵeti tekston nur surbaze de la fakto de uzanto de konto Ludovica aŭ Ludovica1 komencis ilin. Do necesos unuope prezenti titolojn ĉi tie kaj unuope voĉdoni pri ili. Kaj mi havas zorgon ke tio sume konsumos amason da redaktista tempo kiu mankos en normala redaktado, kaj povus malfunkciigi la forumon VP:FA pro tio ke simple la inundo da titoloj tute subakvigas la forumon. Sed mi ne vidas alternativon. Jes eblas simple voĉdoni, sen longe argumenti, kaj profundiĝi en detalojn nur kiam rezulto de voĉdono estos tre malsamopinia... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 3 aŭg. 2026 (UTC)

::Fakte temas pri plurcent artikoloj – ĝuste nun, pli ol tricent paĝoj enhavas la averton {{ŝ|Ludovica}}!
::Jen kelkaj ekzemploj de artikoloj kiuj estis (kun profunda reverkado) levitaj al pli akceptebla kvalito: [[nodo de Salomono]], [[hundokapuloj]], [[Simono de Trento]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:43, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Nun (aŭg. 2026) pli ol tri cent paĝoj havas la averton {{ŝ|Ludovica}}: Jen [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Ludovica&amp;limit=500 listo de paĝoj kun la averto].
:::Stato de reviziado de &quot;Ludovikaĵoj&quot; estas nun en aparta paĝo: [[Uzanto:Moldur/Ludovikaĵoj]]

Por tuj komenci la voĉdonon:
=== Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj &gt; [[Sciencistoj inter katolikaj klerikoj]] ===
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
:{{por|por forigo}} Mi ne vidas la neceson. Kial ne Scienculoj inter protestanaj monaĥoj kaj pastroj, scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj ktp.? --aldonis, sen aparta subskribo ĉi tie, Kani je 23:46, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Nu, sendube la ideo estas spiti al tiuj ateistoj kiuj difinas ke religioj estas la '''malo''' de ĉiuj sciencoj. En tiu misiemo fakte tute novspecaj listoj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]], [[scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj]], ... kalvinanaj ... ortodokse kristanaj ... ŝintoismaj ktp. ... estus tute bonvenaj aldonaj paĝoj. Sed la demando estas ĉu la granda peno teni aktualan tian liston pravigas la misian celon de homo jam dek jarojn morta. Ĝi estus pravigita maksimume se ĝi estas pli-malpli sola rimedo eviti ke esperantaj vikipediaj tekstoj pri sciencistoj eterne restos [[vikipedio:orfo|artikolaj orfoj]]. Sed estus multe malpli simple se ni ne estus la solaj kiuj vivtenos tian liston, sed almenaŭ en unu el la kvin plej larĝaj vikipediaj lingvobranĉoj estus ankaŭ tia paĝo. Tial mi estas {{malforte kontraŭ}} forigo se troveblas vikidatuma ero kaj almenaŭ unu alilingva listo pri la sama temo ene de la restaj du tagoj de la semajna limdato, kaj estas {{forte por}} forigo se ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:37, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::Mi ne kredis ke tiel estos, sed esplore mi ĵus malkovris ke estas [[:es:Anexo:Científicos del clero católico]], [[:en:List of Catholic clergy scientists]], [[:it:Scienziati del clero cattolico]], kaj kvar pliaj listoj, kaj aldone estas [[:en:Category:Catholic clergy scientists]], [[:pt:Categoria:Clérigos-cientistas católicos]], [[:ro:Categorie:Preoți romano-catolici în știință]] kaj ankoraŭ ses pliaj kategorioj. Tiam, mi timas, mi devos resti ĉe mia voĉo {{Malforte kontraŭ|malforte kontraŭ}} forigo. Eĉ se ni tamen voĉdonos forigi la liston, mi nun ankoraŭ por la sekvaj du tagoj ligas la esperantan paĝon al la sep alilingvaj... Se ni decidos ne forĵeti la liston, ni povos pripensi ĉu unuformigi la titolon al la aliaj ekcidenteŭropaj lingvoj per nova titolo &quot;Scienculoj&quot; aŭ pli bone &quot;Sciencistoj inter katolikaj klerikoj&quot;... Se ni ĉiukaze forĵetos la liston ne indas la laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:49, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::Tamen nun necesas konstati ke leginte en la alilingvaj vikipedioj estos nul ŝancoj pri kompareblaj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]],  ... budhismaj, ... islamaj, ... judaj, ... kalvinanaj, ... ortodokse kristanaj, ... hinduismaj ... ŝintoismaj: almenaŭ en la angla kaj hispana vikipedioj estas iuj listoj kaj kategorioj pri sciencistoj kiuj private praktikis iujn el tiuj religioj, sed se islamaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne estis profesiaj sciencistoj kaj profesiaj imamoj aŭ muftioj, se judaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne profesiaj sciencistoj kaj profesiaj rabenoj. Sed la katolika religio ŝajne bone taŭgis ke pastroj, kardinaloj, monaĥoj kaj abatoj povis samtempe profesie esplori pri botaniko, genitiko, zoologio, astronomio, optiko aŭ fiziko ĝenerale. Eble unuopaj esceptoj povus definiĝi, ekzemple [[Baruĥ Spinozo]], kiu studis en juda teologia jeŝivo, ĝis pro la interesiĝo pri multaj aliaj sciencoj li estis elĵetita  de tie. Do tamen ne tro bona ekzemplo. Sed eblas senĵaluze konstati ke estas aparta granda grupo de katolikaj klerikoj kiuj iĝis elstaraj sciencistoj... - eble en nuna Irano aŭ Afganio inter la profesoroj de juro estas signife multaj kiuj estas profesiaj ajatoloj. Tio facile imageblus, ĉar la [[ŝario]] ne vere dividas inter religia kaj civila juroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:11, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{kontraŭ}} forigo. Min konvinkas ne la listo de Ludovica, sed la alilingvaj listoj. Sed: la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, kaj esti en modelo 1. nomo, 2. vivdatoj kaj 3. konciza priskribo. Do ankoraŭ atendas laboro, ĝis la turo estos vere preta. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:39, 14 aŭg. 2026 (UTC)
::::::{{kom}} Ke la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, estas tute prava argumento. Sed ordigi la liston estas multe pli malgranda investo ol tute tralabori enhavan tekston kiel ĵus faris Moldur pri alia &quot;Ludovikaĵo&quot;. Mi pensas, rigardante la sep relative konvinkajn alilingvajn listojn kaj 9 kategoriojn, ke jes pravigeblas lasi pluvivi tiu-ĉi esperantan liston, en interlingve komparebla formo. Mi jam metos skeleton de A-Z-ordigo, kaj iom post iom la listeroj povas eniri tien... Ankaŭ imageblas enkonduka teksta alineo, kiel antaŭ la angla listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:10, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::{{komento|Plia komento}} Nun la ĝisnunaj listeroj (en subjektiva elekto de Ludovica) jam estas en alfabeta ordo, kaj eblas kompari ilin kun la &quot;neludovikaj&quot; alilingvaj listoj. En la ektransformo mi kompreneble ankoraŭ miris pri pliaj asertoj. Ekzemple Ludovica asertas ke ekzistas katolika '''&quot;ordeno de sankta Barnabaso&quot;'''- Pri ĝi mi nenion ajn trovis en la multlingva vikipedio kaj en vikidatumoj ĝis nun, nek pri &quot;order of Saint Barnabas&quot;, nek &quot;Orden des Heiligen Barnabas&quot;, nek &quot;ordre de Saint-Barnabé&quot; ktp, ankaŭ en la angla kategorio &quot;category:Catholic monastic orders&quot; kaj ĝiaj subkategorioj mi trovas tute neniun spuron. Ĉu iu havus suspekton ke io povus ekzisti pri tia grupiĝo, aŭ ĉu estas kompleta blufo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:33, 15 aŭg. 2026 (UTC)
::::::::estas la [[Barnabitoj]]. - Amike [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:08, 15 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::::Aĥ, tio estas tre bona trovo. Koran dankon! Vi vere iĝas fakulo por supera administra kariero en la [[Roma Kurio]]! Super. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:33, 17 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Antisemitismo kaj Eklezio]] ===
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
:Oni povus ligi tiun artikolon al Antisemitismo religioso en hispana aŭ Religious antisemitism en angla, alinomante ĝin al Religia antisemitismo kaj aldonante iom pri islama antisemitismo. Ĉiuokaze revizienda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:44, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por|por}} alinomigo al [[religia antisemitismo]] kaj savo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:12, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi eklaboros pri tiu kaj la parenca [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Eble kunfandendaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:06, 11 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{por}} alinomigo, fakte se estas paralela teksto Kristanismo kaj antisemitismo (kun vikidatuma ero), naturas kunfandigo kun tiu. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:34, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:{{farite}} [[Antisemitismo kaj Eklezio]] nun estas alidirektilo al [[Kristanismo kaj antisemitismo]] (kiu ankoraŭ estas redaktata de mi). La enhavo ne plu estas duobligita. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:37, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:{{farite}} [[Kristanismo kaj antisemitismo]] - 2026-08-14 Komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita

Karaj {{u|ThomasPusch}}, {{u|kani}}, {{u|Aidas}}, {{u|Sj1mor}}, {{u|Filozofo}}, kaj ĉiuj: Mi invitas vin viziti la paĝon [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Ĝi nun estas komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita de mi, kaj nun multe malpli unuflanke por-katolika ol antaŭe. (Eble nun iom tro kontraŭ-katolika.) Oni povus plibonigi ankoraŭ pli, eble pripensi alinomadon al [[Antisemitismo en kristanismo]], sed por nun mi kontentas kun la nuna stato. (Ĝi ankaŭ estas dekoble ligita, do tre neorfa. Kelkaj ruĝaj ligiloj atentigas pri artikoloj kiuj estus tre havindaj. Eble mi, aŭ iu alia kreos ilin baldaŭ.) Mi esperas ke la intense prilaborita artikolo trovos vian aprobon. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:00, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi aprobas, dankas kaj gratulas. Neniu povus supozi, ke ni profitas la foreston de Ludoviko por nuligi siajn farojn. Ni nur klopodas por savi parton de liaj farotaĵoj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:18, 14 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]] ===
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
{{por|por forigo}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Temas pri unusola poemo, kun tre malbona traduko, kaj mi neniel ajn sukcesas kompreni kio en tiu lingva fiasko estus rimarkinda aŭ menciinda. Do: {{por|por forigo}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:36, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]] ===
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
{{por|por forigo}}, ĥaosa. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Resume mi komprenas el tiu teksto: Maksimiliano Kolbe kontraŭis framasonismon. La pliaj detaloj estas strangaj kaj konfuzaj. Do: {{por|por forigo}}, kaj por aldono de proksimume unu frazo al [[Maksimiliano Kolbe]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}, ĥaosa kaj malneŭtrala.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:35, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi aldonis al [[Maksimiliano Kolbe]] pecon pri lia kontraŭframasonismo. Eblas ankaŭ enigi lin al [[:Kategorio:Kontraŭframasonismo]]. Do nun forigeblas [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:08, 9 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Tomismo]] ===
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;
{{por|por forigo}}, se ne sukcesas urĝe bezonata polurigo - por tio oni eble povas lasi pli ol semajnon, sed ĉiukaze estu limdato, kaj forigo se la teksto ne draste estos polurita post la limdato. Du semajnoj? Kvar semajnoj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Laŭ mia kompreno, la tomismo tamen estas grava influo en teologio, kaj artikolo pri ĝi nepre havenda. Do: {{por|por reviziado}}, sed {{kontraŭ|kontraŭ forigo}}. Mi ja provos plibonigi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:[[Tomismo]] estus akceptebla internacia neologismo anstataŭ &quot;Tomasismo&quot;, sed reviziebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:38, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi nun ekpoluras la tekston, sed nur ĝenerale pri bona lingvaĵo kaj baza vikipedieco. Pri la enhavo mem mi ne havas la teologian kompetentecon por prijuĝi. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:24, 7 aŭg. 2026 (UTC)
[[Dosiero:Kafotaso Tomo.jpg|eta|120ra|{{centre|kafotaso &quot;Tomo&quot;}}]]
:::Sed kio estus kontraŭ la normala titolo &quot;Tomasismo&quot;? Klare ke rigardante en [[PIV]] oni ekscias ke PIV antaŭvidas alternativan mallongigon &quot;Tomo&quot; por persona nomo &quot;Tomaso&quot; kaj ankaŭ lige al tio antaŭvidas neologismon &quot;Tomismo&quot;. Certe mi ne estas sufiĉe edukita ke en preskaŭ 50 jaroj mi ankoraŭ neniam legis aŭ aŭdis la vorton &quot;Tomismo&quot;, en Esperanto ne kaj ankaŭ en ĉiu alia lingvo ne, kaj min ankaŭ en 50 jaroj ankoraŭ neniam iu vokis &quot;Tomo&quot; anstataŭ Tomaso. Sed mi ne scias ĉu mi estas la sola neklerulo inter krome milionoj da teologie spertegaj esperantistoj, aŭ ĉu aliaj samkiel mi miras vidi la vorton &quot;Tomo&quot; kaj &quot;Tomismo&quot; en sia PIV...  [[Uzanto:ThomasPusch|TomasPusch]] 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::...Kaj tio kvankam mi mem estas posedanto de propra kafotaso &quot;Tomo&quot; - sed en tiu taso la vorto &quot;Tomo&quot; ne estas esperanta sed estas la genitiva formo de litova persona nomo &quot;Tomas&quot;... ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|Tomas]]) 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::Ho, tre bela taso! {{S}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:54, 11 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi investis plenan ferian semajnon por poluri tiun artikolon. Ĝi nun estas reviziita kaj havas taŭgan vikipedian kvaliton. La nomo &quot;Tomismo&quot; estas konfirmita en [[PIV]] kaj en [[Kristana Glosaro]], do ĝi povas resti; ne necesas iu alinomado. Mi pluiras al polurado de aliaj artikoloj kaj esperas ke mi estonte ne bezonos plenan unu semajnon por unu ludovikaĵo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:02, 11 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Preĝo por la Hebreoj]] ===
{{farite}} [[Preĝo por la Judoj]] - 2026-07/08 Estis [[Preĝo por la Hebreoj]].
Profunde reverkis la tutan artikolon. Severe malpliigis la defendon de la kontraŭjudaj partoj, aldonis pli da kritikaj aspektoj. (Cetere, kritiko venas ne nur de juda flanko sed ankaŭ el la eklezio mem!) Aldonis ankaŭ la nun oficialan preĝon, kiun pli-malpli prisilentis {{u|Ludovica}} en sia artikolo. La reverkado estas plejparte bazita sur [[:de:Karfreitagsfürbitte für die Juden]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:19, 22 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Ensifera]]==
Alidirektilo al la paĝo pri la [[spadbeka kolibro]] (specinomo ''Ensifera ensifera''). Tamen ekzistas ankaŭ granda kaj facile rimarkebla subordo de insektoj nomata Ensifera ([[ensiferoj]]), kiu verŝajne estas diskutata simile aŭ pli ofte. (Oni rimarku, ke en ĉi tiu okazo la distingo inter kursivaj nomoj por genroj kaj specioj kaj nekursivaj por pli altnivelaj grupoj vere gravas, kaj la vikipedia ideo kursivigi ĉion estas malutila.)

Se la paĝo ekzistu, ĝi devas esti apartigilo. Tamen laŭ [[Helpo:Apartigiloj]], apartigilo por nur du paĝoj estas superflua. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:25, 5 aŭg. 2026 (UTC)
: Mi proponas transformi paĝon [[Ensifera]] je aldirektilo al [[ensiferoj]], kaj en [[ensiferoj]] mencii (per {{ŝ|PorA}}) ke ''Ensifera'' ankaŭ estas nomo de genro de birdoj, kiu laŭ nuna sistematiko estas monotipa kaj nur enhavas {{N|spadbeka kolibro}}. Poste, se post iuj revizioj de sistematiko la birda genro ĉesos esti monotipa, ni verkos artikolon pri ĝi kun la nomo [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]] aŭ io simila.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:23, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi ne kontraŭas liberigi la vorton Ensifera por subordo de insektoj, se oni konvertas ĉiun nunan &quot;Ensifera&quot; en [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]], sed atentu, ke tio necesus ne nur en [[spadbeka kolibro]], sed ankaŭ en ĉiuj aliaj artikoloj, pri familio, subordo, rilataj specioj ktp. Dume dekomencaj avertoj jam metitaj en ambaŭ artikoloj utilas. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:04, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Por nun la genro estas monotipa, do aparta artikolo por ĝi ne necesas, sufiĉas la artikolo pri ĝia sola specio. Se iam tio ĉi ŝanĝiĝos, ni reagos akorde, tio ĉi ne estos problemo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 23:19, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::::Fakte mi jam antaŭ ol peti forigon de la alidirektilo forigis ĉiujn ligilojn al ĝi, kiuj temis pri la birdo. Estis nur tri - unu en [[Spadbeka kolibro]] mem, do  cirkla kaj superflua, kaj aliaj en [[Kolibro]] kaj [[Lesbienoj]], kiuj krom tio havas ligilojn rekte al [[Spadbeka kolibro]], do ankaŭ tie ĝi estis superflua. Do [[Ensifera]] estas preta por forigo aŭ por alia ŝanĝo, se vi decidos. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:20, 10 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Y-sistemo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Y-sistemo
|kialo = Dubinda enciklopedieco. Dubinda gravo. Sen interna ligilo, sen alilingva ligilo, sen klara referenco, sen enkonduko: kio estas tio? Nur skemo, sen klarigo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 13 aŭgusto 2026 9:01
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per tri poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:23, 15 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ĉio dubinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. Tute senreferenca, infaneca variaĵo al la tradicia x-skribmaniero. Oni povas pripensi mem skribi siajn privatajn, esperantlingvajn  mesaĝetojn al siaj amikoj aŭ familianoj en saĝtelefono per signo ^, *, ', #, y, q, °, ˘ aŭ iel ajn anstataŭ la ekzempla anstataŭaĵo x, sed tio ne necesigas apartajn novajn paĝojn [[^-sistemo]], [[*-sistemo]], [['-sistemo]], [[°-sistemo]] ktp. Rimarkante pri referencoj aŭ manko de ili: la sola referenco *[https://www.miavivo.net/grupoj/grafemologio/?wpappninja_v=zxo3sewiw diskuto pri ĉi sistemo] - ĉe: ''miavivo.net'' '''tute ne estas''' paĝo de &quot;diskuto pri ĉi sistemo&quot;, sed nur meze de la paĝo havas unu frazon &quot;Mi daŭrigis mian defion elpensi personan skribsistemon por Esperanto per nur latinaj literoj&quot; de iu Bradford S. je 2024-01-15. Mi pensas ke tiu Bradford S. estas sincera - vere laŭ mia ideo temas pri &quot;elpensita persona ideo&quot;, kiun eble antaŭ li jam elpensis iu Saŝa Ĉ. en Siberio en aŭ iu Tomiko W. en Japanio, sed kiu ĉiukaze estas privata, persona ludado. Eblas ludi, kompreneble, sed ne pri ĉiu kaprico necesas fari enciklopedian artikolon - krom se oni vere konvinkas ĉiujn aliajn vikipedianojn kaj kromajn legantojn per konvinkegaj ekstervikipediaj referencoj pri tio ke temas pri fortega movado kiun intertempe aktive subtenas 2 milionoj da esperantistoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:15, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:33, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Taraneh Javanbakht ]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Taraneh Javanbakht
|kialo = Memreklamado. Transvikia spamaĵo.&lt;br /&gt;Vidu ankaŭ:
* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Taraneh_Javanbakht_(4th_nomination)&amp;oldid=1367706659 en:Wikipedia:Articles for deletion/Taraneh Javanbakht (4th nomination)]
* [[:es:Wikipedia:Consultas de borrado/Taraneh Javanbakht]]
* [[:simple:Wikipedia:Requests for deletion/Requests/2026/Taraneh Javanbakht]]
|subskribo = [[Uzanto:Moscow Connection|Moscow Connection]] ([[Uzanto-Diskuto:Moscow Connection|diskuto]]) 21:00, 9 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 16 aŭgusto 2026 21:55
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je kvar poraj voĉoj, nul kontraŭaj kaj dubaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:27, 17 aŭg. 2026 (UTC)
}}
Nu la juĝo ke temas pri senhonta memreklamo kaj transvikia spamaĵo eble estas iom akra kritiko, sed kvankam la mikroteksto (jam) estas sen klaraj esperantaj gramatikaj eraroj, ĉiukaze temas pri {{ŝ|ĝermeto}} de unu frazo kaj {{ŝ|orfa}} teksto. Sume la kritikaj kestoj estas dekoble pli grandaj ol la unu frazeto. Tio aspektas ne nur ĝermeto, sed jam sekiĝinta mizera planteto. Tial {{por|por}} forigo, se se ne okazos miraklo en 6 tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} Memreklamo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:39, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:32, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Seroje Fioletovoje]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Seroje Fioletovoje
|kialo = Mankas enciklopedia graveco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 1 septembro 2026 15:38
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
&lt;s&gt;{&lt;nowiki/&gt;{por}&lt;nowiki/&gt;}&lt;/s&gt; Por kiel proponinto. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko. Mankas la biografiaj artikoloj kaj intervjuoj, do iuj ajn pruvoj de la enciklopedia graveco. La artikolo mem estas verkita en kripla lingvaĵo kun gramatikaj eraroj kaj stilaj fuŝoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)

{{por}}[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)

{{Kontraŭ}} Multaj GLAT-aktivuloj havas artikolojn ĉi tie. Ri estis la sola civitano de Rusio, kiu provis organizi kontraŭmilitan akcion en Donecko.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 13:53, 31 aŭg. 2026 (UTC)
:En Rusio estas multege da (ne-)GLAT-aktivuloj. Ĉu ni kreu artikolon pri ĉiu? Seksa identeco aŭ ties manko ne estas kriterio de enciklopedia graveco. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn en neniu kampo, inkluzive la socian aktivadon. Rilata ago (''akcio'' estas rusaĵo, cetere la teksto ĝenerale montras ke ĝia verkinto pensas ruse kaj malbone regas Esperanton) ricevis rimarkindan reagon nek en amaskomunikiloj, nek en politikaj rondoj. 0 + 0 = 0. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:42, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} Mi verŝajne ne estas objektiva, ĉar temas pri iu kiun mi konas/konis realvive, sed mi pensas ke tiu ĉi persono estas sufiĉe konata kaj influa por havi propran enciklopedian artikolon, ne nur en Esperanto, sed ankaŭ en la rusa kaj en la angla. Mi tamen devas konsenti, ke la artikolo en nuna stato estas vere fuŝa kaj ne estas sufiĉe bone argumentita per aŭtoritataj fontoj. Eĉ pri la nomo mi havas dubojn: kiom mi scias, Seroje Fioletovoje estas mortonomo, kaj nun la persono estas transvirino nomata Maria Ŝtern. Do mi nur malforte kontraŭas forigon de la artikolo.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:18, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} 0 + 0 + 0.5 -&gt; 0 + 0 + 1 -&gt; sufiĉas. Eble iu uzanto kiu scipovas la rusan povus eltiri na pli da informo subtenanta la gravecon el la ruslingvaj fontoj. Tre probable Seroe Fioletovoe atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko, same kiel ekzemple [[Stanislavo Belov]]. Ankaŭ vilaĝo kun 10 loĝantoj [[Dvo%C5%99i%C5%A1t%C4%9B_(Mnich)]] ne rikoltis rimarkindan reagon en amaskomunikiloj. Enciklopedia graveco estas limigita, sed postuloj en ĉi tiu vikio ne estas tre altaj, kaj oni apliku samajn regulojn al ĉiuj artikoloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:10, 4 sep. 2026 (UTC)
:Oni apliku la samajn postulojn al ĉiuj artikoloj. Mi proponis forigi artikolon [[Stanislavo Belov]], sed la komunumo decidis lasi ĝin. Cetere estus ridinde kompari artikolojn pri la sciencisto kun dekoj da sciencaj studaĵoj kaj artikoloj pri li mem en aŭtoritataj fontoj [https://writer-tyumen.ru/index.php?m=autor&amp;aid=48 ekzemplo] kun artikolo pri persono, kiu nenion kreis, nek publikigis, nek ricevis iun ajn agnoskon en iu ajn fako. Tio estas la encikloedio, ne kolektejo de biografioj de ies amikoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:22, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Esperanto Eksport']] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Esperanto Eksport'
|kialo = la indikoj baziĝas nur sur onidiroj - ne eblis iel ajn akiri konfirmojn, ne estas retejo, ne estas informoj...
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = sabato 5 septembro 2026 21:27
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
{{kom}} Se vi volas, vi povas ankoraŭ vidi la artikolan diskutpaĝon: Roberto, kiu mem enmetis la tekston, ne plu scias de kie li havis la informojn; Ulrich Matthias, kiu proksime kunlaboras kun esperantistoj en Madaaskaro, neniam aŭdis pri tiu projekto, kaj objektive ne eblas malkovri retejon aŭ informojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:08, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo, ankaŭ la diskpaĝon [[Diskuto:Esperanto Eksport']] kaj Q-umon [[d:Q12347413]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:17, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:19, 6 sep. 2026 (UTC)

== [[Maco (hebra pasto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Maco (hebra pasto)
|kialo = nura alidirektilo el misliterumita nomo al la ĝusta artikolo (tiu kompreneble ''ne'' estu forigita!, ''nur'' la alidirektilo!)
|subskribo = [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-05
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = teknika forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:32, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} [[Maco (hebrea pasto)]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:21, 3 sep. 2026 (UTC)

== Mino-XXX ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Mino-XXX
|kialo = fuŝa vortara artikolo, krome parte piratkopiita el PIV
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:18, 3 sep. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-10
|forigita =
|kialo de rezulto =
}}
:{{por}}Nenecesa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:11, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Ferenc Dunszt (kuracisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ferenc Dunszt (kuracisto)
|kialo = Mi dubas pri enciklopedieco. Temas pri iu kiu estis arestita post la Dua Mondmilito. Oni rakontas nenion pri graveco dum lia kuracofico. Estas nenio en hungara vikio, kvankam estas kelkaj aliaj samnomuloj. Jam venis dubindaj artikoloj rilate al Dunst aŭ Dunszt.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:18, 4 sep. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 11 septembro 2026 17:45
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

: {{kom}} [[:d:Special:Contributions/~2026-48034-86]] [[:m:Special:CentralAuth/FDaero2]] Fontoj estas multaj ... iu hungarlingvulo prijuĝu ilin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:26, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} hungare estas 4 personoj kun tiu titolo, sed nek unu identas la Esperantan personon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 11:04, 6 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>t828szdkg3it63n0z5rr8nuzkxt9iqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470500</id>
      <parentid>9470499</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Esperanto Eksport' */</comment>
      <origin>9470500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170131" sha1="amy6gr7s7ozlhyibk54wusdgs9mtdsx" xml:space="preserve">{{/Enkonduko}}
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]&lt;/div&gt;

== Ne plu aktivaj ==

Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn &quot;Malnovaj diskutoj&quot;.

== Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj
|kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj
|subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC)
|tempo = 2025-04-24
|forigita = jes
|kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC)
}}
:Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC)

: {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj &quot;specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj&quot; estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC)
::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC)

: Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC)
::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC)

:::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC)
:::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC)

:::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 ==
La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen &quot;bilda sensilo&quot; nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de &quot;rastrumero&quot;, kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC)

: {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC)
:Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC)

:{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo &quot;[[bilda sensilo]]&quot; ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj &quot;bilda sensilo&quot; serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) &quot;Bilda sensilo&quot; en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC)
:::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC)
:::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun &quot;ŝajne aparte internacian&quot; lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale

:::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}}

:::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun &quot;ĝ&quot; anstataŭ &quot;g&quot; al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC)

::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC)
::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC)
::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon &quot;ŝargkuplita&quot; kun silabo &quot;ŝarĝ&quot; permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas &quot;plene riparite&quot; kaj en alia tamen avertas &quot;La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo&quot;. Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke &quot;ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj&quot;, sed jes bonas se tiuj &quot;provizoraj solvoj&quot; estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC)

:::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 &quot;active pixel sensor&quot;]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC)
:::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC)


== [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Joel Filsaime
|kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC)
}}
{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC)
:{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC)

== SoftProgrAmaro ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj
|artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo
|artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software
|kialo = forgesitaĵo, &quot;testoj&quot; kaj &quot;provejo&quot; neuzataj, &quot;Software&quot; nur post forŝalto &lt;big&gt;ĝisnune NE okazis&lt;/big&gt;
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-02-17
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{Por}} sed 8 uzoj de &quot;Infobox Software&quot; ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --&gt; {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 22:49, 19 apr. 2026 (UTC)

== [[Natalia Bryant]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Natalia Bryant
|kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la &quot;internacian&quot; argumenton &quot;crosswiki spam&quot;, kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 2 marto 2026 21:16
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC)
:: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&amp;action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC)
::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento &quot;crosswiki spam&quot;, kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)

:::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC)
:::::Nu, la diskuto tutekzakte estis:
::::::&lt;small&gt;Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 
:::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 
:::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026
::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer  23 Feb 2026 
:::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026&lt;/small&gt;
::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke &quot;forte&quot;, kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce &amp; Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC)

== &quot;Kategorio:Ŝablono:Kun Lua&quot; - 2026 4 6 ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua
|kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-03
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC)
}}

: Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC)
:::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC)

== [[Dunst Records]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Records
|kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
{{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC)

:Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto &quot;Believe Music&quot; kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC)

{{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj &quot;malforte kontraŭ&quot; kaj &quot;tendence kontraŭ&quot;. Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo &quot;tendence kontraŭ&quot; ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj &quot;estas je po kvarono kontraŭ&quot;, do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC)

== &quot;Ŝablono:Tradukita/artikolo&quot; - 2026 3 12 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo
|kialo = jam forŝaltita
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-08
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 2026-03-12
}}
:{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC)
:: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC)

== Projektaĵoj &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; kaj &quot;/6&quot; - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj
|artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|kialo = &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono &quot;Ĝermo&quot; (la rilata kato NE estas poponita por forigo), &quot;/6&quot; temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:En &quot;Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6&quot; ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono &quot;CarojDeRusio&quot; por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

== Bul**g - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Buleaeg
|artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2
|artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1
|artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg
|kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:20, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Graziano D'Urso]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Graziano D'Urso
|kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj.
|subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 23 marto 2026 17:51
|forigita = ne 
|kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 
}}
{{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC)

{{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj &quot;la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj&quot; (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do &quot;loka lingvo&quot; de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke &quot;estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston&quot; kaj tio supozigas ke probable aŭ eble &quot;la kreinto estas la biografiito mem&quot;, estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC)

:{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC)
::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko &quot;Leonardo da Vinci: &lt;s&gt;La Imagaj Damnitaj&lt;/s&gt;&quot; estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo &quot;La Imaga Malsanulo&quot; (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC)
:::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&amp;item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. 

:La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC)
::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC)

== Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 ==
Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC)

:La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do &quot;ne tuj&quot;, sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado)
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]]
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697

:estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC)
::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo &quot;Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png&quot; en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas &quot;mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien&quot;). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de 
:::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]]
:::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]]
:::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]]
:::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] 
:::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]]
:::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC)

PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP

{{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC)

== J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = J-Pimp (songwriter)
|kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo (&quot;songvvriter&quot;) estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC)

{{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:11, 5 apr. 2026 (UTC)

{{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj &quot;alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo&quot; se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando
|kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 00:54, 11 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC)
: {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC)

== Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio
|kialo = Ĝi estas malplena.
|subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&amp;oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis &quot;''Aŭstralio''&quot;, skribis &quot;''Okcidenta Aŭstralio''&quot;). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:04, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon &quot;Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio&quot;. Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu &quot;Okcidenta Australio&quot;, ne iu fremda mallongigo &quot;VVA&quot;, ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC)

==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo.

Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC)

: {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke &quot;la permeso estas falsa&quot;, sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} &quot;kion mi vidis en pluraj artikoloj&quot; - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn?
::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC)
:::::&quot;Ĉu vi povas montri ekzemplojn?&quot; Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC)
::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC)
:::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la &quot;permesa etikedo&quot; de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC)
::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC)
::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi &quot;Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon&quot;. Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo &quot;[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]&quot;, '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto &quot;Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC)
:::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon,  kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC)

== [[Trinnaphop Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Trinnaphop Thongchay
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 4 majo 2026 12:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28
}}
:{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)

==[[Artefarita planedo]]==
Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]==
Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC)

:En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon &quot;kontakto 1996 4&quot;, kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko &quot;kontakto 1996 4&quot; mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la vortoj de &quot;aperintaj antaŭ 700&quot; ... ĝis &quot;sian urtikecan povon&quot; estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel &quot;Literaturo&quot;, krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub &quot;Eksteraj ligiloj&quot;. Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC)
::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio &quot;Literaturo&quot; estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon.
::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC)
::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC)
:::{{farite}} Ĉapitro &quot;Literaturo&quot; kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Yunus Emre Demir
|kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC)
|tempo = tujtuje
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La tuta enhavo estas &quot;Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo.&quot; Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC)

== [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = mumio de Maunula
|kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 25 majo 2026 10:55
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
}}
La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis &quot;ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj&quot; - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos &quot;vikipedia mumio, entombigita&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC)
::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC)
::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Abitura ekzameno en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando
|kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 26 majo 2026 10:18
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 
}}
:{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo (&quot;abitura&quot; ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
:{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto &quot;Ylioppilastutkinto Suomessa&quot;, ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, &quot;originala elpensaĵo&quot; restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC)
:: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion &quot;mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»&quot;, sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Junior Seydini
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus &quot;tajlanda famulo&quot; - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus &quot;internacia modelo&quot; - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado &quot;internacia&quot; kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera &quot;internacia&quot; kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu &quot;referenco&quot; estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi &quot;menciindecon&quot;)??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''&quot;looks like this page is lost&quot;'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

:PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Rikard Djegadut]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Rikard Djegadut
|kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 1 junio 2026 20:57
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC)
}}
Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. 

Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio &quot;Indonezio&quot; ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion &quot;indonezianoj&quot; ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion &quot;indoneziaj ĵurnalistoj&quot; nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis &quot;okcidenta Manggarajo&quot;, estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[N. Robert Branch]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = N. Robert Branch
|kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot;; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri &quot;Esperanta Ekonomikisto&quot; estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna.
|subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC)
|tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC)
}}
La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot; aŭ &quot;li akiris nacian gazetaron&quot;. Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao &quot;Astoria&quot; el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj &quot;Astoria cosmetics Austin&quot; aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC)

{{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC)

::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC)
:::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC)
::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton)
:::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/
:::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo:
:::::* &quot;''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''&quot;
::::::Tio estas: &quot;En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj.&quot; Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj...
:::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC)
:Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC)
::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj &quot;pruvas&quot; tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus &quot;nedubebla laŭ niaj kriterioj&quot;. La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC)

== [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como)
|kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama &quot;longtempa abuzanto&quot; (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[Katolikismo en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Katolikismo en Finnlando
|kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton &quot;katolikanoj&quot;. La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14
|forigita = ne
|kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC)
}}
{{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC)
: Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono &quot;ĝermo&quot;, eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC)
:: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC)
:::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC)
:Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC)
::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani &quot;Ĝi povas resti&quot; kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la &quot;plibonigetoj kontraŭ forigo&quot;. 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC)

== [[Karim Tabti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Karim Tabti
|kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC)
|tempo = &lt;s&gt;10 junio 2026 9:42 h &lt;/s&gt; plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h
|forigita = ne
|kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: &quot;in dubio pro reo&quot; dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC)
}}

:Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC)
::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC)

La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco &quot;La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia.&quot; Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo &quot;Karim Tabti&quot; entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo &quot;ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn&quot;, groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj &quot;laŭ la normoj de Wikipedia&quot;: la &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot; pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj:
* https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ 
* https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/
* https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/
* https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/
Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot;. Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi &quot;testan balonon&quot;, antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne &quot;senvalorigas lin&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC)

Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC)

::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. &quot;in dubio pro reo&quot; [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Ŝlomo Hofmeister]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝlomo Hofmeister
|kialo = Fuŝega lingvaĵo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18
|forigita = ne
|kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko &quot;fuŝa lingvaĵo&quot; intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]])
}}
:Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC)
::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Metodo Castiglioni]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Metodo Castiglioni
|kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC)
}}
{{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Luca Bestetti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Luca Bestetti
|kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi &quot;nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne&quot;? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston???
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
{{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Thathanine Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Thathanine Thongchay
|kialo = Dubinda menciindeco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 3:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC)
:{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto)
|kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 18:01
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} La novulo mem skribis &quot;Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro.&quot; Pardoni &quot;se li fari eraro&quot; oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Via Arcivescovo Romilli]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Via Arcivescovo Romilli
|kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC)

{{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la &quot;Casa Astratta&quot; estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu &quot;Via A. Romilli&quot; estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri &quot;tiu unu strato Via A. Romilli&quot; estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la &quot;kvartalo Corvetto&quot; estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la &quot;kvartalo Corvetto&quot;, kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC)
:::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC)

== [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando
|kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 29 junio 2026 21:28
|forigita = ne
|kialo de rezulto = sed ekstreme reduktita laŭ 3 voĉoj favore al tio --
[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:42, 16 jul. 2026 (UTC)}}
:{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC)
:::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj &quot;Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo&quot; kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel &quot;Dts/outdmy1&quot;. Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC)

:::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la &quot;preferata rango&quot; forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... 

:::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de &quot;fortaj sportadmirantoj&quot; en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri &quot;forta admiro&quot;, sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri &quot;siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj&quot;. Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC)
::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC)

:{{kom}} Provizore mi forigis la kernon de la fuŝa artikolo kaj lasis nur listeton de dek golpafistoj laŭ la listo de anglalingva artikolo. De nun oni povas plivastigi la artikolon; kvankam mi markis ĝin kiel redaktata (por eviti trudon de aktuala intereso), konsideru vin liberaj agadi sur ĝi. Nun oni devas atendi la finon de la nuntempa ĉampioneco por aktualigi la rezulton kaj eventuale pliigi la liston al 20 aŭ krei tabelon. Poste oni devas konsideri ĉu indas aldoni la liston de la plej bonaj golpafantoj en monda ĉampioneco (tiu ĉi estas ĝenerala listo) aŭ krei apartan artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{komento}} Jam paŝo al bona direkto. Mi aldone vidigis la naciajn teamojn, kaj videblas ke nur en tiu minimuma listo de 10 homoj ne nur mankas 2 el 10 tekstoj pri sportistoj sed ankaŭ mankas 3 el 10 tekstoj pri teamoj. Se oni vastigas la liston al 20 homoj, la ruĝaj ligiloj jam signife multiĝos. Sed estos en ordo. Sume 20 biografioj kaj 20 tekstoj pri teamoj estas ne tro multe. Kaj estas bona okazo verki pri la naciaj teamoj de Malajzio, Zambio aŭ Malavio, kiuj krome probable ankoraŭ 10 jarojn ne atentiĝos, ĉar ili en kontinentaj aŭ mondaj turniroj principe ne ludas gravan rolon. Aldoni plian liston de la plej bonaj golpafantoj nur en monda ĉampioneco sendube nur indas, se ankaŭ pri tiu listo jam estas alilingva listo de kiu eblas kopii, ĉar mem esplori pri tia vasta statistika temo kostus freneze tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:50, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Daŭre la 5 ruĝaj ligiloj [[Sunil Chhetri]], {{BaratoFB}}, {{MalajzioFB}}, [[Ali Mabkhout]], {{Unuiĝintaj Arabaj EmirlandojFB}} estas ruĝaj. Sed la listo en la de Kani forte tranĉita formo tamen estas ne plu forigenda. Tial mi proponas fermi la diskuton, kun tri voĉoj por tiu forta redukto (Goren ja nur demandis kaj ne klare esprimis sin voĉdone). Kiu volus adopti tiujn kvin estontajn tekstojn? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:40, 16 jul. 2026 (UTC)

== [[Vitikolturado en Umbrio]] plus 11 similaj paĝoj plus navigilo ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vitikolturado en Umbrio
|kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 7 julio 2026 10:50
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:27, 7 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de tiu teksto. Neniel estas nur la longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Estas multaj tajperaroj, el kiuj tiuj kiuj estas faritaj ligiloj, ekzemple &quot;[[hekolitoj]]&quot; (supozeble la homo celis ion kiel 'hektolitroj') plej elstaras ruĝe, sed tajperaroj sen ruĝa ligilo simple estas alikoloraj eraroj, sed ĉiukaze eraroj. Mi estus malpli drasta, se ĝis la fino de la pripensa semajno iu esperantisto ĝustigus ĉiujn tajperarojn (ĉi tie estus ankoraŭ du tagoj), sed kiu volus tion fari? Mi certas ke la aŭtomata guglo-tradukilo povas bone tajpi la vorton 'hektolitroj', do la lingvonivelo estas multe sub la kreaĵo de iu senkosta roboto. Sed problemo estas, ke la homo ŝajne ĉiam redaktas je nova anonima kanalo, do ne eblas bloki kanalon, kaj ne eblas decidi pri forigo de pluraj tekstoj, sed necesas ĉiujn titolojn unuope kopii ĉi-tien, por tiam decidi pri forigo - sed tio eblas per simplaj voĉdonoj, sen longe argumenti pri pluaj tekstoj. Ĉiukaze tre pena purigado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Ĉiukaze: Ŝajnas ke sume temas pri 12 tekstoj/temoj, ĉar la sama anonimulo ankaŭ faris tute ekstere belan navigilon {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}}, kiu listigis tiujn 12 ligilojn, kaj post kreo de la lasta (pri Umbrio, je 2026-6-30) ŝajne ne faris novajn tekstojn. Sed ankaŭ se la navigilo aspektas bone ordigita, la unuopaj aliaj 11 listaj paĝoj ĉiuj ŝajne estas same ĥaosaj kaj eraraj kiel la unua jam fokusita en VP:FA. Mi do estas {{por}} forigo de ĉiuj 12, kaj se fari tion, poste ankaŭ por forigo de la navigilo, kiu tiam ne plu havas sencon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 5 jul. 2026 (UTC)

Do

{{Propono de forigo
|artikolo = Vinberkultivaĵo en Piemonto
|kialo = kaj 
* [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia]]
* [[Vinberkulturo en Sardio]]
* [[Vinberkulturo en Sicilio]]
* [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo]]
* [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta]]
* [[Vinberkulturo en Veneto]]
* [[Vitikulturado en Emilio-Romagna]]
* [[Vitikulturado en Marko]]
* [[Vitikulturo en Lombardio]]
* [[Vitikulturo en Toskano]]
Kialoj jam menciiĝis supre.
Kaj se ĉiuj decidiĝis forpreni, ankaŭ {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}} foriru.
|subskribo = --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 5 jul. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 12 julio 2026 20:06 (UTC)
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

:Plus [[Vinkultivado en Kampanio]]. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 7 jul. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Fizalio]]==
[[Fizalio]] ŝajnas esti en la sama situacio kiel &quot;Meduzo&quot; estis, kaj mi petas [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de Meduzo|la saman solvon]] - kaŝon de la kopiitaj versioj post kiam mi anstataŭigos ĝin, kaj enmeton de ĝusta referenco al la kopiita artikolo kiel &quot;Literaturo&quot;, se {{re|ThomasPusch}} aŭ iu alia havas ĝin.

Cetere, la afero de &quot;Meduzo&quot; ankoraŭ ne estas tute solvita. La referenco estas metita, sed la kopiitaj versioj ne estas kaŝitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:06, 1 jul. 2026 (UTC)

Mi serĉis en miaj bretaroj, sed miaj paperaj jarkolektoj pri Kontakto finiĝas fine de 1996, do tiun pri 1998 6 mi ne havas. Mi ŝatas peti iun alian pri kaŝo de la dubindaj versioj de &quot;Fizalio&quot; - nur se en semajno aŭ du vere neniu administranto pretus fari tion, mi rekontakteblus por tamen krizokaze helpi. Sed ĉar mi estis implikita en la afero de &quot;[[Meduzo]]&quot;, mi provos kaj supozeble sukcesos kaŝi la kopiitajn versiojn tie. Serĉante pri retaj arkivaj eldonoj de &quot;Kontakto&quot; mi ĵus ankoraŭ konsciiĝis, ke ŝajne ambaŭ arkivejoj www.gazetejo.org kaj www.bitarkivo.org estas mortintaj. Mi jam en aliaj diskutejoj demandis ĉu iu vidis iun noton aŭ aŭdis ion pri tio, kaj volas ripeti la demandon ankaŭ ĉi tie. Same mi alvokas ĉiujn aliajn, kiuj jam iom da jaroj estas esperantistoj, serĉi en siaj bretaroj pri iom pli novaj jarkolektoj pri Kontakto, almenaŭ pri ĉiuj ekde 1997 ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:16, 1 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Meduzo]]&quot; antaŭ 14 05 2026 nevidigitaj. Pri &quot;Fizalio&quot; vidu supre. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 1 jul. 2026

{{kom}} '''[[RIPETO de ALVOKO]]''': mi alvokas ĉiujn, kiuj jam 28 jarojn estas esperantistoj aŭ kiuj aparte kolektis revuojn Kontakto, serĉi en siaj bretaroj pri la revuo «Kontakto 1998 / 6». Kaj bonus entute scii, kiu havas kiujn jarkolektojn de la revuo «[[Kontakto (revuo)|Kontakto]]». [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:52, 16 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Fizalio]]&quot; antaŭ la novtraduko nevidigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:57, 16 jul. 2026 (UTC)
:Multan dankon. Intertempe mi trovis ke oni povas libere elŝuti malnovajn numerojn de ''Kontakto'' de [[UEA]] mem. Sed en jaro 1998, numero 6 mi trovas neniun artikolon pri fizalioj. Eble la cito estis erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:31, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Arbarulo}} Koran dankon pro la atentigo ke oni (nun) povas libere elŝuti malnovajn numerojn de Kontakto de UEA mem. Mi provis pri n-ro 1998/6, senprobleme funkciis, kaj efektive ankaŭ mi tute ne trovis artikolon pri &quot;fizalio&quot; tie. Tio estas disturbiga. Se neniam estis artikolo de tiu temo en Kontakto 6/1998, ni eble senkaŭze buĉis la tutan malnovan tekston. Sed nun tiel okazis, kaj mi ne volus malvolvi la tutan procezon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:39, 22 jul. 2026 (UTC)
:::Tio povas esti, kaj se ĝi estas, mi bedaŭras. Tamen multe pli verŝajne ĝi estis kopiita artikolo de iu alia revunumero. Almenaŭ laŭ mia neperfekta memoro, la artikolo estis en simila stilo al tiu de &quot;Meduzo&quot;, multe pli taŭga por revuo ol enciklopedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:04, 3 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Agatino]]==
Denove [[Uzanto:Claudio Pistilli]] tradukis rekte el alia enciklopedio, kiu ne permesas tion. Ĉi-foje temas pri anglalingva Encyclopedia.com [https://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/agathinus-claudius], kiun li citis kvazaŭ normalan referencon. Krome li aldonis tute mensogan aserton, ke la artikolo uzis tradukon el la angla vikipedio. La unua alineo venas de nekonataj fontoj, nek Encyclopedia.com nek la angla vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:00, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{forte por}} forigo ĝuste tial: piratkopiado plus mensogo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:35, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{por}} krom se iu entreprenos plene anstataŭigi la tekston per la memverkata aŭ per traduko el iu alia vikipedio (tio ĉi ne devas esti tro malfacile, en preskaŭ ĉiuj intervikioj la artikolo estas unu aŭ du paragrafoj; do, kiel kutime, temas nur pri tio, ĉu iu zorgas sufiĉe).--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:28, 11 jul. 2026 (UTC)
: {{por}}: &lt;small&gt;&lt;small&gt;«''[https://www.encyclopedia.com/termsofservice 2.1 All content and tools provided by Encyclopedia.com on the Services are protected by copyright, trademark and/or other applicable intellectual property and proprietary rights laws and are owned, controlled, and/or licensed by Encyclopedia.com. The Services are also protected by copyright, patent, trademark, and other applicable intellectual property and proprietary rights laws]''»&lt;/small&gt;&lt;/small&gt; Tio klaras. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:16, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:24, 17 jul. 2026 (UTC)
:::Kvankam ĉi tie mankas la kutima kesto, mi tamen volas fini la diskuton pri tiu temo. Bedaŭrinde, la situacio klaras - klare kopirajtan tekston oni ne povas lasi, ankaŭ se oni fidele tradukis ĝin. Per la traduko la kopirajto ne malaperas. Do for, per 5 poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:43, 22 jul. 2026 (UTC)
::::{{farite}} la forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:44, 22 jul. 2026 (UTC)

== [[Protipozo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Protipozo
|kialo = Mi ne certas ĉu tiu traduko de jam publikigita artikolo en retejo rajtas aŭ ne rajtas esti en Vikipedio. Ja temas pri iu germanlingva vikia retejo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 16 julio 2026 17:13
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per kvar poraj voĉoj, neniu kontraŭa aŭ duba. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Poste ĝi necesos iom da vikiigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} Ŝajnas iu originala esploro, ne estas intervikioj, kaj la fontoj ne estas aŭtoritataj sciencaj gazetoj: anstataŭe, estas unu malnetaĵo ĉe vixra (kiu estas klono de [[arxiv.org]]), persona paĝaro de la esploristo, kaj iu Aŭstria sekteca vikio. Tre suspektinde laŭ mi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:36, 11 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}}Estas malfeliĉa, tute nevikiigita teksto. Ne ŝajnas origina esploro de la esperanta tekstofarinto, sed pli baze, fakte estas traduko, eble aŭtomate farita, de la germanlingva teksto [https://anthrowiki.at/Protyposis], kiel jam aludis Kani - la retejo indikas ke ĉiuj tekstoj disponeblas laŭ kondiĉoj de [[krea komunaĵo]] BY-SA 4:0, do probable ne estas krimo kopii tutan tian tekston, sed la demando tamen estas, kiun utilon la teksto havos en esperantlingva vikia enciklopedio post forta, ne nur iometa vikiigo. Se la teksto rajtos resti, tiam probable en vikifontaro, ne en la ĝenerala vikipedia branĉo (kvankam mi dirus ke tia ekstreme filozofia eseo ankaŭ tie ne utilos al multaj averaĝaj esperantistoj). Mi supozas ke la farinto estas bonvolema esperantisto kaj naiva vikipedia novulo, sed tamen la teksto en tiu formo ne taŭgas ĉi tie. Kaj mi, kara Goren, estus singarda pri etikedigo de &quot;sekteca vikio&quot; - nomi ion &quot;sekteca&quot; estas forta akuzo kaj signifa ofendo, kaj laŭ mi en enciklopedio simple nomi iun asocion aŭ projekton sekteca nur eblus en la formo «la aŭstra gazeto ''Der Standard'' en julio 2023 nomis la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (kun ligilo al gazeta artikolo, kiu tute ne ekzistas, mi nur inventis la aserton) aŭ «la ŝtata prokuroro de Vieno en majo 2026 deklaris la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (ankaŭ kun ligilo al reta oficiala komunikaĵo). Tiam eblas noti, ke tiuj institucioj havis tiom fortan, akuzan opinion, kiu eble ĝustas eble ne. Sed tute ne necesas diskuti pri suspekto de sekto - la teksto simple en tiu formo ne estas por vikipedio (do {{por}} forpreno el vikipedio). Konciza esperanta teksto pri &quot;la germana fizikisto [[Thomas Görnitz]]&quot; povus eniri la vikipedian paĝaron, kun internaj ligiloj al la paĝo [[Carl Friedrich von Weizsäcker]] ktp., kun iom da eksteraj ligiloj kaj kun referencoj, kiuj ebligas objektive sekvi la informfontojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:15, 16 jul. 2026 (UTC)
::Nu, mi ne uzas vorton &quot;sekteca&quot; en tiu senco ke ĝi estu forta akuzo, pli en la senco &quot;niĉa&quot;, &quot;servanta al malgranda komunumo de entuziasmuloj de iu malvasta ideo&quot;. Kaj en tiu ĉi senco mi pensas ke la vorto tute taŭgas, ĉar efektive temas pri tre malvasta komunumo kaj nocioj ne konataj ekster ĝi. Iuokaze, miaj suspektoj pri originala esploro kaj nescienceco validas kaj, almenaŭ, meritas rekontrolon, ĉu oni konsentu kun mia uzo de terminoj, ĉu ne. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 18:39, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}} Mi ankoraŭ alskribis la vikipedian novulon [[:uzanto:GeorgHennemann|GeorgHennemann]], kiu kreis la tekston kiel anonimulo, ne estas krimo foje ne ensaluti, kaj kiu kreis duan konton Ĝorĝo, kiun mi ne konsiderus ŝtrumpopupo, ĉar la homo tie klare indikas ke li estas GeorgHennemann. Estus bone ne tute perdi la homon, kvankam tiu ĉi lia kontribuo estas malfacile tenebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:36, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

:{{kom}} Estas strange ke nun la vikipedia sistemo asertas ke uzanto GeorgHennemann tute ne ekzistas, kvankam lia uzantopaĝo kaj diskutpaĝo ekzistas, tie ankaŭ estas pli malnovaj notoj de Kani kaj mia noto de antaŭ 6 tagoj. 
:* {{uzanto2|GeorgHennemann}}
:Se estas tia teknika konfuziĝo, mi ne certas ĉu la homo entute vidas mian noton. Sed tio ne ŝanĝas la netaŭgecon de la teksto. Mi ankoraŭ povas atendi 4-8 tagojn, ĉu Georg sukcesos ensaluti, ekz. per dua konto Ĝorĝo aŭ per tria konto, kaj ĉu li ankoraŭ provos ŝovi la tekston al vikifontaro. Sed kompreneble ankaŭ povas esti ke homoj fine de julio ferias tri semajnojn. Kvar voĉoj subtene al forigo de la teksto de tiu ĉi projektoparto ĉiukaze jam estas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:05, 22 jul. 2026 (UTC)
::Daŭre, [[uzanto:GeorgHennemann]] kaj [[uzanto-diskuto:GeorgHennemann]] estas, sed kontribuoj • alŝutitaj dosieroj • globala kontribuado rezultigas respondon &quot;Uzanto-konto &quot;GeorgHennemann&quot; ne estas registrita.&quot; Intertempe &quot;4-8 aldonaj tagoj&quot; longe pasis, fakte pasis 12. Neniu Georg Hennemann respondis mian kontaktoprovon, eble li tuta aŭguston ferias, aŭ li malinteresiĝis pri vikipedio kaj neniam ajn revenos, sed tiom longe ni ne povas atendi. Mi post horo forigos la tekston - ĵus mi vokiĝas for de la komputilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Dunst Veturigvojo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Veturigvojo
|kialo = Suspektinda kaj dubinda enciklopedia gravo. Temas pri nur kampara vojo, kiu ne estas menciita en la anglalingva artikolo pri la urbo. Estas neniu referenco. La dua fonto estas falsa, ĉar tie oni ne mencias tiun vojon. El la dua fonto la kreinto, anonimulo, elprenis la foton, kio starigas la demandon pri la rajto publikigi ĝin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 20 julio 2026 13:10
|forigita = jes
|kialo de rezulto = kun 4 poraj voĉoj, neniu duba aŭ kontraŭa [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:48, 22 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}La sama anonimulo kreis plurajn artikolojn pri Dunst aŭ Dunzst kvazaŭ omaĝo al iu familio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo pro dubinda enciklopedia gravo. Per &quot;datenkverado&quot; (la vorto ne ekzistas!) en Google Maps eblas vidi ke la vojeto vere estas kampara vojo de 800 m, 5 km okcidente de la centro de West Bend. La dua fonto jes mencias la vojeton, per montro de la foto pri stratsigno, fotita en 2006, sen iu indiko kiu liberigus la foton de kopirajto, do ĝi estas kontraŭleĝe en la komunejo. Se oni denuncas la fonton de la foto (de 2006, en p. 28) kaj la tutan PDF-dosieron [[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/eb/Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf Our Wisconsin ancestors: The German immigrants of the 1880s &quot;Copyright 2009&quot;]], oni supozeble tre rapide rezultigus forigon de la bildo. La PDF-dosiero ŝajne estis alŝutita al la komunejo kaj jam estas forigita, prave, ĉar &quot;Copyright 2009&quot;, sed per la truka URL &quot;wikipedia/commons/e/eb/..&quot; oni tamen ankoraŭ povas vidi la forigitan bildon. Eĉ se la anonimulo farus al si la penon krei e-lingvan tekston pri la urbo West Bend ([[d:Q989459]]) aŭ pri la sudokcidente najbara loĝloko West Bens ([[d:Q7984429]]), tamen la kampara vojo estus plene sensignifa, eĉ en la tuta interreto nur menciinda en tio ke sur kantona vojo Z iom norde de la vojeto en 2024 okazis [https://www.fox6now.com/news/town-west-bend-crash-26-year-old-driver-dead] trafikakcidento. Do la bildo kaj la URL al la jam forigita PDF-dosiero de kopirajta presaĵo de 2009 estas kontraŭleĝaj, sed baze la tuta temo estas ridinde bizara. Plus aŭtomata mistraduko &quot;datenkverado&quot;, vere fuŝa paĝo. Ke la teksto ankoraŭ estas {{ŝ|orfa}} (nur unu paĝo ligas al ĝi), {{ŝ|ĝermeto}} (du frazoj estas tro malmulte eĉ por artikola ĝermo), la  {{ŝ|Informkesto urbo}} havas erarojn kaj la teksto nur havas kategorion &quot;Usono&quot; (nu, eblus kategorio &quot;Viskonsino&quot;, ankaŭ ne pli konvinka, aŭ oni povus ekstre krei kategorion por la paĝo [[Kantono Washington (Viskonsino)]], sed ekstre krei kategorion por kampara vojo de 800 metroj??). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:08, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

: {{Por}} forigo. Mankas menciindeco. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q140449374&amp;action=history Q140449374] Mi forigproponis ankaux la PDF-dosieron. [[:c:File:Our Wisconsin ancestors The German immigrants of the 1880s.pdf]] Pri la bildo mi ne certas ... se gxi estas fotita dum jaro 2006 tiam gxi estas nepre forigenda, sed gxi aspektas malnova. [[:c:File:Photo of Dunst Drive text.png]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:12, 22 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49}} Pri la foto al ni ne necesas tre zorgi. Mi dirus ke ĝi estis diĝite fotokopiita - tiam la rastrumigo faras tian rezulton, kiu estas lumjarojn de brila sunplena kolorfoto. Sed la sola foto ne estas granda problemo en la komunejo. Se ĝi restas kelkajn monatojn aŭ jarojn, ĝi ne damaĝas. Sed iam venos principemulo kiu argumentas &quot;ne sufiĉas supozi ke iu foto eeeeble estas 5 jara, eble 20 jara, eble 30 jara aŭ 100 jara - necesas pruvi kiu estas la fonto, en kiu jaro estis la unua publikigo, kiu estas la fotinto, kiam li mortis, kaj ĉu ekde tiam jam pasis 70 jaroj. Sed tio ne estas nia problemo. Ni nun havas 4 voĉojn por forigo, en feria tempo, kie homoj ankoraŭ pli malmulte sidas ĉe komputiloj ol kutime... Meze de l' somera tempo 4 poraj voĉoj pli ol sufiĉas por fini diskuton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:44, 22 jul. 2026 (UTC)

::: {{kom}} La dosiero estas forigita, surprize rapide: [[:c:Commons:Deletion_requests/File:Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf]] kaj la bildo ankaŭ. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::::Dankon pro la raporto, Taylor. Do, ĉiu fantomaĵo nun forbalaita. Ĉio en ordo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== Dubinda aserto pri Ilja Ehrenburg ==

La artikolo pri [[Ilja Ehrenburg]] enhavas t.n. &quot;interesaĵon&quot; kun dubindaj fontoj: ke li estus membro de la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]. La artikolo mem kompreneble ne estas forigenda (mi mem ĵus aldonis mencion de la &quot;Nigra Libro&quot;), sed tiu dubinda aserto estas forigenda se ne trovebla pli fidinda konfirmo. 

Vidu [[Diskuto:Ilja Ehrenburg|la diskutpaĝon]].

[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:43, 23 jul. 2026 (UTC)
:La dokumentoj de tiu ĉi komisiono estas [https://ru.wikisource.org/wiki/Сообщение_Специальной_Комиссии_(Бурденко) delonge publikigitaj] kaj estas klare ke Ilja Ehrenburg ne estis ĝia membro. Sed la pola nacia mito estas bazita sur ideo de &quot;eterna lukto&quot; kontraŭ &quot;precipaj malamikoj de la pola popolo&quot;: rusoj, germanoj, ukrainoj kaj judoj. La pola naciisto ĉiam klopodas substreki ke mortigadon de poloj partoprenis tiuj ĉi nacioj, do la judo Ilja Ehrenburg iĝis unu el sennombraj viktimoj de tiu ĉu naciisma deliro. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:04, 23 jul. 2026 (UTC)
::Kial vi diskutas ĝin ĉi tie kaj ne en diskutpaĝo de la artikolo mem? Kaj, pli ĝenerale, kial vi diskutas ĝin entute? Unu el bazaj principoj de Vikipedio ekde ĝia koncipo estas ke dubindaj kaj malbone pruvitaj asertoj pri homoj ne estu disputataj, sed tujforigataj. Se aperos novaj pri kredindaj fontoj, oni povas realdoni ilin, sed dumtempe oni zorgu, ke Vikipedio ne iĝu kalumnejo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:37, 23 jul. 2026 (UTC)
:::Dankon al vi ambaŭ. Ĝenerale mi konsentas kun vi, Goren, sed ĉi-kaze mi hezitis kaj volis havi iom pli vastan diskuton. Plue, mi ankaŭ volis plikonigi tiun misan kontribuon, ĉar mi suspektas ke troviĝas pluraj pliaj similaj misfamigaj asertoj, kiujn indus elsarki. Jen ekzemple mi vidas ankaŭ ĉe [[Roman Ŝuĥeviĉ]] iun asertatan ligon al la [[masakro de Katin]], pri kiu mi havas dubojn. Sed mi ne estas sufiĉe sperta pri la temo por prijuĝi tion. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:21, 23 jul. 2026 (UTC)
::::Biografioj ne estas la samo kiel la resto de vikipediaj temoj. Se vi vidas ion suspektan en biografio, simple forigu ĝin. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 00:38, 24 jul. 2026 (UTC)
:::::Bone. Mi forigis la falsan akuzon pri Ehrenburg, kaj ankaŭ la dubindan frazon ĉe Ŝuĥeviĉ. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:01, 24 jul. 2026 (UTC)

Ĉiu aserto en la enciklopedio (do en la scienca verko) havu referencon al fidinda fonto, kiu konfirmas ĝin. Ĉiuj senfontaj asertoj estas forigendaj kaj tute ne gravas ĉu temas pri biografio aŭ ne. La scienco ne konas tian distingon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:00, 24 jul. 2026 (UTC)

Postokaze {{por}} la forigo de la propaganda, misinformiga aserto, kaj {{por}} la procedo dubokaze prezenti la kazon ĉi-tie. La artikola diskutpaĝo kompreneble ankaŭ estas bona loko por dokumentigo pri farata forigo, sed estas preskaŭ 400 000 diskutpaĝoj kaj ke iu kun taŭgaj konoj tuj vidus diskutpaĝan alvokon, estas ne atendeble. Cetere, pri la teksto pri la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]: Laŭ la kutima esperanta latinliterigo de rusaj nomoj la komisionestro ne nomiĝis Nikolai, sed [[Nikolaj Burdenko]]. Same, Stanislav Kuchinsky en esperanta latinliterigo devus esti Kuĉinskij (Кучинский), multaj pliaj nomoj ankoraŭ simile estas ne bone latinliterigitaj sed simple kopiitaj el angla teksto, aldone mi hazarde trovis tajperaron &quot;kons&quot;, kiu devus esti &quot;konis&quot;, sed tre probable estas pliaj mistajpoj, kiujn mi nun ne povas trovi, ĉar mi devas foriri de mia komputilo... Sume: la teksto pri la komisiono estas plian fojon revizienda!  [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[UTK]] ==

La internacia simbolo por [[Universala Tempo Kunordigita]] estas '''UTC''', nenio alia. Ĝi ne estas mallongigo, sed simbolo uzenda senŝanĝe. Vidu ĉe: [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]. Same kiel ni ne povas inventi proprajn &quot;esperantajn&quot; simbolojn por ĥemiaj elementoj, aŭ niajn proprajn landokodojn (eble &quot;www.esperanto.ge&quot; por Germanio, &quot;.es&quot; por Estonio kaj &quot;.hi&quot; por Hispanio?), ni ne povas inventi privatajn horzonojn. [[UTC+02]] estas nomo de horzono laŭ internacia normo. &quot;UTK+02&quot; havas neniun bazon kaj estas forigenda el Vikipedio. Bonvolu forigi ĉiujn artikolnomojn kiuj uzas &quot;UTK&quot; anstataŭ la ĝusta '''UTC''' (kaj bloku tiujn nomojn kontraŭ re-kreo!). Dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:02, 23 jul. 2026 (UTC)
:Mi konsentas kaj faros. Kvankam mi foje havis diskuton kun Arbarulo, ĉar mi ne volis krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo, kaj Arbarulo argumentis ke estas nenio kontraŭ krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo. Sed diskuti ĉi tie pri ĝusteco de la mallongigo UTK por [[Universala Tempo Kunordigita]] ne indas - eble la kodo UTK estas en iu malnova poŝlibro &quot;La Jaro&quot; el Antverpeno aŭ en iuj vortlistoj de la esperantistaj radioamatoroj, sed probable ne, kaj ĉiukaze ne estas indikitaj tiaj referencoj en Vikipedio, kaj plej probable neniu konas iujn. Tial ne indas pli longe cerbumi, sed simple viŝi la manplenon da alidirektiloj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:22, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{farite}} Ĉiuj alidirektiloj, kiujn mi trovis, estas for, kaj ĉiuj paĝoj estas protektitaj kontraŭ novkreo. Tio koncernas ĉiujn plenjn horojn kaj ankaŭ la ekstrajn [[UTC+05:30]] kaj [[UTC-03:30]]. Se estas ankoraŭ iuj specialaj horzonoj, je finaĵoj :15, :30 aŭ :45, tiam mi ĉiukaze ne trovis iujn alidirektilojn UTK tien. Se iu tamen ankoraŭ trovas ion ajn, mi dankemas pro indiko. Mi persone nun post horo estos en viki-paŭzo, por probable 8 tagoj, sed unu semajno pasas tre rapide... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:01, 24 jul. 2026 (UTC)
::Koran dankon, do ĉio en ordo nun! Havu belan feriadon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:21, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[Gino Carugati]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Gino Carugati
|kialo = Denove artikolo de anonimulo ligita al Lierna, sen ligo al la itala aŭ alia lingvo, sen referencoj konstateblaj (nur unu pli malpli konstatebla)
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 31 julio 2026 21:22
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:26, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ne estis mi kiu markis la artikolon kiel diskutenda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{malforte kontraŭ}} forigo. Ŝajnas ke la teksto estis kaŝa provo enkonduki iun nekonatan &quot;familion Guzzi de Lierna&quot; al la esperanta Vikipedio. Tiu aspektas manipulo, sed krome la teksto eble estas savebla (malgraŭ ke la vorto Lierna aperas en ĝi, kio jam vekas impulson tuj forigi ĉiun tekston), se ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon - kaj malgraŭ la suspektiga strangaĵo ke la itala vikipedio ne (jam) havas tekston pri la homo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:49, 25 jul. 2026 (UTC)
:{{forte por}} Stranga teksto. Tute sen ekstera ligilo, kvankam ekserĉante oni tuj trovas eksteran fonton [https://www.frontedolomitico.it/Uomini/protagonisti/CarugatiGino.html de la retejo ''frontedolomitico.it'']. En la &quot;referencoj&quot; tiu fontoteksto citiĝas kiel &quot;Archivio Franco Licini, Serafino Carugati detto Gino, en Fronte Dolomitico. Uomini e protagonisti della Grande Guerra.&quot; Kial puraj nudaj italaj vortoj, sen ligilo al la interreta teksto, se ni ĉiukaze estas en la interreto??? Ĉiukaze la ekstera teksto nur temas pri patriotisma soldato, fiera oficiro, dekstrema glorigo de armeo. Nenio pri poezio. La esperantlingva laŭdado pri la sentema poeto kaj lia altnivela poezio povas ŝajni konvinkaj, sed se ne haveblas iu ajn romanista, literaturscienca juĝo de neŭtrala sciencisto aŭ literaturĵurnalisto, la tuto tre fiodoras je blufo. Ke &quot;Vikidatuma ero ne [estas] trovita&quot;, pli suspektigas. Ĉar jes troveblas alia paĝo, almenaŭ en vikio lmo.wikipedia.org, do en la [[lombarda]] kun noto [[:lmo:Gino Carugati|20 jul. 2026: A09 forigis paĝon Gino Carugati. Kialo: &quot;Vandalism (steward action): LTA - long term abuse&quot;]] Ke malgraŭ la ekzisto kaj forigo de lombarda teksto ne estas vikidatuma ero, en kiu se ĝi estus oni ankaŭ notus pliajn forigojn el aliaj branĉoj estas plia fuŝo. La aserton, ke farinto de la teksto estis la maligna, manipulanta [[:en:Wikipedia:Long-term abuse/Alec Smithson|forbarito Alec Smithson]] mi ĉi tie facile kredas. Sume: senbaza blufo! {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi rekonsideras mian malfortan voĉon kontraŭ forigo, kiu fakte konsideris la belajn laŭdojn pri poezio, kaj mi ĉiukaze ligis mian voĉon al kondiĉo ke &quot;ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon&quot; (pri la literaturaj asertoj). La fonto kiun Thomas trovis, fakte pruvas nur la glorigon de armeo kaj soldateco. Do, rekonsiderante mi sen iu pruvo ke la homo iam verkis poezion kiun aliaj fakuloj nomas elstaraj kaj kun ĉiuj fuŝoj de Alec Smithson pledas por normala {{por|forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:31, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{kom}} Mi vere frustriĝas pro la nekontroleblaj fuŝaj referencoj. Kiel &quot;Redazione Orobie, I 100 anni del Cai Grigne, en Orobie, 31 januaro 2024.&quot; Sed guglante la italajn vortojn, oni elvenas al tute konvinka ekstervikipedia paĝo en kiu legeblas la tuta artikolo, [https://www.orobie.it/articolo/2024/01/i-100-anni-del-cai-grigne/47354/ en retejo ''orobie.it'']: tamen ankaŭ tiu konvinka informfonto nur konfirmas ke la homo estis alpisto, montmigranto kaj gvidanto de montmigraj grupoj. Do se neitalaj esperantistaj vikipediistoj detektive mem trovas ĉiujn referencojn, forĵetas ĉion pri poezio kaj nur lasas ke la homo estis gvidanto de montmigraj grupoj, tiam restus artikola ĝermo de tri frazoj, kiu ankoraŭ estus kritikinda artikola orfo. Granda laborinvesto por minimuma rezulto. Kun risko ke tiu Alec Smithson poste sekrete alvenos kun anonima konto kaj tamen aldonos siajn ŝatatajn blufajn, fabelajn pseŭdoinformojn. Tial sekurocele mi lasas mian voĉon ĉe pledo de forigo. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:04, 4 aŭg. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} Vi mem diskutigis la tekston kaj mem restis tute neŭtrala. &quot;Nur&quot; mi kaj Aidas esprimiĝis. Mi sentus min iom puŝanta se mi kiel unu el du voĉoj por forigo forigus ĝin. Ĉu vi ne volus ankoraŭ esprimiĝi? Aŭ vi povus forigi la tekston, notante ke du aliaj uzantoj voĉdonis por... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{por}} Tio treege odoras je la konataj Lierna-fuŝaĵoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:58, 29 aŭg. 2026 (UTC)

== Ludovikaĵoj ==
Kion fari pri la kontribuoj de {{u|Ludovica1}} (esperantisto [[Armando Zecchin]]) en nia Vikipedio? Dum la kvin jaroj ĝis sia forpaso li tre aktivis, verkante artikolojn en granda kvanto – sed kun varia kvalito – en nia Vikipedio, ĉefe pri kristanaj temoj.

Diversaj liaj tekstoj havas malsamajn karakterojn: iuj estas ĉefe ''faktotekstoj'', aliaj pli ''apologioj'' aŭ ''cerbumadoj''.

# Tipaj problemoj en ''faktotekstoj'' de Ludovica1 estas: Lingvaj eraroj, italismoj, manko de vikiigo, kelkfoje strangaj ĝis nekompreneblaj vortumoj, referencoj tute mankantaj aŭ malfacile alireblaj, ne rete legeblaj. Tia teksto povas esti baze savebla; tipe necesas: korekti erarojn, vikiigi, kontroli referencojn kaj intervikiajn ligilojn, kaj laŭokaze fortondi tro strangajn aŭ netaŭgajn partojn.
# Aliaj teksto(parto)j de li havas pli profundajn problemojn pro neneŭtraleco. Ofte temas pri ia [[apologio]]: defendo de kristanismo/eklezio kontraŭ iu (reala aŭ imagita) kritiko: &quot;Scienco kontraŭdiras religion – Jes, sed iuj sciencistoj ja estas kredantaj kristanoj.&quot; &quot;La eklezio persekutis kaj masakris judojn (ciganojn, paganojn, protestantojn, alipensulojn...) – Jes, sed la papo ja petis pardonon, ni pardonu unuj la aliajn.&quot; – Tiuj tekstoj estas videble forte unuflankaj kaj neenciklopediaj, ofte originale verkitaj de li kaj sen intervikiaj ligoj. Tipe, tiujn tekstojn ne eblas &quot;savi&quot; sen komplete reverki de nulo.
# Iuj tekstoj estas pli ''cerbumadoj'' aŭ eseoj, donante pli da demandoj ol respondoj: &quot;Kiel ni interpretu rakontojn pri kapoportantaj sanktuloj?&quot; &quot;Ĉu oni rigardu Jesuon kiel ribelulo, rabeno, ĉarpentisto aŭ kiel filo de Dio?&quot; Tiaj malfermaj demandoj ne bone taŭgas por enciklopedio.

Laŭ la normalaj reguloj de Vikipedio validus por Ludovica1, same kiel pri ĉio alia: Faktotekstoj kun sufiĉa kvalito kaj taŭgaj referencoj restu. Neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj partoj estas forigendaj. Tamen kontraŭ la forigo oni povus argumenti: (1) ke tio malrespektas la grandan laboron kiun li faris, kaj (2) ke ĝi malpliigas la kvanton de artikoloj en nia Vikipedio (aliflanke pliigas la kvaliton).

Kion fari?

Jen kelkaj konkretaj ekzemplaj de liaj tekstoj:
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;

Antaŭvidante viajn komentojn, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 3 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi ĉiam avertis pri la kaprica lingvaĵo, kaprica katolika misiemo per vikipediaj tekstoj kaj misuzo de &quot;artikoloj&quot; por disverŝi personajn multfrazajn opiniojn kaj subjektivajn cerbumadojn de tekstoj faritaj de konto Ludovica aŭ Ludovica1. Tial mi tre subtenas pli energie forigi la plej draste &quot;neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj tekstoj&quot;. Tamen mi supozas ke ne eblas blinde forĵeti tekston nur surbaze de la fakto de uzanto de konto Ludovica aŭ Ludovica1 komencis ilin. Do necesos unuope prezenti titolojn ĉi tie kaj unuope voĉdoni pri ili. Kaj mi havas zorgon ke tio sume konsumos amason da redaktista tempo kiu mankos en normala redaktado, kaj povus malfunkciigi la forumon VP:FA pro tio ke simple la inundo da titoloj tute subakvigas la forumon. Sed mi ne vidas alternativon. Jes eblas simple voĉdoni, sen longe argumenti, kaj profundiĝi en detalojn nur kiam rezulto de voĉdono estos tre malsamopinia... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 3 aŭg. 2026 (UTC)

::Fakte temas pri plurcent artikoloj – ĝuste nun, pli ol tricent paĝoj enhavas la averton {{ŝ|Ludovica}}!
::Jen kelkaj ekzemploj de artikoloj kiuj estis (kun profunda reverkado) levitaj al pli akceptebla kvalito: [[nodo de Salomono]], [[hundokapuloj]], [[Simono de Trento]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:43, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Nun (aŭg. 2026) pli ol tri cent paĝoj havas la averton {{ŝ|Ludovica}}: Jen [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Ludovica&amp;limit=500 listo de paĝoj kun la averto].
:::Stato de reviziado de &quot;Ludovikaĵoj&quot; estas nun en aparta paĝo: [[Uzanto:Moldur/Ludovikaĵoj]]

Por tuj komenci la voĉdonon:
=== Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj &gt; [[Sciencistoj inter katolikaj klerikoj]] ===
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
:{{por|por forigo}} Mi ne vidas la neceson. Kial ne Scienculoj inter protestanaj monaĥoj kaj pastroj, scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj ktp.? --aldonis, sen aparta subskribo ĉi tie, Kani je 23:46, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Nu, sendube la ideo estas spiti al tiuj ateistoj kiuj difinas ke religioj estas la '''malo''' de ĉiuj sciencoj. En tiu misiemo fakte tute novspecaj listoj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]], [[scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj]], ... kalvinanaj ... ortodokse kristanaj ... ŝintoismaj ktp. ... estus tute bonvenaj aldonaj paĝoj. Sed la demando estas ĉu la granda peno teni aktualan tian liston pravigas la misian celon de homo jam dek jarojn morta. Ĝi estus pravigita maksimume se ĝi estas pli-malpli sola rimedo eviti ke esperantaj vikipediaj tekstoj pri sciencistoj eterne restos [[vikipedio:orfo|artikolaj orfoj]]. Sed estus multe malpli simple se ni ne estus la solaj kiuj vivtenos tian liston, sed almenaŭ en unu el la kvin plej larĝaj vikipediaj lingvobranĉoj estus ankaŭ tia paĝo. Tial mi estas {{malforte kontraŭ}} forigo se troveblas vikidatuma ero kaj almenaŭ unu alilingva listo pri la sama temo ene de la restaj du tagoj de la semajna limdato, kaj estas {{forte por}} forigo se ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:37, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::Mi ne kredis ke tiel estos, sed esplore mi ĵus malkovris ke estas [[:es:Anexo:Científicos del clero católico]], [[:en:List of Catholic clergy scientists]], [[:it:Scienziati del clero cattolico]], kaj kvar pliaj listoj, kaj aldone estas [[:en:Category:Catholic clergy scientists]], [[:pt:Categoria:Clérigos-cientistas católicos]], [[:ro:Categorie:Preoți romano-catolici în știință]] kaj ankoraŭ ses pliaj kategorioj. Tiam, mi timas, mi devos resti ĉe mia voĉo {{Malforte kontraŭ|malforte kontraŭ}} forigo. Eĉ se ni tamen voĉdonos forigi la liston, mi nun ankoraŭ por la sekvaj du tagoj ligas la esperantan paĝon al la sep alilingvaj... Se ni decidos ne forĵeti la liston, ni povos pripensi ĉu unuformigi la titolon al la aliaj ekcidenteŭropaj lingvoj per nova titolo &quot;Scienculoj&quot; aŭ pli bone &quot;Sciencistoj inter katolikaj klerikoj&quot;... Se ni ĉiukaze forĵetos la liston ne indas la laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:49, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::Tamen nun necesas konstati ke leginte en la alilingvaj vikipedioj estos nul ŝancoj pri kompareblaj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]],  ... budhismaj, ... islamaj, ... judaj, ... kalvinanaj, ... ortodokse kristanaj, ... hinduismaj ... ŝintoismaj: almenaŭ en la angla kaj hispana vikipedioj estas iuj listoj kaj kategorioj pri sciencistoj kiuj private praktikis iujn el tiuj religioj, sed se islamaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne estis profesiaj sciencistoj kaj profesiaj imamoj aŭ muftioj, se judaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne profesiaj sciencistoj kaj profesiaj rabenoj. Sed la katolika religio ŝajne bone taŭgis ke pastroj, kardinaloj, monaĥoj kaj abatoj povis samtempe profesie esplori pri botaniko, genitiko, zoologio, astronomio, optiko aŭ fiziko ĝenerale. Eble unuopaj esceptoj povus definiĝi, ekzemple [[Baruĥ Spinozo]], kiu studis en juda teologia jeŝivo, ĝis pro la interesiĝo pri multaj aliaj sciencoj li estis elĵetita  de tie. Do tamen ne tro bona ekzemplo. Sed eblas senĵaluze konstati ke estas aparta granda grupo de katolikaj klerikoj kiuj iĝis elstaraj sciencistoj... - eble en nuna Irano aŭ Afganio inter la profesoroj de juro estas signife multaj kiuj estas profesiaj ajatoloj. Tio facile imageblus, ĉar la [[ŝario]] ne vere dividas inter religia kaj civila juroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:11, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{kontraŭ}} forigo. Min konvinkas ne la listo de Ludovica, sed la alilingvaj listoj. Sed: la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, kaj esti en modelo 1. nomo, 2. vivdatoj kaj 3. konciza priskribo. Do ankoraŭ atendas laboro, ĝis la turo estos vere preta. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:39, 14 aŭg. 2026 (UTC)
::::::{{kom}} Ke la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, estas tute prava argumento. Sed ordigi la liston estas multe pli malgranda investo ol tute tralabori enhavan tekston kiel ĵus faris Moldur pri alia &quot;Ludovikaĵo&quot;. Mi pensas, rigardante la sep relative konvinkajn alilingvajn listojn kaj 9 kategoriojn, ke jes pravigeblas lasi pluvivi tiu-ĉi esperantan liston, en interlingve komparebla formo. Mi jam metos skeleton de A-Z-ordigo, kaj iom post iom la listeroj povas eniri tien... Ankaŭ imageblas enkonduka teksta alineo, kiel antaŭ la angla listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:10, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::{{komento|Plia komento}} Nun la ĝisnunaj listeroj (en subjektiva elekto de Ludovica) jam estas en alfabeta ordo, kaj eblas kompari ilin kun la &quot;neludovikaj&quot; alilingvaj listoj. En la ektransformo mi kompreneble ankoraŭ miris pri pliaj asertoj. Ekzemple Ludovica asertas ke ekzistas katolika '''&quot;ordeno de sankta Barnabaso&quot;'''- Pri ĝi mi nenion ajn trovis en la multlingva vikipedio kaj en vikidatumoj ĝis nun, nek pri &quot;order of Saint Barnabas&quot;, nek &quot;Orden des Heiligen Barnabas&quot;, nek &quot;ordre de Saint-Barnabé&quot; ktp, ankaŭ en la angla kategorio &quot;category:Catholic monastic orders&quot; kaj ĝiaj subkategorioj mi trovas tute neniun spuron. Ĉu iu havus suspekton ke io povus ekzisti pri tia grupiĝo, aŭ ĉu estas kompleta blufo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:33, 15 aŭg. 2026 (UTC)
::::::::estas la [[Barnabitoj]]. - Amike [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:08, 15 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::::Aĥ, tio estas tre bona trovo. Koran dankon! Vi vere iĝas fakulo por supera administra kariero en la [[Roma Kurio]]! Super. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:33, 17 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Antisemitismo kaj Eklezio]] ===
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
:Oni povus ligi tiun artikolon al Antisemitismo religioso en hispana aŭ Religious antisemitism en angla, alinomante ĝin al Religia antisemitismo kaj aldonante iom pri islama antisemitismo. Ĉiuokaze revizienda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:44, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por|por}} alinomigo al [[religia antisemitismo]] kaj savo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:12, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi eklaboros pri tiu kaj la parenca [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Eble kunfandendaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:06, 11 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{por}} alinomigo, fakte se estas paralela teksto Kristanismo kaj antisemitismo (kun vikidatuma ero), naturas kunfandigo kun tiu. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:34, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:{{farite}} [[Antisemitismo kaj Eklezio]] nun estas alidirektilo al [[Kristanismo kaj antisemitismo]] (kiu ankoraŭ estas redaktata de mi). La enhavo ne plu estas duobligita. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:37, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:{{farite}} [[Kristanismo kaj antisemitismo]] - 2026-08-14 Komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita

Karaj {{u|ThomasPusch}}, {{u|kani}}, {{u|Aidas}}, {{u|Sj1mor}}, {{u|Filozofo}}, kaj ĉiuj: Mi invitas vin viziti la paĝon [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Ĝi nun estas komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita de mi, kaj nun multe malpli unuflanke por-katolika ol antaŭe. (Eble nun iom tro kontraŭ-katolika.) Oni povus plibonigi ankoraŭ pli, eble pripensi alinomadon al [[Antisemitismo en kristanismo]], sed por nun mi kontentas kun la nuna stato. (Ĝi ankaŭ estas dekoble ligita, do tre neorfa. Kelkaj ruĝaj ligiloj atentigas pri artikoloj kiuj estus tre havindaj. Eble mi, aŭ iu alia kreos ilin baldaŭ.) Mi esperas ke la intense prilaborita artikolo trovos vian aprobon. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:00, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi aprobas, dankas kaj gratulas. Neniu povus supozi, ke ni profitas la foreston de Ludoviko por nuligi siajn farojn. Ni nur klopodas por savi parton de liaj farotaĵoj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:18, 14 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]] ===
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
{{por|por forigo}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Temas pri unusola poemo, kun tre malbona traduko, kaj mi neniel ajn sukcesas kompreni kio en tiu lingva fiasko estus rimarkinda aŭ menciinda. Do: {{por|por forigo}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:36, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]] ===
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
{{por|por forigo}}, ĥaosa. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Resume mi komprenas el tiu teksto: Maksimiliano Kolbe kontraŭis framasonismon. La pliaj detaloj estas strangaj kaj konfuzaj. Do: {{por|por forigo}}, kaj por aldono de proksimume unu frazo al [[Maksimiliano Kolbe]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}, ĥaosa kaj malneŭtrala.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:35, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi aldonis al [[Maksimiliano Kolbe]] pecon pri lia kontraŭframasonismo. Eblas ankaŭ enigi lin al [[:Kategorio:Kontraŭframasonismo]]. Do nun forigeblas [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:08, 9 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Tomismo]] ===
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;
{{por|por forigo}}, se ne sukcesas urĝe bezonata polurigo - por tio oni eble povas lasi pli ol semajnon, sed ĉiukaze estu limdato, kaj forigo se la teksto ne draste estos polurita post la limdato. Du semajnoj? Kvar semajnoj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Laŭ mia kompreno, la tomismo tamen estas grava influo en teologio, kaj artikolo pri ĝi nepre havenda. Do: {{por|por reviziado}}, sed {{kontraŭ|kontraŭ forigo}}. Mi ja provos plibonigi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:[[Tomismo]] estus akceptebla internacia neologismo anstataŭ &quot;Tomasismo&quot;, sed reviziebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:38, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi nun ekpoluras la tekston, sed nur ĝenerale pri bona lingvaĵo kaj baza vikipedieco. Pri la enhavo mem mi ne havas la teologian kompetentecon por prijuĝi. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:24, 7 aŭg. 2026 (UTC)
[[Dosiero:Kafotaso Tomo.jpg|eta|120ra|{{centre|kafotaso &quot;Tomo&quot;}}]]
:::Sed kio estus kontraŭ la normala titolo &quot;Tomasismo&quot;? Klare ke rigardante en [[PIV]] oni ekscias ke PIV antaŭvidas alternativan mallongigon &quot;Tomo&quot; por persona nomo &quot;Tomaso&quot; kaj ankaŭ lige al tio antaŭvidas neologismon &quot;Tomismo&quot;. Certe mi ne estas sufiĉe edukita ke en preskaŭ 50 jaroj mi ankoraŭ neniam legis aŭ aŭdis la vorton &quot;Tomismo&quot;, en Esperanto ne kaj ankaŭ en ĉiu alia lingvo ne, kaj min ankaŭ en 50 jaroj ankoraŭ neniam iu vokis &quot;Tomo&quot; anstataŭ Tomaso. Sed mi ne scias ĉu mi estas la sola neklerulo inter krome milionoj da teologie spertegaj esperantistoj, aŭ ĉu aliaj samkiel mi miras vidi la vorton &quot;Tomo&quot; kaj &quot;Tomismo&quot; en sia PIV...  [[Uzanto:ThomasPusch|TomasPusch]] 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::...Kaj tio kvankam mi mem estas posedanto de propra kafotaso &quot;Tomo&quot; - sed en tiu taso la vorto &quot;Tomo&quot; ne estas esperanta sed estas la genitiva formo de litova persona nomo &quot;Tomas&quot;... ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|Tomas]]) 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::Ho, tre bela taso! {{S}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:54, 11 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi investis plenan ferian semajnon por poluri tiun artikolon. Ĝi nun estas reviziita kaj havas taŭgan vikipedian kvaliton. La nomo &quot;Tomismo&quot; estas konfirmita en [[PIV]] kaj en [[Kristana Glosaro]], do ĝi povas resti; ne necesas iu alinomado. Mi pluiras al polurado de aliaj artikoloj kaj esperas ke mi estonte ne bezonos plenan unu semajnon por unu ludovikaĵo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:02, 11 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Preĝo por la Hebreoj]] ===
{{farite}} [[Preĝo por la Judoj]] - 2026-07/08 Estis [[Preĝo por la Hebreoj]].
Profunde reverkis la tutan artikolon. Severe malpliigis la defendon de la kontraŭjudaj partoj, aldonis pli da kritikaj aspektoj. (Cetere, kritiko venas ne nur de juda flanko sed ankaŭ el la eklezio mem!) Aldonis ankaŭ la nun oficialan preĝon, kiun pli-malpli prisilentis {{u|Ludovica}} en sia artikolo. La reverkado estas plejparte bazita sur [[:de:Karfreitagsfürbitte für die Juden]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:19, 22 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Ensifera]]==
Alidirektilo al la paĝo pri la [[spadbeka kolibro]] (specinomo ''Ensifera ensifera''). Tamen ekzistas ankaŭ granda kaj facile rimarkebla subordo de insektoj nomata Ensifera ([[ensiferoj]]), kiu verŝajne estas diskutata simile aŭ pli ofte. (Oni rimarku, ke en ĉi tiu okazo la distingo inter kursivaj nomoj por genroj kaj specioj kaj nekursivaj por pli altnivelaj grupoj vere gravas, kaj la vikipedia ideo kursivigi ĉion estas malutila.)

Se la paĝo ekzistu, ĝi devas esti apartigilo. Tamen laŭ [[Helpo:Apartigiloj]], apartigilo por nur du paĝoj estas superflua. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:25, 5 aŭg. 2026 (UTC)
: Mi proponas transformi paĝon [[Ensifera]] je aldirektilo al [[ensiferoj]], kaj en [[ensiferoj]] mencii (per {{ŝ|PorA}}) ke ''Ensifera'' ankaŭ estas nomo de genro de birdoj, kiu laŭ nuna sistematiko estas monotipa kaj nur enhavas {{N|spadbeka kolibro}}. Poste, se post iuj revizioj de sistematiko la birda genro ĉesos esti monotipa, ni verkos artikolon pri ĝi kun la nomo [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]] aŭ io simila.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:23, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi ne kontraŭas liberigi la vorton Ensifera por subordo de insektoj, se oni konvertas ĉiun nunan &quot;Ensifera&quot; en [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]], sed atentu, ke tio necesus ne nur en [[spadbeka kolibro]], sed ankaŭ en ĉiuj aliaj artikoloj, pri familio, subordo, rilataj specioj ktp. Dume dekomencaj avertoj jam metitaj en ambaŭ artikoloj utilas. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:04, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Por nun la genro estas monotipa, do aparta artikolo por ĝi ne necesas, sufiĉas la artikolo pri ĝia sola specio. Se iam tio ĉi ŝanĝiĝos, ni reagos akorde, tio ĉi ne estos problemo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 23:19, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::::Fakte mi jam antaŭ ol peti forigon de la alidirektilo forigis ĉiujn ligilojn al ĝi, kiuj temis pri la birdo. Estis nur tri - unu en [[Spadbeka kolibro]] mem, do  cirkla kaj superflua, kaj aliaj en [[Kolibro]] kaj [[Lesbienoj]], kiuj krom tio havas ligilojn rekte al [[Spadbeka kolibro]], do ankaŭ tie ĝi estis superflua. Do [[Ensifera]] estas preta por forigo aŭ por alia ŝanĝo, se vi decidos. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:20, 10 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Y-sistemo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Y-sistemo
|kialo = Dubinda enciklopedieco. Dubinda gravo. Sen interna ligilo, sen alilingva ligilo, sen klara referenco, sen enkonduko: kio estas tio? Nur skemo, sen klarigo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 13 aŭgusto 2026 9:01
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per tri poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:23, 15 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ĉio dubinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. Tute senreferenca, infaneca variaĵo al la tradicia x-skribmaniero. Oni povas pripensi mem skribi siajn privatajn, esperantlingvajn  mesaĝetojn al siaj amikoj aŭ familianoj en saĝtelefono per signo ^, *, ', #, y, q, °, ˘ aŭ iel ajn anstataŭ la ekzempla anstataŭaĵo x, sed tio ne necesigas apartajn novajn paĝojn [[^-sistemo]], [[*-sistemo]], [['-sistemo]], [[°-sistemo]] ktp. Rimarkante pri referencoj aŭ manko de ili: la sola referenco *[https://www.miavivo.net/grupoj/grafemologio/?wpappninja_v=zxo3sewiw diskuto pri ĉi sistemo] - ĉe: ''miavivo.net'' '''tute ne estas''' paĝo de &quot;diskuto pri ĉi sistemo&quot;, sed nur meze de la paĝo havas unu frazon &quot;Mi daŭrigis mian defion elpensi personan skribsistemon por Esperanto per nur latinaj literoj&quot; de iu Bradford S. je 2024-01-15. Mi pensas ke tiu Bradford S. estas sincera - vere laŭ mia ideo temas pri &quot;elpensita persona ideo&quot;, kiun eble antaŭ li jam elpensis iu Saŝa Ĉ. en Siberio en aŭ iu Tomiko W. en Japanio, sed kiu ĉiukaze estas privata, persona ludado. Eblas ludi, kompreneble, sed ne pri ĉiu kaprico necesas fari enciklopedian artikolon - krom se oni vere konvinkas ĉiujn aliajn vikipedianojn kaj kromajn legantojn per konvinkegaj ekstervikipediaj referencoj pri tio ke temas pri fortega movado kiun intertempe aktive subtenas 2 milionoj da esperantistoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:15, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:33, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Taraneh Javanbakht ]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Taraneh Javanbakht
|kialo = Memreklamado. Transvikia spamaĵo.&lt;br /&gt;Vidu ankaŭ:
* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Taraneh_Javanbakht_(4th_nomination)&amp;oldid=1367706659 en:Wikipedia:Articles for deletion/Taraneh Javanbakht (4th nomination)]
* [[:es:Wikipedia:Consultas de borrado/Taraneh Javanbakht]]
* [[:simple:Wikipedia:Requests for deletion/Requests/2026/Taraneh Javanbakht]]
|subskribo = [[Uzanto:Moscow Connection|Moscow Connection]] ([[Uzanto-Diskuto:Moscow Connection|diskuto]]) 21:00, 9 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 16 aŭgusto 2026 21:55
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je kvar poraj voĉoj, nul kontraŭaj kaj dubaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:27, 17 aŭg. 2026 (UTC)
}}
Nu la juĝo ke temas pri senhonta memreklamo kaj transvikia spamaĵo eble estas iom akra kritiko, sed kvankam la mikroteksto (jam) estas sen klaraj esperantaj gramatikaj eraroj, ĉiukaze temas pri {{ŝ|ĝermeto}} de unu frazo kaj {{ŝ|orfa}} teksto. Sume la kritikaj kestoj estas dekoble pli grandaj ol la unu frazeto. Tio aspektas ne nur ĝermeto, sed jam sekiĝinta mizera planteto. Tial {{por|por}} forigo, se se ne okazos miraklo en 6 tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} Memreklamo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:39, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:32, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Seroje Fioletovoje]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Seroje Fioletovoje
|kialo = Mankas enciklopedia graveco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 1 septembro 2026 15:38
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
&lt;s&gt;{&lt;nowiki/&gt;{por}&lt;nowiki/&gt;}&lt;/s&gt; Por kiel proponinto. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko. Mankas la biografiaj artikoloj kaj intervjuoj, do iuj ajn pruvoj de la enciklopedia graveco. La artikolo mem estas verkita en kripla lingvaĵo kun gramatikaj eraroj kaj stilaj fuŝoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)

{{por}}[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)

{{Kontraŭ}} Multaj GLAT-aktivuloj havas artikolojn ĉi tie. Ri estis la sola civitano de Rusio, kiu provis organizi kontraŭmilitan akcion en Donecko.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 13:53, 31 aŭg. 2026 (UTC)
:En Rusio estas multege da (ne-)GLAT-aktivuloj. Ĉu ni kreu artikolon pri ĉiu? Seksa identeco aŭ ties manko ne estas kriterio de enciklopedia graveco. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn en neniu kampo, inkluzive la socian aktivadon. Rilata ago (''akcio'' estas rusaĵo, cetere la teksto ĝenerale montras ke ĝia verkinto pensas ruse kaj malbone regas Esperanton) ricevis rimarkindan reagon nek en amaskomunikiloj, nek en politikaj rondoj. 0 + 0 = 0. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:42, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} Mi verŝajne ne estas objektiva, ĉar temas pri iu kiun mi konas/konis realvive, sed mi pensas ke tiu ĉi persono estas sufiĉe konata kaj influa por havi propran enciklopedian artikolon, ne nur en Esperanto, sed ankaŭ en la rusa kaj en la angla. Mi tamen devas konsenti, ke la artikolo en nuna stato estas vere fuŝa kaj ne estas sufiĉe bone argumentita per aŭtoritataj fontoj. Eĉ pri la nomo mi havas dubojn: kiom mi scias, Seroje Fioletovoje estas mortonomo, kaj nun la persono estas transvirino nomata Maria Ŝtern. Do mi nur malforte kontraŭas forigon de la artikolo.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:18, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} 0 + 0 + 0.5 -&gt; 0 + 0 + 1 -&gt; sufiĉas. Eble iu uzanto kiu scipovas la rusan povus eltiri na pli da informo subtenanta la gravecon el la ruslingvaj fontoj. Tre probable Seroe Fioletovoe atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko, same kiel ekzemple [[Stanislavo Belov]]. Ankaŭ vilaĝo kun 10 loĝantoj [[Dvo%C5%99i%C5%A1t%C4%9B_(Mnich)]] ne rikoltis rimarkindan reagon en amaskomunikiloj. Enciklopedia graveco estas limigita, sed postuloj en ĉi tiu vikio ne estas tre altaj, kaj oni apliku samajn regulojn al ĉiuj artikoloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:10, 4 sep. 2026 (UTC)
:Oni apliku la samajn postulojn al ĉiuj artikoloj. Mi proponis forigi artikolon [[Stanislavo Belov]], sed la komunumo decidis lasi ĝin. Cetere estus ridinde kompari artikolojn pri la sciencisto kun dekoj da sciencaj studaĵoj kaj artikoloj pri li mem en aŭtoritataj fontoj [https://writer-tyumen.ru/index.php?m=autor&amp;aid=48 ekzemplo] kun artikolo pri persono, kiu nenion kreis, nek publikigis, nek ricevis iun ajn agnoskon en iu ajn fako. Tio estas la encikloedio, ne kolektejo de biografioj de ies amikoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:22, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Esperanto Eksport']] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Esperanto Eksport'
|kialo = la indikoj baziĝas nur sur onidiroj - ne eblis iel ajn akiri konfirmojn, ne estas retejo, ne estas informoj...
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = sabato 5 septembro 2026 21:27
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = kvar poraj kaj neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:20, 6 sep. 2026 (UTC)
}}
{{kom}} Se vi volas, vi povas ankoraŭ vidi la artikolan diskutpaĝon: Roberto, kiu mem enmetis la tekston, ne plu scias de kie li havis la informojn; Ulrich Matthias, kiu proksime kunlaboras kun esperantistoj en Madaaskaro, neniam aŭdis pri tiu projekto, kaj objektive ne eblas malkovri retejon aŭ informojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:08, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo, ankaŭ la diskpaĝon [[Diskuto:Esperanto Eksport']] kaj Q-umon [[d:Q12347413]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:17, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:19, 6 sep. 2026 (UTC)

== [[Maco (hebra pasto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Maco (hebra pasto)
|kialo = nura alidirektilo el misliterumita nomo al la ĝusta artikolo (tiu kompreneble ''ne'' estu forigita!, ''nur'' la alidirektilo!)
|subskribo = [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-05
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = teknika forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:32, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} [[Maco (hebrea pasto)]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:21, 3 sep. 2026 (UTC)

== Mino-XXX ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Mino-XXX
|kialo = fuŝa vortara artikolo, krome parte piratkopiita el PIV
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:18, 3 sep. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-10
|forigita =
|kialo de rezulto =
}}
:{{por}}Nenecesa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:11, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Ferenc Dunszt (kuracisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ferenc Dunszt (kuracisto)
|kialo = Mi dubas pri enciklopedieco. Temas pri iu kiu estis arestita post la Dua Mondmilito. Oni rakontas nenion pri graveco dum lia kuracofico. Estas nenio en hungara vikio, kvankam estas kelkaj aliaj samnomuloj. Jam venis dubindaj artikoloj rilate al Dunst aŭ Dunszt.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:18, 4 sep. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 11 septembro 2026 17:45
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

: {{kom}} [[:d:Special:Contributions/~2026-48034-86]] [[:m:Special:CentralAuth/FDaero2]] Fontoj estas multaj ... iu hungarlingvulo prijuĝu ilin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:26, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} hungare estas 4 personoj kun tiu titolo, sed nek unu identas la Esperantan personon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 11:04, 6 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>amy6gr7s7ozlhyibk54wusdgs9mtdsx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470501</id>
      <parentid>9470500</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:26:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ferenc Dunszt (kuracisto) */</comment>
      <origin>9470501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170816" sha1="jgob2wm0hpl1yj6irkb3nih9v25lxl1" xml:space="preserve">{{/Enkonduko}}
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]&lt;/div&gt;

== Ne plu aktivaj ==

Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn &quot;Malnovaj diskutoj&quot;.

== Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj
|kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj
|subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC)
|tempo = 2025-04-24
|forigita = jes
|kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC)
}}
:Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC)

: {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj &quot;specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj&quot; estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC)
::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC)

: Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC)
::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC)

:::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC)
:::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC)

:::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 ==
La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen &quot;bilda sensilo&quot; nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de &quot;rastrumero&quot;, kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC)

: {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC)
:Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC)

:{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo &quot;[[bilda sensilo]]&quot; ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj &quot;bilda sensilo&quot; serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) &quot;Bilda sensilo&quot; en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC)
:::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC)
:::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun &quot;ŝajne aparte internacian&quot; lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale

:::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}}

:::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun &quot;ĝ&quot; anstataŭ &quot;g&quot; al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC)

::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC)
::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC)
::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon &quot;ŝargkuplita&quot; kun silabo &quot;ŝarĝ&quot; permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas &quot;plene riparite&quot; kaj en alia tamen avertas &quot;La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo&quot;. Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke &quot;ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj&quot;, sed jes bonas se tiuj &quot;provizoraj solvoj&quot; estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC)

:::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 &quot;active pixel sensor&quot;]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC)
:::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC)


== [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Joel Filsaime
|kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC)
}}
{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC)
:{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC)

== SoftProgrAmaro ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj
|artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo
|artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software
|kialo = forgesitaĵo, &quot;testoj&quot; kaj &quot;provejo&quot; neuzataj, &quot;Software&quot; nur post forŝalto &lt;big&gt;ĝisnune NE okazis&lt;/big&gt;
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-02-17
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{Por}} sed 8 uzoj de &quot;Infobox Software&quot; ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --&gt; {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 22:49, 19 apr. 2026 (UTC)

== [[Natalia Bryant]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Natalia Bryant
|kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la &quot;internacian&quot; argumenton &quot;crosswiki spam&quot;, kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 2 marto 2026 21:16
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC)
:: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&amp;action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC)
::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento &quot;crosswiki spam&quot;, kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)

:::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC)
:::::Nu, la diskuto tutekzakte estis:
::::::&lt;small&gt;Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 
:::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 
:::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026
::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer  23 Feb 2026 
:::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026&lt;/small&gt;
::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke &quot;forte&quot;, kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce &amp; Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC)

== &quot;Kategorio:Ŝablono:Kun Lua&quot; - 2026 4 6 ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua
|kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-03
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC)
}}

: Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC)
:::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC)

== [[Dunst Records]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Records
|kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
{{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC)

:Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto &quot;Believe Music&quot; kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC)

{{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj &quot;malforte kontraŭ&quot; kaj &quot;tendence kontraŭ&quot;. Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo &quot;tendence kontraŭ&quot; ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj &quot;estas je po kvarono kontraŭ&quot;, do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC)

== &quot;Ŝablono:Tradukita/artikolo&quot; - 2026 3 12 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo
|kialo = jam forŝaltita
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-08
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 2026-03-12
}}
:{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC)
:: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC)

== Projektaĵoj &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; kaj &quot;/6&quot; - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj
|artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|kialo = &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono &quot;Ĝermo&quot; (la rilata kato NE estas poponita por forigo), &quot;/6&quot; temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:En &quot;Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6&quot; ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono &quot;CarojDeRusio&quot; por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

== Bul**g - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Buleaeg
|artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2
|artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1
|artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg
|kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:20, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Graziano D'Urso]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Graziano D'Urso
|kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj.
|subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 23 marto 2026 17:51
|forigita = ne 
|kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 
}}
{{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC)

{{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj &quot;la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj&quot; (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do &quot;loka lingvo&quot; de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke &quot;estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston&quot; kaj tio supozigas ke probable aŭ eble &quot;la kreinto estas la biografiito mem&quot;, estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC)

:{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC)
::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko &quot;Leonardo da Vinci: &lt;s&gt;La Imagaj Damnitaj&lt;/s&gt;&quot; estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo &quot;La Imaga Malsanulo&quot; (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC)
:::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&amp;item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. 

:La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC)
::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC)

== Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 ==
Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC)

:La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do &quot;ne tuj&quot;, sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado)
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]]
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697

:estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC)
::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo &quot;Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png&quot; en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas &quot;mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien&quot;). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de 
:::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]]
:::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]]
:::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]]
:::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] 
:::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]]
:::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC)

PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP

{{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC)

== J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = J-Pimp (songwriter)
|kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo (&quot;songvvriter&quot;) estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC)

{{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:11, 5 apr. 2026 (UTC)

{{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj &quot;alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo&quot; se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando
|kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 00:54, 11 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC)
: {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC)

== Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio
|kialo = Ĝi estas malplena.
|subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&amp;oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis &quot;''Aŭstralio''&quot;, skribis &quot;''Okcidenta Aŭstralio''&quot;). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:04, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon &quot;Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio&quot;. Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu &quot;Okcidenta Australio&quot;, ne iu fremda mallongigo &quot;VVA&quot;, ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC)

==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo.

Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC)

: {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke &quot;la permeso estas falsa&quot;, sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} &quot;kion mi vidis en pluraj artikoloj&quot; - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn?
::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC)
:::::&quot;Ĉu vi povas montri ekzemplojn?&quot; Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC)
::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC)
:::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la &quot;permesa etikedo&quot; de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC)
::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC)
::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi &quot;Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon&quot;. Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo &quot;[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]&quot;, '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto &quot;Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC)
:::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon,  kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC)

== [[Trinnaphop Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Trinnaphop Thongchay
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 4 majo 2026 12:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28
}}
:{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)

==[[Artefarita planedo]]==
Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]==
Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC)

:En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon &quot;kontakto 1996 4&quot;, kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko &quot;kontakto 1996 4&quot; mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la vortoj de &quot;aperintaj antaŭ 700&quot; ... ĝis &quot;sian urtikecan povon&quot; estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel &quot;Literaturo&quot;, krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub &quot;Eksteraj ligiloj&quot;. Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC)
::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio &quot;Literaturo&quot; estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon.
::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC)
::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC)
:::{{farite}} Ĉapitro &quot;Literaturo&quot; kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Yunus Emre Demir
|kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC)
|tempo = tujtuje
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La tuta enhavo estas &quot;Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo.&quot; Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC)

== [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = mumio de Maunula
|kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 25 majo 2026 10:55
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
}}
La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis &quot;ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj&quot; - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos &quot;vikipedia mumio, entombigita&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC)
::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC)
::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Abitura ekzameno en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando
|kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 26 majo 2026 10:18
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 
}}
:{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo (&quot;abitura&quot; ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
:{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto &quot;Ylioppilastutkinto Suomessa&quot;, ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, &quot;originala elpensaĵo&quot; restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC)
:: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion &quot;mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»&quot;, sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Junior Seydini
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus &quot;tajlanda famulo&quot; - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus &quot;internacia modelo&quot; - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado &quot;internacia&quot; kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera &quot;internacia&quot; kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu &quot;referenco&quot; estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi &quot;menciindecon&quot;)??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''&quot;looks like this page is lost&quot;'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

:PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Rikard Djegadut]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Rikard Djegadut
|kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 1 junio 2026 20:57
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC)
}}
Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. 

Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio &quot;Indonezio&quot; ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion &quot;indonezianoj&quot; ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion &quot;indoneziaj ĵurnalistoj&quot; nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis &quot;okcidenta Manggarajo&quot;, estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[N. Robert Branch]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = N. Robert Branch
|kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot;; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri &quot;Esperanta Ekonomikisto&quot; estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna.
|subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC)
|tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC)
}}
La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot; aŭ &quot;li akiris nacian gazetaron&quot;. Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao &quot;Astoria&quot; el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj &quot;Astoria cosmetics Austin&quot; aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC)

{{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC)

::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC)
:::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC)
::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton)
:::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/
:::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo:
:::::* &quot;''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''&quot;
::::::Tio estas: &quot;En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj.&quot; Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj...
:::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC)
:Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC)
::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj &quot;pruvas&quot; tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus &quot;nedubebla laŭ niaj kriterioj&quot;. La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC)

== [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como)
|kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama &quot;longtempa abuzanto&quot; (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[Katolikismo en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Katolikismo en Finnlando
|kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton &quot;katolikanoj&quot;. La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14
|forigita = ne
|kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC)
}}
{{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC)
: Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono &quot;ĝermo&quot;, eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC)
:: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC)
:::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC)
:Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC)
::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani &quot;Ĝi povas resti&quot; kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la &quot;plibonigetoj kontraŭ forigo&quot;. 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC)

== [[Karim Tabti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Karim Tabti
|kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC)
|tempo = &lt;s&gt;10 junio 2026 9:42 h &lt;/s&gt; plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h
|forigita = ne
|kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: &quot;in dubio pro reo&quot; dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC)
}}

:Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC)
::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC)

La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco &quot;La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia.&quot; Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo &quot;Karim Tabti&quot; entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo &quot;ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn&quot;, groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj &quot;laŭ la normoj de Wikipedia&quot;: la &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot; pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj:
* https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ 
* https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/
* https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/
* https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/
Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot;. Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi &quot;testan balonon&quot;, antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne &quot;senvalorigas lin&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC)

Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC)

::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. &quot;in dubio pro reo&quot; [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Ŝlomo Hofmeister]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝlomo Hofmeister
|kialo = Fuŝega lingvaĵo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18
|forigita = ne
|kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko &quot;fuŝa lingvaĵo&quot; intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]])
}}
:Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC)
::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Metodo Castiglioni]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Metodo Castiglioni
|kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC)
}}
{{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Luca Bestetti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Luca Bestetti
|kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi &quot;nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne&quot;? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston???
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
{{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Thathanine Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Thathanine Thongchay
|kialo = Dubinda menciindeco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 3:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC)
:{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto)
|kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 18:01
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} La novulo mem skribis &quot;Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro.&quot; Pardoni &quot;se li fari eraro&quot; oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Via Arcivescovo Romilli]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Via Arcivescovo Romilli
|kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC)

{{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la &quot;Casa Astratta&quot; estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu &quot;Via A. Romilli&quot; estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri &quot;tiu unu strato Via A. Romilli&quot; estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la &quot;kvartalo Corvetto&quot; estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la &quot;kvartalo Corvetto&quot;, kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC)
:::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC)

== [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando
|kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 29 junio 2026 21:28
|forigita = ne
|kialo de rezulto = sed ekstreme reduktita laŭ 3 voĉoj favore al tio --
[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:42, 16 jul. 2026 (UTC)}}
:{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC)
:::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj &quot;Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo&quot; kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel &quot;Dts/outdmy1&quot;. Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC)

:::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la &quot;preferata rango&quot; forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... 

:::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de &quot;fortaj sportadmirantoj&quot; en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri &quot;forta admiro&quot;, sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri &quot;siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj&quot;. Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC)
::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC)

:{{kom}} Provizore mi forigis la kernon de la fuŝa artikolo kaj lasis nur listeton de dek golpafistoj laŭ la listo de anglalingva artikolo. De nun oni povas plivastigi la artikolon; kvankam mi markis ĝin kiel redaktata (por eviti trudon de aktuala intereso), konsideru vin liberaj agadi sur ĝi. Nun oni devas atendi la finon de la nuntempa ĉampioneco por aktualigi la rezulton kaj eventuale pliigi la liston al 20 aŭ krei tabelon. Poste oni devas konsideri ĉu indas aldoni la liston de la plej bonaj golpafantoj en monda ĉampioneco (tiu ĉi estas ĝenerala listo) aŭ krei apartan artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{komento}} Jam paŝo al bona direkto. Mi aldone vidigis la naciajn teamojn, kaj videblas ke nur en tiu minimuma listo de 10 homoj ne nur mankas 2 el 10 tekstoj pri sportistoj sed ankaŭ mankas 3 el 10 tekstoj pri teamoj. Se oni vastigas la liston al 20 homoj, la ruĝaj ligiloj jam signife multiĝos. Sed estos en ordo. Sume 20 biografioj kaj 20 tekstoj pri teamoj estas ne tro multe. Kaj estas bona okazo verki pri la naciaj teamoj de Malajzio, Zambio aŭ Malavio, kiuj krome probable ankoraŭ 10 jarojn ne atentiĝos, ĉar ili en kontinentaj aŭ mondaj turniroj principe ne ludas gravan rolon. Aldoni plian liston de la plej bonaj golpafantoj nur en monda ĉampioneco sendube nur indas, se ankaŭ pri tiu listo jam estas alilingva listo de kiu eblas kopii, ĉar mem esplori pri tia vasta statistika temo kostus freneze tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:50, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Daŭre la 5 ruĝaj ligiloj [[Sunil Chhetri]], {{BaratoFB}}, {{MalajzioFB}}, [[Ali Mabkhout]], {{Unuiĝintaj Arabaj EmirlandojFB}} estas ruĝaj. Sed la listo en la de Kani forte tranĉita formo tamen estas ne plu forigenda. Tial mi proponas fermi la diskuton, kun tri voĉoj por tiu forta redukto (Goren ja nur demandis kaj ne klare esprimis sin voĉdone). Kiu volus adopti tiujn kvin estontajn tekstojn? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:40, 16 jul. 2026 (UTC)

== [[Vitikolturado en Umbrio]] plus 11 similaj paĝoj plus navigilo ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vitikolturado en Umbrio
|kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 7 julio 2026 10:50
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:27, 7 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de tiu teksto. Neniel estas nur la longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Estas multaj tajperaroj, el kiuj tiuj kiuj estas faritaj ligiloj, ekzemple &quot;[[hekolitoj]]&quot; (supozeble la homo celis ion kiel 'hektolitroj') plej elstaras ruĝe, sed tajperaroj sen ruĝa ligilo simple estas alikoloraj eraroj, sed ĉiukaze eraroj. Mi estus malpli drasta, se ĝis la fino de la pripensa semajno iu esperantisto ĝustigus ĉiujn tajperarojn (ĉi tie estus ankoraŭ du tagoj), sed kiu volus tion fari? Mi certas ke la aŭtomata guglo-tradukilo povas bone tajpi la vorton 'hektolitroj', do la lingvonivelo estas multe sub la kreaĵo de iu senkosta roboto. Sed problemo estas, ke la homo ŝajne ĉiam redaktas je nova anonima kanalo, do ne eblas bloki kanalon, kaj ne eblas decidi pri forigo de pluraj tekstoj, sed necesas ĉiujn titolojn unuope kopii ĉi-tien, por tiam decidi pri forigo - sed tio eblas per simplaj voĉdonoj, sen longe argumenti pri pluaj tekstoj. Ĉiukaze tre pena purigado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Ĉiukaze: Ŝajnas ke sume temas pri 12 tekstoj/temoj, ĉar la sama anonimulo ankaŭ faris tute ekstere belan navigilon {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}}, kiu listigis tiujn 12 ligilojn, kaj post kreo de la lasta (pri Umbrio, je 2026-6-30) ŝajne ne faris novajn tekstojn. Sed ankaŭ se la navigilo aspektas bone ordigita, la unuopaj aliaj 11 listaj paĝoj ĉiuj ŝajne estas same ĥaosaj kaj eraraj kiel la unua jam fokusita en VP:FA. Mi do estas {{por}} forigo de ĉiuj 12, kaj se fari tion, poste ankaŭ por forigo de la navigilo, kiu tiam ne plu havas sencon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 5 jul. 2026 (UTC)

Do

{{Propono de forigo
|artikolo = Vinberkultivaĵo en Piemonto
|kialo = kaj 
* [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia]]
* [[Vinberkulturo en Sardio]]
* [[Vinberkulturo en Sicilio]]
* [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo]]
* [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta]]
* [[Vinberkulturo en Veneto]]
* [[Vitikulturado en Emilio-Romagna]]
* [[Vitikulturado en Marko]]
* [[Vitikulturo en Lombardio]]
* [[Vitikulturo en Toskano]]
Kialoj jam menciiĝis supre.
Kaj se ĉiuj decidiĝis forpreni, ankaŭ {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}} foriru.
|subskribo = --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 5 jul. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 12 julio 2026 20:06 (UTC)
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

:Plus [[Vinkultivado en Kampanio]]. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 7 jul. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Fizalio]]==
[[Fizalio]] ŝajnas esti en la sama situacio kiel &quot;Meduzo&quot; estis, kaj mi petas [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de Meduzo|la saman solvon]] - kaŝon de la kopiitaj versioj post kiam mi anstataŭigos ĝin, kaj enmeton de ĝusta referenco al la kopiita artikolo kiel &quot;Literaturo&quot;, se {{re|ThomasPusch}} aŭ iu alia havas ĝin.

Cetere, la afero de &quot;Meduzo&quot; ankoraŭ ne estas tute solvita. La referenco estas metita, sed la kopiitaj versioj ne estas kaŝitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:06, 1 jul. 2026 (UTC)

Mi serĉis en miaj bretaroj, sed miaj paperaj jarkolektoj pri Kontakto finiĝas fine de 1996, do tiun pri 1998 6 mi ne havas. Mi ŝatas peti iun alian pri kaŝo de la dubindaj versioj de &quot;Fizalio&quot; - nur se en semajno aŭ du vere neniu administranto pretus fari tion, mi rekontakteblus por tamen krizokaze helpi. Sed ĉar mi estis implikita en la afero de &quot;[[Meduzo]]&quot;, mi provos kaj supozeble sukcesos kaŝi la kopiitajn versiojn tie. Serĉante pri retaj arkivaj eldonoj de &quot;Kontakto&quot; mi ĵus ankoraŭ konsciiĝis, ke ŝajne ambaŭ arkivejoj www.gazetejo.org kaj www.bitarkivo.org estas mortintaj. Mi jam en aliaj diskutejoj demandis ĉu iu vidis iun noton aŭ aŭdis ion pri tio, kaj volas ripeti la demandon ankaŭ ĉi tie. Same mi alvokas ĉiujn aliajn, kiuj jam iom da jaroj estas esperantistoj, serĉi en siaj bretaroj pri iom pli novaj jarkolektoj pri Kontakto, almenaŭ pri ĉiuj ekde 1997 ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:16, 1 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Meduzo]]&quot; antaŭ 14 05 2026 nevidigitaj. Pri &quot;Fizalio&quot; vidu supre. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 1 jul. 2026

{{kom}} '''[[RIPETO de ALVOKO]]''': mi alvokas ĉiujn, kiuj jam 28 jarojn estas esperantistoj aŭ kiuj aparte kolektis revuojn Kontakto, serĉi en siaj bretaroj pri la revuo «Kontakto 1998 / 6». Kaj bonus entute scii, kiu havas kiujn jarkolektojn de la revuo «[[Kontakto (revuo)|Kontakto]]». [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:52, 16 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Fizalio]]&quot; antaŭ la novtraduko nevidigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:57, 16 jul. 2026 (UTC)
:Multan dankon. Intertempe mi trovis ke oni povas libere elŝuti malnovajn numerojn de ''Kontakto'' de [[UEA]] mem. Sed en jaro 1998, numero 6 mi trovas neniun artikolon pri fizalioj. Eble la cito estis erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:31, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Arbarulo}} Koran dankon pro la atentigo ke oni (nun) povas libere elŝuti malnovajn numerojn de Kontakto de UEA mem. Mi provis pri n-ro 1998/6, senprobleme funkciis, kaj efektive ankaŭ mi tute ne trovis artikolon pri &quot;fizalio&quot; tie. Tio estas disturbiga. Se neniam estis artikolo de tiu temo en Kontakto 6/1998, ni eble senkaŭze buĉis la tutan malnovan tekston. Sed nun tiel okazis, kaj mi ne volus malvolvi la tutan procezon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:39, 22 jul. 2026 (UTC)
:::Tio povas esti, kaj se ĝi estas, mi bedaŭras. Tamen multe pli verŝajne ĝi estis kopiita artikolo de iu alia revunumero. Almenaŭ laŭ mia neperfekta memoro, la artikolo estis en simila stilo al tiu de &quot;Meduzo&quot;, multe pli taŭga por revuo ol enciklopedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:04, 3 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Agatino]]==
Denove [[Uzanto:Claudio Pistilli]] tradukis rekte el alia enciklopedio, kiu ne permesas tion. Ĉi-foje temas pri anglalingva Encyclopedia.com [https://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/agathinus-claudius], kiun li citis kvazaŭ normalan referencon. Krome li aldonis tute mensogan aserton, ke la artikolo uzis tradukon el la angla vikipedio. La unua alineo venas de nekonataj fontoj, nek Encyclopedia.com nek la angla vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:00, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{forte por}} forigo ĝuste tial: piratkopiado plus mensogo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:35, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{por}} krom se iu entreprenos plene anstataŭigi la tekston per la memverkata aŭ per traduko el iu alia vikipedio (tio ĉi ne devas esti tro malfacile, en preskaŭ ĉiuj intervikioj la artikolo estas unu aŭ du paragrafoj; do, kiel kutime, temas nur pri tio, ĉu iu zorgas sufiĉe).--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:28, 11 jul. 2026 (UTC)
: {{por}}: &lt;small&gt;&lt;small&gt;«''[https://www.encyclopedia.com/termsofservice 2.1 All content and tools provided by Encyclopedia.com on the Services are protected by copyright, trademark and/or other applicable intellectual property and proprietary rights laws and are owned, controlled, and/or licensed by Encyclopedia.com. The Services are also protected by copyright, patent, trademark, and other applicable intellectual property and proprietary rights laws]''»&lt;/small&gt;&lt;/small&gt; Tio klaras. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:16, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:24, 17 jul. 2026 (UTC)
:::Kvankam ĉi tie mankas la kutima kesto, mi tamen volas fini la diskuton pri tiu temo. Bedaŭrinde, la situacio klaras - klare kopirajtan tekston oni ne povas lasi, ankaŭ se oni fidele tradukis ĝin. Per la traduko la kopirajto ne malaperas. Do for, per 5 poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:43, 22 jul. 2026 (UTC)
::::{{farite}} la forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:44, 22 jul. 2026 (UTC)

== [[Protipozo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Protipozo
|kialo = Mi ne certas ĉu tiu traduko de jam publikigita artikolo en retejo rajtas aŭ ne rajtas esti en Vikipedio. Ja temas pri iu germanlingva vikia retejo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 16 julio 2026 17:13
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per kvar poraj voĉoj, neniu kontraŭa aŭ duba. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Poste ĝi necesos iom da vikiigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} Ŝajnas iu originala esploro, ne estas intervikioj, kaj la fontoj ne estas aŭtoritataj sciencaj gazetoj: anstataŭe, estas unu malnetaĵo ĉe vixra (kiu estas klono de [[arxiv.org]]), persona paĝaro de la esploristo, kaj iu Aŭstria sekteca vikio. Tre suspektinde laŭ mi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:36, 11 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}}Estas malfeliĉa, tute nevikiigita teksto. Ne ŝajnas origina esploro de la esperanta tekstofarinto, sed pli baze, fakte estas traduko, eble aŭtomate farita, de la germanlingva teksto [https://anthrowiki.at/Protyposis], kiel jam aludis Kani - la retejo indikas ke ĉiuj tekstoj disponeblas laŭ kondiĉoj de [[krea komunaĵo]] BY-SA 4:0, do probable ne estas krimo kopii tutan tian tekston, sed la demando tamen estas, kiun utilon la teksto havos en esperantlingva vikia enciklopedio post forta, ne nur iometa vikiigo. Se la teksto rajtos resti, tiam probable en vikifontaro, ne en la ĝenerala vikipedia branĉo (kvankam mi dirus ke tia ekstreme filozofia eseo ankaŭ tie ne utilos al multaj averaĝaj esperantistoj). Mi supozas ke la farinto estas bonvolema esperantisto kaj naiva vikipedia novulo, sed tamen la teksto en tiu formo ne taŭgas ĉi tie. Kaj mi, kara Goren, estus singarda pri etikedigo de &quot;sekteca vikio&quot; - nomi ion &quot;sekteca&quot; estas forta akuzo kaj signifa ofendo, kaj laŭ mi en enciklopedio simple nomi iun asocion aŭ projekton sekteca nur eblus en la formo «la aŭstra gazeto ''Der Standard'' en julio 2023 nomis la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (kun ligilo al gazeta artikolo, kiu tute ne ekzistas, mi nur inventis la aserton) aŭ «la ŝtata prokuroro de Vieno en majo 2026 deklaris la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (ankaŭ kun ligilo al reta oficiala komunikaĵo). Tiam eblas noti, ke tiuj institucioj havis tiom fortan, akuzan opinion, kiu eble ĝustas eble ne. Sed tute ne necesas diskuti pri suspekto de sekto - la teksto simple en tiu formo ne estas por vikipedio (do {{por}} forpreno el vikipedio). Konciza esperanta teksto pri &quot;la germana fizikisto [[Thomas Görnitz]]&quot; povus eniri la vikipedian paĝaron, kun internaj ligiloj al la paĝo [[Carl Friedrich von Weizsäcker]] ktp., kun iom da eksteraj ligiloj kaj kun referencoj, kiuj ebligas objektive sekvi la informfontojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:15, 16 jul. 2026 (UTC)
::Nu, mi ne uzas vorton &quot;sekteca&quot; en tiu senco ke ĝi estu forta akuzo, pli en la senco &quot;niĉa&quot;, &quot;servanta al malgranda komunumo de entuziasmuloj de iu malvasta ideo&quot;. Kaj en tiu ĉi senco mi pensas ke la vorto tute taŭgas, ĉar efektive temas pri tre malvasta komunumo kaj nocioj ne konataj ekster ĝi. Iuokaze, miaj suspektoj pri originala esploro kaj nescienceco validas kaj, almenaŭ, meritas rekontrolon, ĉu oni konsentu kun mia uzo de terminoj, ĉu ne. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 18:39, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}} Mi ankoraŭ alskribis la vikipedian novulon [[:uzanto:GeorgHennemann|GeorgHennemann]], kiu kreis la tekston kiel anonimulo, ne estas krimo foje ne ensaluti, kaj kiu kreis duan konton Ĝorĝo, kiun mi ne konsiderus ŝtrumpopupo, ĉar la homo tie klare indikas ke li estas GeorgHennemann. Estus bone ne tute perdi la homon, kvankam tiu ĉi lia kontribuo estas malfacile tenebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:36, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

:{{kom}} Estas strange ke nun la vikipedia sistemo asertas ke uzanto GeorgHennemann tute ne ekzistas, kvankam lia uzantopaĝo kaj diskutpaĝo ekzistas, tie ankaŭ estas pli malnovaj notoj de Kani kaj mia noto de antaŭ 6 tagoj. 
:* {{uzanto2|GeorgHennemann}}
:Se estas tia teknika konfuziĝo, mi ne certas ĉu la homo entute vidas mian noton. Sed tio ne ŝanĝas la netaŭgecon de la teksto. Mi ankoraŭ povas atendi 4-8 tagojn, ĉu Georg sukcesos ensaluti, ekz. per dua konto Ĝorĝo aŭ per tria konto, kaj ĉu li ankoraŭ provos ŝovi la tekston al vikifontaro. Sed kompreneble ankaŭ povas esti ke homoj fine de julio ferias tri semajnojn. Kvar voĉoj subtene al forigo de la teksto de tiu ĉi projektoparto ĉiukaze jam estas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:05, 22 jul. 2026 (UTC)
::Daŭre, [[uzanto:GeorgHennemann]] kaj [[uzanto-diskuto:GeorgHennemann]] estas, sed kontribuoj • alŝutitaj dosieroj • globala kontribuado rezultigas respondon &quot;Uzanto-konto &quot;GeorgHennemann&quot; ne estas registrita.&quot; Intertempe &quot;4-8 aldonaj tagoj&quot; longe pasis, fakte pasis 12. Neniu Georg Hennemann respondis mian kontaktoprovon, eble li tuta aŭguston ferias, aŭ li malinteresiĝis pri vikipedio kaj neniam ajn revenos, sed tiom longe ni ne povas atendi. Mi post horo forigos la tekston - ĵus mi vokiĝas for de la komputilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Dunst Veturigvojo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Veturigvojo
|kialo = Suspektinda kaj dubinda enciklopedia gravo. Temas pri nur kampara vojo, kiu ne estas menciita en la anglalingva artikolo pri la urbo. Estas neniu referenco. La dua fonto estas falsa, ĉar tie oni ne mencias tiun vojon. El la dua fonto la kreinto, anonimulo, elprenis la foton, kio starigas la demandon pri la rajto publikigi ĝin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 20 julio 2026 13:10
|forigita = jes
|kialo de rezulto = kun 4 poraj voĉoj, neniu duba aŭ kontraŭa [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:48, 22 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}La sama anonimulo kreis plurajn artikolojn pri Dunst aŭ Dunzst kvazaŭ omaĝo al iu familio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo pro dubinda enciklopedia gravo. Per &quot;datenkverado&quot; (la vorto ne ekzistas!) en Google Maps eblas vidi ke la vojeto vere estas kampara vojo de 800 m, 5 km okcidente de la centro de West Bend. La dua fonto jes mencias la vojeton, per montro de la foto pri stratsigno, fotita en 2006, sen iu indiko kiu liberigus la foton de kopirajto, do ĝi estas kontraŭleĝe en la komunejo. Se oni denuncas la fonton de la foto (de 2006, en p. 28) kaj la tutan PDF-dosieron [[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/eb/Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf Our Wisconsin ancestors: The German immigrants of the 1880s &quot;Copyright 2009&quot;]], oni supozeble tre rapide rezultigus forigon de la bildo. La PDF-dosiero ŝajne estis alŝutita al la komunejo kaj jam estas forigita, prave, ĉar &quot;Copyright 2009&quot;, sed per la truka URL &quot;wikipedia/commons/e/eb/..&quot; oni tamen ankoraŭ povas vidi la forigitan bildon. Eĉ se la anonimulo farus al si la penon krei e-lingvan tekston pri la urbo West Bend ([[d:Q989459]]) aŭ pri la sudokcidente najbara loĝloko West Bens ([[d:Q7984429]]), tamen la kampara vojo estus plene sensignifa, eĉ en la tuta interreto nur menciinda en tio ke sur kantona vojo Z iom norde de la vojeto en 2024 okazis [https://www.fox6now.com/news/town-west-bend-crash-26-year-old-driver-dead] trafikakcidento. Do la bildo kaj la URL al la jam forigita PDF-dosiero de kopirajta presaĵo de 2009 estas kontraŭleĝaj, sed baze la tuta temo estas ridinde bizara. Plus aŭtomata mistraduko &quot;datenkverado&quot;, vere fuŝa paĝo. Ke la teksto ankoraŭ estas {{ŝ|orfa}} (nur unu paĝo ligas al ĝi), {{ŝ|ĝermeto}} (du frazoj estas tro malmulte eĉ por artikola ĝermo), la  {{ŝ|Informkesto urbo}} havas erarojn kaj la teksto nur havas kategorion &quot;Usono&quot; (nu, eblus kategorio &quot;Viskonsino&quot;, ankaŭ ne pli konvinka, aŭ oni povus ekstre krei kategorion por la paĝo [[Kantono Washington (Viskonsino)]], sed ekstre krei kategorion por kampara vojo de 800 metroj??). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:08, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

: {{Por}} forigo. Mankas menciindeco. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q140449374&amp;action=history Q140449374] Mi forigproponis ankaux la PDF-dosieron. [[:c:File:Our Wisconsin ancestors The German immigrants of the 1880s.pdf]] Pri la bildo mi ne certas ... se gxi estas fotita dum jaro 2006 tiam gxi estas nepre forigenda, sed gxi aspektas malnova. [[:c:File:Photo of Dunst Drive text.png]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:12, 22 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49}} Pri la foto al ni ne necesas tre zorgi. Mi dirus ke ĝi estis diĝite fotokopiita - tiam la rastrumigo faras tian rezulton, kiu estas lumjarojn de brila sunplena kolorfoto. Sed la sola foto ne estas granda problemo en la komunejo. Se ĝi restas kelkajn monatojn aŭ jarojn, ĝi ne damaĝas. Sed iam venos principemulo kiu argumentas &quot;ne sufiĉas supozi ke iu foto eeeeble estas 5 jara, eble 20 jara, eble 30 jara aŭ 100 jara - necesas pruvi kiu estas la fonto, en kiu jaro estis la unua publikigo, kiu estas la fotinto, kiam li mortis, kaj ĉu ekde tiam jam pasis 70 jaroj. Sed tio ne estas nia problemo. Ni nun havas 4 voĉojn por forigo, en feria tempo, kie homoj ankoraŭ pli malmulte sidas ĉe komputiloj ol kutime... Meze de l' somera tempo 4 poraj voĉoj pli ol sufiĉas por fini diskuton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:44, 22 jul. 2026 (UTC)

::: {{kom}} La dosiero estas forigita, surprize rapide: [[:c:Commons:Deletion_requests/File:Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf]] kaj la bildo ankaŭ. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::::Dankon pro la raporto, Taylor. Do, ĉiu fantomaĵo nun forbalaita. Ĉio en ordo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== Dubinda aserto pri Ilja Ehrenburg ==

La artikolo pri [[Ilja Ehrenburg]] enhavas t.n. &quot;interesaĵon&quot; kun dubindaj fontoj: ke li estus membro de la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]. La artikolo mem kompreneble ne estas forigenda (mi mem ĵus aldonis mencion de la &quot;Nigra Libro&quot;), sed tiu dubinda aserto estas forigenda se ne trovebla pli fidinda konfirmo. 

Vidu [[Diskuto:Ilja Ehrenburg|la diskutpaĝon]].

[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:43, 23 jul. 2026 (UTC)
:La dokumentoj de tiu ĉi komisiono estas [https://ru.wikisource.org/wiki/Сообщение_Специальной_Комиссии_(Бурденко) delonge publikigitaj] kaj estas klare ke Ilja Ehrenburg ne estis ĝia membro. Sed la pola nacia mito estas bazita sur ideo de &quot;eterna lukto&quot; kontraŭ &quot;precipaj malamikoj de la pola popolo&quot;: rusoj, germanoj, ukrainoj kaj judoj. La pola naciisto ĉiam klopodas substreki ke mortigadon de poloj partoprenis tiuj ĉi nacioj, do la judo Ilja Ehrenburg iĝis unu el sennombraj viktimoj de tiu ĉu naciisma deliro. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:04, 23 jul. 2026 (UTC)
::Kial vi diskutas ĝin ĉi tie kaj ne en diskutpaĝo de la artikolo mem? Kaj, pli ĝenerale, kial vi diskutas ĝin entute? Unu el bazaj principoj de Vikipedio ekde ĝia koncipo estas ke dubindaj kaj malbone pruvitaj asertoj pri homoj ne estu disputataj, sed tujforigataj. Se aperos novaj pri kredindaj fontoj, oni povas realdoni ilin, sed dumtempe oni zorgu, ke Vikipedio ne iĝu kalumnejo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:37, 23 jul. 2026 (UTC)
:::Dankon al vi ambaŭ. Ĝenerale mi konsentas kun vi, Goren, sed ĉi-kaze mi hezitis kaj volis havi iom pli vastan diskuton. Plue, mi ankaŭ volis plikonigi tiun misan kontribuon, ĉar mi suspektas ke troviĝas pluraj pliaj similaj misfamigaj asertoj, kiujn indus elsarki. Jen ekzemple mi vidas ankaŭ ĉe [[Roman Ŝuĥeviĉ]] iun asertatan ligon al la [[masakro de Katin]], pri kiu mi havas dubojn. Sed mi ne estas sufiĉe sperta pri la temo por prijuĝi tion. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:21, 23 jul. 2026 (UTC)
::::Biografioj ne estas la samo kiel la resto de vikipediaj temoj. Se vi vidas ion suspektan en biografio, simple forigu ĝin. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 00:38, 24 jul. 2026 (UTC)
:::::Bone. Mi forigis la falsan akuzon pri Ehrenburg, kaj ankaŭ la dubindan frazon ĉe Ŝuĥeviĉ. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:01, 24 jul. 2026 (UTC)

Ĉiu aserto en la enciklopedio (do en la scienca verko) havu referencon al fidinda fonto, kiu konfirmas ĝin. Ĉiuj senfontaj asertoj estas forigendaj kaj tute ne gravas ĉu temas pri biografio aŭ ne. La scienco ne konas tian distingon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:00, 24 jul. 2026 (UTC)

Postokaze {{por}} la forigo de la propaganda, misinformiga aserto, kaj {{por}} la procedo dubokaze prezenti la kazon ĉi-tie. La artikola diskutpaĝo kompreneble ankaŭ estas bona loko por dokumentigo pri farata forigo, sed estas preskaŭ 400 000 diskutpaĝoj kaj ke iu kun taŭgaj konoj tuj vidus diskutpaĝan alvokon, estas ne atendeble. Cetere, pri la teksto pri la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]: Laŭ la kutima esperanta latinliterigo de rusaj nomoj la komisionestro ne nomiĝis Nikolai, sed [[Nikolaj Burdenko]]. Same, Stanislav Kuchinsky en esperanta latinliterigo devus esti Kuĉinskij (Кучинский), multaj pliaj nomoj ankoraŭ simile estas ne bone latinliterigitaj sed simple kopiitaj el angla teksto, aldone mi hazarde trovis tajperaron &quot;kons&quot;, kiu devus esti &quot;konis&quot;, sed tre probable estas pliaj mistajpoj, kiujn mi nun ne povas trovi, ĉar mi devas foriri de mia komputilo... Sume: la teksto pri la komisiono estas plian fojon revizienda!  [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[UTK]] ==

La internacia simbolo por [[Universala Tempo Kunordigita]] estas '''UTC''', nenio alia. Ĝi ne estas mallongigo, sed simbolo uzenda senŝanĝe. Vidu ĉe: [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]. Same kiel ni ne povas inventi proprajn &quot;esperantajn&quot; simbolojn por ĥemiaj elementoj, aŭ niajn proprajn landokodojn (eble &quot;www.esperanto.ge&quot; por Germanio, &quot;.es&quot; por Estonio kaj &quot;.hi&quot; por Hispanio?), ni ne povas inventi privatajn horzonojn. [[UTC+02]] estas nomo de horzono laŭ internacia normo. &quot;UTK+02&quot; havas neniun bazon kaj estas forigenda el Vikipedio. Bonvolu forigi ĉiujn artikolnomojn kiuj uzas &quot;UTK&quot; anstataŭ la ĝusta '''UTC''' (kaj bloku tiujn nomojn kontraŭ re-kreo!). Dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:02, 23 jul. 2026 (UTC)
:Mi konsentas kaj faros. Kvankam mi foje havis diskuton kun Arbarulo, ĉar mi ne volis krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo, kaj Arbarulo argumentis ke estas nenio kontraŭ krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo. Sed diskuti ĉi tie pri ĝusteco de la mallongigo UTK por [[Universala Tempo Kunordigita]] ne indas - eble la kodo UTK estas en iu malnova poŝlibro &quot;La Jaro&quot; el Antverpeno aŭ en iuj vortlistoj de la esperantistaj radioamatoroj, sed probable ne, kaj ĉiukaze ne estas indikitaj tiaj referencoj en Vikipedio, kaj plej probable neniu konas iujn. Tial ne indas pli longe cerbumi, sed simple viŝi la manplenon da alidirektiloj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:22, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{farite}} Ĉiuj alidirektiloj, kiujn mi trovis, estas for, kaj ĉiuj paĝoj estas protektitaj kontraŭ novkreo. Tio koncernas ĉiujn plenjn horojn kaj ankaŭ la ekstrajn [[UTC+05:30]] kaj [[UTC-03:30]]. Se estas ankoraŭ iuj specialaj horzonoj, je finaĵoj :15, :30 aŭ :45, tiam mi ĉiukaze ne trovis iujn alidirektilojn UTK tien. Se iu tamen ankoraŭ trovas ion ajn, mi dankemas pro indiko. Mi persone nun post horo estos en viki-paŭzo, por probable 8 tagoj, sed unu semajno pasas tre rapide... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:01, 24 jul. 2026 (UTC)
::Koran dankon, do ĉio en ordo nun! Havu belan feriadon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:21, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[Gino Carugati]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Gino Carugati
|kialo = Denove artikolo de anonimulo ligita al Lierna, sen ligo al la itala aŭ alia lingvo, sen referencoj konstateblaj (nur unu pli malpli konstatebla)
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 31 julio 2026 21:22
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:26, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ne estis mi kiu markis la artikolon kiel diskutenda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{malforte kontraŭ}} forigo. Ŝajnas ke la teksto estis kaŝa provo enkonduki iun nekonatan &quot;familion Guzzi de Lierna&quot; al la esperanta Vikipedio. Tiu aspektas manipulo, sed krome la teksto eble estas savebla (malgraŭ ke la vorto Lierna aperas en ĝi, kio jam vekas impulson tuj forigi ĉiun tekston), se ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon - kaj malgraŭ la suspektiga strangaĵo ke la itala vikipedio ne (jam) havas tekston pri la homo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:49, 25 jul. 2026 (UTC)
:{{forte por}} Stranga teksto. Tute sen ekstera ligilo, kvankam ekserĉante oni tuj trovas eksteran fonton [https://www.frontedolomitico.it/Uomini/protagonisti/CarugatiGino.html de la retejo ''frontedolomitico.it'']. En la &quot;referencoj&quot; tiu fontoteksto citiĝas kiel &quot;Archivio Franco Licini, Serafino Carugati detto Gino, en Fronte Dolomitico. Uomini e protagonisti della Grande Guerra.&quot; Kial puraj nudaj italaj vortoj, sen ligilo al la interreta teksto, se ni ĉiukaze estas en la interreto??? Ĉiukaze la ekstera teksto nur temas pri patriotisma soldato, fiera oficiro, dekstrema glorigo de armeo. Nenio pri poezio. La esperantlingva laŭdado pri la sentema poeto kaj lia altnivela poezio povas ŝajni konvinkaj, sed se ne haveblas iu ajn romanista, literaturscienca juĝo de neŭtrala sciencisto aŭ literaturĵurnalisto, la tuto tre fiodoras je blufo. Ke &quot;Vikidatuma ero ne [estas] trovita&quot;, pli suspektigas. Ĉar jes troveblas alia paĝo, almenaŭ en vikio lmo.wikipedia.org, do en la [[lombarda]] kun noto [[:lmo:Gino Carugati|20 jul. 2026: A09 forigis paĝon Gino Carugati. Kialo: &quot;Vandalism (steward action): LTA - long term abuse&quot;]] Ke malgraŭ la ekzisto kaj forigo de lombarda teksto ne estas vikidatuma ero, en kiu se ĝi estus oni ankaŭ notus pliajn forigojn el aliaj branĉoj estas plia fuŝo. La aserton, ke farinto de la teksto estis la maligna, manipulanta [[:en:Wikipedia:Long-term abuse/Alec Smithson|forbarito Alec Smithson]] mi ĉi tie facile kredas. Sume: senbaza blufo! {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi rekonsideras mian malfortan voĉon kontraŭ forigo, kiu fakte konsideris la belajn laŭdojn pri poezio, kaj mi ĉiukaze ligis mian voĉon al kondiĉo ke &quot;ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon&quot; (pri la literaturaj asertoj). La fonto kiun Thomas trovis, fakte pruvas nur la glorigon de armeo kaj soldateco. Do, rekonsiderante mi sen iu pruvo ke la homo iam verkis poezion kiun aliaj fakuloj nomas elstaraj kaj kun ĉiuj fuŝoj de Alec Smithson pledas por normala {{por|forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:31, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{kom}} Mi vere frustriĝas pro la nekontroleblaj fuŝaj referencoj. Kiel &quot;Redazione Orobie, I 100 anni del Cai Grigne, en Orobie, 31 januaro 2024.&quot; Sed guglante la italajn vortojn, oni elvenas al tute konvinka ekstervikipedia paĝo en kiu legeblas la tuta artikolo, [https://www.orobie.it/articolo/2024/01/i-100-anni-del-cai-grigne/47354/ en retejo ''orobie.it'']: tamen ankaŭ tiu konvinka informfonto nur konfirmas ke la homo estis alpisto, montmigranto kaj gvidanto de montmigraj grupoj. Do se neitalaj esperantistaj vikipediistoj detektive mem trovas ĉiujn referencojn, forĵetas ĉion pri poezio kaj nur lasas ke la homo estis gvidanto de montmigraj grupoj, tiam restus artikola ĝermo de tri frazoj, kiu ankoraŭ estus kritikinda artikola orfo. Granda laborinvesto por minimuma rezulto. Kun risko ke tiu Alec Smithson poste sekrete alvenos kun anonima konto kaj tamen aldonos siajn ŝatatajn blufajn, fabelajn pseŭdoinformojn. Tial sekurocele mi lasas mian voĉon ĉe pledo de forigo. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:04, 4 aŭg. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} Vi mem diskutigis la tekston kaj mem restis tute neŭtrala. &quot;Nur&quot; mi kaj Aidas esprimiĝis. Mi sentus min iom puŝanta se mi kiel unu el du voĉoj por forigo forigus ĝin. Ĉu vi ne volus ankoraŭ esprimiĝi? Aŭ vi povus forigi la tekston, notante ke du aliaj uzantoj voĉdonis por... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{por}} Tio treege odoras je la konataj Lierna-fuŝaĵoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:58, 29 aŭg. 2026 (UTC)

== Ludovikaĵoj ==
Kion fari pri la kontribuoj de {{u|Ludovica1}} (esperantisto [[Armando Zecchin]]) en nia Vikipedio? Dum la kvin jaroj ĝis sia forpaso li tre aktivis, verkante artikolojn en granda kvanto – sed kun varia kvalito – en nia Vikipedio, ĉefe pri kristanaj temoj.

Diversaj liaj tekstoj havas malsamajn karakterojn: iuj estas ĉefe ''faktotekstoj'', aliaj pli ''apologioj'' aŭ ''cerbumadoj''.

# Tipaj problemoj en ''faktotekstoj'' de Ludovica1 estas: Lingvaj eraroj, italismoj, manko de vikiigo, kelkfoje strangaj ĝis nekompreneblaj vortumoj, referencoj tute mankantaj aŭ malfacile alireblaj, ne rete legeblaj. Tia teksto povas esti baze savebla; tipe necesas: korekti erarojn, vikiigi, kontroli referencojn kaj intervikiajn ligilojn, kaj laŭokaze fortondi tro strangajn aŭ netaŭgajn partojn.
# Aliaj teksto(parto)j de li havas pli profundajn problemojn pro neneŭtraleco. Ofte temas pri ia [[apologio]]: defendo de kristanismo/eklezio kontraŭ iu (reala aŭ imagita) kritiko: &quot;Scienco kontraŭdiras religion – Jes, sed iuj sciencistoj ja estas kredantaj kristanoj.&quot; &quot;La eklezio persekutis kaj masakris judojn (ciganojn, paganojn, protestantojn, alipensulojn...) – Jes, sed la papo ja petis pardonon, ni pardonu unuj la aliajn.&quot; – Tiuj tekstoj estas videble forte unuflankaj kaj neenciklopediaj, ofte originale verkitaj de li kaj sen intervikiaj ligoj. Tipe, tiujn tekstojn ne eblas &quot;savi&quot; sen komplete reverki de nulo.
# Iuj tekstoj estas pli ''cerbumadoj'' aŭ eseoj, donante pli da demandoj ol respondoj: &quot;Kiel ni interpretu rakontojn pri kapoportantaj sanktuloj?&quot; &quot;Ĉu oni rigardu Jesuon kiel ribelulo, rabeno, ĉarpentisto aŭ kiel filo de Dio?&quot; Tiaj malfermaj demandoj ne bone taŭgas por enciklopedio.

Laŭ la normalaj reguloj de Vikipedio validus por Ludovica1, same kiel pri ĉio alia: Faktotekstoj kun sufiĉa kvalito kaj taŭgaj referencoj restu. Neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj partoj estas forigendaj. Tamen kontraŭ la forigo oni povus argumenti: (1) ke tio malrespektas la grandan laboron kiun li faris, kaj (2) ke ĝi malpliigas la kvanton de artikoloj en nia Vikipedio (aliflanke pliigas la kvaliton).

Kion fari?

Jen kelkaj konkretaj ekzemplaj de liaj tekstoj:
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;

Antaŭvidante viajn komentojn, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 3 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi ĉiam avertis pri la kaprica lingvaĵo, kaprica katolika misiemo per vikipediaj tekstoj kaj misuzo de &quot;artikoloj&quot; por disverŝi personajn multfrazajn opiniojn kaj subjektivajn cerbumadojn de tekstoj faritaj de konto Ludovica aŭ Ludovica1. Tial mi tre subtenas pli energie forigi la plej draste &quot;neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj tekstoj&quot;. Tamen mi supozas ke ne eblas blinde forĵeti tekston nur surbaze de la fakto de uzanto de konto Ludovica aŭ Ludovica1 komencis ilin. Do necesos unuope prezenti titolojn ĉi tie kaj unuope voĉdoni pri ili. Kaj mi havas zorgon ke tio sume konsumos amason da redaktista tempo kiu mankos en normala redaktado, kaj povus malfunkciigi la forumon VP:FA pro tio ke simple la inundo da titoloj tute subakvigas la forumon. Sed mi ne vidas alternativon. Jes eblas simple voĉdoni, sen longe argumenti, kaj profundiĝi en detalojn nur kiam rezulto de voĉdono estos tre malsamopinia... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 3 aŭg. 2026 (UTC)

::Fakte temas pri plurcent artikoloj – ĝuste nun, pli ol tricent paĝoj enhavas la averton {{ŝ|Ludovica}}!
::Jen kelkaj ekzemploj de artikoloj kiuj estis (kun profunda reverkado) levitaj al pli akceptebla kvalito: [[nodo de Salomono]], [[hundokapuloj]], [[Simono de Trento]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:43, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Nun (aŭg. 2026) pli ol tri cent paĝoj havas la averton {{ŝ|Ludovica}}: Jen [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Ludovica&amp;limit=500 listo de paĝoj kun la averto].
:::Stato de reviziado de &quot;Ludovikaĵoj&quot; estas nun en aparta paĝo: [[Uzanto:Moldur/Ludovikaĵoj]]

Por tuj komenci la voĉdonon:
=== Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj &gt; [[Sciencistoj inter katolikaj klerikoj]] ===
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
:{{por|por forigo}} Mi ne vidas la neceson. Kial ne Scienculoj inter protestanaj monaĥoj kaj pastroj, scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj ktp.? --aldonis, sen aparta subskribo ĉi tie, Kani je 23:46, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Nu, sendube la ideo estas spiti al tiuj ateistoj kiuj difinas ke religioj estas la '''malo''' de ĉiuj sciencoj. En tiu misiemo fakte tute novspecaj listoj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]], [[scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj]], ... kalvinanaj ... ortodokse kristanaj ... ŝintoismaj ktp. ... estus tute bonvenaj aldonaj paĝoj. Sed la demando estas ĉu la granda peno teni aktualan tian liston pravigas la misian celon de homo jam dek jarojn morta. Ĝi estus pravigita maksimume se ĝi estas pli-malpli sola rimedo eviti ke esperantaj vikipediaj tekstoj pri sciencistoj eterne restos [[vikipedio:orfo|artikolaj orfoj]]. Sed estus multe malpli simple se ni ne estus la solaj kiuj vivtenos tian liston, sed almenaŭ en unu el la kvin plej larĝaj vikipediaj lingvobranĉoj estus ankaŭ tia paĝo. Tial mi estas {{malforte kontraŭ}} forigo se troveblas vikidatuma ero kaj almenaŭ unu alilingva listo pri la sama temo ene de la restaj du tagoj de la semajna limdato, kaj estas {{forte por}} forigo se ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:37, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::Mi ne kredis ke tiel estos, sed esplore mi ĵus malkovris ke estas [[:es:Anexo:Científicos del clero católico]], [[:en:List of Catholic clergy scientists]], [[:it:Scienziati del clero cattolico]], kaj kvar pliaj listoj, kaj aldone estas [[:en:Category:Catholic clergy scientists]], [[:pt:Categoria:Clérigos-cientistas católicos]], [[:ro:Categorie:Preoți romano-catolici în știință]] kaj ankoraŭ ses pliaj kategorioj. Tiam, mi timas, mi devos resti ĉe mia voĉo {{Malforte kontraŭ|malforte kontraŭ}} forigo. Eĉ se ni tamen voĉdonos forigi la liston, mi nun ankoraŭ por la sekvaj du tagoj ligas la esperantan paĝon al la sep alilingvaj... Se ni decidos ne forĵeti la liston, ni povos pripensi ĉu unuformigi la titolon al la aliaj ekcidenteŭropaj lingvoj per nova titolo &quot;Scienculoj&quot; aŭ pli bone &quot;Sciencistoj inter katolikaj klerikoj&quot;... Se ni ĉiukaze forĵetos la liston ne indas la laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:49, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::Tamen nun necesas konstati ke leginte en la alilingvaj vikipedioj estos nul ŝancoj pri kompareblaj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]],  ... budhismaj, ... islamaj, ... judaj, ... kalvinanaj, ... ortodokse kristanaj, ... hinduismaj ... ŝintoismaj: almenaŭ en la angla kaj hispana vikipedioj estas iuj listoj kaj kategorioj pri sciencistoj kiuj private praktikis iujn el tiuj religioj, sed se islamaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne estis profesiaj sciencistoj kaj profesiaj imamoj aŭ muftioj, se judaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne profesiaj sciencistoj kaj profesiaj rabenoj. Sed la katolika religio ŝajne bone taŭgis ke pastroj, kardinaloj, monaĥoj kaj abatoj povis samtempe profesie esplori pri botaniko, genitiko, zoologio, astronomio, optiko aŭ fiziko ĝenerale. Eble unuopaj esceptoj povus definiĝi, ekzemple [[Baruĥ Spinozo]], kiu studis en juda teologia jeŝivo, ĝis pro la interesiĝo pri multaj aliaj sciencoj li estis elĵetita  de tie. Do tamen ne tro bona ekzemplo. Sed eblas senĵaluze konstati ke estas aparta granda grupo de katolikaj klerikoj kiuj iĝis elstaraj sciencistoj... - eble en nuna Irano aŭ Afganio inter la profesoroj de juro estas signife multaj kiuj estas profesiaj ajatoloj. Tio facile imageblus, ĉar la [[ŝario]] ne vere dividas inter religia kaj civila juroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:11, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{kontraŭ}} forigo. Min konvinkas ne la listo de Ludovica, sed la alilingvaj listoj. Sed: la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, kaj esti en modelo 1. nomo, 2. vivdatoj kaj 3. konciza priskribo. Do ankoraŭ atendas laboro, ĝis la turo estos vere preta. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:39, 14 aŭg. 2026 (UTC)
::::::{{kom}} Ke la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, estas tute prava argumento. Sed ordigi la liston estas multe pli malgranda investo ol tute tralabori enhavan tekston kiel ĵus faris Moldur pri alia &quot;Ludovikaĵo&quot;. Mi pensas, rigardante la sep relative konvinkajn alilingvajn listojn kaj 9 kategoriojn, ke jes pravigeblas lasi pluvivi tiu-ĉi esperantan liston, en interlingve komparebla formo. Mi jam metos skeleton de A-Z-ordigo, kaj iom post iom la listeroj povas eniri tien... Ankaŭ imageblas enkonduka teksta alineo, kiel antaŭ la angla listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:10, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::{{komento|Plia komento}} Nun la ĝisnunaj listeroj (en subjektiva elekto de Ludovica) jam estas en alfabeta ordo, kaj eblas kompari ilin kun la &quot;neludovikaj&quot; alilingvaj listoj. En la ektransformo mi kompreneble ankoraŭ miris pri pliaj asertoj. Ekzemple Ludovica asertas ke ekzistas katolika '''&quot;ordeno de sankta Barnabaso&quot;'''- Pri ĝi mi nenion ajn trovis en la multlingva vikipedio kaj en vikidatumoj ĝis nun, nek pri &quot;order of Saint Barnabas&quot;, nek &quot;Orden des Heiligen Barnabas&quot;, nek &quot;ordre de Saint-Barnabé&quot; ktp, ankaŭ en la angla kategorio &quot;category:Catholic monastic orders&quot; kaj ĝiaj subkategorioj mi trovas tute neniun spuron. Ĉu iu havus suspekton ke io povus ekzisti pri tia grupiĝo, aŭ ĉu estas kompleta blufo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:33, 15 aŭg. 2026 (UTC)
::::::::estas la [[Barnabitoj]]. - Amike [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:08, 15 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::::Aĥ, tio estas tre bona trovo. Koran dankon! Vi vere iĝas fakulo por supera administra kariero en la [[Roma Kurio]]! Super. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:33, 17 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Antisemitismo kaj Eklezio]] ===
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
:Oni povus ligi tiun artikolon al Antisemitismo religioso en hispana aŭ Religious antisemitism en angla, alinomante ĝin al Religia antisemitismo kaj aldonante iom pri islama antisemitismo. Ĉiuokaze revizienda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:44, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por|por}} alinomigo al [[religia antisemitismo]] kaj savo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:12, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi eklaboros pri tiu kaj la parenca [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Eble kunfandendaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:06, 11 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{por}} alinomigo, fakte se estas paralela teksto Kristanismo kaj antisemitismo (kun vikidatuma ero), naturas kunfandigo kun tiu. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:34, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:{{farite}} [[Antisemitismo kaj Eklezio]] nun estas alidirektilo al [[Kristanismo kaj antisemitismo]] (kiu ankoraŭ estas redaktata de mi). La enhavo ne plu estas duobligita. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:37, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:{{farite}} [[Kristanismo kaj antisemitismo]] - 2026-08-14 Komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita

Karaj {{u|ThomasPusch}}, {{u|kani}}, {{u|Aidas}}, {{u|Sj1mor}}, {{u|Filozofo}}, kaj ĉiuj: Mi invitas vin viziti la paĝon [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Ĝi nun estas komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita de mi, kaj nun multe malpli unuflanke por-katolika ol antaŭe. (Eble nun iom tro kontraŭ-katolika.) Oni povus plibonigi ankoraŭ pli, eble pripensi alinomadon al [[Antisemitismo en kristanismo]], sed por nun mi kontentas kun la nuna stato. (Ĝi ankaŭ estas dekoble ligita, do tre neorfa. Kelkaj ruĝaj ligiloj atentigas pri artikoloj kiuj estus tre havindaj. Eble mi, aŭ iu alia kreos ilin baldaŭ.) Mi esperas ke la intense prilaborita artikolo trovos vian aprobon. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:00, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi aprobas, dankas kaj gratulas. Neniu povus supozi, ke ni profitas la foreston de Ludoviko por nuligi siajn farojn. Ni nur klopodas por savi parton de liaj farotaĵoj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:18, 14 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]] ===
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
{{por|por forigo}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Temas pri unusola poemo, kun tre malbona traduko, kaj mi neniel ajn sukcesas kompreni kio en tiu lingva fiasko estus rimarkinda aŭ menciinda. Do: {{por|por forigo}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:36, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]] ===
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
{{por|por forigo}}, ĥaosa. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Resume mi komprenas el tiu teksto: Maksimiliano Kolbe kontraŭis framasonismon. La pliaj detaloj estas strangaj kaj konfuzaj. Do: {{por|por forigo}}, kaj por aldono de proksimume unu frazo al [[Maksimiliano Kolbe]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}, ĥaosa kaj malneŭtrala.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:35, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi aldonis al [[Maksimiliano Kolbe]] pecon pri lia kontraŭframasonismo. Eblas ankaŭ enigi lin al [[:Kategorio:Kontraŭframasonismo]]. Do nun forigeblas [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:08, 9 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Tomismo]] ===
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;
{{por|por forigo}}, se ne sukcesas urĝe bezonata polurigo - por tio oni eble povas lasi pli ol semajnon, sed ĉiukaze estu limdato, kaj forigo se la teksto ne draste estos polurita post la limdato. Du semajnoj? Kvar semajnoj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Laŭ mia kompreno, la tomismo tamen estas grava influo en teologio, kaj artikolo pri ĝi nepre havenda. Do: {{por|por reviziado}}, sed {{kontraŭ|kontraŭ forigo}}. Mi ja provos plibonigi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:[[Tomismo]] estus akceptebla internacia neologismo anstataŭ &quot;Tomasismo&quot;, sed reviziebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:38, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi nun ekpoluras la tekston, sed nur ĝenerale pri bona lingvaĵo kaj baza vikipedieco. Pri la enhavo mem mi ne havas la teologian kompetentecon por prijuĝi. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:24, 7 aŭg. 2026 (UTC)
[[Dosiero:Kafotaso Tomo.jpg|eta|120ra|{{centre|kafotaso &quot;Tomo&quot;}}]]
:::Sed kio estus kontraŭ la normala titolo &quot;Tomasismo&quot;? Klare ke rigardante en [[PIV]] oni ekscias ke PIV antaŭvidas alternativan mallongigon &quot;Tomo&quot; por persona nomo &quot;Tomaso&quot; kaj ankaŭ lige al tio antaŭvidas neologismon &quot;Tomismo&quot;. Certe mi ne estas sufiĉe edukita ke en preskaŭ 50 jaroj mi ankoraŭ neniam legis aŭ aŭdis la vorton &quot;Tomismo&quot;, en Esperanto ne kaj ankaŭ en ĉiu alia lingvo ne, kaj min ankaŭ en 50 jaroj ankoraŭ neniam iu vokis &quot;Tomo&quot; anstataŭ Tomaso. Sed mi ne scias ĉu mi estas la sola neklerulo inter krome milionoj da teologie spertegaj esperantistoj, aŭ ĉu aliaj samkiel mi miras vidi la vorton &quot;Tomo&quot; kaj &quot;Tomismo&quot; en sia PIV...  [[Uzanto:ThomasPusch|TomasPusch]] 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::...Kaj tio kvankam mi mem estas posedanto de propra kafotaso &quot;Tomo&quot; - sed en tiu taso la vorto &quot;Tomo&quot; ne estas esperanta sed estas la genitiva formo de litova persona nomo &quot;Tomas&quot;... ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|Tomas]]) 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::Ho, tre bela taso! {{S}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:54, 11 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi investis plenan ferian semajnon por poluri tiun artikolon. Ĝi nun estas reviziita kaj havas taŭgan vikipedian kvaliton. La nomo &quot;Tomismo&quot; estas konfirmita en [[PIV]] kaj en [[Kristana Glosaro]], do ĝi povas resti; ne necesas iu alinomado. Mi pluiras al polurado de aliaj artikoloj kaj esperas ke mi estonte ne bezonos plenan unu semajnon por unu ludovikaĵo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:02, 11 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Preĝo por la Hebreoj]] ===
{{farite}} [[Preĝo por la Judoj]] - 2026-07/08 Estis [[Preĝo por la Hebreoj]].
Profunde reverkis la tutan artikolon. Severe malpliigis la defendon de la kontraŭjudaj partoj, aldonis pli da kritikaj aspektoj. (Cetere, kritiko venas ne nur de juda flanko sed ankaŭ el la eklezio mem!) Aldonis ankaŭ la nun oficialan preĝon, kiun pli-malpli prisilentis {{u|Ludovica}} en sia artikolo. La reverkado estas plejparte bazita sur [[:de:Karfreitagsfürbitte für die Juden]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:19, 22 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Ensifera]]==
Alidirektilo al la paĝo pri la [[spadbeka kolibro]] (specinomo ''Ensifera ensifera''). Tamen ekzistas ankaŭ granda kaj facile rimarkebla subordo de insektoj nomata Ensifera ([[ensiferoj]]), kiu verŝajne estas diskutata simile aŭ pli ofte. (Oni rimarku, ke en ĉi tiu okazo la distingo inter kursivaj nomoj por genroj kaj specioj kaj nekursivaj por pli altnivelaj grupoj vere gravas, kaj la vikipedia ideo kursivigi ĉion estas malutila.)

Se la paĝo ekzistu, ĝi devas esti apartigilo. Tamen laŭ [[Helpo:Apartigiloj]], apartigilo por nur du paĝoj estas superflua. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:25, 5 aŭg. 2026 (UTC)
: Mi proponas transformi paĝon [[Ensifera]] je aldirektilo al [[ensiferoj]], kaj en [[ensiferoj]] mencii (per {{ŝ|PorA}}) ke ''Ensifera'' ankaŭ estas nomo de genro de birdoj, kiu laŭ nuna sistematiko estas monotipa kaj nur enhavas {{N|spadbeka kolibro}}. Poste, se post iuj revizioj de sistematiko la birda genro ĉesos esti monotipa, ni verkos artikolon pri ĝi kun la nomo [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]] aŭ io simila.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:23, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi ne kontraŭas liberigi la vorton Ensifera por subordo de insektoj, se oni konvertas ĉiun nunan &quot;Ensifera&quot; en [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]], sed atentu, ke tio necesus ne nur en [[spadbeka kolibro]], sed ankaŭ en ĉiuj aliaj artikoloj, pri familio, subordo, rilataj specioj ktp. Dume dekomencaj avertoj jam metitaj en ambaŭ artikoloj utilas. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:04, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Por nun la genro estas monotipa, do aparta artikolo por ĝi ne necesas, sufiĉas la artikolo pri ĝia sola specio. Se iam tio ĉi ŝanĝiĝos, ni reagos akorde, tio ĉi ne estos problemo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 23:19, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::::Fakte mi jam antaŭ ol peti forigon de la alidirektilo forigis ĉiujn ligilojn al ĝi, kiuj temis pri la birdo. Estis nur tri - unu en [[Spadbeka kolibro]] mem, do  cirkla kaj superflua, kaj aliaj en [[Kolibro]] kaj [[Lesbienoj]], kiuj krom tio havas ligilojn rekte al [[Spadbeka kolibro]], do ankaŭ tie ĝi estis superflua. Do [[Ensifera]] estas preta por forigo aŭ por alia ŝanĝo, se vi decidos. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:20, 10 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Y-sistemo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Y-sistemo
|kialo = Dubinda enciklopedieco. Dubinda gravo. Sen interna ligilo, sen alilingva ligilo, sen klara referenco, sen enkonduko: kio estas tio? Nur skemo, sen klarigo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 13 aŭgusto 2026 9:01
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per tri poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:23, 15 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ĉio dubinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. Tute senreferenca, infaneca variaĵo al la tradicia x-skribmaniero. Oni povas pripensi mem skribi siajn privatajn, esperantlingvajn  mesaĝetojn al siaj amikoj aŭ familianoj en saĝtelefono per signo ^, *, ', #, y, q, °, ˘ aŭ iel ajn anstataŭ la ekzempla anstataŭaĵo x, sed tio ne necesigas apartajn novajn paĝojn [[^-sistemo]], [[*-sistemo]], [['-sistemo]], [[°-sistemo]] ktp. Rimarkante pri referencoj aŭ manko de ili: la sola referenco *[https://www.miavivo.net/grupoj/grafemologio/?wpappninja_v=zxo3sewiw diskuto pri ĉi sistemo] - ĉe: ''miavivo.net'' '''tute ne estas''' paĝo de &quot;diskuto pri ĉi sistemo&quot;, sed nur meze de la paĝo havas unu frazon &quot;Mi daŭrigis mian defion elpensi personan skribsistemon por Esperanto per nur latinaj literoj&quot; de iu Bradford S. je 2024-01-15. Mi pensas ke tiu Bradford S. estas sincera - vere laŭ mia ideo temas pri &quot;elpensita persona ideo&quot;, kiun eble antaŭ li jam elpensis iu Saŝa Ĉ. en Siberio en aŭ iu Tomiko W. en Japanio, sed kiu ĉiukaze estas privata, persona ludado. Eblas ludi, kompreneble, sed ne pri ĉiu kaprico necesas fari enciklopedian artikolon - krom se oni vere konvinkas ĉiujn aliajn vikipedianojn kaj kromajn legantojn per konvinkegaj ekstervikipediaj referencoj pri tio ke temas pri fortega movado kiun intertempe aktive subtenas 2 milionoj da esperantistoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:15, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:33, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Taraneh Javanbakht ]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Taraneh Javanbakht
|kialo = Memreklamado. Transvikia spamaĵo.&lt;br /&gt;Vidu ankaŭ:
* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Taraneh_Javanbakht_(4th_nomination)&amp;oldid=1367706659 en:Wikipedia:Articles for deletion/Taraneh Javanbakht (4th nomination)]
* [[:es:Wikipedia:Consultas de borrado/Taraneh Javanbakht]]
* [[:simple:Wikipedia:Requests for deletion/Requests/2026/Taraneh Javanbakht]]
|subskribo = [[Uzanto:Moscow Connection|Moscow Connection]] ([[Uzanto-Diskuto:Moscow Connection|diskuto]]) 21:00, 9 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 16 aŭgusto 2026 21:55
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je kvar poraj voĉoj, nul kontraŭaj kaj dubaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:27, 17 aŭg. 2026 (UTC)
}}
Nu la juĝo ke temas pri senhonta memreklamo kaj transvikia spamaĵo eble estas iom akra kritiko, sed kvankam la mikroteksto (jam) estas sen klaraj esperantaj gramatikaj eraroj, ĉiukaze temas pri {{ŝ|ĝermeto}} de unu frazo kaj {{ŝ|orfa}} teksto. Sume la kritikaj kestoj estas dekoble pli grandaj ol la unu frazeto. Tio aspektas ne nur ĝermeto, sed jam sekiĝinta mizera planteto. Tial {{por|por}} forigo, se se ne okazos miraklo en 6 tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} Memreklamo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:39, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:32, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Seroje Fioletovoje]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Seroje Fioletovoje
|kialo = Mankas enciklopedia graveco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 1 septembro 2026 15:38
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
&lt;s&gt;{&lt;nowiki/&gt;{por}&lt;nowiki/&gt;}&lt;/s&gt; Por kiel proponinto. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko. Mankas la biografiaj artikoloj kaj intervjuoj, do iuj ajn pruvoj de la enciklopedia graveco. La artikolo mem estas verkita en kripla lingvaĵo kun gramatikaj eraroj kaj stilaj fuŝoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)

{{por}}[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)

{{Kontraŭ}} Multaj GLAT-aktivuloj havas artikolojn ĉi tie. Ri estis la sola civitano de Rusio, kiu provis organizi kontraŭmilitan akcion en Donecko.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 13:53, 31 aŭg. 2026 (UTC)
:En Rusio estas multege da (ne-)GLAT-aktivuloj. Ĉu ni kreu artikolon pri ĉiu? Seksa identeco aŭ ties manko ne estas kriterio de enciklopedia graveco. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn en neniu kampo, inkluzive la socian aktivadon. Rilata ago (''akcio'' estas rusaĵo, cetere la teksto ĝenerale montras ke ĝia verkinto pensas ruse kaj malbone regas Esperanton) ricevis rimarkindan reagon nek en amaskomunikiloj, nek en politikaj rondoj. 0 + 0 = 0. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:42, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} Mi verŝajne ne estas objektiva, ĉar temas pri iu kiun mi konas/konis realvive, sed mi pensas ke tiu ĉi persono estas sufiĉe konata kaj influa por havi propran enciklopedian artikolon, ne nur en Esperanto, sed ankaŭ en la rusa kaj en la angla. Mi tamen devas konsenti, ke la artikolo en nuna stato estas vere fuŝa kaj ne estas sufiĉe bone argumentita per aŭtoritataj fontoj. Eĉ pri la nomo mi havas dubojn: kiom mi scias, Seroje Fioletovoje estas mortonomo, kaj nun la persono estas transvirino nomata Maria Ŝtern. Do mi nur malforte kontraŭas forigon de la artikolo.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:18, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} 0 + 0 + 0.5 -&gt; 0 + 0 + 1 -&gt; sufiĉas. Eble iu uzanto kiu scipovas la rusan povus eltiri na pli da informo subtenanta la gravecon el la ruslingvaj fontoj. Tre probable Seroe Fioletovoe atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko, same kiel ekzemple [[Stanislavo Belov]]. Ankaŭ vilaĝo kun 10 loĝantoj [[Dvo%C5%99i%C5%A1t%C4%9B_(Mnich)]] ne rikoltis rimarkindan reagon en amaskomunikiloj. Enciklopedia graveco estas limigita, sed postuloj en ĉi tiu vikio ne estas tre altaj, kaj oni apliku samajn regulojn al ĉiuj artikoloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:10, 4 sep. 2026 (UTC)
:Oni apliku la samajn postulojn al ĉiuj artikoloj. Mi proponis forigi artikolon [[Stanislavo Belov]], sed la komunumo decidis lasi ĝin. Cetere estus ridinde kompari artikolojn pri la sciencisto kun dekoj da sciencaj studaĵoj kaj artikoloj pri li mem en aŭtoritataj fontoj [https://writer-tyumen.ru/index.php?m=autor&amp;aid=48 ekzemplo] kun artikolo pri persono, kiu nenion kreis, nek publikigis, nek ricevis iun ajn agnoskon en iu ajn fako. Tio estas la encikloedio, ne kolektejo de biografioj de ies amikoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:22, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Esperanto Eksport']] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Esperanto Eksport'
|kialo = la indikoj baziĝas nur sur onidiroj - ne eblis iel ajn akiri konfirmojn, ne estas retejo, ne estas informoj...
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = sabato 5 septembro 2026 21:27
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = kvar poraj kaj neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:20, 6 sep. 2026 (UTC)
}}
{{kom}} Se vi volas, vi povas ankoraŭ vidi la artikolan diskutpaĝon: Roberto, kiu mem enmetis la tekston, ne plu scias de kie li havis la informojn; Ulrich Matthias, kiu proksime kunlaboras kun esperantistoj en Madaaskaro, neniam aŭdis pri tiu projekto, kaj objektive ne eblas malkovri retejon aŭ informojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:08, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo, ankaŭ la diskpaĝon [[Diskuto:Esperanto Eksport']] kaj Q-umon [[d:Q12347413]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:17, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:19, 6 sep. 2026 (UTC)

== [[Maco (hebra pasto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Maco (hebra pasto)
|kialo = nura alidirektilo el misliterumita nomo al la ĝusta artikolo (tiu kompreneble ''ne'' estu forigita!, ''nur'' la alidirektilo!)
|subskribo = [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-05
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = teknika forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:32, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} [[Maco (hebrea pasto)]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:21, 3 sep. 2026 (UTC)

== Mino-XXX ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Mino-XXX
|kialo = fuŝa vortara artikolo, krome parte piratkopiita el PIV
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:18, 3 sep. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-10
|forigita =
|kialo de rezulto =
}}
:{{por}}Nenecesa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:11, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Ferenc Dunszt (kuracisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ferenc Dunszt (kuracisto)
|kialo = Mi dubas pri enciklopedieco. Temas pri iu kiu estis arestita post la Dua Mondmilito. Oni rakontas nenion pri graveco dum lia kuracofico. Estas nenio en hungara vikio, kvankam estas kelkaj aliaj samnomuloj. Jam venis dubindaj artikoloj rilate al Dunst aŭ Dunszt.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:18, 4 sep. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 11 septembro 2026 17:45
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

: {{kom}} [[:d:Special:Contributions/~2026-48034-86]] [[:m:Special:CentralAuth/FDaero2]] Fontoj estas multaj ... iu hungarlingvulo prijuĝu ilin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:26, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} hungare estas 4 personoj kun tiu titolo, sed nek unu identas la Esperantan personon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 11:04, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} Fakte mi timas pri lavango de fuŝaj hungaraj artikoloj rilataj al la familinomo Dunszt, kio ja iam okazis. Nun venas [[Gizella Mózer]], ŝajne nobelino kaj laboristino en fabriko. Pri la unua afero gapas tiu informo el komunista Hungario inter la 1950-aj kaj 1970-aj jaroj (laŭ referencoj). La nura referenco kiun mi povis konstati parolas pri Béláné Dunszt kaj ne pri Gizella Mózer. En la artikolo oni diras nenio pri la kialo de ambaŭ nomoj. Pri laboristino en fabriko mi dubas pri ties enciklopedieco. Ĉio indikas klopodojn por honori iaman familinomon. Mi petas same ties forigon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:26, 6 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jgob2wm0hpl1yj6irkb3nih9v25lxl1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470502</id>
      <parentid>9470501</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ferenc Dunszt (kuracisto) */</comment>
      <origin>9470502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170876" sha1="n8tbyn8mpulei2zuvvxxsxr4z26o1lq" xml:space="preserve">{{/Enkonduko}}
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]&lt;/div&gt;

== Ne plu aktivaj ==

Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn &quot;Malnovaj diskutoj&quot;.

== Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj
|kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj
|subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC)
|tempo = 2025-04-24
|forigita = jes
|kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC)
}}
:Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC)

: {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj &quot;specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj&quot; estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC)
::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC)

: Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC)
::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC)

:::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC)
:::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC)

:::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 ==
La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen &quot;bilda sensilo&quot; nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de &quot;rastrumero&quot;, kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC)

: {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC)
:Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC)

:{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo &quot;[[bilda sensilo]]&quot; ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj &quot;bilda sensilo&quot; serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) &quot;Bilda sensilo&quot; en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC)
:::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC)
:::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun &quot;ŝajne aparte internacian&quot; lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale

:::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}}

:::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun &quot;ĝ&quot; anstataŭ &quot;g&quot; al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC)

::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC)
::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC)
::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon &quot;ŝargkuplita&quot; kun silabo &quot;ŝarĝ&quot; permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas &quot;plene riparite&quot; kaj en alia tamen avertas &quot;La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo&quot;. Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke &quot;ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj&quot;, sed jes bonas se tiuj &quot;provizoraj solvoj&quot; estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC)

:::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 &quot;active pixel sensor&quot;]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC)
:::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC)


== [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Joel Filsaime
|kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC)
}}
{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC)
:{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC)

== SoftProgrAmaro ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj
|artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo
|artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software
|kialo = forgesitaĵo, &quot;testoj&quot; kaj &quot;provejo&quot; neuzataj, &quot;Software&quot; nur post forŝalto &lt;big&gt;ĝisnune NE okazis&lt;/big&gt;
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-02-17
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{Por}} sed 8 uzoj de &quot;Infobox Software&quot; ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --&gt; {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 22:49, 19 apr. 2026 (UTC)

== [[Natalia Bryant]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Natalia Bryant
|kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la &quot;internacian&quot; argumenton &quot;crosswiki spam&quot;, kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 2 marto 2026 21:16
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC)
:: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&amp;action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC)
::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento &quot;crosswiki spam&quot;, kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)

:::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC)
:::::Nu, la diskuto tutekzakte estis:
::::::&lt;small&gt;Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 
:::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 
:::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026
::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer  23 Feb 2026 
:::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026&lt;/small&gt;
::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke &quot;forte&quot;, kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce &amp; Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC)

== &quot;Kategorio:Ŝablono:Kun Lua&quot; - 2026 4 6 ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua
|kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-03
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC)
}}

: Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC)
:::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC)

== [[Dunst Records]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Records
|kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
{{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC)

:Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto &quot;Believe Music&quot; kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC)

{{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj &quot;malforte kontraŭ&quot; kaj &quot;tendence kontraŭ&quot;. Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo &quot;tendence kontraŭ&quot; ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj &quot;estas je po kvarono kontraŭ&quot;, do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC)

== &quot;Ŝablono:Tradukita/artikolo&quot; - 2026 3 12 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo
|kialo = jam forŝaltita
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-08
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 2026-03-12
}}
:{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC)
:: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC)

== Projektaĵoj &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; kaj &quot;/6&quot; - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj
|artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|kialo = &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono &quot;Ĝermo&quot; (la rilata kato NE estas poponita por forigo), &quot;/6&quot; temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:En &quot;Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6&quot; ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono &quot;CarojDeRusio&quot; por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

== Bul**g - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Buleaeg
|artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2
|artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1
|artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg
|kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:20, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Graziano D'Urso]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Graziano D'Urso
|kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj.
|subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 23 marto 2026 17:51
|forigita = ne 
|kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 
}}
{{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC)

{{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj &quot;la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj&quot; (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do &quot;loka lingvo&quot; de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke &quot;estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston&quot; kaj tio supozigas ke probable aŭ eble &quot;la kreinto estas la biografiito mem&quot;, estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC)

:{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC)
::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko &quot;Leonardo da Vinci: &lt;s&gt;La Imagaj Damnitaj&lt;/s&gt;&quot; estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo &quot;La Imaga Malsanulo&quot; (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC)
:::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&amp;item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. 

:La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC)
::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC)

== Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 ==
Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC)

:La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do &quot;ne tuj&quot;, sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado)
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]]
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697

:estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC)
::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo &quot;Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png&quot; en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas &quot;mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien&quot;). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de 
:::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]]
:::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]]
:::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]]
:::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] 
:::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]]
:::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC)

PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP

{{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC)

== J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = J-Pimp (songwriter)
|kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo (&quot;songvvriter&quot;) estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC)

{{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:11, 5 apr. 2026 (UTC)

{{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj &quot;alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo&quot; se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando
|kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 00:54, 11 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC)
: {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC)

== Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio
|kialo = Ĝi estas malplena.
|subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&amp;oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis &quot;''Aŭstralio''&quot;, skribis &quot;''Okcidenta Aŭstralio''&quot;). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:04, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon &quot;Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio&quot;. Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu &quot;Okcidenta Australio&quot;, ne iu fremda mallongigo &quot;VVA&quot;, ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC)

==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo.

Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC)

: {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke &quot;la permeso estas falsa&quot;, sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} &quot;kion mi vidis en pluraj artikoloj&quot; - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn?
::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC)
:::::&quot;Ĉu vi povas montri ekzemplojn?&quot; Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC)
::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC)
:::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la &quot;permesa etikedo&quot; de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC)
::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC)
::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi &quot;Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon&quot;. Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo &quot;[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]&quot;, '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto &quot;Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC)
:::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon,  kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC)

== [[Trinnaphop Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Trinnaphop Thongchay
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 4 majo 2026 12:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28
}}
:{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)

==[[Artefarita planedo]]==
Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]==
Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC)

:En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon &quot;kontakto 1996 4&quot;, kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko &quot;kontakto 1996 4&quot; mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la vortoj de &quot;aperintaj antaŭ 700&quot; ... ĝis &quot;sian urtikecan povon&quot; estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel &quot;Literaturo&quot;, krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub &quot;Eksteraj ligiloj&quot;. Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC)
::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio &quot;Literaturo&quot; estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon.
::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC)
::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC)
:::{{farite}} Ĉapitro &quot;Literaturo&quot; kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Yunus Emre Demir
|kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC)
|tempo = tujtuje
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La tuta enhavo estas &quot;Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo.&quot; Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC)

== [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = mumio de Maunula
|kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 25 majo 2026 10:55
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
}}
La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis &quot;ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj&quot; - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos &quot;vikipedia mumio, entombigita&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC)
::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC)
::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Abitura ekzameno en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando
|kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 26 majo 2026 10:18
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 
}}
:{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo (&quot;abitura&quot; ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
:{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto &quot;Ylioppilastutkinto Suomessa&quot;, ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, &quot;originala elpensaĵo&quot; restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC)
:: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion &quot;mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»&quot;, sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Junior Seydini
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus &quot;tajlanda famulo&quot; - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus &quot;internacia modelo&quot; - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado &quot;internacia&quot; kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera &quot;internacia&quot; kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu &quot;referenco&quot; estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi &quot;menciindecon&quot;)??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''&quot;looks like this page is lost&quot;'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

:PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Rikard Djegadut]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Rikard Djegadut
|kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 1 junio 2026 20:57
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC)
}}
Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. 

Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio &quot;Indonezio&quot; ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion &quot;indonezianoj&quot; ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion &quot;indoneziaj ĵurnalistoj&quot; nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis &quot;okcidenta Manggarajo&quot;, estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[N. Robert Branch]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = N. Robert Branch
|kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot;; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri &quot;Esperanta Ekonomikisto&quot; estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna.
|subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC)
|tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC)
}}
La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot; aŭ &quot;li akiris nacian gazetaron&quot;. Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao &quot;Astoria&quot; el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj &quot;Astoria cosmetics Austin&quot; aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC)

{{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC)

::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC)
:::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC)
::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton)
:::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/
:::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo:
:::::* &quot;''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''&quot;
::::::Tio estas: &quot;En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj.&quot; Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj...
:::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC)
:Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC)
::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj &quot;pruvas&quot; tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus &quot;nedubebla laŭ niaj kriterioj&quot;. La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC)

== [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como)
|kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama &quot;longtempa abuzanto&quot; (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[Katolikismo en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Katolikismo en Finnlando
|kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton &quot;katolikanoj&quot;. La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14
|forigita = ne
|kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC)
}}
{{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC)
: Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono &quot;ĝermo&quot;, eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC)
:: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC)
:::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC)
:Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC)
::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani &quot;Ĝi povas resti&quot; kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la &quot;plibonigetoj kontraŭ forigo&quot;. 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC)

== [[Karim Tabti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Karim Tabti
|kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC)
|tempo = &lt;s&gt;10 junio 2026 9:42 h &lt;/s&gt; plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h
|forigita = ne
|kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: &quot;in dubio pro reo&quot; dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC)
}}

:Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC)
::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC)

La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco &quot;La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia.&quot; Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo &quot;Karim Tabti&quot; entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo &quot;ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn&quot;, groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj &quot;laŭ la normoj de Wikipedia&quot;: la &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot; pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj:
* https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ 
* https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/
* https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/
* https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/
Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot;. Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi &quot;testan balonon&quot;, antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne &quot;senvalorigas lin&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC)

Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC)

::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. &quot;in dubio pro reo&quot; [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Ŝlomo Hofmeister]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝlomo Hofmeister
|kialo = Fuŝega lingvaĵo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18
|forigita = ne
|kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko &quot;fuŝa lingvaĵo&quot; intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]])
}}
:Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC)
::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Metodo Castiglioni]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Metodo Castiglioni
|kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC)
}}
{{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Luca Bestetti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Luca Bestetti
|kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi &quot;nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne&quot;? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston???
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
{{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Thathanine Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Thathanine Thongchay
|kialo = Dubinda menciindeco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 3:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC)
:{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto)
|kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 18:01
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} La novulo mem skribis &quot;Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro.&quot; Pardoni &quot;se li fari eraro&quot; oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Via Arcivescovo Romilli]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Via Arcivescovo Romilli
|kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC)

{{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la &quot;Casa Astratta&quot; estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu &quot;Via A. Romilli&quot; estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri &quot;tiu unu strato Via A. Romilli&quot; estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la &quot;kvartalo Corvetto&quot; estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la &quot;kvartalo Corvetto&quot;, kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC)
:::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC)

== [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando
|kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 29 junio 2026 21:28
|forigita = ne
|kialo de rezulto = sed ekstreme reduktita laŭ 3 voĉoj favore al tio --
[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:42, 16 jul. 2026 (UTC)}}
:{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC)
:::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj &quot;Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo&quot; kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel &quot;Dts/outdmy1&quot;. Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC)

:::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la &quot;preferata rango&quot; forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... 

:::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de &quot;fortaj sportadmirantoj&quot; en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri &quot;forta admiro&quot;, sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri &quot;siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj&quot;. Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC)
::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC)

:{{kom}} Provizore mi forigis la kernon de la fuŝa artikolo kaj lasis nur listeton de dek golpafistoj laŭ la listo de anglalingva artikolo. De nun oni povas plivastigi la artikolon; kvankam mi markis ĝin kiel redaktata (por eviti trudon de aktuala intereso), konsideru vin liberaj agadi sur ĝi. Nun oni devas atendi la finon de la nuntempa ĉampioneco por aktualigi la rezulton kaj eventuale pliigi la liston al 20 aŭ krei tabelon. Poste oni devas konsideri ĉu indas aldoni la liston de la plej bonaj golpafantoj en monda ĉampioneco (tiu ĉi estas ĝenerala listo) aŭ krei apartan artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{komento}} Jam paŝo al bona direkto. Mi aldone vidigis la naciajn teamojn, kaj videblas ke nur en tiu minimuma listo de 10 homoj ne nur mankas 2 el 10 tekstoj pri sportistoj sed ankaŭ mankas 3 el 10 tekstoj pri teamoj. Se oni vastigas la liston al 20 homoj, la ruĝaj ligiloj jam signife multiĝos. Sed estos en ordo. Sume 20 biografioj kaj 20 tekstoj pri teamoj estas ne tro multe. Kaj estas bona okazo verki pri la naciaj teamoj de Malajzio, Zambio aŭ Malavio, kiuj krome probable ankoraŭ 10 jarojn ne atentiĝos, ĉar ili en kontinentaj aŭ mondaj turniroj principe ne ludas gravan rolon. Aldoni plian liston de la plej bonaj golpafantoj nur en monda ĉampioneco sendube nur indas, se ankaŭ pri tiu listo jam estas alilingva listo de kiu eblas kopii, ĉar mem esplori pri tia vasta statistika temo kostus freneze tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:50, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Daŭre la 5 ruĝaj ligiloj [[Sunil Chhetri]], {{BaratoFB}}, {{MalajzioFB}}, [[Ali Mabkhout]], {{Unuiĝintaj Arabaj EmirlandojFB}} estas ruĝaj. Sed la listo en la de Kani forte tranĉita formo tamen estas ne plu forigenda. Tial mi proponas fermi la diskuton, kun tri voĉoj por tiu forta redukto (Goren ja nur demandis kaj ne klare esprimis sin voĉdone). Kiu volus adopti tiujn kvin estontajn tekstojn? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:40, 16 jul. 2026 (UTC)

== [[Vitikolturado en Umbrio]] plus 11 similaj paĝoj plus navigilo ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vitikolturado en Umbrio
|kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 7 julio 2026 10:50
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:27, 7 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de tiu teksto. Neniel estas nur la longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Estas multaj tajperaroj, el kiuj tiuj kiuj estas faritaj ligiloj, ekzemple &quot;[[hekolitoj]]&quot; (supozeble la homo celis ion kiel 'hektolitroj') plej elstaras ruĝe, sed tajperaroj sen ruĝa ligilo simple estas alikoloraj eraroj, sed ĉiukaze eraroj. Mi estus malpli drasta, se ĝis la fino de la pripensa semajno iu esperantisto ĝustigus ĉiujn tajperarojn (ĉi tie estus ankoraŭ du tagoj), sed kiu volus tion fari? Mi certas ke la aŭtomata guglo-tradukilo povas bone tajpi la vorton 'hektolitroj', do la lingvonivelo estas multe sub la kreaĵo de iu senkosta roboto. Sed problemo estas, ke la homo ŝajne ĉiam redaktas je nova anonima kanalo, do ne eblas bloki kanalon, kaj ne eblas decidi pri forigo de pluraj tekstoj, sed necesas ĉiujn titolojn unuope kopii ĉi-tien, por tiam decidi pri forigo - sed tio eblas per simplaj voĉdonoj, sen longe argumenti pri pluaj tekstoj. Ĉiukaze tre pena purigado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Ĉiukaze: Ŝajnas ke sume temas pri 12 tekstoj/temoj, ĉar la sama anonimulo ankaŭ faris tute ekstere belan navigilon {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}}, kiu listigis tiujn 12 ligilojn, kaj post kreo de la lasta (pri Umbrio, je 2026-6-30) ŝajne ne faris novajn tekstojn. Sed ankaŭ se la navigilo aspektas bone ordigita, la unuopaj aliaj 11 listaj paĝoj ĉiuj ŝajne estas same ĥaosaj kaj eraraj kiel la unua jam fokusita en VP:FA. Mi do estas {{por}} forigo de ĉiuj 12, kaj se fari tion, poste ankaŭ por forigo de la navigilo, kiu tiam ne plu havas sencon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 5 jul. 2026 (UTC)

Do

{{Propono de forigo
|artikolo = Vinberkultivaĵo en Piemonto
|kialo = kaj 
* [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia]]
* [[Vinberkulturo en Sardio]]
* [[Vinberkulturo en Sicilio]]
* [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo]]
* [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta]]
* [[Vinberkulturo en Veneto]]
* [[Vitikulturado en Emilio-Romagna]]
* [[Vitikulturado en Marko]]
* [[Vitikulturo en Lombardio]]
* [[Vitikulturo en Toskano]]
Kialoj jam menciiĝis supre.
Kaj se ĉiuj decidiĝis forpreni, ankaŭ {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}} foriru.
|subskribo = --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 5 jul. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 12 julio 2026 20:06 (UTC)
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

:Plus [[Vinkultivado en Kampanio]]. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 7 jul. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Fizalio]]==
[[Fizalio]] ŝajnas esti en la sama situacio kiel &quot;Meduzo&quot; estis, kaj mi petas [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de Meduzo|la saman solvon]] - kaŝon de la kopiitaj versioj post kiam mi anstataŭigos ĝin, kaj enmeton de ĝusta referenco al la kopiita artikolo kiel &quot;Literaturo&quot;, se {{re|ThomasPusch}} aŭ iu alia havas ĝin.

Cetere, la afero de &quot;Meduzo&quot; ankoraŭ ne estas tute solvita. La referenco estas metita, sed la kopiitaj versioj ne estas kaŝitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:06, 1 jul. 2026 (UTC)

Mi serĉis en miaj bretaroj, sed miaj paperaj jarkolektoj pri Kontakto finiĝas fine de 1996, do tiun pri 1998 6 mi ne havas. Mi ŝatas peti iun alian pri kaŝo de la dubindaj versioj de &quot;Fizalio&quot; - nur se en semajno aŭ du vere neniu administranto pretus fari tion, mi rekontakteblus por tamen krizokaze helpi. Sed ĉar mi estis implikita en la afero de &quot;[[Meduzo]]&quot;, mi provos kaj supozeble sukcesos kaŝi la kopiitajn versiojn tie. Serĉante pri retaj arkivaj eldonoj de &quot;Kontakto&quot; mi ĵus ankoraŭ konsciiĝis, ke ŝajne ambaŭ arkivejoj www.gazetejo.org kaj www.bitarkivo.org estas mortintaj. Mi jam en aliaj diskutejoj demandis ĉu iu vidis iun noton aŭ aŭdis ion pri tio, kaj volas ripeti la demandon ankaŭ ĉi tie. Same mi alvokas ĉiujn aliajn, kiuj jam iom da jaroj estas esperantistoj, serĉi en siaj bretaroj pri iom pli novaj jarkolektoj pri Kontakto, almenaŭ pri ĉiuj ekde 1997 ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:16, 1 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Meduzo]]&quot; antaŭ 14 05 2026 nevidigitaj. Pri &quot;Fizalio&quot; vidu supre. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 1 jul. 2026

{{kom}} '''[[RIPETO de ALVOKO]]''': mi alvokas ĉiujn, kiuj jam 28 jarojn estas esperantistoj aŭ kiuj aparte kolektis revuojn Kontakto, serĉi en siaj bretaroj pri la revuo «Kontakto 1998 / 6». Kaj bonus entute scii, kiu havas kiujn jarkolektojn de la revuo «[[Kontakto (revuo)|Kontakto]]». [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:52, 16 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Fizalio]]&quot; antaŭ la novtraduko nevidigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:57, 16 jul. 2026 (UTC)
:Multan dankon. Intertempe mi trovis ke oni povas libere elŝuti malnovajn numerojn de ''Kontakto'' de [[UEA]] mem. Sed en jaro 1998, numero 6 mi trovas neniun artikolon pri fizalioj. Eble la cito estis erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:31, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Arbarulo}} Koran dankon pro la atentigo ke oni (nun) povas libere elŝuti malnovajn numerojn de Kontakto de UEA mem. Mi provis pri n-ro 1998/6, senprobleme funkciis, kaj efektive ankaŭ mi tute ne trovis artikolon pri &quot;fizalio&quot; tie. Tio estas disturbiga. Se neniam estis artikolo de tiu temo en Kontakto 6/1998, ni eble senkaŭze buĉis la tutan malnovan tekston. Sed nun tiel okazis, kaj mi ne volus malvolvi la tutan procezon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:39, 22 jul. 2026 (UTC)
:::Tio povas esti, kaj se ĝi estas, mi bedaŭras. Tamen multe pli verŝajne ĝi estis kopiita artikolo de iu alia revunumero. Almenaŭ laŭ mia neperfekta memoro, la artikolo estis en simila stilo al tiu de &quot;Meduzo&quot;, multe pli taŭga por revuo ol enciklopedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:04, 3 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Agatino]]==
Denove [[Uzanto:Claudio Pistilli]] tradukis rekte el alia enciklopedio, kiu ne permesas tion. Ĉi-foje temas pri anglalingva Encyclopedia.com [https://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/agathinus-claudius], kiun li citis kvazaŭ normalan referencon. Krome li aldonis tute mensogan aserton, ke la artikolo uzis tradukon el la angla vikipedio. La unua alineo venas de nekonataj fontoj, nek Encyclopedia.com nek la angla vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:00, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{forte por}} forigo ĝuste tial: piratkopiado plus mensogo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:35, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{por}} krom se iu entreprenos plene anstataŭigi la tekston per la memverkata aŭ per traduko el iu alia vikipedio (tio ĉi ne devas esti tro malfacile, en preskaŭ ĉiuj intervikioj la artikolo estas unu aŭ du paragrafoj; do, kiel kutime, temas nur pri tio, ĉu iu zorgas sufiĉe).--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:28, 11 jul. 2026 (UTC)
: {{por}}: &lt;small&gt;&lt;small&gt;«''[https://www.encyclopedia.com/termsofservice 2.1 All content and tools provided by Encyclopedia.com on the Services are protected by copyright, trademark and/or other applicable intellectual property and proprietary rights laws and are owned, controlled, and/or licensed by Encyclopedia.com. The Services are also protected by copyright, patent, trademark, and other applicable intellectual property and proprietary rights laws]''»&lt;/small&gt;&lt;/small&gt; Tio klaras. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:16, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:24, 17 jul. 2026 (UTC)
:::Kvankam ĉi tie mankas la kutima kesto, mi tamen volas fini la diskuton pri tiu temo. Bedaŭrinde, la situacio klaras - klare kopirajtan tekston oni ne povas lasi, ankaŭ se oni fidele tradukis ĝin. Per la traduko la kopirajto ne malaperas. Do for, per 5 poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:43, 22 jul. 2026 (UTC)
::::{{farite}} la forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:44, 22 jul. 2026 (UTC)

== [[Protipozo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Protipozo
|kialo = Mi ne certas ĉu tiu traduko de jam publikigita artikolo en retejo rajtas aŭ ne rajtas esti en Vikipedio. Ja temas pri iu germanlingva vikia retejo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 16 julio 2026 17:13
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per kvar poraj voĉoj, neniu kontraŭa aŭ duba. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Poste ĝi necesos iom da vikiigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} Ŝajnas iu originala esploro, ne estas intervikioj, kaj la fontoj ne estas aŭtoritataj sciencaj gazetoj: anstataŭe, estas unu malnetaĵo ĉe vixra (kiu estas klono de [[arxiv.org]]), persona paĝaro de la esploristo, kaj iu Aŭstria sekteca vikio. Tre suspektinde laŭ mi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:36, 11 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}}Estas malfeliĉa, tute nevikiigita teksto. Ne ŝajnas origina esploro de la esperanta tekstofarinto, sed pli baze, fakte estas traduko, eble aŭtomate farita, de la germanlingva teksto [https://anthrowiki.at/Protyposis], kiel jam aludis Kani - la retejo indikas ke ĉiuj tekstoj disponeblas laŭ kondiĉoj de [[krea komunaĵo]] BY-SA 4:0, do probable ne estas krimo kopii tutan tian tekston, sed la demando tamen estas, kiun utilon la teksto havos en esperantlingva vikia enciklopedio post forta, ne nur iometa vikiigo. Se la teksto rajtos resti, tiam probable en vikifontaro, ne en la ĝenerala vikipedia branĉo (kvankam mi dirus ke tia ekstreme filozofia eseo ankaŭ tie ne utilos al multaj averaĝaj esperantistoj). Mi supozas ke la farinto estas bonvolema esperantisto kaj naiva vikipedia novulo, sed tamen la teksto en tiu formo ne taŭgas ĉi tie. Kaj mi, kara Goren, estus singarda pri etikedigo de &quot;sekteca vikio&quot; - nomi ion &quot;sekteca&quot; estas forta akuzo kaj signifa ofendo, kaj laŭ mi en enciklopedio simple nomi iun asocion aŭ projekton sekteca nur eblus en la formo «la aŭstra gazeto ''Der Standard'' en julio 2023 nomis la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (kun ligilo al gazeta artikolo, kiu tute ne ekzistas, mi nur inventis la aserton) aŭ «la ŝtata prokuroro de Vieno en majo 2026 deklaris la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (ankaŭ kun ligilo al reta oficiala komunikaĵo). Tiam eblas noti, ke tiuj institucioj havis tiom fortan, akuzan opinion, kiu eble ĝustas eble ne. Sed tute ne necesas diskuti pri suspekto de sekto - la teksto simple en tiu formo ne estas por vikipedio (do {{por}} forpreno el vikipedio). Konciza esperanta teksto pri &quot;la germana fizikisto [[Thomas Görnitz]]&quot; povus eniri la vikipedian paĝaron, kun internaj ligiloj al la paĝo [[Carl Friedrich von Weizsäcker]] ktp., kun iom da eksteraj ligiloj kaj kun referencoj, kiuj ebligas objektive sekvi la informfontojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:15, 16 jul. 2026 (UTC)
::Nu, mi ne uzas vorton &quot;sekteca&quot; en tiu senco ke ĝi estu forta akuzo, pli en la senco &quot;niĉa&quot;, &quot;servanta al malgranda komunumo de entuziasmuloj de iu malvasta ideo&quot;. Kaj en tiu ĉi senco mi pensas ke la vorto tute taŭgas, ĉar efektive temas pri tre malvasta komunumo kaj nocioj ne konataj ekster ĝi. Iuokaze, miaj suspektoj pri originala esploro kaj nescienceco validas kaj, almenaŭ, meritas rekontrolon, ĉu oni konsentu kun mia uzo de terminoj, ĉu ne. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 18:39, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}} Mi ankoraŭ alskribis la vikipedian novulon [[:uzanto:GeorgHennemann|GeorgHennemann]], kiu kreis la tekston kiel anonimulo, ne estas krimo foje ne ensaluti, kaj kiu kreis duan konton Ĝorĝo, kiun mi ne konsiderus ŝtrumpopupo, ĉar la homo tie klare indikas ke li estas GeorgHennemann. Estus bone ne tute perdi la homon, kvankam tiu ĉi lia kontribuo estas malfacile tenebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:36, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

:{{kom}} Estas strange ke nun la vikipedia sistemo asertas ke uzanto GeorgHennemann tute ne ekzistas, kvankam lia uzantopaĝo kaj diskutpaĝo ekzistas, tie ankaŭ estas pli malnovaj notoj de Kani kaj mia noto de antaŭ 6 tagoj. 
:* {{uzanto2|GeorgHennemann}}
:Se estas tia teknika konfuziĝo, mi ne certas ĉu la homo entute vidas mian noton. Sed tio ne ŝanĝas la netaŭgecon de la teksto. Mi ankoraŭ povas atendi 4-8 tagojn, ĉu Georg sukcesos ensaluti, ekz. per dua konto Ĝorĝo aŭ per tria konto, kaj ĉu li ankoraŭ provos ŝovi la tekston al vikifontaro. Sed kompreneble ankaŭ povas esti ke homoj fine de julio ferias tri semajnojn. Kvar voĉoj subtene al forigo de la teksto de tiu ĉi projektoparto ĉiukaze jam estas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:05, 22 jul. 2026 (UTC)
::Daŭre, [[uzanto:GeorgHennemann]] kaj [[uzanto-diskuto:GeorgHennemann]] estas, sed kontribuoj • alŝutitaj dosieroj • globala kontribuado rezultigas respondon &quot;Uzanto-konto &quot;GeorgHennemann&quot; ne estas registrita.&quot; Intertempe &quot;4-8 aldonaj tagoj&quot; longe pasis, fakte pasis 12. Neniu Georg Hennemann respondis mian kontaktoprovon, eble li tuta aŭguston ferias, aŭ li malinteresiĝis pri vikipedio kaj neniam ajn revenos, sed tiom longe ni ne povas atendi. Mi post horo forigos la tekston - ĵus mi vokiĝas for de la komputilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Dunst Veturigvojo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Veturigvojo
|kialo = Suspektinda kaj dubinda enciklopedia gravo. Temas pri nur kampara vojo, kiu ne estas menciita en la anglalingva artikolo pri la urbo. Estas neniu referenco. La dua fonto estas falsa, ĉar tie oni ne mencias tiun vojon. El la dua fonto la kreinto, anonimulo, elprenis la foton, kio starigas la demandon pri la rajto publikigi ĝin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 20 julio 2026 13:10
|forigita = jes
|kialo de rezulto = kun 4 poraj voĉoj, neniu duba aŭ kontraŭa [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:48, 22 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}La sama anonimulo kreis plurajn artikolojn pri Dunst aŭ Dunzst kvazaŭ omaĝo al iu familio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo pro dubinda enciklopedia gravo. Per &quot;datenkverado&quot; (la vorto ne ekzistas!) en Google Maps eblas vidi ke la vojeto vere estas kampara vojo de 800 m, 5 km okcidente de la centro de West Bend. La dua fonto jes mencias la vojeton, per montro de la foto pri stratsigno, fotita en 2006, sen iu indiko kiu liberigus la foton de kopirajto, do ĝi estas kontraŭleĝe en la komunejo. Se oni denuncas la fonton de la foto (de 2006, en p. 28) kaj la tutan PDF-dosieron [[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/eb/Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf Our Wisconsin ancestors: The German immigrants of the 1880s &quot;Copyright 2009&quot;]], oni supozeble tre rapide rezultigus forigon de la bildo. La PDF-dosiero ŝajne estis alŝutita al la komunejo kaj jam estas forigita, prave, ĉar &quot;Copyright 2009&quot;, sed per la truka URL &quot;wikipedia/commons/e/eb/..&quot; oni tamen ankoraŭ povas vidi la forigitan bildon. Eĉ se la anonimulo farus al si la penon krei e-lingvan tekston pri la urbo West Bend ([[d:Q989459]]) aŭ pri la sudokcidente najbara loĝloko West Bens ([[d:Q7984429]]), tamen la kampara vojo estus plene sensignifa, eĉ en la tuta interreto nur menciinda en tio ke sur kantona vojo Z iom norde de la vojeto en 2024 okazis [https://www.fox6now.com/news/town-west-bend-crash-26-year-old-driver-dead] trafikakcidento. Do la bildo kaj la URL al la jam forigita PDF-dosiero de kopirajta presaĵo de 2009 estas kontraŭleĝaj, sed baze la tuta temo estas ridinde bizara. Plus aŭtomata mistraduko &quot;datenkverado&quot;, vere fuŝa paĝo. Ke la teksto ankoraŭ estas {{ŝ|orfa}} (nur unu paĝo ligas al ĝi), {{ŝ|ĝermeto}} (du frazoj estas tro malmulte eĉ por artikola ĝermo), la  {{ŝ|Informkesto urbo}} havas erarojn kaj la teksto nur havas kategorion &quot;Usono&quot; (nu, eblus kategorio &quot;Viskonsino&quot;, ankaŭ ne pli konvinka, aŭ oni povus ekstre krei kategorion por la paĝo [[Kantono Washington (Viskonsino)]], sed ekstre krei kategorion por kampara vojo de 800 metroj??). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:08, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

: {{Por}} forigo. Mankas menciindeco. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q140449374&amp;action=history Q140449374] Mi forigproponis ankaux la PDF-dosieron. [[:c:File:Our Wisconsin ancestors The German immigrants of the 1880s.pdf]] Pri la bildo mi ne certas ... se gxi estas fotita dum jaro 2006 tiam gxi estas nepre forigenda, sed gxi aspektas malnova. [[:c:File:Photo of Dunst Drive text.png]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:12, 22 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49}} Pri la foto al ni ne necesas tre zorgi. Mi dirus ke ĝi estis diĝite fotokopiita - tiam la rastrumigo faras tian rezulton, kiu estas lumjarojn de brila sunplena kolorfoto. Sed la sola foto ne estas granda problemo en la komunejo. Se ĝi restas kelkajn monatojn aŭ jarojn, ĝi ne damaĝas. Sed iam venos principemulo kiu argumentas &quot;ne sufiĉas supozi ke iu foto eeeeble estas 5 jara, eble 20 jara, eble 30 jara aŭ 100 jara - necesas pruvi kiu estas la fonto, en kiu jaro estis la unua publikigo, kiu estas la fotinto, kiam li mortis, kaj ĉu ekde tiam jam pasis 70 jaroj. Sed tio ne estas nia problemo. Ni nun havas 4 voĉojn por forigo, en feria tempo, kie homoj ankoraŭ pli malmulte sidas ĉe komputiloj ol kutime... Meze de l' somera tempo 4 poraj voĉoj pli ol sufiĉas por fini diskuton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:44, 22 jul. 2026 (UTC)

::: {{kom}} La dosiero estas forigita, surprize rapide: [[:c:Commons:Deletion_requests/File:Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf]] kaj la bildo ankaŭ. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::::Dankon pro la raporto, Taylor. Do, ĉiu fantomaĵo nun forbalaita. Ĉio en ordo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== Dubinda aserto pri Ilja Ehrenburg ==

La artikolo pri [[Ilja Ehrenburg]] enhavas t.n. &quot;interesaĵon&quot; kun dubindaj fontoj: ke li estus membro de la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]. La artikolo mem kompreneble ne estas forigenda (mi mem ĵus aldonis mencion de la &quot;Nigra Libro&quot;), sed tiu dubinda aserto estas forigenda se ne trovebla pli fidinda konfirmo. 

Vidu [[Diskuto:Ilja Ehrenburg|la diskutpaĝon]].

[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:43, 23 jul. 2026 (UTC)
:La dokumentoj de tiu ĉi komisiono estas [https://ru.wikisource.org/wiki/Сообщение_Специальной_Комиссии_(Бурденко) delonge publikigitaj] kaj estas klare ke Ilja Ehrenburg ne estis ĝia membro. Sed la pola nacia mito estas bazita sur ideo de &quot;eterna lukto&quot; kontraŭ &quot;precipaj malamikoj de la pola popolo&quot;: rusoj, germanoj, ukrainoj kaj judoj. La pola naciisto ĉiam klopodas substreki ke mortigadon de poloj partoprenis tiuj ĉi nacioj, do la judo Ilja Ehrenburg iĝis unu el sennombraj viktimoj de tiu ĉu naciisma deliro. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:04, 23 jul. 2026 (UTC)
::Kial vi diskutas ĝin ĉi tie kaj ne en diskutpaĝo de la artikolo mem? Kaj, pli ĝenerale, kial vi diskutas ĝin entute? Unu el bazaj principoj de Vikipedio ekde ĝia koncipo estas ke dubindaj kaj malbone pruvitaj asertoj pri homoj ne estu disputataj, sed tujforigataj. Se aperos novaj pri kredindaj fontoj, oni povas realdoni ilin, sed dumtempe oni zorgu, ke Vikipedio ne iĝu kalumnejo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:37, 23 jul. 2026 (UTC)
:::Dankon al vi ambaŭ. Ĝenerale mi konsentas kun vi, Goren, sed ĉi-kaze mi hezitis kaj volis havi iom pli vastan diskuton. Plue, mi ankaŭ volis plikonigi tiun misan kontribuon, ĉar mi suspektas ke troviĝas pluraj pliaj similaj misfamigaj asertoj, kiujn indus elsarki. Jen ekzemple mi vidas ankaŭ ĉe [[Roman Ŝuĥeviĉ]] iun asertatan ligon al la [[masakro de Katin]], pri kiu mi havas dubojn. Sed mi ne estas sufiĉe sperta pri la temo por prijuĝi tion. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:21, 23 jul. 2026 (UTC)
::::Biografioj ne estas la samo kiel la resto de vikipediaj temoj. Se vi vidas ion suspektan en biografio, simple forigu ĝin. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 00:38, 24 jul. 2026 (UTC)
:::::Bone. Mi forigis la falsan akuzon pri Ehrenburg, kaj ankaŭ la dubindan frazon ĉe Ŝuĥeviĉ. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:01, 24 jul. 2026 (UTC)

Ĉiu aserto en la enciklopedio (do en la scienca verko) havu referencon al fidinda fonto, kiu konfirmas ĝin. Ĉiuj senfontaj asertoj estas forigendaj kaj tute ne gravas ĉu temas pri biografio aŭ ne. La scienco ne konas tian distingon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:00, 24 jul. 2026 (UTC)

Postokaze {{por}} la forigo de la propaganda, misinformiga aserto, kaj {{por}} la procedo dubokaze prezenti la kazon ĉi-tie. La artikola diskutpaĝo kompreneble ankaŭ estas bona loko por dokumentigo pri farata forigo, sed estas preskaŭ 400 000 diskutpaĝoj kaj ke iu kun taŭgaj konoj tuj vidus diskutpaĝan alvokon, estas ne atendeble. Cetere, pri la teksto pri la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]: Laŭ la kutima esperanta latinliterigo de rusaj nomoj la komisionestro ne nomiĝis Nikolai, sed [[Nikolaj Burdenko]]. Same, Stanislav Kuchinsky en esperanta latinliterigo devus esti Kuĉinskij (Кучинский), multaj pliaj nomoj ankoraŭ simile estas ne bone latinliterigitaj sed simple kopiitaj el angla teksto, aldone mi hazarde trovis tajperaron &quot;kons&quot;, kiu devus esti &quot;konis&quot;, sed tre probable estas pliaj mistajpoj, kiujn mi nun ne povas trovi, ĉar mi devas foriri de mia komputilo... Sume: la teksto pri la komisiono estas plian fojon revizienda!  [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[UTK]] ==

La internacia simbolo por [[Universala Tempo Kunordigita]] estas '''UTC''', nenio alia. Ĝi ne estas mallongigo, sed simbolo uzenda senŝanĝe. Vidu ĉe: [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]. Same kiel ni ne povas inventi proprajn &quot;esperantajn&quot; simbolojn por ĥemiaj elementoj, aŭ niajn proprajn landokodojn (eble &quot;www.esperanto.ge&quot; por Germanio, &quot;.es&quot; por Estonio kaj &quot;.hi&quot; por Hispanio?), ni ne povas inventi privatajn horzonojn. [[UTC+02]] estas nomo de horzono laŭ internacia normo. &quot;UTK+02&quot; havas neniun bazon kaj estas forigenda el Vikipedio. Bonvolu forigi ĉiujn artikolnomojn kiuj uzas &quot;UTK&quot; anstataŭ la ĝusta '''UTC''' (kaj bloku tiujn nomojn kontraŭ re-kreo!). Dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:02, 23 jul. 2026 (UTC)
:Mi konsentas kaj faros. Kvankam mi foje havis diskuton kun Arbarulo, ĉar mi ne volis krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo, kaj Arbarulo argumentis ke estas nenio kontraŭ krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo. Sed diskuti ĉi tie pri ĝusteco de la mallongigo UTK por [[Universala Tempo Kunordigita]] ne indas - eble la kodo UTK estas en iu malnova poŝlibro &quot;La Jaro&quot; el Antverpeno aŭ en iuj vortlistoj de la esperantistaj radioamatoroj, sed probable ne, kaj ĉiukaze ne estas indikitaj tiaj referencoj en Vikipedio, kaj plej probable neniu konas iujn. Tial ne indas pli longe cerbumi, sed simple viŝi la manplenon da alidirektiloj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:22, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{farite}} Ĉiuj alidirektiloj, kiujn mi trovis, estas for, kaj ĉiuj paĝoj estas protektitaj kontraŭ novkreo. Tio koncernas ĉiujn plenjn horojn kaj ankaŭ la ekstrajn [[UTC+05:30]] kaj [[UTC-03:30]]. Se estas ankoraŭ iuj specialaj horzonoj, je finaĵoj :15, :30 aŭ :45, tiam mi ĉiukaze ne trovis iujn alidirektilojn UTK tien. Se iu tamen ankoraŭ trovas ion ajn, mi dankemas pro indiko. Mi persone nun post horo estos en viki-paŭzo, por probable 8 tagoj, sed unu semajno pasas tre rapide... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:01, 24 jul. 2026 (UTC)
::Koran dankon, do ĉio en ordo nun! Havu belan feriadon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:21, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[Gino Carugati]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Gino Carugati
|kialo = Denove artikolo de anonimulo ligita al Lierna, sen ligo al la itala aŭ alia lingvo, sen referencoj konstateblaj (nur unu pli malpli konstatebla)
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 31 julio 2026 21:22
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:26, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ne estis mi kiu markis la artikolon kiel diskutenda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{malforte kontraŭ}} forigo. Ŝajnas ke la teksto estis kaŝa provo enkonduki iun nekonatan &quot;familion Guzzi de Lierna&quot; al la esperanta Vikipedio. Tiu aspektas manipulo, sed krome la teksto eble estas savebla (malgraŭ ke la vorto Lierna aperas en ĝi, kio jam vekas impulson tuj forigi ĉiun tekston), se ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon - kaj malgraŭ la suspektiga strangaĵo ke la itala vikipedio ne (jam) havas tekston pri la homo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:49, 25 jul. 2026 (UTC)
:{{forte por}} Stranga teksto. Tute sen ekstera ligilo, kvankam ekserĉante oni tuj trovas eksteran fonton [https://www.frontedolomitico.it/Uomini/protagonisti/CarugatiGino.html de la retejo ''frontedolomitico.it'']. En la &quot;referencoj&quot; tiu fontoteksto citiĝas kiel &quot;Archivio Franco Licini, Serafino Carugati detto Gino, en Fronte Dolomitico. Uomini e protagonisti della Grande Guerra.&quot; Kial puraj nudaj italaj vortoj, sen ligilo al la interreta teksto, se ni ĉiukaze estas en la interreto??? Ĉiukaze la ekstera teksto nur temas pri patriotisma soldato, fiera oficiro, dekstrema glorigo de armeo. Nenio pri poezio. La esperantlingva laŭdado pri la sentema poeto kaj lia altnivela poezio povas ŝajni konvinkaj, sed se ne haveblas iu ajn romanista, literaturscienca juĝo de neŭtrala sciencisto aŭ literaturĵurnalisto, la tuto tre fiodoras je blufo. Ke &quot;Vikidatuma ero ne [estas] trovita&quot;, pli suspektigas. Ĉar jes troveblas alia paĝo, almenaŭ en vikio lmo.wikipedia.org, do en la [[lombarda]] kun noto [[:lmo:Gino Carugati|20 jul. 2026: A09 forigis paĝon Gino Carugati. Kialo: &quot;Vandalism (steward action): LTA - long term abuse&quot;]] Ke malgraŭ la ekzisto kaj forigo de lombarda teksto ne estas vikidatuma ero, en kiu se ĝi estus oni ankaŭ notus pliajn forigojn el aliaj branĉoj estas plia fuŝo. La aserton, ke farinto de la teksto estis la maligna, manipulanta [[:en:Wikipedia:Long-term abuse/Alec Smithson|forbarito Alec Smithson]] mi ĉi tie facile kredas. Sume: senbaza blufo! {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi rekonsideras mian malfortan voĉon kontraŭ forigo, kiu fakte konsideris la belajn laŭdojn pri poezio, kaj mi ĉiukaze ligis mian voĉon al kondiĉo ke &quot;ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon&quot; (pri la literaturaj asertoj). La fonto kiun Thomas trovis, fakte pruvas nur la glorigon de armeo kaj soldateco. Do, rekonsiderante mi sen iu pruvo ke la homo iam verkis poezion kiun aliaj fakuloj nomas elstaraj kaj kun ĉiuj fuŝoj de Alec Smithson pledas por normala {{por|forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:31, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{kom}} Mi vere frustriĝas pro la nekontroleblaj fuŝaj referencoj. Kiel &quot;Redazione Orobie, I 100 anni del Cai Grigne, en Orobie, 31 januaro 2024.&quot; Sed guglante la italajn vortojn, oni elvenas al tute konvinka ekstervikipedia paĝo en kiu legeblas la tuta artikolo, [https://www.orobie.it/articolo/2024/01/i-100-anni-del-cai-grigne/47354/ en retejo ''orobie.it'']: tamen ankaŭ tiu konvinka informfonto nur konfirmas ke la homo estis alpisto, montmigranto kaj gvidanto de montmigraj grupoj. Do se neitalaj esperantistaj vikipediistoj detektive mem trovas ĉiujn referencojn, forĵetas ĉion pri poezio kaj nur lasas ke la homo estis gvidanto de montmigraj grupoj, tiam restus artikola ĝermo de tri frazoj, kiu ankoraŭ estus kritikinda artikola orfo. Granda laborinvesto por minimuma rezulto. Kun risko ke tiu Alec Smithson poste sekrete alvenos kun anonima konto kaj tamen aldonos siajn ŝatatajn blufajn, fabelajn pseŭdoinformojn. Tial sekurocele mi lasas mian voĉon ĉe pledo de forigo. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:04, 4 aŭg. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} Vi mem diskutigis la tekston kaj mem restis tute neŭtrala. &quot;Nur&quot; mi kaj Aidas esprimiĝis. Mi sentus min iom puŝanta se mi kiel unu el du voĉoj por forigo forigus ĝin. Ĉu vi ne volus ankoraŭ esprimiĝi? Aŭ vi povus forigi la tekston, notante ke du aliaj uzantoj voĉdonis por... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{por}} Tio treege odoras je la konataj Lierna-fuŝaĵoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:58, 29 aŭg. 2026 (UTC)

== Ludovikaĵoj ==
Kion fari pri la kontribuoj de {{u|Ludovica1}} (esperantisto [[Armando Zecchin]]) en nia Vikipedio? Dum la kvin jaroj ĝis sia forpaso li tre aktivis, verkante artikolojn en granda kvanto – sed kun varia kvalito – en nia Vikipedio, ĉefe pri kristanaj temoj.

Diversaj liaj tekstoj havas malsamajn karakterojn: iuj estas ĉefe ''faktotekstoj'', aliaj pli ''apologioj'' aŭ ''cerbumadoj''.

# Tipaj problemoj en ''faktotekstoj'' de Ludovica1 estas: Lingvaj eraroj, italismoj, manko de vikiigo, kelkfoje strangaj ĝis nekompreneblaj vortumoj, referencoj tute mankantaj aŭ malfacile alireblaj, ne rete legeblaj. Tia teksto povas esti baze savebla; tipe necesas: korekti erarojn, vikiigi, kontroli referencojn kaj intervikiajn ligilojn, kaj laŭokaze fortondi tro strangajn aŭ netaŭgajn partojn.
# Aliaj teksto(parto)j de li havas pli profundajn problemojn pro neneŭtraleco. Ofte temas pri ia [[apologio]]: defendo de kristanismo/eklezio kontraŭ iu (reala aŭ imagita) kritiko: &quot;Scienco kontraŭdiras religion – Jes, sed iuj sciencistoj ja estas kredantaj kristanoj.&quot; &quot;La eklezio persekutis kaj masakris judojn (ciganojn, paganojn, protestantojn, alipensulojn...) – Jes, sed la papo ja petis pardonon, ni pardonu unuj la aliajn.&quot; – Tiuj tekstoj estas videble forte unuflankaj kaj neenciklopediaj, ofte originale verkitaj de li kaj sen intervikiaj ligoj. Tipe, tiujn tekstojn ne eblas &quot;savi&quot; sen komplete reverki de nulo.
# Iuj tekstoj estas pli ''cerbumadoj'' aŭ eseoj, donante pli da demandoj ol respondoj: &quot;Kiel ni interpretu rakontojn pri kapoportantaj sanktuloj?&quot; &quot;Ĉu oni rigardu Jesuon kiel ribelulo, rabeno, ĉarpentisto aŭ kiel filo de Dio?&quot; Tiaj malfermaj demandoj ne bone taŭgas por enciklopedio.

Laŭ la normalaj reguloj de Vikipedio validus por Ludovica1, same kiel pri ĉio alia: Faktotekstoj kun sufiĉa kvalito kaj taŭgaj referencoj restu. Neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj partoj estas forigendaj. Tamen kontraŭ la forigo oni povus argumenti: (1) ke tio malrespektas la grandan laboron kiun li faris, kaj (2) ke ĝi malpliigas la kvanton de artikoloj en nia Vikipedio (aliflanke pliigas la kvaliton).

Kion fari?

Jen kelkaj konkretaj ekzemplaj de liaj tekstoj:
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;

Antaŭvidante viajn komentojn, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 3 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi ĉiam avertis pri la kaprica lingvaĵo, kaprica katolika misiemo per vikipediaj tekstoj kaj misuzo de &quot;artikoloj&quot; por disverŝi personajn multfrazajn opiniojn kaj subjektivajn cerbumadojn de tekstoj faritaj de konto Ludovica aŭ Ludovica1. Tial mi tre subtenas pli energie forigi la plej draste &quot;neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj tekstoj&quot;. Tamen mi supozas ke ne eblas blinde forĵeti tekston nur surbaze de la fakto de uzanto de konto Ludovica aŭ Ludovica1 komencis ilin. Do necesos unuope prezenti titolojn ĉi tie kaj unuope voĉdoni pri ili. Kaj mi havas zorgon ke tio sume konsumos amason da redaktista tempo kiu mankos en normala redaktado, kaj povus malfunkciigi la forumon VP:FA pro tio ke simple la inundo da titoloj tute subakvigas la forumon. Sed mi ne vidas alternativon. Jes eblas simple voĉdoni, sen longe argumenti, kaj profundiĝi en detalojn nur kiam rezulto de voĉdono estos tre malsamopinia... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 3 aŭg. 2026 (UTC)

::Fakte temas pri plurcent artikoloj – ĝuste nun, pli ol tricent paĝoj enhavas la averton {{ŝ|Ludovica}}!
::Jen kelkaj ekzemploj de artikoloj kiuj estis (kun profunda reverkado) levitaj al pli akceptebla kvalito: [[nodo de Salomono]], [[hundokapuloj]], [[Simono de Trento]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:43, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Nun (aŭg. 2026) pli ol tri cent paĝoj havas la averton {{ŝ|Ludovica}}: Jen [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Ludovica&amp;limit=500 listo de paĝoj kun la averto].
:::Stato de reviziado de &quot;Ludovikaĵoj&quot; estas nun en aparta paĝo: [[Uzanto:Moldur/Ludovikaĵoj]]

Por tuj komenci la voĉdonon:
=== Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj &gt; [[Sciencistoj inter katolikaj klerikoj]] ===
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
:{{por|por forigo}} Mi ne vidas la neceson. Kial ne Scienculoj inter protestanaj monaĥoj kaj pastroj, scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj ktp.? --aldonis, sen aparta subskribo ĉi tie, Kani je 23:46, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Nu, sendube la ideo estas spiti al tiuj ateistoj kiuj difinas ke religioj estas la '''malo''' de ĉiuj sciencoj. En tiu misiemo fakte tute novspecaj listoj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]], [[scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj]], ... kalvinanaj ... ortodokse kristanaj ... ŝintoismaj ktp. ... estus tute bonvenaj aldonaj paĝoj. Sed la demando estas ĉu la granda peno teni aktualan tian liston pravigas la misian celon de homo jam dek jarojn morta. Ĝi estus pravigita maksimume se ĝi estas pli-malpli sola rimedo eviti ke esperantaj vikipediaj tekstoj pri sciencistoj eterne restos [[vikipedio:orfo|artikolaj orfoj]]. Sed estus multe malpli simple se ni ne estus la solaj kiuj vivtenos tian liston, sed almenaŭ en unu el la kvin plej larĝaj vikipediaj lingvobranĉoj estus ankaŭ tia paĝo. Tial mi estas {{malforte kontraŭ}} forigo se troveblas vikidatuma ero kaj almenaŭ unu alilingva listo pri la sama temo ene de la restaj du tagoj de la semajna limdato, kaj estas {{forte por}} forigo se ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:37, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::Mi ne kredis ke tiel estos, sed esplore mi ĵus malkovris ke estas [[:es:Anexo:Científicos del clero católico]], [[:en:List of Catholic clergy scientists]], [[:it:Scienziati del clero cattolico]], kaj kvar pliaj listoj, kaj aldone estas [[:en:Category:Catholic clergy scientists]], [[:pt:Categoria:Clérigos-cientistas católicos]], [[:ro:Categorie:Preoți romano-catolici în știință]] kaj ankoraŭ ses pliaj kategorioj. Tiam, mi timas, mi devos resti ĉe mia voĉo {{Malforte kontraŭ|malforte kontraŭ}} forigo. Eĉ se ni tamen voĉdonos forigi la liston, mi nun ankoraŭ por la sekvaj du tagoj ligas la esperantan paĝon al la sep alilingvaj... Se ni decidos ne forĵeti la liston, ni povos pripensi ĉu unuformigi la titolon al la aliaj ekcidenteŭropaj lingvoj per nova titolo &quot;Scienculoj&quot; aŭ pli bone &quot;Sciencistoj inter katolikaj klerikoj&quot;... Se ni ĉiukaze forĵetos la liston ne indas la laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:49, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::Tamen nun necesas konstati ke leginte en la alilingvaj vikipedioj estos nul ŝancoj pri kompareblaj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]],  ... budhismaj, ... islamaj, ... judaj, ... kalvinanaj, ... ortodokse kristanaj, ... hinduismaj ... ŝintoismaj: almenaŭ en la angla kaj hispana vikipedioj estas iuj listoj kaj kategorioj pri sciencistoj kiuj private praktikis iujn el tiuj religioj, sed se islamaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne estis profesiaj sciencistoj kaj profesiaj imamoj aŭ muftioj, se judaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne profesiaj sciencistoj kaj profesiaj rabenoj. Sed la katolika religio ŝajne bone taŭgis ke pastroj, kardinaloj, monaĥoj kaj abatoj povis samtempe profesie esplori pri botaniko, genitiko, zoologio, astronomio, optiko aŭ fiziko ĝenerale. Eble unuopaj esceptoj povus definiĝi, ekzemple [[Baruĥ Spinozo]], kiu studis en juda teologia jeŝivo, ĝis pro la interesiĝo pri multaj aliaj sciencoj li estis elĵetita  de tie. Do tamen ne tro bona ekzemplo. Sed eblas senĵaluze konstati ke estas aparta granda grupo de katolikaj klerikoj kiuj iĝis elstaraj sciencistoj... - eble en nuna Irano aŭ Afganio inter la profesoroj de juro estas signife multaj kiuj estas profesiaj ajatoloj. Tio facile imageblus, ĉar la [[ŝario]] ne vere dividas inter religia kaj civila juroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:11, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{kontraŭ}} forigo. Min konvinkas ne la listo de Ludovica, sed la alilingvaj listoj. Sed: la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, kaj esti en modelo 1. nomo, 2. vivdatoj kaj 3. konciza priskribo. Do ankoraŭ atendas laboro, ĝis la turo estos vere preta. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:39, 14 aŭg. 2026 (UTC)
::::::{{kom}} Ke la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, estas tute prava argumento. Sed ordigi la liston estas multe pli malgranda investo ol tute tralabori enhavan tekston kiel ĵus faris Moldur pri alia &quot;Ludovikaĵo&quot;. Mi pensas, rigardante la sep relative konvinkajn alilingvajn listojn kaj 9 kategoriojn, ke jes pravigeblas lasi pluvivi tiu-ĉi esperantan liston, en interlingve komparebla formo. Mi jam metos skeleton de A-Z-ordigo, kaj iom post iom la listeroj povas eniri tien... Ankaŭ imageblas enkonduka teksta alineo, kiel antaŭ la angla listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:10, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::{{komento|Plia komento}} Nun la ĝisnunaj listeroj (en subjektiva elekto de Ludovica) jam estas en alfabeta ordo, kaj eblas kompari ilin kun la &quot;neludovikaj&quot; alilingvaj listoj. En la ektransformo mi kompreneble ankoraŭ miris pri pliaj asertoj. Ekzemple Ludovica asertas ke ekzistas katolika '''&quot;ordeno de sankta Barnabaso&quot;'''- Pri ĝi mi nenion ajn trovis en la multlingva vikipedio kaj en vikidatumoj ĝis nun, nek pri &quot;order of Saint Barnabas&quot;, nek &quot;Orden des Heiligen Barnabas&quot;, nek &quot;ordre de Saint-Barnabé&quot; ktp, ankaŭ en la angla kategorio &quot;category:Catholic monastic orders&quot; kaj ĝiaj subkategorioj mi trovas tute neniun spuron. Ĉu iu havus suspekton ke io povus ekzisti pri tia grupiĝo, aŭ ĉu estas kompleta blufo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:33, 15 aŭg. 2026 (UTC)
::::::::estas la [[Barnabitoj]]. - Amike [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:08, 15 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::::Aĥ, tio estas tre bona trovo. Koran dankon! Vi vere iĝas fakulo por supera administra kariero en la [[Roma Kurio]]! Super. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:33, 17 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Antisemitismo kaj Eklezio]] ===
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
:Oni povus ligi tiun artikolon al Antisemitismo religioso en hispana aŭ Religious antisemitism en angla, alinomante ĝin al Religia antisemitismo kaj aldonante iom pri islama antisemitismo. Ĉiuokaze revizienda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:44, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por|por}} alinomigo al [[religia antisemitismo]] kaj savo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:12, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi eklaboros pri tiu kaj la parenca [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Eble kunfandendaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:06, 11 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{por}} alinomigo, fakte se estas paralela teksto Kristanismo kaj antisemitismo (kun vikidatuma ero), naturas kunfandigo kun tiu. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:34, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:{{farite}} [[Antisemitismo kaj Eklezio]] nun estas alidirektilo al [[Kristanismo kaj antisemitismo]] (kiu ankoraŭ estas redaktata de mi). La enhavo ne plu estas duobligita. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:37, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:{{farite}} [[Kristanismo kaj antisemitismo]] - 2026-08-14 Komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita

Karaj {{u|ThomasPusch}}, {{u|kani}}, {{u|Aidas}}, {{u|Sj1mor}}, {{u|Filozofo}}, kaj ĉiuj: Mi invitas vin viziti la paĝon [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Ĝi nun estas komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita de mi, kaj nun multe malpli unuflanke por-katolika ol antaŭe. (Eble nun iom tro kontraŭ-katolika.) Oni povus plibonigi ankoraŭ pli, eble pripensi alinomadon al [[Antisemitismo en kristanismo]], sed por nun mi kontentas kun la nuna stato. (Ĝi ankaŭ estas dekoble ligita, do tre neorfa. Kelkaj ruĝaj ligiloj atentigas pri artikoloj kiuj estus tre havindaj. Eble mi, aŭ iu alia kreos ilin baldaŭ.) Mi esperas ke la intense prilaborita artikolo trovos vian aprobon. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:00, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi aprobas, dankas kaj gratulas. Neniu povus supozi, ke ni profitas la foreston de Ludoviko por nuligi siajn farojn. Ni nur klopodas por savi parton de liaj farotaĵoj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:18, 14 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]] ===
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
{{por|por forigo}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Temas pri unusola poemo, kun tre malbona traduko, kaj mi neniel ajn sukcesas kompreni kio en tiu lingva fiasko estus rimarkinda aŭ menciinda. Do: {{por|por forigo}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:36, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]] ===
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
{{por|por forigo}}, ĥaosa. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Resume mi komprenas el tiu teksto: Maksimiliano Kolbe kontraŭis framasonismon. La pliaj detaloj estas strangaj kaj konfuzaj. Do: {{por|por forigo}}, kaj por aldono de proksimume unu frazo al [[Maksimiliano Kolbe]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}, ĥaosa kaj malneŭtrala.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:35, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi aldonis al [[Maksimiliano Kolbe]] pecon pri lia kontraŭframasonismo. Eblas ankaŭ enigi lin al [[:Kategorio:Kontraŭframasonismo]]. Do nun forigeblas [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:08, 9 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Tomismo]] ===
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;
{{por|por forigo}}, se ne sukcesas urĝe bezonata polurigo - por tio oni eble povas lasi pli ol semajnon, sed ĉiukaze estu limdato, kaj forigo se la teksto ne draste estos polurita post la limdato. Du semajnoj? Kvar semajnoj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Laŭ mia kompreno, la tomismo tamen estas grava influo en teologio, kaj artikolo pri ĝi nepre havenda. Do: {{por|por reviziado}}, sed {{kontraŭ|kontraŭ forigo}}. Mi ja provos plibonigi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:[[Tomismo]] estus akceptebla internacia neologismo anstataŭ &quot;Tomasismo&quot;, sed reviziebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:38, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi nun ekpoluras la tekston, sed nur ĝenerale pri bona lingvaĵo kaj baza vikipedieco. Pri la enhavo mem mi ne havas la teologian kompetentecon por prijuĝi. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:24, 7 aŭg. 2026 (UTC)
[[Dosiero:Kafotaso Tomo.jpg|eta|120ra|{{centre|kafotaso &quot;Tomo&quot;}}]]
:::Sed kio estus kontraŭ la normala titolo &quot;Tomasismo&quot;? Klare ke rigardante en [[PIV]] oni ekscias ke PIV antaŭvidas alternativan mallongigon &quot;Tomo&quot; por persona nomo &quot;Tomaso&quot; kaj ankaŭ lige al tio antaŭvidas neologismon &quot;Tomismo&quot;. Certe mi ne estas sufiĉe edukita ke en preskaŭ 50 jaroj mi ankoraŭ neniam legis aŭ aŭdis la vorton &quot;Tomismo&quot;, en Esperanto ne kaj ankaŭ en ĉiu alia lingvo ne, kaj min ankaŭ en 50 jaroj ankoraŭ neniam iu vokis &quot;Tomo&quot; anstataŭ Tomaso. Sed mi ne scias ĉu mi estas la sola neklerulo inter krome milionoj da teologie spertegaj esperantistoj, aŭ ĉu aliaj samkiel mi miras vidi la vorton &quot;Tomo&quot; kaj &quot;Tomismo&quot; en sia PIV...  [[Uzanto:ThomasPusch|TomasPusch]] 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::...Kaj tio kvankam mi mem estas posedanto de propra kafotaso &quot;Tomo&quot; - sed en tiu taso la vorto &quot;Tomo&quot; ne estas esperanta sed estas la genitiva formo de litova persona nomo &quot;Tomas&quot;... ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|Tomas]]) 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::Ho, tre bela taso! {{S}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:54, 11 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi investis plenan ferian semajnon por poluri tiun artikolon. Ĝi nun estas reviziita kaj havas taŭgan vikipedian kvaliton. La nomo &quot;Tomismo&quot; estas konfirmita en [[PIV]] kaj en [[Kristana Glosaro]], do ĝi povas resti; ne necesas iu alinomado. Mi pluiras al polurado de aliaj artikoloj kaj esperas ke mi estonte ne bezonos plenan unu semajnon por unu ludovikaĵo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:02, 11 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Preĝo por la Hebreoj]] ===
{{farite}} [[Preĝo por la Judoj]] - 2026-07/08 Estis [[Preĝo por la Hebreoj]].
Profunde reverkis la tutan artikolon. Severe malpliigis la defendon de la kontraŭjudaj partoj, aldonis pli da kritikaj aspektoj. (Cetere, kritiko venas ne nur de juda flanko sed ankaŭ el la eklezio mem!) Aldonis ankaŭ la nun oficialan preĝon, kiun pli-malpli prisilentis {{u|Ludovica}} en sia artikolo. La reverkado estas plejparte bazita sur [[:de:Karfreitagsfürbitte für die Juden]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:19, 22 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Ensifera]]==
Alidirektilo al la paĝo pri la [[spadbeka kolibro]] (specinomo ''Ensifera ensifera''). Tamen ekzistas ankaŭ granda kaj facile rimarkebla subordo de insektoj nomata Ensifera ([[ensiferoj]]), kiu verŝajne estas diskutata simile aŭ pli ofte. (Oni rimarku, ke en ĉi tiu okazo la distingo inter kursivaj nomoj por genroj kaj specioj kaj nekursivaj por pli altnivelaj grupoj vere gravas, kaj la vikipedia ideo kursivigi ĉion estas malutila.)

Se la paĝo ekzistu, ĝi devas esti apartigilo. Tamen laŭ [[Helpo:Apartigiloj]], apartigilo por nur du paĝoj estas superflua. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:25, 5 aŭg. 2026 (UTC)
: Mi proponas transformi paĝon [[Ensifera]] je aldirektilo al [[ensiferoj]], kaj en [[ensiferoj]] mencii (per {{ŝ|PorA}}) ke ''Ensifera'' ankaŭ estas nomo de genro de birdoj, kiu laŭ nuna sistematiko estas monotipa kaj nur enhavas {{N|spadbeka kolibro}}. Poste, se post iuj revizioj de sistematiko la birda genro ĉesos esti monotipa, ni verkos artikolon pri ĝi kun la nomo [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]] aŭ io simila.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:23, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi ne kontraŭas liberigi la vorton Ensifera por subordo de insektoj, se oni konvertas ĉiun nunan &quot;Ensifera&quot; en [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]], sed atentu, ke tio necesus ne nur en [[spadbeka kolibro]], sed ankaŭ en ĉiuj aliaj artikoloj, pri familio, subordo, rilataj specioj ktp. Dume dekomencaj avertoj jam metitaj en ambaŭ artikoloj utilas. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:04, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Por nun la genro estas monotipa, do aparta artikolo por ĝi ne necesas, sufiĉas la artikolo pri ĝia sola specio. Se iam tio ĉi ŝanĝiĝos, ni reagos akorde, tio ĉi ne estos problemo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 23:19, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::::Fakte mi jam antaŭ ol peti forigon de la alidirektilo forigis ĉiujn ligilojn al ĝi, kiuj temis pri la birdo. Estis nur tri - unu en [[Spadbeka kolibro]] mem, do  cirkla kaj superflua, kaj aliaj en [[Kolibro]] kaj [[Lesbienoj]], kiuj krom tio havas ligilojn rekte al [[Spadbeka kolibro]], do ankaŭ tie ĝi estis superflua. Do [[Ensifera]] estas preta por forigo aŭ por alia ŝanĝo, se vi decidos. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:20, 10 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Y-sistemo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Y-sistemo
|kialo = Dubinda enciklopedieco. Dubinda gravo. Sen interna ligilo, sen alilingva ligilo, sen klara referenco, sen enkonduko: kio estas tio? Nur skemo, sen klarigo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 13 aŭgusto 2026 9:01
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per tri poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:23, 15 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ĉio dubinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. Tute senreferenca, infaneca variaĵo al la tradicia x-skribmaniero. Oni povas pripensi mem skribi siajn privatajn, esperantlingvajn  mesaĝetojn al siaj amikoj aŭ familianoj en saĝtelefono per signo ^, *, ', #, y, q, °, ˘ aŭ iel ajn anstataŭ la ekzempla anstataŭaĵo x, sed tio ne necesigas apartajn novajn paĝojn [[^-sistemo]], [[*-sistemo]], [['-sistemo]], [[°-sistemo]] ktp. Rimarkante pri referencoj aŭ manko de ili: la sola referenco *[https://www.miavivo.net/grupoj/grafemologio/?wpappninja_v=zxo3sewiw diskuto pri ĉi sistemo] - ĉe: ''miavivo.net'' '''tute ne estas''' paĝo de &quot;diskuto pri ĉi sistemo&quot;, sed nur meze de la paĝo havas unu frazon &quot;Mi daŭrigis mian defion elpensi personan skribsistemon por Esperanto per nur latinaj literoj&quot; de iu Bradford S. je 2024-01-15. Mi pensas ke tiu Bradford S. estas sincera - vere laŭ mia ideo temas pri &quot;elpensita persona ideo&quot;, kiun eble antaŭ li jam elpensis iu Saŝa Ĉ. en Siberio en aŭ iu Tomiko W. en Japanio, sed kiu ĉiukaze estas privata, persona ludado. Eblas ludi, kompreneble, sed ne pri ĉiu kaprico necesas fari enciklopedian artikolon - krom se oni vere konvinkas ĉiujn aliajn vikipedianojn kaj kromajn legantojn per konvinkegaj ekstervikipediaj referencoj pri tio ke temas pri fortega movado kiun intertempe aktive subtenas 2 milionoj da esperantistoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:15, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:33, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Taraneh Javanbakht ]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Taraneh Javanbakht
|kialo = Memreklamado. Transvikia spamaĵo.&lt;br /&gt;Vidu ankaŭ:
* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Taraneh_Javanbakht_(4th_nomination)&amp;oldid=1367706659 en:Wikipedia:Articles for deletion/Taraneh Javanbakht (4th nomination)]
* [[:es:Wikipedia:Consultas de borrado/Taraneh Javanbakht]]
* [[:simple:Wikipedia:Requests for deletion/Requests/2026/Taraneh Javanbakht]]
|subskribo = [[Uzanto:Moscow Connection|Moscow Connection]] ([[Uzanto-Diskuto:Moscow Connection|diskuto]]) 21:00, 9 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 16 aŭgusto 2026 21:55
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je kvar poraj voĉoj, nul kontraŭaj kaj dubaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:27, 17 aŭg. 2026 (UTC)
}}
Nu la juĝo ke temas pri senhonta memreklamo kaj transvikia spamaĵo eble estas iom akra kritiko, sed kvankam la mikroteksto (jam) estas sen klaraj esperantaj gramatikaj eraroj, ĉiukaze temas pri {{ŝ|ĝermeto}} de unu frazo kaj {{ŝ|orfa}} teksto. Sume la kritikaj kestoj estas dekoble pli grandaj ol la unu frazeto. Tio aspektas ne nur ĝermeto, sed jam sekiĝinta mizera planteto. Tial {{por|por}} forigo, se se ne okazos miraklo en 6 tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} Memreklamo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:39, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:32, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Seroje Fioletovoje]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Seroje Fioletovoje
|kialo = Mankas enciklopedia graveco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 1 septembro 2026 15:38
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
&lt;s&gt;{&lt;nowiki/&gt;{por}&lt;nowiki/&gt;}&lt;/s&gt; Por kiel proponinto. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko. Mankas la biografiaj artikoloj kaj intervjuoj, do iuj ajn pruvoj de la enciklopedia graveco. La artikolo mem estas verkita en kripla lingvaĵo kun gramatikaj eraroj kaj stilaj fuŝoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)

{{por}}[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)

{{Kontraŭ}} Multaj GLAT-aktivuloj havas artikolojn ĉi tie. Ri estis la sola civitano de Rusio, kiu provis organizi kontraŭmilitan akcion en Donecko.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 13:53, 31 aŭg. 2026 (UTC)
:En Rusio estas multege da (ne-)GLAT-aktivuloj. Ĉu ni kreu artikolon pri ĉiu? Seksa identeco aŭ ties manko ne estas kriterio de enciklopedia graveco. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn en neniu kampo, inkluzive la socian aktivadon. Rilata ago (''akcio'' estas rusaĵo, cetere la teksto ĝenerale montras ke ĝia verkinto pensas ruse kaj malbone regas Esperanton) ricevis rimarkindan reagon nek en amaskomunikiloj, nek en politikaj rondoj. 0 + 0 = 0. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:42, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} Mi verŝajne ne estas objektiva, ĉar temas pri iu kiun mi konas/konis realvive, sed mi pensas ke tiu ĉi persono estas sufiĉe konata kaj influa por havi propran enciklopedian artikolon, ne nur en Esperanto, sed ankaŭ en la rusa kaj en la angla. Mi tamen devas konsenti, ke la artikolo en nuna stato estas vere fuŝa kaj ne estas sufiĉe bone argumentita per aŭtoritataj fontoj. Eĉ pri la nomo mi havas dubojn: kiom mi scias, Seroje Fioletovoje estas mortonomo, kaj nun la persono estas transvirino nomata Maria Ŝtern. Do mi nur malforte kontraŭas forigon de la artikolo.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:18, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} 0 + 0 + 0.5 -&gt; 0 + 0 + 1 -&gt; sufiĉas. Eble iu uzanto kiu scipovas la rusan povus eltiri na pli da informo subtenanta la gravecon el la ruslingvaj fontoj. Tre probable Seroe Fioletovoe atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko, same kiel ekzemple [[Stanislavo Belov]]. Ankaŭ vilaĝo kun 10 loĝantoj [[Dvo%C5%99i%C5%A1t%C4%9B_(Mnich)]] ne rikoltis rimarkindan reagon en amaskomunikiloj. Enciklopedia graveco estas limigita, sed postuloj en ĉi tiu vikio ne estas tre altaj, kaj oni apliku samajn regulojn al ĉiuj artikoloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:10, 4 sep. 2026 (UTC)
:Oni apliku la samajn postulojn al ĉiuj artikoloj. Mi proponis forigi artikolon [[Stanislavo Belov]], sed la komunumo decidis lasi ĝin. Cetere estus ridinde kompari artikolojn pri la sciencisto kun dekoj da sciencaj studaĵoj kaj artikoloj pri li mem en aŭtoritataj fontoj [https://writer-tyumen.ru/index.php?m=autor&amp;aid=48 ekzemplo] kun artikolo pri persono, kiu nenion kreis, nek publikigis, nek ricevis iun ajn agnoskon en iu ajn fako. Tio estas la encikloedio, ne kolektejo de biografioj de ies amikoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:22, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Esperanto Eksport']] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Esperanto Eksport'
|kialo = la indikoj baziĝas nur sur onidiroj - ne eblis iel ajn akiri konfirmojn, ne estas retejo, ne estas informoj...
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = sabato 5 septembro 2026 21:27
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = kvar poraj kaj neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:20, 6 sep. 2026 (UTC)
}}
{{kom}} Se vi volas, vi povas ankoraŭ vidi la artikolan diskutpaĝon: Roberto, kiu mem enmetis la tekston, ne plu scias de kie li havis la informojn; Ulrich Matthias, kiu proksime kunlaboras kun esperantistoj en Madaaskaro, neniam aŭdis pri tiu projekto, kaj objektive ne eblas malkovri retejon aŭ informojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:08, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo, ankaŭ la diskpaĝon [[Diskuto:Esperanto Eksport']] kaj Q-umon [[d:Q12347413]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:17, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:19, 6 sep. 2026 (UTC)

== [[Maco (hebra pasto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Maco (hebra pasto)
|kialo = nura alidirektilo el misliterumita nomo al la ĝusta artikolo (tiu kompreneble ''ne'' estu forigita!, ''nur'' la alidirektilo!)
|subskribo = [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-05
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = teknika forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:32, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} [[Maco (hebrea pasto)]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:21, 3 sep. 2026 (UTC)

== Mino-XXX ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Mino-XXX
|kialo = fuŝa vortara artikolo, krome parte piratkopiita el PIV
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:18, 3 sep. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-10
|forigita =
|kialo de rezulto =
}}
:{{por}}Nenecesa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:11, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Ferenc Dunszt (kuracisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ferenc Dunszt (kuracisto)
|kialo = Mi dubas pri enciklopedieco. Temas pri iu kiu estis arestita post la Dua Mondmilito. Oni rakontas nenion pri graveco dum lia kuracofico. Estas nenio en hungara vikio, kvankam estas kelkaj aliaj samnomuloj. Jam venis dubindaj artikoloj rilate al Dunst aŭ Dunszt.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:18, 4 sep. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 11 septembro 2026 17:45
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

: {{kom}} [[:d:Special:Contributions/~2026-48034-86]] [[:m:Special:CentralAuth/FDaero2]] Fontoj estas multaj ... iu hungarlingvulo prijuĝu ilin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:26, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} hungare estas 4 personoj kun tiu titolo, sed nek unu identas la Esperantan personon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 11:04, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} Fakte mi timas pri lavango de fuŝaj hungaraj artikoloj rilataj al la familinomo Dunszt, kio ja iam okazis. Nun venas [[Gizella Mózer]], ŝajne nobelino kaj laboristino en fabriko. Pri la unua afero gapas tiu informo el komunista Hungario inter la 1950-aj kaj 1970-aj jaroj (laŭ referencoj). La nura referenco kiun mi povis konstati parolas pri Béláné Dunszt kaj ne pri Gizella Mózer. En la artikolo oni diras nenio pri la kialo de ambaŭ nomoj. Pri laboristino en fabriko mi dubas pri ties enciklopedieco. Ĉio indikas klopodojn por honori iaman familinomon. Mi petas same ties forigon. Kaj ĉio venas de anonimulo kun kiu ne eblas interkonsenti.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:26, 6 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>n8tbyn8mpulei2zuvvxxsxr4z26o1lq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470657</id>
      <parentid>9470502</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:22:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ferenc Dunszt (kuracisto) */</comment>
      <origin>9470657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170978" sha1="ndayri4zghberf2ufuxpsszn69qdb22" xml:space="preserve">{{/Enkonduko}}
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Ĉiuj subpaĝoj: [[Specialaĵo:Indekso_de_prefiksoj/Vikipedio:Forigendaj_artikoloj/]]&lt;/div&gt;

== Ne plu aktivaj ==

Ne plu aktivajn erojn movu al [[/Arkivo]], vidu la suprajn kestojn &quot;Malnovaj diskutoj&quot;.

== Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj - 2026 04 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Ŝablonoj/Specialaj ŝablonoj
|kialo = ne ĝisdatigita ekde jaro 2013, redunda, estas tro multaj listoj kun specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj, kaj la plejmultaj ŝablonoj tamen nenie estas listigitaj
|subskribo = {{por}} [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:13, 22 mar. 2025 (UTC)
|tempo = 2025-04-24
|forigita = jes
|kialo de rezulto = vidu sube: per tri poraj voĉoj, kaj du pasivaj subtenoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 26 apr. 2026 (UTC)
}}
:Do, listigo de la ŝablonoj estus jes bonvena, se ĝi estas bone ordigita kaj didaktike donas bonan superrigardon. Tamen mi ne scias ĉu tio eble estas teoria penso: mi ekde 2007 lernis pri multaj ŝablonoj kiam mi vidis unu en teksto kaj tiam iris al la ŝablono mem por pli detale rigardi ĝin - en la dokumentado kutime estis ĉiuj respondoj al miaj demandoj, kaj se ne, mi demandis diskutpaĝe kaj iu spertulo tiam ampleksigis la dokumentadon. Tiun ĉi subpaĝon mi neniam vidis ekde miaj komencaj tagoj, fakte ankaŭ la bazan paĝon Vikipedio:Ŝablonoj mi neniam rigardis. Se ĉiuj tiel faras, tiam oni povas ŝpari al si investi multajn horojn en pli pedagogia gvidlibro pri ŝablonoj ĝenerale... Sed mi ne scias, ankaŭ la alilingvajn paĝojn mi neniam legis, kaj ne povas kompari, pro sama motivo, ke mi ne aparte volis lerni pri ŝablonoj ĝenerale, sed mi lernis en praktiko, vidante iujn ŝablonojn en uzo. Do mi singarde estus por pridubo, ĉu vere indas investi aldonan tempon en pli pedagogia prezento aŭ oni nur havu minimuman paĝon. Ĉiukaze la grandaj lingvobranĉoj ŝajne sukcesas sen aldonaj subpaĝoj - kial ne ankaŭ ni sukcesus? [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:10, 22 mar. 2025 (UTC)

: {{kom}} Mi ne principe kontraŭas ekziston de tiaspecaj paĝoj se ili estas utile formigitaj. Sed la supre menciita paĝo estas kaosa kaj &quot;specialaj kaj malspecialaj ŝablonoj&quot; estas sensenca klasigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:57, 22 mar. 2025 (UTC)
::Mi konsentas pri la duba kritiko. Sed en la ŝablono ankoraŭ ne estas noto ke ĝia ebla forigo diskutatas, kaj mi forte dubas ĉu iu atentigis la precipan verkinton {{re|Tlustulimu}} neniu ajn, ankaŭ burokrato ne, havas la sanktan devon ĉiujn du tagojn kontroli tiun ĉi paĝon. Tial mi proponas kalkuli la semajnon ekde nun, krom se la verkinto Tlustulimu signalas ke li konsentas pri forigo kaj ne bezonas plian tempon por pripenso. Ĉiukaze unu semajno rapidege pasas. Do ĝis 06 apr. 19:13 UTC. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:13, 31 mar. 2025 (UTC)

: Mi havas la malagrablan situacion ke Tlustulimu post la 27-a de marto 2025 nur faris du miniaturajn redaktetojn. Principe li tamen devintus vidi per sonorila signo mian noton {{re|Tlustulimu}} de la 31-a de marto. Sed evidente li iel estas en paska feriado, aŭ ekstreme okupita ekster vikipedio, momente. Tial mi, vole-nevole, proponas aldoni ankoraŭ 10 tagojn, ĉar se li eventuale ferias ĝis la feriotago paska lundo, la 21-a de aprilo, kaj reestas la 22-an, tiam ĉiukkaze li bezonos iom da tempo por pripenso kiel li traktos la kritikon pri la listo de 2013, pri kiu evidente ankaŭ li mem ne atentis dum la lastaj 12 jaroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:55, 14 apr. 2025 (UTC)
::{{re|Tlustulimu|Taylor 49|Aidas|Kani|RG72}} Nun pasis pliaj dek monatoj da atendado, kaj ŝajne Tlustulimu ne havas la energion por okupiĝi pri la temo. Do mi revenus al la origina propono de Taylor, kiu kiel unua dekomence pledis pri forigo, kaj nun ankaŭ aldonas mian signon {{por}} forigo. Tio ne kaŭzos grandan vakuon. Ĉu iu el vi ankoraŭ havas ion por aldoni? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:57, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi ne reagis ĉar mi tute ne kompetentas pri ŝablonoj. Mi tute akceptas kolektivan decidon. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:47, 5 mar. 2026 (UTC)
:::Mi tute malspertas rilate la ŝablonojn. Se tiu ĉi paĝo ne estas utila kaj uzata, do oni foiru ĝin. Se iu ĝin uzas aŭ ĝi estas utila, do oni lasu kaj plibonigu ĝin. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:39, 6 mar. 2026 (UTC)

:::: {{kom}} Mi fakte lastatempe plurfoje prilaboris la malidan paĝon [[Vikipedio:Ŝablonoj]] kaj pluraj subpaĝoj de ĝi. Sed &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas plene redunda. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:18, 6 mar. 2026 (UTC)
:::::Al mi ŝajnas pravigeble ĝisi de la ŝablono. Tial {{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:29, 8 mar. 2026 (UTC)

:::::Ĉi-teme fluas la monatoj kaj ankaŭ mi hezitemas forpreni ŝajne nebezonatan subŝablonon se mi ne certe scias kio okazos poste. Tamen mi nur prenas mian kuraĝon kaj forigas ĝin. Se io estos misa poste, oni ĉiukaze povas malfari la forigon. Sed iom groteskas ne povi fini temon dum pli ol 13 monatoj. Do {{farite}}, subŝablono &quot;/Specialaj ŝablonoj&quot; estas for. Se iu havas problemon pri tio, kontaktu min, aŭ se mi neatendite havas trafikakcidenton, alian aktivan administranton, ekz. Kani, por restarigi la subŝablonon post meto de konvinkaj argumentoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:23, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[Bilda sensilo]] 2025 3 5 ==
La paĝo estas alidirektilo al [[Rastrumero]]. Tamen &quot;bilda sensilo&quot; nek estas sinonimo nek eĉ teorie subkoncepto de &quot;rastrumero&quot;, kaj la ĝermo [[Rastrumero]] neniel helpas leganton lerni pri bildaj sensiloj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:31, 28 jan. 2026 (UTC)

: {{kontraŭ}} forigo post alidirekto al [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 17:40, 29 jan. 2026 (UTC)
:Bone, do, mi povas ŝanĝi mian proponon al {{sindeteno}}. Kvankam la nuna celo ankoraŭ povus misgvidi, ĉar ne ĉiuj bildaj sensiloj estas ŝarĝokuplitaj aparatoj, ĝi estas ege pli taŭga ol antaŭe. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:09, 29 jan. 2026 (UTC)

:{{sindeteno}} Ĝenerale mi estas forte por vikipediaj alidirektiloj, kiuj simple direktigas legantojn al ĝusta celo. Sed la alidirektilo &quot;[[bilda sensilo]]&quot; ĝis nun nur uziĝis en la paĝo [[Bilda distingokapablo]], nun tute ne plu uziĝas, kaj mi demandas min ĉu iu iam per la serĉaj vortoj &quot;bilda sensilo&quot; serĉos en la esperanta vikipedio. Do, alivorte: ĉu iu ajn iam rimarkos ĉu alidirektilo ekzistas aŭ ne ekzistas. Se neniu bezonas ĝin, ni ne bezonas ĝin. Kion la koncepto [[Bilda sensilo]] cetere signifus en vikidatumoj, do en aliaj lingvoj?? Se ne forigi la alidirektilon, sencus klarigi la koncepton (aŭ preskaŭ-sinonimon) &quot;Bilda sensilo&quot; en duonfrazo de la paĝo [[Ŝargkuplita aparato]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:17, 29 jan. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49|Arbarulo}} Ĉu vi havas respondon al la supra demando? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:05, 31 jan. 2026 (UTC)
:::{{re|ThomasPusch}} Bilda sensilo tute laŭvorte estas aparato, kiu sensas lumon kaj faras el ĝi bildon. Laŭ alilingvaj artikoloj, ekzemple france [[:fr:Capteur photographique]], ŝarĝokuplita aparato estas unu grava speco kaj la alia estas komplementa metaloksida duonkonduktilo (''[[:en:complementary metal oxide semiconductor]]''). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 01:52, 31 jan. 2026 (UTC)
:::: Ah, nun ĉio klaras. Mi dirus ke plej bonas kaj plej helpas tuj enmeti tiun bazan informon en duan frazon de la teksto [[ŝargkuplita aparato]], plej bone per kodoj de vikidatumoj, kun escepta uzo de grasaj literoj, se oni tradukas al unu nacia lingvo, oni ĉiam elstarigas tiun &quot;ŝajne aparte internacian&quot; lingvon kaj malelstarigas la aliajn. Do tute banale

:::: {{citaĵo|Ŝargkuplita aparato estas unu grava speco de '''bilda sensilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q209121|Q209121]]), la alia estas '''komplementa maloketsida duonkonduktilo''' (kodo en [[vikidatumaro]] [[d:Q173431|Q173431]]); ambaŭ estas [[duonkonduktaĵa aparato|duonkonduktaĵaj aparatoj]].}}

:::: Kaj pripenseblas (mi persone subtenus, kvankam en du kazoj temus pri gvido de mistajpaĵo al ĝusta vorto) ĉu ankaŭ konsideri alidirektilojn de la ĝusta variaĵo [[ŝargokuplita aparato]] kun plia meza vokalo kaj de la eraraj variaĵoj [[ŝarĝkuplita aparato]] kaj [[ŝarĝokuplita aparato]] kun &quot;ĝ&quot; anstataŭ &quot;g&quot; al la teksto [[ŝargkuplita aparato]], ĉar tiu mistajpo ĵus eĉ okazis al vi kaj certe ankaŭ okazos al aliaj. Ĉu ĉiu konsentas pri tiuj tri aldonaj alidirektiloj? Ĉiukaze ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj - ankaŭ la alidirektilo de [[bilda sensilo]] al [[ŝargkuplita aparato]], sed lamentado pri mankoj de veraj kompletaj esperantaj tekstoj ne estas solvo, dum klara klarigo estas helpo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:54, 31 jan. 2026 (UTC)

::::: {{farite}} Plene riparite. Tamen mi apenaŭ subtenas alidirektilojn por eraraj variaĵoj. La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝusa por la celata bildsensilo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:38, 1 feb. 2026 (UTC)
::::::Dankon ThomasPusch pri la korekto! Ĉi-kaze temas pli ĝuste pri mislego ol mistajpo. Principe mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, se ni havos ilin, ĉi tiu estus relative taŭga okazo. Do mi nek poras nek kontraŭas tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 04:21, 2 feb. 2026 (UTC)
::::::: Principe ankaŭ mi ne multe ŝatas alidirektilojn por misliterumoj - tamen, ĉi tie estas tiom nematura temaro, kaj la termino [[ŝargkuplita aparato]] estas tiom ekzotikega (almenaŭ mi neniam vidis ĝin en la esperantlingva literaturo kaj gazetaro, kaj mi preskaŭ garantias ke ĝi neniam menciiĝis ie tie), ke la facile pardonebla mistajpo skribi la adjektivon &quot;ŝargkuplita&quot; kun silabo &quot;ŝarĝ&quot; permesas klarigan alidirektilon. {{re|Taylor 49}} Vi en unu frazo notas &quot;plene riparite&quot; kaj en alia tamen avertas &quot;La kodo &quot;Q209121&quot; estas malĝus[t]a por la celata bildsensilo&quot;. Ĉu vi havas pli bonan ideon por vikidatuma kodo aŭ entute havas proponon kiel solvi la dilemon? Klaras ke ĉiuj konsentas ke &quot;ĉio estas iusence nur provizoraj solvoj&quot;, sed jes bonas se tiuj &quot;provizoraj solvoj&quot; estu laŭeble ne malĝustaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:30, 6 feb. 2026 (UTC)

:::::::: Mi jam riparis tion en la artikolo: [[d:Q210745|Q210745 &quot;active pixel sensor&quot;]]. Mi ankaŭ kreis alidirektilon [[CCD-bildosensilo]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 01:44, 8 feb. 2026 (UTC)
:::::::::Do eblas konsideri la temon kontentige finita. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:42, 5 mar. 2026 (UTC)


== [[Joel Filsaime]] - 2026 3 1 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Joel Filsaime
|kialo = Neesperantisto markigis tiun paĝon kiel spamaĵo, vikidatuma ero pri la temo tute ne estas sed en [[d:Q58221895]] estas informoj pri la ŝtrumpopupa agado de iuj penoj puŝi la temon en vikipedion, teksto nun nur estas en la esperanta branĉo, supezeblas ke alilingvaj tekstoj jam estis forigitaj, sed tio rekte ne kontroleblas. Ĉiukaze la esperanta ek-teksteto estas [[vikipedio|orfo]], aldone estas mizera unufraza artikola ĝermeto, kaj krome dubindas la menciindeco de la homo, se neniu esperantista uzanto konas lin kaj en la angla kaj ĉiuj aliaj branĉoj de vikipedio estas neniu informo pri li. Ah, kaj la indikita ekstera ligilo fine de la paĝo ankaŭ estas morta ligilo. Sola referenco ankaŭ ne funkcias, kaj tial entute sola provo pri ekzisto de tiu kantisto estas [[IMDb]], filma datumbazo, kiu tamen nur indikas lian naskiĝdaton kaj ke li neniam faris filmon. Tio estas mizere malmulte por konvinki pri lia tutmonda menciindeco.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:40, 6 feb. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 13 februaro 2026 11:56
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 11:56, 1 mar. 2026 (UTC)
}}
{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:41, 6 feb. 2026 (UTC)
:{{por}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 14:30, 6 feb. 2026 (UTC)

== SoftProgrAmaro ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Informkesto programaro/testoj
|artikolo2 = Ŝablono:Informkesto programaro/provejo
|artikolo3 = Ŝablono:Infobox Software
|kialo = forgesitaĵo, &quot;testoj&quot; kaj &quot;provejo&quot; neuzataj, &quot;Software&quot; nur post forŝalto &lt;big&gt;ĝisnune NE okazis&lt;/big&gt;
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 16:23, 10 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-02-17
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{Por}} sed 8 uzoj de &quot;Infobox Software&quot; ankoraŭ devos permane anstataŭiĝi, aŭ per la roboto de Taylor, ĉar vere tio ankoraŭ ne okazis. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:38, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Por}} mi anstataŭigis {{ŝ|Infobox Software}} --&gt; {{ŝ|Informkesto programo}} sed ŝajnas ke nia ŝablono bezonas prilaboradon ĉar kelkaj parametroj ne bone funkcias. --[[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 22:49, 19 apr. 2026 (UTC)

== [[Natalia Bryant]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Natalia Bryant
|kialo = Ne estas mi kiu petas forigon, sed intervikia patrolanto -- iu neesperantisto aldonis la &quot;internacian&quot; argumenton &quot;crosswiki spam&quot;, kaj fakte proponis tujforigon, sen iu diskuto
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC) -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 2 marto 2026 21:16
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
:{{kom}} Mi mem dubas pri enciklopedieco. Ankaŭ ĉu la patro aldonas menciecon. En la artikolo estas kelkaj fuŝaĵoj, sed korekteblaj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:27, 23 feb. 2026 (UTC)
:: {{por}} forigo. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q83827832&amp;action=history Q83827832] kreinto globale forbarita pro interalie gantopupumado. Fontoj estas multaj, tamen la artikolo ŝajnas esti memreklamo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 22:18, 23 feb. 2026 (UTC)
::: {{kom}} Efektive en vikidatumaro videblas pluraj diverslingvaj paĝoj kreitaj kaj baldaŭ forigitaj pro forta premo de ne-lingvaj ĉasantoj pri vikipedia misuzado. Sed la nederlanda vikipedio en sia eksterprojekte puŝita diskuto pri ebla forigo forte protestas pri forigo nur pro argumento &quot;crosswiki spam&quot;, kaj eble estas verkita pli profesinivele ol la esperantlingva teksto, kiu stile ne jam estas tre polurita. Kaj mi eĉ ne jam havas personan opinion, ĉu mi opinias la manekenon menciinda en la esperantlingva vikipedio. Ankaŭ iom ĝenas ke la ne-lingvaj ĉasantoj jam energie du-foje forigis (probable solan) foton el la komunejo kaj el vikidatumoj, sed foto kompreneble estas nur unu elemento en komenca teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:29, 4 mar. 2026 (UTC)

:::: Ĉu vere forte? [[:nl:Wikipedia:Te_beoordelen_pagina's/Toegevoegd_20260222#Natalia_Bryant]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:44, 4 mar. 2026 (UTC)
:::::Nu, la diskuto tutekzakte estis:
::::::&lt;small&gt;Nomumita por tujforigo pro krucvikia spamo. Mi vidas artikolon kun fontoj. Do, ĝis kia grado ĉi tiu artikolo estas netaŭga? – Mbch331 22 Feb 2026 
:::::::Krucvikia spamo ne estas kialo por tujforigo, @WikiBayer. Alie, la artikolo ŝajnas bona al mi. Ĝi povus esti iom pli bona gramatike, kaj kelkaj frazoj povus esti pli neŭtralaj, sed ĝi ne estas aparte problema artikolo kaj ankaŭ estas bone fontigita. Mondo 23 Feb 2026 
:::::::Mi purigis la artikolon. Mondo 23 Feb 2026
::::::::@MondoE, ne estas listigita fidinda fonto. WikiBayer  23 Feb 2026 
:::::::::People, Vogue, ESPN, ktp. estas aŭtoritataj fontoj en nia Vikio. Kaj la fontoj ankaŭ mencias ŝin anstataŭ mencii ŝin nerekte, kio ankaŭ estas postulo ĉi tie. Krom la lasta fonto, sed tiu ankaŭ nur konfirmas ŝian fratinon. Mondo 23 Feb 2026&lt;/small&gt;
::::::::::Ekde tiam neniu plia nederlanda komento venis. Fakte estis nur du homoj, kiuj protestis kontraŭ la propono, mi dirus ke &quot;forte&quot;, kaj neniu krom la proponinto mem subtenis forigon. Sed mi estas malpli konvinkita ol la du nederlandlingvanoj, la artikolo jes ŝajnas esti memreklamo. Nun (nur) '''du''' esperantaj tekstoj interne ligas al la teksto, sed de ĝi restus oni povus aldoni ligojn de la paĝoj [[19-a de januaro]], [[Chanel]], [[Dolce &amp; Gabbana]], Teen [[Vogue]], [[Vanity Fair]], [[Victoria's Secret]] kaj per tio eviti ke la teksto estus artikola orfo. Eble mia entuziasmo suferas, ĉar mi ne estas leganto de tiuj gazetoj kaj tial ne jam vidis ŝin en artikolo, sed pro la memreklamo mi tendence estas {{malforte por}} forigo, ankaŭ se la nederlanda teksto tre probable restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:28, 5 mar. 2026 (UTC)

== &quot;Kategorio:Ŝablono:Kun Lua&quot; - 2026 4 6 ==
{{Propono de forigo
|artikolo = Kategorio:Ŝablono:Kun Lua
|kialo = proponas forigon post malplenigo ĉar neutila, preskaŭ ĉiuj ŝablonj jam uzas LUA:on, kaj neniu bontenas katigon laŭ la eco, do la kato enhavas pli-malpli hazardan subaron de la tuta ŝablonaro
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:49, 24 feb. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-03
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis kvar pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:40, 6 apr. 2026 (UTC)
}}

: Mi prove malplenigis ĝin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:28, 1 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:32, 5 mar. 2026 (UTC)
:::{{por}} la argumentado sekveblas. [[User:Aidas]] 14:42, 8 mar. 2026 (UTC)

== [[Dunst Records]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Records
|kialo = Ŝajnas mempropagando. Nura referenco ripetas la enhavon de la artikolo. Estas neniu interna ligilo kaj neniu koresponda alilingva artikolo, nek en angla nek en hungara.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:02, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 8 marto 2026 12:48
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
{{malforte kontraŭ}} forigo. Estas klare ke estas neniu koresponda alilingva artikolo, kaj la teksto eĉ ne estas aparte sprite farita. Sed la ligo al ''[[Believe Music]]'' kaj per tio al la esperantlingva muzikeldonejo [[Vinilkosmo]] igas ĝin interesa por la esperantista komunumo. Internaj ligiloj restos iom problemetaj, nun estas tri da ili, ne plu estas tute neniuj, kvar povus jam sufiĉi (eble el paĝo [[Budapeŝto]] aŭ paĝo [[elsendfluo]]). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:09, 5 mar. 2026 (UTC)

:Tendence {{kontraŭ}} Pro tio ke nun estas pluraj malfortaj referencoj kaj la ligilo al ekzistanta teksto &quot;Believe Music&quot; kaj nerekte Vinilkosmo iusence pravigas la tenon aparte en wiki-eo. Mi kompreneble samkiel ĉiu alia ne scias, ĉu aŭ kiom ankoraŭ venos produktaĵoj de tiu muzikforĝejo de ege juna eldonisto, sed mi tamen ne volas diskriminacii nur pro la asertata aĝo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:37, 8 mar. 2026 (UTC)

{{komento}} Ekde komenco de marto ĉi tie kolektiĝis nur unu voĉo por forigo kaj du tre nekonvinkitaj voĉoj &quot;malforte kontraŭ&quot; kaj &quot;tendence kontraŭ&quot;. Ke mi mem estas nekonvinkita, mi povas mem konfirmi, kaj la vortumo &quot;tendence kontraŭ&quot; ankaŭ ne aspektas tre memcerta. Mi povus kalkuli, ke Kani estas por forigo, kaj estas du voĉoj kiuj &quot;estas je po kvarono kontraŭ&quot;, do sume estas duona voĉo favore al forigo, sed tio estus ege stranga kalkulmaniero. Do mi nepre volas alvoki pliajn uzantojn preni starpunkton pri la temo. Al mi fakte ne estas tre grave kio fine okazos al la teksto, sed min ĝenas ke iu anonimulo (neesperantisto??) la 10-an de aprilo silente forviŝis la ŝablonon pri diskuto en VP:FA, kvankam la diskuto tute ne estas finita. Tiel trompeme forigi la memoron ke iam estis esperanlingva diskuto pri forigo, en kiuj aperis maltro da klaraj voĉdonoj, estus mizere. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:27, 25 maj. 2026 (UTC)

== &quot;Ŝablono:Tradukita/artikolo&quot; - 2026 3 12 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Tradukita/artikolo
|kialo = jam forŝaltita
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:26, 1 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-08
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 2026-03-12
}}
:{{Por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:35, 5 mar. 2026 (UTC)
:{{Komento}} Mankas al mi teknikaj scioj pri ŝablonoj, sed nun mi vidas, ke estas centoj da artikoloj kun ruĝaj volapukaĵoj en kategorioj ĝis oni ŝanĝas ''Tradukita'' al ''Trad''.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 01:00, 28 mar. 2026 (UTC)
:: {{kom}} Tio neniel rilatas al la forigo, sed al redakto de la ankoraŭ ekzistanta [[Ŝablono:Tradukita]]. Bedaŭrinde mia libertempo malpliiĝis do laboro ne progresas tiel rapide kiel mi planis. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:02, 5 apr. 2026 (UTC)

== Projektaĵoj &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; kaj &quot;/6&quot; - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj
|artikolo2 = Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|artikolo3 = Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6
|kialo = &quot;Vikipedio:Kondiĉaj ŝablonoj&quot; preskaux senenhava, kaj tio fakte ne estas artikolo malgraux sxablono &quot;Ĝermo&quot; (la rilata kato NE estas poponita por forigo), &quot;/6&quot; temas nur pri dubindaj aŭ jam forigitaj ŝablonoj
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:23, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:En &quot;Vikipedio:Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/6&quot; ankoraŭ estis iuj uzoj de la ŝanĝita ŝablono &quot;CarojDeRusio&quot; por ĝustigi, tion mi faris nun. Nun mi estas {{por}} forigo de ĉiuj 3. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)
::{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

== Bul**g - 2026 4 6 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Buleaeg
|artikolo2 = Ŝablono:Buleaeg/eg2
|artikolo3 = Ŝablono:Buleo-eg1
|artikolo4 = Ŝablono:Buleo-eg
|kialo = drolaĵo, ĉiuokaze neuzataj kaj sen dokumentaĵo
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:35, 4 mar. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-03-12
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je tri poraj voĉoj kaj neniu kontraŭa (kvankam ankoraŭ atendiĝis tri pliajn samajnojn) [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:39, 6 apr. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:34, 5 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:38, 8 mar. 2026 (UTC)

:{{por}} Tujforigenda (Ĝ1). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:20, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Graziano D'Urso]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Graziano D'Urso
|kialo = Mi dubas ĉu temas pri mempropagando, kvankam la artikolo mem ŝajnas savebla. Tamen la kreinto estas la biografiito mem, kaj la artikolo ne ekzistas en la itala, kaj nur en minoritataj lingvoj.
|subskribo =--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 16 mar. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 23 marto 2026 17:51
|forigita = ne 
|kialo de rezulto = vidu sube, [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 26 apr. 2026 
}}
{{kontraŭ}} La referencoj ŝajnas al mi konvinkaj, kaj estas multaj, kiuj vere kovras pli-malpli ĉiujn asertojn. Ke estas ISBN-numeroj pri liaj verkaĵoj, ankaŭ estas pluso, kio ebligas kontroli la publikigon (kvankam tion mi ankoraŭ ne faris). Ĝustas ke estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston, kaj kiu baze faris multegajn redaktetojn en vikidatumoj, tio estas minuso, sed en vikidatumoj ne estas signo ke itala teksto pri li iam estis kaj estis forigita. Sed la informoj estas kredindaj, estas sufiĉaj kaj estas informaj. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 07:06, 27 mar. 2026 (UTC)

{{kontraŭ}} La argumentoj de Aidas validas, kaj kaj &quot;la artikolo ne ekzistas en la itala, nur en minoritataj lingvoj&quot; (nun en 11 krom en E-o) ne estas valida kialo por forigi tekston - la [[kataluna]] estas pli granda lingvo (kaj laŭ nombro de parolantoj kaj laŭ vikipedia branĉo) ol ni diru la dana, armena aŭ hebrea, kiuj simple havas pli da renomo ĉar ili estas ne nur fortaj regionaj sed ŝtataj lingvoj, kaj la [[sicilia]]n eblas konsideri dialekton de la itala, do &quot;loka lingvo&quot; de la temulo. Certe la e-lingva teksto tre povos profiti de informkesto, sed tio estas rapide aldonebla, kaj la kvanto de referencoj estas eĉ ekscesa por tiom malvasta teksto ... sed en duba kazo pli bone multe pli ol multe malpli da referencoj. Ke &quot;estis konto de sama nomo kiu starigis la esperantan tekston&quot; kaj tio supozigas ke probable aŭ eble &quot;la kreinto estas la biografiito mem&quot;, estas kialo despli detale rigardi ĉu neŭtralaj fontoj konfirmas la asertojn, sed tio ŝajnas la kazo ĉi tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 00:20, 6 apr. 2026 (UTC)

:{{re|Kani}} Mi ĵus ankoraŭ aldonis informkeston, tri retejojn, kaj iom poluris la koncernan vikidatuman eron. Tiel laŭ mi la teksto povas resti. Ĉu vi volas fermi la diskuton aŭ ĉu vi konsentas ke mi faru tion? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:07, 26 apr. 2026 (UTC)
::Kompreneble ankaŭ ĉi tie eblus ankoraŭ investi plurajn horojn en kreado de iuj vikipedie bonvenaj flankaj tekstoj, ekzemple pri Paolo Altieri, la edukejoj universitato Pegaso en Napolo kaj muzika konservatorio Vincenzo Bellini en Katanio, aŭ eblus konsideri ĉu indas ne simple alidirektigi la temon kantodidaktiko al [[kanto]] sed krei propran remon kantodidaktiko. Sed tiuj konsideroj ne rilatas al la fakto ĉu la teksto entute povas resti aŭ ne. Ĉiukaze la indiko &quot;Leonardo da Vinci: &lt;s&gt;La Imagaj Damnitaj&lt;/s&gt;&quot; estis misa. Temas pri tri intermezoj kiuj nomiĝas en Eo &quot;La Imaga Malsanulo&quot; (''L'Ammalato immaginario''). Mi ne kaŝu ke la italaj vikipedianoj decidis draste malpermesi la tekston, ĉar ili konsideris la temon senespere reklama, vidu [:it:[Wikipedia:Pagine_da_cancellare/Graziano_D'Urso]]. Sed tio ŝajnas al mi vere drasta decido - la esperanta teksto nun estas same reklama aŭ nereklama kiel multaj aliaj biografioj pri muzikistoj, samkiel la tekstoj en la 11 aliaj vikipediaj lingvoj, kiujn ankaŭ neniel necesus ĉiujn buĉi ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 26 apr. 2026 (UTC)
:::La teksto nun povas resti. Mi konsentas, ke vi fermu la diskuton. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:46, 26 apr. 2026 (UTC)

==[[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Malrespekto de kopirajto - aspektas kiel laŭvorta traduko de [https://www.luzespirita.org.br/index.php?lisPage=enciclopedia&amp;item=Auto%20de%20f%C3%A9%20de%20Barcelona] kaj mi vidas neniun indikon de permeso. 

:La malrespekto de kopirajto restas. Administrantoj {{re|Tlustulimu}} {{re|ThomasPusch}} {{re|Blahma}} {{re|KuboF Hromoslav}} {{re|Gamliel Fishkin}} {{re|LiMr}} {{re|Kani}} {{re|Stefangrotz}} Bonvolu fari ion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:15, 5 apr. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La malrespekto de kopirajto ne plu restas, ĉar mi reredaktis la artikolon el la portugallingva vikipedio kiu indikas diversajn fontojn. Nun la teksto estas tute alia kaj mi forigis ankaŭ unu bildon. Tial mi petas la forigon de la forigaverto.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:59, 5 apr. 2026 (UTC)
::Kani solvis la problemon. Dankon! --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:06, 5 apr. 2026 (UTC)

== Alia temo, kun bedaŭro finita je 2026 04 19 ==
Krome mi petas atenton al [[Vikipedio:Forigendaj dosieroj#Historiaj dosieroj de Claudio Pistilli]]. ThomasPusch jam forigis kelkajn, restas aliaj trovitaj sed ne forigitaj, kaj multegaj aliaj ankoraŭ ne kontrolitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:08, 19 mar. 2026 (UTC)

:La problemo ĝustas. Mi ekde la komenco de marto sukcesis savi kelkajn bildojn, forigis aliajn pri kiuj mi jam pruvis ke ili neniel povus esti pli ol 100-jaraj, kiel estis indikite en la licenca aserto, sed mi interkonsentis kun Arbarulo lasi tempon de entute ses semajnoj, do ĝis pli-malpli mezo de aprilo, kaj tiam mi forigos ĉiujn dosierojn kiuj ĝis tiam ankoraŭ estos sen konvinkaj pruvoj pri ekestado antaŭ pli ol 100 jaroj. Mi nun de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Tial mi proponas ke ĉiuj povos ankoraŭ vidi ĉu eblus savi iujn dosierojn, ankaŭ mi povos vidi sed mi nur la 12-an de aprilo, kaj ke ni metu la finan limdaton la 18-an de aprilo. Mi promesos ke mi tiam forigos ĉiujn el la nun 40 dosieroj kiuj nun estas en la iom misgvida [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] (la ekzakta titolo de la kategorio ne gravas, ĉiukaze plej multaj estas klara kandidato esti forigitaj post revizio aŭ post konvena atendotempo - do &quot;ne tuj&quot;, sed ĉiukaze). Mi ne kaŝu ke ne eblas tiom klare diri ke ĉiuj kandidatoj estus perforto de kopirajto. Ekzemple (post detala serĉado)
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Papo Gelasio la 1-a.png|Papo Gelasio la 1-a]] estas bone dokumentita kiel litografio de 1879, signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Justino la 2-a (520-578).png|Justino la 2-a (520-578)]], same signife pli ol 100-jara
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Sankta Akacio de Sinajo.png|Sankta Akacio de Sinajo]], signife pli ol 100-jara, sed restas dubo ĉu ĝi vere konvenas en la teksto [[Bazilisko la Juna]]
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Jakobo de Edesa.png|Jakobo de Edesa]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Klodjo Albino (147-197).png|Klodjo Albino (147-197)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Konstanteno la 3-a (361-412).png|Konstanteno la 3-a (361-412)]], 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Hostiliano, c. 230-251, Romia Imperiestro.png|Hostiliano, c. 230-251]] 
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Filipo la 2-a (Makedonio).jpeg|Filipo la 2-a (Makedonio)]] kaj
# [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:Dosiero:Maŭricio la 1-a (539-582).png|Maŭricio la 1-a (539-582)]] el 1697

:estas konfirmite pli aĝaj ol 100 jaroj kaj sendube povos resti. Sed plej multaj aliaj restas sub forta dubo, kaj se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado devos forpreniĝi meze de aprilo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:31, 5 apr. 2026 (UTC)
::{{komento}} Mi vere malĝojas devi nun forigi ĉiujn dosierojn alŝutitajn de Claudio krom la naŭ pri kiu mi sukcesis detektive pruvi kaj dokumentigi ke ili vere estas pli aĝaj ol 100 jaroj. Pri pluraj aliaj bildoj, ekzemple [https://byzantium-blogger.blog/wp-content/uploads/2019/10/m588237_the-byzantine-emperor-maurice-about-to-be-executed-by-the-usurper-phocas-having-seen-his-five-children-killed-in-front-of-him-602.jpg tiu ĉi], uzita je la nomo &quot;Ekzekutado de la imperiesto Maŭricio fare de la uzurpisto Fokas.png&quot; en la teksto [[Maŭrico (imperiestro)]], mi facile kredus ke ĝi estus pli ol 100 jarojn aĝa, sed mi ne havas la tempon investi horon da serĉado por ĉiu de la nun ankoraŭ 39 bildoj en la kategorio, 39 horoj estus plena oficista laborsemajno. Kaj evidente Claudio eĉ ne komencis serĉi verajn fontojn de la bildoj (kompreneble fonto ne estas &quot;mi vidis ĝin kiel ornamaĵo de privata Facebook-noto, ne klaras de kie la bildo venis tien&quot;). Do: se en ses semajnoj ne eblis trovi argumenton por tenado, ili devas nun forpreniĝi. Jam la forprenado unu post alia estas sufiĉe da laboro. Kompreneble mi ĉie kontrolos ĉu eble Claudio aŭ iu tamen metis dokumentigon al la dosiera priskribopaĝo antaŭ definitiva forigo, sed mi dubas ke mi vidos ion tie... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:24, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi en la proceso de pena forigo ankoraŭ sukcesis pruvi kaj dokumentigi la aĝecon de 
:::10. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Karino (250-285) Romia Imperiestro.png]]
:::11. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Phocas (547-610) 2.png]]
:::12. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Senkapigo de Siagrio (486).png]]
:::13. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Granda Palaco de Konstantinopolo (Vogt).png]] 
:::14. [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Prometeo liberigita de siaj ĉenoj fare de Heraklo.png]]
:::kaj sekve povis savi ilin. Du pliajn bildojn ([[Zenono (imperiestro)|15]] kaj [[:dosiero:Romulus Augustus deposed by Odoacer.png|16]]) mi povis anstataŭigi per identa bildo el la vikimedia komunejo. Tiel necesas fine nur 23 bildojn forigi kaj maluzigi en la tekstoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:35, 20 apr. 2026 (UTC)

PS: Ankaŭ [[dosiero:Verde.png|14ra]] [[:dosiero:Romia Konkero fare de la vandaloj.png]] identiĝis kiel bildigo de 1890 kaj same estas klare pli ol 100-jara. TP

{{farite}} la forigo de ĉiuj dubaj dosieroj. La koncerna [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj|ujo]] nun ne havas ajnan dosieron. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:32, 20 apr. 2026 (UTC)

== J-Pimp (songwriter) 2026 04 07 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = J-Pimp (songwriter)
|kialo = Fuŝa artikolo, metita de anonimulo: nur unu frazo, alilingva titolo, nur unu referenco, kiu fakte ne referencas la tekston kaj nur mencias kanton, kaj manko de alilingva artikolo; ĝi ne ekzistas eĉ en la angla, inter pli ol 7 milionoj ne estas loko por tio.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:14, 26 mar. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 2 aprilo 2026 9:36
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = Kvar poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:22, 7 apr. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La teksto estas orfa, estas kvante tute malsufiĉa ĝermeto de nur unu frazo, la titolo (&quot;songvvriter&quot;) estas fuŝa, la sola referenco pruvas nur ke iam ajn ekzistis unusola rep-muzikaĵo, ĝi ne pruvas iun biografian aserton (da kiuj ekzistas nur vera nomo, asertita naskiĝdato kaj -loko), kaj krome alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo akuzas la anonima(j) konto(j)n pri transvikia spamado. Ĉio kune ne konvinkas. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 06:37, 27 mar. 2026 (UTC)

{{por}} Mi konsentas kun Aidas. Dubinda [[Vikipedio:Menciindeco|menciindeco]]. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:11, 5 apr. 2026 (UTC)

{{por}} Kio estas eble ioma perforto konrraŭ la mizera ĝermeto, estas ke nun jam ĝi ne ligiĝas al vikidatuma ero - mi pensas ke kiam mi unuafoje ĵetis rapidan rigardon al ĝi fine de marto, ĝi ankoraŭ havis - tio '''estus''' fuŝa ago de iuj akuzaj &quot;alilingvaj ĉasantoj de intervikia misuzo&quot; se temus pri valora teksto, sed pri tiu ĉi eĉ ne meritas provi eltrovi kie povus esti malaperinta la vikidatuma ero. Mi same pledas por forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:48, 5 apr. 2026 (UTC)

== [[Falsaj kuracistoj en Finnlando]] - 2026 4 26 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Falsaj kuracistoj en Finnlando
|kialo = Ŝajnas persona kreaĵo. Estas nek referencoj nek alilingvaj ekvivalentoj. Ankaŭ ne estas klara temfadeno: ĉu temas pri sendiplomaj kuracistoj, ĉu pri tio en Finnlando, ĉu pri la kazo de Esa Laiho. Temas pri nia konata finna amiko kun kiu maleblas interkonsenti por plibonigo de iliaj kreaĵoj, kaj krome li de tempo al tempo kreas novan avataron. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:43, 7 apr. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 14 aprilo 2026 22:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = ses poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:48, 26 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Estas falsaj profesiuloj preskaŭ ĉie. La artikolo ne indikas kial ĝi meritas apartan artikolon. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 00:54, 11 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi konsentas kun ĉi tiu forigo. Ankaŭ ne estas kategorioj aŭ io ajn montrata en la artikolo. Mi ĵuste antaŭeniris kaj etikedis la artikolon, kaj ankaŭ informis la aŭtoron. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:36, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: nesufiĉe menciinda. Eble movebla al [[Falsa kuracisto]] kaj plibonigebla, kvankam mi ne trovas la temon ĉe WikiData. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:12, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo: vere persona teksta kreaĵo, sen iuj referencoj, tute ne kontrolebla ĉu fikcio, ĉu fabelo, kaj kun tre dubinda temo pri enciklopedio. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 15:39, 25 apr. 2026 (UTC)
: {{por}} forigo: Ŝajne pri la imagebla ĝenerala koncepto [[Falsa kuracisto]] (False Physician, Faux médecin, Médico falso, Falscher Arzt / ärztlicher Hochstapler ktp) vere en neniu branĉo de vikipedio antaŭvidatas aparta artikolo, sed ĉiukaze pri nuance alia, sed tre proksima temo estas la teksto [[ĉarlatano]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 12:51, 26 apr. 2026 (UTC)

== Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio - 2026 04 19 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio
|kialo = Ĝi estas malplena.
|subskribo = [[Uzanto:Fine Style 9634|Fine Style 9634]] ([[Uzanto-Diskuto:Fine Style 9634|diskuto]]) 10:18, 12 apr. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 19 aprilo 2026 10:53
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 5 poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:57, 19 apr. 2026 (UTC)
}}

:{{por}} Mi vidis, ke vi [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Ŝablono:Krimo_en_Okcidenta_Aŭstralio&amp;oldid=9351504 movis ĉi tiun ŝablonon] al [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]] kiu indikas misliterumon (celis &quot;''Aŭstralio''&quot;, skribis &quot;''Okcidenta Aŭstralio''&quot;). Mi diras jes/por al ĉi tiu forigo, aŭ se mi eraris, atendu ĝis vi respondos al ĉi tio. &lt;small&gt;(Mi ne scias ĉu mi supozeble voĉdonu pri tiaj aferoj; ankoraŭ estas sufiĉe nova ĉi tie!)&lt;/small&gt; [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 10:44, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda ([[VP:R3|R3]]). [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:04, 12 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Tuj forigenda, estu [[Ŝablono:Krimo en Aŭstralio]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 19:05, 16 apr. 2026 (UTC)
:{{por}} Mi hieraŭ revenis el dusemajna ferio, kaj nun unuafoje reestas sur tiu ĉi paĝo. Tial mi kiel unua ago ĉi tie ĵus forigas la post movo ne utilan malnovan titolon &quot;Ŝablono:Krimo en Okcidenta Aŭstralio&quot;. Tion oni fakte povintus fari ankaŭ kun malpli longa atendotempo ol plena semajno, konsentite. Sed semajno ĉiukaze tre rapide pasas. Mi ankoraŭ esperas ke la navigila ŝablono uziĝos en pli da paĝoj ol tiu ununura - navigilo kiu celas kunligi plurajn paĝojn sed entute nur estas unu orfa paĝo el krome neekzista serio estas sensenca. Sed kompreneble, unu nova paĝo estas la unua kaj aliaj povas naskiĝi post kelkaj tagoj aŭ semajno. Kaj mi alvokas ke se la temaro maturiĝas, la esperanta navigilo fine estu en Esperanto - do estu &quot;Okcidenta Australio&quot;, ne iu fremda mallongigo &quot;VVA&quot;, ktp. Sed tio estas facila adapto, fari plurajn tekstojn pri la temaro estas unua paŝo kaj estas pli granda laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:00, 19 apr. 2026 (UTC)

==Denove [[La aŭtodafeo de Barcelono (1861)]]==
Hieraŭ la verkinto [[Uzanto:Claudio Pistilli]] mesaĝis aparte al mi kaj al [[Uzanto:Kani]] kun teksto, kiun li prezentas kiel leteron de ''Luz Espírita'' (eldoninto de la fonto kiun li tradukis) permesanta uzon de la artikolo. Mi kaj en mia diskutpaĝo ankaŭ [[Uzanto:Taylor 49]] respondis pli-malpli same, ke ili faru la normalan procedon, t.e. metu permesilon publike sur sian retejon aŭ sendu ĝin al la tiucela retadreso. Samtempe Kani respondis ke estas tute bone jam remeti la tekston. Al mi Claudio Pistilli tuj koleriĝis, ne faris la normalan procedon, sed tuj remetis grandan parton de la artikolo.

Mi pensas ke ĉi tiu agado estas maldeca kaj estas kialoj suspekti ke la permeso estas falsa. Ni scias pri la permeso nur tra Claudio Pistilli mem. Kaj antaŭ nelonge li markis amason da dosieroj kiel proprajn kvankam ili ne estis propraj, kaj poste markis ilin kiel pli ol centjarajn kvankam li ne kontrolis ĉu ili estas pli ol centjaraj, do lia kompreno de aŭtorrajtaj aferoj klare ne estas fidinda. Krome, se la rajtoposedantoj vere konsentas al la uzado, devus ne esti malfacile ke ili publikigu rajtigilon sur sia retejo. Do mi taksas suspektige, ke anstataŭ fari tiun facilan paŝon, Claudio Pistilli koleregas kvazaŭ tiu postulo malebligas uzadon de la materialo. Do mi pensas ke ni devus provizore forigi la kopirajtan materialon kaj restarigi la version de Kani. Se poste montriĝos ke la permeso estas vera, ni tiam kompreneble allasos la artikolon. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:09, 19 apr. 2026 (UTC)

: {{forte por}} tujforigo de la disputebla materialo (subpremo de historio). Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblus. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 14:13, 19 apr. 2026 (UTC)
:::Mi rekomendis: kontakti kun Arbarulo, meti la referencon kune kun permeso de la aŭtoro, kion mi vidis en pluraj artikoloj, kaj peti ke oni metu la indikon pri libera permeso en la retejo. Sed ne ĉiuj scipovas fari ĉion. Kaj mi komprenas koleron, ĉar mi foje klopodis publikigi kovrilpaĝojn kaj fotojn kun rekta permeso (foje eĉ kun peto) de la rajtoposedanto kaj la vikia sistemo malpermesis. Foje la proceduro estas komplika por tiuj kiuj ne regegas la teknologian anglan lingvon kaj la vikian burokration. Kaj tre ofte la anglalingva versio publikigas bildojn kiuj estas malpermesitaj al aliaj lingvoj. Mi konsideras maldeca la suspekton, ke &quot;la permeso estas falsa&quot;, sen pruvoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:28, 19 apr. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} &quot;kion mi vidis en pluraj artikoloj&quot; - mi scivolas pri tio. Ĉu vi povas montri ekzemplojn?
::::Mi klarigu ke Claudio Pistilli ne devus fari ion ajn mem. Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon, kaj se ili havas teknikan kapablon enretigi tutan enciklopedion, mi malkredas, ke ili ne kapablas afiŝi permesilon (haveblan en la portugala, la itala kaj ankaŭ en Esperanto). --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:10, 19 apr. 2026 (UTC)
:::::&quot;Ĉu vi povas montri ekzemplojn?&quot; Ne, mi parolas laŭ memoro. Se vi kredas, bone; se vi ne kredas, ankaŭ bone. Mi preferas dediĉi miajn energiojn alimaniere. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:13, 19 apr. 2026 (UTC)
::::::Salutojn, amikoj, mi deklaras ke se oni ne fidas je la permeso de la aŭtoro pri la rajtokoncedo, bonvolu konfirmi kun la retadreso contato@luzespirita.org.br pri la permeso. Krom tio mi havas la ciferecan dokumenton kiun mi publikigis en la diskuto de la artikolo. Altestime, [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:04, 20 apr. 2026 (UTC)
:::::::Do, principe tute formale Arbarulo kaj Taylor pravas: necesas retpoŝta letero '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'', por tie permesi la uzon de la teksto laŭ licenco de [[krea komunaĵo]] (Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0) aŭ kiel [[publika havaĵo]] (PD) - plej bone kopie ankaŭ al iu administranto de la esperanta vikipedio, ekzemple Kani (se Claudio jam havas ties retpoŝtan adreson). Do eblas nur peti la brazilanojn pri tiu paŝo. Se oni nur prezentas retpoŝtan leteron, kiun oni mem ricevis de la permesanta asocio, restas la risko, ke iu kritikulo povus pridubi ĉu la permesa letero estas aŭtent(ik)a. Kvankam, se en Brazilo momente neniu respondas, oni povus ankaŭ provi pludirekti la de luzespirita ricevitan retpoŝtan leteron senŝanĝe al ''permissions-eo@wikimedia.org'', kun risko ke la homoj tie eble ne akceptos la kromvojon. Sed povas ankaŭ funkcii. Ĉio estas iom kompliketa, ne pro ni aŭ pro Arbarulo, sed pro la ĝeneralaj reguloj de la interlingva Vikipedio. Sed ni povas, mi pensas, facile permesi al ni, toleri atendotempon de kvar semajnoj, ĝis la &quot;permesa etikedo&quot; de wikimedia.org estos, kaj baze de la mesaĝo prezentita de Claudio toleri la vastigitan tekston jam ĝis tiam, KROM kompreneble se iu el luzespirita.org.br jam protestus al iu el ni pri kopirajta perforto, kio tamen estas plej malverŝajna konsiderante la temon kaj ankaŭ la mesaĝon prezentita de Claudio. Tamen, se ene de la de ni interkonsentebla limdato (mi nur arbitre ĵus proponis vastan limon de kvar semajnoj, ĉar tio malpliigas la streson kompare al nur unu aŭ du semajnoj) nenio klariĝas, ni devos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026 kiam Kani draste reduktis la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:01, 21 apr. 2026 (UTC)
::::::{{re|Claudio Pistilli}} Tiu temo nun longege pendas, sed mi entute ne scias ĉu vi, Claudio, rimarkis la diskuton ĉi tie. Ĉu vi intertempe ankoraŭ ion faris aŭ pretus rekontakti kun la brazilanoj pri peto sendi retpoŝtan leteron '''de''' ''contato@luzespirita.org.br'' '''al''' ''permissions-eo@wikimedia.org'' kun permeso pri uzo de la teksto laŭ CC 4.0 (aŭ peto pri publikigo de tiu permeso en ilia retejo mem)??? Se vi diros al ni ke vi ne pretis kaj ne pretos fari tiun peton, ĉar vi sentas ke la duafoja petado ĉe ili ŝajnas al vi tro idiota, tiam ni scias kiel estas - sed tiam necesos remeti la tekston al la stato de 19:55, 5 apr. 2026. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:35, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::::Mi ne povas kredi ke mi ricevis permeson (kaj mi havas la e-mail) por traduki la artikolon kaj vi ne akceptas. Kion faru. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 19:56, 9 jun. 2026 (UTC)
::::::::{{re|Claudio Pistilli}} Ne vi bezonas havi la permeson, ne Kani aŭ Arbarulo, sed ĝi devas esti ĉe la retadreso permissions-eo@wikimedia.org. Se vi certas ke vi ne povos peti la brazilanojn mem sendi la permesan leteron al la retadreso permissions-eo@wikimedia.org, vi povas plugvidi la originan sendaĵon tien, kun risko ke tio ne sufiĉos por la neesperantistoj kiuj ricevas retleterojn senditajn al permissions-eo@wikimedia.org. Ĉar fakte Arbarulo plene pravis la 19-an de aprilo skribi &quot;Nur la rajtposedantoj devus afiŝi permesilon&quot;. Claudio, vi povas koleri pri la neesperantistoj kiuj plenumas la vikipediajn regulojn aŭ povas ne koleri, sed ni ĉiuj scias ke ili estas. Kaj iĝas tute groteske se ni dum kvaronjaro ne sukcesas fini tiun kazon. Do necesas fari ultimaton. Se post plia semajno (do ekzakte du monatojn post kiam Arbarulo reafiŝis la temon ĉi-tie la 19-an de aprilo) ne estos respondo de permissions-eo@wikimedia.org pri akcepto de la permesa letero, la teksto devos reiri al la stato de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo. Kaj krome mi dirus, ke el la bildoj nur tiu pri Maurice Lachâtre rilatas al la teksto, kaj teorie la bildo &quot;[[:dosiero:Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png|Akvarelo pri la Aŭtodafeo de Barcelono, 9-an de oktobro 1861.png]]&quot;, '''se''' estos pruvo ke ĝi konvinkeble fariĝis antaŭ 1926, do estas pruvite pli aĝa ol 100 jarojn. Tiu pruvo ĝis nun mankas: ni ne devas juĝi la bildon nun en la esperanta vikio mem, povas plumovi ĝin al la vikimedia komunejo kaj sekve forigi ĝin ĉi tie, kaj tiam povas atendi ĉu la administrantoj en la komunejo akceptos la bildon kun nura aserto ke vi, aŭ iu, suspektas ke la bildo pli aĝas ol 100 jarojn, ĉar ĝi montras scenon de 1861. Laŭ ĉiuj spertoj la bildo ne longe restos en la komunejo. Pli bone estus pruvi la statuson ĉi tie, kaj tamen malrekomendi pluŝovon al la komunejo. Taylor pravas, ke pli pura (sed ankaŭ pli brutala) vojo estintus dekomence malebligi ĉian vastigon preter la reduktita versio de inter la 6-a kaj 16-a de aprilo, kun kaŝo de la redaktohistorio antaŭa, kaj kun promesa noto &quot;Se sufiĉa permeso aperos, tiam malforigo pripenseblos&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:53, 12 jun. 2026 (UTC)
:::::::::Mi leteris al la eldonistoj por ke ili sendu mesaĝon al vi, al la Torkemado/Arbarulo kaj kiu ajn povas interesi. Ni nur devas atendi ke ili respondu. Sed, fakte, kion mi deziras, tio estas kontribui kaj ne kvereli. La kontribuantoj , anstataŭ plendi kaj kritiki, volas diskuti pri situacio kiun mi konsideras solvita. Mi akceptas ke vi ambaŭ bonvolu forigi ls bildon, forigu la artikolon,  kaj ni anstataŭ interbatali interne, ni kunigu niajn fortojn, kaj plibonigu nian Esperantan Vikipedion. [[Uzanto:Claudio Pistilli|Claudio Pistilli]] ([[Uzanto-Diskuto:Claudio Pistilli|diskuto]]) 11:50, 12 jun. 2026 (UTC)

== [[Trinnaphop Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Trinnaphop Thongchay
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 4 majo 2026 12:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = la forigon faris LiMr je 2026-05-28
}}
:{{kom}}Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:06, 27 apr. 2026 (UTC)

==[[Artefarita planedo]]==
Bonvolu atenti kaj opinii pri la proponoj forigi tiun artikolon kaj reuzi la titolon por alia koncepto ĉe [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj#Artefaritaj planedoj]] kaj [[Uzanto-Diskuto:Piotrus]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:51, 9 maj. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Meduzo]]==
Ĉiuj malnovaj versioj de [[Meduzo]] enhavas kopion de artikolo el ''Kontakto'', kiu almenaŭ laŭ mia scio ne permesas kopiadon. Siatempe (en 2009!) Yekrats dubis pri tio, sed ŝajne neniu reagis ĝis nun. Mi anstataŭigis per pli detala teksto el la angla vikipedio kaj petas kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:40, 14 maj. 2026 (UTC)

:En la malnovaj versioj de [[Meduzo]] mi trovis referencon &quot;kontakto 1996 4&quot;, kio estas tre magra referenco, sed mi ĝis nun tute ne trovis la dubon el 2009 de Yekrats. Kie vi trovis ĝin, Arbarulo? Tamen per la indiko &quot;kontakto 1996 4&quot; mi traserĉis miajn kestojn de malnovaj revuoj kaj efektive trovis la tekston de [[Robert Roze]], en paĝo 15 de [[revuo Kontakto]] n-ro 154 (1996:4), kaj vere la vortoj de &quot;aperintaj antaŭ 700&quot; ... ĝis &quot;sian urtikecan povon&quot; estas laŭvorte retajpitaj el la Kontakto-teksto. Do mi per papera komparo povas konfirmi la rompon de kopirajto, kaj sekve {{por|subtenas}} kaŝon de la kontraŭrajtaj malnovaj versioj. Tamen: la informo pri la esperantlingva artikolo nepre ne komplete forviŝiĝu. Ĝi estas eble la sola esperantlingva biologia artikolo pri meduzoj. Ĝi povus resti sub iu ĉapitrotitolo kiel &quot;Literaturo&quot;, krom ke iu trovas rete atingeblan kopion de tiu paĝo, tiam ĝi ankaŭ povas listiĝi sub &quot;Eksteraj ligiloj&quot;. Krome la teksto de Arbarulo nun donas la impreson, ke ni kolektive nun devas prepariĝi al granda fokuso de paĝokreoj pri meduzoj kaj marbiologio. Eble tion simple necesas fari, kvankam en miaj privataj pensoj nun meduzoj ne ludas gravan rolon, kaj mi ne dirus ke la temo de meduzoj estus mia prioritato de zorgoj. Sed mi aparte en la referencoj ne komprenas je kiu kriterio Arbarulo metas siajn ruĝajn ligilojn: Kial la anglalingva faka gazeto ''[[Marine Biology]]'' havas ruĝan ligilon kaj la same anglalingva faka gazeto ''Aquatic Invasions'' ne havas? Pri ambaŭ mi trovas vikidatuman eron (pri Aquatic Invasions la kodo estas Q15762300). Kial fari diferencon? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:39, 18 maj. 2026 (UTC)
::Mi pensas ke listigi la artikolon en sekcio &quot;Literaturo&quot; estas saĝa ideo, kaj se vi faros tion mi dankos. Mi ne povis fari ĝin mem ĉar mi sciis nek la aŭtoron kaj la titolon.
::Pri la prioritateco de pliaj artikoloj rilataj al meduzoj ĉiu juĝu por si mem. Mi ne intencas devigi iun al tio kaj se iu tamen sentas devon, tio ne estas mia afero. ''Marine Biology'' evidente havas pli ĝeneralan temon ol ''Aquatic Invasions'' kaj ĝia menciindeco estas pli certa, tamen ankaŭ ''Aquatic Invasions'' kredeble estas menciinda, kaj se vi volas ĝin ruĝa ĝi povas esti ruĝa. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:25, 18 maj. 2026 (UTC)
::La komento de Yekrats troviĝas en [[Diskuto:Meduzo]]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 22:28, 18 maj. 2026 (UTC)
:::{{farite}} Ĉapitro &quot;Literaturo&quot; kreita kaj la Kontakto-artikolo menciita tie. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:09, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Yunus Emre Demir]] - 2026 5 18 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Yunus Emre Demir
|kialo = Senenhava, fuŝa artikolo. Ŝajnas mempropagando. Unua referenco estas falsa, la aliaj estas propraj. La artikolo ekzistas en neniu alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:35, 16 maj. 2026 (UTC)
|tempo = tujtuje
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = neniu pora.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 18 maj. 2026 (UTC)
}}
{{por}} La tuta enhavo estas &quot;Mi havas turkan nomon kaj rilatas al cifereca enhavo.&quot; Tio estas praktike NULA enhavo. Certe estas mempropagando, kaj eĉ ne bona. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:06, 18 maj. 2026 (UTC)

== [[Mumio de Maunula]] 2026 5 25 ==

{{Propono de forigo
|artikolo = mumio de Maunula
|kialo = Dubindas, almenaŭ diskutindas, ĉu la sensacia, klaĉgazeta temo estas konvena por enciklopedio - se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj.
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:53, 18 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 25 majo 2026 10:55
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = vidu sube, je du poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
}}
La temo estas de la konata finna kolego, kies forbaro ankoraŭ formale validas, kvankam jam ne plu aplikiĝas aŭtomataj buĉoj de ĉiuj liaj novaj salutnomoj - ĉiukaze daŭre eblas rapidaj forigoj de tekstoj aŭ salutnomoj, se iu kontraŭregula redaktado okazas. Sed tio ne estas la fokuso ĉi tie. La tre stranga temo toleratas en la finna kaj angla vikipedioj. Aliaj vikipediaj branĉoj ŝajne ne havis diskutojn pri ebla ekzisto de la temo, nur mankas intereso pri paĝokreo. Ni povus pripensi same toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:03, 18 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} Krome la konata finna kolego insiste kreas amason da artikoloj sen iu ajn referenco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:43, 18 maj. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi antaŭ sajmajno skribis &quot;ni povus pripensi toleri la strangan temon, se pli vasta nombro de uzantoj voĉdonus subtene al la teksto - kvankam laŭ mia opinio, se teni ĝin, almenaŭ fidindaj referencoj estus necesaj&quot; - Do necesas konstati: neniu ajn voĉdonis subtene al la teksto, du voĉdonis klare por forigo, kaj daŭre ankaŭ post semajno ne eblis noti eĉ unu fidindan referencon. -- [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:25, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} Mi nun pro la ŝerco de sorto loĝas en Suomio, kaj mi povas atesti ke tiu ĉi ulo iĝis kvazaŭ memeo en loka medio kaj kaŭzis signifan polemikon. Nun estas tiu ĉi artikolo en la angla vikipedio aldone al la suoma, do eblas preni fontojn de ĝi, se necesas.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 17:22, 25 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Mi bedaŭras ke vi venis duontagon tro malfrue, kaj en tiu ĉi escepta kazo la temo vere fermiĝis post semajno plus malmultaj horoj (ofte temoj pendas multe pli longan tempon nedecidite, tion ĉiuj scias). Do se vi volas redakti la temon ĝis bona nivelo kaj volas aldoni referencojn el la angla (aŭ el la finna) teksto, ene de realisma tempo - ni diru en plia semajno, ĝis la 3-a de junio (ankaŭ povas esti la 4-a aŭ 5-a), tiam mi pretas malforigi la tekston kaj ni lasos al ĝi ankoraŭ ŝancon. Sed se ĝi restas kiel ĝi estis nun, tiam la voĉdonoj validos kaj ĝi restos &quot;vikipedia mumio, entombigita&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:49, 25 maj. 2026 (UTC)
::Estas iom strange, ĉar mi povus veti ke tiu ĉi temo aperis je la 25-a de majo, kaj mi ne vidis ĝin antaŭe. Nu, mi ne tre ofte kontrolas ĉi-paĝon, do povas esti ke mi ne rimarkis. Okej, mi povas reverki la artikolon laŭ la angla (je mia honto mi ankoraŭ ne sufiĉe regas la suoman por sencoplene traduki de ĝi). [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:32, 26 maj. 2026 (UTC)
:{{re|Goren}} Faru tion, se vi volas. Kiel mi skribis, mi povus ankoraŭ malforigi la antaŭan tekston kaj vi povus redakti de ĝi, se vi povas fari tion ene de semajno, sed la teksto ne estis lingve bona. Tial se vi tute nove faras tekston surbaze de la angla teksto, estas probable eĉ pli saĝa vojo fari tiel. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:02, 30 maj. 2026 (UTC)
::Okej, mi faris. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 19:37, 30 maj. 2026 (UTC)

== [[Abitura ekzameno en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Abitura ekzameno en Finnlando
|kialo = Nova fuŝa artikolo de sama fuŝulo
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 26 majo 2026 10:18
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa. [[Uzanto:Kani|kani]] 19:39, 25 maj. 2026 
}}
:{{kom}} Teorie eblus plibonigi la artikolon, komencante per la fuŝa titolo (&quot;abitura&quot; ne ekzistas en Esperanto), sekvante pro manko de internaj aŭ eksteraj ligiloj, referencoj, kategorioj, estas persona kreaĵo ktp. Tiu ulo insiste kreas artikolojn, kiuj celas laborigi patrolantojn. Ekzemple tiu ĉi restos orfa kaj kun dubinda enciklopedieco.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:00, 19 maj. 2026 (UTC)
:{{kom}} Nu, la titolo ne estus granda problemo ... senprobleme eblus ŝovi ĝin al la PIV-a adjektivo [https://vortaro.net/#abiturienta_kd abiturienta]. Kaj ĝustas ke ankaŭ la aliaj kritikoj validas - eĉ ne estas intervikia ligilo al alilingvaj tekstoj pri la sama temo: tion mi ĵus aldonis al finna teksto &quot;Ylioppilastutkinto Suomessa&quot;, ankaŭ havebla angle kaj france. Ke kategorioj mankas, estas simpla malmatura fuŝo, sed ke mankas eksteraj ligiloj kaj fidindaj referencoj, kaj restas forta suspekto ke la tuta teksto estas persona noto de opinio, &quot;originala elpensaĵo&quot; restas forta minuso. Kaj kompreneble ĝi devas havi ankaŭ la kritikan ŝablonon {{ŝ|orfa}}. Rezulte, se neniu miraklo okazas kaj iu uzanto ene de semajno helpe de la finna, angla kaj franca teksto objektivigas la subjektivan kreaĵon, mi vere {{por|subtenas}} la forigon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:17, 19 maj. 2026 (UTC)
:: Kvankam mi jam tro malfruas, mi volas ankoraŭ aldoni mian voĉon {{por|por}} forigo de la teksto - mi vidis ĝin kiam ĝi ankoraŭ estis. Kaj ĉiuj mankoj de la teksto, jam menciitaj, vere elstaris ankaŭ kiam mi vidis la tekston. Kompreneble eblas havi la opinion &quot;mia tasko estas nur ekkomenci temon, la tutaj enhavaj kaj teknikaj aldonoj necesaj, kun referencoj kaj eksteraj ligiloj, povas esti farataj de «la aliaj»&quot;, sed ĉar «la aliaj» ĉi tie estas nur malpleno da homoj, tiu espero ne ĉiam plenumiĝas. Ĉi tie ĝi ne plenumiĝis, kvankam eĉ estis alvoko al ĉiuj ĉi tie, ke bonvenus se iu homo (la mortinto de ka teksto aŭ alia uzanto) aldonus ĉiujn mankajn erojn. Mi volas konsideri min voĉdonanto por forigo de la teksto en tiu formo en kiu ĝi estis ĝis la forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:58, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Junior Seydini]] = Thaphatsanaphop Thongchay ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Junior Seydini
|kialo = Supozata propagando. Tutvikia forigaverto.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 28 majo 2026 20:48
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:41, 31 maj. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Mi nur transigas la forigaverton. Ne havas opinion prie. Ni jam ĵus forigis similan artikolon kun nomo tre simila al la nuna artikola nomo Thaphatsanaphop Thongchay - Trinnaphop Thongchay.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:23, 21 maj. 2026 (UTC)
::Hm, kompreneble tiaj tekstoj pri aktoroj kaj kantistoj estas ĉiam iom konatigaj, do iusence eblas konsideri ilin reklamaj. Sed mi vere ne scias ĉu la homo efektive estus &quot;tajlanda famulo&quot; - ni ne havas tajlandan e-lingvan vikipediiston kiu povus konfirmi aŭ malkonfirmi tion, kaj ke li estus &quot;internacia modelo&quot; - mi ne dubas ke li loke povas labori kiel modelo, kaj se li intertempe studas en Tajvano ankaŭ povas kromlabori tie, sed nomi laborojn en la landoj de naskiĝo kaj nuna studado &quot;internacia&quot; kariero estus pompa misgvido kaj fanfaronado, kaj pri vera &quot;internacia&quot; kariero mankas konvinka internacia referenco: La teksto nomas [https://vogue.co.th/article/thai-models-runway-spring-summer-2023 tiun referencon pri laborado en Parizo kaj Los-Anĝeleso en 2023], kun noto ke la reteja ligilo estas de 2026-05-21, sed en 2026-05-27, apenaŭ semajnon pli poste, la ligilo ne plu haveblas, ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph - tiu &quot;referenco&quot; estas plej suspektiga kaj ne estas valida pruvo. Kaj aktoro, kiu eĉ ne estas en la datumbazo [[IMDb]] (estis jam tekstoj pri aliaj aktoroj, kie sole paĝo en la datumbazo IMDb ne konsideriĝis sufiĉa al ni por pravigi &quot;menciindecon&quot;)??? Ankaŭ la [https://www.tunecore.com/artists/junior-seydini-independent-release dua ligilo] nur informas ''&quot;looks like this page is lost&quot;'', ankaŭ tie ne estas ajna arkivigo en archive.org kaj .ph. Se vikipedia paĝo kiu estis nur kreita en 2026-05-21, antaŭ eĉ ne semajno, havas '''nur fuŝajn referencojn''', kaj neniu el ĝi eĉ en iu ajn arkivigo spureblas ses tagojn poste, tio detruas '''ĉiun''' fidon pri kredindeco. Sekve - {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

:PS: Cetere - tute flanke la teksto memorigas pri tio ke estas entute 76 [[Provincoj de Tajlando]], sed ĝis nun ni nur sukcesas havi esperantlingvajn tekstojn pri 28 - do pri '''du trionoj''', 48 provincoj ankoraŭ mankas ĉia esperanta vikipedia paĝo. Tio estas granda manko, konsiderante ke pri aliaj landoj ni havas ĉiujn provincojn kaj distriktojn, ofte ĉiujn komunumojn/municipojn kaj estas uzantoj kiuj energie faras tekstojn pri unuopaj vilaĝoj kaj komunumopartoj. Mi mem faris 26 el la nun 28 e-lingvaj tekstoj en lasta novembro, plus la ĝeneralan paĝon [[Provincoj de Tajlando]], sed pri la restaj du trionoj mi ne havas laborforton. Tiuj restas por aliaj esperantistoj!! Kaj plie kalkulante, tiuj 76 provincoj kompreneble havas 76 ĉefurbojn, sed ĝis nun ni nur havas entute 17 esperantlingvajn paĝojn pri tajlandaj urboj - tie do mankas multe pli da tekstoj (mi ne kontrolis ĉiujn 17 tekstojn, sed almenaŭ [[Hatjaj]] kaj [[Pak Kret]] ne estas provincaj ĉefurboj, ankaŭ Bankoko kaj Pataja kun specialaj statusoj ne, tial mankas pli ol 60 paĝoj se oni tute ne konsideras urbojn ekster la provincaj ĉefurboj). Pri Tajlando do esperanto-vikipedie do atendas multe da laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:26, 27 maj. 2026 (UTC)

== [[Rikard Djegadut]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Rikard Djegadut
|kialo = Ĝermeto de dubinda enciklopedieco. Nur ĝenerala agado, neniu preciza atingo, verko, ktp.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:15, 25 maj. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 1 junio 2026 20:57
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:11, 3 jun. 2026 (UTC)
}}
Fakte tre malmulta enhavo: nur 2 frazetoj, eĉ sen informkesto, do {{ŝ|ĝermeto|Indonezio}}, kaj neniu ajn artikolo kiu ligus al la teksto, nur [[VP:FA]], do {{ŝ|orfa|Azio}}. Kaj mi eĉ ne rigardis la du eblajn referencojn kaj ne ekhavis al mi opinion pri la menciindeco. Al mi la sola malmulteco de materialo sufiĉas por subteni ĝian forigon. Do {{por}} forigo. 

Ke pri pli detalaj administraj unuoj sub la provinco ŝajne ne estas esperantaj tekstoj ne estas la kulpo de la farinto, sed la kategorio &quot;Indonezio&quot; ankaŭ estas tre magra - kvankam meti la paĝon en kategorion &quot;indonezianoj&quot; ne estus problemo, kaj ankaŭ malfermi propran novan kategorion &quot;indoneziaj ĵurnalistoj&quot; nur por tiu teksto eblus - sed nur se ĝi restos. De la provinco [[Orientaj sudorientaj insuloj]], kiu evidente nur konsistas el insuloj, pri kvar insuloj, [[Floreso]], [[Sumbo]], [[Timoro]] kaj [[Komodo]] estas e-lingvaj tekstoj, nur pri la pli etaj ne. Se nur eblus scii kie la menciita loko estas... Momenton, tio kion la supozebla neesperantisto ĉi-tie senreference nomis &quot;okcidenta Manggarajo&quot;, estas indonezie la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'', sen esperanta teksto, sed klaras ke ĝi estas la okcidenta parto de la insulo [[Floreso]]. Eĉ eblus konsideri ĉu aparte krei e-lingvan tekston nur pri la distrikto (Kabupaten) ''Manggarai Barat'' - sed nur se la teksto restos. Sed por restigi la tekston necesus, ke iu e-isto unue konvinkus nin pri menciindeco de la homo, kaj due iu (eble alia e-isto) vastigus la tekston al almenaŭ tri frazoj, kun informkesto, kun ĝustaj kategorioj. Mi nun ne povas vidi tion, do for, se ne aperos kaj konvinkos argumentoj tre defendaj al la teksto.[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:00, 27 maj. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:24, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[N. Robert Branch]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = N. Robert Branch
|kialo = Mi ne 100%-e certas ke la artikolo estas forigenda, sed ĝi ŝajnas al mi sufiĉe suspektinda por meriti diskuton. La temo ŝajnas menciinda, almenaŭ laŭ niaj normoj. La enhavo aspektas tute propagande. Ĝi enhavas almenaŭ unu vere nekredeblan aserton ke &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot;; mi ne kontrolis ĉu estas aliaj falsaĵoj. La referencoj estas malbone kopiitaj el la angla sen retligiloj. Mi suspektas ke iu artefarita ilo intervenis, precipe ĉar la afero pri &quot;Esperanta Ekonomikisto&quot; estas tiel stranga falsaĵo, kian mi ne atendus de homo. La sama uzanto faris similajn artikolojn en la angla kaj la kataluna.
|subskribo = [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 02:35, 27 maj. 2026 (UTC)
|tempo = merkredo 3 junio 2026 2:16
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:22, 11 jun. 2026 (UTC)
}}
La teksto estas certe farita aŭtomate, sed ni vere pli kaj pli impresiĝas, kiom saĝajn esperantajn frazojn aŭtomata tradukado intertempe produktas en 90 % de la frazoj: kompreneble restas 10 % da rubo, kiel &quot;li gvidas rubrikon de Esperantista Ekonomikisto&quot; aŭ &quot;li akiris nacian gazetaron&quot;. Sed la asertoj enhave restas dubindaj. Interalie, ke pri lia dunganto ''[[British Journal of Economics]]'', evidente anglalingva, tute ne estas anglalingva vikipedia teksto kaj ankaŭ ne vikidatuma ero - kvankam, aliflanke, [https://britishecon.co.uk/ ekstera ligilo] pri tiu ĵurnalo almenaŭ haveblas. Ankaŭ pri dua dunganto, firmao &quot;Astoria&quot; el Austin (Teksaso) mi trovas nenion en la angla vikipedio kaj en vikidatumoj, sed pri tio mi eĉ per simpla guglo-serĉo per vortoj &quot;Astoria cosmetics Austin&quot; aŭ kombinitaj du el la vortoj trovas nenion - kvankam la citita artikolo [https://wdstudios.org/article/aHR0cHM6Ly9uYXRpb25hbHRpbWVzLmludGVybmFsL2N1c3RvbS9iRUJSQ0VwN1JVby1icmFuY2gtZXhpdHMtYXN0b3JpYQ ] supozigas ke la firmao Astoria en Austin ekzistus... ĉu povas esti ke oni en retejo wdstudios.org povus fari plene falsan artikolon? Sed se la artikolo ne estas falsa, kie estas retejo de tiu firmao?? En la angla vikipedio la teksto jam ekzistas ekde 6 semajnoj, kaj ŝajne neniu ĝis nun proponis ĝian forigon. Ke ĝi estis kreita de uzanto Stevejobessy kiu ankaŭ kreis la esperantan, katalunan kaj maltan tekstojn hieraŭ kaj hodiaŭ, ne estas problemo, sed ke estas preskaŭ ekskluzive tiu uzanto kiu plu redaktadas la anglan tekston, suspektigus min se mi estus anglalingva vikipediano... En la angla vikipedio devus esti pli da homoj, kiuj kredas ke iu temo entute ekzistas kaj pretas kontribueti. Mi pretus ekkredi la anglan tekston, se ekestus kaj restus anglaj tekstoj pri la temoj [[British Journal of Economics]] kaj [[Astoria (cosmetics)]]. Se tio daŭre ne estas kaj la pompaj asertoj restas tiom nekredindaj, mi estas {{por}} forigo. Kompromise ni povus vastigi nian tempon de enketado de semajno al monato. Tiam ni ankoraŭ povus sendi Arbarulon (se li pretas je tio) enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto - tiam probable pli klaros la anglaj asertoj post fino de tiu diskuto pri forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 27 maj. 2026 (UTC)

{{re|Arbarulo}} Ĉu vi pretus, estante anglalingvano, enketi en la angla vikipedio kaj eble eĉ teste proponi diskuton pri forigo de la angla teksto, kiel mi proponis la 27-an de majo. La duboj, kiujn vi prave havas pri la teksto de nura uzanto Stevejobessy, ankaŭ validas por la angla vikipedio. Se vi pretas elpaŝi en la angla vikipedio en la sekvaj du tagoj, mi pretas prokrasti decidon pri la esperanta teksto de Stevejobessy ĝis post monato, do je 27 junio, sed se ne mi proponas limdatan forigon je 3 junio. Cetere intertempe ankoraŭ aldoniĝis plia aŭtomata traduko de Stevejobessy en la nederlanda vikipedio - sed tio tute ne estas argumento. La samajn asertojn kopii kvinfoje ne igas ilin pli veraj... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:12, 1 jun. 2026 (UTC)

::{{por}} forigo, krom ke ni prokrastas la decidon, ĉar Arbarulo ankoraŭ enketas ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:23, 1 jun. 2026 (UTC)
:::Mi ne pretas peti forigon en la angla vikipedio, ĉar la angla-vikipediaj reguloj kaj kutimoj pri forigado estas tro malsamaj de niaj. Ĉi tie mi proponis forigon pro reklameco, sed la reguloj de la angla vikipedio diras ke oni forigu reklamojn nur en la plej senesperaj okazoj ([[:en:WP:G11]]), kaj mi pensas ke ĉi tiu okazo ne estas tia. Eble ĝi ja estus forigita pro nemenciindeco, ĉar laŭ miaj impresoj la angla Vikipedio interpretas menciindecon tre strikte, sed laŭ niaj normoj ĝi certe estas menciinda. Sed se iu havas pli specifan enketon aŭ demandon, kiun anglalingvaj vikipediistoj povus helpi solvi, kaj volas ke mi transkomuniku la peton, mi pretas fari tion. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:39, 4 jun. 2026 (UTC)
::::{{komento}} Se ni lasas la temon tiel ĉi, tiam la kalkulo de voĉoj rezultas je 3 voĉoj por, 0 kontraŭ forigo. Mi pretas ankoraŭ atendi lastan tagon da pripenso, eble iu ankoraŭ havas ion por opinii, sed krome mi morgaŭ je sama horo forigos la tekston. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 9 jun. 2026 (UTC)
:::::Mi havas ankoraŭ malfortan argumenton '''kontraŭ''' forigo, nome eksteran referencon (profesian memprezenton)
:::::* https://www.linkedin.com/in/branchrobert/
:::::kaj aliflanke tute neseriozan finon de la nederlanda vikipedia teksto, plian argumenton '''por''' forigo:
:::::* &quot;''In mei 2026 richtte Branch samen met een aantal muzikanten het Amerikaans-Canadese muziekproductiebedrijf WestBeats op. Onder leiding van Branch ontwikkelt de studio eigen Digital Audio Workstation-software. WestBeats streeft ernaar om in juni 2026 zijn eerste reeks singles uit te brengen''&quot;
::::::Tio estas: &quot;En majo 2026, Branch kune kun kelkaj muzikistoj starigis la uson-kanadan muzikproduktan kompanion WestBeats. Sub gvidado de Branch, la studio disvolvas sian propran programaron por Cifereca Aŭdio-Laborstacio. WestBeats strebas en junio 2026 publikigi sian unuan serion de unuopaĵoj.&quot; Tio ne kongruas kun la tre serioza prezento kiel ekonomikisto en la aliaj lingvoversioj...
:::::[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:22, 9 jun. 2026 (UTC)
:Mi nur volas memorigi, ke mi sciigis pri ĉi tiu artikolo pro suspekto de reklameco. La menciindeco ŝajnas esti nedubebla (laŭ niaj kriterioj), do pliaj pruvaj referencoj ne rilatas al la afero. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:02, 10 jun. 2026 (UTC)
::Nenio ekde du tagoj ŝanĝiĝis, do mi nun plenumas la decidon de '''[[tri pledoj por forigo kaj vere forigas la tekston]]'''. Sed kvankam ni konsentas pri la suspekto de reklameco, mi vere ne komprenas ke tio estus la sola minuso. La teksto prezentas tute nekredindajn asertojn, kaj &quot;pruvas&quot; tion per ridinde fuŝaj referencoj, kiuj en nul kazoj povas pruvi ion. Sed efektive, ne estu nia tasko zorgi pri proponoj por eblaj forigendaj artikoloj el la '''angla''' vikipedio. Estas tiom da anglalingvaj denaskuloj, ke ili facile povas mem zorgi pri iliaj dubaj kazoj. Tamen mi ne povas kompreni, ke vi kun tiom mizeraj pseŭdoreferencoj ne povus havi dubojn pri la menciindeco de homo en la esperanta vikio surbaze de tiu blufa esperanta teksto. Mi absolute ne dividas la juĝon, ke la mencindeco de la teksto estus &quot;nedubebla laŭ niaj kriterioj&quot;. La tuta artikolo kreas '''gigantan dubon'''! Sed nun ĝi estas ĉiukaze for post minuto. Ne indas plu diskuti pri kadavro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:20, 11 jun. 2026 (UTC)

== [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Villa delle Rose (Lago de Como)
|kialo = Revenas malnova konatulo pri la Lago de Como kaj Lierna. Nun konata artikolo pri simpla vilao kiu estus interesa se historiaj aferoj estus konstateblaj, sed la referencoj ne konfirmas la asertojn. Eĉ la foto ne montras la vilaon mem. La artikolo ne ekzistas en la itala, sed nur en la ukraina, ĵus farita de anonimulo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 4 junio 2026 9:37
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 00:02, 2 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}} Konfirmas la fuŝecon tri artikoloj pri muelejoj de la sama aŭtoro sen ajna referenco aŭ alilingva korespondaĵo. Ili fakte estas nun nur ruinoj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:23, 28 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de la nekredinda teksto [[Villa delle Rose (Lago de Como)]] kaj de la tri fuŝaj artikoloj menciataj: [[Muelejo de Casate]], [[Muelejo de Mugiasco]] kaj [[Mulino di Sornico]]. La farinto mem ekde la 27-a de majo jam estas globale forbarita el Vikipedio, do ne estas danĝero ke ankoraŭ pluraj simile fuŝaj tekstoj venos de tiu ĉi konto, sed tiuj kvar vere estas fuŝaĵoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:52, 30 maj. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo de ĉiuj kvar menciataj tekstoj, kiuj ĉiuj estas same ne kredindaj kaj de sama &quot;longtempa abuzanto&quot; (LTA). [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:21, 1 jun. 2026 (UTC)

== [[Katolikismo en Finnlando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Katolikismo en Finnlando
|kialo = Nova finna fuŝaĵo. La redakto konsistas el tri linioj. La unua enhavas fuŝan vorton &quot;katolikanoj&quot;. La dua povus esti interesa se estus referenco (oni ne povas scii ĉu temas pri inventaĵo. La tria estus nur anonco de io kio okazos. Ĉu estus enciklopedia informo pri kvar katolikoj en Svedio, Danio aŭ Rusio? Kiel kutime, estus ni kiu devus serĉi allingvan korespondon.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:45, 31 maj. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 7 junio 2026 18:14
|forigita = ne
|kialo de rezulto = 3 kontraŭ, 0 por, 0 duboj - vidu sube. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:35, 9 jun. 2026 (UTC)
}}
{{komento}} Prava plendo, kompreneble. Mi ankoraŭfoje investis la tempon kaj amplekse avertis la kreinton en [[Uzanto-Diskuto:Näin on näreet#Katolikismo en Finnlando]]. Principe, kiel mi skribis tie, mi estus por teno de la teksto de tri frazoj kun ŝablono {{ŝ|ĝermo}} kaj kun intervikia ligiĝo, ĉar ĝi teknike utilas por malpliigi artikolajn orfojn. Sed mi vere subtenas ke ne 200-an fojon iu ne-finna esperanta administranto faras tiun agadon por la finna kolego, kiu tute povas kaj kapablas tion fari mem: en kreo [[Lilli Earl]] de antaŭhieraŭ li ankaŭ sukcese faris intervikian ligiĝon, do pruvis ke li povas fari tion, kvankam li iam konfesis ke li ne rajtas aktive redakti ion '''en''' vikidatumoj. '''Se''' li mem postliveras tiujn antaŭkondiĉojn de komencanta teksto, mi estus por teno de la teksto, se ne, {{por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:41, 1 jun. 2026 (UTC)
: Mi ĵus vidis ke li jam ekagis pro mia averto, intervikie ligis la paĝon, ampleksigis la 3 frazojn al 5 (tiam ankaŭ eblas rezigni pri ŝablono &quot;ĝermo&quot;, eblas meti, sed ne nepre) kaj aldonis 3 bazajn referencojn. Post tiu iometa ampleksigo, kiu certe ankoraŭ ne estas la maksimume ebla ampleksigo, mi jam estas kontraŭ forigo. Kaj mi esperas ke la uzanto aplikas la averton al ĉiuj novaj paĝokreoj. Se iuj paĝoj estas mankaj, proponi forigon estas konsekvenca ago kaj povas havi pozitivajn rezultojn... Do nun, {{kontraŭ}} forigo. Dankon, Kani. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:50, 1 jun. 2026 (UTC)
:: Efektive, post la nunaj plibonigetoj {{kontraŭ}} forigo. Estas bone ke la teksto jam ankaŭ ne estas artikola orfo plu, kaj kun la alilingvaj tekstoj ankaŭ devus esti eble ankoraŭ trovi iun foton... Sed tio estas normala situacio por artikolo kiu nur ekestis hieraŭ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 10:57, 1 jun. 2026 (UTC)
:::PS: Mi ĵus povis enigi 2 fotojn kaj mapon, kaj la paĝo jam ekaspektas kiel normala artikolo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:13, 1 jun. 2026 (UTC)
:Ĝi povas resti. Kiel fini la debaton?--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:09, 3 jun. 2026 (UTC)
::{{kom}} Mi kalkulas la frazon de Kani &quot;Ĝi povas resti&quot; kiel voĉon kontraŭ forigo, kun mia voĉo ŝanĝita kontraŭ kaj tiu de Aidas same post la &quot;plibonigetoj kontraŭ forigo&quot;. 3 voĉoj kontraŭ forigo, neniu (post la adaptoj) por, kaj neniu dubo plu. La teksto restos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:33, 9 jun. 2026 (UTC)

== [[Karim Tabti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Karim Tabti
|kialo = Pli ol forigopeton, mi havas seriozan dubon. La artikolo ŝajnas bone strukturita, sed temas pri 17-jarulo (eble ankoraŭ ne biografienda) kaj la referencoj estas nenio. Ne ekzistas korespondaĵo en itala aŭ alia lingvo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:13, 3 jun. 2026 (UTC)
|tempo = &lt;s&gt;10 junio 2026 9:42 h &lt;/s&gt; plivastigita ĝis ĵaudo 11 junio 2026 21:00 h
|forigita = ne
|kialo de rezulto = du voĉoj kontraŭ forigo, neniu por, sed restas duboj, ĉe Kani kaj Goren, kaj fakte ankaŭ ĉe mi - do: &quot;in dubio pro reo&quot; dubokaze por la akuzato [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:13, 23 jun. 2026 (UTC)
}}

:Mi povis trovi nenion pri tiu ĉi ulo, kaj la nomo Karim Tabti ne estas tre rara. Ĉu eblas kontakti la aŭtoron? Se temas pri sinprezento, ĉu li almenaŭ estas esperantisto aktiva en la movado, eble en TEJO aŭ junulara sekcio de SAT? [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 12:57, 6 jun. 2026 (UTC)
::La aŭtoro estas anonimulo, kiu faris nur tiun kontribuon. Se temus pri esperantisto, oni dirus ion pri tio. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:52, 8 jun. 2026 (UTC)

La teksto je unua vido ŝajnas troglata, olea AI-laboraĵo, kun ridinda unua referenco &quot;La sekva teksto prezentas enciklopedi-stilan biografion de Karim Tabti, kune kun klarigoj pri la font-bazo kaj la kriterioj de verifikebleco laŭ la normoj de Wikipedia.&quot; Do la unua referenco ekzakte alparolas nin ĉi tie per solena seriozeco, kiuj jes dubas ĉu iu tia homo &quot;Karim Tabti&quot; entute ekzistas. Malgraŭ la senespera pledo &quot;ne forigu ĝin, ĝi plenumas la kriteriojn&quot;, groteske ĝi ĝuste NE plenumas iujn kondiĉojn pri referencoj &quot;laŭ la normoj de Wikipedia&quot;: la &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot; pruvas ekzakte '''nenion'''. Sed se oni '''mem''' enketas per reta serĉilo (Junaj Socialistoj de Foggia, en loka lingvo: Giovani Socialisti di Foggia), tuj troveblas tuta fasko da konvinkaj referencoj:
* https://playnews24.com/2026/06/09/karim-tabti-gs-psi-nessuna-festa-sulle-difficolta-della-citta-il-centrodestra-abbia-rispetto-delle-istituzioni/ 
* https://www.foggiatoday.it/tag/giovani-socialisti/
* https://www.civico93.it/giovani-socialisti-diu-capitanata-annunciata-la-costituzione-del-coordinamento-di-lucera/
* https://www.linkedin.com/in/karim-tabti/
Do. La temulo vere estas loke aktiva juna socialista politikisto, kaj ĉar la teksto mem estas esperantlingve senriproĉa, la problemo estas nur tiuj senesperige fuŝaj &quot;referencoj 2-6&quot;, kiuj 5-foje ripetas sensenca frazon &quot;publikigita en la reto de FoggiaToday estas tuja&quot;. Ĉar kun aninmulo oni povas tre malbone komuniki, mi prefere proponus lasi la tekston, se iu esperanta uzanto povas ene de 2 tagoj enplekti tiujn aŭ iujn rete trovitajn referencojn en la krome konvinkan tekston (tio signifas vastigi la limdaton ĝis 2026-06-11 19 h UTK). Mi neniel komprenas, kial la por Foggia kaj Apulio plene negrava komunika lingvo Esperanto estus tiom grava, sed eble la anonimulo pensis ke li volis havi &quot;testan balonon&quot;, antaŭ ol en dua paŝo elpaŝi per vikipedia artikolo en la itala lingvo. Do estos al ni, ĉu ni estos tiom bonkoraj kaj afablaj por mem ripari la eksterajn referencojn. Se jes, la eksteraj referencoj ŝajnas pruvi publikan intereson pri la junulo, kaj nur la fakto ke li estas 17-jara ne &quot;senvalorigas lin&quot;. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 18:57, 9 jun. 2026 (UTC)

Mi nun pli-malpli ĉion forĵetis, por kio mi ne trovis fidindajn retajn ekstervikipediajn referencojn, kaj metis tiujn referencojn. La retejo foggiatoday.it, kiun mi menciis hieraŭ, montriĝis teknike fuŝa, ekzemple ne estis arkivigebla, kaj estis superŝarĝita de reklamoj, ankaŭ la retejo https://www.foggiatoday.it/politica/karim-tabti-congresso-si-foggia.html pri kiu fakte temis. Ĝin mi do ne uzas, sed mi trovis bonan plian referencon https://federazionegiovanisocialisti.com/sedi/, kiun eblas senprobleme uzi. Sed la referencoj kiujn mi nun havas pruvas relative malmulton, de la origina teksto nun nur restis naŭ mallongaj frazoj, tio estos pli ol la minimumaj 3 por artikola ĝermo, sed ĉar ili vere estas tre magraj, mi tamen metis ŝablonon {{ŝ|ĝermo}}. Tiun koncizigitan kaj referencitan tekston ni povus lasi, sed nun la teksto estas tiom konciza, ke restas malmulta substanco: mi voĉdonas {{malforte kontraŭ}} forigo, sed volas almenaŭ ankoraŭ plian voĉon aŭ du. Tamen kompreneble ni tre atentu ne malŝpari tro multegan tempon je tiu tre flanka temo pri la provinco, konsiderante ke multaj esperantaj tekstoj pri tiu provinco aspektas kiel la paĝo [[Ascoli Satriano]]: teksto de nur unu frazo, ses vortoj, plus informkesto kun informoj de 2005, plene malaktuala kaj kun fuŝa ligilo [[San Potito]], sed aliflanke tre kritikende tute sen {{ŝ|ĝermo}} aŭ ĉi-tie la pli draste kritika {{ŝ|ĝermeto}}. Sed kompreneble ni ne forĵetu ĉiujn flankajn temojn kun rilatoj al la provinco, nur ĉar ni ankoraŭ ne sukcesis redakte vastigi la robotan kreaĵon de januaro 2006, kiun poste ekskluzive nur robotoj pluadaptis, kaj neniu ajn homo iam faris plej etan redaktan ampleksigon (nur unu homo en 2013 ŝanĝis bildon). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:12, 12 jun. 2026 (UTC)

::{{kontraŭ}} forigo, kvankam dubindas la Internacia menciindeco de ĉiu ekestanta juna loka politikisto. Sed la teksto estas bona kia ĝi estas nun, ankaŭ bonas ke nun estas nova teksto pri la itala partio de 2007. &quot;in dubio pro reo&quot; [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Ŝlomo Hofmeister]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ŝlomo Hofmeister
|kialo = Fuŝega lingvaĵo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 08:34, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 8:18
|forigita = ne
|kialo de rezulto = post plibonigo: tri kontraŭ, Kani ne reesprimis sin, sed lia komence prava kritiko &quot;fuŝa lingvaĵo&quot; intertempe estas senbaza 10:09, 23 jun. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]])
}}
:Mi riparis la plej elstarajn lingvofuŝojn - nun {{kontraŭ}} forigo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:34, 12 jun. 2026 (UTC)
:{{kontraŭ}} La origina teksto estis lingve neakceptebla, sed post la poluro de Moldur ĝi estas tute bona. Kompreneble la teksto daŭre nur estas ĝermo, kiu tre profitus de pliampleksigo per tradukoj el la germana aŭ angla versioj, sed esti artikola ĝermo ne estas kialo por forigo. Dankon al Moldur, tiel ĉi ĝi sendube ne estas forigenda. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:18, 14 jun. 2026 (UTC)
::{{kontraŭ}} forigo nun. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:23, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Metodo Castiglioni]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Metodo Castiglioni
|kialo = Pli ol forigopeton, mi montras mian dubon pri enciklopedieco. Temas denove pri Lierna, ĉe la Lago de Como, kaj la familio Castiglioni. La redakto sonas al mi kiel ia babilado, kvazaŭ seninforma. Denove ĝi ekzistas en hispana, sed ne en itala.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:26, 12 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 19 junio 2026 18:45
|forigita =jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 20:33, 20 jun. 2026 (UTC)
}}
{{por}} Ni jam vidis tiom da blovite grandigitaj, fakte senenhavaj, seninformaj paĝoj pri familio Castiglioni de Lierna, ke mi vere ne emas investi duonhoron por detale defendi kial, se ĉiuj antaŭaj tekstoj krom tiu pri la skulptisto [[Giannino Castiglioni]] estis senvaloraj, ankaŭ tiu ĉi teksto estus foriginda. Ĝi ne ŝajnas al mi enciklopedia. Punkto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:11, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Luca Bestetti]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Luca Bestetti
|kialo = Vidu la kunmetitajn dubojn jam en la [[diskuto:Luca Bestetti|diskutpaĝo]]: duono de la trovoj povus subteni impreson ke la tuto estus falsa kaj duono ke ĝi tamen estas vera. Ĉu lasi tian tekston, ĉar ĝi &quot;nur duone estas konvinkebla, per fontoj kiuj eble estas fidindaj eble ne&quot;? Ĉu tiuj pridubeblaj referencoj sufiĉas por pruvigo lasi la tekston???
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 21 junio 2026 8:39
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = du poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:45, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
{{re|Super nabla}} (aŭ iu alia italo) Ĉu vi havus opinion pri tiu paĝo?? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:45, 14 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo, se neniu itallingvano pretas detektive forigi la multajn dubojn ... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:22, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Thathanine Thongchay]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Thathanine Thongchay
|kialo = Dubinda menciindeco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 03:54, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 3:40
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:43, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} Dubinda menciindeco. --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 12:51, 15 jun. 2026 (UTC)
:{{por}} Vere, dubinda menciindeco. Ke li en 2017, en aĝo de 11, foje faris reklamon por dentopasto, estas bone, sed ne jam signifas aktoran famon. Kaj ke [https://www.imdb.com/de/name/nm18457192/ en la aktora daumbazo IMDb] estas nur lia nomo, sed entute neniuj aktoradoj, diras multon. Plie, la sola ligilo, persona [https://www.instagram.com/Thathanine paĝo ĉe Instagram] estas {{404}}... Tio estas ploriga prezento. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:18, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:18, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Teodoriko Bland (juĝisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Teodoriko Bland (juĝisto)
|kialo = Novulo ekkreis fuŝegajn artikolojn, unu ĝermeton kaj alian ĝermon kiu estis savita post polurado fare de Moldur. Mi ne scias ĉu tiu novulo esperas, ke ni riparu ĉiujn tiujn venintajn kaj venontajn fuŝajojn aŭ eĉ estas nekonscia pri la neakcepteblo de la rezultoj. Aliaj similaj artikolklopodoj estas [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]] Mi ne sentas min preta kontakti lin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:59, 15 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 22 junio 2026 18:01
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj, neniu kontraŭa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:42, 22 jun. 2026 (UTC)
}}
:{{por}} La novulo mem skribis &quot;Mi estas komencanto, tiel pardonu se mi fari eraro.&quot; Pardoni &quot;se li fari eraro&quot; oni povas, sed nove verki la tekstojn pri detalaj biografioj de antaŭ 200 jaroj el la historio de [[Marilando]] estas iom tro. Mi emas koncentriĝi pri la multegaj kantonoj de Usono, kiuj ne nur havis signifon antaŭ 200 jaroj en la loka historio, sed estas signifaj en 2026, kaj tie pri [[:Kategorio:Kantonoj de Marilando|Marilando estas nur 12 tekstoj kaj mankas ankoraŭ 12]]. Kompreneble Marilando nur estas unu el tre multaj partoj de Usono, kaj Usono nur estas unu el tre multaj landoj de Ameriko, sed mi ĉiukaze ne vidas kapablon ĉe mi nun nove krei la paĝojn de lokaj homoj de antaŭ 200 jaroj kiujn la komencanto deziras ke ili estos. Mi metas ŝablonon {{ŝ|polurinda}} kaj {{ŝ|orfa}}, ĉar estas signo de afableco ne forigi tekston sen antaŭe averti pri mankoj, sed tamen estas por forigoj de almenaŭ la tekstoj [[Teodoriko Bland (juĝisto)|T. Bland]], [[Vilhelmo Kilty]], [[Johano Johnson Sr.]] kaj [[Johano Johnson Jr.]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:33, 20 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de ĉiuj kvar. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

== [[Via Arcivescovo Romilli]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Via Arcivescovo Romilli
|kialo = Anonimulo kreas nur artikolojn pri milanaj stratoj, kiuj ne interesas en la itala vikio kaj serĉas lokon en Esperanto, islanda aŭ rusa. Tio dubindas min pri enciklopedieco. Ĉu ni havos centojn da stratoj da centoj da ĉefurboj? Tio estas dekmiloj da stratoj. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:59, 19 jun. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 26 junio 2026 21:38
|forigita = jes
|kialo de rezulto = 3-4 poraj, neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:41, 22 jun. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} Supozeble plia blufaĵo/pompaĵo en la konata Milano-rilata fuŝaro. Simile ankaŭ: [[La Casa Astratta]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:24, 20 jun. 2026 (UTC)

{{forte por}} forigo eksplicite ankaŭ de la teksto [[La Casa Astratta]]: Pri la strato Via A. Romili mi ankoraŭ povus imagi meti frazon en la tekston pri Milano, sed pri la &quot;Casa Astratta&quot; estas eĉ pli groteske. Kvankam tie mankas foto, eblas vidi en [https://ordinearchitetti.mi.it/index.php/it/cultura/itinerari-di-architettura/14-arte-e-architettura/opere/320-casa-astratta/galleria#galleria ekstera retejo] ke temas pli tutsimpla 9-etaĝa loĝdomo, tipe socialisma [[slabokonstruaĵo]], kiu estas en neniu dimensio arkitekte menciinda. En ĉiuj periferioj de ĉiuj urboj de la eksa [[Varsovia pakto]] oni povas vidi tiajn domojn, mi havas amikojn kaj parencojn kiuj loĝas en tiaj domoj kaj estas dankema ke estas tiuj simplaj domoj (kaj ke ili ne estas bombitaj kiel la samaj domoj en Ukrainio), sed se oni metas paĝon pri ĉiuj tiuj domoj, eĉ se ne estas foto kiu montrus la tristan fasadon, tiam oni same povas fari tekstojn pri ĉiuj strataj lanternoj kaj ĉiuj rubujoj en ĉiuj stratoj de ĉiuj urboj, urbetoj kaj vilaĝoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:53, 20 jun. 2026 (UTC)

:{{por}} forigo de ambaŭ. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 14:17, 20 jun. 2026 (UTC)

::{{re|Kani}} Cetere la dubinda teksto pri tiu &quot;Via A. Romilli&quot; estis fakte trompe pri la tuta milana kvartalo Corvetto - supozeble ĉar nur pri &quot;tiu unu strato Via A. Romilli&quot; estus apenaŭ sufiĉe da raportindaj frazoj por vikipedia teksto. Mi ĝenerale pensas, ke en Vikipedio oni iru de ĝeneralaj al laŭgrade pli specifaj temoj. Unue estu teksto pri la lando, poste pri regiono, provinco, tiam se estas pri kantono aŭ distrikto, kaj se tiam ankoraŭ estas energio, pri urboj aŭ neurbaj komunumoj aŭ municipoj. Por Milano tio signifas, ke se jam estas teksto pri la urbo (la esperanta teksto [[Milano]] cetere nun estas problema, sed tio estas alia laborejo), ke tiam se iu tre volas estu tekstoj pri la naŭ urbodistriktoj, kiuj sume konsistigas la tutan urbegon. Tiuj kompletaj tekstaroj jam pli longe ekzistas pri Granda Londono, Parizo, Berlino, Vieno, Budapeŝto kaj Moskvo, kaj mi nun faris la naŭ tekstojn ankaŭ por Milano. Ĉi tie la &quot;kvartalo Corvetto&quot; estas en la [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Se oni freneze amas Milanon, oni nun povas senprobleme krei subtekston pri la &quot;kvartalo Corvetto&quot;, kaj tiam aŭtomate aperas blua ligilo en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Sed por mi persone la 9 tekstoj pri la naŭ partoj de la urbego nun tute sufiĉas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:08, 20 jun. 2026 (UTC)
:::{{re|Kani}} Mi el la forprenita teksto ankoraŭ sukcesis elvringi tri frazojn al eta ĉapitro en la paĝo [[urbodistrikto 4 de Milano]]. Tiel tamen la laboro de la anonimulo ne estos tute vana... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 10:06, 23 jun. 2026 (UTC)

== [[Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Listo de plej bonaj internaciaj viraj futbalaj golpafantoj laŭ lando
|kialo = Novulo, anonimulo, kreis artikolon kun pli ol 100 000 bitokoj pri golpafantoj. Ĝi estas plenplena de ruĝaj ligiloj kaj blazonoj. La kreinto eĉ ne scias, ke estas jam artikoloj pri la naciaj teamoj. Mi komentas sube. 
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 29 junio 2026 21:28
|forigita = ne
|kialo de rezulto = sed ekstreme reduktita laŭ 3 voĉoj favore al tio --
[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:42, 16 jul. 2026 (UTC)}}
:{{kom}} Ripari tiun artikolon estus heroeca tasko, kiun neniu faros. Mi jam faris kelkajn komencajn plibonigojn. La kreinto eĉ pafis kaj fuĝis. Krome estas neutila tiu artikolo, kiam la situacio ŝanĝiĝas nun ĉiutage dum pluas la monda ĉampioneco. Mi vidas du vojojn: unua, simple forigi la monstran artikolon; dua, fortondi ĝin lasante nur 50 golpafantojn anstataŭ 200 kaj klopodi bluigi la pejzaĝon. Tiuokaze indus atendi la finon de la ĉampioneco por ŝpari laboron de konstanta ĝisdatigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:30, 22 jun. 2026 (UTC)
::Ĉu eblas la tria vojo: igi iun roboton krei ĝermgrandan artikolon pri ĉiu menciita piedpilkisto laŭ intervikiaj datumoj, esperante ke iam iu piedpilkadmiranto kreskigos ilin? Laŭ mia scio ĵus nun en la aktivularo de nia vikipedio ne estas fortaj sportadmirantoj, sed tio ĉi ja povas (teorie) ŝanĝiĝi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 22:14, 22 jun. 2026 (UTC)
:::{{por}} forigo de la tute fuŝa listo en '''[[nuna stato]]'''. Alternative mi eĉ pli voĉdonus por teno de minumuma listo de 10 plej golemaj futbalistoj, do laŭ nuna stato de Ronaldo ĝis Puskás, '''sen''' fuŝaj teamaj titoloj kiel [[Nacia futbala teamo de Portugalio]] (estas [[portugala nacia teamo de futbalo]], se estus unu kazo, eblus meti alidirektilon, sed estas tro multaj fuŝoj, cetere ankaŭ ekzistas preta ŝablono {{ŝ|PortugalioFB}}, kiu ĉi tie tuj liverus flageton kaj perfektan ligilon), '''sen''' fantaziaj ruĝaj ligiloj &quot;Listo de internaciaj goloj de Cristiano Ronaldo&quot; kaj multegaj similaj, kiuj ĉiuj ne ekzistas - la novulo kun tiom da fuŝoj ne estos la gusta por fari tiujn centojn da paĝoj, kaj la ekzistantaj uzantoj pli bone koncentriĝu pri pli esencaj taskoj - ekzemple, el 48 teamoj de la nuna futbala mondpokalo nur 40 havas e-lingvan tekston, 8 ankoraŭ mankas, kaj '''sen''' fuŝaj provoj kiel &quot;Dts/outdmy1&quot;. Se fari tiel, el la 10 sportistoj ankoraŭ mankas e-lingvaj tekstoj pri du, [[Sunil Chhetri]] kaj [[Ali Mabkhout]], tio eĉ fareblas sen robota helpo, kiu ĉiukaze nur liverus krudan tekston, do ĉiukaze ne eblus fari pretan tekston sen homo (almenaŭ por kontrolo). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:56, 23 jun. 2026 (UTC)

:::{{re|Goren}} La tria vojo, igi iun roboton krei ĝerman artikolon pri ĉiu menciita nomo laŭ intervikiaj datumoj, '''ne''' funkcios. Mi ĵus per forta subteno de vikidatumaro faris 30 tekstojn pri aktualaj futbalistoj, kaj antaŭe jam antaŭpreparis ankoraŭ ŝtopante multajn tekstojn pri la geografio de Usono kaj Kanado, kaj laŭ mia sperto mi konstatas ke mi kaj tute vi '''supertaksas''' vikidatumaron: Uzante ĝin, mi daŭre konstatas ke vikidatumoj ne estas preta, foje informoj tute mankas, foje malaktualas je 10 jaroj, foje nur la &quot;preferata rango&quot; forgesiĝis elekti - estas tre en ordo uzi vikidatumaron kaj dume permane aktualigi ĝin, mi ankaŭ lernis aŭtomatece aldoni iujn parametrojn kaj priskribojn al vikidatumaro, sed tiuj informoj kiuj ĉi tie mankas, laŭ mia impreso aldoneblas nur mane (mi diras: tial ili mankas). Krome, entute multajn informojn eblas stoki en vikidatumaro kaj preni de tie, sed neniam ĉiujn kiuj estas bezonataj en eta projekto kiel wiki.eo aŭ similgranda alia vikio. Do tre bonas uzi vikidatumaron kaj dum la uzado plibonigi ĝin, sed estas iluzio ke iu aŭtomato aŭ artefarita intelekto faros e-lingvajn tekston sen ke lingve kaj teknike sperta homo bezonatus. Vikidatumaro ne estas artefarita intelekto... 

:::{{re|Goren}} pri via lasta ideo: Mi '''ne''' pensas ke manko de &quot;fortaj sportadmirantoj&quot; en vikipedio estas la problemo. Fakte ne tiom temas pri &quot;forta admiro&quot;, sed pri lingva kaj teknika sperto en vikipedio plus preto engaĝiĝi ankaŭ pri sportaj temoj, ne nun pri &quot;siaj kutimaj tre limigitaj ŝatotemoj&quot;. Mi dirus ke en la lastaj monatoj ankaŭ Aidas kaj Sj1mor multe kontribuis pri sportaj temoj (ekzemple pri vintrosporto en februaro-marto), aŭ Castelobranco (aparte pri manpilkado)... Revi pri iuj novulaj 15-jaruloj kiuj ĉi tie perfekte levos la lingvan nivelon de ĉiuj futbalistaj kaj futbalteamaj temoj al neatenditaj altecoj estos vana revado, kvankam ankaŭ mi foje revas ekzemple ke povus reaktiviĝi la eksesperantisto Michael Barera, kiu sub uzantonomo TFCforever ĝis somero 2011 faris multajn sportajn kontribuojn al la e-lingva vikio. Sed kompreneble, se kvar fortaj sportemaj vikipedianoj faras po 30 novajn tekstojn pri sportistoj kaj aliaj normale sportemaj vikipedianoj faras sume ankoraŭ 20 aŭ 30, kaj nur en la [[Futbala Mondpokalo 2026]] estas 48 teamoj, kun po 26 teamanoj plus trejnisto, tiam temas pri 1 296 novaj biografioj por tiu unu turniro, plus 48 ŝablonoj kaj pliaj kromtekstoj - do tamen malgraŭ ĉiu fortostreĉo eblos nur kovri la temon je dekono ĝis okono. Tial mi komprenas la revon pri aŭtomatigo, sed mi garantias ke tiel ni funkcios, kaj estas la esenco de vikipedio kaj ĉiam restos truoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:43, 23 jun. 2026 (UTC)
::::{{por}} forigo - aŭ, je dua pripenso, eĉ pli bone ŝanĝo al listeto de 10 plej pintaj golpafantoj sen ajnaj ruĝaj ligiloj laŭ la propono de Thomas.[[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 09:47, 26 jun. 2026 (UTC)

:{{kom}} Provizore mi forigis la kernon de la fuŝa artikolo kaj lasis nur listeton de dek golpafistoj laŭ la listo de anglalingva artikolo. De nun oni povas plivastigi la artikolon; kvankam mi markis ĝin kiel redaktata (por eviti trudon de aktuala intereso), konsideru vin liberaj agadi sur ĝi. Nun oni devas atendi la finon de la nuntempa ĉampioneco por aktualigi la rezulton kaj eventuale pliigi la liston al 20 aŭ krei tabelon. Poste oni devas konsideri ĉu indas aldoni la liston de la plej bonaj golpafantoj en monda ĉampioneco (tiu ĉi estas ĝenerala listo) aŭ krei apartan artikolon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:24, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{komento}} Jam paŝo al bona direkto. Mi aldone vidigis la naciajn teamojn, kaj videblas ke nur en tiu minimuma listo de 10 homoj ne nur mankas 2 el 10 tekstoj pri sportistoj sed ankaŭ mankas 3 el 10 tekstoj pri teamoj. Se oni vastigas la liston al 20 homoj, la ruĝaj ligiloj jam signife multiĝos. Sed estos en ordo. Sume 20 biografioj kaj 20 tekstoj pri teamoj estas ne tro multe. Kaj estas bona okazo verki pri la naciaj teamoj de Malajzio, Zambio aŭ Malavio, kiuj krome probable ankoraŭ 10 jarojn ne atentiĝos, ĉar ili en kontinentaj aŭ mondaj turniroj principe ne ludas gravan rolon. Aldoni plian liston de la plej bonaj golpafantoj nur en monda ĉampioneco sendube nur indas, se ankaŭ pri tiu listo jam estas alilingva listo de kiu eblas kopii, ĉar mem esplori pri tia vasta statistika temo kostus freneze tro da tempo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:50, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Daŭre la 5 ruĝaj ligiloj [[Sunil Chhetri]], {{BaratoFB}}, {{MalajzioFB}}, [[Ali Mabkhout]], {{Unuiĝintaj Arabaj EmirlandojFB}} estas ruĝaj. Sed la listo en la de Kani forte tranĉita formo tamen estas ne plu forigenda. Tial mi proponas fermi la diskuton, kun tri voĉoj por tiu forta redukto (Goren ja nur demandis kaj ne klare esprimis sin voĉdone). Kiu volus adopti tiujn kvin estontajn tekstojn? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:40, 16 jul. 2026 (UTC)

== [[Vitikolturado en Umbrio]] plus 11 similaj paĝoj plus navigilo ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Vitikolturado en Umbrio
|kialo = Dum semajnoj anonimulo (kun kiu ne eblas kontakti) kreis amason da similfuŝaj artikoloj pri vinproduktado en Italio. Mi markis plimulton kiel polurinda, sed tio utilas al nenio, ĉar li plue fuŝkreas kaj tute ne revenas al la kreitaĵoj, eble kredante ilin kronjuveloj. Ĉi tiu eĉ kun du eraroj en la ĉefa vorto de la titolo: Vitikolturado anstataŭ Vitokulturado aŭ Vitkulturado.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 7 julio 2026 10:50
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:27, 7 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Krome, en kelkaj el tiuj artikoloj estas longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Indas revizio de la tuta artikolaro.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:03, 30 jun. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo de tiu teksto. Neniel estas nur la longegaj listoj de ruĝaj ligiloj por vitvarioj, kiuj restos tiaj porĉiame. Estas multaj tajperaroj, el kiuj tiuj kiuj estas faritaj ligiloj, ekzemple &quot;[[hekolitoj]]&quot; (supozeble la homo celis ion kiel 'hektolitroj') plej elstaras ruĝe, sed tajperaroj sen ruĝa ligilo simple estas alikoloraj eraroj, sed ĉiukaze eraroj. Mi estus malpli drasta, se ĝis la fino de la pripensa semajno iu esperantisto ĝustigus ĉiujn tajperarojn (ĉi tie estus ankoraŭ du tagoj), sed kiu volus tion fari? Mi certas ke la aŭtomata guglo-tradukilo povas bone tajpi la vorton 'hektolitroj', do la lingvonivelo estas multe sub la kreaĵo de iu senkosta roboto. Sed problemo estas, ke la homo ŝajne ĉiam redaktas je nova anonima kanalo, do ne eblas bloki kanalon, kaj ne eblas decidi pri forigo de pluraj tekstoj, sed necesas ĉiujn titolojn unuope kopii ĉi-tien, por tiam decidi pri forigo - sed tio eblas per simplaj voĉdonoj, sen longe argumenti pri pluaj tekstoj. Ĉiukaze tre pena purigado. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:07, 5 jul. 2026 (UTC)
:::Ĉiukaze: Ŝajnas ke sume temas pri 12 tekstoj/temoj, ĉar la sama anonimulo ankaŭ faris tute ekstere belan navigilon {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}}, kiu listigis tiujn 12 ligilojn, kaj post kreo de la lasta (pri Umbrio, je 2026-6-30) ŝajne ne faris novajn tekstojn. Sed ankaŭ se la navigilo aspektas bone ordigita, la unuopaj aliaj 11 listaj paĝoj ĉiuj ŝajne estas same ĥaosaj kaj eraraj kiel la unua jam fokusita en VP:FA. Mi do estas {{por}} forigo de ĉiuj 12, kaj se fari tion, poste ankaŭ por forigo de la navigilo, kiu tiam ne plu havas sencon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:52, 5 jul. 2026 (UTC)

Do

{{Propono de forigo
|artikolo = Vinberkultivaĵo en Piemonto
|kialo = kaj 
* [[Vinberkulturo en Friuli-Venecia Giulia]]
* [[Vinberkulturo en Sardio]]
* [[Vinberkulturo en Sicilio]]
* [[Vinberkulturo en Trentino-Alta Adiĝo]]
* [[Vinberkulturo en Valle d'Aosta]]
* [[Vinberkulturo en Veneto]]
* [[Vitikulturado en Emilio-Romagna]]
* [[Vitikulturado en Marko]]
* [[Vitikulturo en Lombardio]]
* [[Vitikulturo en Toskano]]
Kialoj jam menciiĝis supre.
Kaj se ĉiuj decidiĝis forpreni, ankaŭ {{ŝ|Vinberkulturo en Italio}} foriru.
|subskribo = --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:06, 5 jul. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 12 julio 2026 20:06 (UTC)
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

:Plus [[Vinkultivado en Kampanio]]. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 10:31, 7 jul. 2026 (UTC)

==Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de [[Fizalio]]==
[[Fizalio]] ŝajnas esti en la sama situacio kiel &quot;Meduzo&quot; estis, kaj mi petas [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj#Kaŝo de kontraŭrajtaj versioj de Meduzo|la saman solvon]] - kaŝon de la kopiitaj versioj post kiam mi anstataŭigos ĝin, kaj enmeton de ĝusta referenco al la kopiita artikolo kiel &quot;Literaturo&quot;, se {{re|ThomasPusch}} aŭ iu alia havas ĝin.

Cetere, la afero de &quot;Meduzo&quot; ankoraŭ ne estas tute solvita. La referenco estas metita, sed la kopiitaj versioj ne estas kaŝitaj. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:06, 1 jul. 2026 (UTC)

Mi serĉis en miaj bretaroj, sed miaj paperaj jarkolektoj pri Kontakto finiĝas fine de 1996, do tiun pri 1998 6 mi ne havas. Mi ŝatas peti iun alian pri kaŝo de la dubindaj versioj de &quot;Fizalio&quot; - nur se en semajno aŭ du vere neniu administranto pretus fari tion, mi rekontakteblus por tamen krizokaze helpi. Sed ĉar mi estis implikita en la afero de &quot;[[Meduzo]]&quot;, mi provos kaj supozeble sukcesos kaŝi la kopiitajn versiojn tie. Serĉante pri retaj arkivaj eldonoj de &quot;Kontakto&quot; mi ĵus ankoraŭ konsciiĝis, ke ŝajne ambaŭ arkivejoj www.gazetejo.org kaj www.bitarkivo.org estas mortintaj. Mi jam en aliaj diskutejoj demandis ĉu iu vidis iun noton aŭ aŭdis ion pri tio, kaj volas ripeti la demandon ankaŭ ĉi tie. Same mi alvokas ĉiujn aliajn, kiuj jam iom da jaroj estas esperantistoj, serĉi en siaj bretaroj pri iom pli novaj jarkolektoj pri Kontakto, almenaŭ pri ĉiuj ekde 1997 ... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:16, 1 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Meduzo]]&quot; antaŭ 14 05 2026 nevidigitaj. Pri &quot;Fizalio&quot; vidu supre. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] 1 jul. 2026

{{kom}} '''[[RIPETO de ALVOKO]]''': mi alvokas ĉiujn, kiuj jam 28 jarojn estas esperantistoj aŭ kiuj aparte kolektis revuojn Kontakto, serĉi en siaj bretaroj pri la revuo «Kontakto 1998 / 6». Kaj bonus entute scii, kiu havas kiujn jarkolektojn de la revuo «[[Kontakto (revuo)|Kontakto]]». [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:52, 16 jul. 2026 (UTC)

{{Farite}} Ĉiuj versioj de &quot;[[Fizalio]]&quot; antaŭ la novtraduko nevidigitaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:57, 16 jul. 2026 (UTC)
:Multan dankon. Intertempe mi trovis ke oni povas libere elŝuti malnovajn numerojn de ''Kontakto'' de [[UEA]] mem. Sed en jaro 1998, numero 6 mi trovas neniun artikolon pri fizalioj. Eble la cito estis erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 16:31, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Arbarulo}} Koran dankon pro la atentigo ke oni (nun) povas libere elŝuti malnovajn numerojn de Kontakto de UEA mem. Mi provis pri n-ro 1998/6, senprobleme funkciis, kaj efektive ankaŭ mi tute ne trovis artikolon pri &quot;fizalio&quot; tie. Tio estas disturbiga. Se neniam estis artikolo de tiu temo en Kontakto 6/1998, ni eble senkaŭze buĉis la tutan malnovan tekston. Sed nun tiel okazis, kaj mi ne volus malvolvi la tutan procezon... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:39, 22 jul. 2026 (UTC)
:::Tio povas esti, kaj se ĝi estas, mi bedaŭras. Tamen multe pli verŝajne ĝi estis kopiita artikolo de iu alia revunumero. Almenaŭ laŭ mia neperfekta memoro, la artikolo estis en simila stilo al tiu de &quot;Meduzo&quot;, multe pli taŭga por revuo ol enciklopedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:04, 3 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Agatino]]==
Denove [[Uzanto:Claudio Pistilli]] tradukis rekte el alia enciklopedio, kiu ne permesas tion. Ĉi-foje temas pri anglalingva Encyclopedia.com [https://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/agathinus-claudius], kiun li citis kvazaŭ normalan referencon. Krome li aldonis tute mensogan aserton, ke la artikolo uzis tradukon el la angla vikipedio. La unua alineo venas de nekonataj fontoj, nek Encyclopedia.com nek la angla vikipedio. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 20:00, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{forte por}} forigo ĝuste tial: piratkopiado plus mensogo. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 20:35, 6 jul. 2026 (UTC)
: {{por}} krom se iu entreprenos plene anstataŭigi la tekston per la memverkata aŭ per traduko el iu alia vikipedio (tio ĉi ne devas esti tro malfacile, en preskaŭ ĉiuj intervikioj la artikolo estas unu aŭ du paragrafoj; do, kiel kutime, temas nur pri tio, ĉu iu zorgas sufiĉe).--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:28, 11 jul. 2026 (UTC)
: {{por}}: &lt;small&gt;&lt;small&gt;«''[https://www.encyclopedia.com/termsofservice 2.1 All content and tools provided by Encyclopedia.com on the Services are protected by copyright, trademark and/or other applicable intellectual property and proprietary rights laws and are owned, controlled, and/or licensed by Encyclopedia.com. The Services are also protected by copyright, patent, trademark, and other applicable intellectual property and proprietary rights laws]''»&lt;/small&gt;&lt;/small&gt; Tio klaras. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:16, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:24, 17 jul. 2026 (UTC)
:::Kvankam ĉi tie mankas la kutima kesto, mi tamen volas fini la diskuton pri tiu temo. Bedaŭrinde, la situacio klaras - klare kopirajtan tekston oni ne povas lasi, ankaŭ se oni fidele tradukis ĝin. Per la traduko la kopirajto ne malaperas. Do for, per 5 poraj voĉoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:43, 22 jul. 2026 (UTC)
::::{{farite}} la forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:44, 22 jul. 2026 (UTC)

== [[Protipozo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Protipozo
|kialo = Mi ne certas ĉu tiu traduko de jam publikigita artikolo en retejo rajtas aŭ ne rajtas esti en Vikipedio. Ja temas pri iu germanlingva vikia retejo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 16 julio 2026 17:13
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per kvar poraj voĉoj, neniu kontraŭa aŭ duba. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Poste ĝi necesos iom da vikiigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:15, 9 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} Ŝajnas iu originala esploro, ne estas intervikioj, kaj la fontoj ne estas aŭtoritataj sciencaj gazetoj: anstataŭe, estas unu malnetaĵo ĉe vixra (kiu estas klono de [[arxiv.org]]), persona paĝaro de la esploristo, kaj iu Aŭstria sekteca vikio. Tre suspektinde laŭ mi. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 08:36, 11 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}}Estas malfeliĉa, tute nevikiigita teksto. Ne ŝajnas origina esploro de la esperanta tekstofarinto, sed pli baze, fakte estas traduko, eble aŭtomate farita, de la germanlingva teksto [https://anthrowiki.at/Protyposis], kiel jam aludis Kani - la retejo indikas ke ĉiuj tekstoj disponeblas laŭ kondiĉoj de [[krea komunaĵo]] BY-SA 4:0, do probable ne estas krimo kopii tutan tian tekston, sed la demando tamen estas, kiun utilon la teksto havos en esperantlingva vikia enciklopedio post forta, ne nur iometa vikiigo. Se la teksto rajtos resti, tiam probable en vikifontaro, ne en la ĝenerala vikipedia branĉo (kvankam mi dirus ke tia ekstreme filozofia eseo ankaŭ tie ne utilos al multaj averaĝaj esperantistoj). Mi supozas ke la farinto estas bonvolema esperantisto kaj naiva vikipedia novulo, sed tamen la teksto en tiu formo ne taŭgas ĉi tie. Kaj mi, kara Goren, estus singarda pri etikedigo de &quot;sekteca vikio&quot; - nomi ion &quot;sekteca&quot; estas forta akuzo kaj signifa ofendo, kaj laŭ mi en enciklopedio simple nomi iun asocion aŭ projekton sekteca nur eblus en la formo «la aŭstra gazeto ''Der Standard'' en julio 2023 nomis la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (kun ligilo al gazeta artikolo, kiu tute ne ekzistas, mi nur inventis la aserton) aŭ «la ŝtata prokuroro de Vieno en majo 2026 deklaris la vikion ''anthrowiki.at'' &quot;sekteca&quot;» (ankaŭ kun ligilo al reta oficiala komunikaĵo). Tiam eblas noti, ke tiuj institucioj havis tiom fortan, akuzan opinion, kiu eble ĝustas eble ne. Sed tute ne necesas diskuti pri suspekto de sekto - la teksto simple en tiu formo ne estas por vikipedio (do {{por}} forpreno el vikipedio). Konciza esperanta teksto pri &quot;la germana fizikisto [[Thomas Görnitz]]&quot; povus eniri la vikipedian paĝaron, kun internaj ligiloj al la paĝo [[Carl Friedrich von Weizsäcker]] ktp., kun iom da eksteraj ligiloj kaj kun referencoj, kiuj ebligas objektive sekvi la informfontojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 02:15, 16 jul. 2026 (UTC)
::Nu, mi ne uzas vorton &quot;sekteca&quot; en tiu senco ke ĝi estu forta akuzo, pli en la senco &quot;niĉa&quot;, &quot;servanta al malgranda komunumo de entuziasmuloj de iu malvasta ideo&quot;. Kaj en tiu ĉi senco mi pensas ke la vorto tute taŭgas, ĉar efektive temas pri tre malvasta komunumo kaj nocioj ne konataj ekster ĝi. Iuokaze, miaj suspektoj pri originala esploro kaj nescienceco validas kaj, almenaŭ, meritas rekontrolon, ĉu oni konsentu kun mia uzo de terminoj, ĉu ne. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 18:39, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{kom}} Mi ankoraŭ alskribis la vikipedian novulon [[:uzanto:GeorgHennemann|GeorgHennemann]], kiu kreis la tekston kiel anonimulo, ne estas krimo foje ne ensaluti, kaj kiu kreis duan konton Ĝorĝo, kiun mi ne konsiderus ŝtrumpopupo, ĉar la homo tie klare indikas ke li estas GeorgHennemann. Estus bone ne tute perdi la homon, kvankam tiu ĉi lia kontribuo estas malfacile tenebla... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 07:36, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

:{{kom}} Estas strange ke nun la vikipedia sistemo asertas ke uzanto GeorgHennemann tute ne ekzistas, kvankam lia uzantopaĝo kaj diskutpaĝo ekzistas, tie ankaŭ estas pli malnovaj notoj de Kani kaj mia noto de antaŭ 6 tagoj. 
:* {{uzanto2|GeorgHennemann}}
:Se estas tia teknika konfuziĝo, mi ne certas ĉu la homo entute vidas mian noton. Sed tio ne ŝanĝas la netaŭgecon de la teksto. Mi ankoraŭ povas atendi 4-8 tagojn, ĉu Georg sukcesos ensaluti, ekz. per dua konto Ĝorĝo aŭ per tria konto, kaj ĉu li ankoraŭ provos ŝovi la tekston al vikifontaro. Sed kompreneble ankaŭ povas esti ke homoj fine de julio ferias tri semajnojn. Kvar voĉoj subtene al forigo de la teksto de tiu ĉi projektoparto ĉiukaze jam estas... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:05, 22 jul. 2026 (UTC)
::Daŭre, [[uzanto:GeorgHennemann]] kaj [[uzanto-diskuto:GeorgHennemann]] estas, sed kontribuoj • alŝutitaj dosieroj • globala kontribuado rezultigas respondon &quot;Uzanto-konto &quot;GeorgHennemann&quot; ne estas registrita.&quot; Intertempe &quot;4-8 aldonaj tagoj&quot; longe pasis, fakte pasis 12. Neniu Georg Hennemann respondis mian kontaktoprovon, eble li tuta aŭguston ferias, aŭ li malinteresiĝis pri vikipedio kaj neniam ajn revenos, sed tiom longe ni ne povas atendi. Mi post horo forigos la tekston - ĵus mi vokiĝas for de la komputilo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Dunst Veturigvojo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Dunst Veturigvojo
|kialo = Suspektinda kaj dubinda enciklopedia gravo. Temas pri nur kampara vojo, kiu ne estas menciita en la anglalingva artikolo pri la urbo. Estas neniu referenco. La dua fonto estas falsa, ĉar tie oni ne mencias tiun vojon. El la dua fonto la kreinto, anonimulo, elprenis la foton, kio starigas la demandon pri la rajto publikigi ĝin.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
|tempo = lundo 20 julio 2026 13:10
|forigita = jes
|kialo de rezulto = kun 4 poraj voĉoj, neniu duba aŭ kontraŭa [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:48, 22 jul. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}La sama anonimulo kreis plurajn artikolojn pri Dunst aŭ Dunzst kvazaŭ omaĝo al iu familio.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:03, 13 jul. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo pro dubinda enciklopedia gravo. Per &quot;datenkverado&quot; (la vorto ne ekzistas!) en Google Maps eblas vidi ke la vojeto vere estas kampara vojo de 800 m, 5 km okcidente de la centro de West Bend. La dua fonto jes mencias la vojeton, per montro de la foto pri stratsigno, fotita en 2006, sen iu indiko kiu liberigus la foton de kopirajto, do ĝi estas kontraŭleĝe en la komunejo. Se oni denuncas la fonton de la foto (de 2006, en p. 28) kaj la tutan PDF-dosieron [[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/eb/Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf Our Wisconsin ancestors: The German immigrants of the 1880s &quot;Copyright 2009&quot;]], oni supozeble tre rapide rezultigus forigon de la bildo. La PDF-dosiero ŝajne estis alŝutita al la komunejo kaj jam estas forigita, prave, ĉar &quot;Copyright 2009&quot;, sed per la truka URL &quot;wikipedia/commons/e/eb/..&quot; oni tamen ankoraŭ povas vidi la forigitan bildon. Eĉ se la anonimulo farus al si la penon krei e-lingvan tekston pri la urbo West Bend ([[d:Q989459]]) aŭ pri la sudokcidente najbara loĝloko West Bens ([[d:Q7984429]]), tamen la kampara vojo estus plene sensignifa, eĉ en la tuta interreto nur menciinda en tio ke sur kantona vojo Z iom norde de la vojeto en 2024 okazis [https://www.fox6now.com/news/town-west-bend-crash-26-year-old-driver-dead] trafikakcidento. Do la bildo kaj la URL al la jam forigita PDF-dosiero de kopirajta presaĵo de 2009 estas kontraŭleĝaj, sed baze la tuta temo estas ridinde bizara. Plus aŭtomata mistraduko &quot;datenkverado&quot;, vere fuŝa paĝo. Ke la teksto ankoraŭ estas {{ŝ|orfa}} (nur unu paĝo ligas al ĝi), {{ŝ|ĝermeto}} (du frazoj estas tro malmulte eĉ por artikola ĝermo), la  {{ŝ|Informkesto urbo}} havas erarojn kaj la teksto nur havas kategorion &quot;Usono&quot; (nu, eblus kategorio &quot;Viskonsino&quot;, ankaŭ ne pli konvinka, aŭ oni povus ekstre krei kategorion por la paĝo [[Kantono Washington (Viskonsino)]], sed ekstre krei kategorion por kampara vojo de 800 metroj??). [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 01:08, 16 jul. 2026 (UTC)
::{{por|Por forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 16:23, 17 jul. 2026 (UTC)

: {{Por}} forigo. Mankas menciindeco. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q140449374&amp;action=history Q140449374] Mi forigproponis ankaux la PDF-dosieron. [[:c:File:Our Wisconsin ancestors The German immigrants of the 1880s.pdf]] Pri la bildo mi ne certas ... se gxi estas fotita dum jaro 2006 tiam gxi estas nepre forigenda, sed gxi aspektas malnova. [[:c:File:Photo of Dunst Drive text.png]] -- [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 21:12, 22 jul. 2026 (UTC)
::{{re|Taylor 49}} Pri la foto al ni ne necesas tre zorgi. Mi dirus ke ĝi estis diĝite fotokopiita - tiam la rastrumigo faras tian rezulton, kiu estas lumjarojn de brila sunplena kolorfoto. Sed la sola foto ne estas granda problemo en la komunejo. Se ĝi restas kelkajn monatojn aŭ jarojn, ĝi ne damaĝas. Sed iam venos principemulo kiu argumentas &quot;ne sufiĉas supozi ke iu foto eeeeble estas 5 jara, eble 20 jara, eble 30 jara aŭ 100 jara - necesas pruvi kiu estas la fonto, en kiu jaro estis la unua publikigo, kiu estas la fotinto, kiam li mortis, kaj ĉu ekde tiam jam pasis 70 jaroj. Sed tio ne estas nia problemo. Ni nun havas 4 voĉojn por forigo, en feria tempo, kie homoj ankoraŭ pli malmulte sidas ĉe komputiloj ol kutime... Meze de l' somera tempo 4 poraj voĉoj pli ol sufiĉas por fini diskuton. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:44, 22 jul. 2026 (UTC)

::: {{kom}} La dosiero estas forigita, surprize rapide: [[:c:Commons:Deletion_requests/File:Our_Wisconsin_ancestors_The_German_immigrants_of_the_1880s.pdf]] kaj la bildo ankaŭ. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 18:53, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::::Dankon pro la raporto, Taylor. Do, ĉiu fantomaĵo nun forbalaita. Ĉio en ordo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:44, 3 aŭg. 2026 (UTC)

== Dubinda aserto pri Ilja Ehrenburg ==

La artikolo pri [[Ilja Ehrenburg]] enhavas t.n. &quot;interesaĵon&quot; kun dubindaj fontoj: ke li estus membro de la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]. La artikolo mem kompreneble ne estas forigenda (mi mem ĵus aldonis mencion de la &quot;Nigra Libro&quot;), sed tiu dubinda aserto estas forigenda se ne trovebla pli fidinda konfirmo. 

Vidu [[Diskuto:Ilja Ehrenburg|la diskutpaĝon]].

[[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:43, 23 jul. 2026 (UTC)
:La dokumentoj de tiu ĉi komisiono estas [https://ru.wikisource.org/wiki/Сообщение_Специальной_Комиссии_(Бурденко) delonge publikigitaj] kaj estas klare ke Ilja Ehrenburg ne estis ĝia membro. Sed la pola nacia mito estas bazita sur ideo de &quot;eterna lukto&quot; kontraŭ &quot;precipaj malamikoj de la pola popolo&quot;: rusoj, germanoj, ukrainoj kaj judoj. La pola naciisto ĉiam klopodas substreki ke mortigadon de poloj partoprenis tiuj ĉi nacioj, do la judo Ilja Ehrenburg iĝis unu el sennombraj viktimoj de tiu ĉu naciisma deliro. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:04, 23 jul. 2026 (UTC)
::Kial vi diskutas ĝin ĉi tie kaj ne en diskutpaĝo de la artikolo mem? Kaj, pli ĝenerale, kial vi diskutas ĝin entute? Unu el bazaj principoj de Vikipedio ekde ĝia koncipo estas ke dubindaj kaj malbone pruvitaj asertoj pri homoj ne estu disputataj, sed tujforigataj. Se aperos novaj pri kredindaj fontoj, oni povas realdoni ilin, sed dumtempe oni zorgu, ke Vikipedio ne iĝu kalumnejo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:37, 23 jul. 2026 (UTC)
:::Dankon al vi ambaŭ. Ĝenerale mi konsentas kun vi, Goren, sed ĉi-kaze mi hezitis kaj volis havi iom pli vastan diskuton. Plue, mi ankaŭ volis plikonigi tiun misan kontribuon, ĉar mi suspektas ke troviĝas pluraj pliaj similaj misfamigaj asertoj, kiujn indus elsarki. Jen ekzemple mi vidas ankaŭ ĉe [[Roman Ŝuĥeviĉ]] iun asertatan ligon al la [[masakro de Katin]], pri kiu mi havas dubojn. Sed mi ne estas sufiĉe sperta pri la temo por prijuĝi tion. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:21, 23 jul. 2026 (UTC)
::::Biografioj ne estas la samo kiel la resto de vikipediaj temoj. Se vi vidas ion suspektan en biografio, simple forigu ĝin. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 00:38, 24 jul. 2026 (UTC)
:::::Bone. Mi forigis la falsan akuzon pri Ehrenburg, kaj ankaŭ la dubindan frazon ĉe Ŝuĥeviĉ. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:01, 24 jul. 2026 (UTC)

Ĉiu aserto en la enciklopedio (do en la scienca verko) havu referencon al fidinda fonto, kiu konfirmas ĝin. Ĉiuj senfontaj asertoj estas forigendaj kaj tute ne gravas ĉu temas pri biografio aŭ ne. La scienco ne konas tian distingon. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:00, 24 jul. 2026 (UTC)

Postokaze {{por}} la forigo de la propaganda, misinformiga aserto, kaj {{por}} la procedo dubokaze prezenti la kazon ĉi-tie. La artikola diskutpaĝo kompreneble ankaŭ estas bona loko por dokumentigo pri farata forigo, sed estas preskaŭ 400 000 diskutpaĝoj kaj ke iu kun taŭgaj konoj tuj vidus diskutpaĝan alvokon, estas ne atendeble. Cetere, pri la teksto pri la [[Sovetia enketo pri la Masakro de Katin (1943-1944)|Burdenko-komisiono]]: Laŭ la kutima esperanta latinliterigo de rusaj nomoj la komisionestro ne nomiĝis Nikolai, sed [[Nikolaj Burdenko]]. Same, Stanislav Kuchinsky en esperanta latinliterigo devus esti Kuĉinskij (Кучинский), multaj pliaj nomoj ankoraŭ simile estas ne bone latinliterigitaj sed simple kopiitaj el angla teksto, aldone mi hazarde trovis tajperaron &quot;kons&quot;, kiu devus esti &quot;konis&quot;, sed tre probable estas pliaj mistajpoj, kiujn mi nun ne povas trovi, ĉar mi devas foriri de mia komputilo... Sume: la teksto pri la komisiono estas plian fojon revizienda!  [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:46, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[UTK]] ==

La internacia simbolo por [[Universala Tempo Kunordigita]] estas '''UTC''', nenio alia. Ĝi ne estas mallongigo, sed simbolo uzenda senŝanĝe. Vidu ĉe: [[Diskuto:Universala Tempo Kunordigita]]. Same kiel ni ne povas inventi proprajn &quot;esperantajn&quot; simbolojn por ĥemiaj elementoj, aŭ niajn proprajn landokodojn (eble &quot;www.esperanto.ge&quot; por Germanio, &quot;.es&quot; por Estonio kaj &quot;.hi&quot; por Hispanio?), ni ne povas inventi privatajn horzonojn. [[UTC+02]] estas nomo de horzono laŭ internacia normo. &quot;UTK+02&quot; havas neniun bazon kaj estas forigenda el Vikipedio. Bonvolu forigi ĉiujn artikolnomojn kiuj uzas &quot;UTK&quot; anstataŭ la ĝusta '''UTC''' (kaj bloku tiujn nomojn kontraŭ re-kreo!). Dankon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:02, 23 jul. 2026 (UTC)
:Mi konsentas kaj faros. Kvankam mi foje havis diskuton kun Arbarulo, ĉar mi ne volis krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo, kaj Arbarulo argumentis ke estas nenio kontraŭ krei alidirektilon de malĝusta al ĝusta titolo. Sed diskuti ĉi tie pri ĝusteco de la mallongigo UTK por [[Universala Tempo Kunordigita]] ne indas - eble la kodo UTK estas en iu malnova poŝlibro &quot;La Jaro&quot; el Antverpeno aŭ en iuj vortlistoj de la esperantistaj radioamatoroj, sed probable ne, kaj ĉiukaze ne estas indikitaj tiaj referencoj en Vikipedio, kaj plej probable neniu konas iujn. Tial ne indas pli longe cerbumi, sed simple viŝi la manplenon da alidirektiloj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 16:22, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{farite}} Ĉiuj alidirektiloj, kiujn mi trovis, estas for, kaj ĉiuj paĝoj estas protektitaj kontraŭ novkreo. Tio koncernas ĉiujn plenjn horojn kaj ankaŭ la ekstrajn [[UTC+05:30]] kaj [[UTC-03:30]]. Se estas ankoraŭ iuj specialaj horzonoj, je finaĵoj :15, :30 aŭ :45, tiam mi ĉiukaze ne trovis iujn alidirektilojn UTK tien. Se iu tamen ankoraŭ trovas ion ajn, mi dankemas pro indiko. Mi persone nun post horo estos en viki-paŭzo, por probable 8 tagoj, sed unu semajno pasas tre rapide... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 17:01, 24 jul. 2026 (UTC)
::Koran dankon, do ĉio en ordo nun! Havu belan feriadon! - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 17:21, 24 jul. 2026 (UTC)

== [[Gino Carugati]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Gino Carugati
|kialo = Denove artikolo de anonimulo ligita al Lierna, sen ligo al la itala aŭ alia lingvo, sen referencoj konstateblaj (nur unu pli malpli konstatebla)
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 31 julio 2026 21:22
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = tri poraj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:26, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ne estis mi kiu markis la artikolon kiel diskutenda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:02, 24 jul. 2026 (UTC)
:{{malforte kontraŭ}} forigo. Ŝajnas ke la teksto estis kaŝa provo enkonduki iun nekonatan &quot;familion Guzzi de Lierna&quot; al la esperanta Vikipedio. Tiu aspektas manipulo, sed krome la teksto eble estas savebla (malgraŭ ke la vorto Lierna aperas en ĝi, kio jam vekas impulson tuj forigi ĉiun tekston), se ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon - kaj malgraŭ la suspektiga strangaĵo ke la itala vikipedio ne (jam) havas tekston pri la homo... [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:49, 25 jul. 2026 (UTC)
:{{forte por}} Stranga teksto. Tute sen ekstera ligilo, kvankam ekserĉante oni tuj trovas eksteran fonton [https://www.frontedolomitico.it/Uomini/protagonisti/CarugatiGino.html de la retejo ''frontedolomitico.it'']. En la &quot;referencoj&quot; tiu fontoteksto citiĝas kiel &quot;Archivio Franco Licini, Serafino Carugati detto Gino, en Fronte Dolomitico. Uomini e protagonisti della Grande Guerra.&quot; Kial puraj nudaj italaj vortoj, sen ligilo al la interreta teksto, se ni ĉiukaze estas en la interreto??? Ĉiukaze la ekstera teksto nur temas pri patriotisma soldato, fiera oficiro, dekstrema glorigo de armeo. Nenio pri poezio. La esperantlingva laŭdado pri la sentema poeto kaj lia altnivela poezio povas ŝajni konvinkaj, sed se ne haveblas iu ajn romanista, literaturscienca juĝo de neŭtrala sciencisto aŭ literaturĵurnalisto, la tuto tre fiodoras je blufo. Ke &quot;Vikidatuma ero ne [estas] trovita&quot;, pli suspektigas. Ĉar jes troveblas alia paĝo, almenaŭ en vikio lmo.wikipedia.org, do en la [[lombarda]] kun noto [[:lmo:Gino Carugati|20 jul. 2026: A09 forigis paĝon Gino Carugati. Kialo: &quot;Vandalism (steward action): LTA - long term abuse&quot;]] Ke malgraŭ la ekzisto kaj forigo de lombarda teksto ne estas vikidatuma ero, en kiu se ĝi estus oni ankaŭ notus pliajn forigojn el aliaj branĉoj estas plia fuŝo. La aserton, ke farinto de la teksto estis la maligna, manipulanta [[:en:Wikipedia:Long-term abuse/Alec Smithson|forbarito Alec Smithson]] mi ĉi tie facile kredas. Sume: senbaza blufo! {{forte por}} forigo. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:37, 3 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi rekonsideras mian malfortan voĉon kontraŭ forigo, kiu fakte konsideris la belajn laŭdojn pri poezio, kaj mi ĉiukaze ligis mian voĉon al kondiĉo ke &quot;ankoraŭ eblas trovi eksteran referencon&quot; (pri la literaturaj asertoj). La fonto kiun Thomas trovis, fakte pruvas nur la glorigon de armeo kaj soldateco. Do, rekonsiderante mi sen iu pruvo ke la homo iam verkis poezion kiun aliaj fakuloj nomas elstaraj kaj kun ĉiuj fuŝoj de Alec Smithson pledas por normala {{por|forigo}}. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 21:31, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{kom}} Mi vere frustriĝas pro la nekontroleblaj fuŝaj referencoj. Kiel &quot;Redazione Orobie, I 100 anni del Cai Grigne, en Orobie, 31 januaro 2024.&quot; Sed guglante la italajn vortojn, oni elvenas al tute konvinka ekstervikipedia paĝo en kiu legeblas la tuta artikolo, [https://www.orobie.it/articolo/2024/01/i-100-anni-del-cai-grigne/47354/ en retejo ''orobie.it'']: tamen ankaŭ tiu konvinka informfonto nur konfirmas ke la homo estis alpisto, montmigranto kaj gvidanto de montmigraj grupoj. Do se neitalaj esperantistaj vikipediistoj detektive mem trovas ĉiujn referencojn, forĵetas ĉion pri poezio kaj nur lasas ke la homo estis gvidanto de montmigraj grupoj, tiam restus artikola ĝermo de tri frazoj, kiu ankoraŭ estus kritikinda artikola orfo. Granda laborinvesto por minimuma rezulto. Kun risko ke tiu Alec Smithson poste sekrete alvenos kun anonima konto kaj tamen aldonos siajn ŝatatajn blufajn, fabelajn pseŭdoinformojn. Tial sekurocele mi lasas mian voĉon ĉe pledo de forigo. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 09:04, 4 aŭg. 2026 (UTC)
::::{{re|Kani}} Vi mem diskutigis la tekston kaj mem restis tute neŭtrala. &quot;Nur&quot; mi kaj Aidas esprimiĝis. Mi sentus min iom puŝanta se mi kiel unu el du voĉoj por forigo forigus ĝin. Ĉu vi ne volus ankoraŭ esprimiĝi? Aŭ vi povus forigi la tekston, notante ke du aliaj uzantoj voĉdonis por... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:35, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{por}} Tio treege odoras je la konataj Lierna-fuŝaĵoj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:58, 29 aŭg. 2026 (UTC)

== Ludovikaĵoj ==
Kion fari pri la kontribuoj de {{u|Ludovica1}} (esperantisto [[Armando Zecchin]]) en nia Vikipedio? Dum la kvin jaroj ĝis sia forpaso li tre aktivis, verkante artikolojn en granda kvanto – sed kun varia kvalito – en nia Vikipedio, ĉefe pri kristanaj temoj.

Diversaj liaj tekstoj havas malsamajn karakterojn: iuj estas ĉefe ''faktotekstoj'', aliaj pli ''apologioj'' aŭ ''cerbumadoj''.

# Tipaj problemoj en ''faktotekstoj'' de Ludovica1 estas: Lingvaj eraroj, italismoj, manko de vikiigo, kelkfoje strangaj ĝis nekompreneblaj vortumoj, referencoj tute mankantaj aŭ malfacile alireblaj, ne rete legeblaj. Tia teksto povas esti baze savebla; tipe necesas: korekti erarojn, vikiigi, kontroli referencojn kaj intervikiajn ligilojn, kaj laŭokaze fortondi tro strangajn aŭ netaŭgajn partojn.
# Aliaj teksto(parto)j de li havas pli profundajn problemojn pro neneŭtraleco. Ofte temas pri ia [[apologio]]: defendo de kristanismo/eklezio kontraŭ iu (reala aŭ imagita) kritiko: &quot;Scienco kontraŭdiras religion – Jes, sed iuj sciencistoj ja estas kredantaj kristanoj.&quot; &quot;La eklezio persekutis kaj masakris judojn (ciganojn, paganojn, protestantojn, alipensulojn...) – Jes, sed la papo ja petis pardonon, ni pardonu unuj la aliajn.&quot; – Tiuj tekstoj estas videble forte unuflankaj kaj neenciklopediaj, ofte originale verkitaj de li kaj sen intervikiaj ligoj. Tipe, tiujn tekstojn ne eblas &quot;savi&quot; sen komplete reverki de nulo.
# Iuj tekstoj estas pli ''cerbumadoj'' aŭ eseoj, donante pli da demandoj ol respondoj: &quot;Kiel ni interpretu rakontojn pri kapoportantaj sanktuloj?&quot; &quot;Ĉu oni rigardu Jesuon kiel ribelulo, rabeno, ĉarpentisto aŭ kiel filo de Dio?&quot; Tiaj malfermaj demandoj ne bone taŭgas por enciklopedio.

Laŭ la normalaj reguloj de Vikipedio validus por Ludovica1, same kiel pri ĉio alia: Faktotekstoj kun sufiĉa kvalito kaj taŭgaj referencoj restu. Neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj partoj estas forigendaj. Tamen kontraŭ la forigo oni povus argumenti: (1) ke tio malrespektas la grandan laboron kiun li faris, kaj (2) ke ĝi malpliigas la kvanton de artikoloj en nia Vikipedio (aliflanke pliigas la kvaliton).

Kion fari?

Jen kelkaj konkretaj ekzemplaj de liaj tekstoj:
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;

Antaŭvidante viajn komentojn, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 3 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi ĉiam avertis pri la kaprica lingvaĵo, kaprica katolika misiemo per vikipediaj tekstoj kaj misuzo de &quot;artikoloj&quot; por disverŝi personajn multfrazajn opiniojn kaj subjektivajn cerbumadojn de tekstoj faritaj de konto Ludovica aŭ Ludovica1. Tial mi tre subtenas pli energie forigi la plej draste &quot;neenciklopediaj, religie propagandaj aŭ strangaj, nekompreneblaj tekstoj&quot;. Tamen mi supozas ke ne eblas blinde forĵeti tekston nur surbaze de la fakto de uzanto de konto Ludovica aŭ Ludovica1 komencis ilin. Do necesos unuope prezenti titolojn ĉi tie kaj unuope voĉdoni pri ili. Kaj mi havas zorgon ke tio sume konsumos amason da redaktista tempo kiu mankos en normala redaktado, kaj povus malfunkciigi la forumon VP:FA pro tio ke simple la inundo da titoloj tute subakvigas la forumon. Sed mi ne vidas alternativon. Jes eblas simple voĉdoni, sen longe argumenti, kaj profundiĝi en detalojn nur kiam rezulto de voĉdono estos tre malsamopinia... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 22:42, 3 aŭg. 2026 (UTC)

::Fakte temas pri plurcent artikoloj – ĝuste nun, pli ol tricent paĝoj enhavas la averton {{ŝ|Ludovica}}!
::Jen kelkaj ekzemploj de artikoloj kiuj estis (kun profunda reverkado) levitaj al pli akceptebla kvalito: [[nodo de Salomono]], [[hundokapuloj]], [[Simono de Trento]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:43, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Nun (aŭg. 2026) pli ol tri cent paĝoj havas la averton {{ŝ|Ludovica}}: Jen [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciala%C4%B5o:Kio_ligas_%C4%89i_tien%3F/%C5%9Cablono:Ludovica&amp;limit=500 listo de paĝoj kun la averto].
:::Stato de reviziado de &quot;Ludovikaĵoj&quot; estas nun en aparta paĝo: [[Uzanto:Moldur/Ludovikaĵoj]]

Por tuj komenci la voĉdonon:
=== Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj &gt; [[Sciencistoj inter katolikaj klerikoj]] ===
* [[Scienculoj inter la katolikaj monaĥoj kaj pastroj]], listo, sen intervikio
:{{por|por forigo}} Mi ne vidas la neceson. Kial ne Scienculoj inter protestanaj monaĥoj kaj pastroj, scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj ktp.? --aldonis, sen aparta subskribo ĉi tie, Kani je 23:46, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Nu, sendube la ideo estas spiti al tiuj ateistoj kiuj difinas ke religioj estas la '''malo''' de ĉiuj sciencoj. En tiu misiemo fakte tute novspecaj listoj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]], [[scienculoj inter budhismaj monaĥoj kaj pastroj]], ... kalvinanaj ... ortodokse kristanaj ... ŝintoismaj ktp. ... estus tute bonvenaj aldonaj paĝoj. Sed la demando estas ĉu la granda peno teni aktualan tian liston pravigas la misian celon de homo jam dek jarojn morta. Ĝi estus pravigita maksimume se ĝi estas pli-malpli sola rimedo eviti ke esperantaj vikipediaj tekstoj pri sciencistoj eterne restos [[vikipedio:orfo|artikolaj orfoj]]. Sed estus multe malpli simple se ni ne estus la solaj kiuj vivtenos tian liston, sed almenaŭ en unu el la kvin plej larĝaj vikipediaj lingvobranĉoj estus ankaŭ tia paĝo. Tial mi estas {{malforte kontraŭ}} forigo se troveblas vikidatuma ero kaj almenaŭ unu alilingva listo pri la sama temo ene de la restaj du tagoj de la semajna limdato, kaj estas {{forte por}} forigo se ne. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:37, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::Mi ne kredis ke tiel estos, sed esplore mi ĵus malkovris ke estas [[:es:Anexo:Científicos del clero católico]], [[:en:List of Catholic clergy scientists]], [[:it:Scienziati del clero cattolico]], kaj kvar pliaj listoj, kaj aldone estas [[:en:Category:Catholic clergy scientists]], [[:pt:Categoria:Clérigos-cientistas católicos]], [[:ro:Categorie:Preoți romano-catolici în știință]] kaj ankoraŭ ses pliaj kategorioj. Tiam, mi timas, mi devos resti ĉe mia voĉo {{Malforte kontraŭ|malforte kontraŭ}} forigo. Eĉ se ni tamen voĉdonos forigi la liston, mi nun ankoraŭ por la sekvaj du tagoj ligas la esperantan paĝon al la sep alilingvaj... Se ni decidos ne forĵeti la liston, ni povos pripensi ĉu unuformigi la titolon al la aliaj ekcidenteŭropaj lingvoj per nova titolo &quot;Scienculoj&quot; aŭ pli bone &quot;Sciencistoj inter katolikaj klerikoj&quot;... Se ni ĉiukaze forĵetos la liston ne indas la laboro. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:49, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::Tamen nun necesas konstati ke leginte en la alilingvaj vikipedioj estos nul ŝancoj pri kompareblaj [[scienculoj inter luteranaj monaĥoj kaj pastroj]],  ... budhismaj, ... islamaj, ... judaj, ... kalvinanaj, ... ortodokse kristanaj, ... hinduismaj ... ŝintoismaj: almenaŭ en la angla kaj hispana vikipedioj estas iuj listoj kaj kategorioj pri sciencistoj kiuj private praktikis iujn el tiuj religioj, sed se islamaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne estis profesiaj sciencistoj kaj profesiaj imamoj aŭ muftioj, se judaj sciencistoj, tiam ĉiukaze ne profesiaj sciencistoj kaj profesiaj rabenoj. Sed la katolika religio ŝajne bone taŭgis ke pastroj, kardinaloj, monaĥoj kaj abatoj povis samtempe profesie esplori pri botaniko, genitiko, zoologio, astronomio, optiko aŭ fiziko ĝenerale. Eble unuopaj esceptoj povus definiĝi, ekzemple [[Baruĥ Spinozo]], kiu studis en juda teologia jeŝivo, ĝis pro la interesiĝo pri multaj aliaj sciencoj li estis elĵetita  de tie. Do tamen ne tro bona ekzemplo. Sed eblas senĵaluze konstati ke estas aparta granda grupo de katolikaj klerikoj kiuj iĝis elstaraj sciencistoj... - eble en nuna Irano aŭ Afganio inter la profesoroj de juro estas signife multaj kiuj estas profesiaj ajatoloj. Tio facile imageblus, ĉar la [[ŝario]] ne vere dividas inter religia kaj civila juroj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:11, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::{{kontraŭ}} forigo. Min konvinkas ne la listo de Ludovica, sed la alilingvaj listoj. Sed: la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, kaj esti en modelo 1. nomo, 2. vivdatoj kaj 3. konciza priskribo. Do ankoraŭ atendas laboro, ĝis la turo estos vere preta. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:39, 14 aŭg. 2026 (UTC)
::::::{{kom}} Ke la listo, por esti praktike uzebla, devas nepre esti ordigita, estas tute prava argumento. Sed ordigi la liston estas multe pli malgranda investo ol tute tralabori enhavan tekston kiel ĵus faris Moldur pri alia &quot;Ludovikaĵo&quot;. Mi pensas, rigardante la sep relative konvinkajn alilingvajn listojn kaj 9 kategoriojn, ke jes pravigeblas lasi pluvivi tiu-ĉi esperantan liston, en interlingve komparebla formo. Mi jam metos skeleton de A-Z-ordigo, kaj iom post iom la listeroj povas eniri tien... Ankaŭ imageblas enkonduka teksta alineo, kiel antaŭ la angla listo... [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:10, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::{{komento|Plia komento}} Nun la ĝisnunaj listeroj (en subjektiva elekto de Ludovica) jam estas en alfabeta ordo, kaj eblas kompari ilin kun la &quot;neludovikaj&quot; alilingvaj listoj. En la ektransformo mi kompreneble ankoraŭ miris pri pliaj asertoj. Ekzemple Ludovica asertas ke ekzistas katolika '''&quot;ordeno de sankta Barnabaso&quot;'''- Pri ĝi mi nenion ajn trovis en la multlingva vikipedio kaj en vikidatumoj ĝis nun, nek pri &quot;order of Saint Barnabas&quot;, nek &quot;Orden des Heiligen Barnabas&quot;, nek &quot;ordre de Saint-Barnabé&quot; ktp, ankaŭ en la angla kategorio &quot;category:Catholic monastic orders&quot; kaj ĝiaj subkategorioj mi trovas tute neniun spuron. Ĉu iu havus suspekton ke io povus ekzisti pri tia grupiĝo, aŭ ĉu estas kompleta blufo? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:33, 15 aŭg. 2026 (UTC)
::::::::estas la [[Barnabitoj]]. - Amike [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:08, 15 aŭg. 2026 (UTC)
:::::::::Aĥ, tio estas tre bona trovo. Koran dankon! Vi vere iĝas fakulo por supera administra kariero en la [[Roma Kurio]]! Super. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:33, 17 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Antisemitismo kaj Eklezio]] ===
* [[Antisemitismo kaj Eklezio]], sen intervikio
:Oni povus ligi tiun artikolon al Antisemitismo religioso en hispana aŭ Religious antisemitism en angla, alinomante ĝin al Religia antisemitismo kaj aldonante iom pri islama antisemitismo. Ĉiuokaze revizienda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:44, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por|por}} alinomigo al [[religia antisemitismo]] kaj savo de la teksto. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:12, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi eklaboros pri tiu kaj la parenca [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Eble kunfandendaj. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:06, 11 aŭg. 2026 (UTC)
:::{{por}} alinomigo, fakte se estas paralela teksto Kristanismo kaj antisemitismo (kun vikidatuma ero), naturas kunfandigo kun tiu. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:34, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:{{farite}} [[Antisemitismo kaj Eklezio]] nun estas alidirektilo al [[Kristanismo kaj antisemitismo]] (kiu ankoraŭ estas redaktata de mi). La enhavo ne plu estas duobligita. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 13:37, 14 aŭg. 2026 (UTC)
:{{farite}} [[Kristanismo kaj antisemitismo]] - 2026-08-14 Komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita

Karaj {{u|ThomasPusch}}, {{u|kani}}, {{u|Aidas}}, {{u|Sj1mor}}, {{u|Filozofo}}, kaj ĉiuj: Mi invitas vin viziti la paĝon [[Kristanismo kaj antisemitismo]]. Ĝi nun estas komplete reviziita, reverkita kaj pliampleksigita de mi, kaj nun multe malpli unuflanke por-katolika ol antaŭe. (Eble nun iom tro kontraŭ-katolika.) Oni povus plibonigi ankoraŭ pli, eble pripensi alinomadon al [[Antisemitismo en kristanismo]], sed por nun mi kontentas kun la nuna stato. (Ĝi ankaŭ estas dekoble ligita, do tre neorfa. Kelkaj ruĝaj ligiloj atentigas pri artikoloj kiuj estus tre havindaj. Eble mi, aŭ iu alia kreos ilin baldaŭ.) Mi esperas ke la intense prilaborita artikolo trovos vian aprobon. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 19:00, 14 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi aprobas, dankas kaj gratulas. Neniu povus supozi, ke ni profitas la foreston de Ludoviko por nuligi siajn farojn. Ni nur klopodas por savi parton de liaj farotaĵoj. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 19:18, 14 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]] ===
* [[Giacomo Leopardi kaj la Virgulino Maria]], sen intervikiaj ligoj, pri unu poemo, eble taŭgas por Vikicitaro?
{{por|por forigo}} [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Temas pri unusola poemo, kun tre malbona traduko, kaj mi neniel ajn sukcesas kompreni kio en tiu lingva fiasko estus rimarkinda aŭ menciinda. Do: {{por|por forigo}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:36, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]] ===
* [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]], iuspeca apologio (mi ne bone komprenas la intencon)
{{por|por forigo}}, ĥaosa. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Resume mi komprenas el tiu teksto: Maksimiliano Kolbe kontraŭis framasonismon. La pliaj detaloj estas strangaj kaj konfuzaj. Do: {{por|por forigo}}, kaj por aldono de proksimume unu frazo al [[Maksimiliano Kolbe]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por forigo}}, ĥaosa kaj malneŭtrala.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:35, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi aldonis al [[Maksimiliano Kolbe]] pecon pri lia kontraŭframasonismo. Eblas ankaŭ enigi lin al [[:Kategorio:Kontraŭframasonismo]]. Do nun forigeblas [[Maksimiliano Kolbe kaj Framasonismo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:08, 9 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}}

=== [[Tomismo]] ===
* [[Tomismo]], longa faktoteksto, polurenda, probable pli bone devus nomiĝi &quot;Tomasismo&quot;
{{por|por forigo}}, se ne sukcesas urĝe bezonata polurigo - por tio oni eble povas lasi pli ol semajnon, sed ĉiukaze estu limdato, kaj forigo se la teksto ne draste estos polurita post la limdato. Du semajnoj? Kvar semajnoj? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 23:09, 3 aŭg. 2026 (UTC)
:Laŭ mia kompreno, la tomismo tamen estas grava influo en teologio, kaj artikolo pri ĝi nepre havenda. Do: {{por|por reviziado}}, sed {{kontraŭ|kontraŭ forigo}}. Mi ja provos plibonigi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:03, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:[[Tomismo]] estus akceptebla internacia neologismo anstataŭ &quot;Tomasismo&quot;, sed reviziebla.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:38, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi nun ekpoluras la tekston, sed nur ĝenerale pri bona lingvaĵo kaj baza vikipedieco. Pri la enhavo mem mi ne havas la teologian kompetentecon por prijuĝi. - Sincere, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:24, 7 aŭg. 2026 (UTC)
[[Dosiero:Kafotaso Tomo.jpg|eta|120ra|{{centre|kafotaso &quot;Tomo&quot;}}]]
:::Sed kio estus kontraŭ la normala titolo &quot;Tomasismo&quot;? Klare ke rigardante en [[PIV]] oni ekscias ke PIV antaŭvidas alternativan mallongigon &quot;Tomo&quot; por persona nomo &quot;Tomaso&quot; kaj ankaŭ lige al tio antaŭvidas neologismon &quot;Tomismo&quot;. Certe mi ne estas sufiĉe edukita ke en preskaŭ 50 jaroj mi ankoraŭ neniam legis aŭ aŭdis la vorton &quot;Tomismo&quot;, en Esperanto ne kaj ankaŭ en ĉiu alia lingvo ne, kaj min ankaŭ en 50 jaroj ankoraŭ neniam iu vokis &quot;Tomo&quot; anstataŭ Tomaso. Sed mi ne scias ĉu mi estas la sola neklerulo inter krome milionoj da teologie spertegaj esperantistoj, aŭ ĉu aliaj samkiel mi miras vidi la vorton &quot;Tomo&quot; kaj &quot;Tomismo&quot; en sia PIV...  [[Uzanto:ThomasPusch|TomasPusch]] 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
::::...Kaj tio kvankam mi mem estas posedanto de propra kafotaso &quot;Tomo&quot; - sed en tiu taso la vorto &quot;Tomo&quot; ne estas esperanta sed estas la genitiva formo de litova persona nomo &quot;Tomas&quot;... ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|Tomas]]) 13:42, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:::::Ho, tre bela taso! {{S}} - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 08:54, 11 aŭg. 2026 (UTC)
::{{farite}} Mi investis plenan ferian semajnon por poluri tiun artikolon. Ĝi nun estas reviziita kaj havas taŭgan vikipedian kvaliton. La nomo &quot;Tomismo&quot; estas konfirmita en [[PIV]] kaj en [[Kristana Glosaro]], do ĝi povas resti; ne necesas iu alinomado. Mi pluiras al polurado de aliaj artikoloj kaj esperas ke mi estonte ne bezonos plenan unu semajnon por unu ludovikaĵo. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 09:02, 11 aŭg. 2026 (UTC)

=== [[Preĝo por la Hebreoj]] ===
{{farite}} [[Preĝo por la Judoj]] - 2026-07/08 Estis [[Preĝo por la Hebreoj]].
Profunde reverkis la tutan artikolon. Severe malpliigis la defendon de la kontraŭjudaj partoj, aldonis pli da kritikaj aspektoj. (Cetere, kritiko venas ne nur de juda flanko sed ankaŭ el la eklezio mem!) Aldonis ankaŭ la nun oficialan preĝon, kiun pli-malpli prisilentis {{u|Ludovica}} en sia artikolo. La reverkado estas plejparte bazita sur [[:de:Karfreitagsfürbitte für die Juden]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 20:19, 22 aŭg. 2026 (UTC)

==[[Ensifera]]==
Alidirektilo al la paĝo pri la [[spadbeka kolibro]] (specinomo ''Ensifera ensifera''). Tamen ekzistas ankaŭ granda kaj facile rimarkebla subordo de insektoj nomata Ensifera ([[ensiferoj]]), kiu verŝajne estas diskutata simile aŭ pli ofte. (Oni rimarku, ke en ĉi tiu okazo la distingo inter kursivaj nomoj por genroj kaj specioj kaj nekursivaj por pli altnivelaj grupoj vere gravas, kaj la vikipedia ideo kursivigi ĉion estas malutila.)

Se la paĝo ekzistu, ĝi devas esti apartigilo. Tamen laŭ [[Helpo:Apartigiloj]], apartigilo por nur du paĝoj estas superflua. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 19:25, 5 aŭg. 2026 (UTC)
: Mi proponas transformi paĝon [[Ensifera]] je aldirektilo al [[ensiferoj]], kaj en [[ensiferoj]] mencii (per {{ŝ|PorA}}) ke ''Ensifera'' ankaŭ estas nomo de genro de birdoj, kiu laŭ nuna sistematiko estas monotipa kaj nur enhavas {{N|spadbeka kolibro}}. Poste, se post iuj revizioj de sistematiko la birda genro ĉesos esti monotipa, ni verkos artikolon pri ĝi kun la nomo [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]] aŭ io simila.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 20:23, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::Mi ne kontraŭas liberigi la vorton Ensifera por subordo de insektoj, se oni konvertas ĉiun nunan &quot;Ensifera&quot; en [[Ensifera (genro)]] aŭ [[Ensifera (birdo)]], sed atentu, ke tio necesus ne nur en [[spadbeka kolibro]], sed ankaŭ en ĉiuj aliaj artikoloj, pri familio, subordo, rilataj specioj ktp. Dume dekomencaj avertoj jam metitaj en ambaŭ artikoloj utilas. Dankon.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:04, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:::Por nun la genro estas monotipa, do aparta artikolo por ĝi ne necesas, sufiĉas la artikolo pri ĝia sola specio. Se iam tio ĉi ŝanĝiĝos, ni reagos akorde, tio ĉi ne estos problemo. [[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 23:19, 5 aŭg. 2026 (UTC)
::::Fakte mi jam antaŭ ol peti forigon de la alidirektilo forigis ĉiujn ligilojn al ĝi, kiuj temis pri la birdo. Estis nur tri - unu en [[Spadbeka kolibro]] mem, do  cirkla kaj superflua, kaj aliaj en [[Kolibro]] kaj [[Lesbienoj]], kiuj krom tio havas ligilojn rekte al [[Spadbeka kolibro]], do ankaŭ tie ĝi estis superflua. Do [[Ensifera]] estas preta por forigo aŭ por alia ŝanĝo, se vi decidos. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 21:20, 10 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Y-sistemo]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Y-sistemo
|kialo = Dubinda enciklopedieco. Dubinda gravo. Sen interna ligilo, sen alilingva ligilo, sen klara referenco, sen enkonduko: kio estas tio? Nur skemo, sen klarigo.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = ĵaŭdo 13 aŭgusto 2026 9:01
|forigita = jes
|kialo de rezulto = per tri poraj voĉoj [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:23, 15 aŭg. 2026 (UTC)
}}
:{{kom}}Ĉio dubinda.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 09:29, 6 aŭg. 2026 (UTC)
::{{por}} forigo. Tute senreferenca, infaneca variaĵo al la tradicia x-skribmaniero. Oni povas pripensi mem skribi siajn privatajn, esperantlingvajn  mesaĝetojn al siaj amikoj aŭ familianoj en saĝtelefono per signo ^, *, ', #, y, q, °, ˘ aŭ iel ajn anstataŭ la ekzempla anstataŭaĵo x, sed tio ne necesigas apartajn novajn paĝojn [[^-sistemo]], [[*-sistemo]], [['-sistemo]], [[°-sistemo]] ktp. Rimarkante pri referencoj aŭ manko de ili: la sola referenco *[https://www.miavivo.net/grupoj/grafemologio/?wpappninja_v=zxo3sewiw diskuto pri ĉi sistemo] - ĉe: ''miavivo.net'' '''tute ne estas''' paĝo de &quot;diskuto pri ĉi sistemo&quot;, sed nur meze de la paĝo havas unu frazon &quot;Mi daŭrigis mian defion elpensi personan skribsistemon por Esperanto per nur latinaj literoj&quot; de iu Bradford S. je 2024-01-15. Mi pensas ke tiu Bradford S. estas sincera - vere laŭ mia ideo temas pri &quot;elpensita persona ideo&quot;, kiun eble antaŭ li jam elpensis iu Saŝa Ĉ. en Siberio en aŭ iu Tomiko W. en Japanio, sed kiu ĉiukaze estas privata, persona ludado. Eblas ludi, kompreneble, sed ne pri ĉiu kaprico necesas fari enciklopedian artikolon - krom se oni vere konvinkas ĉiujn aliajn vikipedianojn kaj kromajn legantojn per konvinkegaj ekstervikipediaj referencoj pri tio ke temas pri fortega movado kiun intertempe aktive subtenas 2 milionoj da esperantistoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:15, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por|por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:33, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Taraneh Javanbakht ]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Taraneh Javanbakht
|kialo = Memreklamado. Transvikia spamaĵo.&lt;br /&gt;Vidu ankaŭ:
* [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Articles_for_deletion/Taraneh_Javanbakht_(4th_nomination)&amp;oldid=1367706659 en:Wikipedia:Articles for deletion/Taraneh Javanbakht (4th nomination)]
* [[:es:Wikipedia:Consultas de borrado/Taraneh Javanbakht]]
* [[:simple:Wikipedia:Requests for deletion/Requests/2026/Taraneh Javanbakht]]
|subskribo = [[Uzanto:Moscow Connection|Moscow Connection]] ([[Uzanto-Diskuto:Moscow Connection|diskuto]]) 21:00, 9 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = dimanĉo 16 aŭgusto 2026 21:55
|forigita = jes
|kialo de rezulto = je kvar poraj voĉoj, nul kontraŭaj kaj dubaj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:27, 17 aŭg. 2026 (UTC)
}}
Nu la juĝo ke temas pri senhonta memreklamo kaj transvikia spamaĵo eble estas iom akra kritiko, sed kvankam la mikroteksto (jam) estas sen klaraj esperantaj gramatikaj eraroj, ĉiukaze temas pri {{ŝ|ĝermeto}} de unu frazo kaj {{ŝ|orfa}} teksto. Sume la kritikaj kestoj estas dekoble pli grandaj ol la unu frazeto. Tio aspektas ne nur ĝermeto, sed jam sekiĝinta mizera planteto. Tial {{por|por}} forigo, se se ne okazos miraklo en 6 tagoj. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 13:29, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} Memreklamo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 18:39, 10 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo. [[Uzanto:Aidas|Aidas]] ([[Uzanto-Diskuto:Aidas|diskuto]]) 11:32, 14 aŭg. 2026 (UTC)

== [[Seroje Fioletovoje]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Seroje Fioletovoje
|kialo = Mankas enciklopedia graveco
|subskribo = [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = mardo 1 septembro 2026 15:38
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}
&lt;s&gt;{&lt;nowiki/&gt;{por}&lt;nowiki/&gt;}&lt;/s&gt; Por kiel proponinto. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko. Mankas la biografiaj artikoloj kaj intervjuoj, do iuj ajn pruvoj de la enciklopedia graveco. La artikolo mem estas verkita en kripla lingvaĵo kun gramatikaj eraroj kaj stilaj fuŝoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 15:14, 25 aŭg. 2026 (UTC)

{{por}}[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)

{{Kontraŭ}} Multaj GLAT-aktivuloj havas artikolojn ĉi tie. Ri estis la sola civitano de Rusio, kiu provis organizi kontraŭmilitan akcion en Donecko.--[[Uzanto:Fenikals|Fenikals]] ([[Uzanto-Diskuto:Fenikals|diskuto]]) 13:53, 31 aŭg. 2026 (UTC)
:En Rusio estas multege da (ne-)GLAT-aktivuloj. Ĉu ni kreu artikolon pri ĉiu? Seksa identeco aŭ ties manko ne estas kriterio de enciklopedia graveco. Rilata persono atingis rimarkindajn sukcesojn en neniu kampo, inkluzive la socian aktivadon. Rilata ago (''akcio'' estas rusaĵo, cetere la teksto ĝenerale montras ke ĝia verkinto pensas ruse kaj malbone regas Esperanton) ricevis rimarkindan reagon nek en amaskomunikiloj, nek en politikaj rondoj. 0 + 0 = 0. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 06:42, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} Mi verŝajne ne estas objektiva, ĉar temas pri iu kiun mi konas/konis realvive, sed mi pensas ke tiu ĉi persono estas sufiĉe konata kaj influa por havi propran enciklopedian artikolon, ne nur en Esperanto, sed ankaŭ en la rusa kaj en la angla. Mi tamen devas konsenti, ke la artikolo en nuna stato estas vere fuŝa kaj ne estas sufiĉe bone argumentita per aŭtoritataj fontoj. Eĉ pri la nomo mi havas dubojn: kiom mi scias, Seroje Fioletovoje estas mortonomo, kaj nun la persono estas transvirino nomata Maria Ŝtern. Do mi nur malforte kontraŭas forigon de la artikolo.--[[Uzanto:Goren|Goren]] ([[Uzanto-Diskuto:Goren|diskuto]]) 10:18, 3 sep. 2026 (UTC)

{{malforte kontraŭ}} 0 + 0 + 0.5 -&gt; 0 + 0 + 1 -&gt; sufiĉas. Eble iu uzanto kiu scipovas la rusan povus eltiri na pli da informo subtenanta la gravecon el la ruslingvaj fontoj. Tre probable Seroe Fioletovoe atingis rimarkindajn sukcesojn nek en scienco, nek en arto, nek en politiko, same kiel ekzemple [[Stanislavo Belov]]. Ankaŭ vilaĝo kun 10 loĝantoj [[Dvo%C5%99i%C5%A1t%C4%9B_(Mnich)]] ne rikoltis rimarkindan reagon en amaskomunikiloj. Enciklopedia graveco estas limigita, sed postuloj en ĉi tiu vikio ne estas tre altaj, kaj oni apliku samajn regulojn al ĉiuj artikoloj. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:10, 4 sep. 2026 (UTC)
:Oni apliku la samajn postulojn al ĉiuj artikoloj. Mi proponis forigi artikolon [[Stanislavo Belov]], sed la komunumo decidis lasi ĝin. Cetere estus ridinde kompari artikolojn pri la sciencisto kun dekoj da sciencaj studaĵoj kaj artikoloj pri li mem en aŭtoritataj fontoj [https://writer-tyumen.ru/index.php?m=autor&amp;aid=48 ekzemplo] kun artikolo pri persono, kiu nenion kreis, nek publikigis, nek ricevis iun ajn agnoskon en iu ajn fako. Tio estas la encikloedio, ne kolektejo de biografioj de ies amikoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:22, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Esperanto Eksport']] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Esperanto Eksport'
|kialo = la indikoj baziĝas nur sur onidiroj - ne eblis iel ajn akiri konfirmojn, ne estas retejo, ne estas informoj...
|subskribo = [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = sabato 5 septembro 2026 21:27
|forigita = jes  
|kialo de rezulto = kvar poraj kaj neniu kontraŭ.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:20, 6 sep. 2026 (UTC)
}}
{{kom}} Se vi volas, vi povas ankoraŭ vidi la artikolan diskutpaĝon: Roberto, kiu mem enmetis la tekston, ne plu scias de kie li havis la informojn; Ulrich Matthias, kiu proksime kunlaboras kun esperantistoj en Madaaskaro, neniam aŭdis pri tiu projekto, kaj objektive ne eblas malkovri retejon aŭ informojn. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 21:20, 29 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 09:08, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo, ankaŭ la diskpaĝon [[Diskuto:Esperanto Eksport']] kaj Q-umon [[d:Q12347413]]. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 09:17, 30 aŭg. 2026 (UTC)
:{{por}} forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:19, 6 sep. 2026 (UTC)

== [[Maco (hebra pasto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Maco (hebra pasto)
|kialo = nura alidirektilo el misliterumita nomo al la ĝusta artikolo (tiu kompreneble ''ne'' estu forigita!, ''nur'' la alidirektilo!)
|subskribo = [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 21:25, 29 aŭg. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-05
|forigita = jes 
|kialo de rezulto = teknika forigo.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 23:32, 29 aŭg. 2026 (UTC)
}}

{{kom}} [[Maco (hebrea pasto)]] [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:21, 3 sep. 2026 (UTC)

== Mino-XXX ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Mino-XXX
|kialo = fuŝa vortara artikolo, krome parte piratkopiita el PIV
|subskribo = [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 00:18, 3 sep. 2026 (UTC)
|tempo = 2026-09-10
|forigita =
|kialo de rezulto =
}}
:{{por}}Nenecesa.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:11, 4 sep. 2026 (UTC)

== [[Ferenc Dunszt (kuracisto)]] ==

{{Propono de forigo
|artikolo = Ferenc Dunszt (kuracisto)
|kialo = Mi dubas pri enciklopedieco. Temas pri iu kiu estis arestita post la Dua Mondmilito. Oni rakontas nenion pri graveco dum lia kuracofico. Estas nenio en hungara vikio, kvankam estas kelkaj aliaj samnomuloj. Jam venis dubindaj artikoloj rilate al Dunst aŭ Dunszt.
|subskribo = --[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 17:18, 4 sep. 2026 (UTC)
|tempo = vendredo 11 septembro 2026 17:45
|forigita = &lt;!-- jes ne atendante --&gt;
|kialo de rezulto = &lt;!-- kialo kaj/aŭ subskribo --&gt;
}}

: {{kom}} [[:d:Special:Contributions/~2026-48034-86]] [[:m:Special:CentralAuth/FDaero2]] Fontoj estas multaj ... iu hungarlingvulo prijuĝu ilin. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 10:26, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} hungare estas 4 personoj kun tiu titolo, sed nek unu identas la Esperantan personon.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 11:04, 6 sep. 2026 (UTC)
: {{kom}} Fakte mi timas pri lavango de fuŝaj hungaraj artikoloj rilataj al la familinomo Dunszt, kio ja iam okazis. Nun venas [[Gizella Mózer]], ŝajne nobelino kaj laboristino en fabriko. Pri la unua afero gapas tiu informo el komunista Hungario inter la 1950-aj kaj 1970-aj jaroj (laŭ referencoj). La nura referenco kiun mi povis konstati parolas pri Béláné Dunszt kaj ne pri Gizella Mózer. En la artikolo oni diras nenio pri la kialo de ambaŭ nomoj. Pri laboristino en fabriko mi dubas pri ties enciklopedieco. Ĉio indikas klopodojn por honori iaman familinomon. Mi petas same ties forigon. Kaj ĉio venas de anonimulo kun kiu ne eblas interkonsenti.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 16:26, 6 sep. 2026 (UTC)
{{Por}} --[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] ([[Uzanto-Diskuto:Crosstor|diskuto]]) 04:21, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ndayri4zghberf2ufuxpsszn69qdb22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Santana (Amapao)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374617</id>
    <revision>
      <id>9470705</id>
      <parentid>9360019</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:35:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="836" sha1="ldnif4fmc311qqtgw6861h8gbsl4pq1" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo|regiono-ISO=BR}}
'''Santana''' estas municipo de la [[brazilo|brazila]] subŝtato [[Amapao]], kiu taksis 101.203 loĝantojn en [[2010]] &lt;ref name=&quot;ibge-loĝ&quot;&gt;{{citaĵo el la reto|url=http://www.censo2010.ibge.gov.br/|titolo=Censo 2010|jaro=2010|alirdato=29 de aŭgusto 2011|formato=HTML|aŭtoro=IBGE|arkivurl=https://web.archive.org/web/20101126040344/http://www.censo2010.ibge.gov.br/|arkivdato=2010-11-26}}&lt;/ref&gt;.

[[Dosiero:Amapa Municip Santana.svg|eta|dekstra|300ra|Subŝtate]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
{{Projektoj}}
* [[Municipoj de Amapao]]

== Eksteraj ligiloj ==
* {{pt}} [http://www.santana.ap.gov.br Oficiala paĝo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160824153520/http://www.santana.ap.gov.br/ |date=2016-08-24 }}

{{Ĝermo|Brazilo}}

[[Kategorio:Municipoj de Amapao]]</text>
      <sha1>ldnif4fmc311qqtgw6861h8gbsl4pq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Senador Rui Palmeira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379882</id>
    <revision>
      <id>9470781</id>
      <parentid>9215783</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3579" sha1="8vkn753mw4bbrn0ujvarpmyhrnknazn" xml:space="preserve">{{Geokesto | urbo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo                     = Senador Rui Palmeira
| kategorio                 = municipo
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio                =
| oficiala_nomo            = Senador Rui Palmeira
| moto                    =
| kromnomo                =
| kromnomo_tipo           =
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero                    =
| dosiero_priskribo          =
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago                     =
| blazono                   =
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando                     = Brazilo
| lando_tipo                =
| lando_flago               = 1
| ŝtato                    = Alagoaso [[Dosiero:Bandeira de Alagoas.svg|20ra]]
| ŝtato_tipo               = [[Subŝtatoj de Brazilo|Subŝtato]]
| regiono                   = [[Sertão Alagoano]]
| regiono_tipo              = Mezoregiono
| distrikto_tipo            = Mikroregiono
| distrikto                 = [[Santana do Ipanema (mikroregiono)|Santana do Ipanema]]
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo                 = urba centro
| koordinatoj_ne_en_titolo     = true
| leviĝo                  =
| lat_d                    = 09
| lat_m                    = 21
| lat_s                    = 14
| lat_NS                   = S
| long_d                   = 37
| long_m                   = 30
| long_s                   = 25
| long_EW                  = W
| plej_alta_leviĝo        =
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo              = 359.667
| areo_rondumo      = 3
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro               = 13047
| loĝantaro_dato          = 2010
| loĝantaro_denseco       = auto
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = UTC-3
| kodo                     = 0.507
| kodo_noto                = {{meza}}
| kodo_tipo                = [[Indekso de homa disvolviĝo|IHD]]
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera                    =
| libera_noto               =
| libera_tipo               =
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo                      = Senador Rui Palmeira.png
| mapo_fono           =
| mapo_priskribo              = Situo enkadre de Alagoaso
| mapo_lokumilo              =
| mapo1                      = Relief Map of Brazil.jpg
| mapo1_fono           =
| mapo1_priskribo             = Situo enkadre de Brazilo
| mapo1_lokumilo              = Brazilo
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| retpaĝo                  = [http://www.senadorruipalmeira.al.gov.br/ www.senadorruipalmeira.al.gov.br]
| commons                  = Senador Rui Palmeira
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj                = [[Dosiero:Portal.svg|15ra]] [[Portalo:Brazilo|Portalo pri Brazilo]]
}}

'''Senador Rui Palmeira''' estas municipo de la [[brazilo|brazila]] subŝtato [[Alagoaso]], kiu taksis 13.047 loĝantojn en [[2010]] &lt;ref name=&quot;ibge-loĝ&quot;&gt;{{citaĵo el la reto|url=http://www.censo2010.ibge.gov.br/|titolo=Censo 2010|jaro=2010|alirdato=20 de oktobro 2011|formato=HTML|aŭtoro=IBGE|arkivurl=https://web.archive.org/web/20101126040344/http://www.censo2010.ibge.gov.br/|arkivdato=2010-11-26}}&lt;/ref&gt;.

== Vidu ankaŭ ==
* [[Municipoj de Alagoaso]]

== Eksteraj ligiloj ==
* {{pt}} [http://www.senadorruipalmeira.al.gov.br Oficiala paĝo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170415155846/http://www.senadorruipalmeira.al.gov.br/ |date=2017-04-15 }}
* {{pt}} [http://www.wikialagoas.al.org.br/index.php/Senador_Rui_Palmeira WikiAlagoas] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121008032035/http://www.wikialagoas.al.org.br/index.php/Senador_Rui_Palmeira |date=2012-10-08 }}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Ĝermo|Brazilo}}

[[Kategorio:Municipoj de Alagoaso]]</text>
      <sha1>8vkn753mw4bbrn0ujvarpmyhrnknazn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsatsiki, panjo kaj la policisto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391925</id>
    <revision>
      <id>9470691</id>
      <parentid>9462116</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:26:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8659" sha1="apg2ayhdd6zzm16gypvw33xk03t91ng" xml:space="preserve">{{Informkesto filmo
| esperantatitolo = Tsatsiki, panjo kaj la policisto&lt;br /&gt;
| originalatitolo = Tsatsiki, morsan och polisen
| produktolando      = {{Svedio}} &lt;br /&gt; {{Danio}} &lt;br /&gt; {{Norvegio}} &lt;br /&gt; {{Islando}}
| aperdato        = [[1999]]
| daŭro          = 91 minutoj
| originalalingvo      = [[sveda]]
| reĝisoro           = Ella Lemhagen
| scenaro             = [[Ulf Stark]]
| produktisto         = Anne Ingvar
| muziko          = Popsicle &lt;br /&gt; Harilaos Papadakis
| ĉefrolanto     = &lt;br /&gt;
* [[Samuel Haus]]: Tobias 'Tsatsiki' Johansson
* Alexandra Rapaport: Tina, patrino de Tsatsiki
* Jacob Ericksson: Göran, policisto
* George Nakas: Ianis, patro de Tsatsiki
* Marcus Hasselborg: Mårten
* Isa Engström: Maria Grunwall
* Sam Kessel: Pär Hammar
* Arvid Lind: basisto
* Helge Jordal: patro de Mårten
* Minken Fosheim: instruistino
* Henric Holmberg: lerneja direktoro
}}
La kineja filmo '''Tsatsiki, morsan och polisen''', en Esperanto '''Tsatsiki, panjo kaj la policisto''', [[germane]] ankaŭ konatiĝinta per la titolo '''Tsatsiki – Tintenfische und erste Küsse''' (Tsatsiki – sepioj kaj unuaj kisoj&quot;) estas porinfana kineja filmo de la sveda reĝisorino ''Ella Lemhagen'' el la jaro 1999, komune produktita per teamo el [[Skandinavio]] kaj [[Islando]]. La filma adapto ekestis laŭ la porinfana romanaro [[Moni Nilsson-Brännström]] pri la knabo [[Tsatsiki (libraro)|Tsatsiki]]. Post la sukceso de la filmo el la romanaro ekestis dua kineja filmo, nomata ''[[Tsatsiki – amikoj por ĉiam]]''.

Tobias &quot;Tsatsiki&quot; Johansson estas 8-jara sveda knabo, kiu vivas siajn unuajn vivjarojn sole kun la sveda patrino - la patro estas greka juna kaptisto de [[sepio]]j, kun kiu la patrino amindumis dum somera ferio kaj kiu multajn jarojn ne scias pri tio ke li havas filon en Svedio ... tial la knabo ekhavis la - fakte neoficialan - nomon ''[[Tsatsiki]]'', laŭ la tipe greka ajla kaj jogurta saŭco.

En la policisto, kiu ekvivas en ĉambro de la loĝejo de panjo kaj Tsatsiki, la knabo esperas trovi novan socian &quot;patron&quot;. Krome li revas ekkoni sian nekonatan veran patron en Grekio.

== Enhavo ==
[[Dosiero:Stockholm old town 2002.jpg|eta|maldekstra|270ra|&lt;center&gt;granda parto de la filmo disvolviĝas kaj filmiĝis en [[Stokholmo]]]]
La 8-jara knabo Tobias Johansson, nomata &quot;Tsatsiki&quot;, neniam ekkonis sian patron kaj nur scias, ke li vivas en Grekio. En sia fantazio li revas iĝi mediteranea plonĝisto kiu kun sia patro per harpuno kaptas [[sepio]]jn. Do li en stokholma naĝejo ekzercas laŭeble longan subakvan restadon. La policisto Göran vidas lin, ŝajne senmova, grunde de la naĝbaseno kaj saltas en la akvon por &quot;savi&quot; la knabon de dronado. Sekve li hejmenveturigas la knabon sur sia motorciklo. Tiel Göran konatiĝas kun la patrino de Tsatsiki, la rokmuzikistino Tina Johansson. Ŝi en la loĝejo provludas kun sia muzikgrupo, kiam ŝia filo estas alportata sur polica motorciklo. Ŝi indignigas kaj koleriĝas, kiam Göran postulas de ŝi pli bone atenti pri la filo.

La sekvan tagon Tsatsiki iras al sia elementa lernejo. Li tie sentas sin bone, la instruistino karas, kun la samklasa amiko Pär Hammar li povas spione observi la instruistinojn kaj povas alianci kontraŭ la knabinoj en la klaso. Tamen Tsatsiki iom post iom enamiĝas al Maria Grynwall, bela, blonda kaj ĉiam bonhumure ridanta samklasanino. Sed en la lernejo ankaŭ ekzistas timigaj situacioj: aparte ĝenas la pliaĝulo Mårten, kiu emas bati aliajn infanojn en aĝo de Tsatsiki - aparte la aparte malgrandan, timeman kaj balbutantan knabon Wille. Tsatsiki mem estas forte batata fare de Mårten kaj devas ekkoni, ke la pli aĝa knabo havas problemojn multe pli severajn al tiuj kiujn havas li mem. Krome Tsatsiki devas malebligi, ke unu el la rokmuzikaj kolegoj enamiĝu al panjo, ĉar lia plano ja antaŭvidas ke Göran iĝu la nova socia patro. En forpelo de rokmuzika kolego Tsatsiki eĉ devas peti la helpon de la malamata batanto Mårten.

Dum la sekva tempo Göran kaj Tina tamen iom pliproksimiĝas. Tsatsiki reagas ĵaluze kaj sentas sin malpli amata de Göran. La policisto tamen sukcesas paroli kun la knabo, kaj ekklaras ke la kompreno de Tsatsiki pri la amo tre limigitas. Li mem malcerte eksperimentas, kiel konduti en enamiĝo: Kiam li kuraĝas desegni al Maria koron, ŝi ne malinklinas akcepti la flirton.

La rilato inter Tina kaj Göran dume evoluas malpli bone, ĉar Tina pli enamiĝas al la muzikgrupa basisto kaj Göran frustrige forloĝiĝas el la loĝejo de Tina kaj Tsatsiki. En koncerto de la rokumzika grupo li renkontas stratan artistinon kaj amikiĝas kun ŝi.

La koncerto plusukcesigas la rokmuzikan grupon, kaj Tina ekhavas pli da mono. Tsatiki tial sukcesas konvinki ŝin flugi kun li al Grekio, por serĉi lian patron. En malgranda fiŝista vilaĝo ili fakte trovas lin, sed Tsatsiki ne malkaŝas ke li estas lia filo, sed ŝajnigas esti simpla nordeŭropa turista infano.
Ambaŭ pliproksimiĝas, kiam Tsatsiki helpas al lia patro en la riparo de boata motoro. Sekve ili veturas sur la maron, kune plonĝas kaj harpune kaptas sepiojn, ekzakte kiel la knabo antaŭe revis kaj por kio li tiom trejnis. La lastan vesperon antaŭ la forveturo Tina kolektas sian kuraĝon, alparolas la eksan amaton kaj diras al li ke Tsatsiki estas lia filo. La greko estas feliĉega aŭdi pri sia patreco, li krome ne havas infanon. En la vorvetura tago Tsatsiki promesas reveni - pri tiu reveno temas la daŭriga filmo ''[[Tsatsiki – amikoj por ĉiam]]''.

En la hejmenveturo de la flughaveno de Stokholmo al la hejma loĝejo Tina aŭte veturas tro rapide kaj estas haltigata fare de la polico. La policano estas Göran. Li demandas ŝin ĉu li rajtas reekloĝi ĉe ŝi kaj Tsatsiki - lia rilato al la strata artistino ne daŭris longe. Ankaŭ Tina intertempe komprenis ke la muzikgrupa basisto ne estas la ĝusta vivpartnero por ŝi, kaj tial ŝi konsentas: Tina kaj Göran do ricevas duan ŝancon pliproksimiĝi.

== Premioj ==
En la internacia filmfestivalo [[Berlinale]] de [[2000]] la infana ĵurio atribuis al la filmo la premion &quot;vitra urso&quot; kaj donis ĝin senescepte pozitivan juĝon. La infanoj opiniis la filmon emocie mova, ĉar la serĉo de eta knabo pri sia nekonata patro estus bone perita kaj sentiĝus realisma. La aktora kapablo de Alexandra Rapaport kiel panjo kaj de [[Samuel Haus]] kiel Tsatsiki konvinkis la ĵurion. Krome ĝi laŭdis la filman ekvilibron inter tristeco kaj humuro.&lt;ref name=&quot;Berlinale&quot;&gt;[http://www.kinoweb.de/film2000/TsatsikiMorsanOchPolisen/film01.php3 la infana ĵurio de la filmfestivalo ''Berlinale'' pri la atribuo de la premio &quot;vitra urso&quot; (germanlingve)]&lt;/ref&gt;

Krom la premion &quot;vitra urso&quot; en la filmfestivalo de [[Berlino]], la filmo en 1999 kaj 2000 ricevis plurajn kromajn premiojn, interalie en Germanio la &quot;grandan premion de la organizaĵo Kinderhilfswerk&quot; kaj la infanfilman premion de la Nordia Filmfestivalo en [[Lubeko]].

La plej grava sveda filmpremio, nomata ''Guldbagge'', estis donata al Anders Bohman (kamerao), Anne Ingvar (produkto) kaj [[Ulf Stark]] (scenaro), dum la filmo mem kiel &quot;plej bona produktaĵo de la jaro&quot; venkis kontraŭ du konkuraj produktaĵoj, la [[trilero]] ''Zero Tolerance – atestantoj en angoro'' de la reĝisoro Anders Nilssons kaj la prihistoria dokumenta filmo ''Tiden är en dröm'' (&quot;tempo(j) estas sonĝo&quot;) de Jan Lindkvist.

Tri pliajn internaciajn filmpremiojn kolektis la reĝisorino Ella Lemhagen: la premion &quot;Buster&quot; en la internacia infanfilma festivalo &quot;Buster&quot; en [[Danio]], la premion ''Starboy'' en la internacia infanfilma festivalo [[Oulu]] en [[Finnlando]] kaj la &quot;arĝentan poznanan kapron&quot; en la internacia infanfilma festivalo &quot;Ale Kino&quot; en [[Poznano]], [[Pollando]].

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
* {{IMDb titolo|tt0171851}}
* [http://www.kinoweb.de/film2000/TsatsikiMorsanOchPolisen/film01.php3 bildoj kaj enhava resumo germanlingva, en la retejo ''kinoweb.de'') ]
* [http://clubfilmothek.bjf.info/hilfen/pdf/2910942.pdf pedagogiaj informoj germanlingvaj (clubfilmothek.bjf.info; PDF-dokumento; 116&amp;nbsp;kB)]
* [http://www.kino.de/kinofilm.php4?typ=inhalt&amp;nr=54591&amp;PHPSESSID=174a1f69515b6ad8b7bc4d313f8e0c58 recenzo germanlingva en la retejo ''kino.de'']{{404|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.lesebar.uni-koeln.de/rezensionlesen.php?id=269 filma analizo en retejo de la kolonja universitato (same germanlingva)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060904010509/http://www.lesebar.uni-koeln.de/rezensionlesen.php?id=269 |date=2006-09-04 }}

[[Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999]]
[[Kategorio:Infanaj filmoj]]
[[Kategorio:Svedlingvaj filmoj]]</text>
      <sha1>apg2ayhdd6zzm16gypvw33xk03t91ng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madridejos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>399482</id>
    <revision>
      <id>9470708</id>
      <parentid>9439404</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24359" sha1="ahmf6hdypb1k3hji16ncpngc9j7ufzn" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo
| nomo = Madridejos
| mapo = 
| flago =
| blazno = 
| lando = [[Hispanio]]
| regiono = [[Kastilio-Manĉo]] 
| provinco = [[Provinco de Toledo|Toledo]]
| titolo de administra unuo1 = Komarko 
| administra unuo1 = [[Toleda Manĉo]]
| regiono-ISO = ES
| areo = 262
| loĝ = 11304
| jaro = 2011
| dens = 43.15 
| pk = 
| estro = Jose Antonio Contreras ([[PSOE]])
| TTTejo = [http://www.madridejos.es/ www.madridejos.es]
}}
[[Dosiero:Localización de la provincia de Toledo.svg|eta|Situo de la [[provinco Toledo]] en Hispanio]]
[[Dosiero:Madridejos.png|eta|Situo de Madridejos en la [[provinco Toledo]] kaj en Hispanio]]
[[Dosiero:silo colorao.jpg|eta|''Silo colorao'' (subtera loĝejo)]]
'''Madridejos''' [madridEĥos] (Madridetoj) estas [[municipo]] de [[Hispanio]], en la [[Provinco de Toledo]], [[regiono]] de [[Kastilio-Manĉo]]. 

== Toponimio ==
La termino &quot;Madridejos&quot;  kondukas al diversaj versioj laŭ akcepto de la radiko [[Antikva Romo|romia]] aŭ [[araba]]. De la araba, ĝi devenus el ''maŷrit'', same kiel [[Madrido]], kio signifas 'fontoj', 'rojoj'. En la romia versio eble ĝi devenus de la kolektivaj [[latino|latinaj]] nomoj *MATRICETV aŭ *MATRETV kie oni observus la elementon MATRIZE, 'matrico' aŭ MATRE, 'patrino' kun la signifo de 'akvofluejo de rivero'. Laŭ tio Madridejos signifus 'loko abunda je akvofluejoj de riveroj'.&lt;ref&gt; Jairo Javier García Sánchez, Toponimia mayor de la provincia de Toledo (zonas central y oriental), Toledo, 2004, Instituto provincial de investigaciones y estudios toledanos, paĝo x, ISBN 84-95432-05-6.&lt;/ref&gt; Morala elektas la radikon MATRICE por klarigi la nombrajn toponimojn ''Madriz'' kiuj ekzistas en la zono de [[Provinco Leono|Leono]].&lt;ref&gt; Morala Rodríguez, José Ramón, Toponimia de la Comarca de los Oteros, paĝoj 226-228, León, 1989, Diputación Provincial de León, ISBN 84-87081-28-2.&lt;/ref&gt; Simile Oliver Asín prenas la saman radikon en formo diminutiva kaj plurala por la etimologio de ''Madridejos'', sed influita de la supozata antikva varianto ''Madricejos'' de Madrid.&lt;ref&gt; Oliver Asín, Jaime, Historia del nombre «Madrid», Madrid 1991, 2-a eld. - 1-a en 1959, Agencia Española de Cooperación Internacional, ISBN 84-7232-596-2.&lt;/ref&gt; 

En [[monero]] de la [[3-a jarcento]] trovita en la municipa teritorio aperas la vorto MATRE sekvata de aliaj nelegeblaj literoj, en la dorso aperas figuro kun ina hararanĝo kiu korespondas al ''matrono'', eble posedantino de grava vilao kaj kun povo (rajto) stampi moneron, ĉar estis multaj la vilaoj kaj urboj kiuj havis tiun privilegion stampi monerojn. Ŝajne la latina radiko alĝustiĝas plie al studo toponimia kaj ke eble poste ĝi arabiĝis per la diminutivo MAGERIT.

== Loĝantoj ==
La loĝanto nomiĝas ''madridejense''. La censita populacio en [[2011]] estis de 11.304 loĝantoj kaj la denseco estas de 43,15 loĝ/km².

== Situo ==
Madridejos estas situanta en la centra parto de Kastilio-Manĉo en la [[komarko]] aŭ [[distrikto]] [[Toleda Manĉo]] en la sudorienta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 697 m; je 70 km el [[Toledo]], provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj je 117 km el [[Madrido]], ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 262 km². La [[geografiaj koordinatoj]] estas 39°27′57″ N 3°31′47″ Ok.

== Geografio ==
La municipo troviĝas situanta «en la carretera general de Andalucía que cruza las llanuras de la Mancha» (ĉe la ĝenerala ŝoseo de Andaluzio kiu trapasas la ebenaĵojn de Manĉo)&lt;ref name=&quot;Madoz&quot;&gt; Pascual Madoz, Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar, Madrid, 1846-1850, Establecimiento tipográfico de P. Madoz y L. Sagasti, Volumeno XI, paĝo [http://www.juntadeandalucia.es/cultura/bibliotecavirtualandalucia/catalogo_imagenes/grupo.cmd?ocultarCabecera=S&amp;posicion=9&amp;path=10516&amp;forma=&amp;presentacion=pagina&amp;config_zoom=S 9].&lt;/ref&gt; en la centro de la [[regiono]] [[Kastilio-Manĉo]] kaj sudoriente de la [[provinco Toledo]]. 

Limas norde kun la municipaj teritorioj de [[Turleque]] kaj [[Tembleque]]; oriente kun tiuj de [[Villafranca de los Caballeros]] kaj [[Camuñas]]; sude, kun [[Villarrubia de los Ojos]] kaj [[Puerto Lápice]]; kaj okcidente, kun [[Consuegra]]; formante parton de la komarko natura [[Manĉo]].

La municipa teritorio estas de neregula formo, kun etendo de 26.213 [[hektaro]]j. Tiu vilaĝo prezentas ebenan teritorion ŝanĝita nur de la deklivaroj de la [[Montoj de Toledo]] -Sierra de Valdehierro- kaj la izolaj montetoj kiaj Carbonera (714 [[metro|m]]), Larga (764 m), Juego de los Bolos (717 m), Cabalgador (933 m), Moral (699 m) aŭ Basto (1.134 m), inter aliaj. La linio de la [[geodezia vertico|geodeziaj verticoj]] nome &quot;Juego de los Bolos&quot; kaj &quot;Carbonera&quot; de longo de 14.662 metroj, estis la unua uzata por mezuro de la alteco de Hispanio kaj Nordo de Afriko, kreata en [[1853]]. Trapasas la vilaĝon la [[Rivero Amarguillo]] de okcidente oriente, kaj je ties flankoj estas fruktodonaj [[valo]]j. La grundo de Madridejos estas de naturo [[Argilo|argileca]] kaj [[sablo|sableca]].

== Klimato ==
Ĝenerale hegemonias longaj kaj rigoraj [[somero]]j, propraj de [[Kontinenta klimato|kontinentaj klimatoj]]. La minimumaj [[temperaturo]]j okazas kutime en januaro, kaj poste decembre, februare kaj novembre; la maksimumaj absolutaj en la dua duono de julio kaj dum la monato aŭgusto. Karakteras pro sekeco de la [[atmosfero]] dum du trionoj de la jaro, registrante la plej altan [[Humideco|relativan humidecon]] inter la monatoj novembro al februaro, minimuma kiel en plej parto de Manĉo. La monato plej pluva kutime estas aprilo.

== Naturaj rimedoj ==
La montetoj Valdehierro troviĝas je ĉirkaŭ 15 km de Madridejos kaj oni alvenas tien laŭ la ŝoseo Sierras. La lokanoj kaj la komarkanoj kuniĝas tie la 1-an de majo dum la Festoj de Valdehierro, deklaritaj de kultura kaj distra intereso. Tiuj ''sierras'' (montetoj) havas grandan ekologian diversecon, en ili estas rosmareno, lavendo, jasmeno, pino, ktp. Proksime estas rojoj, malgrandaj akvofaloj kaj fontoj kiaj tiu de Fuente del Umbrión. En tiuj montetoj Valdehierro troviĝas la Naturdomo kie okazas distra aktiveco kaj kie estas loĝejo por vizitantoj. Tie estas ankaŭ la Ermitejo Valdehierro en la zono Explanada.

== Historio ==
=== Originoj ===
De la originoj de tiu vilaĝo, estas restoj en la lokoj ''Tírez'', ''El Calaminar'', ''Las Esperillas'', kun montroj de setlejo kaj [[nekropolo]] de la antikva [[Karpetanio]]. De la epoko de romianoj aperis restoj de [[ceramiko]], permanaj [[muelilo]]j por [[tritiko]], [[fusto]]j de kolonoj, esteleoj, en ''Villares de la Ventilla'', ''Valdezarza'', sed ĉefe en ''Villar del Tobosillo'', tra kie pasis la Reĝa Vojo de Andaluzio, kaj kie aperis serio de [[amforo]]j ege bone konservitaj.

Dum la epoko de [[visigotoj]], ŝajne estis simplaj konstruaĵoj dise tra la Valo kaj la Paŝtejo, ĉiuj tiuj teroj apartenis al la grafo don Juliano, guberniestro de [[Ceŭto]], laŭ legendo, kiu ĉar faciligis la eniron de la [[berberoj]] en Iberio estis akuzata je perfido kaj poste senkapigita en tiuj lokoj nome kie nun estas la ''&quot;Cabeza del Conde&quot;'' (la kapo de la grafo).

=== Mezepoko ===
Post la [[Islama invado de Iberio|islama invado]], oni formis setlejon loĝata de [[islamano]]j, detruita kaj rekonstruita en diversaj okazoj. En tiu periodo aperis la kerno de la aktuala vilaĝo kie homoj devenaj de [[Consuegra]] konstruis diversajn domarojn kaj kie poste oni konstruis la Ermitejon de Santiago, ĉe la nomata Cerro Santo (sankta monteto). La populacio dediĉis sin, fundamente, al la [[agrikulturo]], ĉefe ĉe la valo de la rivero.

En [[1097]], post la konkero de [[Toledo]] fare de [[Alfonso la 6-a de Leono kaj Kastilio]], en tempo de luktoj kontraŭ la [[almoravidoj]], la infanto don Sanĉo, filo de Alfonso la 6-a, atakis ilin ĉe Consuegra, kaj malvenkis. Ĝi estis portita al Madridejos kaj dankeme pro la gastigado, donis al la preĝejo de Sankta Maria, kiu ekkonstruiĝis, [[sonorilo]]n el [[arĝento]] dediĉite al sankta [[Johano Nepomuka]], kiu estis detruita en [[1936]].

En [[1150]] donis [[Alfonso la 7-a de Leono kaj Kastilio|Alfonso la 7-a]] la [[Kastelo de Consuegra|kastelon de Consuegra]], kun tuta ties teritorio, al sia servisto Rodrigo Rodríguez kaj la [[8-a de aŭgusto]] de [[1183]], en [[Palencio]], la reĝo [[Alfonso la 8-a (Kastilio)|Alfonso la 8-a]] kaj la reĝino Doña Leonor donas tiun kastelon kaj ties teritorion, rekuperita definitive, al la [[Malta Ordeno|Ordeno de la Hospitalo de Sankta Johano de Jerusalemo]]. Kiam la limo malsupreniris pli suden, post la konkero de Kalatrava, la Ordeno de Sankta Johano ekreboĝigis tiun zonon kun homoj astur-leonaj, kaj oni donis rajtigilojn kaj [[foruo]]n de Consuegra al ĉiuj la novaj lokoj kaj al la jam ekzistintaj.

Tiele la 1-an de januaro de [[1238]] naskiĝis la aktuala vilaĝo, kiu estis ĝis tiam unu de la 14 vilaĝoj kiuj dependis el Consuegra, kun permesdokumento por 50 kolonooj reloĝantoj astur-leonanoj, kiuj danke promesis tritikan manĝon (''grañones'') ĉiuj 1-aj de januaro, por rememoro de la manĝo de la fonda tago. Ĉirkaŭ la jaro 1300 oni konstruis la preĝejon de Sankta Maria, de stilo romanika, kiam regis la reĝo [[Ferdinando la 3-a (Kastilio)|Ferdinando la 3-a]]. Ĉe turgvatejo oni konstruis urbodomon. publikan tritikejon, prizonon, kaj aliajn publikajn ejojn, krom Hospitalon, ĉio ene de murego kiu daŭris ĝis kiam [[Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Karlo la 1-a]] ordonis ĝian detruon pro la implikiĝo de la lokanoj en la [[Milito de la Komunumoj de Kastilio]]. Dum la regado de la [[Katolikaj Gereĝoj]], la municipo pro sia ekonomia forto, ekrealigis plenumojn por akiri la juran sendependon el la Ordeno de Sankta Johano, grava konflikto prokrastita ĉar la urbo malakceptis, kio finis la 6an de januaro de 1557.
[[Dosiero:Pueblo domingo aguirreXVIII.jpg|eta|Konturo de la vilaĝo]]

=== 16-a kaj 17-a jarcentoj ===
En 1521, la vilaĝo jam havis ĉirkaŭ 500 lokanojn, oni ekkonstruis novan preĝejon Salvadoro (savisto), finita en 1575, dividante la vilaĝon laŭreligie en du kvartaloj, kio markos la urbanizadon de la vilaĝo, kiu tiam havis jam 1.600 impostopagantoj kaj 63 [[hidalgo]]jn. Dum la regado de Karlo la 1-a, en 1545, oni donis al Madridejos la titolon de [[vilaĝo]], kaj emancipiĝis el la submeto al Consuegra, pro kio oni starigis [[pilorio]]n de stilo platereska, proksime de kie staris la preĝejo de Sankta Maria.

Inter 1565 kaj 1577 oni ekekspluatis en la teritorio de Madridejos, en la lokoj Silillo kaj La Perdiguera, serion de minoj de [[plumbo]] kiuj estos ekspluatataj dumlonge, kaj el kio videblas ankoraŭ restojn. La minoj estis el mineraloj [[barito]] kaj [[galeno]], kaj ankoraŭ eblas trafi abundajn montrojn de tiuj mineraloj. La mino “polvorín” estas tiele nomata ĉar hejmis pulvorejon (municiejon) dum la [[Hispana Enlanda Milito|enlanda milito]].

En 1596 [[Melchor Cano|Fray Melchor de Prego Cano]], al kiu oni atribuas sanktecon fondis monaĥejon de Predikistoj sude de la placo de la nuna urbodomo. Post kelkaj jaroj, nome en 1612 oni fondis la monaĥejon de Franciskanoj, kio finis en 1619. En 1654, la kapitano Francisco Gallego kaj María Asunción Vázquez de Neyra fondis la monaĥinejon de Klarizinoj Franciskanaj. Ekster la domaro oni konstruis ankaŭ la ermitejon de la Sanktega Kristo de la Paxtejo, pagita de paŝtistoj. Tio estas, dum la 17-a jarcento oni starigis la plej gravajn konstruaĵojn kaj civilajn kaj religiajn.

=== 18-a kaj 19-a jarcentoj ===
Ĉirkaŭ 1705, [[Filipo la 5-a (Hispanio)|Filipo la 5-a]], dankema al la vilaĝo pro ties fideleco dum la [[Milito de hispana sukcedo|Milito de sukcedo]], donas titolon de ''Fiel'' (fidela). En tiu jarcento la vilaĝo ĝuis de la plej grava foiro pri [[brutobredado]] de la komarko, kies impostoj pro cirkulado kaj vendo de varoj estis ĉefaj spezofontoj. Madridejos ligiĝis al pago de ''quindenio'' (ĉiuj dekkvinan jaron) en 1796.

La 21-an de marto de 1796 pasis tra tiuj lokoj la reĝo [[Karlo la 4-a (Hispanio)|Karlo la 4-a]], la reĝino kaj la nomita “[[Manuel Godoy|Princo de la Paco]]”, kiuj tranoktis en la palaco de don José Pando kaj doña Francisca Gallego, nome ''Casa Grande'' (granda domo). La civitanoj omaĝis spektakle kaj post la evento, la reĝo permesis du taŭrludojn por enspezi monon por ripari la vojojn difektitajn pro la paso de la korteganaro.

Dum la [[Milito de Hispana Sendependiĝo|Milito de Sendependiĝo]], la vilaĝo estis okupita de franca reĝimento, estrata de la generalo Ligiér-Belair; la francaj soldatoj incendiis la placon, kio estis terura ĉar temis pri ellignaj portikaroj, kaj la apudaj konstruaĵoj havis ankaŭ ellignajn plafonojn. Malaperis la Urbodomo, la Hospitalo kaj la viandovendejoj, dum el la Preĝejo de Sankta Maria restis nur turo. Post tio kelkaj lokanoj unuiĝis al la gerilo kun lokanoj el Camuñas kaj el aliaj vilaĝoj de la zono.

[[Dosiero:Feriamadridejos.jpg|eta|Tipaj vestoj]]
Dum la postaj okazintaĵoj la populacio dividiĝis inter liberaloj kaj konservativuloj, eĉ karlistoj. Oni establis armean roton, kun komandoro, dependanta el la politikestro de [[Alcázar de San Juan]]. 

La jaro [[1855]] estis terura pro epidemio de [[ĥolero]] kiu atakis la loĝantaron, kaj eĉ provokis insurekcietojn. Meze de la 19-a jarcento oni kreis la jurisdikcian teritorion kun ĉefurbo en Madridejos. En tiu jaroj pro la [[Desamortización]] oni translokigis la urbodomon al la loko de la iama monaĥejo de dominikanoj de Sankta Jacinto. En 1877 societo kreita de sep personoj konstruigis la [[taŭrludejo]]n.

Meze de la 19-a jarcento estis {{Nombro|1100}} domoj kaj la municipa buĝeto estis de {{Nombro|37317}} &quot;reales&quot; el kiuj {{Nombro|4400}} estis por pago al la sekretario.&lt;ref name=&quot;Madoz&quot;/&gt;

=== 20-a jarcento ===
En [[1900]] alvenis [[elektro]], nur 21 jarojn post kiam Edison inventis la neardan lampon, kaj oni konstruis &quot;fabrikon&quot; en la strato Romero, nome &quot;Popular Eléctrica&quot;, kies vaporkaldronoj movis la dinamojn el kiuj oni liveris elektron al la vilaĝo. La akvoliverado oni faris ekde la naturaj fontoj Cabalgador, ĝis la fonto de la Promenejo Kristo, kaj el kelkaj putoj de la proksimeco de la rojoj Arroyuelo kaj Valdespino. La problemo de la trinkebla akvo solviĝi ĉirkaŭ 1928, kian estis urbestro Maximino García, kaj inĝeniero Manuel Álvarez-Ugena Sánchez-Tembleque plenumis projekton por akvokapto el Terradas kaj kondukiloj el fero, kies akvujo ankoraŭ ekzistas. 

En 1928 alvenis la telefono, kaj oni pavimis la ŝoseon de Madrido al Kadizo, pro kio oni preparis en Madridejos ĉirkaŭ 33.000 granitajn pavimerojn. En 1931, oni konstruis mezlernejon &quot;Garcilaso de la Vega&quot;. Estis variaj vendejoj kaj negocoj en la vilaĝo, kiaj de vestoj, ŝuoj, nutraĵoj, ĉarpentejoj, kukejoj, vin- farejoj kaj vendejoj kaj ole-muelejoj, gastejoj, magazenoj el ligno, el fero, forĝejoj; du fabrikoj por faruno, krom enspeziga produktado de [[safrano]].

Post la malfacilaĵoj de la jaroj de la [[Hispana Enlanda Milito]], kaj jam en la [[1950-aj jaroj]] komencis ekonomia rekupero, pavimado de stratoj, instalado de fontoj, moderna lumigado, plibonigo de loĝejoj, ktp. Ĉiukaze la ekonomia krizo propra de la [[frankisma reĝimo]] okazigis drastan elmigradon al industriaj centroj. Ĉe la [[Hispana transiro al la demokratio|demokratia periodo]] estis rekupero kaj ŝanĝoj en la strukturo labora kaj administra de Madridejos kiu iome pli ligiĝis al la najbara Consuegra.

== Ekonomio kaj demografio ==
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj. Konstruado.

En [[1900]] Madridejos havis 7.158 loĝantoj, kaj en la 30 venontaj jaroj kreskis 17%, ĉefe dum la [[1920-aj jaroj]], kun 900 loĝantoj pliaj. En la [[1930-aj jaroj]] oni perdis 4% pro falo de la [[naskindico]], pro ekonomia krizo, sanproblemoj, infana mortindico, kaj ĉefe la [[Hispana Enlanda Milito]]. Dum la [[1940-aj jaroj]] la populacio ege kreskis, kun pli da 1.400 loĝantoj, ĉirkaŭ 14%, dum je provincia nivelo oni kreskis nur 8%. Ekde [[1950]] al [[1975]] sinsekvis jaroj de kresko kaj malkresko (pro elmigrado). Dum tiuj 25 jaroj, Madridejos kreskis nur 76 loĝantojn. La [[elmigrado]] al plej loĝataj urboj de la ŝtato, ĉefe al [[Madrido]] kaj ties influareo, eĉ eksterlanden, estis ĉefa tialo de populaciperdo. El 1975 la populacio kreskis ĉirkaŭ 200 loĝantojn ĉiun kvinan jaron. En [[1986]] estis populacio de 10.189. La naskindico estis de 15 naskoj por ĉiu 1.000 loĝantoj kaj jaro; la [[mortindico]] estis de 9 mortintoj por ĉiu 1.000 loĝantoj kaj jaroj; tiele ke la natura kresko estas de 6 loĝantoj por ĉiu 1.000 loĝantoj kaj jaro, sub la pleja kresko de la hispana populacio nome 18 loĝ./1.000.

== Monumentoj kaj interesaĵoj ==
=== Ventomuelejo ===
[[Dosiero:Julio2005-1.jpg|eta|Ventomuelejo de &quot;Tío Genaro&quot;]]
Aktuale staras totale nur unu, tiu konata kiel muelejo de &quot;Tío Genaro&quot; (onĉjo Genaro), unu de la plej antikvaj el Manĉo. Katalogita kun origino de ĉirkaŭ 400 jaroj kaj konsiderata de turisma intereso. Ties posedanto, José-Luis Doctor García, heredis ĝin el antaŭuloj, kiuj uzis ĝin por mueli ĝis la mezo de la 20-a jarcento; ankoraŭ konservas la kompletan maŝinaron. Ĝi troviĝas jam ene de la urba kerno de la vilaĝo, kaj estis aranĝita kiel distrejo, kun apuda konstruo de portikaro, kun la karakteroj propraj de Manĉa Korto. En ĝi oni ekspozicias diversajn objektojn kaj etnologiajn aĵojn tipajn de la vivmaniero de la tieaj homoj.

=== Preĝejo Salvador ===
[[Dosiero:Sepulveda - Iglesia de El Salvador (Exterior).jpg|eta|Preĝejo Salvador]]
Pro kresko de populacio, en [[1531]] oni ekkonstruis la Preĝejon Salvador (savisto) danke al la Ordeno de Sankta Johano. La verko estas de [[Alonso de Covarrubias]], kvankam okazis diversaj rekonstruoj kaj restaŭroj postaj. En ĝi observeblas elementoj de stiloj de [[Gotika arkitekturo|dekadenca gotiko]] kaj de la [[Renesanco]]. Ĝi havas etendon de 53 metroj longe kaj 22 m larĝe, distribuata en 3 navoj, kies volboj eltenas per 8 pilieroj el [[granito]] kun ioniaj [[kapitelo]]j. Estas turo el [[briko]] kun bendoj el granito kaj kovrata per kapitelo el [[ardezo]], restaŭrata en 1997. En [[1915]], pro detruo fare de ŝtormo oni malaltigis la kapitelon je tri metroj alte. La baptujo estas ankaŭ el granito kaj ornamiĝas per tri krucoj de la [[Ordeno de Malto]] aŭ de Sankta Johano. Aktuale troviĝas bone konservata kaj ties vitraĵoj estas ekzemplo el tio.

=== Konvento de Sankta Klara ===
[[Dosiero:Convento clarisas.jpg|eta|Konvento de Sankta Klara]]
Konstruita el ŝtonoj kaj briko kovrita ekstere per cemento. Plano en latina kruco. [[Sonorilmuro]] de du truoj kaj enirejo kun duoncirkla arko el ŝtono ornama. Ĝi estis fondita la 15-an de novembro de [[1656]] de la kapitano Francisco Díaz Gallego kaj doña María Asunción Vázquez de Neyra, kiuj estas entombigitaj sub la ĉefa altaro, kaj kies blazonoj troviĝas super la pordo. 

Dum la enlanda milito la monaĥinoj disiĝis kaj la konvento estis hejmo de ĉirkaŭ 400 rifuĝintoj. Dum tiu tempo la preĝejo estis rabita. Post la fino de la milito la monaĥinoj reunuiĝis kaj oni komencis rekonstruadon. En 1940 oni muntis bazlernejon. En 1984 la kardinalo Marcelo González, pro la ŝtato de abandono de la konvento, rajtigis la monaĥinojn eliri el fermiteco por kolekti monon kaj ripari la hejmon. Tio finis en 1993 kaj estis direktita de la arkitekto dominikana Francisco Coello.

=== Ermitejo Kristo de la Paŝtejo ===
[[Dosiero:Cristoprado.jpg|eta|Ermitejo Kristo de la Paŝtejo]]
Ĝi montras interesan stilon [[ĉurigera]]n. Temas pri konstruaĵo granda kaj tre ornama, proksima al la ulmaro. Oni konstruis el pagoj de paxstistoj kiuj dankemas pro supozata helpo farita al unu el ili nome Joaquín Guerra. La unua ermitejo estis ĉe la Malnova Paxtejo, ĉe trapasejo Herencia, kaj estis pli povra konstruo. Elstaras en ties interno la monumenta kredo de la 18-a jarcento kaj la balustrado de la ĥorejo. Posedas du enirejojn, kies ĉefa estas orientata al la promenejo. Apude oni konstruis lastatempe Rezidejon por maljunuloj.

=== Preĝejo kaj Konvento de Sankta Francisko ===
[[Dosiero:san francisco madridejos.jpg|eta|Sankta Francisko]]
Oni fondis page de la lokanaro en [[1612]]. Kontribuis ĉefe doña María Cervantes Gallego kaj don Juan de Mayorga. Finiĝis en 1619. En la 18-a jarcento ĝi havis kvin oficejojn, 26 ĉelojn, librejon kaj fruktoĝardenon. La monaĥaro kiu loĝis tie apartenis al la Reformitaj Franciskanoj. Dekomence ĝi estis dediĉata al Sankta Pedro de Alkantaro kaj la preĝejo al la Senmakula Virgulino. La plano estas identa al tiu de la preĝejo Gilitos, nune sidejo de la Regiona Parlamento. En la 19-a jarcento pro la [[desamortización]], oni apartigis la fruktoĝardenon kaj la konvento iĝis karcero. La preĝejo iĝis foje magazeno.

Post procezo de restaŭrado en 1972, la konvento iĝis Kulturdomo, aktuale sidejo por aktivaĵoj, kaj la preĝejo hejmas por la figuro de la Patronino de Madridejos, la virgulino Valdehierro. La aktuala kunvenejo estis konstruita por kapelo de la Ordeno Tercera (triaranga) page de doña Úrsula de Mayorga, kies blazono superas la pordon. Tiu senjorino kun lia patro estas sepultigitaj sub la ĉefaltaro de la preĝejo.

Septembre de 2008 oni inaŭguris en tiu sama konstruaĵo la konstantan muzeon de la safrano, ĉar tiu vilaĝo estis ĉiam granda produktanto de tiu floro, danke al klopodoj de la municipo kaj la Kultura Asocio &quot;El Carpío&quot;

=== Granda Domo aŭ de la Ĉenoj ===
[[Dosiero:P3172279 2007.jpg|eta|Granda Domo]]
Estas unu de la palacoj kiuj ekzistis en Madridejos, datas el [[18-a jarcento]]. En ĝi loĝis la grafoj Cañada kaj tie gastiĝis la reĝo [[Karlo la 4-a (Hispanio)|Karlo la 4-a]] kaj la reĝino María-Luisa la 21-an de marto de [[1796]] survoje al Andaluzío. Unika karaktero estas la fasado, kun la korto. La tureto staras super publika vojo. Aktuale post serio de modifoj, ĝi iĝis Kulturdomo, en ties ĉefa konstruaĵo, dum la resto estas biblioteko kaj muziklernejo.

=== ''Silos'' - La subteraj loĝejoj ===
La ''silos'' en Madridejos estas rezulto de la minimuma akirpovo de la familioj kiuj okupis ilin, sed ankaŭ temas pri akurata adaptado al klimato de drastaj temperaturŝanĝoj, ĉar spite malkonvenaĵoj, ili ĝuas de media temperaturo malvarmeta somere kaj varmeta vintre. Laŭlonge de koridoro disponoĝas ĉambroj, nome dormejoj, kuirejo, manĝejo, staloj, pajlejo, kokejo; nome domo sen veraj tegmento, traboj, kolonoj, aŭ muroj. Ĉio estas totale kalkigita, la planko estas de kota ceramiko. Disponas el puto kaj akvelirejo konvene disponata por eviti la eniron de akvo al la ĉambroj. La ''silos'' estis domoj de la familioj plej malriĉaj kaj laboristaj el la vilaĝo.

La muroj, tegmentoj kaj plankoj aperas kovrataj el kalko kaj tiele la sunlumo eniras plej forte en la interno de la ''silo'' por lumigi la tutan domon per blindiga blanko. En la internaj ĉambroj oni malfermas fenestrojn vertikalajn nome &quot;lumbreras&quot; (lumigiloj) kiuj, krome, utilas por aerumado de la domo. Ĉar oni estas subtere, la temperaturo de la interno estas tre konstanta kaj oni konservas la varmon vintre kaj la malvarmon somere.

=== Taŭrludejo ===
Tiu [[taŭrludejo]] datas de fino de la [[19-a jarcento]] kaj estas konsiderata de kultura intereso. Temas pri konstruo realigata tute el muroj de [[argilo|argila]] tero, iom plifortigitaj en kelkaj lokoj per brikaj abutamentoj. Ĝi profitis la neebenan grundon kaj ne havas regulan formon, kaj estas pli ovalforma ol ronda, kiel ĉiuj taŭrludejoj. Aktuale oni restaŭras por malfermi tie pritaŭran muzeon.

=== Muzeo de la safrano kaj etnografia ===
La muzeo de la [[safrano]] troviĝas situanta en la antikva konvento de Sankta Francisko, fondita en [[1612]]. La muzeo montras la tutan procezon de kultivo, ekde la preparado de la tereno, elŝeligo de la cepo, plantado, rikolto kaj elŝeligo de la rozo, rostado, tranĉado, dispartigo kaj vendado de la [[safrano]]. Ĝi havas ankaŭ ĉambrojn dediĉatajn al uzoj kaj gastronomiaj kaj medicinaj.


== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Municipoj de la provinco de Toledo]]

{{Municipoj de Provinco Toledo}}

[[Kategorio:Kastilio-Manĉo]]
[[Kategorio:Municipoj de Toledo]]
[[Kategorio:Provinco Toledo]]</text>
      <sha1>ahmf6hdypb1k3hji16ncpngc9j7ufzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vikipedio:Diskutejo/Lingvejo</title>
    <ns>4</ns>
    <id>407520</id>
    <revision>
      <id>9470678</id>
      <parentid>9470443</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T05:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <comment>/* «ukraina» anstataŭ «ukrainia» */</comment>
      <origin>9470678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28535" sha1="rw2ekr9f7ic5bmwn4ddoa3re2ke7oym" xml:space="preserve">{{DiskutejoEnkondukoSubpaĝo
|nomo=Lingvejo
|bildo = Crystal 128 babelfish.png
|bildhelpilo = Lingvejo
|priskribo = La sekcio de la Diskutejo por informi kaj diskuti pri lingvaj demandoj, tradukproblemoj, tradukiloj, terminoj, titoloj de artikoloj, stilo, gramatikaĵoj, alilingvaĵoj, redaktistaj temoj, ktp.
|mallongigo = VP:DL
}}[[Kategorio:Vikipedio:Diskutejo]]

== Konekti al Vikidatumoj ==

Ĉu pli spertaj Vikipediistoj povus ligi [[Amisa lingvo|ĉi tiun artikolon]] al ĉi tiu ero: Q35132 [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 05:50, 5 jan. 2026 (UTC)

:{{farite|Farita}} de {{u|Petr Tomasovsky}}. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:09, 12 apr. 2026 (UTC)

== Kio estas la radiko: inic aŭ inici? ==

Mi ne estas ĉerta pri tio, ĉu ĉiuj instancoj de &quot;inic'''i'''&quot; estas eraraj? ekz. inicianto (Strangas al mi diri inicanto)

Jen la difino de PIV 

&quot;'''inic/i''' (&lt;abbr&gt;tr&lt;/abbr&gt;) Enkonduki iun en scion pri ia afero pli-malpli sekreta (religio, sekto, scienco &lt;abbr&gt;ktp&lt;/abbr&gt;): ''⁓i iun pri sekretaj ritoj''; ''⁓i disĉiplon en la filozofion''; ''la infanoj ⁓ataj al la metia laboro''. ☞ ''ensekretigi''. 

'''⁓ado'''. Ago de ⁓anto: ''la bapto estis la &lt;mark&gt;⁓ado&lt;/mark&gt; al la sekto de Johano''. 

'''⁓ilo'''. Tio, kio servas por ⁓i: ''matematika ⁓ilo''. ☞ ''gvidilo''. 

'''⁓ito'''. Persono ⁓ita: ''la grandaj ⁓itoj''. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:14, 21 jan. 2026 (UTC)
:Mi konas neniun radikon '''inici-''' nek vorton '''inicianto'''. Ĉu eble vi celas '''[https://vortaro.net/#iniciati_kd iniciat-]'''? (Rimarku ke &quot;inici&quot; kaj &quot;iniciati&quot; ne estas sinonimoj.) --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:09, 21 jan. 2026 (UTC)
::Dankon mi ne sciis pri iniciati kiel propra radiko. Vere Z. diris pri si mem &quot;Iniciatinto, ne kreinto&quot;. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:29, 21 jan. 2026 (UTC)
::&quot;'''iniciat/i''' (&lt;abbr&gt;tr&lt;/abbr&gt;) '''1''' Kiel unua, proponi aŭ fari: ''⁓i traktadon, entreprenon, eksperimenton, novan politikon, kuracmetodon, instrumetodon''. ☞ ''debuti'', ''inaŭguri'', ''instigi'', ''komenci''.  
::'''2''' ⚥ Ekfunkciigi la sintezon de makromolekulo (proteino, nuklea acido &lt;abbr&gt;ktp&lt;/abbr&gt;): ''⁓aj enzimoj estas necesaj al la ⁓o de la sintezo de proteino''. 
::'''⁓o'''. Ago ⁓i: ''lia ⁓o sukcesis''; ''preni sur sin la ⁓on de la afero''.
::'''⁓anto'''. ⚥ ⁓anta molekulo: ''polimeriga ⁓anto''; ''gena ⁓anto'' (promotoro).
::'''⁓emo'''. Kapablo de tiu, kiu emas ⁓i: ''homo sen ⁓emo''; ''⁓ema karaktero''.
::Do '''inicianto''' okazas en 62 artikoloj, kaj  la supra difino de '''⁓anto''' estas pri [[molekulo]]. 
::@[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]], Ĉu oni rajtas uzi inicianto por la homo kiu inicitas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:51, 21 jan. 2026 (UTC)
:::Inicanto estas homo kiu inicas, iniciatanto estas homo (aŭ molekulo!) kiu iniciatas, &quot;inicianto&quot; laŭ mia scio ne ekzistas. Verŝajne la plej multaj ekzemploj de &quot;inicianto&quot; estas eraroj por &quot;iniciatanto&quot;. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:02, 21 jan. 2026 (UTC)
::::Mi tute konsentas kun Arbarulo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:44, 13 feb. 2026 (UTC)

== La verbo Ĉeesti ==

&quot;'''alesti''' (&lt;abbr&gt;ark.&lt;/abbr&gt;), '''apudesti''', '''ĉeesti'''. Esti en tiu loko, kie io okazas: ''inviti iun alesti al la prezentado'' Z; ''kian ĝojon alportas vortoj de amiko apudestanta!'' Z; ''ĉeesti en kunveno''; (&lt;abbr&gt;tr&lt;/abbr&gt;) ''ĉeesti kunvenon''. ☞ ''partopreni''.

Ĉu ĉeesti estas kaj [[Transitiva verbo|transitiva]] kaj netransitiva verbo (kiel [[esti]])?

[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:17, 5 feb. 2026 (UTC)

== Origina aŭ originala ==

Ĉu uzi adjektivon &quot;origina&quot; aŭ &quot;originala&quot;, ekzemple por [[nomo]] aŭ [[titolo]]. En la nuna versio estas miloj da instancoj de ĉiu formo! Eĉ pri la [[Prapeko]], tute ne klaras ĉu [[Origina peko]] aŭ [[Originala peko]]? ĉu vere eblas ambaŭ formoj?

Jen la difinoj de PIV

'''origina'''. Apartenanta aŭ rilata al la origino de io: ''la origina lingvo de la homaro''; ''konservi al frukto ĝian originan guston''; ''la origina peko'' (✞ kulpita de la unua homparo k dividata de ilia devenantaro).

'''originala'''

'''1''' Prezentanta la unuan primitivan formon de io, kontraste kun kopioj, tradukoj aŭ misformoj, kiujn oni devenigis de ĝi: ''tio estas nur kopio de la originala pentraĵo''; ''la originala teksto de libro''; ''traduki verkon el la originala lingvo''; ''originale verkita de'' […] Z. ☞ ''aŭtentika''.

'''2''' Tia, kia ne imitas aliajn, sed tiras siajn ideojn el sia propra menso: ''ju pli da sprito oni havas, des pli da originalaj homoj oni trovas''; ''ŝi estis en ĉio originala infano, silenta k pensanta'' Z; ''originala stilo''.

'''3''' Ne simila al aliaj k iom stranga: ''kelkaj vivis kiel maljunaj fraŭloj k havis tute originalan pensmanieron k strangajn kutimojn'' Z; ''ĉu li ĉiam skribas tiel originale k afekte?''

'''4''' (&lt;abbr&gt;evi&lt;/abbr&gt;) = origina: ''se la adverbo estas ne devena, sed originala'' […] Z.

Do PIV eksplicite ekzemplas &quot;origina peko&quot;, do kial ni havas originala? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:43, 12 feb. 2026 (UTC)

:Fakte la artikolo titoliĝas [[Prapeko]], kio estas plej esperantlingva; poste [[Origina peko]] estas ankaŭ tre esperantlingva; dum [[Originala peko]] nur imitas nacilingvajn versiojn kaj iel kongruas kun la unua signifo de originala en PIV. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:42, 13 feb. 2026 (UTC)
::Mi konsentas kun Kani ke oni prefere ne skribu &quot;originala peko&quot;, ĉar almenaŭ en kutima senco kristanoj ne kredas ke oni &quot;kopiis, tradukis, aŭ misformis&quot; pekojn aŭ eventuale pekemajn homojn. Cetere, estas granda koincido inter la PIV-aj difinoj de &quot;origina&quot; kaj &quot;originala&quot;, do ni devus atendi kaj toleri, ke multaj vortumoj uzu ambaŭ. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:57, 13 feb. 2026 (UTC)

== Ekonomia kaj ekonomika ==

Jen du kategorioj: [[:Kategorio:Ekonomikaj teorioj]] kaj [[:Kategorio:Ekonomiaj teoremoj]], la unua rilatas al la anglalingva [[:en:Category:Economic theories]] kaj la dua al [[:en:Category:Economics theorems]].

Do mi komprenas ke ekonomia estas ({{L-en|economics}}) kaj ekonomika estas ({{L-en|economic}})! Mi ne scias kiel, sed mi pensas ke valoruas kontroli ĉu tiel ĉiu instanco de ekonomia rilatas al economics kaj de ekonomika al economic, kaj inverse. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:23, 24 feb. 2026 (UTC)

:Interesas ke ekonomia aperas en PIV, sed eknomika ne!
:&quot; '''ekonomia'''. Rilata al ekonomio: ''ekonomiaj problemoj''; ''ekonomia konkurado'' Z, ''krizo''; ''ekonomia sistemo''; ''ekonomia uzado''; ''ni devas uzi niajn fortojn ekonomie k saĝe'' Z. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:30, 24 feb. 2026 (UTC)
::&quot;Ekonomika&quot; signifas &quot;rilata al ekonomiko&quot;, kiel normale por adjektiva formo de substantiva radiko. Kiam oni komparas kun la angla, ''economics'' en kunmetoj ĉiam signifas &quot;ekonomika&quot;, sed ''economic'' povas tradukiĝi &quot;ekonomika&quot; aŭ &quot;ekonomia&quot; depende de la celata signifo. [[:Kategorio:Ekonomiaj teoremoj]] estas misnomita. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:33, 12 apr. 2026 (UTC)
:::Mi aldonas ke ''ekonomiko'' estas la scienco kiu studas ''ekonomion'' - [[Uzanto:Sahaquiel9102|Sahaquiel9102]] [[Dosiero:Flag_of_Colombia.svg|25px]] Saluton el [[Kolombio]]! | Unu [[Tero|mondo]], Unu [[Esperanto|Lingvo]] [[Dosiero:Flag of Esperanto.svg|25px]]  ---&gt; [[Uzanto-Diskuto:Sahaquiel9102|Mia Diskutpaĝo]] 22:37, 12 apr. 2026 (UTC)

== Amasa ŝanĝado kemio =&gt; ĥemio ==

Mi vidas ke okazas amasa ŝanĝado de la vortuzado en la encikloedio: ''kemio'' iĝas ''ĥemio'', same pri ĉiuj samradikaj vortoj. Mi ne trovis respektivan diskuton surbaze de kiu estus farita la decido, ebliganta tian amasan ŝanĝadon. PIV [https://vortaro.net/#kemio_kd asertas] ke ambaŭ vortoj estas egale akcepteblaj, sed la derivaĵoj estas [https://vortaro.net/#kemio_kd listigataj] nur por ''kemio''. Ekzistas fakaj vortaroj kiel [[Terminaro de kemiaj afiksoj]], [[Kemia kaj scienc-teknika vortaro]], [[Kemiaj afiksoj]], [[Fundamento de kemia nomenklaturo]]. Ekzistas retejoj kiel [https://www.eventoj.hu/steb/kemio/doug-portmann/nomoj-de-kemiaj-elementoj.htm Nova rigardo al la nomoj de la kemiaj elementoj en Esperanto] ks. Do la radiko ''kemio'' tutevidente estas vaste uzata kaj lingve akceptebla. Do kial okazas la nuna amasa redaktado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:28, 21 maj. 2026 (UTC)

:Ni nun havas ''[[fizika ĥemio]]'' apud ''[[kemio]]''. Tio ŝajnas stranga. Sed kion fari? [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 16:25, 21 maj. 2026 (UTC)
::Ankaŭ mi maltrankvilas pri tio. Ĝi ŝajnas esti malrespekto al la titolpolitiko. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:25, 21 maj. 2026 (UTC)
::: {{kontraŭ}} tiu amasalinomigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:47, 21 maj. 2026 (UTC)

== Kvajo ==

Kio estas? ĉu [[kajo]]? en la nuna versio de la vikipedio estas instancoj en kvar (4) artikoloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:31, 15 jun. 2026 (UTC)

:En unu loko ŝajne temas pri la rivero แม่น้ำแควใหญ่ / Maenam Khwae Yai / [mɛ̂ːnáːm kʰwɛː jàj]. Mi mem devus iom esplori antaŭ ol proponi esperantigon de tiu nomo! [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 13:52, 15 jun. 2026 (UTC)
::Kaj en aliaj lokoj aspektas esti erara misskribo de [[kajo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:38, 15 jun. 2026 (UTC)

== Denask aŭ denaskiĝ? ==

Ĉar oni parolas pri ekde la naskiĝo (de la naskiĝinto, ekde bebeco), ne ekde la nasko (fare de la naskinto, kutime la t.n. patrino)!

Do denaskiĝe estas la ĝusta termino kaj denaske estas eraro!

Same por ekzemple [[Denaska parolanto|'''Denaska''' parolanto]], ĉu ne denaskiĝa? ĉar temas pri la naskiĝo de la parolanto, ne la nasko de la parolanto!

Mi metis la demandon ankaŭ en [[Nasko]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:30, 20 jun. 2026 (UTC)

:'''Denaske''', '''denaska''', '''denaskulo''' estas vortoj firme establitaj en la reala lingvouzo. Ni sekvu la reale uzatan lingvon, kaj ne inventu iun propran variaĵon, eĉ se ĝi aperas al ni &quot;pli ĝusta&quot;. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:08, 20 jun. 2026 (UTC)
::Cetere, mi ne opinias tion erara. Se io validas &quot;ekde la naskiĝo&quot; (de iu persono), ĝi samtempe ankaŭ validas &quot;ekde la nasko&quot; (la nasko de la patrino de tiu persono, la nasko kiu enmondigis tiun personon), ĉar efektive la naskiĝo kaj la nasko estas la sama evento. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:14, 20 jun. 2026 (UTC)
::Mi plene konsentas kun la konsilo de Moldur. La sama fleksebleco validas ankaŭ por aliaj verboj, ekz. ĉiu &quot;rigardiĝo de&quot; io (ŝajne oni eĉ ne uzas tiun vorton!) estas ankaŭ &quot;rigardo al&quot; ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:50, 20 jun. 2026 (UTC)

== &quot;antaŭig&quot; aŭ antaŭenig ? kaj antaŭiĝ aŭ &quot;antaŭeniĝ&quot;? ==

Ĉu &quot;antaŭig&quot; estas erara sen la en? 

antaŭigi ne ekzistas en PIV, sed ja ekzistas

&quot;'''antaŭenigi'''. Fari, ke io iru pluen: ''tiu oficiala aprobo multe antaŭenigis nian aferon en ĉi tiu lando''. ☞ ''akceli'', ''favori''.

'''antaŭiĝi'''. Veni en pli antaŭan lokon aŭ pli frue: ''la fratoj rajdis pluen k antaŭiĝis al li je granda distanco'' Z; ''li antaŭiĝis tiun je tuta horo'' Z.&quot;

Do mi plie demandas pri &quot;antaŭeniĝ&quot;, ĉu ankaŭ erara? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:40, 15 jul. 2026 (UTC)

== rezidenco  ==

rezidenco ne ekzistas!

Laŭ PIV 

'''rezidejo'''. Domo, en kiu oni rezidas

'''rezident/o''' Σ Altranga funkciulo, komisiita de protektanta ŝtato ĉe la regnestro de protektorato.

'''rezidentejo'''. Domo, en kiu loĝas k funkcias rezidento.

[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:04, 26 jul. 2026 (UTC)

== Deterioro ==

simple, malpliigo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:17, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:La angla vorto ''deteriorate'' signifas &quot;malpliboniĝi&quot;, &quot;kadukiĝi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:28, 5 aŭg. 2026 (UTC)

== Ne kofuzu ==

inter prepar (ne pripar) kaj ripar (ne repar)

[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:03, 7 aŭg. 2026 (UTC)

:pri ĝusta repar- (reparaĵ) estas preferata reparaci/o [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:45, 7 aŭg. 2026 (UTC)

== revert ==

Ĉu erara? precipe ne'''revert'''ebla. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:30, 20 aŭg. 2026 (UTC)
:Kredeble erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:47, 27 aŭg. 2026 (UTC)

== disturbo ==

En la nuna versio de la vikipedio estas tiaj instacoj en 30 artikoloj. Kion oni faras kun tio? Ĉu simple anstataŭiga per perturbo/ĝeno? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:26, 25 aŭg. 2026 (UTC)
:Verŝajne, aŭ per alia vorto laŭ la kunteksto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:45, 27 aŭg. 2026 (UTC)

==Propraj nomoj, uskleco, emfazo==
En Vikipedio mi renkontadas kelkajn skribokutimojn de [[Uzanto:ThomasPusch]] kaj foje aliaj homoj, kiuj al mi aspektas kontraŭnormaj, pri propraj nomoj kaj rilataj aferoj. Ĝis nun mi supozis ke tio estas idiosinkrazia eraro de ThomasPusch kaj ĝustigas aŭ reĝustigas kiam mi trovas ĝin. Tamen la korektado ŝajne iritas ThomasPusch eĉ tiom ke li redaktomilitas [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=EO&amp;diff=prev&amp;oldid=9462198]. Mi petas ke la aliaj vikipediistoj klarigu kion vi pensas, kaj ĉu vi volas establi normon kiu devigas aŭ permesas tiujn stilojn anstataŭ tiuj, kiujn mi ĝis nun kredis normalaj.

===Minusklaj instituciaj nomoj===
Ĉe multaj institucioj, kies nomo inkludas parton rilatan al la tipo de institucio, li minuskligas tiun parton: ekzemple ĉe [[Datteln]] li skribas &quot;muzeo Hermann-Grochtmann&quot;. Ŝajne li pensas ke tio estas komuna nomo, kvazaŭ oni dirus &quot;la arkeologia muzeo&quot;. Sed al mi ŝajnas evidente, ke Hermann Grochtmann estas la nomo de estinta fakulo, Muzeo Hermann Grochtmann estas la oficiala nomo de unu certa muzeo nomita pro li, do ne ekzistas tuta klaso de &quot;muzeoj Hermann-Grochtmann&quot; kiel ekzistas klaso de &quot;arkeologiaj muzeoj&quot;, kaj ke la vortumo &quot;muzeo Hermann(-)Grochtmann&quot; entute ne havus sencon al leganto, kiu ne komprenus ke tio estas la oficiala nomo de unu certa muzeo.

Mi vidis tian minusklan skribon tre malofte ekster Vikipedio, kaj mi vidis majusklan oftege. Por escepta minusklo vidu [https://eo.mondediplo.com/2013/01/article1904 ĉi tie] &quot;muzeo Nicéphore-Niepce&quot;, por pli normala majusklo vidu ekzemple [https://esperantaretradio.blogspot.com/2020/07/muzeo-de-felico.html ĉi tie] &quot;Muzeo de Feliĉo&quot;.

===Nomoj kun nur la unua vorto majuskla===
Ĉe iuj nomoj li majuskligas nur la unuan vorton. Ekzemple, ĉe [[Liaodonga Duoninsulo]] Kani skribas pri la &quot;ŝtato Ĝan [tiel, anstataŭ Yan] de la Militŝtata periodo&quot;. Oni rimarku, ke tio ne estas traktata kiel komuna nomo, ĉar tiel la ''m'' estus minuskla, kaj ke &quot;periodo&quot; estas necesa parto de la nomo, ĉar oni ne povas skribi tutsimple pri &quot;la ŝtato Yan de la Militŝtata.&quot;

Ekster Vikipedio mi renkontis tion en kelkaj tekstoj (tamen, mi pensas, ne la plimulto). Vidu ekzemple &quot;Flava Rivero&quot; kaj &quot;Kvin Dinastioj&quot; [http://espero.chinareports.org.cn/2013-03/26/content_36292903.htm ĉi tie] kontraste al &quot;Kvin dinastioj&quot; [https://eo.mondediplo.com/2013/01/article1904 ĉi tie] (tamen eĉ tie &quot;Flava Riverego&quot;). Ĝi ŝajne ne aplikiĝas al ĉiuj propraj nomoj, sed nur certa klaso, mi ne scias precize kiu. Mi supozas ke eble ĝi estas la normala konvencio en certaj etnolingvoj. En Vikipedio ŝajnas al mi ke rekte malpermesas tion la gvidlinio &quot;Majusklaj estu ĉiuj unuaj literoj de propra nomo, escepte de enaj konjunkcioj, prepozicioj kaj artikoloj&quot; ĉe [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], kun la tieaj ekzemploj. Rimarku ke [[Vikipedio:Teksto]] eksplicas, ke la samaj reguloj pri uskleco validas en artikolaj tekstoj kiel en titoloj.

===Kursivaj nomoj===
Li skribas multajn proprajn nomojn kursive. Li pretendas ke tio estas por signi &quot;fremdlingvajn terminojn&quot; kaj ke la nomoj, kiujn li ne kursivigas, ne estas &quot;terminoj&quot;. Mi ne komprenas, en kiu senco iuj nomoj estas &quot;terminoj&quot; kaj iuj ne. Mi ankaŭ ne tute fidas, ke tio estas la vera motivo, ĉar mi foje trovas eĉ Esperantajn nomojn kursivaj, ekzemple ĉe [[Oer-Erkenschwick]] &quot;la kirko ''reĝo-Kristo''&quot; (tiel, minuskle).

Mi foje vidis similan kursivigon ekster Vikipedio en Esperanto, kaj ofte en la germana, de kiu laŭ mia supozo la kutimo eble venas. Ankaŭ ekster Vikipedio mi ne scias kiel oni difinas la klason de nomoj kiuj estu kursivaj. Vidu ekzemple por kursivigo ekster Vikipedio &quot;ilia klubo ''The April Photo Society''&quot; [https://eo.mondediplo.com/2013/01/article1904 ĉi tie], por pli normala nekursivigo &quot;tre aktiva ĵurnalistino de Radio Liberdade&quot; [https://uea.org/l/?prenu=eo_maj2023 ĉi tie]. En la lingvoj kiujn mi plej bone konas, fremdeco normale ne estas kialo por kursivigi propran nomon (nur en la tre aparta okazo, ke oni parolas pri la nomo mem, kaj ne pri la afero, kiun ĝi nomas). Mi preferus ke ankaŭ en Vikipedio estu klare, ke propraj nomoj estas imunaj al kursivigo, kiel en la plej multaj esperantaj tekstoj.

===Bildopriskriboj sen majusklo===
Li emas komenci bildopriskribojn per minuskla litero, ekzemple vidu ĉiujn bildojn ĉe [[Datteln]]. En neniu ajn lingvo mi vidis ion similan. Por ekzemplo de normala bildopriskribo kun majusklo vidu [http://espero.chinareports.org.cn/2013-03/26/content_36292903.htm ĉi tie]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:49, 25 aŭg. 2026 (UTC)

== deterior ==

ne ekzistas en PIV! Ĉu simple anstataŭigenda per malboniĝ, malpliboniĝ aŭ plimalboniĝ?

En la nuna versio de la vikipedio tiaj instancoj aperas en 36 artikoloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:24, 27 aŭg. 2026 (UTC)
:Jes. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:45, 27 aŭg. 2026 (UTC)

== «ukraina» anstataŭ «ukrainia» ==

Mi rimarkis ke en Vikipediaj artikoloj, iu uzanto temante pri ion apartenanta al Ukrainia ŝtato, ĉiam uzas la formon «ukraina» anstataŭ «ukrainia» kvazaŭ li parolas pri etno kaj ne pri ŝtato. Samtempe, li ĉiam korektas tiujn, kiuj sammaniere uzas la formon «rusa» anstataŭ «rusia». Ĉu li pravas aŭ mi korektu lin? [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 10:22, 4 sep. 2026 (UTC)
:Tiu ĉi uzanto estas mi. Mi uzas la formon ''rusia'' kiam temas pri la nacio, do ĉiuj civitanoj de [[Rusio]], kaj ''rusa'' kiam temas pri la etno, do la homoj kiuj konsideras sin [[rusoj]]. Tio spegulas diferencon ekzistantan en la rusa lingvo (''rusa/русский'' kaj ''rusia/российский'') kaj en la oficiala politiko de Rusio, bazita sur agnosko de la historia fakto ke Rusio estas lando de pli ol 150 etnoj, kiuj estas egalaj kaj samrajrajtaj. Ne ĉiu civitano de Rusio estas ''ruso'', sed ĉiu estas ''rusiano''. Tiun ĉi diferencon registris ankaŭ [[Esperanto-rusa vortaro de Kondratjev]], kiu havas ambaŭ formojn — [https://rueo.ru/sercxo/rusa rusa] kaj [https://rueo.ru/sercxo/rusia rusia]. Ukrainio estas proklamita de ĝia nuna estraro kiel lando de la ukrainoj, kie ĉiuj aliaj etnoj estas ekstreme limigitaj je siaj rajtoj. Do la diferenco inter ''ukraina'' kaj ''ukrainia'' ekzistas nek en la ukraina lingvo, nek en la politiko de Ukrainio. La vorto ''ukrainia'' ne estas registrita ankaŭ en la vortaroj. Ne eblas uzi en la '''enciklopedio''' neekzistantajn vortojn, eĉ se ilia aŭtoro ŝatas siajn elpensaĵojn kaj konsideras ilin uzindaj. Tio estas la '''enciklopedio''', ne ludejo aŭ propagandilo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:18, 4 sep. 2026 (UTC)
La vortoj «ukrainia» kaj «ukrainiano» estas uzataj en Esperanto. Tekstaro montras, ke «La Ondo de Esperanto» uzis tiujn vortojn plej ofte. Ĉu ĝi uzis la «neekzistantajn vortojn»? Se ni tradukus la nomon de etno «русский» en Esperanton, estus «rusa», ne «ruso» , ĉar via lingvo uzas adjektivon por indiki vian etnon (sed substantivon por aliaj). Do la diferenco inter «ruso»/«rusiano» ne spegulas ekzakte la rusan lingvon. Uzo de la vorto «rusa» por indiki ion apartenantan al rusia ŝtato estas ĝuste, laŭ Esperantaj vortaroj, do kial vi korektas aliulojn? '''En Esperanto oni uzas la vorton «Ukrainio», ne «Ukraino» por indiki ŝtaton, do la uzo de adjektivo «ukraina» por indiki ion apartenantan al ukrainia ŝtato ne estas logika'''. Vi uzas formon ukraina nur pro viaj politikaj konvinkoj, do kiel propagandilo. Tio ne estas politika diskuto, sed lingva.
Mi aldonu ke etnoj de Rusio ne estas egalaj kaj la rusa lingvo estas prioritatigita. La rusa estas la sola federacia lingvo. En publika informo destinita al konsumantoj, oni ne povas uzi nur nerusan lingvon. En ĉiuj lernejoj, la rusa ĉiam estas nepra sed etnaj lingvoj ne. En Krimeaj lernejoj, la nombro de krime-tataraj klasoj malpliiĝis post la rusa okupacio. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 12:52, 4 sep. 2026 (UTC)
:::Vi denove komencas politikan diskuton pri la temo, kiu tiom emociigas vin. Tiu ĉi diskutejo nomiĝas ''Lingvejo'', do forgesu pri la politiko almenaŭ ĉi tie. Viaj fantazioj pri &quot;ĝusta&quot; esperantigo de la vorto ''русский'' estas amuzaj, sed neniel rilataj al la reala mondo, en kiu la vortoj ''ruso'' kaj ''rusa'' dum pli ol jarcento estas uzataj en Esperanto. Se vi malŝatas la realan Esperanton, lernu alian lingvon aŭ elpensu vian propran, sed ne postulu ŝanĝi Esperanton pro viaj personaj preferoj, des pli politikaj. Mi ripetas: la vorto ''ukrainia'' ne troveblas en Esperanto-vortaroj, nek en la ukraina lingvo, nek en politika lingvaĵo de Ukrainio. Se vi konsideras ĝin utila, uzu ĝin en sociaj retoj, personaj paroloj, eble artikoloj en gazetoj kies redaktoroj akceptos ĝin (kiel tion eldonanto de La Ondo). Sed tio ĉi estas la '''enciklopedio''', ne gazeto. Se vi ne komprenas la diferencon, eventuale vi ne povas esti enciklopediisto. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:07, 4 sep. 2026 (UTC)
Mi ne komencis politikan diskuton ĉi tie, mi nur respondis al via aserto. Kial vi tiel ofte misprezentas kion mi diras? Mi ne parolis pri «ĝusta» esperantigo, sed montirs ekzemplon, ke Esperanto ne estas spegulo de naciaj lingvoj. Ŝajnas ke vi ne konas la diferencon inter aparta vorto kaj adjektiva formo de vorto. La vortoj «Esperantia» kaj «Vikipedia» ne ekzistas en la vortaroj, do laŭ vi, ĝi ne estas uzeblaj en enciklopedio? Estus ridinde. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 15:15, 4 sep. 2026 (UTC)

La lingvo spegulas realon, ne ies fantaziojn. Rusio origine estis konceptita kiel ŝtato de ĉiuj popoloj kiuj loĝas en ĝi (post jarcentoj tiu koncepto atingis Eŭropon kaj ricevis nomon de [[multkulturismo]]) kaj tiun realon spegulas la rusa lingvo en kiu ekzistas klara kaj grava diferenco inter ''rusa'' kaj ''rusia'', do inter etno kaj nacio. Ukrainio origine estis konceptita kiel naciisma ŝtato de la ukraina popolo. Oficialaj herooj de la nuna ukraina ŝtato estas la [[Ukraina Ribela Armeo]], kiu buĉis la judojn kaj [[Volinia masakro|polojn]] helpe de nazioj, do restis buĉi nur la rusojn por atingi ĝian originan celon de Ukrainio kiel la unuetna ŝtato. Tiun ĉi realon spegulas la ukraina lingvo, en kiu ne ekzistas la vorto ''ukrainia''. La proponita de vi elpensaĵo ekzistas nek en la ukraina lingvo, nek en la politika vivo de Ukrainio (tradicie ruslingva). ''Ukrainia'' ekzistas nur en via kapo kaj ĝi restu tie. Vikipedio estas la '''enciklopedio''', ĝi spegulas '''realon''', ne ies fantaziojn. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:41, 5 sep. 2026 (UTC)

Vi daŭras vian politikan diatribon kaj propagandon, ignorante mian lingvan komenton. Rusa Imperio ne estis multkulturisma, ĝi estis simple imperio, kiu ofte subpremis malplimultojn per rusigado. Ekzemplo de imperio, kiu relative respektis kaj promociis malplimultajn kulturojn estis Aŭstria parto de Aŭsti-Hungaria Imperio (do ne estas strange, ke la ukraina (tiam pli konata kiel la rutena aŭ la rusena) lingvo prosperis tie). [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 16:56, 5 sep. 2026 (UTC)
:Mia respondo estis klara: la vorto ''ukrainia'' ne ekzistas en Esperanto, ĉar ĝi ne ekzistas en la ukraina lingvo, ĉar respektiva koncepto ne ekzistas en Ukrainio kaj ties kulturo. Antaŭ ol rezoni pri Rusio kaj rusa kulturo estus bone lerni almenaŭ bazajn aferojn pri ili. Tiukaze vi scius la ke en la rusa lingvo kaj historio ne ekzistis ''Rusa imperio'' (Русская империя), sed nur ''Rusia imperio'' (Российская империя), do diferenco inter la etno kaj nacio ekzistis en nia ŝtato kaj kulturo jam antaŭ 300 jaroj kaj la lingvo klare registris tiun ĉi diferencon. En Ukrainio ĝi ne ekzistas eĉ hodiaŭ. Cetere same bone estus por vi lerni almenaŭ bazajn faktojn pri Ukrainio kaj ukraina kulturo, kvankam tio certe malrapidigus viajn hastajn kontribuojn pri ambaŭ temoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 18:33, 5 sep. 2026 (UTC)
La vorto «ukrainia» ne estas aparta vorto, sed adjektiva formo de la vorto «Ukrainio», ĝi ekzistas. «Rusa Imperio» ekzistas en Reta Vortaro, sed «Rusia Imperio» ne ekzistas en Reta Vortaro nek en PIV. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 18:51, 5 sep. 2026 (UTC)
:La adjektivoj estas apartaj vortoj kaj ĝuste pro tio ilin registras la vortaroj — kiel la [[Esperanto-rusa vortaro de Kondratjev]], kiu havas ambaŭ formojn — [https://rueo.ru/sercxo/rusa rusa] kaj [https://rueo.ru/sercxo/rusia rusia]. Kiel mi jam klarigis al vi kelkfoje, la vorto ''ukrainia'' estas registrita de neniu vortaro, nek ekzistas eĉ en la ukraina lingvo mem, ĉar ne ekzistas koncepto kiun ĝi povus speguli. Ĝi ekzistas nur en via kapo, same kiel elpensita de vi &quot;libera Ukrainio&quot;, kaj ambaŭ restu tie, sen trafi la '''enciklopedion''' kies tasko estas speguli la '''realan mondon''', ne la mondon de ies fantazioj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:47, 6 sep. 2026 (UTC)
Kompatinde, vi ankoraŭ ne povas rezisti al tento daŭrigi vian politikan propagandon en lingva diskutejo. En antaŭaj respondoj, mi jam klarigis kial via rezono pri adjektivoj estas stulta kaj vi orgojle ignoris mian rimarkon. Estas vane diskuti kun vi, ĉar vi ne estas kapabla fari tion. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 11:30, 6 sep. 2026 (UTC)
:Jes, mi stulte asertas ke vi ne rajtas trudi al la '''enciklopedio''' neekzistan vorton, registritan en '''neniu vortaro''', nek ekzistantan '''en la socio''' mem kiun ĝi devas priskribi. Mi orgojle ripetas ke la enciklopedio priksribas la '''realan mondon''' kaj en tiu ĉi mondo la vorto ''ukrainia'' ekzistas en '''neniu lingvo''', nek en iu ajn socio '''inkluzive Ukrainion mem'''. Estas vane diskuti kun homo kies menso vivas en [[Narnio]], sed mi atentigas ke eĉ [[John Ronald Reuel Tolkien|Tolkien]], inventinta plurajn vortojn kaj lingvojn por [[Mez-Tero]], ne trudis ilin al la '''reala mondo'''. Sekvu tiun ekzemplon aŭ forlasu la '''enciklopedion''' kaj plu ludu per fantaziaj vortoj en via fantazia mondo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:06, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>rw2ekr9f7ic5bmwn4ddoa3re2ke7oym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470823</id>
      <parentid>9470678</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VolodimirSvjatoslaviĉ</username>
        <id>244109</id>
      </contributor>
      <comment>/* «ukraina» anstataŭ «ukrainia» */</comment>
      <origin>9470823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28541" sha1="pwni1h976wqe1nvonu6m86c50zhhm5u" xml:space="preserve">{{DiskutejoEnkondukoSubpaĝo
|nomo=Lingvejo
|bildo = Crystal 128 babelfish.png
|bildhelpilo = Lingvejo
|priskribo = La sekcio de la Diskutejo por informi kaj diskuti pri lingvaj demandoj, tradukproblemoj, tradukiloj, terminoj, titoloj de artikoloj, stilo, gramatikaĵoj, alilingvaĵoj, redaktistaj temoj, ktp.
|mallongigo = VP:DL
}}[[Kategorio:Vikipedio:Diskutejo]]

== Konekti al Vikidatumoj ==

Ĉu pli spertaj Vikipediistoj povus ligi [[Amisa lingvo|ĉi tiun artikolon]] al ĉi tiu ero: Q35132 [[Uzanto:YTY76-EO|YTY76-EO]] ([[Uzanto-Diskuto:YTY76-EO|diskuto]]) 05:50, 5 jan. 2026 (UTC)

:{{farite|Farita}} de {{u|Petr Tomasovsky}}. [[Vikipediisto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#778899; font-family:Verdana; font-size:1em;&quot;&gt;CasteloBranco&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[Vikipediista diskuto:Castelobranco|&lt;span style=&quot;color:#00008b;&quot;&gt;diskuto&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 13:09, 12 apr. 2026 (UTC)

== Kio estas la radiko: inic aŭ inici? ==

Mi ne estas ĉerta pri tio, ĉu ĉiuj instancoj de &quot;inic'''i'''&quot; estas eraraj? ekz. inicianto (Strangas al mi diri inicanto)

Jen la difino de PIV 

&quot;'''inic/i''' (&lt;abbr&gt;tr&lt;/abbr&gt;) Enkonduki iun en scion pri ia afero pli-malpli sekreta (religio, sekto, scienco &lt;abbr&gt;ktp&lt;/abbr&gt;): ''⁓i iun pri sekretaj ritoj''; ''⁓i disĉiplon en la filozofion''; ''la infanoj ⁓ataj al la metia laboro''. ☞ ''ensekretigi''. 

'''⁓ado'''. Ago de ⁓anto: ''la bapto estis la &lt;mark&gt;⁓ado&lt;/mark&gt; al la sekto de Johano''. 

'''⁓ilo'''. Tio, kio servas por ⁓i: ''matematika ⁓ilo''. ☞ ''gvidilo''. 

'''⁓ito'''. Persono ⁓ita: ''la grandaj ⁓itoj''. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:14, 21 jan. 2026 (UTC)
:Mi konas neniun radikon '''inici-''' nek vorton '''inicianto'''. Ĉu eble vi celas '''[https://vortaro.net/#iniciati_kd iniciat-]'''? (Rimarku ke &quot;inici&quot; kaj &quot;iniciati&quot; ne estas sinonimoj.) --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:09, 21 jan. 2026 (UTC)
::Dankon mi ne sciis pri iniciati kiel propra radiko. Vere Z. diris pri si mem &quot;Iniciatinto, ne kreinto&quot;. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:29, 21 jan. 2026 (UTC)
::&quot;'''iniciat/i''' (&lt;abbr&gt;tr&lt;/abbr&gt;) '''1''' Kiel unua, proponi aŭ fari: ''⁓i traktadon, entreprenon, eksperimenton, novan politikon, kuracmetodon, instrumetodon''. ☞ ''debuti'', ''inaŭguri'', ''instigi'', ''komenci''.  
::'''2''' ⚥ Ekfunkciigi la sintezon de makromolekulo (proteino, nuklea acido &lt;abbr&gt;ktp&lt;/abbr&gt;): ''⁓aj enzimoj estas necesaj al la ⁓o de la sintezo de proteino''. 
::'''⁓o'''. Ago ⁓i: ''lia ⁓o sukcesis''; ''preni sur sin la ⁓on de la afero''.
::'''⁓anto'''. ⚥ ⁓anta molekulo: ''polimeriga ⁓anto''; ''gena ⁓anto'' (promotoro).
::'''⁓emo'''. Kapablo de tiu, kiu emas ⁓i: ''homo sen ⁓emo''; ''⁓ema karaktero''.
::Do '''inicianto''' okazas en 62 artikoloj, kaj  la supra difino de '''⁓anto''' estas pri [[molekulo]]. 
::@[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]], Ĉu oni rajtas uzi inicianto por la homo kiu inicitas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:51, 21 jan. 2026 (UTC)
:::Inicanto estas homo kiu inicas, iniciatanto estas homo (aŭ molekulo!) kiu iniciatas, &quot;inicianto&quot; laŭ mia scio ne ekzistas. Verŝajne la plej multaj ekzemploj de &quot;inicianto&quot; estas eraroj por &quot;iniciatanto&quot;. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 18:02, 21 jan. 2026 (UTC)
::::Mi tute konsentas kun Arbarulo. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:44, 13 feb. 2026 (UTC)

== La verbo Ĉeesti ==

&quot;'''alesti''' (&lt;abbr&gt;ark.&lt;/abbr&gt;), '''apudesti''', '''ĉeesti'''. Esti en tiu loko, kie io okazas: ''inviti iun alesti al la prezentado'' Z; ''kian ĝojon alportas vortoj de amiko apudestanta!'' Z; ''ĉeesti en kunveno''; (&lt;abbr&gt;tr&lt;/abbr&gt;) ''ĉeesti kunvenon''. ☞ ''partopreni''.

Ĉu ĉeesti estas kaj [[Transitiva verbo|transitiva]] kaj netransitiva verbo (kiel [[esti]])?

[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:17, 5 feb. 2026 (UTC)

== Origina aŭ originala ==

Ĉu uzi adjektivon &quot;origina&quot; aŭ &quot;originala&quot;, ekzemple por [[nomo]] aŭ [[titolo]]. En la nuna versio estas miloj da instancoj de ĉiu formo! Eĉ pri la [[Prapeko]], tute ne klaras ĉu [[Origina peko]] aŭ [[Originala peko]]? ĉu vere eblas ambaŭ formoj?

Jen la difinoj de PIV

'''origina'''. Apartenanta aŭ rilata al la origino de io: ''la origina lingvo de la homaro''; ''konservi al frukto ĝian originan guston''; ''la origina peko'' (✞ kulpita de la unua homparo k dividata de ilia devenantaro).

'''originala'''

'''1''' Prezentanta la unuan primitivan formon de io, kontraste kun kopioj, tradukoj aŭ misformoj, kiujn oni devenigis de ĝi: ''tio estas nur kopio de la originala pentraĵo''; ''la originala teksto de libro''; ''traduki verkon el la originala lingvo''; ''originale verkita de'' […] Z. ☞ ''aŭtentika''.

'''2''' Tia, kia ne imitas aliajn, sed tiras siajn ideojn el sia propra menso: ''ju pli da sprito oni havas, des pli da originalaj homoj oni trovas''; ''ŝi estis en ĉio originala infano, silenta k pensanta'' Z; ''originala stilo''.

'''3''' Ne simila al aliaj k iom stranga: ''kelkaj vivis kiel maljunaj fraŭloj k havis tute originalan pensmanieron k strangajn kutimojn'' Z; ''ĉu li ĉiam skribas tiel originale k afekte?''

'''4''' (&lt;abbr&gt;evi&lt;/abbr&gt;) = origina: ''se la adverbo estas ne devena, sed originala'' […] Z.

Do PIV eksplicite ekzemplas &quot;origina peko&quot;, do kial ni havas originala? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 07:43, 12 feb. 2026 (UTC)

:Fakte la artikolo titoliĝas [[Prapeko]], kio estas plej esperantlingva; poste [[Origina peko]] estas ankaŭ tre esperantlingva; dum [[Originala peko]] nur imitas nacilingvajn versiojn kaj iel kongruas kun la unua signifo de originala en PIV. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 22:42, 13 feb. 2026 (UTC)
::Mi konsentas kun Kani ke oni prefere ne skribu &quot;originala peko&quot;, ĉar almenaŭ en kutima senco kristanoj ne kredas ke oni &quot;kopiis, tradukis, aŭ misformis&quot; pekojn aŭ eventuale pekemajn homojn. Cetere, estas granda koincido inter la PIV-aj difinoj de &quot;origina&quot; kaj &quot;originala&quot;, do ni devus atendi kaj toleri, ke multaj vortumoj uzu ambaŭ. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:57, 13 feb. 2026 (UTC)

== Ekonomia kaj ekonomika ==

Jen du kategorioj: [[:Kategorio:Ekonomikaj teorioj]] kaj [[:Kategorio:Ekonomiaj teoremoj]], la unua rilatas al la anglalingva [[:en:Category:Economic theories]] kaj la dua al [[:en:Category:Economics theorems]].

Do mi komprenas ke ekonomia estas ({{L-en|economics}}) kaj ekonomika estas ({{L-en|economic}})! Mi ne scias kiel, sed mi pensas ke valoruas kontroli ĉu tiel ĉiu instanco de ekonomia rilatas al economics kaj de ekonomika al economic, kaj inverse. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:23, 24 feb. 2026 (UTC)

:Interesas ke ekonomia aperas en PIV, sed eknomika ne!
:&quot; '''ekonomia'''. Rilata al ekonomio: ''ekonomiaj problemoj''; ''ekonomia konkurado'' Z, ''krizo''; ''ekonomia sistemo''; ''ekonomia uzado''; ''ni devas uzi niajn fortojn ekonomie k saĝe'' Z. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 12:30, 24 feb. 2026 (UTC)
::&quot;Ekonomika&quot; signifas &quot;rilata al ekonomiko&quot;, kiel normale por adjektiva formo de substantiva radiko. Kiam oni komparas kun la angla, ''economics'' en kunmetoj ĉiam signifas &quot;ekonomika&quot;, sed ''economic'' povas tradukiĝi &quot;ekonomika&quot; aŭ &quot;ekonomia&quot; depende de la celata signifo. [[:Kategorio:Ekonomiaj teoremoj]] estas misnomita. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 15:33, 12 apr. 2026 (UTC)
:::Mi aldonas ke ''ekonomiko'' estas la scienco kiu studas ''ekonomion'' - [[Uzanto:Sahaquiel9102|Sahaquiel9102]] [[Dosiero:Flag_of_Colombia.svg|25px]] Saluton el [[Kolombio]]! | Unu [[Tero|mondo]], Unu [[Esperanto|Lingvo]] [[Dosiero:Flag of Esperanto.svg|25px]]  ---&gt; [[Uzanto-Diskuto:Sahaquiel9102|Mia Diskutpaĝo]] 22:37, 12 apr. 2026 (UTC)

== Amasa ŝanĝado kemio =&gt; ĥemio ==

Mi vidas ke okazas amasa ŝanĝado de la vortuzado en la encikloedio: ''kemio'' iĝas ''ĥemio'', same pri ĉiuj samradikaj vortoj. Mi ne trovis respektivan diskuton surbaze de kiu estus farita la decido, ebliganta tian amasan ŝanĝadon. PIV [https://vortaro.net/#kemio_kd asertas] ke ambaŭ vortoj estas egale akcepteblaj, sed la derivaĵoj estas [https://vortaro.net/#kemio_kd listigataj] nur por ''kemio''. Ekzistas fakaj vortaroj kiel [[Terminaro de kemiaj afiksoj]], [[Kemia kaj scienc-teknika vortaro]], [[Kemiaj afiksoj]], [[Fundamento de kemia nomenklaturo]]. Ekzistas retejoj kiel [https://www.eventoj.hu/steb/kemio/doug-portmann/nomoj-de-kemiaj-elementoj.htm Nova rigardo al la nomoj de la kemiaj elementoj en Esperanto] ks. Do la radiko ''kemio'' tutevidente estas vaste uzata kaj lingve akceptebla. Do kial okazas la nuna amasa redaktado? [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 12:28, 21 maj. 2026 (UTC)

:Ni nun havas ''[[fizika ĥemio]]'' apud ''[[kemio]]''. Tio ŝajnas stranga. Sed kion fari? [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 16:25, 21 maj. 2026 (UTC)
::Ankaŭ mi maltrankvilas pri tio. Ĝi ŝajnas esti malrespekto al la titolpolitiko. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:25, 21 maj. 2026 (UTC)
::: {{kontraŭ}} tiu amasalinomigado. [[Uzanto:Taylor 49|Taylor 49]] ([[Uzanto-Diskuto:Taylor 49|diskuto]]) 23:47, 21 maj. 2026 (UTC)

== Kvajo ==

Kio estas? ĉu [[kajo]]? en la nuna versio de la vikipedio estas instancoj en kvar (4) artikoloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:31, 15 jun. 2026 (UTC)

:En unu loko ŝajne temas pri la rivero แม่น้ำแควใหญ่ / Maenam Khwae Yai / [mɛ̂ːnáːm kʰwɛː jàj]. Mi mem devus iom esplori antaŭ ol proponi esperantigon de tiu nomo! [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 13:52, 15 jun. 2026 (UTC)
::Kaj en aliaj lokoj aspektas esti erara misskribo de [[kajo]]. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 16:38, 15 jun. 2026 (UTC)

== Denask aŭ denaskiĝ? ==

Ĉar oni parolas pri ekde la naskiĝo (de la naskiĝinto, ekde bebeco), ne ekde la nasko (fare de la naskinto, kutime la t.n. patrino)!

Do denaskiĝe estas la ĝusta termino kaj denaske estas eraro!

Same por ekzemple [[Denaska parolanto|'''Denaska''' parolanto]], ĉu ne denaskiĝa? ĉar temas pri la naskiĝo de la parolanto, ne la nasko de la parolanto!

Mi metis la demandon ankaŭ en [[Nasko]]. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:30, 20 jun. 2026 (UTC)

:'''Denaske''', '''denaska''', '''denaskulo''' estas vortoj firme establitaj en la reala lingvouzo. Ni sekvu la reale uzatan lingvon, kaj ne inventu iun propran variaĵon, eĉ se ĝi aperas al ni &quot;pli ĝusta&quot;. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:08, 20 jun. 2026 (UTC)
::Cetere, mi ne opinias tion erara. Se io validas &quot;ekde la naskiĝo&quot; (de iu persono), ĝi samtempe ankaŭ validas &quot;ekde la nasko&quot; (la nasko de la patrino de tiu persono, la nasko kiu enmondigis tiun personon), ĉar efektive la naskiĝo kaj la nasko estas la sama evento. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 07:14, 20 jun. 2026 (UTC)
::Mi plene konsentas kun la konsilo de Moldur. La sama fleksebleco validas ankaŭ por aliaj verboj, ekz. ĉiu &quot;rigardiĝo de&quot; io (ŝajne oni eĉ ne uzas tiun vorton!) estas ankaŭ &quot;rigardo al&quot; ĝi. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 12:50, 20 jun. 2026 (UTC)

== &quot;antaŭig&quot; aŭ antaŭenig ? kaj antaŭiĝ aŭ &quot;antaŭeniĝ&quot;? ==

Ĉu &quot;antaŭig&quot; estas erara sen la en? 

antaŭigi ne ekzistas en PIV, sed ja ekzistas

&quot;'''antaŭenigi'''. Fari, ke io iru pluen: ''tiu oficiala aprobo multe antaŭenigis nian aferon en ĉi tiu lando''. ☞ ''akceli'', ''favori''.

'''antaŭiĝi'''. Veni en pli antaŭan lokon aŭ pli frue: ''la fratoj rajdis pluen k antaŭiĝis al li je granda distanco'' Z; ''li antaŭiĝis tiun je tuta horo'' Z.&quot;

Do mi plie demandas pri &quot;antaŭeniĝ&quot;, ĉu ankaŭ erara? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 18:40, 15 jul. 2026 (UTC)

== rezidenco  ==

rezidenco ne ekzistas!

Laŭ PIV 

'''rezidejo'''. Domo, en kiu oni rezidas

'''rezident/o''' Σ Altranga funkciulo, komisiita de protektanta ŝtato ĉe la regnestro de protektorato.

'''rezidentejo'''. Domo, en kiu loĝas k funkcias rezidento.

[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:04, 26 jul. 2026 (UTC)

== Deterioro ==

simple, malpliigo? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:17, 5 aŭg. 2026 (UTC)
:La angla vorto ''deteriorate'' signifas &quot;malpliboniĝi&quot;, &quot;kadukiĝi. - [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 10:28, 5 aŭg. 2026 (UTC)

== Ne kofuzu ==

inter prepar (ne pripar) kaj ripar (ne repar)

[[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:03, 7 aŭg. 2026 (UTC)

:pri ĝusta repar- (reparaĵ) estas preferata reparaci/o [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:45, 7 aŭg. 2026 (UTC)

== revert ==

Ĉu erara? precipe ne'''revert'''ebla. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:30, 20 aŭg. 2026 (UTC)
:Kredeble erara. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:47, 27 aŭg. 2026 (UTC)

== disturbo ==

En la nuna versio de la vikipedio estas tiaj instacoj en 30 artikoloj. Kion oni faras kun tio? Ĉu simple anstataŭiga per perturbo/ĝeno? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 10:26, 25 aŭg. 2026 (UTC)
:Verŝajne, aŭ per alia vorto laŭ la kunteksto. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:45, 27 aŭg. 2026 (UTC)

==Propraj nomoj, uskleco, emfazo==
En Vikipedio mi renkontadas kelkajn skribokutimojn de [[Uzanto:ThomasPusch]] kaj foje aliaj homoj, kiuj al mi aspektas kontraŭnormaj, pri propraj nomoj kaj rilataj aferoj. Ĝis nun mi supozis ke tio estas idiosinkrazia eraro de ThomasPusch kaj ĝustigas aŭ reĝustigas kiam mi trovas ĝin. Tamen la korektado ŝajne iritas ThomasPusch eĉ tiom ke li redaktomilitas [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=EO&amp;diff=prev&amp;oldid=9462198]. Mi petas ke la aliaj vikipediistoj klarigu kion vi pensas, kaj ĉu vi volas establi normon kiu devigas aŭ permesas tiujn stilojn anstataŭ tiuj, kiujn mi ĝis nun kredis normalaj.

===Minusklaj instituciaj nomoj===
Ĉe multaj institucioj, kies nomo inkludas parton rilatan al la tipo de institucio, li minuskligas tiun parton: ekzemple ĉe [[Datteln]] li skribas &quot;muzeo Hermann-Grochtmann&quot;. Ŝajne li pensas ke tio estas komuna nomo, kvazaŭ oni dirus &quot;la arkeologia muzeo&quot;. Sed al mi ŝajnas evidente, ke Hermann Grochtmann estas la nomo de estinta fakulo, Muzeo Hermann Grochtmann estas la oficiala nomo de unu certa muzeo nomita pro li, do ne ekzistas tuta klaso de &quot;muzeoj Hermann-Grochtmann&quot; kiel ekzistas klaso de &quot;arkeologiaj muzeoj&quot;, kaj ke la vortumo &quot;muzeo Hermann(-)Grochtmann&quot; entute ne havus sencon al leganto, kiu ne komprenus ke tio estas la oficiala nomo de unu certa muzeo.

Mi vidis tian minusklan skribon tre malofte ekster Vikipedio, kaj mi vidis majusklan oftege. Por escepta minusklo vidu [https://eo.mondediplo.com/2013/01/article1904 ĉi tie] &quot;muzeo Nicéphore-Niepce&quot;, por pli normala majusklo vidu ekzemple [https://esperantaretradio.blogspot.com/2020/07/muzeo-de-felico.html ĉi tie] &quot;Muzeo de Feliĉo&quot;.

===Nomoj kun nur la unua vorto majuskla===
Ĉe iuj nomoj li majuskligas nur la unuan vorton. Ekzemple, ĉe [[Liaodonga Duoninsulo]] Kani skribas pri la &quot;ŝtato Ĝan [tiel, anstataŭ Yan] de la Militŝtata periodo&quot;. Oni rimarku, ke tio ne estas traktata kiel komuna nomo, ĉar tiel la ''m'' estus minuskla, kaj ke &quot;periodo&quot; estas necesa parto de la nomo, ĉar oni ne povas skribi tutsimple pri &quot;la ŝtato Yan de la Militŝtata.&quot;

Ekster Vikipedio mi renkontis tion en kelkaj tekstoj (tamen, mi pensas, ne la plimulto). Vidu ekzemple &quot;Flava Rivero&quot; kaj &quot;Kvin Dinastioj&quot; [http://espero.chinareports.org.cn/2013-03/26/content_36292903.htm ĉi tie] kontraste al &quot;Kvin dinastioj&quot; [https://eo.mondediplo.com/2013/01/article1904 ĉi tie] (tamen eĉ tie &quot;Flava Riverego&quot;). Ĝi ŝajne ne aplikiĝas al ĉiuj propraj nomoj, sed nur certa klaso, mi ne scias precize kiu. Mi supozas ke eble ĝi estas la normala konvencio en certaj etnolingvoj. En Vikipedio ŝajnas al mi ke rekte malpermesas tion la gvidlinio &quot;Majusklaj estu ĉiuj unuaj literoj de propra nomo, escepte de enaj konjunkcioj, prepozicioj kaj artikoloj&quot; ĉe [[Vikipedio:Titoloj de artikoloj]], kun la tieaj ekzemploj. Rimarku ke [[Vikipedio:Teksto]] eksplicas, ke la samaj reguloj pri uskleco validas en artikolaj tekstoj kiel en titoloj.

===Kursivaj nomoj===
Li skribas multajn proprajn nomojn kursive. Li pretendas ke tio estas por signi &quot;fremdlingvajn terminojn&quot; kaj ke la nomoj, kiujn li ne kursivigas, ne estas &quot;terminoj&quot;. Mi ne komprenas, en kiu senco iuj nomoj estas &quot;terminoj&quot; kaj iuj ne. Mi ankaŭ ne tute fidas, ke tio estas la vera motivo, ĉar mi foje trovas eĉ Esperantajn nomojn kursivaj, ekzemple ĉe [[Oer-Erkenschwick]] &quot;la kirko ''reĝo-Kristo''&quot; (tiel, minuskle).

Mi foje vidis similan kursivigon ekster Vikipedio en Esperanto, kaj ofte en la germana, de kiu laŭ mia supozo la kutimo eble venas. Ankaŭ ekster Vikipedio mi ne scias kiel oni difinas la klason de nomoj kiuj estu kursivaj. Vidu ekzemple por kursivigo ekster Vikipedio &quot;ilia klubo ''The April Photo Society''&quot; [https://eo.mondediplo.com/2013/01/article1904 ĉi tie], por pli normala nekursivigo &quot;tre aktiva ĵurnalistino de Radio Liberdade&quot; [https://uea.org/l/?prenu=eo_maj2023 ĉi tie]. En la lingvoj kiujn mi plej bone konas, fremdeco normale ne estas kialo por kursivigi propran nomon (nur en la tre aparta okazo, ke oni parolas pri la nomo mem, kaj ne pri la afero, kiun ĝi nomas). Mi preferus ke ankaŭ en Vikipedio estu klare, ke propraj nomoj estas imunaj al kursivigo, kiel en la plej multaj esperantaj tekstoj.

===Bildopriskriboj sen majusklo===
Li emas komenci bildopriskribojn per minuskla litero, ekzemple vidu ĉiujn bildojn ĉe [[Datteln]]. En neniu ajn lingvo mi vidis ion similan. Por ekzemplo de normala bildopriskribo kun majusklo vidu [http://espero.chinareports.org.cn/2013-03/26/content_36292903.htm ĉi tie]. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 23:49, 25 aŭg. 2026 (UTC)

== deterior ==

ne ekzistas en PIV! Ĉu simple anstataŭigenda per malboniĝ, malpliboniĝ aŭ plimalboniĝ?

En la nuna versio de la vikipedio tiaj instancoj aperas en 36 artikoloj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:24, 27 aŭg. 2026 (UTC)
:Jes. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 14:45, 27 aŭg. 2026 (UTC)

== «ukraina» anstataŭ «ukrainia» ==

Mi rimarkis ke en Vikipediaj artikoloj, iu uzanto temante pri ion apartenanta al Ukrainia ŝtato, ĉiam uzas la formon «ukraina» anstataŭ «ukrainia» kvazaŭ li parolas pri etno kaj ne pri ŝtato. Samtempe, li ĉiam korektas tiujn, kiuj sammaniere uzas la formon «rusa» anstataŭ «rusia». Ĉu li pravas aŭ mi korektu lin? [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 10:22, 4 sep. 2026 (UTC)
:Tiu ĉi uzanto estas mi. Mi uzas la formon ''rusia'' kiam temas pri la nacio, do ĉiuj civitanoj de [[Rusio]], kaj ''rusa'' kiam temas pri la etno, do la homoj kiuj konsideras sin [[rusoj]]. Tio spegulas diferencon ekzistantan en la rusa lingvo (''rusa/русский'' kaj ''rusia/российский'') kaj en la oficiala politiko de Rusio, bazita sur agnosko de la historia fakto ke Rusio estas lando de pli ol 150 etnoj, kiuj estas egalaj kaj samrajrajtaj. Ne ĉiu civitano de Rusio estas ''ruso'', sed ĉiu estas ''rusiano''. Tiun ĉi diferencon registris ankaŭ [[Esperanto-rusa vortaro de Kondratjev]], kiu havas ambaŭ formojn — [https://rueo.ru/sercxo/rusa rusa] kaj [https://rueo.ru/sercxo/rusia rusia]. Ukrainio estas proklamita de ĝia nuna estraro kiel lando de la ukrainoj, kie ĉiuj aliaj etnoj estas ekstreme limigitaj je siaj rajtoj. Do la diferenco inter ''ukraina'' kaj ''ukrainia'' ekzistas nek en la ukraina lingvo, nek en la politiko de Ukrainio. La vorto ''ukrainia'' ne estas registrita ankaŭ en la vortaroj. Ne eblas uzi en la '''enciklopedio''' neekzistantajn vortojn, eĉ se ilia aŭtoro ŝatas siajn elpensaĵojn kaj konsideras ilin uzindaj. Tio estas la '''enciklopedio''', ne ludejo aŭ propagandilo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 11:18, 4 sep. 2026 (UTC)
La vortoj «ukrainia» kaj «ukrainiano» estas uzataj en Esperanto. Tekstaro montras, ke «La Ondo de Esperanto» uzis tiujn vortojn plej ofte. Ĉu ĝi uzis la «neekzistantajn vortojn»? Se ni tradukus la nomon de etno «русский» en Esperanton, estus «rusa», ne «ruso» , ĉar via lingvo uzas adjektivon por indiki vian etnon (sed substantivon por aliaj). Do la diferenco inter «ruso»/«rusiano» ne spegulas ekzakte la rusan lingvon. Uzo de la vorto «rusa» por indiki ion apartenantan al rusia ŝtato estas ĝuste, laŭ Esperantaj vortaroj, do kial vi korektas aliulojn? '''En Esperanto oni uzas la vorton «Ukrainio», ne «Ukraino» por indiki ŝtaton, do la uzo de adjektivo «ukraina» por indiki ion apartenantan al ukrainia ŝtato ne estas logika'''. Vi uzas formon ukraina nur pro viaj politikaj konvinkoj, do kiel propagandilo. Tio ne estas politika diskuto, sed lingva.
Mi aldonu ke etnoj de Rusio ne estas egalaj kaj la rusa lingvo estas prioritatigita. La rusa estas la sola federacia lingvo. En publika informo destinita al konsumantoj, oni ne povas uzi nur nerusan lingvon. En ĉiuj lernejoj, la rusa ĉiam estas nepra sed etnaj lingvoj ne. En Krimeaj lernejoj, la nombro de krime-tataraj klasoj malpliiĝis post la rusa okupacio. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 12:52, 4 sep. 2026 (UTC)
:::Vi denove komencas politikan diskuton pri la temo, kiu tiom emociigas vin. Tiu ĉi diskutejo nomiĝas ''Lingvejo'', do forgesu pri la politiko almenaŭ ĉi tie. Viaj fantazioj pri &quot;ĝusta&quot; esperantigo de la vorto ''русский'' estas amuzaj, sed neniel rilataj al la reala mondo, en kiu la vortoj ''ruso'' kaj ''rusa'' dum pli ol jarcento estas uzataj en Esperanto. Se vi malŝatas la realan Esperanton, lernu alian lingvon aŭ elpensu vian propran, sed ne postulu ŝanĝi Esperanton pro viaj personaj preferoj, des pli politikaj. Mi ripetas: la vorto ''ukrainia'' ne troveblas en Esperanto-vortaroj, nek en la ukraina lingvo, nek en politika lingvaĵo de Ukrainio. Se vi konsideras ĝin utila, uzu ĝin en sociaj retoj, personaj paroloj, eble artikoloj en gazetoj kies redaktoroj akceptos ĝin (kiel tion eldonanto de La Ondo). Sed tio ĉi estas la '''enciklopedio''', ne gazeto. Se vi ne komprenas la diferencon, eventuale vi ne povas esti enciklopediisto. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:07, 4 sep. 2026 (UTC)
Mi ne komencis politikan diskuton ĉi tie, mi nur respondis al via aserto. Kial vi tiel ofte misprezentas kion mi diras? Mi ne parolis pri «ĝusta» esperantigo, sed montirs ekzemplon, ke Esperanto ne estas spegulo de naciaj lingvoj. Ŝajnas ke vi ne konas la diferencon inter aparta vorto kaj adjektiva formo de vorto. '''La vortoj «Esperantia» kaj «Vikipedia» ne ekzistas en la vortaroj''', do laŭ vi, ĝi ne estas uzeblaj en enciklopedio? Estus ridinde. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 15:15, 4 sep. 2026 (UTC)

La lingvo spegulas realon, ne ies fantaziojn. Rusio origine estis konceptita kiel ŝtato de ĉiuj popoloj kiuj loĝas en ĝi (post jarcentoj tiu koncepto atingis Eŭropon kaj ricevis nomon de [[multkulturismo]]) kaj tiun realon spegulas la rusa lingvo en kiu ekzistas klara kaj grava diferenco inter ''rusa'' kaj ''rusia'', do inter etno kaj nacio. Ukrainio origine estis konceptita kiel naciisma ŝtato de la ukraina popolo. Oficialaj herooj de la nuna ukraina ŝtato estas la [[Ukraina Ribela Armeo]], kiu buĉis la judojn kaj [[Volinia masakro|polojn]] helpe de nazioj, do restis buĉi nur la rusojn por atingi ĝian originan celon de Ukrainio kiel la unuetna ŝtato. Tiun ĉi realon spegulas la ukraina lingvo, en kiu ne ekzistas la vorto ''ukrainia''. La proponita de vi elpensaĵo ekzistas nek en la ukraina lingvo, nek en la politika vivo de Ukrainio (tradicie ruslingva). ''Ukrainia'' ekzistas nur en via kapo kaj ĝi restu tie. Vikipedio estas la '''enciklopedio''', ĝi spegulas '''realon''', ne ies fantaziojn. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 04:41, 5 sep. 2026 (UTC)

Vi daŭras vian politikan diatribon kaj propagandon, ignorante mian lingvan komenton. Rusa Imperio ne estis multkulturisma, ĝi estis simple imperio, kiu ofte subpremis malplimultojn per rusigado. Ekzemplo de imperio, kiu relative respektis kaj promociis malplimultajn kulturojn estis Aŭstria parto de Aŭsti-Hungaria Imperio (do ne estas strange, ke la ukraina (tiam pli konata kiel la rutena aŭ la rusena) lingvo prosperis tie). [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 16:56, 5 sep. 2026 (UTC)
:Mia respondo estis klara: la vorto ''ukrainia'' ne ekzistas en Esperanto, ĉar ĝi ne ekzistas en la ukraina lingvo, ĉar respektiva koncepto ne ekzistas en Ukrainio kaj ties kulturo. Antaŭ ol rezoni pri Rusio kaj rusa kulturo estus bone lerni almenaŭ bazajn aferojn pri ili. Tiukaze vi scius la ke en la rusa lingvo kaj historio ne ekzistis ''Rusa imperio'' (Русская империя), sed nur ''Rusia imperio'' (Российская империя), do diferenco inter la etno kaj nacio ekzistis en nia ŝtato kaj kulturo jam antaŭ 300 jaroj kaj la lingvo klare registris tiun ĉi diferencon. En Ukrainio ĝi ne ekzistas eĉ hodiaŭ. Cetere same bone estus por vi lerni almenaŭ bazajn faktojn pri Ukrainio kaj ukraina kulturo, kvankam tio certe malrapidigus viajn hastajn kontribuojn pri ambaŭ temoj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 18:33, 5 sep. 2026 (UTC)
La vorto «ukrainia» ne estas aparta vorto, sed adjektiva formo de la vorto «Ukrainio», ĝi ekzistas. «Rusa Imperio» ekzistas en Reta Vortaro, sed «Rusia Imperio» ne ekzistas en Reta Vortaro nek en PIV. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 18:51, 5 sep. 2026 (UTC)
:La adjektivoj estas apartaj vortoj kaj ĝuste pro tio ilin registras la vortaroj — kiel la [[Esperanto-rusa vortaro de Kondratjev]], kiu havas ambaŭ formojn — [https://rueo.ru/sercxo/rusa rusa] kaj [https://rueo.ru/sercxo/rusia rusia]. Kiel mi jam klarigis al vi kelkfoje, la vorto ''ukrainia'' estas registrita de neniu vortaro, nek ekzistas eĉ en la ukraina lingvo mem, ĉar ne ekzistas koncepto kiun ĝi povus speguli. Ĝi ekzistas nur en via kapo, same kiel elpensita de vi &quot;libera Ukrainio&quot;, kaj ambaŭ restu tie, sen trafi la '''enciklopedion''' kies tasko estas speguli la '''realan mondon''', ne la mondon de ies fantazioj. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 08:47, 6 sep. 2026 (UTC)
Kompatinde, vi ankoraŭ ne povas rezisti al tento daŭrigi vian politikan propagandon en lingva diskutejo. En antaŭaj respondoj, mi jam klarigis kial via rezono pri adjektivoj estas stulta kaj vi orgojle ignoris mian rimarkon. Estas vane diskuti kun vi, ĉar vi ne estas kapabla fari tion. [[Uzanto:VolodimirSvjatoslaviĉ|VolodimirSvjatoslaviĉ]] ([[Uzanto-Diskuto:VolodimirSvjatoslaviĉ|diskuto]]) 11:30, 6 sep. 2026 (UTC)
:Jes, mi stulte asertas ke vi ne rajtas trudi al la '''enciklopedio''' neekzistan vorton, registritan en '''neniu vortaro''', nek ekzistantan '''en la socio''' mem kiun ĝi devas priskribi. Mi orgojle ripetas ke la enciklopedio priksribas la '''realan mondon''' kaj en tiu ĉi mondo la vorto ''ukrainia'' ekzistas en '''neniu lingvo''', nek en iu ajn socio '''inkluzive Ukrainion mem'''. Estas vane diskuti kun homo kies menso vivas en [[Narnio]], sed mi atentigas ke eĉ [[John Ronald Reuel Tolkien|Tolkien]], inventinta plurajn vortojn kaj lingvojn por [[Mez-Tero]], ne trudis ilin al la '''reala mondo'''. Sekvu tiun ekzemplon aŭ forlasu la '''enciklopedion''' kaj plu ludu per fantaziaj vortoj en via fantazia mondo. [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 05:06, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pwni1h976wqe1nvonu6m86c50zhhm5u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Centdekjaruloj de Svislando</title>
    <ns>0</ns>
    <id>407697</id>
    <revision>
      <id>9470757</id>
      <parentid>6517659</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="657" sha1="reekmcisl71lqhu4h7opp9wnmqxour3" xml:space="preserve">Ĉi tiu artikolo enhavas nomojn kaj aĝojn de '''[[centjaruloj|centdekjaruloj]] de [[Svislando]]''' (personoj kiuj aĝas almenaŭ 110 jarojn). La aĝo estis konfirmitaj de la Grupo de [[Gerontologio|Gerontologia]] serĉo (GRG). La plej maljuna ulo (ne naskiĝinta en Svislando) estis Emma Duvoisin, mortinta en [[1997]], 111-jaraĝa. La plej maljuna ulo mortinta en Svislando estis Rosa Rein, mortinta en [[2010]], 112-jaraĝa. Ekde [[2012]], la GRG ne trovis ankoraŭ vivajn centdekjarulojn konfirmitajn en Svislando. La plej maljuna viva ulo estas Djafar Behbahanian, 109-jaraĝa.

{{Pluraj problemoj|fontoj|iwiki|}}

[[Kategorio:Svisaj centdekjaruloj| ]]</text>
      <sha1>reekmcisl71lqhu4h7opp9wnmqxour3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mobilizo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>416024</id>
    <revision>
      <id>9470797</id>
      <parentid>9386140</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1745" sha1="as14ydmav5611m2k3a119n565wfvn42" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo}}

'''Milita Mobilizo''' estas mobilizo de disponeblaj resursoj (homaj, militaj, industriaj, agrikulturaj, naturaj, teknologiaj, sciencaj, aŭ ĉiutipaj) por ke ŝtato aŭ [[lando]] akiru sian maksimuman militan kapablon. La mobilizo povas esti parta aŭ totala laŭ la gravo de la konflikto (militeto kontraŭ [[totala milito]]). 

La jenaj estas tipaj rimedoj en mobilizo de lando:
* Alvoki [[rezervulo]]jn al armeo.
* Fari [[rekrutigo]]jn de civitanol.
* Militigi la industrian produktadon.
* Apliki la kodon de milita justico.

Se la konflikto, kiun celas la mobilizo, ne havas subtenon en la popolo, mobilizo povus elvoki reziston, foje forme de ribelo [[Ribelo en Tjumeno (1919)|kiel okazis]] dum la [[Rusia Enlanda milito]] en [[Tjumeno]] ([[Rusio]]) en 1919 dum la mobilizo al la armeo de [[Aleksandr Kolĉak]].

Fine de milito plej ofte okazas [[malmobilizo]] por reveni al civila [[ekonomio]].

== Mobilizoj en Historio ==
* [[Unua Mondmilito]]: Proksimume oni mobilizis {{unuo|66.000.000}} soldatojn ({{unuo|44.000.000}} [[Triopa Entento|Aliancanoj]] kaj {{unuo|22.000.000}} de la [[Centraj Potencoj]])
* [[Dua Mondmilito]]: Proksimume oni mobilizis {{unuo|84.000.000}} soldatojn.
* [[Hispana Enlanda Milito]]: Proksimume oni mobilizis {{unuo|3.000.000}} soldatojn. ({{unuo|1,26}} milionojn ĉe la naciisma flanko kaj {{unuo|1,75}} ĉe la respublika flanko).

==Vidu ankaŭ==
* [[Mobilizo en Ĉeĥoslovakio en 1938]]
* [[Ribelo en Tjumeno (1919)]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|ReVo=mobili.0o|ReVo titolo=Mobilizo}}
* [http://noticias.juridicas.com/base_datos/Penal/lo13-1985.html Hispana leĝo ''Ley Orgánica 13/1985'']

[[Kategorio:Armeoj]]
[[Kategorio:Milita historio]]
[[Kategorio:Milita scienco]]</text>
      <sha1>as14ydmav5611m2k3a119n565wfvn42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pano kaj ludoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>422502</id>
    <revision>
      <id>9470798</id>
      <parentid>9417052</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DidCORN</username>
        <id>34571</id>
      </contributor>
      <comment>Propono alinomi</comment>
      <origin>9470798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1300" sha1="1lbgk7csrz2mp9o3wyqg1sag4mkt78n" xml:space="preserve">{{Alinomu|Panon kaj cirkludojn|kial=La esprimo latine estas kun akuzativo}}
'''Pano kaj ludoj''' ([[latine]]: '''''panem et circenses''''') estas [[metaforo]] por malprofunda rimedo de [[registaro]] plaĉi al la [[popolo]] de [[lando]]. La metaforon unue uzis [[Juvenalo]] en sia deka [[satiro]], signifante la nursolaj zorgoj restantaj de la [[romiano]]j kontraŭ [[civita engaĝiĝo|civitismo]] kaj [[heroo|heroeco]]. Tion profitis la regantaj klasoj, el kiuj kelkaj postenoj havis respondecon pri la organizado de ludoj kaj eĉ disdonado de pano dum krizaj epokoj.

Ekde politika vidpunkto oni povas konsideri, ke ĝi estas ŝtata [[ruzo|ruzaĵo]] por devojigi la popolojn for el la veraj problemoj kiaj estus en romia epoko la [[sklaveco]], malegaleco de klasoj, [[malsatego]]j ktp. En la aktuala okcidenta socio, oni povas konsideri, ke la favora traktado de sportoj ĉefe ekde amaskomunikiloj ([[futbalo]], [[olimpiaj ludoj]] ktp.) ludas saman rolon por forkonduki homojn el eventuala luktado por plibonigo de siaj vivkondiĉoj, ŝanĝoj de reĝimo ktp. Tio plej evidentiĝis el [[diktatoro|diktatorecaj]] reĝimoj (Monda Ĉampioneco de Futbalo en Meksiko, Olimpiaj Ludoj en Pekino ktp.).

== Vidu ankaŭ ==
* {{Q|Q1153173}}
{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Latinaj esprimoj]]
[[Kategorio:Politiko]]</text>
      <sha1>1lbgk7csrz2mp9o3wyqg1sag4mkt78n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470828</id>
      <parentid>9470798</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DidCORN</username>
        <id>34571</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Vidu ankaŭ */</comment>
      <origin>9470828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1332" sha1="gc32dztn6wk2lilhpcv87qstt6be4ru" xml:space="preserve">{{Alinomu|Panon kaj cirkludojn|kial=La esprimo latine estas kun akuzativo}}
'''Pano kaj ludoj''' ([[latine]]: '''''panem et circenses''''') estas [[metaforo]] por malprofunda rimedo de [[registaro]] plaĉi al la [[popolo]] de [[lando]]. La metaforon unue uzis [[Juvenalo]] en sia deka [[satiro]], signifante la nursolaj zorgoj restantaj de la [[romiano]]j kontraŭ [[civita engaĝiĝo|civitismo]] kaj [[heroo|heroeco]]. Tion profitis la regantaj klasoj, el kiuj kelkaj postenoj havis respondecon pri la organizado de ludoj kaj eĉ disdonado de pano dum krizaj epokoj.

Ekde politika vidpunkto oni povas konsideri, ke ĝi estas ŝtata [[ruzo|ruzaĵo]] por devojigi la popolojn for el la veraj problemoj kiaj estus en romia epoko la [[sklaveco]], malegaleco de klasoj, [[malsatego]]j ktp. En la aktuala okcidenta socio, oni povas konsideri, ke la favora traktado de sportoj ĉefe ekde amaskomunikiloj ([[futbalo]], [[olimpiaj ludoj]] ktp.) ludas saman rolon por forkonduki homojn el eventuala luktado por plibonigo de siaj vivkondiĉoj, ŝanĝoj de reĝimo ktp. Tio plej evidentiĝis el [[diktatoro|diktatorecaj]] reĝimoj (Monda Ĉampioneco de Futbalo en Meksiko, Olimpiaj Ludoj en Pekino ktp.).

== Vidu ankaŭ ==
* {{Q|Q1153173}}
* [[Listo de latinaj eldiroj]]
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Latinaj esprimoj]]
[[Kategorio:Politiko]]</text>
      <sha1>gc32dztn6wk2lilhpcv87qstt6be4ru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rejnhesio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>429774</id>
    <revision>
      <id>9470801</id>
      <parentid>8425523</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:06:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2281" sha1="taamda6sy3ytkmnmlzjutqn4xapruzq" xml:space="preserve">{{Informkesto geografiaĵo|regiono
|kategorio=Regiono
|lando         = Germanio
|regiono=Rejnlando-Palatinato
|mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}}
|mapo priskribo=
|regiono-ISO   = DE-RP
|mapo1 lokumilo = iso
|mapligilo     = jes
|latitudo      = 
|longitudo     = 
|ĉefurbo       = {{#invoke:Wikidata|claim|P36}}
|ĉefurbo_lat_d ={{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}}
|ĉefurbo_long_d = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}}
|zomo          = 7
|areo_kodo  = 
|parenco       = 
|parenco_tipo  = 
|loĝantaro denseco = auto
}}
'''Rejnhesio''' ({{lang-de|Rheinhessen}}) estas regiono en la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Rejnlando-Palatinato]] de [[Germanio]]. En ĝi vivas sume iom pli ol 600 000 loĝantoj. La nomo aludas al la historia fakto, ke inter la jaroj 1816 kaj 1919 la teritorio apartenis al la [[grandduklando Hesio]], ''Großherzogtum Hessen'' kun ĉefurbo [[Darmstadt]], kaj de 1919 ĝis 1945 al la popola ŝtato Hesio, ''Volksstaat Hessen'', kaj estis tiu parto de la teritorio okcidente respektive sude de la rivero [[Rejno]]. La nordorientan limon konsistigas la rivero [[Nahe]].

Administre, al ĝi apartenas la [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]] [[Mainz]] kaj [[Worms]], la [[distrikto Alzey-Worms]] kaj granda parto de la [[distrikto Mainz-Bingen]] (nome ĉio okcidente de la rivero Nahe). Historie, la teritorio en la dua duono de la 20-a jarcento estis unu el kvar [[distriktaro (Germanio)|distriktaroj]] de la federacia lando [[Rejnlando-Palatinato]], kaj nun apartenas al la metropola [[regiono Rejno-Majno]].

La monto [[Kappelberg (Rheinhessen)|Kappelberg]] estas kun alteco de 358 m super marnivelo la plej alta monto de la regiono Rheinhessen. Ĝi situas en arbara regiono Vorholz inter Bechenheim, Orbis kaj Oberwiesen en proksimeco al la limo kun Palatinato. [[Jakobsberg (Rejnhesio)|Jakobsberg]] estas la nomo de 273 m alta monto en Rheinhessen. Ĝi situas ĉirkaŭ sep kilometrojn sudoriente de [[Bingen am Rhein]] apud Ockenheim kaj estas unu el la tri „sanktaj montoj“ en la rejnhesa montetlando.

{{Projektoj}}
{{Ĝermo|Germanio}}

[[Kategorio:Rejnhesio| ]]
[[Kategorio:Regionoj en Rejnlando-Palatinato]]
[[Kategorio:Historio de Rejnlando-Palatinato]]
[[Kategorio:Historio de Hesio]]</text>
      <sha1>taamda6sy3ytkmnmlzjutqn4xapruzq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rusa grek-katolika eklezio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>443116</id>
    <revision>
      <id>9470642</id>
      <parentid>9388782</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T02:54:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1548" sha1="8v6q1dg30a7o8etxanopb36g6u671a2" xml:space="preserve">'''Rusa grek-katolika eklezio''' estas unu de [[orientaj katolikaj eklezioj]]. Ĝi uzas [[bizanca rito|bizancan riton]].

== Historio ==
En la 19a jarcento grek-katolikoj estis neleĝaj en [[Rusujo]]. Ili ricevis ekzarkaton nur en 1917. Sed kiam komunistoj komencis regi, la grek-katolikoj estis neniigitaj. Rifuĝintoj de Rusujo ricevis ekzarkaton en [[Harbino]] (Ĉinujo) en 1928.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cnewa.org/default.aspx?ID=77&amp;pagetypeID=9&amp;sitecode=HQ&amp;pageno=1 |titolo=Other Eastern Catholic Communities (a. Russians) |alirdato=2013-06-20 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20171001165411/http://www.cnewa.org/default.aspx?ID=77&amp;pagetypeID=9&amp;sitecode=HQ&amp;pageno=1 |arkivdato=2017-10-01 }}&lt;/ref&gt; Ambaŭ ekzarkatoj estas nun sen episkopoj.

Nuntempe kelkaj grupoj de rusaj grek-katolikoj estas en Rusujo, [[Usono]] kaj aliaj landoj.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Fontoj ==
* [http://www.cnewa.org/default.aspx?ID=77&amp;pagetypeID=9&amp;sitecode=HQ&amp;pageno=1 Other Eastern Catholic Communities (a. Russians)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20171001165411/http://www.cnewa.org/default.aspx?ID=77&amp;pagetypeID=9&amp;sitecode=HQ&amp;pageno=1 |date=2017-10-01 }} ({{en}})

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://rkcvo.ru/ rusa grek-katolika retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110420003622/http://www.rkcvo.ru/ |date=2011-04-20 }} ({{ru}})
* [http://sites.google.com/site/byzantinecatholicchurch/russian-greek-catholic-church Russian Greek Catholic Church]

[[Kategorio:Orientaj katolikaj eklezioj]]</text>
      <sha1>8v6q1dg30a7o8etxanopb36g6u671a2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Listo de famuloj naskiĝintaj en Vieno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>446814</id>
    <revision>
      <id>9470769</id>
      <parentid>9425774</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>/* S */</comment>
      <origin>9470769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6791" sha1="qpov7gzbwb6k7vzxvepgbquik8ahf5b" xml:space="preserve">Jen listo de famuloj naskiĝintaj en [[Vieno]]:
{{EnhavTabelo|alf=L}}

== A ==
* '''[[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]],''' [[reĝo]] de [[hungaroj]], [[ĉeĥoj]] kaj [[germanoj]]
* [[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]
* [[Gábor Andreánszky (politikisto)]]
* [[Albert Apponyi]], hungara [[politikisto]]
* [[Klotild Apponyi]], aŭstrohungara diplomato
* [[Tivadar Alconière]], hungara [[pentristo]]
* [[Leon Askin]], [[aktoro]]

== B ==
* [[Ernő Baloghy]], politikisto
* [[Róbert Bárány]], Nobelpremiita kuracisto
* [[Emil Baré]], violonisto
* [[Fülöp Batthyány-Strattmann]], hungara ĉambelano, [[duko]]
* [[József Batthyány]], hungara [[kardinalo]]
* [[Henrik Benedict]], hungara internisto
* [[Alban Berg]], [[komponisto]]
* [[Lajos Bíró (verkisto)|Lajos Bíró]], hungara [[verkisto]] kaj [[scenaristo]]
* [[Zsigmond Bürger]], aŭstrohungara [[violonĉelisto]]

== C ==
* [[Federico Campilli]], itala-aŭstra-hungara koreografo
* [[Anna Carina]], aŭstra-hungara operkantisto
* [[Hieronymus von Colloredo]], lasta salcburga princĉefepiskopo
* [[Farkas Cserey (pli juna)]], hungara ĉambelano

== D ==
* [[Géza Károly Doby]], hungara [[biologo]]
* [[János Doktor]], hungara aktoro

== E ==
* [[Ferenc Esterházy]], hungara kanceliero
* [[Miklós Esterházy (oficiro)]], imperiestra duko
* [[Miklós József Esterházy]], hungara duko
* [[Miksa Esterházy]], hungara diplomato
* [[Pál Antal Esterházy]], [[politikisto]]

== F ==
* [[Joseph Christian Fengler]], aŭstrohungara episkopo
* [[Ferdinando la 1-a de Aŭstrio]], [[imperiestro]]
* '''[[Ferdinando la 4-a (Sankta Romia Imperio)]]''', imperiestro
* [[Károly Ferenczy]], hungara [[pentristo]]
* [[György Festetics (politikisto)|György Festetics]], hungara politikisto
* [[Rezső Francé]], aŭstrohungara biologo
* [[Lajos Frey]], aŭstrohungara arkitekto
* [[Erik Fügedi]], hungara historiisto

== G ==
* [[Félix Gál]], hungara ginekologo
* [[Augustin Josef Gruber]], teologo kaj salcburga ĉefepiskopo
* [[Henrik Geduly]], hungara luterana [[episkopo]]
* [[Vincenz Grimm]], aŭstra-hungara grafikisto
* [[Johann Gyimothy]], [[bestokuracisto]]

== H ==
* [[Enrica von Handel-Mazzetti]], verkistino
* [[Friedrich August von Hayek]], [[ekonomikisto]]
* [[Fritz von Herzmanovsky-Orlando]], verkisto kaj desegnisto
* [[Fülöp Ferenc Herzog]], hungara arkitekto
* [[Albert Hetényi-Heidelberg]], hungara komponisto
* [[Miklós Horn (instruisto)|Miklós Horn]], hungara instruisto
* [[Friedensreich Hundertwasser]], [[arkitekto]]

== J ==
* aktoro [[Antonie Janisch]]
* botanikisto [[Viktor Janka]]
* pentristo [[Georg Janny]] (1864-1935)
* [[inĝeniero]] [[Karl Jenny]]
* '''[[Jozefo la 2-a]],''' imperiestro

== K ==
* [[Karolo la 6-a (Sankta Romia Imperio)]], imperiestro
* [[Alajos Károlyi]], aŭstrohungara diplomato
* [[György Károlyi]], hungara politikisto
* [[József Károlyi]], hungara ĉambelano
* [[Lajos Károlyi]], hungara politikisto
* [[Félix Kassowitz]], hungara karikaturisto
* [[István Keglevich]], hungara politikisto
* [[Albert Kemény]], hungara dentkuracisto
* [[Egon Kemény]], hungara komponisto
* [[Ferenc Kiss (arkeologo)|Ferenc Kiss]], hungara [[arkeologo]]
* [[László Kollonich]], hungara [[ĉefepiskopo]]
* [[Frida Konstantin]], hungara pentristo
* [[Gyula Kulich]], hungara [[esperantisto]]

== L ==
* [[Artúr Lakatos]], hungara pentristo
* [[Leopoldo la 1-a (Sankta Romia Imperio)]], imperiestro
* [[Leopoldo la 2-a (Sankta Romia Imperio)]], imperiestro
* [[Ernesztin Lohwag]], hungara pentristo
* '''[[Konrad Lorenz]],''' Nobel-premiito

== M ==
* [[Marie-Antoinette]], [[franca]] reĝino
* '''[[Maria Tereza de Aŭstrio]],''' imperiestro
* [[Matiaso la 1-a (Sankta Romia Imperio)]]
* [[Andreas Mayer]], muziksciencisto
* [[Gustav Meyrink]], verkisto
* [[Ludwig Mooser]], aŭstrohungara orgenfaristo
* [[Ottó Mosshammer]], aŭstrohungara harpisto
* [[Román Mosshammer]], aŭstrohungara harpisto
* [[Zoltán Morlin]], hungara kristalografo

== N ==
* [[Ferenc Nádasdy (ĉefepiskopo)]] (hungaro)
* [[Lipót Nádasdy]], [[terposedanto]]

== P ==
* [[Ferdinánd Pálffy]], hungara episkopo
* [[Miklós Pálffy (reĝa juĝisto)|Miklós Pálffy]], hungara [[reĝa juĝisto]]
* [[Lipót Pálffy-Daun]], hungara oficiro
* [[Wolfgang Pauli]], [[fizikisto]], Nobel-premiito
* [[Ferenc Pázmán]], hungara aktoro
* [[Emmi Pikler]], hungara kuracisto
* [[Kari Polanyi Levitt]], kanada [[profesoro]]
* [[Mihály Pollack]], hungara arkitekto
* [[Józef Poniatowski]], [[pola]] [[generalo]]
* [[Károly Preis]], hungara hebreisto
* [[Ágost Pulszky]], hungaraj politikisto

== R ==
* [[István Rakovszky (parlamentestro)|István Rakovszky (hungara parlamentestro)]]
* [[György Pál Rédei]], hungara biologo
* [[Ferenc Romagnoli]], hungara [[kornisto]]
* [[Rudolfo la 2-a (Sankta Romia Imperio)]], imperiestro

== S ==
* [[Károly Schaffer]], hungara [[kuracisto]]
* [[Géza Schay]], hungara [[kemiisto]]
* [[Romy Schneider]], aktoro
* [[Erwin Schrödinger]], Nobel-premiito
* '''[[Franz Schubert]]''', [[komponisto]]
* [[Xaver Schwarzenberger]], reĝisoro kaj aktoro (n. 1946)
* [[Amand von Schweiger-Lerchenfeld]], privojaĝa verkisto (1846-1910)
* [[Simon Sina]], [[greka]] [[mecenato]]
&lt;!--* [[Hans Werner Sokop]], poeto kaj tradukisto - teksto ne ekzistas --&gt;
* [[René Spitz]], aŭstrohzngara [[psikoanalizisto]]
* [[Johann Strauß (patro)]], komponisto
* '''[[Johann Strauß (filo)]],''' komponisto
* [[György Striker]], hungara fizikisto
* [[Imre Szalay (muzeologo)|Imre Szalay]], hungara muzeestro
* [[Emil Széchenyi]], hungara [[magnato]]
* [[Imre Széchényi (komponisto)]]

== T ==
* [[Rezső Temesváry]], hungara ginekologo
* [[Berta Türk]], aŭstra-hungara kantisto

== U ==
* [[Károly Jenő Ujfalvy]], hungara-[[franca]] [[lingvisto]]
* [[Katalin Uray-Kőhalmi]], hungara orientalisto
* [[Ferenc Ürményi]], hungara [[guberniestro]]

== V ==
* [[Károly Vajkay]], hungara [[juristo]]
* [[István Végh (krongardisto)|István Végh]], hungara [[krongardisto]]
* [[János Volkra]], aŭstra-hungara episkopo

== W ==
* [[kemiisto]] [[Theodor Wertheim]]
* [[Ludwig Wittgenstein]], [[filozofo]]

== Z ==
* [[Domonkos Zichy]], hungara episkopo
* [[Edmund Zichy]], hungara-aŭstra terposedanto
* [[Károly Zichy (ĉambelano)]]
* [[Károly Zipernowsky]], hungara [[inventisto]]
* [[Emil Zsigmondy]], aŭstria hungara [[montgrimpanto]]
* [[Karl Zsigmondy]], aŭstria hungara [[matematikisto]]
* [[Otto Zsigmondy]], aŭstria hungara montgrimpanto
* [[Richard Adolf Zsigmondy]], Nobelpremiita kemiisto
* [[Stefan Zweig]], verkisto

== Vidu ankaŭ ==
* [[Listo de famuloj mortintaj en Vieno]]

== Fontoj ==
* biografioj aperintaj en Vikipedio

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Listoj de homoj|famuloj naskiĝintaj en Vieno]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en Vieno| ]]</text>
      <sha1>qpov7gzbwb6k7vzxvepgbquik8ahf5b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Edikto de Tesaloniko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>456549</id>
    <revision>
      <id>9470711</id>
      <parentid>9399476</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7631" sha1="gso93u6nm7unggjv7aq9b4ezi4cnpvs" xml:space="preserve">{{Informkesto libro}}La '''Edikto de [[Tesaloniko]]''', konata ankaŭ kiel '''Cunctos populos''' (komencaj vortoj de la dekreto, estis elmetita la 27-an de februaro [[380]] de la imperiestroj [[Graciano]], [[Teodozio la 1-a]] kaj [[Valentiniano la 2-a]] (Tiu lasta tiuepoke estas novjare aĝanta).[[Dosiero:Theodosius.jpg|eta|dekstra|Teodozio la 1-a.]]La dekreto deklaras la [[Unua koncilio de Niceo|nicean simbolon]] [[ŝtata religio|oficiala religio]] de la [[Romia Imperio]], malpermesas unue [[arianismo]]n kaj due ankaŭ la [[Romia mitologio|paganismon]]. Por bremsi [[herezo]]n oni perleĝe postulis ke kristanoj konfesu la fidon laŭ la dekretoj de la [[Unua koncilio de Niceo]].

La dekreta teksto estis preparita de la kancelaria ofico de Teodozio la 1-a kaj sekve estis inkluzivita en la [[Teodozia kodo]] iniciate de [[Teodozio la 2-a]].

La nova leĝo rekonis al la episkopaj seĝoj de [[Romo]] kaj [[Aleksandrio]] la superecon koncerne la kredan problemaron. Jen la latina teksto kaj tiu esperanta:

''Esperanta:''

IMPERIESTROJ [[Graziano|GRAZIANO]], [[Valentiniano la 2-a|VALENTINIANO]] KAJ [[Teodozio la 1-a|TEODOZIO]] [[Aŭgusto (titolo)|AŬGUSTOJ]]. EDIKTO AL LA POPOLO DE LA [[Konstantinopolo|URBO KONSTATINOPOLO]].

'''Ni volas ke ĉiuj nacioj de ni regataj, danke al nia disponebleco, daŭrigu en la fideleco al tiu religio, kiu estis transdonita de Dio al [[Sankta Petro|Petro apostolo]], kaj kiun tiu lasta memkompreneble persone transdonis la la roma popolo, kaj kiu estas konfese konservita ĉe Papo [[Damaso la 1-a]], kaj al [[Petro la 2-a de Aleksandrio|Petro]] episkopo de [[Aleksandrio]], persono kun apostola digneco; nome ni devas konfesi laŭkonforme de la apostola instruo kaj de la [[Evangelio]] la unuecon de la Patro, Filo kaj Sankta Spirito, kiuj estas egalaj en majesteco, kaj la [[Sankta Triunuo|Sanktegan Triunuon]]. Ni ordonas ke la nomo de Kristanoj Katolikaj apartenas al tiuj kiuj ne malobservos la dekretojn de tiu edikto. La aliajn ni konsideras personoj neintelektohavaj kaj ordonas ke ili estu kondamnitaj al la peno de la honto kiel [[Herezo|herezulojn]], kaj al iliaj kunvenoj ni ne atribuos la nomon de Eklezio; Tiuj ĉi devas esti kondamnitaj antaŭe al la dia venĝo, kaj poste al niaj punoj, al kiuj ni estis rajtigitaj de la Ĉiela Juĝisto.'''

(EEMETITA EN [[Tesaloniko|TESALONIKO]] EN LA TRIA TAGO DE LA MARTAJ KALENDOJ, DUM LA KVINA [[Konsulo (Romia historio)|KONSULATO]] DE GRACIANO AŬGUSTOKAJ UNUA DE TEODOZIO AŬGUSTO.&lt;ref&gt; [[Teodozia kodo]]'', (Codex_Theodosianus_-_Liber_XVI#I.2|xvi.1.2.&lt;/ref&gt;

''Latina:''

Cunctos populos, quos clementiae nostrae regit temperamentum, in tali volumus religione versari, quam divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque ad nunc ab ipso insinuata declarat quamque pontificem Damasum sequi claret et Petrum Alexandriae episcopum virum apostolicae sanctitatis, hoc est, ut secundum apostolicam disciplinam evangelicamque doctrinam patris et filii et spiritus sancti unam deitatem sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes Christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero dementes vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere ‘nec conciliabula eorum ecclesiarum nomen accipere’, divina primum vindicta, post etiam motus nostri, quem ex caelesti arbitro sumpserimus, ultione plectendos.&lt;ref&gt;DAT. III Kal. Mar. THESSAL(ONICAE) GR(ATI)ANO A. V ET THEOD(OSIO) A. I CONSS.|lingvo latina.&lt;/ref&gt;

La edikto, kvankam proklamanta [[Kristanismo]]n ŝtata religio de la Romia Imperio, ne establis iun ajn specifan direktivon. Neceesis atendi la tieldiritajn [[Teodoziaj dekretoj|teodoziajn dekretojn]] (kaj iujn de la postaj imperiestroj), promulgitajn de la sama [[Teodozio la 1-a]], kiuj inter la jaroj 391-392 normigis la praktikan aktualigon de la Edikto de Tesaliniko.

== Efikoj de la Edikto ==
En [[391]]-[[392]], novaj dekretoj (&quot;[[Teodoziaj dekretoj]]&quot;) pliakrigi la malpermesojn kontraŭ la paganaj kultoj. Tiuj dekretoj estis difinitaj de kelkaj [[Persekuto kontraŭ paganismo]]. Estis detruitaj multaj temploj kaj estis konsentitaj, aŭ almenaŭ provokitaj, perfortajn agojn kontraŭ kulturaj centrojn de paganismo: unu el plej tragikaj estis la detruo, en [[392]] ĉirkaŭ, de la [[Serapeo]] de [[Aleksandrio]], detruita aŭ vandaligita, en [[391]], dum la luktoj inter kristanoj kaj paganoj.&lt;ref&gt;La rakontoj de historiistoj pri tiu detruo ne kunlimiĝas inter si: laŭ [[Sozomeno]], kristana historiisto, paganoj en la Serapeo mortigis kristanojn, kies kunreligianoj regis ĝin vandaligante; preskaŭ la samon atestas [[Tiranio Rufino]] (Turcan, Robert, Cults of the Roman Empire, Blackwel, 1996) kaj aliaj. [[Eŭnapio]], male, prezentas version akuzantan la episkopon [[Teofilo de Aleksandrio|Teofilon de Aleksandrio]] kiu kron ĝin vandaligi, estus inokuliginta en ĝin monaĥan grupon venintan el la dezerto.&lt;/ref&gt; La lukto provokita de la dekretoj teodoziaj kuntrenis ke diversaj orientajn episkopoj agis kaj reagis por akiri poziciojn favorajn al kristanoj kiuj celis transformi al kristanaj preĝejoj la paganajn templojn.
En [[416]] edikto de imperiestro de la orienta Romia imperio [[Teodozio la 2-a]] establis ke nur kristanoj povis ofici kiel juĝistoj, okupi publikajn ŝarĝojn kaj rekrutiĝi en la armeo. Ĉiuj nekristanaj juĝistoj, publikaj oficistoj kaj oficiroj de la armeo estus devigitaj demisii. En [[423]] Teodozio la 2-a perleĝe deklaris ke ĉiuj paganaj religioj nenio alia estis ol &quot;kulto al la diablo&quot; kaj pro tio ordonis por ĉiuj ilin praktikantoj punojn kiel karceron kaj torturon.

Sinsekve, imperiestro [[Valentiniano la 3-a]] promulgis la 7-an de julio [[445]] edikton kiu kontribuis konfirmi la aŭtoritaton de la episkopa seĝo de Romo por la tuta Okcidento. Tiu edikto, kiu ne validis por la orienta parto de la Imperio, plene rekonis la jurisdician superecon de la Roma Eklezio por ke «Nenio estu farita kontraŭ aŭ senkonsente de la Roma Eklezio»&lt;ref&gt;Walter Ullmann, ''Il papato nel Medioevo'', Laterza, Roma-bari, 1999&lt;/ref&gt;.

En multaj kazoj, la politiko de la postaj imperiestroj baziĝis sur la antaŭsupozo ke la unueco de la Imperio postulus ankaŭ la religian unuecon. Tiel ke [[Justiniano]] altrudis pezajn restriktaĵojn al la nekristanaj religioj. En [[527]] ĉiuj herezuloj kaj paganoj demisiigis el ŝtataj oficoj perdigante al ili publikajn salajrojn. En [[529]] estis altrudita la fermo de la [[Akademio de Platono|Akademio de Ateno]], lasta elstara aktiva centro de la pagana kulturo, kaj en [[Konstantinopolo]] kaj en [[Malgranda Azio]] la paganaro, ankoraŭ nombra, estis praktike puŝita al la bapto &lt;ref&gt; Hans Küng, ''Cristianesimo. Essenza e storia'', Rizzoli, Milano, 1997&lt;/ref&gt;.

== Vidu ankaŭ ==
* [[Edikto de Milano]]
* [[ Unua koncilio de Niceo]]

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://it.cathopedia.org/wiki/Editto_di_Tessalonica] Itallingva retejo de Cathopedia katolika reta enciklopedio

== Bibliografio ==
* [[Franco Cardini]], Cristiani perseguitati e persecutori, Salerno, 2011
* [[Pedro Barceló]], G. Gottlieb: Das Glaubensedikt des Kaisers Theodosius vom 27. Februar 380. Adressaten und Zielsetzung. In: Karlheinz Dietz, Dieter Hennig, Hans Kaletsch: Klassisches Altertum, Spätantike und frühes Christentum. Adolf Lippold zum 65. Geburtstag gewidmet. Seminar für Alte Geschichte der Universität, Würzburg 1993, ISBN 3-927894-14-1, S. 409–423.

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Teodoziaj dekretoj]]
* [[Edikto de Milano]]
* [[Teodozio la 1-a]]

[[Kategorio:Antikva kristanismo]]
[[Kategorio:Religio en Grekio]]
[[Kategorio:Dokumentoj]]
[[Kategorio:Romia juro]]</text>
      <sha1>gso93u6nm7unggjv7aq9b4ezi4cnpvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Golfo de monteto Sankta-Mikaelo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>460192</id>
    <revision>
      <id>9470747</id>
      <parentid>9386920</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14211" sha1="5cwmarpozqm1zrncqxy4wx4pby5x6ux" xml:space="preserve">{{Geokesto|Protektita areo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo = Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
| devena_nomo = 
| alia_nomo = 
| kategorio = Protektita areo
&lt;!-- *** Nomoj **** --&gt;
| etimologio = 
| oficiala_nomo = Golf du mont Saint-Michel
| moto = 
| kromnomo = 
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero = Mont st michel aerial.jpg
| dosiero_priskribo = Flugbildo de la monteto kaj ties golfo
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago = 
| blazono = 
&lt;!-- *** Lando *** --&gt;
| lando = Francio | lando_tipo= Lando | lando_flago = 1
| regiono = [[Bretonio]] | regiono_tipo = Regiono
| distrikto = [[Manche]] |distrikto_tipo = Departemento
| municipo = 
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo = Golfo de monteto Sankta-Mikaelo
| leviĝo = |koordinatoj_ne_en_titolo = true
| lat_d = 48 | lat_m = 38 | lat_s = 05 | lat_NS = N
| long_d = 1 | long_m = 30 | long_s = 38 | long_EW = W
| Type        = Culturel
&lt;!-- *** UNESKO  *** --&gt;
| unesko_nomo = Golf du mont Saint-Michel
| unesko_tipo = Monda heredaĵo
| unesko_jaro = 1979
| unesko_numero = 967
| unesko_regiono = 4 &lt;!-- 1=afriko, 2=arabaj ŝtatoj, 3=azio-pacifiko, 4=Eŭropo, 5=latina ameriko, 6=norda ameriko--&gt;
| unesko_kriterio = (i) (iii) (vi)
| kategorio_iucn = 
| ID          = 80
| mapo_lokumilo     = Francio
| mapo_priskribo    = Situo enkadre de Francio
| notoj = {{Mapkadro protektita areo}}
}}

La '''golfo de monteto Sankta-Mikaelo''' (laŭ la roko monteto Sankta-Mikaelo) aŭ '''golfo de Mont-Saint-Michel''' (laŭ la komunumo Le Mont-Saint-Michel) estas golfo situanta inter [[Bretonio]] sudokcidente kaj [[Normandio|normanda]] duoninsulo [[Cotentin]] oriente funde de normanda-bretona golfo. Ĝi estas la sudorienta etendaĵo de multe pli vasta [[Sanmala golfo]]. La golfo estas inter la plej belaj golfoj en la mondo kaj estas registrita kiel [[monda heredaĵo]] de [[UNESKO]]. La tajdodiferenco estas tre granda en tiu regiono (pli ol dek metroj) ebligas al granda parto de tiu golfo malkovriĝi je malalta tajdo. Du granitaj insuletoj staras en la golfo de monteto Sankta-Mikaelo: [[Tombelaine]] kaj [[monteto Sankta-Mikaelo]]. En tiu golfo estas granda diverseco de birdoj kaj fokoj.

== Priskribo ==
[[Dosiero:Mount Saint Michael SPOT 1182.jpg|eta|Golfo de monteto Sankta-Mikaelo (bildo el satelito [[SPOT]]).]]
Golfo de monteto Sankta-Mikaelo etendiĝas sur ĉirkaŭ {{unuo|500|km{{eksp|2}}}}.

=== Najbaraj komunumoj ===
La golfo estas borderita norde suden per la sekvantaj komunumoj :
* En [[Normandio]] : [[Carolles]], [[Champeaux (Manche)|Champeaux]], [[Saint-Jean-le-Thomas]], [[Dragey-Ronthon]], [[Genêts]], [[Vains]], [[Marcey-les-Grèves]], [[Avranches]], [[Le Val-Saint-Père]], [[Céaux]], [[Courtils]], [[Huisnes-sur-Mer]], [[Pontorson]], [[Le Mont-Saint-Michel]], [[Beauvoir (Manche)|Beauvoir]].
* En [[Bretonio]] : [[Saint-Georges-de-Gréhaigne]], [[Roz-sur-Couesnon]], [[Saint-Broladre]], [[Cherrueix]], [[Mont-Dol]], [[Le Vivier-sur-Mer]], [[Hirel]], [[Saint-Benoît-des-Ondes]], [[Saint-Méloir-des-Ondes]] et [[Cancale]].

== Geografio ==
=== Riveroj kaj rivervagadoj ===
Tri riveroj enfluas en la golfon (kaj trairas ĝin en malalta tajdo): rivero [[Couesnon]], nun digita okcidente de monteto Sankta-Mikaelo, riveroj [[Sée]] kaj [[Sélune]]. La tre malforta deklivo de la golfo kaj forta tajdodiferneco estigas en grandaj [[ekvinokso|ekvinoksaj]] tajdoj [[tajda kurondo|kurondon]] suprenirantan sur tiuj riveroj ĝis pluraj kilometroj supren.

Rivero [[Couesnon]], kiu antaŭe estis la limo inter Normandio kaj Bretonio, subite enfluis okcidente de la monteto, tiel metante ĝin en Normandion. Fakte, ĝis la 18-a jc, la enfluejo estis je {{unuo|6|km}} for de la roko. Tio estas do legendo, kiu amuzas la limloĝantojn, kiuj scias ke la limo ne situas sur la rivero Couesnon sed sur la grundo je {{unuo|4|km}} okcidente, piede de masivo de [[Saint-Broladre]]. Loka malnova diraĵo tamen eterne registris la okazaĵon :

:« ''Li Couesnon a fait folie''&lt;br /&gt;
:''Si est le Mont en Normandie'' »

:« ''Couesnon en sia frenezeco''&lt;br /&gt;
:''metis la monteton en Normandion'' »

=== La plej altaj tajdoj en Eŭropo ===
La plej granda [[tajdodiferenco]] observebla en Eŭropo situas en golfo de monteto Sankta-Mikaelo kun meza amplekseco de 10 metroj, ĝi atingas 12 metrojn en mezviglaj tajdoj, 15 metrojn okaze de escepte viglaj tajdoj. Tiuj koeficientoj estas emfazita per la malgranda profundeco de la golfo kaj per la bara efiko de duoninsulo de [[Cotentin]], kiu difraktas la [[tajdo]]ndon, tiel konsistiganta [[staranta ondo|starantan ondon]], kiu havas ampleksecon duoble plia altan ol la progresiva ondo bordfore de [[Cherbourg-en-Cotentin|Cherbourg]]&lt;ref name=&quot;Verger&quot;&gt;{{Citlibro|Aŭtoro=Fernand Verger|Titolo=Marée et géographie humaine des littoraux|périodique=Hérodote|Jaro=1999|volume=|Numero=93|Paĝoj=79|url texte=}}&lt;/ref&gt;.

La maro reforiras je granda rapideco ĝis dek kilometroj, sed revenas al la bordo same rapide. La agnoskita esprimo estas « ĝi revenas je rapido de galopanta ĉevalo ». Fakte la plej granda tajdodiferenco estas observebla nur en la enirejo de la golfo (la fundoj ĉirkaŭ monteto Sankta-Mikaelo staras super la nivelo de la malaltaj tajdoj) kaj la tajdorapido estas pli proksima al rapido de marŝanta homo, la maksimuma rapido mezurita estas proksimume {{unuo|6.1|km/h}}&lt;ref&gt;Fernand Verger, « A la vitesse d'un cheval au galop ? », Pour la Science, januaro 2010, 20-a paĝo.&lt;/ref&gt;, sed bedaŭrinde ĝi perdigis la vivon de multaj malprudentuloj.

La tajdoj estigas grandan miksadon de la akvo, kio profitas al biologia produktado. La [[flusejo]], la parto de marbordo, kiun kovras la tajdoj etendiĝas sur ĉirkaŭ {{unuo|250|km{{eksp|2}}}}.

La fenomeno de [[tajda kurondo|kurondo]] okazas nur kiam la tajda koeficiento superas 80, sed ĝi maloftiĝis pro la aranĝaj laboroj de la golfo (Plej bonaj observaj punktoj : ''polder Tesnières'' sudokcidente de la monteto, [[Couesnon]])&lt;ref name=&quot;Verger&quot;/&gt;.

=== Kotsablo kaj flusabloj ===
[[Dosiero:Randonneurs traversée baie Mont Saint-Michel.jpg|eta|Grupo de marŝantoj trairanta la golfon de [[monteto Sankta-Mikaelo]] piede, akompane de gvidisto agnoskita de la Ŝtato&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.traversee-baie.com/guide/index.php?p=2 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2013-11-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20111129060151/http://www.traversee-baie.com/guide/index.php?p=2 |arkivdato=2011-11-29 }}&lt;/ref&gt;]]
La riveraj [[aluvio]]j daŭre miksataj per fluso kaj malfluso kun rompitaj konkoj naskigas ''kotsablon'', riĉa fekundigaĵo, kiu dum longa tempo estis uzata de ĉirkaŭaj kamparanoj por plibonigi iliajn agrojn.

La golfo estas preskaŭ ebena kaj tiel facile enŝlimiĝas ([[flusabloj]]). Trairo de la plaĝoj de la golfo povas fariĝi danĝera sen sperta gvidisto. La transiro de riveroj Sée kaj Sélune ne estas tre malfacila, sed ekzistas pluraj areoj de flusabloj en la sablaj partoj de la golfo, precipe sur la ŝaneloj, kiel sur ĉiu tre ebena areo, kiuj vagas ĉiutage.

Kunigita al esceptaj tajdampleksoj, tiu situacio danĝerigas la areon, en nebula vetero (perdo de direkto), kaŭzanta droniĝojn ne pro vera enŝlimiĝo sed pro elĉerpiĝo : ne eblas marŝi en koto sed antaŭa spertiĝo, ĉar la grundo kaj subiĝas pro la movo kaj kaptas vin se vi ne movas. Se la ŝanelo unue pleniĝas, tiam plejtaŭge estas maksimume liberigi la piedojn kaj naĝi per brakforto ; teorio antaŭvidas flosadon, sed [[hipotermio]] mortigas se oni ne sufiĉe rapide eltiriĝas. Provi malhelpi personon enŝlimiĝi per tirado por ke ĝi revenu sur firman grundon ne eblas, ĉar ĝia pezo en tia situacio estas proksimume komparebla al tiu de aŭto.

Multe pli ofte, malagrablaĵoj trafas aŭtojn parkitaj iom tro longtempe sur iom malaltaj lokoj. Ilia granda denseco enŝlimigas ilin : tiam ne plu eblas eltiri ilin, eĉ per alia aŭto ; eblas eltiri ilin nur per gruo post fluidigo de la sablo, kiu tenas ilin.

== Digo kaj polderoj ==
[[Dosiero:JP 4 - MONT SAINT-MICHEL - Vue générale - Départ du Train.JPG|eta|Malnova trajno de Mont-Saint-Michel en finstacio, sub la remparoj.]]

=== Digo ===
De antaŭlonge, golfo de monteto Sankta-Mikaelo estis laborloko por [[Poldero|polderigo]] fare de najbaraj grundposedantoj. De la 8-a ĝis la 17-a jc, la konkokordonoj deponitaj inter pinto de Château-Richeux kaj masivo de Saint-Broladre estis uzataj por digi la marĉojn de Dol. Oriente de kapelo Sainte-Anne, ankoraŭ distingiĝas tiu digo, kiu markis la sudan limon de la polderoj kaj kiu estas konata kiel [[digo de dukino Anna]].

[[Digo de dukino Anna]], konstruita en la 11-a jc el granito, etendiĝas laŭ {{unuo|20|km}}.

En [[1769]], koncesio de proksimume {{unuo|2500}} hektaroj estis konsentita, sude de la monteto, al s-ro Quinette de la Hogue, armateur à Granville, sur la plaĝoj de Couesnon, laŭ la bordoj de Moidrey, Beauvoir, Ardevon kaj Huisnes, kompense de muelejo perdita pro militago. Pacienca laboro por konkeri tiujn grundojn finiĝis en 1810 per la ĉirkaŭbaro de 930 hektaroj kaj kultivo inter Moidrey kaj la monteto. La ĉirkaŭbaraj digoj estis malfortaj pro kosto kaj malbone rezistis kontraŭ la riveratakoj. Tial inter 1802 kaj 1806, Quinette de la Hogue kaj ties asociito Combes provis digi kaj fiksi la fluejon de rivero Couesnon inter Moidrey kaj la monteto. Sed, Couesnon venkis tiujn klopodojn, kaj en 1848 du trionoj de la 930 hektaroj estis malaperintaj. Plie, en 1836, rivero Sélune estis detruita la ĉirkaŭbaraĵojn de Huisnes kaj Ardevon.

En 1856, S-ro [[familio Mosselman|Mosselman]], fondinto de &quot;Cie des Polders de l'Ouest&quot;, akiris novan koncesion por kultivebligi la {{unuo|3800}} hektarojn da plaĝoj en la kvarlatero konsistigita de kapelo Sainte-Anne, golfeto de Moidrey, Roche-Torin kaj la monteto.

La plej grava ago tiucela estis la konstruado en 1880 de nesubmergebla digo fare de servo pri pontoj kaj ŝoseoj, malgraŭ kontraŭstaro de diversaj aŭtoritatoj. Tiu digo kaj tiu de Roche-Torin rapidigis la enŝlimiĝon de la golfo, kaj nun temas pri malkonstruo de tiu digo, kiu ligas la monteton al la kontinento, tio por limigi ensabliĝon, kio minacas insulecon de la monteto. La alirdigo, konstruita en 1880, kiu tenas la sablon, plikreskigas la naturan enŝlimiĝon de la golfo, tiom ke la monteto povus fariĝis eksinsulo. Nun, polderoj kovras pli {{unuo|3100|ha}}.

Ĵus finita, plej diversaj kvereloj kaj protestoj([[Georges Clemenceau|Clémenceau]] ([[1881]]) pro [[kontraŭklerikalismo]] : elspezi monon por monaĥoj ! [[Victor Hugo]] (januare [[1884]]) pro insula simbolismo, [[Guy de Maupassant|Maupassant]] (julie 1884) kaj amaso da aliaj estis esprimitaj.

Sed baldaŭ (en 1901) [[fervojo]] alvenis (ĝis daŭros ĝis en [[1938]]). La kanalo utilis kiel dolĉakva rezervejo somere ; ĝi ebligas eviton de inundo de Pontorson ; ĝi hepas en sedimentado de blanka marĉo. La [[ŝoro]] (la [[salmarĉo]]j aŭ salherbejoj) etendiĝas.

Post la [[dua mondmilito]], en kiu la germana armeo memdecide inudis la poldrojn per marakvo, necesis rekonstrui, kaj tiam oni polderigis ankaŭ la dekstran bordon de Couesnon. Grandaga prokjekto (Centre d’études des Marées) ekvidiĝis : dividi la golfon en du basenojn, unu okcidente kaj la alia oriente kaj utiligi tajdon kaj Couesnon taŭge orientita al du rezervejoj por konsistigi gigantan tajdan hidroelektran centralon. Tiu projekto eliris el la planoj nur miniature ([[Tajdocentralo de la Rance]]) : ostrobredistoj kaj mitulbredistoj gajnis kaj nun kvankam la idaroj ĉiam venas de [[Marennes (Charente-Maritime)|Marennes]], la plej granda parto de la franca mitulproduktado venas de [[Les Hermelles|Hermelles]], nordapude de [[Le Vivier-sur-Mer|Vivier-sur-Mer]].

=== Rememorigo pri kelkaj naturaj datumoj ===
[[Dosiero:Couesnon mud.jpg|eta|Malalta tajdo vidigas dikan ŝlimon sur la bordoj de rivero Couesnon.]]
La golfo etendiĝas de [[Pinto de Grouin]] al pinto [[Champeaux (Manche)|Champeaux]] laŭ okcidenta-orienta akso ; kaj la kanalo de [[Couesnon]] de [[Pontorson]], [[Beauvoir (Manche)|Beauvoir]], je la baraĵo de la Caserne plilongiĝas kiel digo norden ĝis Mont-Saint-Michel, poste [[Tombelaine]], bec d’Andaine kaj [[Saint-Jean-le-Thomas]]. Okcidente [[Cancale]], oriente [[Avranches]] sur rivero [[Sée]], norde de rivero [[Sélune]]. Ĝi situas funde de normanda-bretona golfo limigita per insularo [[Bréhat]] okcidente kaj [[Kabo de La Hague]] norde&lt;ref&gt;[http://archimer.ifremer.fr/doc/00047/15843/13246.pdf Nomanda-Bretona golfo : sedimentologia sintezo], Archimer - Ifremer&lt;/ref&gt;.

[[Dosiero:Bisquine La Granvillaise in Rosmeur.jpg|eta|[[biskino]]]]

== Pilgrimado ==
La golfo allogas nun ĉiujare tri milionojn da vizitantoj (nombro en julio 2012).

== Notoj kaj referencoj ==
{{Referencoj }}

== Fotoj ==
&lt;gallery&gt;
Dosiero:Mont saint-michel.jpeg|Sunsubiĝo sur golfo de monteto Sankta-Mikaelo
Dosiero:Mont Saint-Michel illuminé.jpg|Suda flanko de lumigita monteto Sankta-Mikaelo
Dosiero:Mont Saint Michel et pré-salés.jpg|La golfo
Dosiero:Baie du mont.jpg|Golfo de monteto
Dosiero:Mont-Saint-Michel depuis la mer.jpg|La monteto vidata de la maro
Dosiero:Le Mont-Saint-Michel (Vue sur la baie à marée basse).JPG|Vido de la golfo je malalta tajdo
Dosiero:Le Mont-Saint-Michel (Vue sur le parking).JPG|Vido suden de monteto Sankta-Mikaelo
&lt;/gallery&gt;

=== Eksteraj ligiloj ===
{{Projektoj|commons=Category:Mont Saint-Michel|commons titre=Le Mont-Saint-Michel}}
* [http://maps.google.com/?t=k&amp;ll=48.635149,-1.511028&amp;spn=0.006934,0.012875&amp;t=k Monteto Sankta-Mikaelo sur Google map]
* [http://www.projetmontsaintmichel.fr/ ''Projet Mont-Saint-Michel'' : Reinsuligo de monteto Sankta-Mikaelo]
* [http://www.conservatoire-du-littoral.fr/front/process/Content.asp?rub=8&amp;rubec=239 Konservejo de marbordo - Golfo de monteto Sankta-Mikaelo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090518083954/http://www.conservatoire-du-littoral.fr/front/process/Content.asp?rub=8&amp;rubec=239 |date=2009-05-18 }}

{{Ligiltabelo Monda heredaĵo en Francio}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Golfo de monteto Sankta-Mikaelo}}

[[Kategorio:Golfo de monteto Sankta-Mikaelo]]
[[Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Francio]]
[[Kategorio:Naturaj lokoj de Ille-et-Vilaine]]
[[Kategorio:Protektitaj areoj de Ille-et-Vilaine]]</text>
      <sha1>5cwmarpozqm1zrncqxy4wx4pby5x6ux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Preĝejo Sankta Ulriko (Erfurto)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>470261</id>
    <revision>
      <id>9470489</id>
      <parentid>9426879</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T13:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2982" sha1="rj57bh05dao45h3ttekmx3dkswxmfsc" xml:space="preserve">{{Informkesto konstruaĵo
|regiono-ISO=DE-TH
|tersituo = Erfurto
|zomo=13
}}
La '''Preĝejo Sankta Ulriko''' estas monumentprotektita konstruaĵo en [[Alach]], kvartalo de [[Erfurto]]. Apartenas la komunumo al la eklezidistrikto erfurta&lt;ref&gt;[http://www.kirchenkreis-erfurt.de/ Kirchenkreis Erfurt]&lt;/ref&gt; ene de la [[evangelia Eklezio en Germanio|Evangelia Eklezio en Meza Germanujo]].&lt;ref&gt;[http://www.ekmd.de/ EKMD]&lt;/ref&gt;.

== Historio kaj arkitekturo ==
[[Dosiero:Alach St. Ulrich 01.jpg|maldekstre|eta|La evangelia kirko Sankta Ulriko.]]
[[Dosiero:Alach St. Ulrich 02.jpg||maldekstre|eta|interna vido]] 
Estis surloke en la 12-a jc. antaŭula kirko, kiu malkonstruitis antaŭ 1405 kaj la saman jaran anstataŭitis per nova, [[ununava preĝejo]]. La turo estas de la sama epoko. Longa navo kun triflanka altarejo fariĝis - laŭ enskribo - en 1510 kaj detruitis dum fajrego en 1864.&lt;ref&gt;[http://thueringen-universal.org/orte/alach/sehenswuerdigkeiten/st-ulrich-kirche Antaŭulaj kirkoj.]{{404|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; En 1865 la tuto estis restaŭrita, kiel ankaŭ en 1991.

La interno estas novgotikstila, la tegmenta trabaro malferma. Teretaĝe la turo havas ogiv-kruciĝon, okcidente estas sakramentujo. La galerio ĉirkaŭkondukas komplete, kompletigas la tuton ambono kaj orgeno.

== Restaŭradoj de post 1991 ==
Sub la estrado de la arkitektura entrepreno ''Smits und Partner'' iĝis ampleksaj restaŭradlaboroj de 2001-03. La nava kaj la tura konstrusubstancoj sekurigitis, la noco per larmofungo ĉe la tegmento forigitis.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.smitsundpartner.de/daten/projekte/01Kirchen/StUlrichkircheAlach/projekte_01_stulrich.html |titolo=Ampleksa restaŭrado. |alirdato=2014-02-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140221232804/http://www.smitsundpartner.de/daten/projekte/01Kirchen/StUlrichkircheAlach/projekte_01_stulrich.html |arkivdato=2014-02-21 }}&lt;/ref&gt; La tegmento el la 1970-aj jaroj novigitis en la jaro 2006-a (i.a. formeto de la ardezaĵo).&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.zimmerei-linke.de/page/einzelref.php?a=15 |titolo=Tegmentaj laboroj. |alirdato=2014-02-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130304021606/http://www.zimmerei-linke.de/page/einzelref.php?a=15 |arkivdato=2013-03-04 }}&lt;/ref&gt;

== Literaturo ==
* Georg Dehio (prilaboris Stephanie Eißling k.a.): ''Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Thüringen''. Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3-422-03095-6, p. 2

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.smitsundpartner.de/daten/projekte/01Kirchen/StUlrichkircheAlach/projekte_01_stulrich.html Pri la etapoj restaŭradaj.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140221232804/http://www.smitsundpartner.de/daten/projekte/01Kirchen/StUlrichkircheAlach/projekte_01_stulrich.html |date=2014-02-21 }}

== Subnotoj ==
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Erfurto|Ulriko]]
[[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Ulriko|Erfurto]]</text>
      <sha1>rj57bh05dao45h3ttekmx3dkswxmfsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sancti Spiritu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>473735</id>
    <revision>
      <id>9470685</id>
      <parentid>8441909</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T06:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2010" sha1="d3d14b9jo4zd9qsnbm23erwreqgthq4" xml:space="preserve">[[Dosiero:Provincia de Santa Fe (Argentina).png|dekstra|150ra]]

'''Sancti Spiritu''' estis la unua [[urbo|setlejo]] [[Konkero de Ameriko|hispana]] starigita en la aktuala teritorio [[argentina]]; ĝi estis fondita de [[Sebastiano Kaboto]] la [[27-a de februaro]] de [[1527]], borde de la rivero Korondo, ĉe la elfluejo de la [[rivero Carcarañá]] kaj je 6 km de la kunfluejo de tiu en la [[rivero Paranao]]. Tiu loko estas, formante arkeologian kuŝejon kaj ŝtatan muzeon, en la sudorienta pinto de la aktuala setlejo [[Puerto Gaboto]], 60 km norde de la urbo [[Rosario (Argentino)|Rosario]]. Ĝi havis eĉ kapelon kie oni celebris geedzigojn inter hispanoj kaj gvaranioj. Tammen malbona traktado fare de la hispanoj kontraŭ la indiĝenoj okazigis ke tiuj detruis la setlejon. La ruinoj de Sancti Spíritu estas je 150 metroj de la elfluejo de la rivero Karkaranjao. La geografiaj karakteroj kaj la [[erozio]] okazigita de la akvofluo okazigis, ke parto de la setlejo malaperis definitive.&lt;ref&gt;http://www.revistaenie.clarin.com/ideas/Ruinas_de_primer_asentamiento_europeo_en_Argentina_0_617938409.html {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140313212110/http://www.revistaenie.clarin.com/ideas/Ruinas_de_primer_asentamiento_europeo_en_Argentina_0_617938409.html |date=2014-03-13 }} Hallan nuevas ruinas del primer asentamiento europeo en el país, alirita la [[29an de majo]] 2012.&lt;/ref&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=646995 Puerto Gaboto, la loko kie komencis la historio]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.clarin.com/suplementos/zona/2008/11/30/z-01813014.htm ''Navegando con Magallanes y Gaboto''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090929014059/http://www.clarin.com/suplementos/zona/2008/11/30/z-01813014.htm |date=2009-09-29 }}

{{Koord|32|26|31|S|60|48|19|W|type:landmark|display=title}}

[[Kategorio:Geografio de Argentino]]
[[Kategorio:Historio de Argentino]]</text>
      <sha1>d3d14b9jo4zd9qsnbm23erwreqgthq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dietmar Schönherr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>488771</id>
    <revision>
      <id>9470730</id>
      <parentid>8515631</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="f1ajlabqw82q14hdblzetmh64ej0y35" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo
|priskribo=Dietmar Schönherr (2006)
}}
'''Dietmar Otto Schönherr''' (n. la [[17-an de majo]] [[1926]] en [[Innsbruck]], [[Tirolo]]; m. la [[18-an de julio]] [[2014]] en [[Santa Eulària des Riu]], [[Ibizo]], [[Hispanio]] estis [[aŭstroj|aŭstra]] [[aktoro]] kaj [[moderatoro]]. Samtempe li laboris kiel [[tradukisto]], [[verkisto]] kaj [[reĝisoro]]. Famon Schönherr akiris pro la rolo en la unua kaj plej ŝatata (ĝis nun) germana serio de scienca fikcio &quot;Spacŝipo Orion&quot;. Ekde 1985 Schönherr laboris por sociaj kaj kulturaj projektoj en [[Nikaragvo]].

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Schonherr, Dietmar}}

[[Kategorio:Aŭstraj aktoroj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en Innsbruck]]</text>
      <sha1>f1ajlabqw82q14hdblzetmh64ej0y35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sankta Sebaldo (Nurenbergo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>496954</id>
    <revision>
      <id>9470688</id>
      <parentid>9120259</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:07:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11823" sha1="itn37r6kbexmxfz0fx3aun0g51ueixy" xml:space="preserve">{{Informkesto konstruaĵo|regiono-ISO=DE|situo sur mapo=Nurenbergo|zomo=13}}
[[Dosiero:Nuremberg.St. Sebald church.jpg|eta|Fronta vidaĵo de la preĝejo Sankta Sebaldo en 2010]]
[[Dosiero:Nürnberg St. Sebald komplett v N.jpg|eta|Norda fasado de Sankta Sebaldo en 2006]]
[[Dosiero:Nuernberg-sebald-ostchor-v-so.jpg|eta|Sankta Sebaldo, orienta ĥorejo vidate de sudoriento]]

La mezepoka preĝejo '''Sankta Sebaldo''' en [[Nurenbergo]] estas krom la preĝejo Dipatrino kaj la preĝejo [[Sankta Laŭrenco (Nurenbergo)|Sankta Laŭrenco]] unu el la plej elstaraj preĝejoj de la urbo. Ĝi troviĝas survoje al la fortikaĵo norde iom supre de la ĉefa foirejo kaj tuj okcidente antaŭ la [[urbodomo]]. Mirinde abunda estas la ekipaĵo en la interno de la preĝejo. Ekde la [[reformacio]] Sankta Sebaldo estas krom la preĝejo Sankta Laŭrenco unu el la du grandaj protestantaj urbaj preĝejoj de Nurenbergo, kiuj nun ambaŭ apartenas al la [[luteranismo|protestanta lutera eklezio]] en [[Bavarujo]].

== Konstruhistorio ==
La preĝejo [[sebaldo el Nurenbergo|Sankta Sebaldo]] estas la pli malnova de la du grandaj urbaj preĝejoj de Nurenbergo kaj la plej aĝa (ekde 1525) protestanta-luterana [[paroĥopreĝejo]] de la urbo. Ke Sankta Sebaldo ĉiam estis pli nobla kaj eminenta ol Sankta Laŭrenco, ekde la konstruo de la stacidomo ne plu estas ekkoneble de la urboaspekto. Sed jam la rekta najbareco de la haloĥorejo al la Malnova Urbodomo substrekas ĝian iaman gravecon kiel „urbestrara preĝejo“ de Nurenbergo, en kiu per Sankta Sebaldo estas entombigita la [[patrona sanktulo]] de la urbo. La tombomonumento estas riĉa artverko laŭ formo de etarĥitekturaĵo kun abundaj figurornamaĵoj (i.a. scenoj el la vivo de Sankta Sebaldo), kiun en 1508–1519 produktis la filoj de ''Peter Vischer'' laŭ ties plano. La bronzogisaĵo validas kiel frua ekzemplo por la akcepto de formoj el la itala renesanco norde de la [[Alpoj]].

De antaŭanta domo, verŝajne konsekrita al [[Sankta Petro]] (''12-a jarcento?''), oni povis elfosi evidente dunavan [[kripto]]n. Anstataŭante ĉi tiun oni starigis la preĝejon Sankta Sebaldo inter 1225/30 kaj 1273 kiel duĥoreja [[baziliko|pilastrobaziliko]]. Ĝi laŭas en multaj konstrumotivoj la modelon de la [[katedralo de Bamberg]] (duĥorejeco, tutura fasado kun plurlatera absido ĉe la okcidenta ĥorejo konsekrita en 1274 k.a.), tiel ke malgraŭ la gotika interna skemo troveblas kelkaj ŝajne romanikaj konstruelementoj.

Jam en 1309 oni malkonstruis la du flanknavojn kaj plilarĝigis ilin sur la nunan larĝecon rektalinie kun frontomuroj de la transversaj navoj; tion ĉi oni finfaris verŝajne en la [[1330-aj jaroj]].

En la epoko de [[Peter Parler]] oni elkonstruis ekde 1361 ĝis 1372 la orientan ĥorejon super la tombomonumento de urbopatrono Sankta Sebaldo al epokotipa ĥaloĉirkaŭiro-ĥorejo; komparu kiel proksimume samteman arĥitekturaĵon la halokonstruaĵon de la [[Preĝejo Dipatrino (Nurenbergo)|Preĝejo Dipatrino]] aŭ la Wenzel-Kapelon de la [[katedralo Sankta Vito]] en [[Prago]]. Dum la tempo de ĉi tiu lasta granda konstruado de la mezepoko verŝajne ankaŭ okazis la alikonsekrado de la preĝejo de Sankta Petro al Sankta Sebaldo.

Dum la aeratakoj kontraŭ Nurenbergo [[aliancanoj|aliancaj bombaviadiloj]] plej vaste detruis la preĝejon Sankta Sebaldo. Post la fino de la [[Dua Mondmilito]] okazis la rekonstruado. La 1-an [[advento]]n de 1952 oni konsekris la novajn [[sonorilo]]jn (fraptono-serio a&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;–c♯&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;–e&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;–f♯&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;). La laŭlonga domo servis ĝis la rekonstruo de la orienta ĥorejo por diservaj celoj. La 22-an de septembro 1957 la preĝejo estis rekonstruita laŭ sia origina formo.

== Ekipaĵo ==
[[Dosiero:Sebald-Grab.jpg|eta|Tombomonumento de Sankta Sebaldo]]
[[Dosiero:Sabalduskirche-Petersaltar-2012.jpg|eta|Petro-Altaro]]
[[Dosiero:Sebalduskirche-Innen-2012.jpg|eta|Interno de la Sebaldopreĝejo]]
[[Dosiero:Sabalduskirche-Kaiserfenster-2012.jpg|eta|Imperiestro-fenestro]]
En Sankta Sebaldo konserviĝis ege altvalora aro da artverkoj ĉefe el la [[reformacio|antaŭreformacia]] epoko. Temas preskaŭ nure pri donacoj de nurenbergaj [[patricia]]j familioj, ĉar ekde la 14-a jarcento preĝejo Sankta Sebaldo evoluis al „urbestrara preĝejo“ de Nurenbergo. Male al la preĝejo Sankta Laŭrenco ĝis en la malfrua 15-a jarcento ekskluzive la nurenbergaj patricioj rajtis donaci konstantajn ekipopecojn en Sankta Sebaldo. Foje ankaŭ la tuta urbokonsilantaro montris per donacoj sian unuanimecon kaj unuecon, ekzemple per la [[vitralo]]j de la haloĥorejo, kiujn la urbestroj donacis en la jaro 1379 (parte novigataj en 1500). Je tio la bilda programo de la artverkoj ĝis la fino de la 15-a jarcento estis submetita al la spacouzo per la liturgio.

Jam ĉe la ekstera fasado troviĝas parte rimarkindaj ŝtonfiguroj, ekzemple la Schreyer-Landauer-[[Epitafo]] de [[Adam Kraft]], la monumenta Kristoforo el la 15-a jarcento, kies originalo nun troviĝas en la Ĝermana Nacia Muzeo je Nurenbergo, aŭ la figuroj de la grandioze elformita geedzoportalo ĉe la nordflanko el la 14-a jarcento.

La por la antaŭreformacia preĝejo tamen plej grava artverko estas la tombomonumento de la urba patrono Sankta Sebaldo. Tiu sanktulo jam ekde la frua 14-a jarcento estis gardata en arĝenta relikvujo, ĝis kiam oni decidis fine de la 15-a jarcento, produktigi keston el bronzo, por prezenti ĝin brile en la preĝejo. La eksteran formon en 1508 ĝis 19 bronzogisis Peter Vischer la pli maljuna kune kun siaj filoj Peter la pli juna kaj Hermann: Tiuj ĉi ankaŭ konceptus ĝin. Multaj el la figuroj, kiuj ornamas la tombon de Sebaldo, (i.a. scenoj el la vivo de Sankta Sebaldo, [[Tritono (mitologio)|tritonoj]], [[satiruso]]j, [[pegazo]] kaj virino, kiu simbole la vantecon sin rigardas per spegulo), havas tujan modelon en la desegnoj de Jacopo de' Barbari, kiel Paul Johanneis notis. De Barbari estis dum tri jaroj reĝa kortega pentristo en Nurenbergo. Precipe la simbolo de vanteco komence de la 16-a jarcento eniris Germanujon, kiel ekzemple je la tombo de Sebaldo. Tiu ĉi validas kiel frua ekzemplo por la akcepto de formoj el la itala renesanco norde de la Alpoj.&lt;ref name=&quot;isn1&quot;&gt;Ekipaĵo de la preĝejo laŭ Daniela Crescenzio: ''Italienische Spaziergänge in Nürnberg – Band I: Nürnberg, Venedig des Nordens'', 1-a eldono. 2011, Verlag IT-INERARIO, Unterhaching, ISBN 978-3-9813046-3-3&lt;/ref&gt;

Krom tio estas elstarigendaj diversaj verkoj de lignoskulptisto [[Veit Stoß]], ekzemple lia Apostolo Andreo kaj la figuroj de la Mortmemoriga Donaco de Volckamer, je kiu li ankaŭ pruvis sian ŝtontajlistan talenton. Estas nur unu el la multaj arte altvaloraj [[epitafo]]j de [[patricia]]j familioj en Nurenbergo (ekz. la Tucher-Epitafo de Hans Süß) en la preĝejo.

Ankaŭ rigardinda estas la pentraĵo de Benanta Kristo en la memortabulo de la nurenberga familio Kreß en la orienta ĥorejo: la bildo fakte estas kopio de samtitola bildo de [[Albrecht Dürer]] eble el la jaroj 1503/05, kiu troviĝas en l.a Metropola Muzeo en [[Novjorko]]. Krom tio ĝi montras grandan similecon kun la Benanta Kristo de la [[venecia]] pentristo Jacopo de' Barbari el la jaro 1503. Mankas ankoraŭ arthistoria analizo.&lt;ref name=&quot;isn1&quot;&gt;Ekipaĵo de la preĝejo laŭ Daniela Crescenzio: ''Italienische Spaziergänge in Nürnberg – Band I: Nürnberg, Venedig des Nordens'', 1-a eldono 2011, Verlag IT-INERARIO, Unterhaching, ISBN 978-3-9813046-3-3&lt;/ref&gt;

Ĉe la norda muro de la orienta ĥorejo pendas la tiel nomata Tucher-Epitafo, kiun Hans Süss (ankaŭ nomata [[Hans von Kulmbach]]) pretigis en 1513 por Lorenz Tucher mortinta en 1503. Laŭ la nurenberga artisto-biografiisto Johann Neudörffer li lernis sian arton parte en Nurenbergo de la veneciano Jacopo de' Barbari. Sur la meza tabulo de la epitafo tronas Maria kun la infano Jesuo inter Sankta Katarina kaj Sankta Barbara, ĉirkaŭate de vasta pejzaĝo. Laŭ stilo de la itala pentrarto malfone muzikas kvin renesancaj anĝeloj. La stilo estas venecia, kaj la anĝeloj memoras pri tiuj de Dürer en la pentraĵo „Rosenzkranzfest“ ([[rozario]]festo), kiu ekestis en Venecio.&lt;ref name=&quot;isn1&quot;&gt;Ekipo de la eklezio laŭ Daniela Crescenzio: ''Italienische Spaziergänge in Nürnberg – Band I: Nürnberg, Venedig des Nordens'', 1. Aufl. 2011, Verlag IT-INERARIO, Unterhaching, ISBN 978-3-9813046-3-3&lt;/ref&gt;

Ankaŭ menciindaj estas la plejparte originale konserviĝintaj vitraloj en la haloĥorejo, el kiuj kelkajn verkis [[vitralo|vitralisto]] Veit Hirschvogel proksimume 1500 laŭ konceptoj de [[Albrecht Dürer|Dürer]] kaj Hans von Kulmbach.

Meze ĉe la norda fasado troviĝas la tegmentita geedziĝportalo, ĉe kiu okazis la geedzigo preskribita ekde la [[Koncilio de Trento]].

== Cetere ==
[[Dosiero:Sebalder pfarrhof.jpg|eta|Paroĥokorto kun ĥorejeto]]
En Sankta Sebaldo ankaŭ oficis kiel orgenisto ekde 1695 ĝis sia morto la [[baroka]] [[komponisto]] [[Johann Pachelbel]].

Al la preĝejo Sankta Sebaldo apartenas la Sebalda Paroĥo-Korto. Ĝi ekestis ĉefe proksimume 1361/1379. Tie ĉi loĝis la klerikaro de Sankta Sebaldo: predikantoj, diakonoj, administrantoj kaj servantoj. Tagnokte en la gardejo ĉiam iu sin disponis por prizorgi mortonton per [[unkto|mortosakramento]]. Kiel manĝejo kaj kunvenejo servis la [[kapitulo|kapitulejo]]. La orienten orientiĝa absido de la doma kapelo estas la mondfama ĥorejeto, nun kopiaĵo el 1898/1902, la gotika originalo estas videbla en la Ĝermana Nacia Muzeo.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Historiaj bildigoj ==
&lt;gallery perrow=&quot;5&quot;&gt;
Nürnberg Sebalduskirche 002.jpg|Preĝejo ekde sudoriento (foto inter 1860 kaj 1890)
Nürnberg Sebalduskirche 003.jpg|Fronta fasado de Sankta Sebaldo (foto inter 1860 kaj 1890)
Nürnberg Sebaldusgrab 002.jpg|Tombomonumento por Sankta Sebaldo, (foto inter 1860 kaj 1890)
Nürnberg St Sebald 001.jpg|Geedziĝportalo, (foto el la 1890-aj jaroj)
&lt;/gallery&gt;

== Literaturo ==
* Gerhardt Weilandt: ''Die Sebalduskirche in Nürnberg. Bild und Gesellschaft im Zeitalter der Gotik und Renaissance''. Imhof, Petersberg 2007, ISBN 978-3-86568-125-6
* Birgit Friedel, Ulrich Großmann: ''St. Sebald. Baubeobachtungen zu den Türmen, dem Westchor und der Krypta''. En: Birgit Friedel, Claudia Frieser (Hrsg.): ''Nürnberg, Archäologie und Kulturgeschichte. „... nicht eine einzige Stadt, sondern eine ganze Welt ...“. 1050–2000, 950 Jahre Nürnberg''. Verlag Dr. Faustus, Büchenbach 1999, ISBN 3-933474-03-5, p.&amp;nbsp;136–147.
* Andreas Marx: ''Der Ostchor der Sebalduskirche.'' In: ''Mitteilungen des Vereins für Geschichte der Stadt Nürnberg'' 71, 1984, {{ISSN|0083-5579}}, p.&amp;nbsp;23 sj.
* Helmut Baier (eldoninto): ''600 Jahre Ostchor St. Sebald – Nürnberg. 1379–1979.'' Schmidt, Neustadt a. d. Aisch 1979, ISBN 3-87707-021-3.
* Friedrich Wilhelm Hoffmann: ''Die Sebalduskirche in Nürnberg. Ihre Baugeschichte und ihre Kunstdenkmale.'' Überarbeitet und ergänzt von Theodor Hampe. Gerlach &amp; Wiedling, Vieno 1912
* Daniela Crescenzio: ''Italienische Spaziergänge in Nürnberg – Band I: Nürnberg, Venedig des Nordens'', 1-a eldono 2011, Verlag IT-INERARIO, Unterhaching, ISBN 978-3-9813046-3-3

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* http://www.sebalduskirche.de/
* [http://www.kochbuero.de/pages/ausstellungen/aust_fenster.html Bildoj el la ''Bamberger Fensters'' de Albrecht Dürer] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160303194725/http://www.kochbuero.de/pages/ausstellungen/aust_fenster.html |date=2016-03-03 }}
&lt;!--
{{Koordinato|NS=49/27/18.5/N |EW=11/04/33.3/E |type=landmark |region=DE-BY}}
--&gt;

[[Kategorio:Nurenbergo]]
[[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Germanio]]
[[Kategorio:Historiaj monumentoj en Germanio]]
[[Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Germanio]]
[[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Sebaldo]]</text>
      <sha1>itn37r6kbexmxfz0fx3aun0g51ueixy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dio laŭ kristanismo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>497294</id>
    <revision>
      <id>9470760</id>
      <parentid>9436548</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14983" sha1="7rwl67ve3uzlhippirpn0y6wqnoto93" xml:space="preserve">{{Informkesto rolulo
| stilo = Biblio
}}
[[Dosiero:Angelsatmamre-trinity-rublev-1410.jpg|eta|La [[Sankta Triunuo|Triunuo]] prezentata en pentraĵo “Anĝeloj en Mambre, de [[Andreo Rublov]] (1410).]]

Laŭ la biblia kredokonfeso, en la koncepto pri '''Dio laŭ kristanimo''', konfesata de ĉiuj kristanaj eklezioj, oni asertas la [[unikeco]]n de '''Dio''' ([[monoteismo]]). Aparte, kristanoj relegas la biblian monoteismon sub la lumo de la [[enkarniĝo (kristanismo)|enkarniĝo de Kristo]] priskribita en la [[Nova Testamento]]. Akorde kun la [[nomoj de Dio en la Biblio]] kiuj estas [[Eterneco|eterna]], kiu [[Kreo|kreis]] la mondon kaj ĝin [[Providenco|konservas]], kristanoj aldonas ke Dio estas [[transcendeco|transcenda]] (tute sendependa kaj fora el la materia mondo), kaj [[Imanento|imanenta]] (ĉiumonenta ekzistiganto de la mondo)&lt;ref&gt;John H. Leith, ''Basic Christian Doctrine'', 1992, pp. 55-56. ISBN 0664251927&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Millard87&gt;Millard J. Erickson, ''Introducing Christian Doctrine'', 2ª ed., 2001, pp. 87-88, ISBN 0801022509.&lt;/ref&gt;

La instruaĵoj de kristanoj pri imanento kaj la ekzistiganteco de Dio kaj de lia amo por la homaro ekskludas ke Dio estas [[panteismo|samsubstanca]] kun la kreita universo.

La interpretoj pri Dio laŭ kristanismo jam alestiĝis en la verkoj de [[Sankta Paŭlo]] kaj en la prakristanaj [[kredokonfeso]]j &lt;ref&gt;Eble ankaŭ en antaŭpaŭlaj kredoj.&lt;/ref&gt; kiuj proklamis la [[monoteismo|solecon de Dio]] kaj la [[Filo de Dio|diecon de Jesuo]] preskaŭ simultane, kiel en la [[1-a epistolo al la korintanoj]](8, 5-6): “&quot;.5 Ĉar kvankam estas tiel nomataj dioj, ĉu en la ĉielo aŭ sur la tero, kiel estas dioj multenombraj, kaj sinjoroj multenombraj, 6 tamen por ni estas unu Dio, la Patro, el kiu estas ĉio, kaj ni por Li; kaj unu Sinjoro, Jesuo Kristo, per kiu estas ĉio, kaj ni per li.”&quot;

La [[teologio]] pri la [[atributoj kaj naturo de Dio]] estis pridiskutata ekde la unuaj tagoj de [[kristanismo]], ĉe, ekzemple, [[Ireneo de Liono]] kiu skribas en la dua jc.: “''Lia grando mankas je nenio, sed entenas ĉiujn prerogativojn”'' (Ireneo 27). En 8-a jc. [[Johano de Damasko]] enlistigis dekokon atributojn kiuj eĉ nun grandparte akceptitaj. &lt;ref &gt;William A. Dyrness, Veli-Matti Kärkkäinen, Juan F. Martinez e Simon Chan, ''Global Dictionary of Theology'', 2008, pp. 352-353. ISBN 0830824545&lt;/ref&gt; Laŭgrade la teologoj disvolvis sistemajn listojn de tiaj atributoj, parte bazitaj sur asertoj de la [[Patronia]] kiu elstarigas la terminon [[Patro]], kaj parte sur aliaj fonditaj sur teologiaj rezonadoj.

== Dio kiel Sankta Triunuo ==
Ankaŭ se la [[Nova Testamento]] ne havas formalan doktrinon pri la [[Sankta Triunuo]] kia tia, ĝi tamen ripete parolas pri la Patro, la Filo kaj la Sankta Spirito tiamaniere ke ''oni estas devigata al triunua kompreno''. Tio, krome, neniam fariĝas [[triteismo]] kaj ne implicas [[tridiismo]]n.&lt;ref &gt;Frank Stagg, ''New Testament Theology'', Broadman Press, 1962. ISBN 0-8054-1613-7&lt;/ref&gt; Ĉirkaŭ la jaro [[200]], [[Tertuliano]] formulis version pri la doktrino de la Triunuo kiu senhezite asertis la diecon de Jesuo kaj multe alproksimiĝis al la sinsekva definitiva formulo de la [[Unua koncilio de Konstantinopolo]] de [[381]]. Tiu doktrino povas esti resumita tiel: “''La Dio Unika ekzistas en Tri Personoj kaj Unu Substanco, kiel [[Dio Patro]], [[Dio Filo]] kaj [[Sankta Spirito|Dio Sankta Spirito]]”'''. La kontraŭtriunuaj doktrinoj difinas la Patron, la Filon kaj la Sanktan Spiriton alimaniere.

== Disvolviĝo de la teologio pri Dio ==
=== Skizo pri la originoj ===
La originoj de la unuaj kristanaj krederoj pri Dio (de antaŭ la alestiĝo de la [[evangelio]]j reflektiĝas en la deklaro de [[Paŭlo de Tarso]] en la [[1-a epistolo al la korintanoj]] (8, 5-6), epistolo redaktita ĉirkaŭ la jaroj [[53]]-[[54]], nome ĉirkaŭ 20 jaroj post la krucumo de Jesuo: “''5 Ĉar kvankam estas tiel nomataj dioj, ĉu en la ĉielo aŭ sur la tero, kiel estas dioj multenombraj, kaj sinjoroj multenombraj, 6 tamen por ni estas unu Dio, la Patro, el kiu estas ĉio, kaj ni por Li; kaj unu Sinjoro, Jesuo Kristo, per kiu estas ĉio, kaj ni per li.”''

Krom aserti ke estas [[monoteismo|unika Dio]], la deklaro de Paŭlo (kiu eble baziĝas sur antaŭpaŭlaj kredkonfesoj) ampleksas serion da aliaj signifajn elementojn: ĝi distingas la kristanan kredon el [[judismo|hebrea]] fono de tiu epoko, referencante samtempe al Jesuo kaj al la Patro preskaŭ en la sama linio, al tiu atribuante la honoran titolon de '''Sinjoro''' kaj lin difinante “Kristo”.

En la [[Agoj de la Apostoloj]] (17, 24-27) dum la sermono en la [[Areopago]], eldirita de Paŭlo, tiu ĉi plie tiel karakterizigas la unuan kristanan interpreton:&lt;ref&gt;Udo Schnelle, ''Theology of the New Testament'', 2009, p. 477. ISBN 0801036046&lt;/ref&gt; '''“24 La Dio, kiu faris la mondon kaj ĉion, kio estas en ĝi, estante per Si mem Sinjoro de la ĉielo kaj la tero, ne loĝas en manfaritaj temploj.”'''

La epistoloj de Sankta Paŭlo inkluzivas ankaŭ certan nombron da referencoj al la [[Sankta Spirito]], ekzemple, “''Tiu do, kiu malakceptas, malakceptas ne homon, sed Dion, kiu donas al vi Sian Sanktan Spiriton.“'' (1 Tes 8, 7)&lt;ref&gt;[[James D. G. Dunn]], ''Theology of Paul the Apostle'', 2003, pp. 418-420. ISBN 0-567-08958-4.&lt;/ref&gt;

Fine de la [[1-a jarcento]] papo [[Klemento la 1-a]] ripete estis referencinta al la “Patro, Filo kaj Sankta Spirito” kaj kuniganta la Patron al la [[kreo]] asertante: “''Ni forte fiksu la rigardon sur la Patron kaj Kreinton de la tuta mondo”'' [http://www.ueci.it/eldonoj/verkoj/letero.htm]. Duone de la 2-a jc., en sia ''Adversus haereses ''(&quot;Kontraŭ la herezoj&quot;), [[Ireneo de Liono]] estis emfazinta ke la Kreinto estas la “''sola kaj unika Dio”'' kaj la “''kreinto de la ĉielo kaj tero”'' (4, 5). Tiuj asertoj antaŭis la formalan prezentadon de la koncepto pri la [[Sankta Triunuo|Triunuo]] de [[Tertuliano]].

Ekde [[2-a jarcento]] la okcidentaj kristanaj kredoj komenciĝis per la konfesa esprimo: “(mi) kredkonfesas ''je Dio Patro [Ĉiupova)'' kaj la primara referenco de tiu frazo estis al “Dio en Lia kvalito de Patro kaj Kreinto de la universo”. Tio ekskludis nek la fakton ke la “eterna Patro estus ankaŭ la patro de Jesuo, nek ke Li eĉ degnus adopti la kredanton kiel filon pergracan”. La [[Orienta Kristanismo|orientaj kredkonfesoj]] (tiuj konataj datiĝas en la posta epoko) komenciĝis per la kredoaserto “''unusola Dio''” kaj preskaŭ ĉiam aldonante “''la Patro Ĉiupova, Kreinto de ĉiuj aĵoj videblaj kaj nevideblaj”'' aŭ similaĵoj.

Kun la tempopaso teologoj kaj filozofoj atingis komprenon pli precizan pri la naturo de Dio kaj komencis produkti pli precizajn listojn de Liaj atributoj. Tiujn oni dividis en du grupoj: tiuj negativaj (Dio estas sensufera) kaj tiuj pozitivaj bazitaj sur la '”eminenteco” de Dio (Dio estas bona).

=== Nomo ===
[[Dosiero:Jhwh4.jpg|eta|La [[Tetragramo]] [[YHWH]], nomo de Dio (kies ne estas indikata la eldiro), en la antikva preĝejo de [[Ragunda]], [[Svedio]].]]

En la [[kristana teologio]] la [[nomoj de Dio en la Biblio|nomo de Dio]] ĉiam havis signifon pli profundan kaj gravan ol la simpla indikaĵo de titola vorto. Ĝi ne estas homa elpensaĵo, sed ĝi havas dian originon kaj baziĝas sur dia [[revelacio]]. &lt;ref &gt;Louis Berkhof, ''Systematic Theology'', 1996, pp. 47-51. ISBN 0802838200&lt;/ref&gt; La respekto por la nomo de Dio estas unu el la [[Dekalogo|dek Vortoj]] kiun la kristanaj instruoj konsideras ne nur ordono por simple evitigi malĝustan uzon, sed kiel normo por ĝin honori, jen per sankta agadaro jen per laŭdoj. Tia estas la sugesto konstanta de la [[Patroj de la Eklezio]], kiuj vidigas la agon de Kristo kiel laŭdon al la nomo de Dio.

=== Atributoj kaj naturo de Dio ===
[[Dosiero:Council Trent.jpg|eta|[[Koncilio de Trento]], [[1545]]-[[1563]]([[renesanco|renesanca presaĵo]]).]]
La teologiaj fundamentoj de la atributoj kaj de la dia naturo estis pridiskutataj ekde la unuaj tagoj de la kristanismo. Ekzemplon oni vidu, kiel dirite, en [[Ireneo de Liono]] (4, 19 de “Kontraŭ Herezoj&quot;).

En la [[8-a jarcento]] [[Johano de Damasko]]nombris 18 atributojn dividitajn en kvar grupoj bazitaj sur la tempo (ekzemple, ''esti eterne'') , sur spaco (''esti senlime''), sur materio aŭ kvalito, kiuj ankoraŭ hodiaŭ estas, almenaŭ parte, konsiderataj el la modernaj teologioj. En la [[13-a jarcento]] [[Tomaso de Akvino]] koncentriĝis en listo entenanta nur 8 atributojn, nome: ''simpleco'', ''boneco'', ''nekomprenebleco'', ''ĉiupoveco'', ''senŝanĝeco'', ''eterneco'' kaj ''unikeco''.

Du atributoj de Dio Lin lokigas ''super kaj ekstere'' de la mondo rekonante tamen Lian kuntreniĝon ''en'' la mondo, estas [[transcendeco]] kaj [[imanento]]. Transcendeco signifas ke Dio estas eterna kaj senfina, nekontrolita flanke de la kreita mondo kaj transa al la homaj eventoj. Imanento signifas ke Dio estas kuntrenata en la mondo dum la kristanaj instruoj atribuas al Li atento pri la homaj okazaĵoj. Tamen, malsame ol en la [[panteismo|panteismaj]] religioj, en kristanismo la dia estulo ne samsubstancas kun la mondo.

Laŭ ĉiuj teologoj, fine, ne eblas koncepti Dion ekstere de siaj atributoj, nome ili identiĝas kun Lia substanco. Kiom ili identiĝas? La respondo al tiu demando dividas la teologojn: oni vidu, ekzemple, [[Duns Skoto]]n.

== Aliaj atributoj ==
El la Biblio oni eltiras aliaj atributoj, kiuj foje ne estas esencaj, tipe: sinjoro, reĝo, juĝisto ktp. Oni vidu: [[Ĉiela Regno]]

== Triunuismo ==
=== La kristana Triunuo ===
[[Dosiero:Cuadro de la Trinidad en Percile.JPG|eta|Simbola reprezentado pri la Sankta Triunuo (Sanktejo de la Sanktega Triunuo - [[Vallepietra]], [[Romo]]).]]

Eke la unuaj kredokonfesoj kristanoj konfesas fidon je unika Dio en tri personoj dirataj ''Patro, kaj Filo, kaj Sankta Spirito''. Jam en la [[Nova Testamento]] estas eksplicite menciataj la tri personoj (kaj samtempe konfesata ''unika Dio''), en eterna rilato de amo) .

En la unuaj [[ekumenismo|ekumenaj]] koncilioj ekde la 4-a jc. oni provas “raciigi” tiun ŝajnan paradokson. En la [[Kredokonfeso nicea-konstantinopola]] estas konfesata unika Dio, ĉiupova kreinto de la universo. La kreo, tamen, daŭrigas deklarante ke Jesuo Kristo estas ''Dio el Dio'' , ''lumo de lumo'', ''Dio vera de Dio vera''.... kaj simile estas dirate pri la Sankta Spirito''.

Laŭ kristanismo, Dio riveliĝis progresive al la homoj kaj atingis la kulminon per Jesuo Kristo: kulmino en kiu eksplicite aperas la [[Triunuo (kristanismo)|Triunuo]]. En la Mova Testamento kaj, poste, en la ekumenaj koncilioj kaj en la teologioj estas priskribitaj trajtoj de [[Dio Patro]] kaj [[Dio Filo]] kaj [[Sankta Spirito|Dio Spirito]].
Aldonendas,nemarĝene, ke tiu kristana kredero igas tute originala kristanismon ĉar estas savata samtempe la plureco de personoj kaj la unikeco de la dia esenco, estas savata la dia [[transcendeco]] kaj la dia ĉeesto en la mondo de homa historio.

=== Triunuaj diferencoj ===
[[Dosiero:Dogmatic sarcophagus.JPG|eta|300ra|La plej antikva konata prezentaĵo pri la Sankta Triunuo, ''[[dogma sarkofago]]'', [[350]] p.K., [[vatikanaj muzeoj]].]]
Se la grandaj eklezioj de ĉiam konfesis la saman kredon je la Sankta Triunuo, tamen en tiuj konfesioj rimarkiĝas kelkaj diferencoj: ĉe [[Ortodoksismo|ortodoksa orienta teologio]], ekzemple, estas Dio Patro la eterna emananto de la Filo (Li generas la Filon en eterna naskrilato) kaj de la Sankta Spirito (per eterna ''spirado''), Laŭ la teologio de la [[Katolika Eklezio]], male, la emanantoj de la Sankta Spirito estas ankaŭ la Filo kiel oni vidas en la katolika kredesprimo '''Filioque = (kaj de la Filo)'''.&lt;ref&gt;Francis Schussler Fiorenza &amp; John P. Galvin, ''Systematic Theology'', 2011, pp. 193-194. ISBN 0800662911.&lt;/ref&gt;. Sur tiu katolika pozicio konfesas ankaŭ la eklezioj devenantaj el la [[Reformacio]] kaj [[anglikanismo]]. Ĝenerale ankaŭ [[Mormonismo]] aliras tiun saman doktrinon pri la Triunuo.

Esceptas nur la [[Atestantoj de Jehovo]] kvankam ili rekonas la antaŭekziston de Jesuo kaj lian unikan ''filiiĝo'' el Dio Patro akceptante, krome, ke li disvolvis gravegan rolon en la kreado kaj elaĉeto kaj estas la Mesio promesita, al li negas la diecon ĉar nun la Patro estas vera Dio kiu ne havis komenciĝon. Krome Ili legas la bibliajn tekstojn adherante preskaŭ ĉiam al la laŭlitera senco.

Esceptas ankaŭ eroj de protestantaj unutariaj pentekostaloj.

== La vojoj por aliri al Dio ==
Ĝenerale la teologoj kaj filozofoj de la kristanaj eklezioj rekonas ke vojoj por malkovri la ekziston de Dio kaj de multaj Liaj atributoj estas du: tiu de la Revelacio kaj tiu de la racio, kvankam la rolo de la racio ne estas konsiderata egala ĉe ĉiuj eklezioj. Vidu: [[Tomaso de Akvino]] kaj [[Konebleco pri la ekzisto de Dio]].

Ĝenerale kristanoj preferas substreki la ĉeeston de Dio en la homo kie Li rolas savanto kaj elaĉetanto de la homo.
&lt;Ref&gt;Linda Woodhead, ''Christianity: A Very Short Introduction'', Oxford University Press, 2004.&lt;/ref&gt;.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Literaturo ==
* [[Giovanni Filoramo]], ''Cristianesimo'', Mondadori Electa, 2007.
* [[Bruno Forte]], ''Trinità come storia. Saggio sul Dio cristiano'', San Paolo Edizioni, 2010.
* Carlo Porro, ''Il sapore dell'immutabile. La presenza di Dio nel cristianesimo e nelle grandi religioni'', Città Nuova, 2002.
* Robert L. Wilken, ''The Spirit of Early Christian Thought: Seeking the Face of God'', Yale University Press, 2005.
* Linda Woodhead, ''Christianity: A Very Short Introduction'', Oxford University Press, 2004.

== Vidu ankaŭ ==
* [[Sankta Spirito|Dio Sankta Spirito]]
* [[Dio laŭ Judismo]]
* [[Dio Filo]]
* [[Dio Patro]]
* [[Kristo]]
* [[Sankta Spirito]]
* [[Sankta Triunuo]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{it}} [http://www.liberaconoscenza.it/zpdf-doc/conferenze/archiati%20-%20il%20mistero%20della%20trinita%20nel%20cristianesimo.pdf &quot;Il Mistero della Trinità nel Cristianesimo&quot;], di Pietro Archiati (1994)
* {{it}} [http://www.vatican.va/archive/catechism_it/p1s2c1p2_it.htm &quot;Dio e Trinità&quot;] nel ''Katekismo de la Katolika Eklezio'' (Vatikano)
* {{it}} [http://www.riflessioni.it/angolo_filosofico/testi/Idea_Dio_Rivelazione.htm &quot;Ideo pri Dio kaj ''Revelacio&quot;] de Beppe Fragomeni, sur ''Riflessioni.it''
* {{it}} [http://camcris.altervista.org/trinit.html La Trinità secondo le Sacre Scritture] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20060710223524/http://camcris.altervista.org/trinit.html |date=2006-07-10 }}, sito evangelico pentecostale
* {{en}} [http://www.ccel.org/s/schaff/npnf103/cache/npnf103.txt Sankta Aŭgusteno kaj la ''Triunuo'']
* {{en}} [http://www.newadvent.org/cathen/15047a.htm &quot;The Blessed Trinity&quot;], artikolo en ''[[Catholic Encyclopedia]]''

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Dio en kristanismo| ]]
[[Kategorio:Religiaj konceptoj]]
[[Kategorio:Antropologio de religio]]
[[Kategorio:Kristana teologio]]
[[Kategorio:Kristologio]]</text>
      <sha1>7rwl67ve3uzlhippirpn0y6wqnoto93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Preĝejo de Endormiĝo de Dipatrino (Zvenigorod)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>517479</id>
    <revision>
      <id>9470491</id>
      <parentid>7440566</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T14:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1464" sha1="kmfhzgfibby4z8c75bp9z5shya64xug" xml:space="preserve">[[Dosiero:Zvenigorod Yspenskiy sobor 1.jpg|eta|Kirko de Endormiĝo de Dipatrino]]
'''Kirko de Endormiĝo de Dipatrino''' ({{lang-ru|Успенский собор на Городке}}) estas [[Ortodoksismo|ortodoksisma]] preĝejo en urbo [[Zvenigorod]] ([[Moskva provinco]], [[Rusio]]) konstruita ĉe limo de [[14-a jarcento|14-a]] kaj [[15-a jarcento|15-a]] jarcentoj ([[1399]] —  [[1401]]). Ĝi situas en plej malnova urboparto [[Gorodok (Zvenigorod)|Gorodok]] sur remparo de estinta fortikaĵo ([[kremlo]]) de Zvenigorod.

La kirko estas unu el plej malnovaj konstruaĵoj de [[Moskva provinco]] kaj apartenas al arkitektura heredaĵo de Rusio kaj tuta mondo. Ĝi restis de epoko kiam urbo Zvenigorod estis centro de aparta subprinclando de [[Grandprinclando Moskvo|Moskvo]] kaj sukcese konkuradis kun [[Moskvo]] por esti ĉefurbo (dum regado de princo [[Jurij de Zvenigorod|Jurij]]).

En la preĝejo restis murpentraĵoj de [[Andreo Rublov]].

== Vidu ankaŭ ==
* [[Preĝejo de Naskiĝo de Dipatrino en monaĥejo de Savva]]

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://zvensobor.ru/ Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150402134905/http://zvensobor.ru/ |date=2015-04-02 }} (ruse, angle, germane, ĉine)

{{projektoj}}
{{ĝermo}}

[[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Moskva provinco|Endormiĝo de Dipatrino (Zvenigorod)]]
[[Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1400-1409]]
[[Kategorio:Zvenigorod]]
[[Kategorio:15-a jarcento en Zvenigorod]]</text>
      <sha1>kmfhzgfibby4z8c75bp9z5shya64xug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chico César</title>
    <ns>0</ns>
    <id>519684</id>
    <revision>
      <id>9470693</id>
      <parentid>7913237</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1568" sha1="3j1nfmb401ura6zymmafehm1mrn0tee" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''Chico César''' (naskiĝinta la [[26-an de januaro]] [[1964]] en [[Catolé do Rocha]], [[Paraibo]]; realnome ''Francisco César Gonçalves'') estas [[brazila muziko|brazila muzikisto]], [[komponisto]] kaj [[verkisto]].

== Vivo ==
En la aĝo de dek ses li iris al [[João Pessoa]], kie li paralele kun la edukiĝo al ĵurnalisto ĉe la tiea universitato apartenis al la pionira muzikgrupo ''Jaguaribe Carne''. En la aĝo de 21 li translokiĝis al [[San-Paŭlo]], kie li laboris kiel ĵurnalisto. Li perfektigis sian gitarludon kaj komencis sian veran karieron muzikistan.

Post sukcesa koncertvojaĝo tra [[Germanujo]] li decidiĝis, sindediĉi tutplene al muziko. Per sia novfondita bando ''Cuscuz Clã'' li koncertis en la noktoklubejo ''Blen Blen Club'' en [[San-Paŭlo]].

En li 1995 publikigis sian unuan diskon. En la jaro 2005 aperis lia unua libroj ''Cantáteis, cantos elegíacos de amozade'' en la eldonejo Garamond.

== Diskaro ==
* 1995 aos vivos
* 1996 cuzcuz-clã
* 1997 beleza mano
* 1999 chico césar (putumayo collection)
* 2000 mama mundi
* 2002 respeitem meus cabelos, brancos
* 2004 brincadeira (kun Zezo Ribeiro)
* 2005 compacto e simples
* 2005 de uns tempos pra cá
* 2007 cantos e encontros de uns tempos pra cá (lumdiskego)
* 2008 francisco forró y frevo

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.chicocesar.com.br Oficiala retpaĝo]
* http://www.myspace.com/chicocesar

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Cesar, Chico}}

[[Kategorio:Brazilaj kantistoj]]
[[Kategorio:Pseŭdonimoj]]
[[Kategorio:Brazilaj muzikistoj]]</text>
      <sha1>3j1nfmb401ura6zymmafehm1mrn0tee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Johano de Sakrobosko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>520426</id>
    <revision>
      <id>9470710</id>
      <parentid>9278585</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9793" sha1="k2oypcvjlaol9lp0jd0istuqes8fzps" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo
   |nomo                =Iohannes de Sacrobosco&lt;br /&gt;([[1195]]-[[1256]])
   |dosiero            =Sacrobosco_Lunar_eclipse.jpg
   |priskribo           =De sphaera mundi, unua eldono publikigita ĉirkaŭ [[1268]]
   |dato de naskiĝo    =[[1195]]
   |loko de naskiĝo    =Nithsdale, Dumfrieshire, {{SCO}}
   |dato de morto       =[[1256]]
   |loko de morto       =[[Parizo]], {{FRA}}
   | alma_mater          = [[Sorbono|Universitato de Parizo]]
}}

'''John of Hollywood''' ([[1195]]-[[1256]]) estis skota matematikisto, astronomo, erudiciulo, kaj profesoro en la [[Sorbono|Universitato de Parizo]]. Li enkondukis la numeralsistemon hindu-araban&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=77y2AgAAQBAJ&amp;pg=PA290&amp;dq=John+Sacrobosco+numbers&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=ZZwVVc-FHs20sATWioCABA&amp;ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=John%20Sacrobosco%20numbers&amp;f=false Medieval Science, Technology, and Medicine: An Encyclopedia], Thomas F. Glick, Steven Livesey, Faith Wallis&lt;/ref&gt; kiu fariĝis la plej uzata sistemo ekde la mezepoko, tamen, li estas konata ĉefe pro sia verko pri astronomio &quot;Tractatus de Sphaera&quot;, kiu estis vaste disvastigita kaj influa kiel enkonduko al astronomio. [[Christopher Clavius|Kristoforo Klavo]] ([[1528]]-[[1612]]) konsultis kaj pliampleksigis ĉi-libron en la 16-a jarcento kaj [[Francesco Barozzi|Francisko Baroco]] ([[1537]]-[[1604]]) atribuis 84 eldonojn ĝis 1570.

Li ankaŭ sin donis al la studo pri la kalendaro&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=UuT607E79KIC&amp;pg=PA128&amp;dq=John+Sacrobosco+Gregorian+calendar&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=6pwVVYLzE5LisASbv4GwAQ&amp;ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=John%20Sacrobosco%20Gregorian%20calendar&amp;f=false Dating the Passion: The Life of Jesus and the Emergence of Scientific ...], C. Philipp E. Nothaft&lt;/ref&gt;, kaj tri jarcentojn antaŭ la enkonduko de la [[Gregoria kalendaro]]&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=rxvVdXyr_hMC&amp;pg=PA410&amp;dq=John+Sacrobosco+Gregorian+calendar&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=6pwVVYLzE5LisASbv4GwAQ&amp;ved=0CCMQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=John%20Sacrobosco%20Gregorian%20calendar&amp;f=false Marking Time: The Epic Quest to Invent the Perfect Calendar], Duncan Steel&lt;/ref&gt;, Sakrobosko priskribis, kun bona precizogrado, la difektojn de la tiam uzata [[Julia kalendaro]]&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=dMzSBQAAQBAJ&amp;pg=PA352&amp;dq=John+Sacrobosco+julian+calendar&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=ZZ0VVcijJYyUsQSB04GACA&amp;ved=0CCgQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=John%20Sacrobosco%20julian%20calendar&amp;f=false Regiomontanus: His Life and Work], E. Zinner, E. Brown&lt;/ref&gt;. Sakrobosko sin donis al disvastigado de la aritmetika metodologio kaj [[algebro]] el la araboj en siaj lernoĉambroj. En sia verko titolita &quot;De Algorismo&quot;&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=oSYUAAAAYAAJ&amp;pg=PA69&amp;dq=Johannes+Sacro+Bosco+De+Algorismo&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=2ZcVVfeFGrPIsQSfs4KoBA&amp;ved=0CDcQ6AEwBA#v=onepage&amp;q=Johannes%20Sacro%20Bosco%20De%20Algorismo&amp;f=false Journal of the British Archaeological Association, Volume 2]&lt;/ref&gt;, li diskutas kiel oni kalkulas la [[Entjero|pozitivajn entjerojn]]. Ĉi tiu laboro entenas 11 ĉapitrojn, kaj en ĉiu el ili li mencias la [[sumo]]n, [[subtraho]]n, [[multipliko]]n, [[divido]]n, la [[Kvadrata radiko|kvadratajn]] kaj [[Kuba radiko|kubajn radikojn]].

== Elektita verkaro ==
* [https://books.google.com.br/books?id=nMTJVWpKXBAC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CFwQ6AEwCQ#v=onepage&amp;q&amp;f=false Sphaera mundi. G. Purbachius, Theoricae novae planetarum. Regiomontanus ...], [[1485]]
* [https://books.google.com.br/books?id=mNHt5MlzZ40C&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CCQQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q&amp;f=false Habes lector Iohannis de Sacro Busto sphere textum: vna cum additionibus ...], [[1515]], Johannes de Sacro Bosco, Pedro Ciruelo
* [https://books.google.com.br/books?id=KY6-EUCG_uYC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CC0Q6AEwAg#v=onepage&amp;q&amp;f=false Sphaera Iohannis De Sacrobosco], [[1547]]
* [https://books.google.com.br/books?id=ĴMCdcOE450C&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CE4Q6AEwBw#v=onepage&amp;q&amp;f=false Sphaera Ioannis de Sacro Bosco: typis auctior quam antehac]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[1550]], Johannes de Sacro Bosco, Pierio Valeriano, Philipp Melanchton
* [https://books.google.com.br/books?id=xh2YdzLXP4MC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CFUQ6AEwCA#v=onepage&amp;q&amp;f=false Sphaera Ioannis de Sacro Bosco, emendata], [[1562]] Johannes de Sacro Bosco, Pedro Nunes
* [https://books.google.com.br/books?id=1FLroyx-ThMC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CEgQ6AEwBg#v=onepage&amp;q&amp;f=false Sphaera Ioannis de Sacrobosco, emendata a Junctinus. Eliae Vineti Santonis ...], [[1578]]
* [https://books.google.com.br/books?id=SoyV-pcsB18C&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CEAQ6AEwBQ#v=onepage&amp;q&amp;f=false Speculum astrologiae: comprehendens commentaria In Theoricas planetarum et ...], [[1581]], Francesco Giuntini, Johannes de Sacro Bosco, Georg von Peuerbach
* [https://books.google.com.br/books?id=2rQUAAAAQAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Johannes+de+Sacro+Bosco%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=A4kVVcyEGKmxsATD-IDYAw&amp;ved=0CDsQ6AEwBA#v=onepage&amp;q&amp;f=false Joannis de Sacro Bosco ; Sphaera], [[1647]]
{{Div col|cols = 3}}{{Div col end}}

== Literaturo ==
* [https://books.google.com.br/books?id=ĝBSKZAlAdMC&amp;pg=PA17&amp;dq=Tractatus+de+Sphaera&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=zIgVVcjiIOHLsATU3IKgCg&amp;ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=Tractatus%20de%20Sphaera&amp;f=false Heaven and Earth in the Middle Ages: The Physical World Before Columbus]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Rudolf Simek
* [https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Johannes_de_Sacrobosco Personensuche]
* [http://www.worldcat.org/identities/lccn-n84-6968/ WorldCat Identities]
* [https://books.google.com.br/books?id=3KaYs_Fjow8C&amp;pg=PT70&amp;dq=Johannes+de+Sacro+Bosco+Julian+Calendar&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=gpIVVfS9MqixsASJ4YKIDw&amp;ved=0CB4Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=Johannes%20de%20Sacro%20Bosco%20Julian%20Calendar&amp;f=false Rosslyn Chapel Decoded: New Interpretations of a Gothic Enigma], Alan Butler, John Ritchie
* [https://books.google.com.br/books?id=C3_LHs0Ck6gC&amp;pg=PA184&amp;dq=Johannes+de+Sacro+Bosco+Julian+Calendar&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=gpIVVfS9MqixsASJ4YKIDw&amp;ved=0CCUQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=Johannes%20de%20Sacro%20Bosco%20Julian%20Calendar&amp;f=false The Secular Spirit: Life and Art at the End of the Middle Ages]
* [https://books.google.com.br/books?id=nRZ-LsYh36sC&amp;pg=PA58&amp;dq=Johannes+de+Sacro+Bosco+Julian+Calendar&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=gpIVVfS9MqixsASJ4YKIDw&amp;ved=0CDUQ6AEwBA#v=onepage&amp;q=Johannes%20de%20Sacro%20Bosco%20Julian%20Calendar&amp;f=false The A to Z of Descartes and Cartesian Philosophy], Roger Ariew, Dennis Des Chene, Douglas M. Jesseph, Tad M. Schmaltz, Theo Verbeek
* [http://www.encyclopedia.com/topic/Johannes_de_Sacrobosco.aspx Encyclopedia.com]
* [https://books.google.com.br/books?id=JtYy67FsRosC&amp;pg=PA375&amp;lpg=PA375&amp;dq=Johannes+de+Sacrobosco+nndb&amp;source=bl&amp;ots=bGIS6pma1r&amp;sig=2WHvBpJtJjfB10fKn4QaLz5fojU&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ei=KZQVVdiyHuixsAS2woLYBQ&amp;ved=0CDgQ6AEwBDgU#v=onepage&amp;q=Johannes%20de%20Sacrobosco%20nndb&amp;f=false Handbook to Life in Renaissance Europe], Sandra Sider
* [https://books.google.com.br/books?id=nzA7AAAAIAAJ&amp;pg=PA22&amp;dq=Johannes+Sacro+Bosco+Algorisms&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=x5QVVZXSH9DisASusYJQ&amp;ved=0CB4Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=Johannes%20Sacro%20Bosco%20Algorisms&amp;f=false American Journal of Education, Volume 6]

== Vidu ankaŭ ==
&lt;Center&gt;
&lt;Gallery&gt;
Pi-CM.svg|&lt;center&gt;[[Algebro]]&lt;/center&gt;
Gaius_Julius_Caesar_(100-44_BC).JPG|&lt;center&gt;[[Julia kalendaro]]&lt;/center&gt;
Euclid statue, Oxford University Museum of Natural History, UK - 20080315.jpg|[[Eŭklido]]&lt;br /&gt;([[-365|365 a. K.]] - [[-300|300 a. K.]])
Ptolemy_16century.jpg|[[Ptolemeo|Klaŭdo Ptolemeo]]&lt;br /&gt;([[87|87 AD]] - [[150|150 AD]])
Johannesdegarlandiasynonyma.jpg|[[Johano de Garlando]]&lt;br /&gt;([[1190]]-[[1272]])
Wappen_von_Georgensgm%C3%BCnd.svg|[[Konrado de Megenbergo|Konrad von Megenberg]]&lt;br /&gt;([[1309]]-[[1374]])
Pierre_d%27Ailly_01.jpg|[[Petro de Aliarko|Pierre d'Ailly]]&lt;br /&gt;([[1351]]-[[1420]])
Peuerbach-Theoricarum-1515.png|[[Georg von Peuerbach|Georgo de Purbako]]&lt;br /&gt;([[1423]]-[[1461]])
Johannes_Regiomontanus.jpg|[[Regiomontanus|Reĝomontano]]&lt;br /&gt;([[1436]]-[[1476]])
FaberStapulensis.jpg|[[Jakobo Stapulenso|Jacques Lefèvre d'Étaples]]&lt;br /&gt;([[1455]]-[[1536]])
Anonimo,_medaglia_di_piero_valeriano_bolzani_di_belluno.JPG|[[Pierio Valeriano]]&lt;br /&gt;([[1477]]-[[1558]])
Wappen des Georg Tannstetter (Brosamer).png|[[Georg Tannstetter|Georgo Kolimito]]&lt;br /&gt;([[1482]]-[[1535]])
Pedro_Nunes_April_2009-1a.jpg|[[Pedro Nunes (geografo)|Petro Nuno]]&lt;br /&gt;([[1502]]-[[1578]])
John_Leland.jpg|[[John Leland|Johano Lelando]]&lt;br /&gt;([[1506]]-[[1552]])
Fotothek_df_tg_0006932_Philosophie_%5E_Mathematik_%5E_Jesuiten_%5E_Wappen.jpg|[[Christopher Clavius|Kristoforo Klavo]]&lt;br /&gt;([[1528]]-[[1612]])
Francesco_barozzi.jpg|[[Francesco Barozzi|Francisko Baroco]]&lt;br /&gt;([[1537]]-[[1604]])
William_Camden_by_Marcus_Gheeraerts_the_Younger.jpg|[[William Camden]]&lt;br /&gt;([[1551]]-[[1623]])
Etruria_Regali_Libri_VII.png|[[Thomas Dempster]]&lt;br /&gt;([[1579]]-[[1625]])
&lt;/Gallery&gt;
&lt;/Center&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj|3}}
{{Portalo|Skotlando|Homoj|Astronomio}}
{{Projektoj}}
{{Ĝermo|Biografio|Skotlando|matematikisto|astronomo}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Sakrobosko, Johano de}}

[[Kategorio:Latinlingvaj verkistoj]]
[[Kategorio:Skotaj matematikistoj]]
[[Kategorio:Skotaj astronomoj]]
[[Kategorio:Skotaj erudiciuloj]]</text>
      <sha1>k2oypcvjlaol9lp0jd0istuqes8fzps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karnavalo en Salvador de Bahio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>520480</id>
    <revision>
      <id>9470692</id>
      <parentid>9437988</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30822" sha1="fjs8txdae2zasvagnfky9xffem037ak" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo}}
[[Dosiero:Fiesta3.jpg|eta|Karnavalo en Salvador de Bahio. La portaosurskribo diras: &quot;La koro de la mondo batas ĉi tie.&quot;]]
[[Dosiero:Bloco da capoeira circuito Campo Grande Salvador.jpg|eta|dekstre|Kapoejra bloko]]
[[Dosiero:Bloco da camisinha circuito Campo Grande Salvador.jpg|eta|Bloco da Camisinha&lt;ref&gt;Komento: camisinha – ĉemizeto = aliesprimo por kondomo&lt;/ref&gt;]]
La '''karnavalo en [[Salvador de Bahio]]''' ([[portugala lingvo|portugale]]: ''Carnaval da Bahia'') estas laŭ la [[Guinness-Libro de Rekordoj]] la plej granda strata karnavalo de la mondo kaj unu el la plej grandaj festoj tutmonde.&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot;&gt;[http://www.brasilienportal.ch/kultur/karneval/karneval-salvador-da-bahia/ Karnavalo en Salvador de Bahio ĉe brasilienportal.ch/].&lt;/ref&gt; La festaĵojn partoprenas en la ĉefurbo de la brazila [[federaciero]] [[Bahio]] ĝis 2,7 milionoj da homoj. La karnavalo okazas sur tri ĉefaj lokoj (circuitos): Dodô (en Barra-Ondina), Osmar (sur Campo Grande de Avenida Sete) kaj Batatinha (en Centro Histórico, historia centro de Salvador). Krom tio okazas kvartalaj festoj interalie en Cajazeiras, Itapoã, Periperi kaj Pau da Lima.&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot; /&gt; Dum la karnavalo muzikas famaj bandoj kiel ekzemple [[Olodum]], [[Daniela Mercury]], [[Timbalada]] kaj [[Ivete Sangalo]] dum liberaeraj koncertoj kaj sur la Trios Elétricos. La populareco kaj tutmonda konateco de la karnavalo en Salvador estas tre altaj krom tiuj de [[Rio-de-Ĵanejro]] aŭ [[Olinda]]. En Salvador okazas la plej granda karnavala evento, alia konata karnavala festo de la federaciero Bahio estas en [[Porto Seguro]].

== Historio ==
[[Dosiero:Afro brazilian albino pride.jpg|eta|300px|Afrikobrazila bloko]]
La karnavalo de Bahio fondiĝis en la jaro 1884. El aranĝaĵo de dancejoj kaj privataj kluboj fariĝis la strata karnavalo por la popolo. En 1890 la unua bloko [[afoxé]]&lt;ref&gt;„Ambasadoro de Afriko“&lt;/ref&gt; partoprenis la karnavalon kaj prezentis kostumojn kaj tradiciojn el la kulturo de la [[Joruboj]], la prauloj de multaj iamaj [[sklavo]]j.&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot; /&gt;
* 1950 unua ''trio elétrico'' kun Bloko Vassourinha&lt;ref&gt;portugale: Vassoura, vassourinha – balailo, balaileto&lt;/ref&gt;, [[frevo]]-dancistaro el [[Pernambuko]]
* 1961 unua parado honore al [[Reĝo Momo]] (''Rei Momo'')
* 1962 Bloco Os Internacionais&lt;ref&gt;esperante: Bloko de la Internaciaj&lt;/ref&gt; kiel unua karnavala bloko
* 1969 [[Caetano Veloso]] kantas la kanton: ''„Atrás do Trio Elétrico Só Não Vai Quem Já Morreu“'' (Nur kiu jam mortas, ne postsekvas Elektran Trion)
* 1970 Karnavalo de Salvador okazas sur la placo Praça Castro Alves, komenciĝas la epoko de kultura, socia kaj seksuma liberiĝo
* 1972 [[Omaĝo]] de ''Trio Tapajos'' al Caetano Veloso, kiun la brazila militreĝimo estis arestinta
* 1974 Dodô kaj Osmar festas la 25-jaran jubileon de la karnavalo de Salvador
* 1976 Trio Tapajós, establiĝinta en Bahio, transdonas impulsojn al la karnavaloj de [[Belo Horizonte]] kaj [[Santos]]
* 1978 Mortojaro de Adolfo Nascimento (Dodô)
* 1980 La ''trio tlétrico'' „Traz Os Montes“&lt;ref&gt;esperante: Malantaŭ la Montoj&lt;/ref&gt; revoluciigas la karnavalon de Salvador per novspeca sonteĥniko
* 1998 Konsekrado de monumento honore al karnavalo-fondintoj Dodô kaj Osmar&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot; /&gt;

== Inventaĵoj ==
=== ''Pau elétrico'' ===
[[Dosiero:PraFicar.jpg|eta|dekstre|Karnavalo de Salvador de Bahio]]
La ''pau elétrico''&lt;ref&gt;esperante: elektra bastono&lt;/ref&gt; aŭ '''bahia gitaro''', kiu ekestis en la 1940-aj jaroj, ebligis la evoluon de strata karnavalo sur grandaj paradoĉaroj, la tiel nomataj ''trios elétricos''. Inspirita estis la konstruo de la bahia gitaro de tipo da elektra gitaro, kiun estis konceptinta Benedito Chavez en [[Rio-de-Ĵanejro]].&lt;ref&gt;[http://pt.guitarra-baiana.com/instrumento/pau-eletrico.html Artikolo pri la bahia gitaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110608002059/http://pt.guitarra-baiana.com/instrumento/pau-eletrico.html |date=2011-06-08 }}.&lt;/ref&gt;
:Ili aĉetis [[kavakinjo]]n kaj gitaron, de kiuj ili forrompis la kavokorpon, por ke postrestu nur la brako, kaj fiksis al ĝi korpon el [[palisandra]] ligno kaj ricevilon“, raportis gitaristo Armandinho,&lt;ref&gt;[http://imguol.com/2013/02/06/o-guitarrista-armandinho-tocando-com-uma-replica-do-pau-eletrico-no-trio-eletrico-armandinho-dodo-e-osmar-1360196382343_300x420.jpg Armandinho]&lt;/ref&gt; filo de Osmar kaj sole ankoraŭ vivanta membro de la unua ''Trio Elétrico'' el Armandinho, Dodô kaj Osmar. „Ĝis kiam ili estis realigintaj ĉi tiun inventon en la realecon, ili uzis molan grason“, li rakontis. Tiel ekestis ''pau elétrico'', unua elektra instrumento en brazila karnavalo.&lt;ref name=&quot;Erfindung des pau elétrico&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://carnaval.uol.com.br/2013/noticias/redacao/2013/02/07/do-pau-de-sebo-ao-baile-eletrico-as-origens-do-carnaval-de-salvador.htm |titolo=carnaval.uol.com.br Do pau de sebo ao baile elétrico: as origens do Carnaval de Salvador |alirdato=2015-03-28 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20141129015200/http://carnaval.uol.com.br/2013/noticias/redacao/2013/02/07/do-pau-de-sebo-ao-baile-eletrico-as-origens-do-carnaval-de-salvador.htm |arkivdato=2014-11-29 }}&lt;/ref&gt;
Aliaj tipaj instrumentoj estas la ''violão-pau-elétrico''&lt;ref&gt;esperante: elektra basgitaro&lt;/ref&gt; kun [[Basinstrumento|bas-tonoj]] kaj la tenorgitaro ''triolim''.&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot;/&gt;

=== ''Trio elétrico'' ===
[[Dosiero:Alexius Dodo e Osmar.JPG|eta|maldekstre|Monumento por la inventintoj de la ''trio elétrico'', Dodó kaj Osmar]]
[[Dosiero:TrioEletricoAlexius.jpg|eta|dekstre|Unua ''trio elétrico'' el la jaro 1950]]
[[Dosiero:Trioelectrico2.jpg|eta|350px|''Trio elétrico'' nuntempa]]
Tipaj por la strata karnavalo en Salvador estas la ''trios elétricos''. Ili ekestis la unuan fojon per malnova aŭto ''Ford Bigode'', konstrujaro 1929, kiun oni transkonstruis al la unua ''trio elétrico'' kaj pripentris kaj ornamis por la karnavalaj festaĵoj. Sur la ŝarĝareo ludis muzikistoj per la tipa ''pau elétrico''.

Inventintoj de la ''trio elétrico'' estas Dodô (realnome Antonio Adolfo Nascimento) kaj Osmar Macedo, kiuj ekde 1938 kunlaboris en la radio. La du estis muzikstudentoj kaj serĉis teĥnikan eblecon, plialtigi la laŭtecon de muzikinstrumentoj sen kabloj. En 1950 ili sukcesis per la ''pau elétrico'' kaj la ''trio elétrico'' la unuan stratan karnavalon. La unua ĉaro nomiĝis Fobica. Ili invitis en 1951 muzikiston Temístocles Aragão, kaj el la „duo elétrico“&quot; (elektra duopo) estis naskiĝinta la „trio elétrico“ (elektra triopo).&lt;ref name=&quot;Vom Duo zum Trio&quot;&gt;[http://br.answers.yahoo.com/question/index?qid=20070217073518AAWEgaz  yahoo!]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150403045834/https://br.answers.yahoo.com/question/index?qid=20070217073518AAWEgaz |date=2015-04-03 }} Respostas (pri la origino de la ''trio elétriko'')&lt;/ref&gt; Sekvan jaron la triopo devis rezigni pri Temístocles Aragão, sed pro la akirinta fameco el la antaŭa jaro la nomo restis ''trio elétrico''.&lt;ref name=&quot;Vom Trio zum Duo&quot;&gt;[http://www.carnaxe.com.br/history/trio/arquivos/1952_01.htm Bastidores da Folia: Historio de la trio elétrico]&lt;/ref&gt;

Post la granda sukceso de la elektraj triopoj oni uzis pli malfrue pli grandajn ŝarĝaŭtojn&lt;ref&gt;[http://imguol.com/2013/02/06/micareta-de-feira-de-santana-em-1952-com-a-banda-do-trio-eletrico-de-dodo-e-osmar-tocando-em-cima-do-caminhao-white-de-omar-com-o-patrocinio-dos-refrigerantes-fratelli-vita-1360196408194_615x300.jpg LKW, Abbildung]&lt;/ref&gt;, por proponi prezentoplatformon al pli grandaj bandoj.

En 1969 la kantisto de [[Muziko Populara Brazila]] [[Caetano Veloso]] famiĝis tutlande per sia kanto „''Atrás do trio-elétrico''“&lt;ref&gt;esperante: ''Malantaŭ la elektra triopo''&lt;/ref&gt;.
''Trios elétricos'' estas en la moderna karnavalo remorktraktoroj kun vestoŝanĝejoj, trinkejoj kaj granda scenejo. Krom tio ili havas grandajn laŭparolilo-instalaĵojn kun povumo da 100.000 vatoj.&lt;ref name=&quot;Schwelien&quot;/&gt; Nun diversaj artistoj kaj bandoj uzas la ''trios elétricos'', kiuj pasas en granda parado tra la urboj kaj tra la kvartaloj Barra, Ondina kaj Campo Grande kaj kiujn postsekvas granda aro da fervoruloj. Dum kiam la ĉaroj estas iaspecaj veturscenejoj por artistoj, aktoroj, dancistoj kaj eminentuloj, la popolo postdancas malantaŭ la ''trios elétricos'' aŭ atendas ilin ĉe la stratbordo.

== Blokoj ==
[[Dosiero:Alexius Cordão Karneval 2013 Salvador Bahia.jpg|eta|dekstre|Ŝnuregoj dislimigas blokon de la spektantoj]]
[[Dosiero:Ivete Sangalo em Jaguariuna.jpg|eta|dekstre|300px|Ivete Sangalo]]
Blokoj (blocos) oni nomas karnavalajn taĉmentojn, kiuj sin prezentas laŭ diversaj apartenecoj, temoj kaj muzikgrupoj en la strata karnavalo de Brazilo. La karnavalaj blokoj estas muzikaj, estetikaj kaj religiaj manifestacioj. Ankaŭ indianaj originoj sin esprimas en la blokoj. La temoj de la strata karnavalo ŝanĝiĝas ĉiun jaron kaj estas politikaj aŭ sociaj primokoj aŭ parodioj. Ekzemple en la jaro 1997 la muzikgrupo [[Olodum]], kiu havas pli ol 3.000 anojn, prikantis en sia [[samboregea]] kanto „Mundo Cão“ (hunda [aŭ diabla] mondo) la malfacilajn kaj diskriminaciajn vivkondiĉojn de la nigrularo de Salvador, kiun oni ankaŭ nomas „Roma Negra“, la Nigr[ul]an Romon.&lt;ref name=&quot;Schwelien&quot;/&gt;

Kutime la membroj de bloko surhavas la saman kostumaron aŭ almenaŭ la saman ĉemizon (''abadá''). La abadao estas plejofte blanka vestaĵo de afrikaj islamanoj. En Bahio precipe [[kapoejra]]j dancistoj surhavas abadaojn. En la brazila karnavalo la abadao simbolas en diversaj koloroj, skemoj kaj etiketoj la apartenecon al iu bloko aŭ loĝio kaj estas aĉetenda. Nur per la akiro de abadao oni povas partopreni paradon de iu bloko ene de la ŝnurega limigo aŭ en vetura aŭ fiksa loĝio.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.abadaweb.com.br/ |titolo=Superrigardo sur www.abadaweb.com.br |alirdato=2015-03-29 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150402163548/https://www.abadaweb.com.br/ |arkivdato=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt; ''Camarotes''&lt;ref&gt;esperante: loĝio&lt;/ref&gt; estas iaspecaj karnavalaj asocioj, kiuj kune sinprezentas en la blokoj kaj la sur ''trios elétricos''. Malantaŭ la ''trios elétricos'' postveturas simile granda ĉaro, sur kiu troviĝas spektantoj. Loĝioj do povas esti veturigeblaj aŭ fikse konstruitaj kiel tribuno ĉe la stratobordo.&lt;ref name=&quot;bloco carnavalesco&quot;&gt;[http://pt.wikipedia.org/wiki/Bloco_carnavalesco Blocos carnavalescos]&lt;/ref&gt;
La ekesto de la karnavalaj blokoj ([[portugala lingvo|portugale]]: ''[[bloco carnavalesco|blocos carnavalescos]]'' aŭ ''cordões'' [ŝnuregoj]) deiras de la jaro 1889. La ''cordões'' estis timataj de la „honestaj“ burĝoj pro la partoprenantaj bataldancistoj, do la kapoejristoj. Ekde 1920 ekregis la influo de la intelektuloj, kiuj rigardis karnavalon kiel iaspeca kultura atestaĵo kaj pro tio finis la ĝis tiam ekzistintan „ĥaoson“ metante la ĝis nun konatan organizan formon.&lt;ref name=&quot;bloco carnavalesco 03&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://dm.com.br/texto/92429-uma-festa-em-cada-esquina |titolo=Uma festa em cada esquina |alirdato=2015-03-30 |arkivurl=https://archive.is/20130306044008/http://dm.com.br/texto/92429-uma-festa-em-cada-esquina |arkivdato=2013-03-06 }}&lt;/ref&gt;

En la jaro 2013 dum la karnavalo de Salvador prezentis entute 38 blokoj. Ĉiu bloko havas po unu „amuziston“. Tiu ĉi kutime estas fama kantisto, ekzemplo [[Ivete Sangalo]] kun la bloko ''Coruja'' (strigo)&lt;ref name=&quot;bloco carnavalesco 02&quot;&gt;[http://pt.wikipedia.org/wiki/Anexo:Lista_dos_blocos_do_carnaval_de_Salvador Blocos carnavalescos en la portugallingva vikipedio]&lt;/ref&gt; aŭ Léo Santana kun la samseksemula bloko ''Muquiranas''.

=== Afrikaj blokoj ===
[[Dosiero:Ile ArM.jpg|eta|maldekstre|150px|[[Ilê Aiyê]]]]
La afrikaj blokoj (''[[bloco afro|blocos afros]]'') estas la plej konataj karnavalaj blokoj de Salvador de Bahio; kaj ili emfazas sian etnan devenon de okcidenta Afriko. La plej malnova kaj tradicia karnavala bloko afrika estas ''[[Ilê Aiyê]]'', kiu nombras proksimume 3.000 membrojn kaj multegajn gastojn. Aliaj estas ekzemple ''[[Filhos de Gandhy]], A Mulherada, Afro Liberdade, Big Bloco do Gueto, Bloco da Capoeira, Ginga do Negro''.&lt;ref&gt;[http://www.rebelado.com/carnaval/blocos-afro-do-carnaval-da-bahia-salvador/ Superrigardo super la blocos-Afro do carnaval da bahia Salvador].&lt;/ref&gt; En afrikaj blokoj la tiel nomataj ''Puxadas do Ijexá''&lt;ref&gt;Rimarko: Ijexá, etna subgrupo de la Joruboj&lt;/ref&gt; omaĝas la afrikobrazilajn diojn.

=== Afoŝeo ===
[[Dosiero:Agogo-4tons2.JPG|eta|dekstre|Agogoo]]
[[Dosiero:Cabasa.jpg|eta|dekstre|Afoŝeo]]
La karnavalo de Salvador kaj en la tuta subŝtato Bahio radikas en la eŭropaj kiel en la afrikaj kulturoj, precipe tamen en la afrika religio [[kandombleo]]. Pro tio afoŝeo en brazilo ankaŭ estas konata kiel „stratokandombleo“.&lt;ref name=&quot;Afoxé 05&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.cronicasdabahia.com.br/cronica.php?idCronica=292 |titolo=Cronicas da Bahia - Tasso Franco |alirdato=2015-03-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20090103224611/http://www.cronicasdabahia.com.br/cronica.php?idCronica=292 |arkivdato=2009-01-03 }}&lt;/ref&gt; Ĝia signifo estas esprimata per la muziko kaj per multaj kostumoj. La vorto „''afoŝé''“ devenas el la joruba lingvo kaj konsistas el tri vortoj: ''a'' (nominala prefikso) - ''fo'' (diri) - ''ŝé'' (realigi).&lt;ref name=&quot;Afoxé 01&quot;&gt;[http://pt.wikipedia.org/wiki/Afox%C3%A9_%28bloco%29 Afoŝeo en la portugallingva vikipedio]&lt;/ref&gt;
Oni povus ĉirkaŭskribi ĝin per la vortoj „la eldirita fariĝas faro“&lt;ref name=&quot;Afoxé 02&quot;&gt;[http://pt.wikipedia.org/wiki/Afox%C3%A9_%28ritmo%29 Afoŝeo en la portugallingva vikipedio]&lt;/ref&gt; aŭ „la eldirita realiĝas“.&lt;ref name=&quot;Afoxé 03&quot;&gt;Subjekt der Aussage vs. Subjekt des Aussagen (Justo Fernandez Lopes - Lexikon der Linguistik)&lt;/ref&gt; En afoŝeo-bloko troviĝas precipe perkutinstrumentoj kiel tamburoj, afoŝeoj kaj agogooj. Je kantado ĉefkantantoj komenciĝas, kaj la tuta bloko ripetkantas, simile kiel en la kandombleejoj.

=== ''Filhos de Gandhy'' ===
[[Dosiero:Alexius Filhos de Gandhy Salvador Bahia.jpg|eta|maldekstre|''Filhos de Gandhy'']]
Granda bloko de [[afoŝeo]] estas ''[[Filhos de Gandhy]]'', „Filoj de Gandhi“, kiuj sin identigas kun la idealoj de [[Mohandas Karamchand Gandhi|Mahatma Gandhi]], aparte kun la paco. En la karnavalo ĉi tiu bloko aparte klarkontura elstaras pro sia blua-blanka aperaĵo de milaj membroj, kiuj surhavas blankajn turbanojn.

Filhos de Gandhy fondiĝis sub la direktado de Durval Marques da Silva en 1949 el provizejlaborantoj (&quot;''estivadores''&quot;) de la haveno de Salvador, eminentularo inter la nigrulaj laboristoj, precipe ĉar ĉi tiu speco de havenlaboro estis relative memstara.&lt;ref name=&quot;Filhos de Gandhy 02&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.filhosdegandhy.com.br/Arquivos/Hist%C3%B3ria_gandhy.pdf |titolo=Historio de la bloko Filhos de Gandhy ĉe filhosdegandhy.com.br |alirdato=2015-03-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160304074510/http://www.filhosdegandhy.com.br/Arquivos/Hist%C3%B3ria_gandhy.pdf |arkivdato=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt; Por eviti revenĝojn de la tiama militreĝimo – tro granda estis la timzorgo, ke ili devus suferi similajn venĝojn kiel tiujn kontraŭ la nomdonanto de la bloko Gandhi, jaron antaŭe murdita, kiu per sia malsatstriko en 1932 ekigis pacan revolucion – ĝiaj fondintoj ŝanĝis la nomon de „Gandhi“ en „Gandhy“. El bloko de 36 partoprenantoj fariĝis asocio kun pli ol 17.000 anoj kun sidejo ĉe la placo ''Pelourinho'' [historia foirejo kaj piloriejo] en la historia urbocentro de Salvador.&lt;ref name=&quot;Filhos de Gandhy 01&quot;&gt;[http://atarde.uol.com.br/noticias/1080919] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140407070413/http://atarde.uol.com.br/noticias/1080919 |date=2014-04-07 }} Filhos de Gandhy mantém estrutura Filhos de Gandhy plutenas strukturon&lt;/ref&gt; Kvankam oni prenas ne tute serioze la malpermeson drinki, la granda bloko memoras pri granda pacmovado, kiu ja dividas plej imponan celon de Mahatma Gandhi.

=== ''Muquiranas'' ===
[[Dosiero:Muquirana.jpg|eta|120px|maldekstre|Muquirana ĉe Pelourinho]]
En la jaro 1964 la ekstera aperaĵo de la karnavalo de Salvador ŝanĝiĝis ĝisfunde, kiam unuan fojon viroj enmiksiĝis kun virinaj jupoj inter la festantoj. Lindolfo Araújo, ŝercnomo Charita, kaj kelkaj amikoj estis la pioniroj de ĉi tiu revolucieto. Ili tajloris kun helpo de edzino, patrino kaj kuzinoj siajn kostumojn. Intertempe el la familia ŝerco fariĝis profitodona negoco en tria generacio, kaj la ''muquiranas'', la „amorantaĉoj“, estas kun mil anoj de la bloko, iun jaron vestitaj kiel [[pupo Barbie]], alian kiel [[gejŝo]]j aŭ [[Afrodita]]j, ne plu forimageblaj el la karnavalo de Salvador.&lt;ref name=&quot;Muquiranas 03&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://gobrazil.about.com/od/salvadorcarnival/a/salvadorcarnival.htm |titolo=Pri la karnavala bloko Muquiranas de Salvador |alirdato=2015-03-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150402102447/http://gobrazil.about.com/od/salvadorcarnival/a/salvadorcarnival.htm |arkivdato=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt;
Je tio la partoprenantoj ne nur estas samseksemuloj, sed ankaŭ edziĝintaj patroj familiaj, al kiuj ĝis 200 [[eŭro]]j&lt;ref name=&quot;Muquiranas 01&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.correio24horas.com.br/noticias/detalhes/detalhes-1/artigo/bloco-as-muquiranas-inicia-vendas-de-fantasias-para-o-carnaval-2013/ |titolo=Bloco „As Muquiranas“ inicia vendas de fantasias para o Carnaval 2013 |alirdato=2015-03-30 |arkivurl=https://archive.today/20130306041244/http://www.correio24horas.com.br/noticias/detalhes/detalhes-1/artigo/bloco-as-muquiranas-inicia-vendas-de-fantasias-para-o-carnaval-2013/ |arkivdato=2013-03-06 }}&lt;/ref&gt; por la kostumado ne estas domaĝaj. Dum kiam la ''muquiranas'' en 2013 festis kostumitaj kiel greka amdiino tra la karnavala kampo Osmar, armitaj per akvopistoloj, ilin instigis la kantistoj Léo Santana (''Parangolé'') kaj Alex Max (''Saiddy Bamba'') sur la ''trio elétrico''.&lt;ref name=&quot;Muquiranas 02&quot;&gt;[http://www.carnasite.com.br/as-muquiranas-divulga-a-fantasia-do-carnaval-2013/16583 As Muquiranas divulga [!] a fantasia do Carnaval 2013]&lt;/ref&gt; Sur sia oficiala hejmpaĝo Bloko ''Muquiranas'' anoncis la 18-an de februaro 2013, ke tiun ĉi tagon estis mortinta Florisa Paganelli de Carvalho, edzino de Lindolfo Araújo kaj kunfondinto de Bloko ''Muquiranas'', en la aĝo de 77 jaroj.&lt;ref name=&quot;Muquiranas 04&quot;&gt;[http://www.asmuquiranas.com.br/ As Muquiranas]&lt;/ref&gt;

=== Aŝeo ===
[[Dosiero:Começando o carnaval no Pelô.jpg|eta|Komenciĝo de la karnavalo sur la Pelourinho]]
Aŝeo estas muzika ritmo en Bahio kaj estas komprenata kiel kunfandaĵo de [[frevo]] kaj de afoŝeo. Famaj aŝeaj grupoj kaj muzikistoj el la regiono de Salvador de Bahio estas ekzemple Luiz Caldas, Sara Jane, ''Chiclete com Banana, Banda Beijo, Banda Cheiro de Amor, Babado Novo, Bandamel, [[Ara Ketu]], Banda Eva, As Meninas, Rapazolla, Terra Samba'' kaj ''[[Olodum]]. Olodum'' kaj ĝia multpersona perkut-instrumentistaro ŝanĝis la karnavalon de Salvador en la plej grandan, plej longan kaj plej laŭtan liberaeran okazaĵon de la mondo. Tipaj por la strata karnavalo estas la tamburistaroj kaj perkut-instrumentistaroj nomataj „''baterias''“, kiuj paradas per longaj procesioj tra la stratoj de la historia urbocentro. La strata karnavalo kaj ĝiaj multaj prezentadoj fariĝis pli kaj pli talentokonkurso por venontgeneraciaj artistoj, kiujn patronas sukcesaj muzikistoj kiel ekzemple Luis Caldas, ''Chiclete com Banana, Ilê-Ayê'', Margareth Menezes kaj ''Olodum''. Ĉi-lasta tenas la ekvilibron inter komerca muziko kaj tradicio.

=== Daniela Mercury ===
[[Dosiero:Daniela Mercury by Fábio Cerati.jpg|eta|[[Daniela Mercury]] dum prezentado je la karnavalo]]
[[Daniela Mercury]] fariĝis inter 1992 kaj 1993 per sia samboregea&lt;ref&gt;Rimarko: tipe bahia muzistilo kun aŝeo, sambo kaj regeaj elementoj&lt;/ref&gt; furorkanto ''„O Canto da Cidade“'' (La kanto de la urbo) unu el la plej konataj etiketoj de la karnavalo en Salvador. Per ĝi ŝi tutmonde famiĝis. La brazila televidostacio ''Rede Globo'' helpis al Daniela Mercury por ŝia sukceso.

== Turismo ==
[[Dosiero:NanaBanana.jpg|eta|''Bloko Nana Banana'']]
La karnavala periodo alportas al Salvador kaj la ĉirkaŭaĵo ĉiujare ondon da tranoktadoj kaj enspezoj. En la jaro 2006 proksimume duona miliono da en- kaj eksterlandaj turistoj iris al Salvador, por festi tie karnavalon. Tio signifas kreskon da 30 elcentoj kompare kun la vizitantoj, kiuj entute venas al Salvador kaj Bahio dum la somera sezono.&lt;ref&gt;[http://www.jornaldamidia.com.br/noticias/2006/02/20/Bahia_Nacional/Carnaval_de_Salvador_atrai_mais_d.shtml ''Carnaval de Salvador atrai mais de 470 mil turistas''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100427070125/http://www.jornaldamidia.com.br/noticias/2006/02/20/Bahia_Nacional/Carnaval_de_Salvador_atrai_mais_d.shtml |date=2010-04-27 }}, artikolo en la retejo ''jornal da midia'' (portugala).&lt;/ref&gt; La devizo de la karnavalo estas: „''Bahia: major explosão de alegria''“ (Bahio: la plej granda eksplodo de ĝojo).&lt;ref name=&quot;Schwelien&quot;&gt;[http://www.zeit.de/2004/09/Salvador/ Michael Schwelien: ''Karneval, Sex und Tod.'' En: ''Die Zeit'', 19-a de februaro 2004].&lt;/ref&gt; Salvador ŝanĝiĝas sur areo da 25 kvadrataj kilometroj en „cidade de carnaval“ [karnavalurbon] kaj ofertas por la sekureco de la vizitantoj [[unua helpo|urĝohelpajn]] staciojn kaj [[polico]][[pikedo]]jn.&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot;/&gt; La karnavalo fariĝas plej granda dunginto de la urbo. 200.000 personoj estas rekte ligitaj kun la karnavalaj aktivecoj. 86.000 el ili estas tiel nomataj „cordeiros“ [ŝnuregistoj], kiuj havas la taskon sekurigi la blokojn per forta ŝnurego.

== Organizo ==
=== Programo de 2011 ===
Dum la karnavalo en Salvador de Bahio je 2011 la jena staris sur la programo: la karnavalaj okazaĵoj komenciĝis samtempe ĉe la ''Espaço do Samba e das Orquestras (Praça Municipal), Largo do Pelourinho, Praça Tereza Batista, Largo Pedro Archanjo, Largo Quincas Berro d'Água'' kaj ''Palco do Rock (Piatã)''. La ĉefa agado okazis en la kvartaloj Campo Grande (Circuito Osmar), Barra Ondina (Circuito Dodô) kaj en Centro Histórico (Circuito Batatinha). La ceremonioj komenciĝis ĵaŭdon, la 3-a de marto 2011, per la solena kaj simbola transdono de la ŝlosiloj de la urbo al [[Reĝo Momo]] (''Rei Momo'', la brazila reĝo de karnavalo) fare de la urbestro&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot;/&gt; kaj finiĝis en la nokto al [[Cindra Merkredo]] la 8-an de marto 2011. Sur diversaj lokoj de la urbo prezentis muzikgrupoj de variaj stiloj ekde aŝeo ĝis pagodo, (ekzemple ''Banda a Mulherada, Fundo de Quintal, É o Tchan, Grupo Revelação, Soweto, Samba de Saia, Pixote, Banda da Saudade, Harmonia do Samba, Chicabana, [[Ilê Aiyê]]'', Cláudia Leitte kaj ''Babado Novo, Banda Eva, Banda Cheiro de Amor, Banda Beijo, [[Ara Ketu]], Banda Os Negões, Chiclete com Banana, Timbalada, Ivete Sangalo, Netinho'', [[Carlinhos Brown]] kaj multaj aliaj) sur scenejoj aŭ sur ''trios eletricos''. Krom tio sin prezentas famaj aktorinoj, televidaj steluloj, elstaruloj kaj artistoj (ekzemple Carla Perez, Luciana Mel, Carlos Pitta ktp.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.obaoba.com.br/brasil/magazine/programacao-do-carnaval-de-salvador-2011 |titolo=Superrigardo de la karnavala programo (''Programação do Carnaval de Salvador'' 2011) |alirdato=2015-03-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150402134322/http://www.obaoba.com.br/brasil/magazine/programacao-do-carnaval-de-salvador-2011 |arkivdato=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt; La ĉefa parado de karnavalo komenciĝis laŭtradicie la vendredon. Sabaton la afrika bloko „Ilê Aiyê“ enmarŝis en la faman straton Rua do Curuzu, kaj dimanĉan posttagmezon komenciĝis la [[batuko|''batukado'']]&lt;ref&gt;Rimarko: ''batuque'' aŭ ''batucada'' – afrikobrazila tamburmuziko&lt;/ref&gt; de la ''Bloko Filhos de Gandhy'' sur la Pelourinho en la historia urbocentro.&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot; /&gt; Cindran Merkredon okazis finala koncerto de ĉiuj muzikgrupoj sur la placo Praça Castro Alves. La finon de karnavalo havas en Brazilo la simbolan signifon de la somerfino. Ŝerce do oni asertas, ke la brazila jaro komenciĝas nur post karnavalo. - La semajnfinon postkarnavalan en la kvartalo Barra okazas denove karnavalaj aktivecoj: oni premias la karnavalajn bandojn; krom tio okazas en dancejoj ĉe la strando la tiel nomata „''Baile de Ressaca''“ [postebria danco].&lt;ref name=&quot;Brasilienportal&quot; /&gt;

=== Problemoj ĉirkaŭ la karnavalo ===
[[Dosiero:Alexius Gefangenensammelstelle Salvador Bahia.jpg|eta|maldekstre|Arestito-kolektejo inter supra kaj malsupra urbo]]
Pro forta polica ĉeesto la karnavalo pasas tre kvieta. Tamen je la homfluegoj ĉiam povas esti, ke ĝi ne sufiĉas. Pro tio privataj sekuroservistoj protektas la privatajn loĝiojn kontraŭ la altrudaj homamasoj.&lt;ref name=&quot;Schwelien&quot;/&gt;
Je temperaturoj da proksimume 30 celsiaj gradoj kaj atmosfera humido da 80 elcentoj okazas je la senpaŭza dancado ĉiam denove kazoj de troa elĉerpiĝoj. Alia danĝero estas la troa drinkado.&lt;ref name=&quot;Schwelien&quot;/&gt;

Kelkaj eksterlandaj raportistoj priskribas la karnavalon en Salvador kaj en la federaciero Bahio ĝenerale kiel „''ses tagnoktoj de ekstazo''“ same kiel de „''publika amasa sekskuniĝo''“. La origino de ĉi tiu antaŭjuĝo rilatas kun la vivoĝojo, la sinteno al [[sekseco|seksumemo]] kaj impulsiĝemo de kandombleo (precipe je rilato kun la oriŝoj Ŝango kaj Eŝo).&lt;ref name=&quot;Schwelien&quot; /&gt;
La religio kandombleo rigardas seksumemon kiel pozitiva kaj pela forto.
[[Dosiero:Alexius Policia Militar Salvador Bahia Karneval 2013.jpg|eta|dekstre|Armeopolico observas la karnavalon en 2013]]
Tiu ĉi sinteno al sekseco faris Salvador-on precipe dum la karnavala periodo ŝatata vojaĝocelo por seksumturistoj. Laŭ instigo de respondecaj politikistoj la brazila ŝtato ĉiapotence kontraŭagas ekde kelkaj jaroj la seksumturismon de ĉiaj neleĝaj formoj.&lt;ref&gt;[http://www.jornaldaimprensa.com.br/Editorias/2348/Turismo-Sexual:-amea%C3%A7a-%C3%A0-cidadania ''Turismo Sexual: ameaça à cidadania''] {{Webarchiv|url=https://archive.is/20121231134643/http://www.jornaldaimprensa.com.br/Editorias/2348/Turismo-Sexual:-amea%C3%A7a-%C3%A0-cidadania |date=2012-12-31 }}, artikolo ĉe ''jornaldaimprensa.com.br'' (portugallingve).&lt;/ref&gt;
Por limigi la danĝeron de [[aidoso]], jam de kelkaj jaroj oni disdonas ekde la budoj kaj ''trios elétricos'' [[kondomo]]jn al la spektantoj. En Brazilo regas modela kontraŭ-aidosa politiko,&lt;ref name=&quot;Schwelien&quot;/&gt; tiel ke la nombro de novinfektoj klarmaniere sinkis.

Ekde 2010 oni disdonas ĉirkaŭmanojn por infanoj, por ke ili estu pli bone identigeblaj, kiam ili perdiĝus inter la homamasoj. Regule oni vidas dungintojn, kiuj serĉas perdiĝintajn infanojn, por ŝirmi ilin respektive redoni ilin al iliaj respondeculoj. La karnavalo, de jaro al jaro pli bone preparata, prezentas al turistoj multkoloran bildon de brazila kulturo same kiel al brazilanoj kulturan okazaĵon, per kiu tiuj ĉi povas identigi sin kun sia historio.

=== Retrorigardo sur karnavalon de 2013 ===
[[Dosiero:Alexius Verlorene Kinder Karneval 2013 Salvador Bahia.jpg|eta|maldekstre|Celata serĉo de malaperintaj infanoj]]
Ne nur dum la festo mem, sed ankaŭ poste la bona preparo deflanke de la urba administrejo rikoltigis bonajn rezultojn. Forta polica ĉeesto kaj senindulgaj reguloj faris la eventon al relative sekura aranĝo. La 13-an de februaro la respondeculoj prezentis nombrojn kaj faktojn. Laŭ tio oni konfiskis pro sekurokialoj: 12.736 ŝaŝlikponardojn, 38 tranĉilojn kaj pli ol 2000 vitrobotelojn kun biero aŭ aliaj alkoholaĵoj. Krom tio oni estingis 98 lignokarbo-rostilojn kaj fajretojn. Samrigore oni agis kontraŭ alkoholpleniĝintaj ŝoforoj: oni haltigis 1688 ŝoforojn kaj devigis ilin al alkohola kontrolo; el tiuj ĉi 160 estis enkorpigintaj troajn kvantojn da ebriigilo. Oni ekzamenis 1345 trinkejojn kaj manĝetejojn, el kiuj 340 havis higienajn kaj aliajn mankojn, ekzemple mankantajn prezolistojn.

Estas preskaŭ ne imageble, sed ankaŭ la surdiga bruo de la ''trios elétricos'' havas limojn: sep veturiloj estis klasifikataj kiel tro laŭtaj kaj devis sekve redukti la laŭtecon. Bedaŭrinde malgraŭ tio okazis du murdoj, unu per tranĉilo kaj alia per interpafado. 1085 karnavalaj festantoj devis submeti sin al kuracado post interbatiĝo, 343 el tiuj pro vundoj je nazo kaj buŝo. 226 homoj estis savataj de dronado. Sep malaperintaj infanoj estis rekondukataj en siajn familiojn aŭ al siaj respondeculoj. Oni registris 845 arestadojn pro drogaj kaj ŝtelaj krimetoj, kies nombro triobliĝis kompare kun la antaŭjaro.

Por teni la stratojn puraj, oni starigis 2000 ĥemiajn necesejojn, nombro kiu venontjare estu pli alta. Cindran Merkredon oni estis foriginta de la stratoj pli ol 1000 tunojn da rubaĵo. Oni ankaŭ estis foriginta la plej multajn lignotegaĵojn ĉe monumentoj kaj domportaloj por protekto kontraŭ malpuro kaj vandalismo. Entute oni starigis tre pozitivan bilancon kaj laŭdis la preparojn kiel sufiĉaj, kvankam oni faris por la postsekva jaro ankoraŭ multajn proponojn por plibonigo.&lt;ref name=&quot;Balanço carnaval 2013 Salvador&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.opantanalonline.com/2013/02/carnaval-2013-salvador-prefeitura-divulga-balanco-de-cinco-dias-de-carnaval.html |titolo=Carnaval 2013 – Salvador: Prefeitura divulga balanço de cinco dias de Carnaval |alirdato=2015-03-31 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140407071110/http://www.opantanalonline.com/2013/02/carnaval-2013-salvador-prefeitura-divulga-balanco-de-cinco-dias-de-carnaval.html |arkivdato=2014-04-07 }}&lt;/ref&gt;

{{-}}

== Bildaro ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot; caption=&quot;Karnavalo en Salvador de Bahio&quot;&gt;
dosiero:Fiesta2.jpg|Karnavalo en Salvador de Bahio
dosiero:Alexius Praça Castro Alves.jpg|Praça Castro Alves – lulilo de la bahia karnavalo
dosiero:Praia da Barra na véspera do Carnaval 2008 de Salvador.jpg|Strando en Barra antaŭvespere de karnavalo 2008
dosiero:Barra-Ondina no carnaval de Salvador em 2008.jpg|Barra-Ondina dum karnavalo de 2008
dosiero:Baiana Salvador.jpg|Virino en tipa kostumo
dosiero:Chiclete.JPG|Chiclete com Banana
&lt;/gallery&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=7WnoQLmD00Q/ Karnavalo en Salvador de Bahio en 2011]
* [http://www.youtube.com/watch?v=XbSaao5mRq4/ Strata karnavalo de 2011 en Salvador de Bahio, vidate de Camarote Ondina]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Leginda|2015|11|21}}
{{ADLS|2015|48}} &lt;!-- ĝis semajno 50 --&gt;
{{Portalo|Brazilo}}

[[Kategorio:Karnavalo en Brazilo]]
[[Kategorio:Salvador de Bahio]]</text>
      <sha1>fjs8txdae2zasvagnfky9xffem037ak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergej Lebedev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>522079</id>
    <revision>
      <id>9470794</id>
      <parentid>9399429</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8438" sha1="1xuiz8obcxhm441qadlmszky0eeyq6s" xml:space="preserve">{{Informkesto sciencisto
   |nomo                =Sergej Vasiljeviĉ Lebedev&lt;br /&gt;([[1874]]-[[1934]])
   |dosiero            =Sergey_Lebedev.jpg
   |priskribo de dosiero=rusa kemiisto,sintezanto de [[sintezita kaŭĉuko|kaŭĉuko]]
   |dato de naskiĝo    =[[25-a de junio]] [[1874]]
   |loko de naskiĝo    =[[Lublino]], [[Rusia imperio]]
   |dato de morto       =[[1-a de majo]] [[1934]]
   |loko de morto       =[[Sankt-Peterburgo|Leningrado]], [[Sovetunio]]
   |alma_mater          = [[Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato|Universitato de Sankt-Peterburgo]]&lt;br /&gt;Virina Pedagogia Instituto de Sankt-Peterburgo&lt;br /&gt;Akademio pri Milita Medicino de Sankt-Peterburgo
}}

'''Sergejo Vasilieviĉ Lebedev''' ([[1874]]-[[1934]]), (ruse: Сергей Васильевич Лебедев), estis rusia, sovetia kemiisto, kiu disvolvis metodon por produktado de la [[Petrolkemio|polibutadiena]] [[sintezita kaŭĉuko]]&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=mP79mXLE5ssC&amp;pg=PA216&amp;dq=Sergey+Lebedev+rubber&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=ŜktVcqXH8rAggSRuoCQCA&amp;ved=0CDQQ6AEwBA#v=onepage&amp;q=Sergey%20Lebedev%20rubber&amp;f=false Engineering Chemistry], P R Vijayasarathy&lt;/ref&gt; komerce disponebla, pere de esplorprocezoj en kiu etaj molekuloj kombiniĝas por formi pli grandajn molekulojn. La poli[[butadueno]] li estigis per polimerizado de la [[etanolo]]. Liaj esploroj estis dediĉitaj al polimerigado de la [[Hidrokarbonido|dienaj hidrokarbonidoj]]. Li estis la unua esplori la polimerizadon de la '''[[butadueno]]''' (1932-1933), uzante [[Terpomo|terpomojn]] kaj [[Kalkoŝtono|kalkoŝtonojn]] kiel krudmaterialo. Dum la [[2-a Mondmilito]], lia procezo pri estigado de butadueno el la etanolo estis uzata de la germana kaŭĉuka industrio.

== Biografio ==
En 1895, li finis siajn studojn en la Varsovia Gimnazio kaj eniris en la Fakultaton pri Fiziko kaj Matematiko de la [[Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato|Universitato de Sankt-Peterburgo]] aŭtune de la sama jaro. Pro siaj politikaj aktivecoj li devis prokrasti sian laboron, post kiam li diplomiĝis en la universitato, en 1900. Post du jaroj, li trovis okupon en la Instituto pri Fervojaj Inĝenieroj. En 1902, li aktivis en la Universitato de Sankt-Peterburgo kiel laboratoria tekniko kaj la Fabriko pri Margarino en la sama urbo. En 1904, li estis asistanto de [[Aleksejo Favorskij]] ([[1860]]-[[1945]]). En 1904, li edziĝis al la rusa pentristino [[Anna Ostroumova-Lebedeva]] (1871-1955). Lebedev laboris en la laboratorio pri analiza kaj teknika kemio, tamen, al li ne ebli komenci sciencan esploron ĝis 1908 pro pluraj kialoj, inklude de du vojaĝoj eksterlanden kaj milita servo, kie li engaĝiĝis en [[Novoaleksandrovsk|Novoaleksandrio]]. Pli malfrue, en 1915, Lebedev profesoris en la Virina Pedagogia Instituto de Sankt-Peterburgo. Post 1916, li iĝis profesoro en la Akademio pri Milita Medicino de Sankt-Peterburgo. En 1925, li fariĝis direktoro de la &quot;Petrola laboratorio&quot; en la universitato de Sankt-Peterburgo.

== Elektita verkaro ==
[[Dosiero:Vma_by_Bulla.jpg|350ra|eta|maldekstra|&lt;center&gt;Akademio pri Milita Medicino de Sankt-Peterburgo,&lt;br /&gt;kie li estis profesoro&lt;/center&gt;]]
* Esploro pri polimerizado de etilenaj hidrokarbonidoj ([[1913]])
* [https://books.google.com.br/books?id=rMRnGwAACAAJ&amp;dq=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9+%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9B%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=-xUtVcngLYi9ggTPmoTYCw&amp;ved=0CC4Q6AEwAg Сергей Васильевич Лебедев: жизнь и труды] (Vivo kaj verkaro de Sergej Lebedev, [[1938]]
* [https://books.google.com.br/books?id=Bk22ZwEACAAJ&amp;dq=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9+%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9B%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=-xUtVcngLYi9ggTPmoTYCw&amp;ved=0CEEQ6AEwBQ Избранные работы по органической химии] (elektita verkaro pri organika kemio), [[1958]]
* [https://books.google.com.br/books?id=G31kXwAACAAJ&amp;dq=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9+%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9B%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=-xUtVcngLYi9ggTPmoTYCw&amp;ved=0CDQQ6AEwAw Академик Сергей Васильевич Лебедев: жизнь и научная деятельность], (Vivo kaj scienca verkaro de Sergej Lebedev.), [[1959]]
* [https://books.google.com.br/books?id=Kj4aAQAAMAAJ&amp;q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9+%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9B%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2&amp;dq=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9+%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9B%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=-xUtVcngLYi9ggTPmoTYCw&amp;ved=0CCAQ6AEwAA Академик Сергей Васильевич Лебедев. К вось мидесиатилетииу со дня рождения], 80-a naskiĝodatreveno de akademiulo Sergej Vasiljeviĉ Ljebjedjev

== Literaturo ==
* [https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Sergei_Wassiljewitsch_Lebedew Personensuche]
* [http://www.russia-ic.com/people/education_science/l/128/ Russia IC]
* [https://books.google.com.br/books?id=BEvARf2hnjIC&amp;pg=PT19&amp;dq=Sergey+Lebedev+rubber+chemistry&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=oBgtVY-UDMiyggSTt4GgBQ&amp;ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=Sergey%20Lebedev%20rubber%20chemistry&amp;f=false Just Send Me Word: A True Story of Love and Survival in the Gulag], Orlando Figes
* [https://books.google.com.br/books?id=RhGeBAAAQBAJ&amp;pg=PT127&amp;dq=Sergey+Lebedev+rubber+chemistry&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=oBgtVY-UDMiyggSTt4GgBQ&amp;ved=0CCMQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=Sergey%20Lebedev%20rubber%20chemistry&amp;f=false 100 Military Inventions that Changed the World], Philip Russell
* [https://books.google.com.br/books?id=Vf7YAQAAQBAJ&amp;pg=PT235&amp;dq=Sergey+Lebedev+rubber&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=ŜktVcqXH8rAggSRuoCQCA&amp;ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=Sergey%20Lebedev%20rubber&amp;f=false The Rise of the Technocrats: A Social History], W.H.G. Armytage
* [https://books.google.com.br/books?id=DtnHLh9HgqAC&amp;pg=PA583&amp;dq=Sergey+Lebedev+rubber&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=ŜktVcqXH8rAggSRuoCQCA&amp;ved=0CDoQ6AEwBQ#v=onepage&amp;q=Sergey%20Lebedev%20rubber&amp;f=false History of Humanity – Vol. VII – The Twentieth Century: Scientific and ...], Sarvepalli Gopal
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/334218/Sergey-Vasilyevich-Lebedev Encyclopædia Britannica]
* [https://books.google.com.br/books?id=2TRoBAAAQBAJ&amp;pg=PA76&amp;dq=Sergey+Lebedev+chemist+History+Russia&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=whwtVajqJMrBggSq7YGwCw&amp;ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=Sergey%20Lebedev%20chemist%20History%20Russia&amp;f=false The Chemists' War: 1914-1918], Michael Freemantle
* [http://www.todayinsci.com/7/7_25.htm Today In Science]
* [http://self.gutenberg.org/articles/sergei_vasilyevich_lebedev World Heritage Encyclopedia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150414181147/http://self.gutenberg.org/articles/sergei_vasilyevich_lebedev |date=2015-04-14 }}
* [http://www.encspb.ru/object/2804013539?lc=en Saint Petersburg Encyclopaedia]

== Vidu ankaŭ ==
&lt;Center&gt;
&lt;gallery&gt;
Dosiero:Ethene-2D-flat.png|alternative=Olefinoj
Dosiero:1,3-Butadiene Structural Formula V1.svg|alternative=Butadueno
Dosiero:Polyisoprène 01.png|alternative=Elastomero
Dosiero:Ethanol 3D.png|alternative=Etanolo
Dosiero:Ethene-2D-flat.png|alternative=Etileno
Dosiero:Isobutylene 3D.png|alternative=Izobutileno
Dosiero:Isoprene Structural Formulae V.2.svg|alternative=Sintezita kaŭĉuko
Dosiero:Polychloroprene.png|alternative=Neopreno
Dosiero:Nikolay Zelinsky 1923.jpg|&lt;center&gt;[[Nikolao Zelinskj]]&lt;br /&gt;([[1860]]-[[1953]])&lt;/center&gt;
Dosiero:Carl Dietrich Harries ca1916.jpg|&lt;center&gt;[[Carl Dietrich Harries|Karlo Hariso]]&lt;br /&gt;([[1866]]-[[1923]])&lt;/center&gt;
Dosiero:Ipatieff1.jpg|&lt;center&gt;[[Vladimiro Ipatiefo|Vladimir Ipatieff]]&lt;br /&gt;([[1867]]-[[1952]])&lt;/center&gt;
Dosiero:Lev Chugaev.jpg|&lt;center&gt;[[Leono Ĉugajevo|Ljev Ĉugajev]]&lt;br /&gt;([[1873]]-[[1922]])&lt;/center&gt;
Dosiero:Nikolai Vavilov NYWTS.jpg|&lt;center&gt;[[Nikolaj Vavilov|Nikolao Vavilov]]&lt;br /&gt;([[1887]]-[[1943]])&lt;/center&gt;
Dosiero:Trofim Lysenko portrait.jpg|&lt;center&gt;[[Trofim Lisenko]]&lt;br /&gt;([[1898]]-[[1976]])&lt;/center&gt;
&lt;/gallery&gt;
&lt;/Center&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj|3}}

{{Portalo|Rusio|Rusa Imperio|Homoj|Kemio}}
{{Projektoj}}
{{Vivtempo|Lebedev, Sergejo}}

{{Bibliotekoj}}
{{Ĝermo|Biografio|Rusio|Rusa Imperio|kemiisto}}

[[Kategorio:Sovetiaj kemiistoj]]
[[Kategorio:Rusiaj kemiistoj]]
[[Kategorio:Membroj de la Akademio pri Sciencoj de Sovetunio]]</text>
      <sha1>1xuiz8obcxhm441qadlmszky0eeyq6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Listo de famuloj naskiĝintaj en Hódmezővásárhely</title>
    <ns>0</ns>
    <id>530285</id>
    <revision>
      <id>9470720</id>
      <parentid>9470395</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:42:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>/* O */</comment>
      <origin>9470720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3404" sha1="39t1tjj7a9mtmxpdjgosixkerrx3wy2" xml:space="preserve">Jen listo de famuloj, kiuj naskiĝis en [[Hódmezővásárhely]]:
{{EnhavTabelo|alf=L}}
== A ==
* [[agronomo]] [[Lajos Ábrahám]]
* [[János Angyal (instruisto)]]
* [[Imre Antal (pianisto)]]

== B ==
* [[episkopo]] [[Bertalan Sándor Badalik]]
* [[kuracisto]] [[György Bakay]]
* [[Lajos Bakay (kirurgo)]]
* [[advokato]] [[Ármin Balassa]]
* [[János Bálint (flutisto)]]
* [[biokemiisto]] [[Ilona Banga]]
* [[skulptisto]] [[László Bánvölgyi]]
* luktisto [[István Baranya]]
* [[István Barta (pentristo)]]
* [[aktoro]] [[Emma Bessenyei]]
* historiisto [[Sándor Bezdán]]
* [[kemiisto]] [[Rezső Bognár]]

== C ==
* hobojisto [[Emília Csánky]]

== E ==
* [[fotisto]] [[János Eifert]]
* instruisto [[Ákos Endrei]]
* instruisto [[Péter Erdélyi]]
* [[fasonisto]] [[Gyula Ernyey]]

== F ==
* [[kemiisto]] [[László Fári]]
* [[aktoro]] [[Violetta Ferrari]]
* [[József Fodor (pentristo)]]
* biologo [[József Frank]]

== G ==
* aktoro [[Katalin Gombos]]
* [[Ferenc Grezsa (psikiatro)]]
* [[ĝenerala kuracisto]] [[István Grezsa]]
* [[László Gulyás (historiisto)]]
* [[historiisto]] [[Gábor Gyáni]]
* [[fizikisto]] [[József Gyulai]]
* [[skermisto]] [[József Gyuricza]]

== H ==
* [[instruisto]] [[Imre Hajnal]]
* filmisto, pentristo [[Dezső Ákos Hamza]]
* [[lingvisto]] [[János Harmatta]]
* [[Adolf Havas (instruisto)]]
* [[pianisto]] [[Endre Hegedűs]]
* [[Sándor Héjja (agronomo)]]
* [[juristo]] [[Mihály Herczegh]]
* pentristo [[Ferenc Hézső]]
* [[Imre Horváth (biologo)]]

== I ==
* [[operkantisto]] [[Róbert Ilosfalvy]]
* kuracisto [[József Imre (1851)]]
* kuracisto [[József Imre (1884)]] 
* [[Sándor Imre (pedagogo)]]
* [[inĝeniero]] [[Tamás Insperger]]
* [[notario]] [[Dezső Irányi]]

== J ==
* [[Katalin Juhász]], [[skermisto]]

== K ==
* [[Béla Kádár (agronomo)]]
* skulptisto [[Ede Kallós]]
* skulptisto [[István Kamotsay]]
* operkantisto [[Ernő Kenéz]]
* [[Éva Kis (geografo)]]
* juristo [[Károly Kmety]]
* operkantisto [[Krisztina Kónya]]
* [[Ferenc Kovács (politikisto)]]
* [[pentristo]] [[István Kurucz D.]]

== L ==
* aktoro [[Borbála Labancz]]
* [[bankisto]] [[Csaba Lantos]]
* [[skulptisto]] [[Györgyi Lantos]]
* [[ministro]] [[János Lázár (ministro)|János Lázár]]
* aktoro [[Margit Lontay]]
* aktoro [[Ödön Lubinszky]]

== M ==
* urbestro [[Péter Márki-Zay]]

== N ==
* operkantisto [[Margit Nagy]]

== O ==
* [[Lajos Olasz (historiisto)]]
* ĵurnalisto [[Ede Ormos]]
* patologo [[Jenő Ormos]]
* [[Gábor Osváth (koreologo)]]

== P ==
* [[György Pálffy (aktoro)]]
* [[meteologo]] [[György Péczely]]
* aktoro [[Gerda Pikali]]

== R ==
* [[matematikisto]] [[András Rapcsák (matematikisto)|András Rapcsák]]

== S ==
* [[Pál Sándor (politikisto)]]
* aktoro [[Samu Szabó]]
* [[György Székely (arkeologo)]]
* aktoro [[József Szerdahelyi]]
* aktoro [[Eszter Szilágyi Szabó]]

== T ==
* [[Ferenc Takács (ministro)]]
* pentristo [[János Tornyai]]

== V ==
* operkantisto [[Endre Várhelyi]]
* dekoraciisto [[Emil Vata]]
* instruisto [[Béla Vekerdi]]
* sciencohistoriisto [[László Vekerdi]]
* aktoro [[Margit Vetró]]
* [[László Vörös (kartografo)]]

== W ==
* radiologo [[Ármin Weisz]]
* fizikisto [[Ferenc Wittmann]]

== Fontoj ==
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

[[Kategorio:Listoj de homoj|famuloj naskiĝintaj en Hódmezővásárhely]]
[[Kategorio:Hódmezővásárhely| ]]</text>
      <sha1>39t1tjj7a9mtmxpdjgosixkerrx3wy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rodanalpa Esperanto-Federacio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>534055</id>
    <revision>
      <id>9470628</id>
      <parentid>9449463</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2521" sha1="gmamm2091xpygb2anqqzay0q9cpzeu7" xml:space="preserve">{{Informkesto asocio
|kestokoloro = #009900
|eonomo = Rodanalpa Esperanto-Federacio
|nomo = 
|emblemo = Logo-Esperanto-France-2026.png
|lando = Francio
|tipo = regiona [[Esperanto-asocio]]
|celo = kultura agado per kaj por Esperanto, precipe en {{Rodano-Alpoj}}
|influaero =
|fondiĝdato =  
|fondiĝloko =  
}}
La '''Rodanalpa Esperanto-Federacio''' respektive '''Esperanto-Federacio Rodano-Alpoj''' aŭ [[france]] ''Fédération Espéranto Rhône-Alpes'' (origine ĝis almenaŭ la jaro 1947 ''Fédération Espérantiste Rhône-Alpes'') estas ligo de unuopaj asocioj en la [[regionoj de Francio|administra regiono]] [[Rodano-Alpoj]] (''Rhône-Alpes'') de [[Francio]]. Ĝi laŭ la stato de 2015 havas 17 asociojn: 16 membraj asocioj kaj kiel partnera asocio la interkulturan kafejon [[KoToPo]] en [[Liono]], kiu ankaŭ estas la sidejo de la federacio.

Ekzistas kluboj kun siaj kursoj en [[Saint-Étienne]], [[Valence]], [[Romans-sur-Isère]], [[Chambéry]], [[Châtillon-sur-Chalaronne]], [[Bourg-en-Bresse]], [[Moûtiers]], [[Liono]] (klubo CERL, Centro Esperantista de la Regiono Liona), [[Liono]] (KoToPo), [[Albertville]], [[Grenoble]] kaj [[Fontaine (Isère)|Fontaine]] (Esperanto 38) kun laŭ la stato de 2015 entute proksimume 230 membroj kaj 35 kursoj, aldone al regulaj aŭ okazaj kunvenoj.&lt;ref&gt;[http://esperanto-france.org/federations-regionales retpaĝo de la asocio Espéranto-France pri siaj regionaj federacioj]&lt;/ref&gt;

La federacio estas regiona federacio de la nacia Esperanto-asocio [[Espéranto-France]], la [[landa asocio]] de [[UEA]] en Francio. Ĝi daŭrigas la laboron de la historia [[Federacio Esperantista Rodana]], fondita jam en [[1908]].

== Historia bulteno &quot;Kompreni&quot; ==
Historie, la federacio post la [[dua mondmilito]] eldonis monatan bultenon je la nomo &quot;Kompreni&quot;, komencitan en aprilo 1946. Kiel ekzemplo ĉi tie servu la [https://dlibra.kul.pl/dlibra/publication/48620/edition/64923/content numero 11, marto 1947, aŭ tria numero de la dua jarkolekto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20260510022134/https://dlibra.kul.pl/dlibra/publication/48620/edition/64923/content |date=2026-05-10 }}.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://rodanalpa.federacio.free.fr federacia retejo] ({{fr}})
* [http://esperanto-france.org/rhone-alpes prezento de la federacio en la retejo de la asocio] [[Espéranto-France]] ({{fr}})

&lt;br/&gt;
{{Federacioj de Espéranto France}}
{{bibliotekoj}}

&lt;br/&gt;
{{ĝermo|esperanto-asocio}}

[[Kategorio:Esperanto-movado en Francio]]</text>
      <sha1>gmamm2091xpygb2anqqzay0q9cpzeu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seong-Jin Cho</title>
    <ns>0</ns>
    <id>537362</id>
    <revision>
      <id>9470789</id>
      <parentid>8447336</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:01:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6627" sha1="aljodd3xgw0b8rw8fb79v61wd9etnna" xml:space="preserve">{{Informkesto muzika artisto
|nomo = Seong-Jin Cho
|dosiero = 
|priskribo de dosiero = 
|grandeco de dosiero = 
|larĝa dosiero = 
|fono = klasika ensemblo
|naskonomo = {{lang-ko|조성진}}
|alie nomata = 
|kromnomo = 
|naskiĝo = {{naskiĝtago|1994|5|28}}&lt;br /&gt;[[Seulo]] {{flagikono|Sud-Koreio}}
|morto = 
|deveno = 
|instrumento = piano
|tipo de voĉo = 
|ĝenro = [[klasika muziko]]
|profesio = [[pianisto]]
|aktivaj jaroj = 
|eldoninto = 
|parencaj temoj = 
|ttt = 
|nuntempaj membroj = 
|antaŭaj membroj = 
|signifa instrumento =
|kesteroj=
{{Informkesto homo
|subŝablono=jes
}}
|nomoj=
{{Informkesto korea vorto
|korea alfabeto=조성진
|rtk=Jo Seongjin
|mr=Cho Sŏngjin
|subŝablono=jes
|subŝablona kaplinio=#B0E0E6
}}
}}

''' Seong-Jin Cho ''' ({{lang-ko|조성진}}; naskiĝis la {{daton|28|majo|1994}} en [[Seulo]]) estas sud-korea [[pianisto]]. Li gajnis unuan lokon en la [[17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin]] en Varsovio.

== Biografio ==
=== Muzika edukado ===
Li ludas la pianon ekde la aĝo de 6 jaroj kaj komencis muzikan edukadon, kiam li estis 10-jaraĝa. Pianisto finis la Yewon Lernejon kaj Seula Artoj Altlernejo en [[Sud-Koreio]]. Li studas en la Pariza Konservatorio en la klaso de Michel Beroff &lt;ref&gt;https://www.polskieradio.pl/8/1789/Artykul/1533878,SeongJin-Cho-Zaczelo-sie-od-Blechacza ; ''Improvisation ''so'' piano'', [[Jean-Pierre Thiollet]], Neva Editions, 2017, p.29. ISBN 978-2-35055-228-6 &lt;/ref&gt;. Ekde infanaĝo li ludas verkojn de [[Chopin|Frederiko Chopin]], [[Mozart|Volfgango Amadeo Mozarto]], [[Beethoven|Ludviko Betoveno]] kaj la muzikon de proksima amiko de Chopin - [[Robert Schumann]]. Li ankaŭ ŝatas muzikon de [[Schubert|Franz' Ŝuberto]] kaj [[Gustav Mahler]]&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=https://culture.pl/en/article/if-i-met-chopin-an-interview-with-seong-jin-cho |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2015-11-04 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20151104010008/http://culture.pl/pl/artykul/seong-jin-cho-gdybym-spotka%C5%82-chopina-wywiad |arkivdato=2015-11-04 }}&lt;/ref&gt;.

=== Premioj ===
Li estas gajninto:
* la unuan premion de Internacia Pianista Konkurso de Frederiko Chopin por Junaj Pianistoj en [[Moskvo]] (2008),
* la unuan premion de Internacia Pianista Konkurso en [[Hamamatsu]] Japanio (2009),
* la trian premion de Internacia Pianista Konkurso de [[Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij]] (2011),
* la train premion de Internacia Pianista Konkurso de [[Artur Rubinstein]] en [[Tel-Avivo ]](2014)&lt;ref&gt;http://pl.chopincompetition2015.com/competitor/2378829c-f067-44b2-9660-70e8b85f1977{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== La 17-a Internacia Pianista Konkurso de Frederiko Chopin en Varsovio ===
Li komencis revi pri partopreno en la Konkurso ekde 2005, kiam li aŭdis [[Rafał Blechacz]].

Stadioj de la konkurado:
* la 1-a etapo de la Konkurso – 3- a de oktobro 2015 li plenumis: Nokturnon en C minora verko 48 n-ro 1, Etudon en A bemola majora verko 10 n-ro 10, Etudon en C maĵora verko 10 n-ro 1, Fantazion en F minora verko 49.
* la 2- a etapo de la Konkurso – 9-a de oktobro 2015 li ludis: Baladon en F minora verko 52, Valson en A bemola majora verko 34, n- ro 1, Valson en A minora verko 34, n-ro 2, Valson en F maĵora verko 34, n-ro 3, Andante Spianato kaj Grandan Polonezon en E bemola majora.
* la 3- a etapo de la Konkurso – 14-a de oktobro 2015 li plenumis recitalon: Mazurkon en G minora, verko 33, n-ro 1, Mazurkon en C majora verko 33 n -ro 2, Mazurkon en D majora verko 33, n-ro 3, Mazurkon en B minora verko 33, n- ro 4, serion de preludoj el la verko 28, Skerzon en B minora verko 31.
* la finalo - 18-a de oktobro li ludis la fortepianan konĉerton de Chopin en Mi minora verko 11 akompanite de la Orkestro de la Nacia Filharmonio direktota de Jacek Kasprzyk.

La 21-an de oktobro 2015 li gajnis unuan lokon kaj oran medalon en la 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin organizis la Nacia Instituto de Frederiko Chopin en Varsovio. Dum tiu ĉi Konkurso Seong-Jin Cho ricevis ankaŭ premion por la plej bona ludado de [[polonezo]]&lt;ref&gt;http://pl.chopincompetition2015.com/news/0c57bc68-a199-4909-8506-30faa06de5a6{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Li estas la unua korea pianisto, kiu venkis en tiu Konkurso.

=== Koncertoj ===
Pianisto ludis kun la orkestroj de la: [[Prago|Praga]] Filharmonio, [[Seulo|Seula]] Filharmonio, [[Munkeno|Munkena]] Filharmonio, [[Uralo|Urala]] Filharmonio kaj [[Berlino|Berlina]] Radio Orkestro, Rusia Nacia Orkestro, [[Tokio|Tokia]] Simfonia Orkestra, Simfonia Orkestra en [[Bazelo]], Radio France.
Li travojaĝis kun koncertoj [[Japanio]], [[Germanio]], [[Francio]], [[Rusio]], [[Pollando]], [[Israelo]], [[Ĉinio]] kaj [[Usono]]. Li ludis ĉe la Tokia Opero, en Osako, ĉe la Moskva Konservatorio kaj ĉe la Mariinskij-Teatro en [[Sankt Peterburgo]]. Li partoprenis en multnombraj eŭropaj festivaloj: en Sankt Peterburgo, Moskvo, [[Duszniki-Zdrój]] kaj [[Krakovo]].
Li estis invitita por labori kun la elstara [[violonisto]] Kyung Wha Chung.

Post la 17–a Internacia Pianista Chopina Konkurso en Varsovio kiel la gajninto estos sur turneo kaj plenumos (ekde 25-a de oktobro 2015 ĝis 2-a de februaro 2016) en: Vroclavo, Katowice, Birmingham, Tokio, Pekino, Ŝanhajo, Amsterdamo, Bruselo, Osaka, Nagoja, Sapporo kaj Seulo&lt;ref&gt;http://pl.chopincompetition2015.com/calendar/8f1f9951-19f6-4f1a-b406-e8473e5190d3?lang=pl{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Diskaro ===
6-a de novembro 2015 [[Deutsche Grammophon]] eldonis solalbumon de Seong-Jin Cho kun elektitaj verkoj, kiujn li ludis dum la 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto| url = http://pl.chopin.nifc.pl/institute/events/news/id/3964| titolo = Płyta Seong-Jin Cho, Zwycięzcy 17 Konkursu Chopinowskiego już dostępna!| lingvo = pl| alirdato = 2015-11-12| arkivurl = https://web.archive.org/web/20160305030725/http://pl.chopin.nifc.pl/institute/events/news/id/3964| arkivdato = 2016-03-05}}&lt;/ref&gt;.

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [http://chopin2015.tvp.pl/22235412/seongjin-cho/ Seong-Jin Cho en la finalo la 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin - 18-a de oktobro 2015 ludis la fortepiana konĉerto de Chopin en Mi minora verko 11] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20151024002822/http://chopin2015.tvp.pl/22235412/seongjin-cho |date=2015-10-24 }}
* [http://www.facebook.com/seongjin.cho/ Seong-Jin Cho - Fejsbuko]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Vivtempo}}

[[Kategorio:Sudkoreaj pianistoj]]</text>
      <sha1>aljodd3xgw0b8rw8fb79v61wd9etnna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uljanovska Aŭtomobila Uzino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>537548</id>
    <revision>
      <id>9470805</id>
      <parentid>8983569</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2041" sha1="mipy5hk2lmvrm8n8p0xk9vaobdtpzn0" xml:space="preserve">{{Informkesto firmao kaj produkto
 | nomo         = UAZ
 | emblemo      = UAZ-emblemo.jpg
 | formo        = [[publika kompanio]]
 | sidejo       = [[Uljanovsko]], [[Rusio]]
 | estro        = Vadim Ŝvecov
 | dungitaro    =
 | spezo        =
 | bilanco      =
 | kampo        = aŭtomobila industrio
 | ISIN-kodo    =
 | ttt          = {{URL|http://www.uaz.ru/}}
}}
'''Uljanovska Aŭtomobila Uzino''', '''UAZ''' ({{lang-ru|Ульяновский автомобильный завод}}, {{lang-ru|УАЗ}}) estas rusia entrepreno, kiu produktas aŭtojn kun [[kompleta transmisio]]: [[Ajnagrunda aŭtomobilo|ajnagrundajn aŭtomobilojn]], [[kamioneto]]jn, [[buseto]]jn. Ĝi situas en urbo [[Uljanovsko]].

== Historio ==
Post komenco de la [[Granda patriota milito]] la registaro de [[Sovetunio]] decidis evakui moskvan aŭtouzinon {{iwiki|ZIS|''ZIS''|ru|Завод имени Лихачёва}} al Uljanovsko. La [[20-an de oktobro]] [[1941]] venis el Moskvo unuaj fakuloj, kaj jam en majo [[1942]] la uzino komencis produkti 3-tunajn aŭtojn {{iwiki|ZIS-5|''ZIS-5''|ru|ЗИС-5 (автомобиль)}}. Post pliaj 2 monatoj la uzino produktis jam po 30 kamionojn tage.

La [[22-an de junio]] [[1943]] [[Ŝtata Komitato pri Defendo]] de USSR decidis konstrui en Uljanovsko aŭtomobilan uzinon surbaze de evakuita ilmaŝinaro de ''ZIS''. En majo [[1944]] estis finmuntita la unua eksperimenta modelo de 3,5-tuna kamiono ''UljZIS-253''. Fine de [[1944]] produktado de ''ZIS-5'' estis transmetita al la uzino ''UralAZ'' en [[Miass]]o, kaj al la uljanovska uzino oni komisiis produktadi aŭtojn {{iwiki|GAZ-AA|''GAZ-AA''|ru|ГАЗ-АА}}.

==Modeloj==
* [[UAZ Patriot]]

== Eksteraj ligiloj ==
* {{Oficiala retejo}}
* [https://tralamondo.org/ Tra la mondo] ''(blogo de vojaĝanto je UAZ-veturiloj)'' {{eo}}

{{projektoj}}

[[Kategorio:UAZ| ]]
[[Kategorio:Rusiaj aŭtomobilfabrikoj]]
[[Kategorio:Aŭtobusfabrikoj]]
[[Kategorio:Ekonomio de Uljanovsko]]
[[Kategorio:Aŭtaj varmarkoj]]
[[Kategorio:Rusiaj varomarkoj]]
[[Kategorio:Transporto en 1941]]</text>
      <sha1>mipy5hk2lmvrm8n8p0xk9vaobdtpzn0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Triĉapitra skismo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>539816</id>
    <revision>
      <id>9470718</id>
      <parentid>9442559</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6675" sha1="509i1vpqvajj7n1yxhuz702vjpri3c4" xml:space="preserve">Per '''triĉapitra [[skismo]]''' aŭ '''skismo de la tri ĉapitroj''' oni indikas disiĝon ene de la tiama [[Kristanismo|kristana eklezio]] kreita inter la [[6-a jarcento|6-a]] kaj [[7-a jarcento]]j, okazigita de nombra grupo de [[episkopo]]j, precipe okcidentaj, kiuj interrompis la rilatojn kun aliaj episkopoj kaj kun la [[papo]], reĵetante la dekretojn de la [[Dua koncilio de Konstantinopolo]] de [[553]]. La disiĝo daŭris ĉirkaŭ unu jarcento kaj duono kaj kuntrenis vastan teritorion, inkluzivante la Nordon de [[Italio]], [[Dalmatio]]n kaj [[Ilirio]]n.

== Fona kadro ==
La [[Koncilio de Kalcedono]] ([[451]]) estis ĉesiginta la sennombrajn kaj senfinajn disputojn eksplodintajn en la antaŭaj jarcentoj koncerne la [[Kristologio|diecon de Kristo]]. Kalcedono rekonis ke en Jesuo kunekzistas du naturojn, en lia unika persono: homa kaj dia, nedisigeble unuigitaj. La koncilio krome kondamnis la [[monofizitismo]]n de [[Eŭtiko]], elpensitan por oponi la [[nestorianismo]]n, kaj asertantan ke Jesuo havis nur unu naturon: tiun dian. Tiel ke aperis konfirmita la tezojn de [[Dioskoro la 1-a de Aleksandrio]], kiu konfesis moderan monofizitismon, la [[Monofizitismo|miafizitismo]]n.

Tiu lasta doktrino, laŭvere, estis radikiĝinta en [[Egiptio]] el kie estis vastiĝinta ankaŭ en [[Sirio]] kaj [[Palestino]]. Duone de la 6-a jarcento ambaŭ tiuj eklezioj sin deklaris “monofizitismaj”.

== La antaŭfakto: la kondamno de la Tri Ĉapitroj ==
[[Dosiero:DionisiusNestorius.jpg|eta|Ekskomuniko de Nestorio en la tria ekumena konciclio:Fresko de Dionsysius. 1502.]]
Decidinte repacigi la du Eklezioj, de Oriento kaj Okcidento, surbaze de la kristanaj principoj aprobitaj en la Koncilio de Kalcedono, la [[Bizanca Imperio|bizanca imperiestro]] [[Justiniano la 1-a]] ([[527]]-[[565]]), estis prenita inter du fajroj: se li kondamnus monofizitismon kontentigus Okcidenton (kiu postulis punajn prizorgojn kontraŭ la monofizitistoj), sed kontraŭus la Orienton (kie monofizitismo estis tre vaste konfesata).

La imperiestro decidis kondamni la tri teologojn de la pasinto, subtenantajn de la teorioj [[Dufizikismo|dufizikismaj]] suspektigitaj [[nestoriismo|nestoriismaj]], kiuj en Kalcedono ĝuis grandan gravecon.&lt;ref&gt;Giovanni Tabacco, Grado G. Merlo, ''Medioevo V-XV secolo'', Il Mulino, Bologna 1989&lt;/ref&gt; Antaŭ ol preni tiun decidon, li aŭskultis la konsilojn de la disĉiplojn de [[Origeno]], tre influajn kaj tute kondamnantajn la verkojn de Teodoro de Mopsuestio. La imperiestro tiam decidis ne kondamnis monofizitismon, sed la nestorianojn, malamatajn jen de la kalcedonistoj jen de la monofizikistoj.

Tial, per imperia edikto proklamita en [[543]]-[[544]], Justiniano kondamnis kiel herezaj:
* la personon kaj ĉiujn verkojn de la antioĥia teologo [[Teodoro de Mopsuestio]], majstro de [[Nestorio]] (mortinta en ĉirkaŭ [[428]]),
* iujn verkojn kontraŭajn al [[Cirilo de Aleksandrio]] (370-444) kaj kontraŭajn al la [[Koncilio de Efezo]], de [[Teodoreto]] (mortinta en 457),
* leteron de [[Iba de Edesa]] (mortinta en 457) defendanta Teodoron de Mospuestio.

Tiuj verkoj, kolektitaj ĝuste en tri &quot;ĉapitroj&quot; ([[greka lingvo|bizanca greko:]] τρία κεφάλαια, ''tría kephàlea''), estis konsideritaj tendence nestoriaj ĉar ili negis valoron al la termino ''[[Theotokos]]'' kaj ŝajnis tro disigantaj la du naturojn en Kristo.

Justiniano kunvokis ekumenan konxilion, nome la [[Dua koncilio de Konstantinopolo]] (la kvinan de majo de [[553]], por ke la episkopa asembleo akceptu la edikton kaj donu al la kondamno kontraŭ la tri teologoj plian valoron. La plej granda parto de la patriarkoj kaj orientaj episkopoj konsentis sen grandaj reagoj. Plimalfacile estis akiri la konsenton de la papo [[Vigilio]], kiu estis translokigita al  Konstantinopolo, enprizonigite, kaj post diversaj hezitoj subskribis la kondamnon de la Tri Ĉapitroj la 8-an de decembro [[553]].

== La skismo ==
[[Dosiero:Pope Pelagius I.jpg|eta|Papo [[Pelagio la 1-a]].]]
Multaj nordeŭropaj episkopoj ne akceptis la ordonon de la Koncilio aranĝita de la imperiestro Jiustiniano, Tial, tiuj episkopoj sin konsideris eksteraj al la eklezia komunio kun la subskribintaj eklezioj. Inter la “ribelaj” elstaris Milano,  [[Aquileia]] kaj ties malkonsento akriĝis en la momento de la elektado de la posteulo de papo [[Vigilio]], nome papo [[Pelagio la 11-a]] ([[556]] - [[561]]), kiu, post provoj de pacaj klarigoj kaj akordiĝo, invitis [[Narseto (bizanca generalo)|Narseton]] malhelpi la skismon uzante la armeon. Sed Narseto ne akceptis kaj dume la skismo alestiĝis.

=== La skisma sinodo ===
Tiujn jarojn, pliprecize en 568, la [[Lombardoj]] enrompis en nordan Italion.

En [[579]] papo [[Pelagio la 2-a]] plifortigis la pozicion de la patriarko de Aquileia donante al li la regadon de la zonoj de [[Venecio]] kaj [[Istrio]], certe por superi la skisman staton, kies efikoj iom post iom ekmalaperis.

La faroj  kiuj kuntrenis al la ĉesiĝo de la skismo estis deerminitaj de porpovaj luktoj inter la longobardaj klanoj. En la definitiva  [[batalo de Coronate]], okazinta en [[689]], longobarda reĝo [[Kuniperto]], katolika, disvenkis la [[arianismo|arianan]] dukon [[Alakis]], ĉefon de aŭstria aro  de   longobardoj inter kiuj multaj kontraŭtriĉpitristoj kaj do subtenanoj de la skismo. Per tiu venko la katolika elemento sukcesis limigi la influon de arianismo kaj precipe tiun de la malkonsentantoj pri la koncilio de la Tri Ĉapitroj kaj fideluloj al la skismo: multaj diocezoj komencis alproksimiĝi al la [[Apostola Seĝo]]. Ankaŭ per la misiista ago de la irlanda abato [[sankta Kolombano]]. Kaj ĉiuj diocezoj revenis al la simbolo de la ekumenaj koncilioj.&lt;br&gt;
En [[698]] Kuniperto kunvokis sinodon en [[Pavio]] en kiu episkopoj katolikaj kaj ĉapitrisaj reasertis la [[Kalcedona difino|kredkonfeson de Kalcedono]], el kiu praktike neniam eliris “ĉar la Tri Ĉapitroj” koncernis librojn de teologoj kaj ne rekte dogmajn elementojn”.

== Notoj ==
{{referencoj}}

== Bibliografio ==
**Katolikaj enciklopedioj:
*[http://letterepaoline.net/progetto-ec/ ] Enciclopedia_Cattolica
*[http://it.cathopedia.org/wiki/ Cathopedia] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170910221739/http://it.cathopedia.org/wiki/ |date=2017-09-10 }}
*[http://www.newadvent.org/cathen/] Catholic_Encyclopedia
* Pio Paschini, ''Le vicende politiche e religiose del territorio friulano da Costantino a Carlo Magno (secc. IV-VIII)'', Memorie Storiche Forogiuliesi, Anno VIII (1912), pp.&amp;nbsp;239–247

== Vidu ankaŭ ==
* [[Lombardoj|Longobardoj]]
* [[Arianismo]]

[[Kategorio:Okcidentaj patriarkoj]]
[[Kategorio:Bizanca imperio]]
[[Kategorio:Kristanismo en Mezepoko]]</text>
      <sha1>509i1vpqvajj7n1yxhuz702vjpri3c4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rumjancevo (stacio de Moskva metroo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>549538</id>
    <revision>
      <id>9470641</id>
      <parentid>7641657</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T02:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2144" sha1="8297lpa0epguvxs64ewi2mx3mb3b62o" xml:space="preserve">{{Moskva metroo|MM}} {{Moskva metroo|1}}

{{Informkesto stacio
 | nomo              = Rumjancevo
 | dua nomo          = {{Lang-ru|'''Румянцево'''}}
 | bildo             = Moscow Rumyantsevo Metro station 04-2016.jpg
 | grandeco de bildo = 280
 | bildoteksto       = 
 | lando             = Rusio
 | urbo              = [[Moskvo]]
 | situo             = [[Nov-Moskva administra arondismento]]
 | latitudo          = 55.6330
 | longitudo         = 37.4419
 | regiono-ISO       = RU-MOW
 | situo sur mapo    = 
 | ŝanĝebla mapo     =
 | tipo              = 
 | kajoj             = 1
 | zono              = 
 | trafiko           = 
 | konstruado        =
 | inaŭguro          = 
 | malfermo          = {{dato|18|1|2016}}
 | fermo             =
 | arkitekto         = 
 | trafikanto        = {{Moskva metroo|LiniMM}}
 | kodo              = 
 | linio             = {{Moskva metroo|Lini1}}
 | linikoloro        = {{Moskva metroo|k1}}
 | antaŭa stacio     = {{Mosmet|Troparjovo}}
 | posta stacio      = {{Mosmet|Salarjevo}}
}}
'''Rumjancevo''' ({{Lang-ru|'''Румянцево''', &quot;Nikolaj Petroviĉ Rumjancev&quot;}}) estas stacio sur [[metrolinio Sokolniĉeskaja (Moskvo)|Metrolinio Sokolniĉeskaja]] de la [[Metroo de Moskvo]], ĝi situas inter la stacioj ''{{Mosmet|Salarjevo}}'' kaj ''{{Mosmet|Troparjovo}}'' en [[Moskvo]]. Ĝi estis la 199-a stacio, malfermita la {{daton|18|1|2016}}.&lt;ref&gt;http://rblogger.ru/2016/01/19/metro-rumyantsevo/ {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160213213047/http://rblogger.ru/2016/01/19/metro-rumyantsevo/ |date=2016-02-13 }} Открылась станция метро Румянцево.&lt;/ref&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* [[Listo de stacioj de Moskva metroo]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{Moskva metroo|Twi}} {{Moskva metroo|WWW}} ({{ru}})
* [http://www.rosmetrostroy.ru/rumyantsevo.htm La stacio en Metrostroy.ru] ({{ru}})


{{MetroodeMoskvo01}}

[[Kategorio:Stacioj de Moskva metroo]]
[[Kategorio:Sokolniĉeskaja linio (Moskvo)]]
[[Kategorio:Nov-Moskva administra arondismento]]
[[Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2016]]
[[Kategorio:2016 en Moskvo]]</text>
      <sha1>8297lpa0epguvxs64ewi2mx3mb3b62o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Psikologia romano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>551319</id>
    <revision>
      <id>9470498</id>
      <parentid>9213101</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T16:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4675" sha1="euaqr9b8oeidte3e2000h9yn2r6yzx5" xml:space="preserve">[[Dosiero:Dostoevsky 1872.jpg|eta|[[Fjodor Dostojevskij]], per ''[[Krimo kaj Puno]]'' kaj ''[[La Fratoj Karamazov]]'', eniras en la konsciencon de la [[rolulo]]j, per tio kio estas nomata psikologia romano, nome la granda rusa kontribuo al la Realisma romano.]]
La '''Psikologia romano''' aŭ ''romano de psikologia analizo'', konata ankaŭ kiel '''psikologia realismo''', estas tipo de [[romano]], nome fikcia verko en prozo kiu emfazas la internan [[rolulo|roluligon]] de la roluloj, ties motivojn, cirkonstancojn kaj internajn agojn kiuj naskiĝas kaj disvolviĝas el la eksteraj agoj. La psikologia romano &quot;flankenlasas la rakonton antaŭ la priskribo de la animstatoj, pasioj kaj psikologiaj konfliktoj&quot;&lt;ref name=ref_duplicada_2&gt;&quot;El pequeño Espasa&quot;, Espasa-Calpe, Madrid, 1988&lt;/ref&gt; de la roluloj.

== Teknikoj ==
La psikologia romano ne rakontas simple tion kio okazas, sed klarigas la tialojn kaj la celojn de la agado. En tui klaso de literaturo, la [[rolulo]] kaj ties trajtoj estas pli gravaj ol normale, kaj ili profundas plie en la menson de la rolulo ol ĉe alitipaj romanoj. La psikologia romano povas esti nomata la romano de la &quot;interna homo&quot;. Tiu tendenco enradikiĝis en la [[Realismo|realismaj]] romanoj de la [[19-a jarcento]] kaj certe la psikologismo plifortiĝis kun la plienmodiĝo de la [[psikologio]] kiel scienco kaj de la [[psikoanalizo]] kiel tekniko je la fino de la 19-a kaj komenco de la 20-a jarcentoj. Tiele sciaro kaj opinioj devenaj el la sciencoj eniris en la [[literaturo]]n.

En multaj okazoj, oni uzas la teknikojn de la [[konscifluo|konsciencfluo]] aŭ interna [[monologo]], por bildigi plej bone la internan funkciaron de la homa menso. Oni povas inkludi ankaŭ retroirojn. Alia uzita rimedo por esplori en la internon de la rolulo estas tra tekstoj rekte devenaj el la rolulo, kiaj [[Taglibro|personaj taglibroj]] aŭ [[leterromano|leteroj]].&lt;ref name=ref_duplicada_1&gt;[http://www.monografias.com/trabajos7/lano/lano.shtml La novela en &quot;Monografías&quot;]{{404|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

[[Dosiero:Richardson_pamela_1741.jpg|eta|''Pamela, or Virtue Rewarded'' (1740), de [[Samuel Richardson]], povas esti konsiderata antaŭaĵo de la realisma psikologia romano.]]

== Ekzemploj ==
La ''[[Genĵi monogatari|Romano de Genĵi]],'' verkita en [[Japanio]] en la [[11-a jarcento]] estas konsiderata la unua psikologia romano.

En la okcidenta literaturo, la devenoj de la psikologia romano povas esti markitaj por ''La Fiammetta'' ([[1344]]) de [[Giovanni Boccaccio]], tio estas, multe antaŭ la stampo de la termino [[psikologio]]. Aliaj ekzemploj estas ''[[Don Quijote de la Mancha]]'' de [[Miguel de Cervantes]], kie oni pristudas la psikologiajn devojiĝojn kaj la rilaton inter realo kaj vidita realo, kaj eĉ iom antaŭe ''[[Lazarillo de Tormes]]'', kie oni esploras la lernevoluon de la ĉefrolulo.

La unua pinto de la psikologia romano kiel romana ĝenro estas kutime markita ĉe la [[amsenta romano]] el kiu ''Pamela, or Virtue Rewarded'' de [[Samuel Richardson]] estas unua ekzemplo. Ties forto kuŝas precize ĉe la kono de la homa koro, konturante la senton, ties ŝanĝojn; la hegemonia motivo de la verko estas la detala analizo de la sentoj de la ĉefrolulino, kaptante klare la emociojn.&lt;ref&gt;''Breve historia de la literatura inglesa'', Ifor Evans, 1985. Paĝo 209&lt;/ref&gt;

''[[La Princesse de Clèves]]'' ([[18-a jarcento]]), de [[Madame de La Fayette]] estas konsiderata unua pionira verko de la psikologia romano. Poste, la ĉefa psikologia romano en [[franca lingvo|franca]] estas ''[[La Ruĝo kaj la Nigro]]'' de [[Stendhal]].

Grandaj psikologiaj romanoj estas tiuj de [[Dostoievski]]. En lia plej konata verko, ''[[Krimo kaj Puno]]'', la psikologia romano atingas sian pintan perfekton plej absolutan, metante la individuon inter la akcepto de puno aŭ la justigo de lia ago.&lt;ref name=ref_duplicada_1 /&gt;

En [[Hispanio]] oni kultivis tiun tendencon ĉefe ene de la literatura realismo de la [[19-a jarcento]], fare de aŭtoroj kiaj [[Benito Pérez Galdós]], [[Emilia Pardo Bazán]] kaj [[Armando Palacio Valdés]].&lt;ref name=ref_duplicada_2 /&gt; Kurioze multaj, se ne plej, el la ĉefroluloj studitaj de tiuj verkistoj estas [[virino]]j, kiel respegulo de la nova rango de burĝaj virinoj ascendintaj al la kleraj tavoloj, ekzemple ĉe ''Tormento'', ''La Regenta'', ''Fortunata y Jacinta'', ''Doña Perfecta'', ''Pepita Jiménez'' ktp..

== Aliaj ==
* ''[[Les liaisons dangereuses]]'' de [[Pierre Choderlos de Laclos]]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[konscifluo]]
* [[realismo]]
* [[psikologio]]

[[Kategorio:Romanoj]]
[[Kategorio:Literaturaj ĝenroj]]</text>
      <sha1>euaqr9b8oeidte3e2000h9yn2r6yzx5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michel-Jean Sedaine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>567235</id>
    <revision>
      <id>9470698</id>
      <parentid>8525990</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1434" sha1="716jk2td6zsf276wt2hifbnu3z876wu" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}
[[Dosiero:Michel-Jean_Sedaine_by_Gabriel-Jacques_de_Saint-Aubin.jpg|eta|Sedaine, dramaturgo franca]] '''Michel-Jean SEDAINE''' (naskiĝinta la {{daton|4|7|1719}} en [[Parizo]], mortinta la {{daton|17|5|1797}}) estis [[francio|franca]] verkisto dramaturga.

== Vivo ==
Pro malriĉeco Sedaine devis labori kiel masonisto sed baldaŭ atentigis la dunganton pri siaj talentoj. Tiu ĉi ĉefarkitekto akceptis lin inter siajn disĉiplojn. Li deklaris Sedaine poste instruisto de la nepo, la fama pentristo [[Jacques Louis David]].

Sedaine ekokupiĝis pri [[opero]] moderna itala (kontraŭe al la malmoderna, tro rigida de la 17-a jarcento). Inter liaj tekstoj, kiujn muzikigis Philidor, Monsigny kaj Grétry, estas la plej konataj jenaj: ''Le diable à quatre'', ''Le roi et le fermier'', ''Rose et Colas'', ''Aucassin et Nicolette'', ''Richard Cœur de Lion'', ''Aline, reine de Golconde'', ''Guillaume Tell''.

Ankaŭ de alta valoro estas liaj komedioj enscenigitaj ĉe Théâtre-Français, kiuj peris lian membrigon al la [[Franca Akademio]]: ''Le philosophe sans le savoir'' (1765) kaj ''La gageure imprévue'' (1768).

== Fonto ==
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 18. Leipzig 1909, p. 240-241, kio [http://www.zeno.org/nid/20007453949 legeblas tie ĉi interrete.]

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Sedaine, Michel}}

[[Kategorio:Francaj verkistoj]]
[[Kategorio:Membroj de la Franca Akademio]]</text>
      <sha1>716jk2td6zsf276wt2hifbnu3z876wu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Delovoj centr (stacio de Moskva metroo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>568997</id>
    <revision>
      <id>9470486</id>
      <parentid>8832759</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T13:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48347-20</username>
        <id>263032</id>
      </contributor>
      <comment>/* Interkonektoj */</comment>
      <origin>9470486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2305" sha1="ou41axxmyud792ti05zuprv2urih99c" xml:space="preserve">{{Aliaj signifoj|Delovoj centr (metrostacio de Moskvo)|Delovoj centr (BKL Moskvo)|Delovoj centr (Rublovo-A. linio)}}
{{moskva metroo|MM}} {{moskva metroo|8A}}

{{Informkesto stacio
 | nomo              = Delovoj centr
 | dua nomo          = {{Lang-ru|'''Деловой центр'''}}
 | bildo             = Delovoj Centr MosMetro station 01-2015 with train.jpg
 | grandeco de bildo = 280
 | bildoteksto       = ''Delovoj centr''     
 | lando             = Rusio
 | urbo              = [[Moskvo]]
 | situo             = [[Presnenskij (distrikto de Moskvo)|Presnenskij]] ([[Centra administra arondismento]])
 | latitudo          = 55.7491
 | longitudo         = 37.5395
 | regiono-ISO       = RU-MOW
 | situo sur mapo    =
 | ŝanĝebla mapo     =
 | tipo              = 
 | kajoj             = 1
 | zono              = 
 | trafiko           = 
 | konstruado        =
 | inaŭguro          = 
 | malfermo          = {{dato|31|1|2014}}&lt;br /&gt;{{Dato|12|12|2020}}
 | fermo             = {{dato|24|2|2018}}
 | arkitekto         = 
 | trafikanto        = {{Moskva metroo|LiniMM}}
 | kodo              = 171, ДЦ
 | linio             = {{Moskva metroo|Lini8A}}
 | linikoloro        = {{Moskva metroo|k8}}
 | antaŭa stacio     = {{Mosmet|Dorogomilovskaja}}
 | posta stacio      = {{Mosmet|Park Pobedi}}
}}
'''Delovoj centr''' ({{Lang-ru|'''Деловой центр'''}}, &quot;Afera centro&quot;) estas stacio sur [[Metrolinio Kalininsko-Solncevskaja (Moskvo)|Metrolinio Kalininsko-Solncevskaja]] de la [[Metroo de Moskvo]]. Ĝi estis malfermita la {{daton|31|1|2014}}. Ĝi estis fermita la {{daton|24|2|2018}}. Ĝi estis denove malfermita la {{Daton|12|12|2020}}.

== Interkonektoj ==
De tie ekzistas transirejo al:
* → {{Moskva metroo|Lini4A}} linio (stacio ''{{Mosmet/4|Delovoj centr}}'')
* → {{Moskva metroo|Lini17}} linio (stacio ''{{Mosmet/17|Delovoj centr}}'')

== Vidu ankaŭ ==
* [[Listo de stacioj de Moskva metroo]]
* [[Centra kerno de Moskva-Siti]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{Moskva metroo|Twi}} {{Moskva metroo|WWW}} ({{ru}})


{{MetroodeMoskvo08}}

[[Kategorio:Stacioj de Moskva metroo]]
[[Kategorio:Kalininsko-Solncevskaja linio (Moskvo)]]
[[Kategorio:Distrikto Presnenskij (Moskvo)]]
[[Kategorio:Moskva-Siti]]
[[Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2014]]
[[Kategorio:2014 en Moskvo]]</text>
      <sha1>ou41axxmyud792ti05zuprv2urih99c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Péter Gergely</title>
    <ns>0</ns>
    <id>572684</id>
    <revision>
      <id>9470524</id>
      <parentid>7656174</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1869" sha1="bg4t9vwx1cle55uqzogjtiqpjchzdlp" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''[[Petro|Péter]] Gergely''' [gergej], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Gergely Péter''' estis [[Hungario|hungara]]-[[Usono|usonana]] [[arkitekto]].

Péter Gergely [https://ecommons.cornell.edu/bitstream/handle/1813/18506/Gergely_Peter_1995.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y] naskiĝis la {{daton|12|februaro|1936}} en [[Budapeŝto]], li mortis la {{daton|25|aŭgusto|1995}} en [[Ithaca (Nov-Jorkio)]].

== Biografio ==
Péter Gergely frekventis [[gimnazio]]n en sia naskiĝurbo, poste li studis en la [[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Teknikuniveristato]]. Li batalis por la [[Hungara revolucio de 1956]], post la falo li rifuĝis al Usono, kie li plulernis kaj akiris [[bakalaŭro]]n en [[Universitato McGill]] en [[1960]]. Li doktoriĝis en Universitato de Ilinojo en [[1963]]. Li edziĝis en [[1964]], baldaŭ li havis 2 [[filo|gefilojn]]. Inter [[1975]] kaj [[2007]] li estis universitata [[instruisto]] en [[Universitato Cornell]]. Li okupiĝis pri arkitektaj [[strukturo]]j [[ferbetono|ferbetonaj]], kiuj rezistas la [[skismo]]jn. Liaj malkovroj en tiu temo estis profititaj ĉefe en [[atomreaktoro]]j. Li ricevis 6 [[premio]]jn.

== Fontoj ==
* [http://www.magtudin.org/Cuth_Janos_Magyarsagtudatunk_forrasvidekei_mtf_11.pdf hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 69-a paĝo)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140331150259/http://www.magtudin.org/Cuth_Janos_Magyarsagtudatunk_forrasvidekei_mtf_11.pdf |date=2014-03-31 }}
* [http://hungaria.org/projects.php?projectid=4&amp;menuid=209#477]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{hu}}, {{en}}
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla en serĉilo de Guglo

{{Unua|kat=ne}} 
{{Vivtempo|Gergely Peter}}
[[Kategorio:Hungaraj arkitektoj]]
[[Kategorio:Usonaj arkitektoj]]
[[Kategorio:Budapeŝtanoj]]</text>
      <sha1>bg4t9vwx1cle55uqzogjtiqpjchzdlp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Germana Teatro (Pest)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>580737</id>
    <revision>
      <id>9470690</id>
      <parentid>8405503</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Elekes Andor</username>
        <id>113471</id>
      </contributor>
      <comment>[[File:Német Színház.png|eta|maldekstre|La Germana Teatro en Peŝto]]</comment>
      <origin>9470690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2639" sha1="ep9wvtxe14aka8ipsw5ce9bhuc52ga9" xml:space="preserve">La '''Germana Teatro''' estis la unua konstanta teatro en [[Pest (urbo)]]. Komence ĝia nomo estis Reĝa Teatro, baldaŭ oni ŝanĝis la &quot;reĝa&quot; al &quot;germana&quot; por fari diferencon inter la hungara teatro.
[[File:Német Színház.png|eta|maldekstre|La Germana Teatro en Peŝto]]
== Historio ==
[[Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno]] metis la unuan [[briko]]n en [[1808]], la teatro ekfunkciis post 4 jaroj. Laŭ tiutempaj eblecoj kaj kutimoj la [[repertuaro]] konsistis el [[dramo]]j kaj [[opero]]j. Muziko de [[Ludwig van Beethoven]] kaj dramo de [[August von Kotzebue]] estis aŭdebla dum la solena inaŭguro. En la sekvaj jaroj la teatro prezentis spektaklojn ekzemple de [[Rossini]], [[Mozart]], [[Ŝekspiro]] [[Schiller]].

Post jaroj la teatro inspiris la [[hungaro]]jn konstrui hungarlingvan konstantan teatron. Tio realiĝis en [[1837]] sub nomo Hungara Teatro. La konstruaĵo situis ekster la urbomuroj kaj ĝi estis malpli impona, ol la germana teatro.
[[Dosiero:Budapesti árvíz John Hürlimann 1838.jpg|eta|La teatrejo dum la inundo en 1838]]
Inter [[1833]] és [[1838]] [[dirigento]] de la germana teatro estis [[Ferenc Erkel]]. Dum [[Inundo de la Danubo (1838)]] la konstruaĵo kontraŭstaris, eĉ ĝi estis rifuĝejo. En [[1847]] [[incendio]] okazis, sed post kelkaj [[monato]]j la teatrejo estis denove en bona stato. Dum la [[Hungara revolucio de 1848]] la teatrejo estis kruele pafita, ĝi plene ruiniĝis. Depost 1849 ĝi ne plu funkciis.

== Konstruaĵo ==
La [[klasikismo|klasikisma]] konstruaĵo situis malantaŭ [[Palaco Redout]] laŭ [[placo]]. La [[fasado]] estis simetria, la meza parto reliefis, tie estis 3 [[arkado]]j kun 4 [[kolono]]j. Ili tenis [[timpano (arkitekturo)|timpanon]]. La domego estis trietaĝa interne kun 3500 sidlokoj. La [[scenejo]] estis 28 metrojn profunda.

== Aktoroj ==
En la teatro estis gastoj ankaŭ hungaraj aktoroj, ekzemple [[József Szerdahelyi]], [[Ádám János Láng]], eĉ plena trupo de [[Miklós Udvarhelyi]].

== Aliaj teatranoj ==
* [[Johann Nepomuk Batka]], violonĉelisto
* [[Johann Nepomuk Beck]], operkantisto
* [[Heinrich Ernst]], operkantisto
* [[Jozefa Ernstné Kaiser]], operkantisto
* [[Zsófia Hofbauer]], operkantisto
* [[Lajos Kilányi]], baletisto
* [[Teréz Papp]], baletisto
* [[Ödön Singer]] (koncertmajstro)

== Fontoj ==
* [http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz20/204.html]
* [http://hg.hu/cikkek/varos/13669-200-eve-nyitott-pest-elso-koszinhaza hungare kun bildo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170208034436/http://hg.hu/cikkek/varos/13669-200-eve-nyitott-pest-elso-koszinhaza |date=2017-02-08 }}

[[Kategorio:Teatroj en Hungario]]</text>
      <sha1>ep9wvtxe14aka8ipsw5ce9bhuc52ga9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Santes Pagninus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>581143</id>
    <revision>
      <id>9470717</id>
      <parentid>9451687</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9970" sha1="8cptj4z9w2wghd0o73jnukjqoxrvpqu" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo
 |nomo  =&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 4px 4px 2px;&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Trebuchet MS&quot; color=&quot;yellow&quot;&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''Ksanteso Pagnino&lt;br /&gt;(1470-1541)'''&lt;/font&gt;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/span&gt;
 |dosiero  =Santes_Pagninus_(1470-1541)_Institutionum_hebraicarum.png
 |priskribo  =&quot;Institutionum hebraicorum&quot;,&lt;br /&gt;verko eldonita en [[1526]]
 |dato de naskiĝo =[[18-a de Oktobro]] [[1470]]
 |loko de naskiĝo =[[Luko (Italio)|Luko]], [[Italio]]
 |dato de morto =[[24-a de Aŭgusto]] [[1541]]
 |loko de morto =[[Liono]], [[Francio]]
 | alma_mater  =  [[Universitato de Romo]]
}}

'''Ksanteso Pagnino''' (ankaŭ Xanthus Pagninus) ([[1470]]-[[1541]]) estis itala erudiciulo, orientalisto, filologo kaj unu el la plej grandaj bibliaj tradukistoj de sia epoko. Kiel respektinda hebreisto li estis la unua, kiu enkondukis la nombradon de la versikloj al la ĉapitroj de la Biblio.&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=fYWwBgAAQBAJ&amp;pg=PA50&amp;dq=Santes+Pagnino&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi4nIbTyY3SAhUFFpAKHQdCAAYQ6AEINDAD#v=onepage&amp;q=Santes%20Pagnino&amp;f=false The History of the Spanish Bible], Rafael A Serrano&lt;/ref&gt; Li estis disĉiplo de [[Girolamo Savonarola]] kaj amiko de la papoj [[Leono la 10-a]] kaj [[Klemento la 7-a]].

== Vivo ==
[[Dosiero:Santes Pagninus (1470-1541) Hebraicae institutiones.png|250ra|eta|maldekstre|&lt;center&gt;&quot;Hebraicae institutiones&quot;&lt;br /&gt;verko eldonita en 1526&lt;center&gt;]]

Estante deksesjara, li ordiniĝis en la dominikana monaĥejo kaj sin donis plej diligente al la studoj pri la orientaj lingvoj kaj teologio. Li iĝis profunde kaj precize lerta pri la latina, la greka, la hebrea, la kaldea kaj la araba lingvoj, sed li estas aparte renoma pro siaj konoj de la hebrea lingvo.

Li pasis grandan parton de sia vivo en [[Liono|liona]] monaĥejo, kaj distingiĝis pro sia zorgo je defendo de la katolika eklezio kontraŭ la atakoj de la reformistoj, kaj klopodis por malpermesi ke sennombraj italaj familioj, kiuj establiĝis en tiu urbo, konvertiĝu per la senditoj de la [[valdanoj]] kaj [[luterano]]j. Tamen, Pagninus estas ĉefe konata pro lia unua moderna tradukado en la latinan de la &quot;Malnova Testamento&quot; el la hebrea originalo, kaj de la &quot;Nova Testamento&quot; el la greka.

Kio kondukis lin al tiu projekto, tio estis lia konvinko ke la tradukado de la [[Vulgato]], tia kia ĝi venis al la modernaj tempoj, estis forte koruptita laŭ la maniero kiel ĝi estis lasita de [[Sankta Hieronimo]]. Do, tiu estis lia revo, nome, produkti novan tradukaĵon, en kiu la Vulgato estus respektata ĉiam kiam la fideleco al la originaloj estus permesata. Havante la papon [[Leono la 10-a]] kiel patrono, li komencis sian grandan laboron, en 1493, kaj dum dudekkvin jaroj li senhalte sin dediĉis al tiu projekto, kompletigante ĝin nur en 1518.

Poste li sin donis al tradukado de la apokrifaj libroj kaj al la &quot;Nova Testamento&quot;, kies ambaŭ laboroj, tradukitaj el la greka originalo, finiĝis nur en 1521. La tuta verko publikiĝis en [[Liono]], en 1528, sub la titolo &quot;Veteris et Novi Testamenti nova Translatio, per Sanctum Pagninum nuper edita, approbante Clemente VIII&quot;.

Multajn bonajn rekomendojn estis faritaj pri ĉi-verko, far la plej erudiciaj rabenoj, kien aliris ĉiuj preferoj anstataŭ al aliaj tradukadoj pri la sanktaj hebreaj skribaĵoj, samkiel multaj kristanaj kritikistoj donis ilian apogon tiaj kiaj Johannes Leusden (1624-1699), [[Thomas Erpenius|Thomas van Erpe]] (1584-1624), [[Johannes Buxtorf]] (1564-1629) kaj Thomas Huet (m. 1591).&lt;ref&gt;[https://books.google.com.br/books?id=sUyhxLNE7YUC&amp;pg=PT29&amp;dq=Veteris+et+Novi+Testamenti+nova+translatio&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjQnsO45I3SAhWPnJAKHfP3BT84ChDoAQgcMAA#v=onepage&amp;q=Veteris%20et%20Novi%20Testamenti%20nova%20translatio&amp;f=false The Cyclopædia: Or, Universal Dictionary of Arts, Sciences, and ..., Volume 26], Abraham Rees&lt;/ref&gt;

Kiel sankta oratoro, liaj zorgo kaj elokventeco harmoniis kun sia erudicio kaj estis fruktoportaj. Kunvokita al Romo far [[Leono la 10-a]], li instruis en la ĵus-malfermita liberlernejo por Orientaj Lingvaĵoj ĝis la morto de sia protektanto en 1521. Pli malfrue, li pasis tri jarojn en [[Avignon|Avinjono]] kaj la lastaj sep jaroj de sia vivodaŭro en [[Liono]]. Tie li kunlaboris por la starigo de hospitalo por pesto-infektitoj, tie ricevinte certajn rajtojn kaj privilegiojn kiel civitano. Samtempe, eblis al li konatiĝi kun la polimato kaj hebreisto [[Mikaelo Serveto]], al kiu li donis siajn notojn, kaj indikis lin kiel heredanto de siaj sciencaj studoj de la Biblio post sia morto.

== Verkaro ==
{{Div col|cols = 3}}
* [https://books.google.com.br/books?id=sVBQAAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEIVDAH#v=onepage&amp;q&amp;f=false Enchiridion expositionis vocabulorum Haruch, Tharghum ... et multorum ...], [[1523]]
* Veteris et Novi Testamenti nova translatio, &quot;Nova tradukado de la Malnova kaj nova testamentoj&quot;, [[Liono]], [[1527]], aprobita de [[Klemento la 7-a]]
* [https://books.google.com.br/books?id=3g1EAAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEINDAD#v=onepage&amp;q&amp;f=false Thesaurus linguae sanctae sive lexicon hebraicum], [[1529]]
* [https://books.google.com.br/books?id=hF-oakGxH8QC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiL4_yAxI3SAhWCEZAKHRlxADk4FBDoAQgZMAA#v=onepage&amp;q&amp;f=false Santis Pagnini Lucensis praedicatorii ordinis Isagogae ad Sacras Literas ...], [[1536]] Sante Pagnini, Symphorien Champier
* Catena argentea in Pentateuchum, voll. 6, Liono, [[1536]]
* [https://books.google.com.br/books?id=6Q1EAAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEIZDAJ#v=onepage&amp;q&amp;f=false Isagogae ad mysticos sacrae scripturae sensus libri XVIII], [[1540]]
* [https://books.google.com.br/books?id=Fz88AAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEIRDAF#v=onepage&amp;q&amp;f=false Observationes in linguam hebraicam], [[1546]]
* [https://books.google.com.br/books?id=hXE8AAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjOktrkw43SAhXHG5AKHdD8BYA4ChDoAQgqMAI#v=onepage&amp;q&amp;f=false Hebraicae institutiones], [[1549]]
* [https://books.google.com.br/books?id=sQ-Oe_MUbJ8C&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEILDAC#v=onepage&amp;q&amp;f=false Hebraicarum Institutionum libri IIII ...], [[1549]]
* [https://books.google.com.br/books?id=xGS8AgyQC0AC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEITDAG#v=onepage&amp;q&amp;f=false Hoc est Epitome Thesauri linguae sanctae], [[1578]]
* [https://books.google.com.br/books?id=DTg8AAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEIPDAE#v=onepage&amp;q&amp;f=false Epitome thesauri linguae Sanctae], [[1588]]
* [https://books.google.com.br/books?id=Q5NOplYzlNIC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEIbDAK#v=onepage&amp;q&amp;f=false Epitome thesauri linguae sanctae, auctore sancte Pagnino,... Fr ...], [[1609]] Sante Pagnini, Collège de la Sainte Trinité de la Compagnie de Jésus, Raphelengius
* [https://books.google.com.br/books?id=3487AAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEIJDAB#v=onepage&amp;q&amp;f=false Biblia hebraica, cum interlineari interpretatione Latina], [[1611]]
* [https://books.google.com.br/books?id=7uU7AAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=inauthor:%22Sante+Pagnini%22&amp;hl=pt-BR&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi55v_Xwo3SAhWFh5AKHaQNAAwQ6AEIXDAI#v=onepage&amp;q&amp;f=false Liber Psalmorum hebraicé], [[1650]]
{{Div col end}}

== Literaturo ==
* [http://www.newadvent.org/cathen/11394e.htm New Advent]
* [https://global.britannica.com/biography/Santes-Pagninus Encyclopaedia Britannica]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.iglesiapueblonuevo.es/index.php?codigo=bio_pagnino Iglesia Evangélica Pueblo Nuevo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170214102637/http://www.iglesiapueblonuevo.es/index.php?codigo=bio_pagnino |date=2017-02-14 }}
* [https://thesaurus.cerl.org/record/cnp01101329 CERL Thesaurus]
* [http://cleofas.com.br/a-escrita-biblica/ Cleofas.com.br] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170214103501/http://cleofas.com.br/a-escrita-biblica/ |date=2017-02-14 }}
* [http://www.worldcat.org/identities/lccn-100204205/ WorldCat Identities]
* [http://www.prdl.org/author_view.php?a_id=838&amp;s=0&amp;limit=50 Post-reformation Digital Library]

== Vidu ankaŭ ==
{{Div col|cols = 3}}
* [[Teodociono|Θεοδοτιών]] greka biblia tradukisto el la hebrea lingvo
* David Kimchi (1160-1235)
* [[Girolamo Savonarola]] (1452-1498)
* [[Johano Piko de la Mirandolo|Piko de la Mirandolo]] (1463-1494)
* [[Leono la 10-a]] (1475-1521)
* [[Marteno Lutero]] (1483-1546)
* [[Sebastian Münster]] (1488-1552) germana hebreisto
* [[François Vatable]] (1495-1547)
* Antonio Brucioli (1498-1566)
* [[Robert Estienne]] (1503-1559)
* [[Mikaelo Serveto]] (1511-1553)
* [[Teodoro Beza]] (1519-1605)
* [[Christoffel Plantijn]] (1520-1589)
* [[Benito Arias Montano]] (1527-1598)
* [[Klemento la 7-a]] (1478-1534)
* [[Franciscus Raphelengius|Franciscus Raphelengius la 1-a]] (1539-1597)
* Symphorien Champier (1471-1539)
* [[Mateo Aŭrogalo]] (1488-1560)
* Franciscus Raphelengius la 2-a (1568-1643)
* [[Johano Diodato|Giovanni Diodati]] (1576-1649)
* Girolamo Tiraboschi (1731-1794)
{{Div col end}}

== Referencoj ==
{{Referencoj|3}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Pagninus, Santes}}
{{Portalo|Homoj|Kemio||}}

{{Div col|cols = 3}}{{Div col end}}

[[Kategorio:Italaj tradukistoj]]
[[Kategorio:Italaj hebreistoj]]
[[Kategorio:Italaj helenistoj]]
[[Kategorio:Italaj latinistoj]]
[[Kategorio:Tradukistoj de la Biblio]]</text>
      <sha1>8cptj4z9w2wghd0o73jnukjqoxrvpqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sandhurst</title>
    <ns>0</ns>
    <id>587239</id>
    <revision>
      <id>9470686</id>
      <parentid>8441934</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T06:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1784" sha1="qk1zpjyqtstzmpf5vk2lh7ih2myat2c" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo|regiono-ISO=GB-BRC|tipo1= reliefo|zomo= 11}}
[[Dosiero:Sandhurst - geograph.org.uk - 764.jpg|maldekstre|eta|{{centre|Preĝejo de Sankta Mikaelo kaj Ĉiuj Anĝeloj}}]]
[[Dosiero:RMAS18Je6-4685.jpg|maldekstre|eta|280ra|{{centre|la Reĝa Militakademio Sandhurst}}]]
'''Sandhurst''' estas malgranda urbo kaj civila paroĥejo en [[Anglio]] de {{nombro|7966}} hejmoj kaj {{nombro|20803}} loĝantoj (censo de 2001), ĉefe rezideja laŭ naturo kun malmultaj kelkaj malpezaj industrioj. Ĝi estas en la sudorienta angulo de la ceremonia Reĝa Graflando [[Berkshire]], ene de la ''borough'' [[Bracknell Forest]], kaj situas 33 mejlojn 53 km sudokcidente de [[Centra Londono]], 4.0 km nordokcidente de Camberley kaj 9.7 km sude de [[Bracknell]].

Sandhurst estas konata tutmonde kiel la loko de la Reĝa Militakademio Sandhurst (ofte referencata simple kiel &quot;Sandhurst&quot;, &quot;The Academy&quot; aŭ &quot;The RMA&quot;). Spite sian proksimecon al Camberley, Sandhurst estas hejmo ankaŭ de granda eksterurba komerca disvolviĝo. Tiu loko estas nomita &quot;The Meadows&quot; (la prerioj) kaj havas [[hipermerkato]]jn [[Tesco Extra]] kaj [[Marks and Spencer]], du el la plej grandaj en la lando.&lt;ref&gt;Marks &amp; Spencer – Sandhurst, Bracknell Forest. Yelp.co.uk (15-a de majo 2012). [https://www.yelp.co.uk/biz/marks-and-spencer-sandhurst] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180209064807/https://www.yelp.co.uk/biz/marks-and-spencer-sandhurst |date=2018-02-09 }} Alirita la 8-an de junio 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Meadows Shopping Centre. Meadowscentre.co.uk. [http://www.meadowscentre.co.uk/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150610202430/http://www.meadowscentre.co.uk/ |date=2015-06-10 }} Alirita la 8-an de junio 2017.&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Urboj de Berkshire]]</text>
      <sha1>qk1zpjyqtstzmpf5vk2lh7ih2myat2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roger Waters</title>
    <ns>0</ns>
    <id>591813</id>
    <revision>
      <id>9470630</id>
      <parentid>9459989</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27493" sha1="69hudjfggs8weygq7q1psp9wzksp7n7" xml:space="preserve">{{Informkesto muzika artisto
|nomo = Roger Waters
|dosiero = Roger Waters 18 May 2008 London O2 Arena.jpg
|priskribo de dosiero = Roger waters koncertanta en la [[O2 Arena]] ([[Londono]]) la 18-an de [[Majo de 2008]].
|grandeco de dosiero = eta
|larĝa dosiero = 
|fono = soloa kantisto
|naskonomo = George Roger Waters
|alie nomata = 
|kromnomo = 
|naskiĝo = [[6-an de septembro]] [[1943]], [[Great Bookham]] ([[Surrey]], [[Anglio]]
|morto = 
|deveno = [[Anglio]]
|instrumento = [[Basgitaro]], [[Gitaro]], [[Elektra gitaro]]
|tipo de voĉo = 
|ĝenro = [[Progresiva roko]], [[Psikedela rokmuziko]]
|profesio = 
|aktivaj jaroj = [[1964]] - nuntempo
|eldoninto = 
|parencaj temoj = 
|ttt = https://rogerwaters.com/
|nuntempaj membroj = 
|antaŭaj membroj = 
|signifa instrumento = 
|kesteroj=
{{Informkesto homo
|subŝablono=jes
}}}}

'''George Roger WATERS''' (naskiĝis {{naskiĝdato |1943|9|6}} en [[Great Bookham]], [[Surrey]], [[Anglio]]) estas angla basgitaristo, kantisto kaj verkisto, ĉefe fama pro sia partopreno en la rokgrupo [[Pink Floyd]], kiun li kunfondis en [[1965]] kun la gitaristo kaj kantisto [[Syd Barrett]], la klavaristo [[Richard Wright]], la drumisto [[Nick Mason]] kaj la gitaristo [[Bob Klose]]. Post la foriro el la grupo de [[Syd Barrett]], li iom post iom, ĉefe post la mondsukcesa albumo ''[[The Dark Side of the Moon]]'', iĝis la gvidanto de la grupo ([[ĉefkantisto]]), sed forlasis ĝin en [[1985]]. Li daŭrigis soloan karieron ĝisnune, koncertinte lastafoje kun la anoj de [[Pink Floyd]] dum la [[Live 8]] en [[2005]]. Lia lasta albumo ''[[Is this the life we really want?]]'' estis eldonita en [[2017]].
&lt;br /&gt;

== Biografio ==
=== Infanaĝo ===
Roger Waters, naskiĝinta {{naskiĝdato |1943|9|6}} en [[Great Bookham]] ([[Surrey]], [[Anglio]]), estas filo de [[Eric Fletcher Waters]] kaj Mary Waters (nasknome Mary Whyte)&lt;ref&gt;Thompson, Dave (2013). Roger Waters: The Man Behind The Wall. Backbeat Books. ISBN 978-1-61713-564-4, p.7&lt;/ref&gt;. Lia patro estis ano de la [[Komunista Partio de Granda Britio]]&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, p.13&lt;/ref&gt; kaj komence de la [[Dua mondmilito]] estis [[Konscienceca obĵeto|konscienceca obĵetanto]], kondukante ambulancojn dum la [[Blitz]]&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, p.13&lt;/ref&gt;. Li finfine decidis partopreni al la [[Dua mondmilito]] kaj estis varbata en la oka bataliono de la [[Reĝaj Fuzilistoj|reĝaj fuzilistoj]] de la [[brita helpotrupa armeo]] je la [[11-a de septembro]] [[1943]]&lt;ref&gt;&quot;[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/36253/supplement/5071 No. 36253]&quot;. [[London Gazette|The London Gazette]] (Supplement). 16 November 1943. p. 5071&lt;/ref&gt; (Roger estanta 5-tagaĝa), kaj mortis post kvin monatoj en la itala fronto en [[Aprilia]], dum la [[batalo de Anzio]], je la [[18-a de februaro]] [[1944]]&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, p.13-14&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
La traŭmato rilata al la morto de lia patro videblos en liaj komponaĵoj, ĉefe en la albumoj [[The wall]], [[The final cut]] (kiu estas dediĉata al li) kaj [[Amused to death]].
&lt;br /&gt;
Roger Waters vivis kun sia patrino kaj sia unuenaskita frato. Li renkontis [[David Gilmour]], kiu loĝis en lia najbaraĵo dum lia infanaĝo, kaj [[Syd Barrett]] en [[liceo]] de [[Kembriĝo (Britio)]], en kiu li sportemis, partoprenante en la lernejaj rugbea kaj kriketa teamoj&lt;ref&gt;Watkinson, Mike; Anderson, Pete (1991). Crazy Diamond: Syd Barrett &amp; the Dawn of Pink Floyd (1st UK paperback ed.). Omnibus Press. ISBN 978-1-84609-739-3, p.23&lt;/ref&gt;. Li dek kvin-jaraĝe iĝis prezidanto de la juneca kembriĝa [[Kampanjo por Nuklea Senarmigado|kampanjo por nuklea senarmigado]]&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.12-13&lt;/ref&gt;. Li ne estis feliĉa en lernejo, pli malfrue deklaronte: &quot;Mi malamis ĉiujn sekundojn, escepte de ludoj. La lerneja reĝimp estis ege prema... La samaj infanoj kiuj emas esti timigataj de aliaj infanoj, ankaŭ emas esti timigataj de instruistoj.&quot;&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, pp.14-19&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
Post la liceo, Waters komencis en [[1962]] studojn de [[arkitekturo]] en la Regent Street Polytechnic School of Architecture (nune [[Universitato de Westminister]]), en kiu li renkontis [[Nick Mason]] kaj [[Richard Wright]].

=== Kariero ===
==== Kun Pink Floyd ====
''Vidu ĉefan artikolon: [[Pink Floyd]]''

===== Komenco de la grupo =====
En septembro de [[1963]], Waters kaj Mason ne plu interesiĝis pri iliaj studioj kaj transloĝiĝis kune al loĝejo apartenata de Mike Leonard, guvernisto de la Regent Street Polytechnic&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.20&lt;/ref&gt;. Waters, Mason kaj Wright komencis muziki kune fine de 1963, Waters gitarante, Mason drumante kaj Wright klavarante, kun la gefrataj kantistoj Keith kaj Sheilagh Noble, kaj la basgitaristo Clive Metcalfe&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.17&lt;/ref&gt;. La grupo nomiĝis iame laŭhumore ''Sigma 6'' aŭ ''Meggadeaths'' kaj muzikadis dum privaj festoj aŭ en la trinkejo de la Regent Street Polytechnic&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.13-18&lt;/ref&gt;.
Noble kaj Metcalfe forlasis por fondi ilian propran grupon, kaj ceteraj anoj petis al la kantisto kaj gitaristo [[Syd Barrett]] kaj al la gitaristo [[Bob Klose]] kuniĝi&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.18&lt;/ref&gt;, Waters decidante basgitari. Dum [[1964]] kaj [[1965]], la grupo nomiĝis diversmaniere''The Abdabs'',''The Screaming Abdabs''&lt;ref&gt;Povey, Glen (2008). Echoes: The Complete History of Pink Floyd (2nd UK paperback ed.). 3C Publishing Ltd. ISBN 978-0-9554624-1-2., p.14&lt;/ref&gt;, ''Leonard's Lodgers'', ''Spectrum Five'', ''The Tea Set''&lt;ref&gt;Povey, Glen (2008). Echoes: The Complete History of Pink Floyd (2nd UK paperback ed.). 3C Publishing Ltd. ISBN 978-0-9554624-1-2., p.18, 28&lt;/ref&gt;. Bob Klose forlasis la grupon en junio de [[1965]] kaj ĉi-finjare Syd Barrett trovis la preskaŭ-definitiva nomo de la grupo: ''The Pink Floyd Sound'', poste ''The Pink Floyd Blues Band'' kaj finfine, komence de [[1966]], ''[[Pink Floyd]]''&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.30-37&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt; Tiame Barrett estis la kreema gvidanto de la grupo, verkatanta preskaŭ ĉiujn komponaĵojn de la grupo&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.87&lt;/ref&gt;.
Dum la jaro 1967, post surbendigi la albumon [[The Piper at the Gates of Dawn|''The Piper at the Gates of Dawn'']], en kiu oni povas aŭdi la unuan komponaĵon de Roger Waters &quot;Take Up Thy Stethoscope and Walk&quot;&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6. p.91&lt;/ref&gt;, la [[mensa sano]] de [[Syd Barrett]] malboniĝis. Li iĝis ĉiam pli neprognozebla kaj ofte forestis, do la grupo decidis anstataŭigi lin per lia amiko [[David Gilmour]], unue nur por koncertoj. Sed rapide Syd Barrett iĝis tute ne resanigebla&lt;ref&gt;Mason, Nick (2005). Inside Out: A Personal History of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Chronicle Books. ISBN 978-0-8118-4824-4., p.87-107&lt;/ref&gt;, do estis eksigita el la grupo en aprilo 1968, ĵus post la surbendigo de la dua albumo [[A Saucerful of Secrets|''A Saucerful of Secrets'']].

===== Klasika formacio =====
[[Dosiero:Roger waters leeds 1970.jpg|eta|Roger Waters koncertanta kun [[Pink Floyd]] en la universitato de [[Leeds]] en [[1970]].]]
Post la foriro de [[Syd Barrett]], Roger Waters iĝis ĉefa ano de la grupo, regante la arta aspekton de la muzikon, de la vidaĵojn kaj de la koncertojn de la grupo. La kantado, antaŭe efiktivigata de Barrett, estis kundividi inter Waters kaj Gilmour kaj iomete Wright. La grupo publikigis du filmomuzikojn ''([[More]]'' kaj [[Obscured by Clouds|''Obscured by Clouds'']]) kaj albumojn kiuj iĝis malpli kaj malpli [[Psikedela rokmuziko|psikedelaj]] sed pli kaj pli [[Progresiva roko|progresivaj]]. La grupo sukcesis iĝi pli kaj pli fama, ĝis la albumo ''[[The Dark Side of the Moon]]'', kiu estis komerca monda sukceso, kaj kies textoj estis verkitaj nure de Roger Waters, temante pri &quot;Tio kio frenezigas homojn&quot;&lt;ref&gt;Nick Mason, Pink Floyd : l'histoire selon Nick Mason, eldono EPA, 2005 (ISBN 2851206214), p.65&lt;/ref&gt;. Post tiu albumo, la influo de Waters al la grupo kreskis ĝis li estis verkanta preskaŭ ĉiujn komponaĵojn, textojn kaj vidaĵojn de la grupo.&lt;br /&gt;
Roger Waters: ''&quot;La naturo malŝatas la malplenon. Kaj grupo bezonas impeton. Tiutempe, mi diras tion senartifike, la tekstoj de Rick valoris nenion, kiam tiuj de Dave restis afable stultaj. Nick sciis tion, Rick supozis tion, Dave agnoskis tion. Ni faris la muzikon kune, mi faris la tekstojn sole. Mi neniam volis &quot;esti&quot; la grupo. Nek ĝian estron, male al tio kion ili diris, aŭ al tio kion oni skribis poste. Ĉu mi iĝis tion, estas pro ilia manko. Ĉar bezonis fian impeton. Kaj ĉar mi abundis ĝin, fek'! Tio estas la vero. Ĝi vundas nur la mensongulojn kaj la timemulojn. Kaj mi eble havas ĉiujn difektojn de la mondo, sed ne tiun!&quot;''&lt;ref&gt;François Ducray, Pink Floyd, Librio Musique, 2000, p.40&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;
La sekvantaj albumoj temis pri foresteco kaj misuzo de la [[muzika industrio]] ''([[Wish you were here]]'' en [[1975]]) kaj pri sociaj klasoj en [[Unuiĝinta Reĝlando]] (''[[Animals]]'' en [[1977]])

===== Waters-a tempo =====
La albumo [[The wall|''The wall'']], publikigita en [[1979]], estis kvazaŭ plene verkita de Roger Waters, kun membiografiajn pecojn kiel la morto de sia patro dum la [[dua mondmilito]] (&quot;Another brick in the wall, Pt.1), la maledziĝo (&quot;Don't leave me now&quot;), kaj disvolvas kelkajn politikajn kaj filozofiajn temojn, kiel mensa perforto de plenkreskuloj al infanoj (&quot;Another brick in the wall, Pt.2&quot;), psikologiaj vundoj kaŭzataj de milito al la sekvantaj generacioj (&quot;The thin ice&quot;), faŝismo (&quot;Run like hell&quot;). La etoso inter la kvar anoj iĝis ege malbona, kaj fine de la surbendigo, Roger Waters trudis al Richard Wright forlasi la grupon. Sed Wright estis dungata kiel salajrula muzikisto por la sekvanta turneo, do tiu fakto restis nekonata ĝis la sekvanta albumo [[The final cut|''The final cut'']]. &lt;ref&gt;Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p267-268&lt;/ref&gt;. [[The wall]] estis denove monda sukceso, iĝanta la plej monde vendita duobla albumo&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.davidgilmour.com/press/2009/january/GuitaristandBass_January09.pdf |titolo=Magazine Guitarist and Bass, retrieved August 12, 2009 |alirdato=2018-10-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180511011221/http://www.davidgilmour.com/press/2009/january/GuitaristandBass_January09.pdf |arkivdato=2018-05-11 }}&lt;/ref&gt;. &quot;Another brick in the wall, Part 2&quot; iĝis la plej konata modkanto de la grupo.&lt;br /&gt;
La lasta albumo de Roger Waters kun [[Pink Floyd]], [[The final cut|''The final cut'']], temis pri la [[Falklanda milito]], kaj estis plene verkata de Roger Waters, nure &quot;muzikata&quot; de Pink Floyd, kun aliaj {{J|studia muzikisto}}.

===== Forlaso kaj juĝafero kontraŭ Gilmour kaj Mason =====
En 1985, Roger Waters decidis forlasi la grupon kaj finigi ĝin. Sed [[David Gilmour]] kaj [[Nick Mason]] decidis daŭrigi por fari kune novan albumon, kaj Waters juĝaferis ilin por malpermesi al ili uzi la nomon &quot;Pink Floyd&quot;. Gilmour kaj Mason fine ekhavis la rajton uzi tiun nomon, kaj kompromiso estis trovata kun Waters, interalie lasante al li la kopirajtoj de la albumo [[The wall]] kaj de la porkaj balonoj uzataj dum koncertoj&lt;ref&gt;Manning, Toby (2006). The Rough Guide to Pink Floyd (1st US paperback ed.). Rough Guides Ltd. ISBN 978-1-84353-575-1, p.139&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
Waters poste bedaŭris tiun tempon. Li deklaris en [[2005]]: ''&quot;Mi ne opinias, ke iu el ni ekde 1985 eliris kun iu ajn kredito ... Estis malbona, negativa, kaj mi bedaŭras mian parton en tiu negativeco&quot;''&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, p.395&lt;/ref&gt; kaj en [[2013]]: &quot;''Mi malpravis. Kompreneble mi malpravis ... Tio estas unu el la malmultaj fojoj, kiujn la jura profesio instruis al mi ion. Ĉar kiam mi iris al ĉi tiuj uloj kaj diris: &quot;Aŭskultu, ni rompiĝis, ĉi tio ne plu estas [[Pink Floyd]],&quot; ili respondis: &quot;Kion vi signifas? Tio estas ekstertema, ĝi estas etikedo kaj ĝi havas komercan valoron. Ne eblas diri, ke ĝi ĉesos ekzisti ... vi evidente ne komprenas la anglan leĝosciencon.''&quot;&lt;ref&gt;&quot;[https://www.bbc.com/news/av/entertainment-arts-24160584/pink-floyd-star-roger-waters-regrets-suing-band Pink Floyd star Roger Waters regrets suing band]&quot;. BBC News. 19 September 2013. Retrieved 10 March 2016.&lt;/ref&gt;

==== Soloa kariero ====
En [[1970]], Waters verkis kaj muzikis kun [[Ron Geesin]], renkontinta dank'al [[Robert Wyatt]]&lt;ref&gt;Laŭ Mason, en artikolo sur [http://www.seedfloyd.fr/article/fables-of-the-reconstruction Mojo Magazine]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fthinkfloyd.free.fr%2Finterv_presse%2Fpinkmojo.htm archive]&lt;/ref&gt;, la muzikon de documentfilmo pri la [[homa korpo]], titolata &quot;The Body&quot;. Enhavanta miksaĵo da elektronikaj kaj korpaj sonoj, tiu muziko estis eldonata sub la titolo [[Music for the body|''Music for the body'']]. La aliaj anoj de [[Pink Floyd]] muzikis en la lasta kanto, kvankam ili ne estis akreditataj sur la jaketo&lt;ref&gt;Mabbett, Andy (1995). The Complete Guide to the Music of Pink Floyd. London: Omnibus,. ISBN 0-7119-4301-X.&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
En [[1984]], Waters publikigis sian unuan veran soloan albumon: [[The Pros and Cons of Hitch Hiking|''The Pros and Cons of Hitch Hiking'']], kies maketo estis proponinta al la aliaj anoj de [[Pink Floyd]] kiel alternativo al [[The wall|''The wall'']]. Oni povas aŭdi famajn gastiĝantajn muzikistojn, kiel [[Eric Clapton]] gitaranta kaj [[David Sanborn]] saksofonanta. Komerce, la albumo estis duon-malsukceso, kiel la sekvanta turneo, pro kiu Waters malgajnis 400 000£&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p.309&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
Post partopreno al la filmomuziko [[When the wind blows|''When the wind blows'']], Waters publikigis en [[1987]] duan albumon: [[Radio K.A.O.S.|''Radio K.A.O.S''.]].&lt;br /&gt;
En [[1990]], li organizis grandegan koncerton en [[Berlino]], muzikante la albumon [[The Wall|''The Wall'']] en la loko de la ĵus detruita [[berlina muro]]. Multaj rokfamuloj estis gastigantaj: [[Scorpions]], [[Sinéad O'Connor]], [[Van Morrison]], [[Bryan Adams]], [[Joni Mitchell]] kaj [[Cyndi Lauper]]. Proksimume 400 000 homoj ĉeestis, kaj unu miliono televidis ĝin&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008), Comfortably Numb – The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.), Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, ISBN 978-0-306-81752-6 p.346&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
En [[1992]], Waters publikigis sian plej kritikare aplaŭdatan albumon: [[Amused to death|''Amused to death'']], inspiratan de la [[Protestoj sur placo Tian An Men]] kaj de la [[Golfa Milito]]. Ĝi estas kritiko de la fako de la milito iĝanta televida amuzaĵo. La albumo estis kunfaradata de [[Patrick Leonard]], kiu antaŭe laboris pri la unua albumo de [[Pink Floyd]] sen Roger Waters, [[A momentary lapse of reason|''A momentary lapse of reason'']], kaj [[Jeff Beck]] gitaris en multaj kantoj. Neniu turneo estis organizata ĝis [[1999]] kaj la turneo &quot;In the Flesh&quot;, kiu daŭris 3 jarojn kaj estis sukcesa&lt;ref&gt;Povey, Glen (2008). Echoes: The Complete History of Pink Floyd (2nd UK paperback ed.). 3C Publishing Ltd. ISBN 978-0-9554624-1-2, p.329-334&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
[[Dosiero:Roger Waters en Liono.jpg|maldekstra|eta|Roger Waters koncertanta en la [[Halle Tony Garnier]] en [[Liono]], la [[9-a de majo|9an de majo]] [[2018]]]]
La [[2-a de julio|2-an de julio]] [[2005]], Roger Waters kuniĝis kun [[David Gilmour]], [[Richard Wright]] kaj [[Nick Mason]] por revivigi unuverspere la klasikan formacion de [[Pink Floyd]], okaze de la karitata koncerto [[Live 8]].&lt;br /&gt;
Samjare, li publikigis [[Opero|operon]] pri la [[Franca revolucio de 1789]]: [[Ça ira|''Ça ira'']] (franclingve: &quot;Okazos bone&quot;), de libreto de [[Étienne Roda-Gil]].&lt;br /&gt;
En [[2006]], Rogers Waters komencis turneon remuzikantan la tutan albumon ''[[The Dark Side of the Moon]]'', kiu estis grandega sukceson. [[Nick Mason]] kuniĝis lin okaze de kelkaj koncertoj&lt;ref&gt;Povey, Glen (2008). Echoes: The Complete History of Pink Floyd (2nd UK paperback ed.). 3C Publishing Ltd. ISBN 978-0-9554624-1-2, p.334-338&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
En [[2010]], Rogers Waters komencis turneon remuzikantan la tutan albumon [[The wall|''The wall'']], kiu estis unuafoje de [[1990]] plene muzikata. Dum koncerto en [[Londono]], li estis kunigata de Mason kaj Gilmour (Gilmour gitaranta en &quot;Comfortably numb&quot; kaj &quot;Outside the wall&quot;, Mason tamburanta en tiulasta kanto)&lt;ref&gt;&quot;[https://web.archive.org/web/20131020033144/http://www.viagogo.co.uk/News/Pink-Floyd-bandmates-reunite-at-Roger-Waters-concert/_A-1710 Pink Floyd bandmates reunite at Roger Waters concert]&quot;. viagogo. 16 May 2011. Archived from [https://www.viagogo.co.uk/News/Pink-Floyd-bandmates-reunite-at-Roger-Waters-concert/_A-1710 the original] on 20 October 2013. Retrieved 16 May 2011.&lt;/ref&gt;. Tiu turneo iĝis unu el la plej sukcesaj tuttempaj turneoj, kun kutara gajno taksata je 459 milionoj da dolaroj&lt;ref&gt; http://www.billboard.com/biz/articles/news/5748070/roger-waters-passes-madonna-for-solo-boxscore-record-with-459m-wall-live [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.billboard.com%2Fbiz%2Farticles%2Fnews%2F5748070%2Froger-waters-passes-madonna-for-solo-boxscore-record-with-459m-wall-live arkivo]&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
Roger Waters publikigis sian lastan albumon ''[[Is this the life we really want?]]'' la [[2-a de junio|2-an de junio]] [[2017]]. Ĝi temas pri la demandoj &quot;Kial oni mortigas infanojn?&quot;&lt;ref&gt;[https://www.rollingstone.com/music/music-features/how-roger-waters-will-fight-trump-with-upcoming-tour-concept-album-194059/ &quot;How Roger Waters Will Fight Trump With Upcoming Tour, Concept Album&quot;]. Rolling Stone. Retrieved 2018-04-26.&lt;/ref&gt; kaj &quot;Kiel disigi amon?&quot;&lt;ref&gt; [https://www.rollingstone.com/music/music-features/roger-waters-talks-new-album-moving-past-spectacle-for-tour-125042/ &quot;Roger Waters Talks New Album, Moving Past 'Spectacle' for Tour&quot;]. Rolling Stone. Retrieved 2018-04-25.&lt;/ref&gt;. La albumo estis produktata de la [[muzikproduktisto]] [[Nigel Godrich]], kiu antaŭe laboris kun [[Radiohead]]. Roger Waters organizis postan mondan turneon tiltolatan &quot;Us + Them&quot;.

=== Familia vivo ===
En [[1969]], Roger Waters edzinigis sian infanaĝan koramikon [[Judy Trim]], sukcesa ceramikistino mortinta en [[2001]]&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, p.376&lt;/ref&gt;. La paro disiĝis en 1975&lt;ref&gt;Fitch, Vernon (2005). The Pink Floyd Encyclopedia (Third ed.). Collector's Guide Publishing, Inc. ISBN 978-1-894959-24-7, p.335&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
En [[1976]], Roger Waters edzinigis Caroline Christie, angla nobelino&lt;ref&gt;Fitch, Vernon (2005). The Pink Floyd Encyclopedia (Third ed.). Collector's Guide Publishing, Inc. ISBN 978-1-894959-24-7, p.335&lt;/ref&gt;. La paro havas du infanojn: [[Harry Waters]], naskiĝinta en [[1976]], kiu iĝis muzikisto&lt;ref&gt;Povey, Glen (2008). Echoes: The Complete History of Pink Floyd (2nd UK paperback ed.). 3C Publishing Ltd. ISBN 978-0-9554624-1-2, p.335-339&lt;/ref&gt;, kaj [[India Waters]], naskiĝinta en [[1978]], kiu iĝis modelulino&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, p.258&lt;/ref&gt;. La paro disiĝis en [[1992]]&lt;ref&gt;Fitch, Vernon (2005). The Pink Floyd Encyclopedia (Third ed.). Collector's Guide Publishing, Inc. ISBN 978-1-894959-24-7, p.335&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
En [[1993]], Roger Waters edzinigis Priscilla Phillips. La paro havas unu infanon, Jack Flechter Waters&lt;ref&gt;Thompson, Dave (2013). Roger Waters: The Man Behind The Wall. Backbeat Books. ISBN 978-1-61713-564-4, p.109&lt;/ref&gt;, kaj disiĝis en [[2001]]&lt;ref&gt;Blake, Mark (2008). Comfortably Numb: The Inside Story of Pink Floyd (1st US paperback ed.). Da Capo Press. ISBN 978-0-306-81752-6, p.348&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;
En [[2004]], Roger Waters fianĉinigis [[Laurie Durning]], aktorino kaj filmofaradistino. La paro geedziĝis en [[2012]]&lt;ref&gt;&quot;[https://www.nme.com/news/music/pink-floyd-62-1273588 Pink Floyd's Roger Waters marries for a fourth time]&quot;. NME. 21 January 2013. Retrieved 6 September 2013&lt;/ref&gt; kaj disiĝis en [[2015]]&lt;ref&gt;&quot;[https://www.closerweekly.com/posts/pink-floyd-roger-waters-divorce-wife-laurie-durning-report-71953 Pink Floyd's Roger Waters Files for Divorce from Wife Laurie Durning] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181121191724/https://www.closerweekly.com/posts/pink-floyd-roger-waters-divorce-wife-laurie-durning-report-71953/ |date=2018-11-21 }}&quot;. [[Heinrich Bauer|Closer Weekly]]. 28 September 2015. Retrieved 8 October 2015&lt;/ref&gt;.

=== Politikaj engaĝiĝoj ===
Roger Waters forte engaĝiĝis, en siaj komponaĵoj, koncertoj kaj amaskomunikiloj, de la tempo de [[The wall]] pri kontraŭmilitismo, pri homaj rajtoj, kaj pri la motivo de la popolo de [[Palestino]].&lt;br /&gt;
Dum sia lasta turneo, politikaj mesaĝoj estis aperigataj sur grandega ekrano malantaŭ la scenejo, kiel: &quot;Vi restu homaj&quot;, &quot;[[Donald Trump|Trump]] estas porko&quot;, &quot;Vi malcedu al [[Dekstra ekstremismo|novfaŝismo]]&quot; (sekvata de listo de nomoj: [[Donald Trump]], [[Vladimir Putin]], [[Marine Le Pen]], [[Viktor Orbán]], [[Jarosław Kaczyński]], [[Nigel Farage]], [[Jair Bolsonaro]], [[Recep Tayyip Erdoğan]]...)&lt;ref&gt;http://www.delyonenlarge.com/2018/05/10/roger-waters-pink-floyd-concert-lyon-tony-garnier/{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.revolutionpermanente.fr/Roger-Waters-ex-chanteur-des-Pink-Floyd-denonce-la-politique-ultra-reactionnaire-de-Bolsorano&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
Li ankaŭ vortatakis [[Mark Zuckerberg]], legigante sur la skrajno: ''&quot;Tiu ulo komencis per fia mizogina studanta [[aplikaĵo]] por taksi inojn laŭ ilia beleco. Nun, post dek jaroj, li estas mult-miliardulo kiu provas cenzuri la reton. Flanke de la du [[Peniso|kacaĉoj]] kiuj regas je [[Google]], li malrapide estas provanta nuligi ĉiujn retejojn kiuj ne konformiĝas al sia [[Konsumismo|konsumisma]] monda vidpunkto&quot;&lt;ref&gt;http://www.delyonenlarge.com/2018/05/10/roger-waters-pink-floyd-concert-lyon-tony-garnier/{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;''
Dum la [[Liono|liona]] koncerto, li deklaris: ''&quot;Mi eble estos arestata ĉar mi aktivas por la palestina motivo. La palestinanoj estas mortigataj kiel hundoj. Vi diru al [[Emmanuel Macron|Macron]] ŝtopigi tion. Ĉu oni forgesis [[Franca revolucio de 1789|1789]] en [[Francio]]? Mi ne forgesis! Ĉiuj homoj havas la samajn rajtojn... eĉ la palestinanoj!&quot;&lt;ref&gt;http://www.delyonenlarge.com/2018/05/10/roger-waters-pink-floyd-concert-lyon-tony-garnier/{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;''.

Pridemandita de ukrainino pri la [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Rusi-Ukrainia Milito]], li asertis en marto 2022: ''&quot;Min naŭzas la invado de Ukrainio fare de Putin. Tio estas krima eraro, ago de gangstero. Batalhalton devas tuj okazi. Mi bedaŭras ke la okcidentaj registaroj nutras la fajron kiu detruos vian belan landon elverŝante armilojn en Ukrainio, prefere ol engaĝiĝi en diplomatio kiu necesos por haltigi la amasmurdadon&quot;'', ''&quot;Mi faros ĉion eblan por fini ĉi-tiun teruran militon en via lando, krom svingi flagon por inciti al amasmurdado. Tion deziras la gangsteroj, ili deziras ke oni svingu flagojn. Tiel ili dividas kaj regas nin, por estigi fuman ekranon cele al blindigi nin pri nia propra denaska kapablo elmontri empation, unu al la aliaj, dum ili prirabas kaj perfortas nian fraĝilan planedon.&quot;'', ''&quot;Bonvolu fidi min kiam mi asertas ke mi kredas je la [[Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj]] subskribita en Parizo en 1948. Mi batalis per mia tuta forto por alinstigi kaj subteni la homajn rajtojn por ĉiuj miaj gefratoj en la tuta mondo, tiom fore kiom mi memoras, kaj mi tutkore subtenas vin kaj viaj proksimuloj.&quot;''&lt;ref&gt;[https://www.rollingstone.fr/pour-roger-waters-linvasion-de-lukraine-est-lacte-dun-gangster/ Pour Roger Waters, l’invasion de l’Ukraine est « l’acte d’un gangster »] ''[[Rolling Stone]]'', 11-a de marto 2022&lt;/ref&gt;.
En tribuno por la gazeto ''Brave New Europe'', li deklaris: ''&quot;[Aserti ke la milito en Ukrainio estas escepta] estas skandala. La implico estas, ke estas iel pli akcepteble fari militon kontraŭ homoj kies haŭto estas bruna aŭ nigra kaj forpeli ilin de siaj hejmoj ol homoj kiuj &quot;similas al ni&quot;. Tio ne estas. Ĉiuj rifuĝintoj, ĉiuj homoj kiuj luktas estas niaj fratoj kaj fratinoj.&quot;''&lt;ref&gt;[https://braveneweurope.com/roger-waters-the-war-profiteering-gangsters-will-kill-us-all-unless-we-unite-against-them Roger Waters – The War-Profiteering Gangsters Will Kill Us All Unless We Unite Against Them] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220313031742/https://braveneweurope.com/roger-waters-the-war-profiteering-gangsters-will-kill-us-all-unless-we-unite-against-them |date=2022-03-13 }} ''Brave New Europe'', 4-a de marto 2022&lt;/ref&gt;

== Diskografio ==
=== Kun Pink Floyd ===
* ''[[The Piper at the Gates of Dawn]]'' (1967)
* ''[[A Saucerful of Secrets]]'' (1968)
* ''[[More]]'' (1969)
* ''[[Ummagumma]]'' (1969)
* ''[[Atom Heart Mother]]'' (1970)
* ''[[Meddle]]'' (1971)
* ''[[Obscured by Clouds]]'' (1972)
* ''[[The Dark Side of the Moon]]'' (1973)
* ''[[Wish you were here]]'' (1975)
* ''[[Animals]]'' (1977)
* ''[[The Wall]]'' (1979)
* ''[[The final cut]]'' (1983)

=== Soloe ===
* ''[[The Pros and Cons of Hitch Hiking]]'' (1984)
* ''[[Radio K.A.O.S.]]'' (1987)
* ''[[Amused to Death]]'' (1992)
* ''[[Ça Ira]]'' (2005)
* ''[[Is This the Life We Really Want?]]'' (2017)

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

{{Portalo Muziko}}
{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Waters, Roger}}

[[Kategorio:BAFTA-premiitoj]]
[[Kategorio:Britaj aktivuloj]]
[[Kategorio:Anglaj operkomponistoj‎]]
[[Kategorio:Britaj sondisko-produktistoj‎]]
[[Kategorio:Anglaj gitaristoj]]
[[Kategorio:Anglaj rokkantistoj]]
[[Kategorio:Anglaj kantverkistoj]]
[[Kategorio:Membroj de Pink Floyd]]
[[Kategorio:Anglaj socialistoj]]
[[Kategorio:Progresivrokmuzikaj muzikistoj]]</text>
      <sha1>69hudjfggs8weygq7q1psp9wzksp7n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sequoioideae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>604253</id>
    <revision>
      <id>9470791</id>
      <parentid>9430491</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="gvgty92ugwkwn1jyo7gcqd32oz1kdsp" xml:space="preserve">{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Sequoioideae'' 
|koloro = lightgreen
|dosiero = General_Grant_tree.jpg  
|dosiero larĝo = 300px 
|priskribo de dosiero = [[sekvojadendro]]&lt;br /&gt;(''Sequoiadendron giganteum''),&lt;br /&gt;„granda arbo“
|regno = [[Planto]]j ''Plantae''
|divizio = [[Koniferopsidoj]] ''Coniferopsida''
|ordo = [[Koniferaloj]]  ''Coniferales''     
|familio = [[Kupresacoj]] ''Cupresaceae'' 
|subfamilio=  ''Sequoioideae'' 
|genro = sekvojo, metasekvojo
|specio = 
|statuso = 
|dunomo =  
|vikispecio =  
|komunejo = 
|dunomo aŭtoritato =([[Christian Luerssen|LUERSS.]]) [[Christopher John Quinn|QUINN]]
|mapo de vivoteritorioj =Sequoia Sequoiadendron range map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 300px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
Distribua areo de marborda (verda) kaj giganta pino (rozkolora)
}}

'''Sequoioideae ''' estas [[familio (Biologio)|subfamilio]] de la plantfamilio [[Kupresacoj]] (''Cupressaceae''). Tiu familio konsistas hodiaŭ nur el tri [[monotipa]]j [[genro (biologio)|genroj]], tio signifas, ke ĝi konsistas el po unu vivanta [[specio (biologio)|specio]]. Fosilie ekzistas multaj specioj.

== Sistematiko ==
En la subfamilio ''Sequoioideae'' ekzistas hodiaŭ ankoraŭ nur tri [[monotipa]]j genroj, do po kun unu specio: 
* ''[[sekvojadendro]]'' ''[[Sequoiadendron]]''
* genro 
** [[giganta sekvojadendro]] (''Sequoiadendron giganteum'')
* genro [[sekvojo]]'', ''[[Sequoia (genro)|Sequoia]]''
** ''Sequoia affinis'' †
** ''Sequoia chinensis'' †
** ''Sequoia dakotensis'' †
** ''Sequoia jeholensis'' †
** ''Sequoia langsdorfii'' †
** ''Sequoia magnifica'' †
** [[ĉiamverda sekvojo]] (''Sequoia sempervirens'')
* genro  ''Metasekvojo'' ''[[Metasequoia]]''
** ''Metasequoia foxii'' †
** ''Metasequoia glyptostroboides''
** ''Metasequoia milleri'' †
** ''Metasequoia occidentalis'' †
** ''Metasequoia disticha'' †

== Ekologio kaj priskribo de la specioj ==
La giganta sekvojadendro ''(Sequoiadendron giganteum)'' de la genro ''Sequoiadendron'' estas [[pirofito]]; ĝia dika fibreca arboŝelo protektas la arbon kontraŭ [[arbara incendio]], kiuj oftas en la sekaj arbaroj de la  [[Sierra Nevada (Usono)|Sierra Nevada]] en la okcidento de [[Usono]] 

La plej multaj maljunaj arboj; kiel ekzemple tiuj en la [[Nacia Parko  Sequoia-&amp;-Kings-Canyon]] montras signifajn brulŝpurojn, kiuj ofte ne mortigas la arbon. La strobiloj de la gigantaj sekvojoj malfermiĝas nur post incendio. Post la forbruligado de aliaj konkurantaj plantoj la semoj de la sekvojo povas senkonkurente ĝermi kaj kreski en la nutraĵriĉa cindro. La gigantaj sekvojoj povas vivi tre longe kaj ili kreskas en la larĝeco.

Nuntempe de la trunko plej granda giganta sekvojo laŭ la volumeno estas ''[[General Sherman Tree]]'' en la Nacia Parko Sequoia-&amp;-Kings-Canyon, altas apenaŭ 84 metrojn kaj havas diametron je brusta alteco de ĉ. 8,25 metroj, apud la grundo ĉ. 9,95 m, kiu egalas al baza perimetrio de pli ol 31 metrojn. La plej larĝa trunko verŝajne havas la arbon [[General Grant Tree]], havante ovalan grundanarealon kun maksimuma diametro de apenaŭ 13 m. La plej maljuna arbo estas pli ol 3000 jaroj aĝaj. La pezo de tia giganto estas pli ol 2400 tunoj (por komparo : [[Airbus A380]], la plej granda aeroplano por pasaĝeroj pezas 600 t; [[blua baleno]] pezas ĉ. 140 t; malgranda personaŭtomobilo ĉ. 1 t)

Ekde la mezo de la 19a jarcento tiuj arboj ankaŭ estis plantitaj en [[Mezeŭropo]] ankaŭ  kiel maloftaj parkarboj en vastaj „[[angla ĝardeno|anglaj ĝardenoj]]“

La genro sekvojo formas pli mallarĝan trunkon ol sekvojadendro kaj ĝi ne fariĝas tiom aĝa. Ĝi estas specialigita je pluvriĉaj marbordaj zonoj de la Pacifiko de [[Norda Kalifornio]] trans Oregono ĝis [[Vaŝingtonio]] en la nordo. Multaj ekzempleroj de sekvojodendro estas pli altaj ol 100 m.

Pro ilia ruĝa ligno sekvojadendro kaj sekvojo nomiĝas en la [[angla lingvo]] „Californian Redwood“ (kalifornia ruĝligno).

== Vidu ankaŭ ==
* [[Nacia Parko Redwood]]
* [[Nacia Parko Yosemite]]
* [[Muir-Woods-nacia-monumento]]
* [[Listo de la plej dikaj sekvojadendroj en Germanujo]]

== Eksteraj ligiloj ==
*[http://www.conifers.org/cu/index.htm Familie Zypressengewächse (''Cupressaceae'') mit der Unterfamilie Mammutbäume (''Sequoioideae'')] bei [http://www.conifers.org conifers.org] (englisch)
* [http://www.mammutbaumschule.de/pflanzeninfo Vergleich der drei Mammutbaumsorten einer Mammutbaumschule] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181007223712/http://www.mammutbaumschule.de/pflanzeninfo/ |date=2018-10-07 }}
* [http://mbreg.de Mammutbaum-Community und Register für Deutschland + Europa (Projekt Mammutbaum)]
* [http://www.geo.tu-freiberg.de/brennstoff/exkursionen/USA/geologie_dateien/sequoia.html Informationen über Mammutbäume: (Artenvielfalt, Verbreitung, Standortansprüche, Besonderheiten).] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160803060414/http://www.geo.tu-freiberg.de/brennstoff/exkursionen/USA/geologie_dateien/sequoia.html |date=2016-08-03 }}
* [http://www.holzerkennung.at/HolzDetail.asp?HolzIDs=direktvonstart&amp;auswahl_id=139 Mammutbäume und ihre technischen Merkmale: (Verbreitung, Standortansprüche, Besonderheiten).] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304072109/http://www.holzerkennung.at/HolzDetail.asp?HolzIDs=direktvonstart&amp;auswahl_id=139 |date=2016-03-04 }}
* [http://www.net-tribune.de/article/100508-114.php ''Im Reich der Riesenbäume - Das Muir Woods National Monument''.]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.projekt-mammutbaum.de/ Projekt Mammutbaum e.&amp;nbsp;V.]

[[Kategorio:Sequoioideae| ]]
[[Kategorio:Plantaj subfamilioj]]</text>
      <sha1>gvgty92ugwkwn1jyo7gcqd32oz1kdsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sauropus androgynus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>614849</id>
    <revision>
      <id>9470741</id>
      <parentid>9179032</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5212" sha1="ieml1tvyl1g841ceegbszjrb3exe6rd" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = &lt;small&gt;''Sauropus andorogynus''&lt;/small&gt;
|koloro = lightgreen
|dosiero = Sauropus androgynus at Kadavoor.jpg
|dosiero larĝo = 240px
|priskribo de dosiero= 
|regno = [[Planto]]j, ''Plantae''
|divizio = [[Angiospermoj]], ''Magnoliophyta''
|klaso =[[Dukotiledonoj]], ''Dikotyledonae''
|ordo = [[Malpigialoj]], ''Malpighiales''
|familio = [[Eŭforbiacoj]], ''Euphorbiaceae''
|subfamilio= 
|genro = ''Sauropus''
|specio = ''S. androgynus''
|dunomo = ''Sauropus androgynus''
|vikispecio = 
|komunejo = 
|dunomo aŭtoritato= ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Elmer Drew Merrill|MERR.]]

Sinonimoj:
* ''Aalius androgyna'' (L.) [[Otto Kuntze|KUNTZE]]
* ''A.&amp;nbsp;lanceolata'' ([[Joseph Dalton Hooker|HOOK.F.]]) KUNTZE
* ''A.&amp;nbsp;oblongifolia'' (HOOK.F.) KUNTZE
* ''A.&amp;nbsp;retroversa'' ([[Robert Wight|WIGHT]]) KUNTZE
* ''A.&amp;nbsp;sumatrana'' ([[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|MIQ.]]) KUNTZE
* ''Agyneia ovata'' [[Jean Louis Marie Poiret|POIR.]]
* ''Andrachne ovata'' [[Jean-Baptiste Lamarck|LAM.]] EX POIR.
* ''Clutia androgyna'' L. ([[bazonimo]])
* ''Phyllanthus acidissimus'' [[Francisco Noronha|NORONHA]] (''nom inval.'')
* ''P.&amp;nbsp;speciosus'' NORONHA (''nom inval.'')
* ''P.&amp;nbsp;strictus'' [[William ROXBURGH|ROXB.]]
* ''Sauropus albicans'' [[Carl Ludwig BLUME|BLUME]]
* ''S.&amp;nbsp;a.'' var. ''gardnerianus'' (Wight) [[Johannes Müller Argoviensis|MÜLL.ARG.]]
* ''S.&amp;nbsp;a.'' var. intermedius'' MÜLL.ARG.
* ''S.&amp;nbsp;a.'' var. zeylanicus'' (WIGHT) MÜLL.ARG.
* ''S.&amp;nbsp;convexus'' [[Johannes Jacobus SMITH|J.J.SM.]]
* ''S.&amp;nbsp;gardnerianus'' WIGHT
* ''S.&amp;nbsp;indicus'' WIGHT
* ''S.&amp;nbsp;lanceolatus'' HOOK.F.
* ''S.&amp;nbsp;macranthus'' [[Celestino Fernández-Villar|FERN.-VILL.]] (''[[Nomen illegitimum|nom illeg.]]'')
* ''S.&amp;nbsp;oblongifolius'' HOOK.F.
* ''S.&amp;nbsp;parviflorus'' [[Ferdinand Albin PAX|PAX]] &amp; [[Käthe Hoffmann|K.HOFFM.]]
* ''S.&amp;nbsp;retroversus'' WIGHT
* ''S.&amp;nbsp;scandens'' [[Charles Budd Robinson|C.B.ROB.]]
* ''S.&amp;nbsp;sumatranus'' MIQ.
* ''S.&amp;nbsp;zeylanicus'' WIGHT
    }}
'''''Sauropus androgynus''''', nomata ankaŭ '''katuko''' aŭ '''tropika asparago''', estas arbusto kiu estas kultivata en kelkaj tropikaj regionoj de la mondo kiel [[folilegomo]]. En la [[ĉina lingvo|ĉina]] la legomo nomiĝas ''mani cai'' (马尼菜); en la [[Japana lingvo|japana]] ''amame ŝiba'' (アマメシバ); en la [[malaja lingvo|malaja]] ''cekur manis'', ''sayur manis'', ''asin-asin'' aŭ ''cangkok manis'' en la bruneja ''ps-in-air-asin-asin'', en la [[taja lingvo|taja]] ''pak waan''; en la [[vjetnama lingvo|vjetnama]], ''rau ngót''; en la [[filipina lingvo|filipina]] ''ĉina malungaj'' kaj en [[Kerala]], en [[Barato]], ''madhura cheera''.

La trunkoj atingas alton de 2.5 metroj kaj estas malhele verdaj. La folioj estas 6 ĝis 7&amp;nbsp;cm longaj kaj ovalaj.

Ĝi estas unu el la plej ŝatataj folilegomoj en Sudazio kaj Sudorienta Azio. La ŝosoj estas vendataj kiel '''tropika asparago'''. La malgrandaj floroj estas purpuraj.

La legomo havas multe da [[vitamino K]] kaj multe da [[provitamino A]] kaj vitaminoj B kaj C krom multe da mineraloj.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.globinmed.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=62865:sauropus-androgynus-l-merr&amp;catid=383:s |titolo=Sauropus androgynus (L.) Merr |alirdato=2018-07-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180717100459/http://www.globinmed.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=62865:sauropus-androgynus-l-merr&amp;catid=383:s |arkivdato=2018-07-17 }}&lt;/ref&gt;

== Nutraĵo ==
''Sauropus androgynus'' estas bona fonto de [[karoteno|β-karoteno]] α- kaj β-karotenoj kiuj estas metabolita parte al [[vitamino A]]. Planto havas multe da [[vitamino C]]. Ĝi enhavas pli ol 100 % de la taga bezono de [[fero]] (23% taga bezono) kaj [[zinko]] (10% DV).&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|titolo=Vietnamese Food Composition Table.|familia nomo=Nguyen|persona nomo=Khan|jaro=2007|loko=Hanoi|eldoninto=Ministry of Health, National Institute of Vietnam|paĝoj=168}}&lt;/ref&gt;.
&lt;!--{{nutraĵa valoro | nomo=Sauropus androgynus
| akvo=91.4 g
| kJ=245
| proteino=4.8 g
| graso=1 g
| karbonhidratoj=11 g
|kalcio _mg=204
| fero_mg=3
| pfosforo_mg=98
| kalio_mg=457
| natrio_mg=25
| zinko_mg=.94
| vitamino C_mg=239
| tiamino_mg=0.1
| vitamino A_iu=10370
| vitamino E_mg=
| vitamino K_ug=
|magnezio_mg=123|mangano_mg=2400|kupro_mg=.19|riboflavino(B2)_mg=.39|niacino (PP)_mg=2.2|pantotenacido(B5)_mg=2.5}}
--&gt;

== Bildaro ==
&lt;gallery&gt;
File:Rau ngót 2.jpg|folioj kaj fruktoj de ''Sauropus androgynus''
File:Sauropus androgynous.jpg|''Sauropus androgynus''
&lt;/gallery&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons category|Sauropus androgynus|position=left}}
* [http://www.leafforlife.org/PAGES/HONORABL.HTM Information from Leaf for Life] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250114114107/https://www.leafforlife.org/PAGES/HONORABL.HTM |date=2025-01-14 }}
* [http://www.herbsarespecial.com.au/free-herb-information/sweet-leaf.html ''Sweet Leaf''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20170928152133/http://www.herbsarespecial.com.au/free-herb-information/sweet-leaf.html |date=2017-09-28 }}

[[Kategorio:Sauropus]]
[[Kategorio:Filantacoj]]
[[Kategorio:Folilegomoj]]</text>
      <sha1>ieml1tvyl1g841ceegbszjrb3exe6rd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roland Ferenc Lieb</title>
    <ns>0</ns>
    <id>622882</id>
    <revision>
      <id>9470631</id>
      <parentid>9429410</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3109" sha1="scws6k5066rp06v48n5mgetesrsyuq7" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = Roland Ferenc Lieb
|dosiero              = 
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo de dosiero = 
|naskonomo            = 
}}
'''Roland [[Francisko|Ferenc]] Lieb,''' laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Lieb Roland Ferenc''' estas [[Hungario|hungara]] [[skulptisto]], medalisto, [[arkitekto]], altlerneja [[instruisto]].

Roland Ferenc Lieb &lt;ref&gt;https://www.kozterkep.hu/a/5475/lieb-roland-ferenc.html&lt;/ref&gt; naskiĝis la {{daton|1|aŭgusto|1976}} en [[Sopron]].
 
== Biografio ==
Roland Ferenc Lieb frekventis teknikajn mezlewrnejojn parte en [[Szombathely]], parte en sia naskiĝurbo, poste li akiris [[diplomo]]n en [[Universitato de Okcidenta Hungario]] en [[2001]]. Liaj plej gravaj instruistoj estis [[György Mészáros]] kaj [[Tamás Soltra E.]]. Post siaj studoj li estas samtempe arkitekto kaj artisto, en 2001 li eklaboris en arkitekta [[firmao]], samtempe li ekspozicias. Ekde [[2004]] li instruas en la menciita universitato, ekde la sama jaro li iĝis memstara arkitekto. En 2007 li fondis propran arkitektan firmaon. Iam li translokiĝis al la proksima vilaĝo [[Röjtökmuzsaj]]. Komence li kreis medalojn el [[bronzo]], poste el [[vitro]], [[ligno]], [[betono]], [[fero]]. Li ricevis [[premio]]jn inter 2003 – 2016. 

== Elektitaj solaj ekspozicioj ==
* [[Dunajská Streda]] (2013)
* Sopron (2015)

== Elektitaj kolektivaj ekspozicioj ==
* Sopron (ekde 2001)
* [[Kecskemét]] (2002, 2005, 2008)
* Budapeŝto (2003, 2006, 2010)
* [[Seixal]] (2004, 2008)
* [[Tel-Avivo]] (2005)
* [[Colorado Springs]] (2007)
* [[Szentendre]] (2014) 

== Elektitaj arkitektaj planoj ==
* Sopron, domego kun 26 loĝejoj
* Sopron, domego kun 40 loĝejoj
* [[Szentgotthárd]], renoviĝo de postejo 
* [[Sárbogárd]], poŝtejo
* pluraj familiaj domoj

== Elektitaj medaloj ==
&lt;gallery mode=packed&gt;
Lieb Roland Ferenc 01.jpg|[[László Szlávics (pli aĝa)]] (2004, fero, ŝtono)
Lieb Roland Ferenc 02.jpg|''Post brodado'' (2002, fero, kupro)
Lieb Roland Ferenc 03.jpg|''Sieĝo'' (2008, betono, kupro)
&lt;/gallery&gt;

== Elektitaj memortabuloj ==
* memortabulo pri Erzsi Gazdag en Szombathely (2012)
* memortabulo pri [[Antal Radó]] en [[Gárdony]] (2014)
* memortabulo pri Ottóné Greisinger en Szombathely (2015)

== Fontoj ==
* [https://anzdoc.com/neletrajz-okleveles-epitesz-tervezmvesz-szobraszmvesz-nyugat.html hungarlingva membiografio kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181107145359/https://anzdoc.com/neletrajz-okleveles-epitesz-tervezmvesz-szobraszmvesz-nyugat.html |date=2018-11-07 }}
* [http://www.eredetimiep.hu/fuggetlenseg/2014/szeptember/19/12.htm hungarlingva biografio kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150402223843/http://www.eredetimiep.hu/fuggetlenseg/2014/szeptember/19/12.htm |date=2015-04-02 }}
* [http://kepzomuveszet.nemzeti-szalon.hu/lieb-roland-ferenc/ hungarlingva biografio]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Lieb Roland Ferenc}}
[[Kategorio:Hungaraj skulptistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj medalistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj arkitektoj]]
[[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]]</text>
      <sha1>scws6k5066rp06v48n5mgetesrsyuq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malnova Delhio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>641073</id>
    <revision>
      <id>9470658</id>
      <parentid>9010021</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="649lzkejdj6zhh54epe2r01ulyrsfes" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo|regiono-ISO=IN|situo sur mapo=Centra Delhio|situo sur mapo2=Delhio (urbo)|zomo=13}}
[[Dosiero:1973 Delhi view.jpg|eta|Vido Malnova Delhio el ''Jama Masjid'' en junio 1973.]]
[[Dosiero:Jama Masjid 3.JPG|eta|dekstra|200px|''Jama Masjid'' aŭ [[Moskeo de la Vendredoj]] en Malnova Delhio.]]
'''Malnova Delhio''' aŭ ''Purani Dilli'' estis fondita kiel enmurigita urbo de [[Delhio]], [[Barato]], fondita kiel [[Ŝahĝahanabado]] en 1639, kiam [[Ŝaho Ĝahano]], nome tiama Mogola imperiestro, decidis ŝanĝi la Mogolan ĉefurbon el [[Agra]].&lt;ref&gt; Spear, Percival (2012). &quot;Delhi: A Historical Sketch - The Mogul Empire&quot;. The Delhi Omnibus. New Delhi: Oxford University Press. p. 26. ISBN 9780195659832. &lt;/ref&gt; La konstruado de la urbo estis finigita en 1648, kaj ĝi restis ĉefurbo de la [[Mogola Imperio]] ĝis sia falo en 1857,&lt;ref&gt;Spear, Percival (2012)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; History of Mughal Architecture de R. Nath, Abhinav Publications, 2006 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; City of Djinns: A Year in Delhi By William Dalrymple, Olivia Fraser, HarperCollins, 1993 &lt;/ref&gt; kiam la [[Brita Hindio|Britoj]] muntis tutlandan hegemonion en Hindio. Ĝi estis iam plena je domegoj de nobeluloj kaj membroj de la reĝa kortego, kun elegantaj moskeoj kaj ĝardenoj. Nuntempe, spite sian {{N|troa loĝiĝo}} kaj ruinigon, ĝi ankoraŭ utilas kiel simbola kerno de metropola Delhio. Nur kelkaj domegoj &quot;haveli&quot; estis lasitaj kaj sustenitaj.

== Vidindaĵoj ==
* [[Raj Gat]]

== Notoj ==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Urboj de Barato]]
[[Kategorio:Delhio]]
[[Kategorio:Historio de Barato]]
[[Kategorio:Aperis en 1639]]</text>
      <sha1>649lzkejdj6zhh54epe2r01ulyrsfes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Róbert Rátonyi (pianisto)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>648209</id>
    <revision>
      <id>9470651</id>
      <parentid>8434130</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2540" sha1="rmqzt1ni8etv7v0mne8u97h8qijqlp3" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = Róbert Rátonyi
|dosiero              = Róbert Rátonyi jr. at concert in London.jpg
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo de dosiero = Róbert Rátonyi
|naskonomo            = 
}}
'''Róbert Rátonyi''' [rAtonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Rátonyi Róbert''' estas [[Hungario|hungara]] ĵaz[[muzikisto]], ([[komponisto]], [[pianisto]], instrumentadisto, muziklerneja kaj altlerneja [[instruisto]]). Lia [[patro]] estis la samnoma [[Róbert Rátonyi]], lia [[fratino]] [[Hajnal Rátonyi]].

Róbert Rátonyi &lt;ref&gt;https://www.imdb.com/name/nm0753585/&lt;/ref&gt; naskiĝis la {{daton|13|decembro|1953}} en [[Budapeŝto]].

== Biografio ==
Róbert Rátonyi komencis lerni muzikon en la aĝo de 6. Li maturiĝis en [[gimnazio]], poste li studis [[ĵazo]]n en [[muziklernejo]], kie li ricevis diplometon en [[1977]] de [[János Gonda]]. Jam ekde [[1975]] li muzikadis kune kun kremo de hungaraj ĵazistoj (ekzemple [[László Dés]], [[Aladár Pege]]). Ekde [[1994]] li estas ano de orkestro de [[Hungara Radio]]. Li pianadis aŭ instrumentadis en pluraj [[studio]]j, radioj, televizioj, filmoj, [[teatro]]j. Iom poste li koncertis jam kun eksterlandanoj (ekzemple [[Nigel Kennedy]]). Inter 1990-1994 li instruis en [[Muzikarta Universitato Ferenc Liszt|Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt]], pli antaŭe kaj poste en pluraj muziklernejoj.

== Elektitaj koncertoj ==
* [[Muzikarta Universitato Ferenc Liszt|Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt]] (ekde 1980)
* [[Palma de Mallorca]] (1990)
* [[Por]] (1991)
* [[Bazelo]], [[Berno]] (2000)

== Elektitaj filmaj komponaĵoj ==
* Gyuszi ül a fűben (1990, televizia serio, 2 epizodoj)
* Az álommenedzser (1994)
* Gálvölgyi Show (2005-2011, televizia serio, 21 epizodoj)

== Fontoj ==
* [http://www.ratonyirobert.hu/hu/home.html hungarlingva biografio kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190623085704/http://www.ratonyirobert.hu/hu/home.html |date=2019-06-23 }}
* [https://musicians.allaboutjazz.com/index_new.php?url=robertratonyi&amp;&amp;width=1366 anglalingva biografio]
* [https://upclosed.com/people/robert-ratonyi/]
* [http://www.zeneszoveg.hu/szemely/47063/ifj-ratonyi-robert-ratonyi-robert-jr-dalszoveg-lyrics-bio-adatlap.html]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|}}

[[Kategorio:Hungaraj ĵazkomponistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj ĵazpianistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj instruistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj instrumentadistoj]]
[[Kategorio:Budapeŝtanoj]]</text>
      <sha1>rmqzt1ni8etv7v0mne8u97h8qijqlp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rezső Végvári</title>
    <ns>0</ns>
    <id>649980</id>
    <revision>
      <id>9470740</id>
      <parentid>7658676</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2336" sha1="5rhnkhplqymtxk2a6oxmxym4zpfgeyd" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = Rezső Végvári
|dosiero              = Végvári Rezső v2.png 
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo de dosiero = Rezső Végvári
|naskonomo            = 
}}
'''Rezső Végvári''' [reĵO vEgvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Végvári Rezső''' estas [[Hungario|hungara]] [[komponisto]], [[dirigento]], [[koreografo]], tekstopoeto.

Rezső Végvári &lt;ref&gt;http://www.zeneszoveg.hu/szemely/5643/vegvari-rezso-dalszoveg-lyrics-bio-adatlap.html&lt;/ref&gt; naskiĝis la {{daton|26|julio|1931}} en [[Budapeŝto]].
 
== Biografio ==
Rezső Végvári akiris [[diplomo]]n en [[Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto)|Teatra kaj Filma Altlernejo]] en [[1955]], krome li studis muzikon en la muzikarta [[mezlernejo]]. Jam dum la studentaj jaroj li kolektis popolajn muzikojn. Post siaj studoj li gvidis aŭ koreografis plurajn popoldancistajn [[muzikgrupo]]jn. En [[Gödöllő]] li fondis similan grupon, kiun li gvidis dum 2 jardekoj. Ekde [[1969]] longe li estis muzika reĝisoro de [[Hungara Radio]], krome li rearanĝis popolmuzikan [[orkestro]]n de la Radio. Inter [[1974]] kaj [[1982]] li dirigentis konatan muzikgrupon. Lia muzikogrupo ricevis [[premio]]n en 1961 en [[Dijon]]. Li havis [[edzino]]n, kiu naskis 2 [[filo]]jn en 1961 kaj 1965.

== Elektitaj koreografiaĵoj ==
* ''A bajusz'' (laŭ poemo de [[János Arany]])
* ''Román táncok'' (kun muziko de [[Béla Bartók]])
* ''Három székely paraszttánc'' (kun muziko de [[Leó Weiner]])
* ''Toborzó'' (kun muziko de [[Zoltán Kodály]])
* ''Moldvai Csángó táncszvit'' (kun muziko de  [[Emil Petrovics]])
* ''Régi magyar táncok''
* ''Kalotaszegi toppantós''

== Elektitaj komponaĵoj ==
* ''Mezőségi táncok''
* ''Divertimento''
* ''Magyar táncok a XVIII. századból''

== Elektitaj muziktestoj ==
* Aj csucsu….
* Júlia. Júlia
* Kicsi nékem ez a ház
* Romacsávó Tatabányán melózik
* Elment Jóska katonának [https://www.youtube.com/watch?v=axVjhfq3Lzs]

== Fontoj ==
* [https://hu.wikipedia.org/wiki/V%C3%A9gv%C3%A1ri_Rezs%C5%91 hungarlingva biografio kun foto]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Vegvari Rezso}}
[[Kategorio:Hungaraj komponistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj koreografoj]]
[[Kategorio:Hungaraj dirigentoj]]
[[Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj]]
[[Kategorio:Budapeŝtanoj]]</text>
      <sha1>5rhnkhplqymtxk2a6oxmxym4zpfgeyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Esperanto-blogo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>653564</id>
    <revision>
      <id>9470804</id>
      <parentid>9410782</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <comment>/* Miksita enhavo */</comment>
      <origin>9470804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26549" sha1="068u0eyobwpw5hjii9m0e0lf4r9k4nh" xml:space="preserve">[[Dosiero:Evildea in Ĉu aŭtomataj tradukiloj mortigos Esperanton, 2016.png|250px|eta|Jutubisto [[Evildea]] en sia Esperanto-vlogo. 2016.]]
'''Esperanto-blogo''' estas iu ajn [[blogo]] kaj [[vlogo]] en [[Esperanto]]. Ekzistas miloj da blogoj, kies tekstoj kaj filmetoj estas parte aŭ komplete faritaj en Esperanto. Ili haveblas en ĉiuj grandaj blogaj platformoj, krome ekzistas pure esperantlingvaj blogaroj.

== Historio ==
La unuaj esperanto-blogoj evidente aperis fine de la [[1990-aj jaroj]]. En junio [[1999]] jam funkciis la blogo de la ĉina esperantisto Zhu Xin ĉe [[LiveJournal]] titolita ''Taglibro de Nigra Okulo''&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto
| url = https://nigra-okulo.livejournal.com/1243.html
| titolo = Amikoj, cxu vi vidas Mondpokalan Futbalan Finalon?
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2019-08-20
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Zhu Xin
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 1999-06-05
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = [[LiveJournal]]
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20190820030224/https://nigra-okulo.livejournal.com/1243.html
| arkivdato = 2019-08-20
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;. Fine de [[2003]] jam ekzistis deko da esperantlingvaj blogoj&lt;ref name=&quot;planedo&quot;&gt;{{citaĵo el la reto
| url = http://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2005/Interreto/eplanedo/
| titolo = Esperantaj blogoj plenigas novan planedon
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2019-08-11
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = 
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2005-04-05
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = [[Libera Folio]]
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20190811100503/http://www.liberafolio.org/arkivo/www.liberafolio.org/2005/Interreto/eplanedo/
| arkivdato = 2019-08-11
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;. Ekzemple jam en marto 2003 aperis blogo de la kanada esperantisto Clayton Smith, ne aktualigata ekde [[aŭgusto 2011]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto
| url = https://argilo.net/
| titolo = Argilo
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2019-08-11
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Clayton Smith
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2003-03
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20190326070028/https://argilo.net/
| arkivdato = 2019-03-26
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Dum longa tempo la plej granda esperanto-blogaro (ĝis 2000 anoj) troviĝis ĉe la retejo [[Ipernity]], kiu estis inter la unuaj komplete esperantigintaj interfacon. Fine de [[2016]] ĝi anoncis sian fermon, kiu estis prokrastita danke al klopodoj de la reteja komunumo, tamen instigis multajn anojn transloki siajn blogojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto
| url = https://www.liberafolio.org/2017/02/08/membroj-provas-savi-la-retejon-ipernity/
| titolo = Membroj provas savi la retejon Ipernity
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2019-09-21
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = 
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2016-12-03
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = [[Libera Folio]]
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20190423143235/https://www.liberafolio.org/2017/02/08/membroj-provas-savi-la-retejon-ipernity/
| arkivdato = 2019-04-23
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto
| url = https://www.liberafolio.org/2016/12/03/la-retejo-ipernity-fermigos-en-januaro/
| titolo = La retejo Ipernity fermiĝos en januaro
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2019-09-21
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = 
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2016-12-03
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = [[Libera Folio]]
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20190822130558/https://www.liberafolio.org/2016/12/03/la-retejo-ipernity-fermigos-en-januaro/
| arkivdato = 2019-08-22
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Ekzistis pure esperantlingvaj blogejoj kiel [[Ĝangalo (retportalo)|Ĝangalo]] ([[2005]]-[[2006]]) kaj [[Esperanto.com]] ([[2010]]-[[2018]]), tamen ambaŭ fermiĝis.

Ekde komenco aperis bezono listigi esperanto-blogojn kaj diskonigi esperanto-blogaĵojn. Tion klopodis fari esperantlingva retejo [[Klaku]], fondita en [[2007]]. Ĝi ebligis interalie voĉdoni por aŭ kontraŭ iu ajn publikaĵo, respektive altigante aŭ malaltigante ĝin en la komuna listo. Fine de la [[2000-aj jaroj]] la retejo kolapsis.

Nun ([[2019]]) diskonigo de esperanto-blogaĵoj okazas ĉefe danke al esperanto-grupoj en [[Socia reto|sociaj retoj]]. Inter portaloj rimarkindas [http://e-planedo.kerno.org/ E-planedo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070406015359/http://e-planedo.kerno.org/ |date=2007-04-06 }}, kiu estis establita en [[februaro 2005]] kaj funkcias kadre de la platformo [[Planedo (blogo)|Planedo]]&lt;ref name=&quot;planedo&quot;/&gt;. Listoj de esperanto-blogoj haveblas ĉe kelkaj privataj blogoj kaj retejoj. La ĉefa ilia manko estas malzorgema aktualigo, pro kio multaj listigitaj ligiloj ne plu funkcias aŭ la blogoj ne estas daŭrigataj&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto
| url = http://www.eonet.ne.jp/~skrg/esperantajblogoj.html
| titolo = La listo de Esperantaj Blogoj
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2019-09-21
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = 
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20190319165805/http://www.eonet.ne.jp/~skrg/esperantajblogoj.html
| arkivdato = 2019-03-19
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

== Elektitaj blogoj ==
Sube estos prezentitaj elektitaj esperanto-blogoj kun mallongaj priskriboj. La ĉefaj enlistigaj kriterioj estas amplekseco kaj longdaŭro. La blogoj estas klasifikitaj laŭ temoj.

=== Miksita enhavo ===
==== Stano ====
La nomo: [http://stanobelov.blogspot.com/ Stano]

La aŭtoro: [[Stanislavo Belov]] ([[Rusio]]).

Lanĉita: [[januaro 2010]].

Temoj: vojaĝoj, libroj, filmoj, historio (ĉefe de [[Tjumeno]], [[Siberio]], [[Rusio]]), politiko (ĉefe de Rusio). Abundaj fotoj.

Nombro: pli ol 415.

==== Teo kaj libroj ====
La nomo: [https://teokajlibroj.wordpress.com/ Teo kaj libroj]

La aŭtoro: [[Robert Nielsen]] ([[Irlando]]).

Lanĉita: [[septembro 2015]].

Temoj: [[Esperanto-movado]], politiko, socio, teknologioj, ekonomio, lingvoj.

Nombro: 60

==== Pri io ajn ====
La nomo: [https://priioajn.wordpress.com/ Pri io ajn]

La aŭtoro: Jason Mey ([[Usono]]).

Lanĉita: [[majo 2018]].

Temoj: [[Esperanto]], [[filozofio]], [[kosmo]], •teknologioj, [[scienco]], [[lingvo]]j.

Nombro: pli ol 200.

==== Promene ====
La nomo: [https://promene.wordpress.com/ Promene]

La aŭtoro: Dirk Bindmann ([[Germanio]]).

Lanĉita: [[aprilo 2009]].

Temoj: [[Germanio]], [[politiko]], [[historio]], [[filozofio]], [[naturo]], [[Esperanto]].

Nombro: ?

==== Novatagejo ====
La nomo: [https://novatagejo.home.blog/ Novatagejo]

La aŭtoro: ?

Lanĉita: [[marto 2014]].

Temoj: [[novaĵoj]], [[kulturo]], [[politiko]].

Nombro: ?

==== Esperanto-vivo ====
La nomo: [http://www.bitoteko.it/esperanto-vivo/eo/ Esperanto-vivo]

La aŭtoro: [[Antonio De Salvo]] ([[Italio]]).

Lanĉita: [[februaro 2017]].

Temoj: [[Italio]], [[kulturo]], [[historio]], [[filatelio]]. En Esperanto kaj la [[Itala lingvo|itala]].

Nombro: pli ol 900.

==== Vanege ====
La nomo: [https://medium.com/@Vanege Vanege]

La aŭtoro: ?

Lanĉita: [[junio 2016]].

Temoj: [[Esperanto]], [[planlingvo]]j, [[scienco]], [[tekniko]].

Nombro: ?

==== Esperanta Retradio ====
La nomo: [http://esperantaretradio.blogspot.com Esperanta Retradio]

La aŭtoro: kolektiva blogo de la teamo de [[Esperanta Retradio]].

Lanĉita: ?

Temoj: [[Esperanto]], [[kulturo]], [[scienco]], [[tekniko]], [[novaĵo]]j. Mallongaj tekstoj akompanataj de sondosieroj (do ankaŭ [[podkasto]]).

Nombro: ?

==== Cezar ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/home/cezar Cezar]

La aŭtoro: artikoloj el la kolektiva blogo de la klubo [[Karapaco (e-klubo)|Karapaco]] kaj [[Hans-Georg Kaiser]] ([[Germanio]]).

Lanĉita: [[marto 2008]]

Temoj: [[literaturo]], [[Esperanto]], [[esperantologio]]. Diverstemaj artikoloj de [[Hans-Georg Kaiser]], originalaj kaj tradukitaj literaturaj verkoj.

Nombro: Pli ol 2310.

==== La paĝo de Karulo Pika Kulo ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/home/berga La paĝo de Karulo Pika Kulo]

La aŭtoro: Karles Berga y Molina ([[Katalunio]], [[Hispanio]]).

Lanĉita: [[oktobro 2007]]

Temoj: [[Katalunio]], [[Hispanio]], [[Esperanto]]. Parto de blogaĵoj en la [[Hispana lingvo|hispana]].

Nombro: Pli ol 640.

==== Akvosfero ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/home/berga Akvosfero]

La aŭtoro: ? ([[Japanio]]).

Lanĉita: [[aŭgusto 2005]] (ne aktualigata ekde [[aŭgusto 2017]]).

Temoj: [[hajko]]j, [[Japanio]], [[Esperanto]], [[komputado]], [[kato]]j.

Nombro: Pli ol 1800.

==== A Giridhar RAO ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/giridhar A Giridhar RAO]

La aŭtoro: [[Arikapalli Giridhar Rao]] ([[Barato]]).

Lanĉita: [[marto 2008]].

Temoj: [[Barato]], [[lingvopolitiko]], [[Esperanto]].

Nombro: Pli ol 105.

==== Zlatko Tišljar — Pajo ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/pajo.zlatko Zlatko Tišljar — Pajo]

La aŭtoro: [[Zlatko Tišljar]] ([[Kroatio]]).

Lanĉita: [[decembro 2007]]. Zlatko Tišljar forpasis la {{daton|8|9|2020}}.

Temoj: [[politiko]], [[lingvopolitiko]], [[socio]], [[Esperanto]].

Nombro: Ĉirkaŭ 250.

==== Mateo la Esperantisto ====
La nomo: [http://blog.brooksny.net Mateo la Esperantisto]

La aŭtoro: [[Uzanto:Mattjbrooks| Matt Brooks]] ([[Usono]]).

Lanĉita: [[majo 2019]].

Temoj: [[poezio]], [[vojaĝado]], [[socio]], [[Esperanto]], [[spiriteco]], [[bonfarto]].

Nombro: Ĉirkaŭ 25.

==== Diversaj diversaĵoj ====
La nomo: [https://tjerielliono.blogspot.com Diversaj diversaĵoj]

La aŭtoro: [[Uzanto:TTjeri| Tjeri]] ([[Francio]]).

Lanĉita: [[februaro 2021]].

Temoj: [[poezio]], [[hajkoj]], [[Esperanto]], [[literaturo]], tradukitaj verkoj.

Nombro: Ĉirkaŭ 25.

==== Tra la mondo ====
La nomo: [https://tralamondo.org/ Tra la mondo]

La aŭtoro: Aleksej ([[Rusio]]).

Lanĉita: [[oktobro 2014]].

Temoj: vojaĝoj (ĉefe en [[Rusio]]). Abundaj fotoj.

Nombro: pli ol 70.

=== Esperanto ===
==== Bernardo ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/bernardo Bernardo]

La aŭtoro: [[Bernhard Pabst]] ([[Germanio]]).

Lanĉita: [[januaro 2009]].

Temoj: [[Esperantologio]], [[historio de Esperanto]], [[Berlino]].

Nombro: pli ol 620.

==== Ĝirafo ====
La nomo: [http://gxirafo.blogspot.com/ Ĝirafo]

La aŭtoro: [[Ralph Dumain]] ([[Usono]]).

Lanĉita: [[marto 2007]].

Temoj: [[Esperanto-literaturo]], [[historio de Esperanto]]. Multaj filmetoj.

Nombro: pli ol 1040.

==== Parenteze ====
La nomo: [http://parenteze.net/ Parenteze] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190811105405/http://parenteze.net/ |date=2019-08-11 }}

La aŭtoro: [[Paweł Fischer-Kotowski]] ([[Pollando]]).

Lanĉita: [[novembro 2014]].

Temoj: [[Esperanto-literaturo]], [[historio de Esperanto]], [[Esperanto-movado]], [[GLAT]].

Nombro: ?

==== Stela ĉiam nur kritikas ====
La nomo: [https://stelachiamnurkritikas.wordpress.com/ Stela ĉiam nur kritikas]

La aŭtoro: ? ([[Hungario]]).

Lanĉita: [[marto 2011]].

Temoj: [[Esperanto-movado]].

Nombro: ?

==== Verdaj Skoltoj ====
La nomo: [https://verdajskoltoj.wordpress.com/blogo-skoltoj/ Verdaj Skoltoj]

La aŭtoro: kolektiva blogo de la grupo [[Verdaj Skoltoj]].

Lanĉita: [[septembro 2012]].

Temoj: [[skoltismo]], [[Esperanto-movado]].

Nombro: ?

==== La blogo de Tonyo ====
La nomo: [http://parenteze.net/ La blogo de Tonyo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190811105405/http://parenteze.net/ |date=2019-08-11 }}

La aŭtoro: [[Toño del Barrio]] ([[Hispanio]]).

Lanĉita: [[julio 2010]].

Temoj: [[Esperanto-literaturo]], [[historio de Esperanto]], [[Esperanto-movado]]. En Esperanto kaj la [[Hispana lingvo|hispana]].

Nombro: ?

==== Henri Masson ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/32119 Henri Masson]

La aŭtoro: [[Henri Masson]] ([[Francio]]).

Lanĉita: [[decembro 2007]].

Temoj: [[Esperanto-literaturo]], [[Esperanto-movado]] (speciale en [[Afriko]]). En Esperanto kaj la [[Franca lingvo|franca]].

Nombro: pli ol 420.

==== Interlingvistiko Universitate: Amsterdamo k Torino ====
La nomo: [https://interlingvistikouniversitate.wordpress.com/ Interlingvistiko Universitate: Amsterdamo k Torino]

La aŭtoro: [[Federico Gobbo]] ([[Italio]]).

Lanĉita: [[decembro 2014]].

Temoj: [[Esperanto]], [[esperantologio]], [[edukado]].

Nombro: ?

==== Lingva Kritiko ====
La nomo: [https://lingvakritiko.com/ Lingva Kritiko]

La aŭtoro: kolektiva blogo subestre de [[Bertilo Wennergren]] ([[Germanio]]).

Lanĉita: [[novembro 2006]].

Temoj: [[esperantologio]].

Nombro: pli ol 35.

==== Denaskuloj ====
La nomo: [https://denaskuloj.home.blog/ Denaskuloj]

La aŭtoro: ? ([[Francio]]).

Lanĉita: [[februaro 2019]].

Temoj: [[Esperanto]], [[denaskismo]], [[edukado]]. Francino rakontas pri edukado de siaj infanoj.

Nombro: pli ol 30.

==== Boje ====
La nomo: [https://beninaorganizajhodejunajesperantistoj.wordpress.com/blog/ Boje]

La aŭtoro: kolektiva blogo de la [[Benina Organizaĵo de Junaj Esperantistoj]] ([[Benino]]).

Lanĉita: [[januaro 2018]].

Temoj: [[Esperanto-movado en Benino]], [[Benino]], [[Afriko]].

Nombro: ?

==== Esperanto-urbo ====
La nomo: [http://esperanto-urbo.de/blog.php Esperanto-urbo]

La aŭtoro: kolektiva blogo de la [[Interkultura Centro Herzberg]] ([[Germanio]]).

Lanĉita: [[decembro 2008]].

Temoj: Esperanto-aranĝoj en [[Herzberg am Harz]].

Nombro: pli ol 420.

==== Senordaj notoj ====
La nomo: [https://vmel.livejournal.com/ Senordaj notoj]

La aŭtoro: [[Valentin Melnikov]] ([[Rusio]]).

Lanĉita: decembro 2003 (la afiŝoj ĝis [[marto 2005]] estas forigitaj).

Temoj: [[Esperanto-movado]], [[Esperanto-literaturo]]. Ĉiuj enskriboj estas en la [[Rusa lingvo|rusa]] kaj Esperanto.

Nombro: ?

==== Mirejo3 ====
La nomo: [http://mirejo3.blogspot.com/ Mirejo3]

La aŭtoro: [[Mireille Grosjean]] ([[Svislando]]).

Lanĉita: [[majo 2009]].

Temoj: [[Esperanto-movado]], instruado de Esperanto. Ĉefe mallongaj raportoj pri vojaĝoj kaj renkontiĝoj rilataj al Esperanto.

Nombro: pli ol 440.

==== Esperantilo ====
La nomo: [http://mirejo3.blogspot.com/ Esperantilo]

La aŭtoro: Artur Trzewik ([[Germanio]]).

Lanĉita: [[oktobro 2006]] (ne aktualigata ekde [[majo 2012]]).

Temoj: maŝintradukilo [[Esperantilo]] kaj teknikaj problemoj de la [[maŝina tradukado]].

Nombro: pli ol 30.

==== Esperantaj bitoj ====
La nomo: [https://bibliotekoj.org/esperantajbitoj/index.html Esperantaj bitoj]

La aŭtoro: [[Javier Guerrero]]

Lanĉita: [[decembro 2009]].

Temoj: [[Esperanto-movado en Hispanio]], [[Esperanto-gazeto]]j, [[Esperantologio]], [[historio de Esperanto]].

Nombro: ĉirkaŭ 150.

=== Scienco ===
==== Aktualaĵoj de Scienca Revuo ====
La nomo: [https://aktuale.scienca-revuo.info/ Aktualaĵoj de Scienca Revuo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

La aŭtoro: Kolektiva blogo de [[ISAE]].

Lanĉita: [[julio 2015]] (ne aktualigata ekde [[novembro 2017]]).

Temoj: [[scienco]] (aperigas artikolojn publikigotajn en [[Scienca Revuo]]).

Nombro: ?

==== [[Scivolemo (projekto)|Scivolemo]] ====
La nomo: [https://scivolemo.wordpress.com/ Scivolemo]

La aŭtoro: [[Frank van Hertrooij]] ([[Nederlando]]).

Lanĉita: [[julio 2017]].

Temoj: [[scienco]], [[tekniko]].

Nombro: ?

==== Mirinda naturo ====
La nomo: [http://mirindanaturo.over-blog.com/ Mirinda naturo]

La aŭtoro: Matthieu Gauvain ([[Francio]]).

Lanĉita: [[januaro 2010]] (ne aktualigata ekde [[majo 2012]]).

Temoj: [[foto]]j de [[besto]]j kaj [[insekto]]j, de [[naturo]] ĝenerale, kun mallongaj priskriboj en Esperanto kaj la [[Franca lingvo|franca]].

Nombro: 71.

=== Urboj, regionoj kaj landoj ===
==== Tom Nylund ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/tomnylund Tom Nylund], [https://miajpripensadoj.wordpress.com/ Miaj pripensadoj] (du paralelaj blogoj).

La aŭtoro: Tom Nylund ([[Svedio]])

Lanĉita: [[junio 2010]] (ne aktualigata ekde [[januaro 2012]]).

Temoj: [[Israelo]], [[judoj]], [[judismo]].

Nombro: 72.

==== Riŝo ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/risho Riŝo]

La aŭtoro: Richard Schneller ([[Svislando]])

Lanĉita: [[aprilo 2008]].

Temoj: [[Svislando]], [[ekologio]], [[ekonomio]], [[naturo]].

Nombro: pli ol 105.

==== Razeno ====
La nomo: [https://razeno.blogspot.com/ Razeno]

La aŭtoro: [[Razen Manandhar]] ([[Nepalo]])

Lanĉita: [[2003]].

Temoj: [[Nepalo]] (mallongaj rakontoj pri ĝiaj historio, kulturo kaj nuntempo).

Nombro: ĉirkaŭ 1020

==== Montserrat ====
La nomo: [https://montserrato.wordpress.com/ Montserrat] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190326070032/https://montserrato.wordpress.com/ |date=2019-03-26 }}

La aŭtoro: Karles Berga

Lanĉita: [[novembro 2009]].

Temoj: [[Montserrat]] (montaro en [[Katalunio]], [[Hispanio]]). Multe da fotoj kaj filmetoj, turismaj informoj kaj ligiloj.

Nombro: ?

==== Kulturo de Skotlando ====
La nomo: [http://skotkulturo.blogspot.com/ Kulturo de Skotlando]

La aŭtoro: David ([[Skotlando]], [[Britio]]).

Lanĉita: decembro 2004 (ne aktualigata ekde [[aŭgusto 2011]]).

Temoj: kulturo de [[Skotlando]].

Nombro: ?

==== Oxfordesperanto ====
La nomo: [http://oxfordesperanto.blogspot.com/ Oxfordesperanto]

La aŭtoro: ?

Lanĉita: [[oktobro 2014]] — [[julio 2017]] (ne plu aktualigata).

Temoj: vivo en [[Oksfordo]] ([[Britio]]).

Nombro: 102.

==== Barelo ====
La nomo: [https://barelo.blogspot.com/ Barelo]

La aŭtoro: ? ([[Litovio]]).

Lanĉita: [[oktobro 2008]] (ne aktualigata ekde [[julio 2016]]).

Temoj: [[Litovio]], Esperanto-movado, Esperanto-kulturo.

Nombro: pli ol 200.

==== Skribitaj pensoj ====
La nomo: [http://skribitaj-pensoj.blogspot.com/ Skribitaj pensoj]

La aŭtoro: Luis Guillermo Restrepo Rivas ([[Kolombio]]).

Lanĉita: novembro 2004 (ne aktualigata ekde [[septembro 2015]]).

Temoj: [[Kolombio]], [[filozofio]], diversaj novaĵoj.

Nombro: ?

=== Politiko ===
==== Nuntempe ====
La nomo: [https://nuntempe.wordpress.com/ Nuntempe]

La aŭtoro: ?

Lanĉita: [[januaro 2013]].

Temoj: [[Kataluna sendependiĝa procezo]] (fervora subtenanto). Abundaj ligiloj al katalunaj retejoj.

Nombro: pli ol 100.

==== Survoje al Kataluna Respubliko ====
La nomo: [http://labekbotelo.blogspot.com/ Survoje al Kataluna Respubliko]

La aŭtoro: [[Karles Berga i Molina|Karles Berga]]

Lanĉita: [[aŭgusto 2006]].

Temoj: [[Kataluna sendependiĝa procezo]] (fervora subtenanto). Abundaj ligiloj al katalunaj retejoj.

Nombro: 550.

==== Egalecen ====
La nomo: [https://egalecen.org/ Egalecen] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181127143842/https://egalecen.org/ |date=2018-11-27 }}

La aŭtoro: Kolektiva blogo de la teamo [[Egalecen]].

Lanĉita: [[julio 2014]].

Temoj: [[feminismo]], [[virinaj rajtoj]].

Nombro: ?

=== Literaturo ===
==== Diversaj diversaĵoj ====
La nomo: [https://tjerielliono.blogspot.com Diversaj diversaĵoj]

La aŭtoro: [[Uzanto:TTjeri| Tjeri]] ([[Francio]]).

Lanĉita: [[februaro 2021]].

Temoj: [[poezio]], [[hajkoj]], [[Esperanto]], [[literaturo]], tradukitaj verkoj.

Nombro: Ĉirkaŭ 25.

==== Karapaco-Panoramo ====
La nomo: [https://karapacopanoramo.blogspot.com/ Karapaco-Panoramo]

La aŭtoro: kolektiva blogo de la klubo [[Karapaco (e-klubo)|Karapaco]] ([[Germanio]]).

Lanĉita: ekde [[majo 2007]]

Temoj: [[literaturo]]. Originalaj kaj tradukitaj literaturaj verkoj kaj citaĵoj. Foje aperas artikoloj pri politikaj, kulturaj kaj sociaj aferoj.

Nombro: Pli ol 2800.

==== Herba taglibro ====
La nomo: [http://verbum303.blogspot.com/ Herba taglibro]

La aŭtoro: ? ([[Japanio]]).

Lanĉita: ekde [[novembro 2010]]

Temoj: [[hajko]]j originale verkitaj en Esperanto.

Nombro: Pli ol 30.

==== MIKELO (Michel Dereyger) ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/mike59 MIKELO (Michel Dereyger)]

La aŭtoro: Michel Dereyger ([[Francio]]).

Lanĉita: ekde [[januaro 2008]]

Temoj: tradukaĵoj de literaturaj verkoj al Esperanto fare de la bloganto.

Nombro: Pli ol 530.

==== Vejdo ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/35811 Vejdo]

La aŭtoro: [[Vejdo]] ([[Ĉinio]]).

Lanĉita: ekde [[januaro 2008]]

Temoj: apero de freŝaj numeroj de la Esperanto-gazeto [[Penseo]], poemoj originale verkitaj en Esperanto.

Nombro: Pli ol 400.

==== László Vizi ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/eszperanto László Vizi]

La aŭtoro: [[László Vizi]] ([[Hungario]]).

Lanĉita: [[januaro 2009]]

Temoj: tradukoj de la hungara literaturo, [[politiko]], [[socio]], [[Esperanto]].

Nombro: ĉirkaŭ 500.

==== Noĉjo Lagrafo ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/58225 Noĉjo Lagrafo]

La aŭtoro: [[Noël Lecomte]] ([[Francio]]).

Lanĉita: [[aŭgusto 2008]] (ne aktualigata ekde [[aŭgusto 2016]], Noël Lecomte forpasis en majo 2019).

Temoj: tradukoj de la [[franclingva literaturo|franca literaturo]].

Nombro: 288.

==== Poemoj de Yohanes Manhitu ====
La nomo: [http://ymanhitu-poemoj.blogspot.com/ Poemoj de Yohanes Manhitu]

La aŭtoro: [[Yohanes Manhitu]] ([[Indonezio]]).

Lanĉita: [[aprilo 2007]] (ne aktualigata ekde [[decembro 2016]]).

Temoj: [[poemo]]j de la aŭtoro.

Nombro: 224.

=== Hobioj ===
==== Ligneroj ====
La nomo: [https://ligneroj.wordpress.com/ Ligneroj]

La aŭtoro: Daĉjo Rutan ([[Usono]]).

Lanĉita: [[junio 2013]] (ne aktualigita ekde [[aŭgusto 2017]]).

Temoj: [[lignoprilaboro]]. Pluraj praktikaj konsiloj.

Nombro: ?

==== Radioamatoro ====
La nomo: [https://radioamatoro.blogspot.com/ Radioamatoro]

La aŭtoro: Javier Ramos Nistal ([[Kubo]]).

Lanĉita: [[aŭgusto 2018]].

Temoj: [[amatora radio]], [[Esperanto]].

Nombro: Pli ol 100.

==== Kuiru kun mi ====
La nomo: [https://kuirukunmi.com/ Kuiru kun mi]

La aŭtoro: Maria Paola ([[Italio]]).

Lanĉita: [[januaro 2014]].

Temoj: [[kuirarto]] (receptoj).

Nombro: Pli ol 50.

==== Veganarto ====
La nomo: [https://veganarto.net/ Veganarto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20191211035836/https://veganarto.net/ |date=2019-12-11 }}

La aŭtoroj: [[Andy Hernández]], [[Enric Baltasar]] ([[Hispanio]]).

Lanĉita: [[marto 2014]].

Temoj: [[kuirarto]], [[veganismo]] (veganaj receptoj).

Nombro: pli ol 50.

==== Bieroj ====
La nomo: [https://bieroj.wordpress.com/ Bieroj ]

La aŭtoroj: [[Łukasz Żebrowski]] ([[Pollando]]).

Lanĉita: [[julio 2015]] (ne aktualigata ekde [[aprilo 2016]]).

Temoj: [[biero]].

Nombro: pli ol 20.

=== Muziko ===
==== Vitoresperanto ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/32696 Vitoresperanto]

La aŭtoro: Vitor Mendes ([[Brazilo]]).

Lanĉita: [[septembro 2008]] (ne aktualigata ekde [[septembro 2016]]).

Temoj: [[kanto]]j tradukitaj al Esperanto el la [[portugala lingvo|portugala]].

Nombro: 124.

==== Hiphopo en Esperanto ====
La nomo: [http://hiphopesperanto.blogspot.com/ Hiphopo en Esperanto]

La aŭtoro: ?

Lanĉita: [[decembro 2009]].

Temoj: [[kanto]]j kaj muzikfilmetoj en la ĝenro [[hiphopo]].

Nombro: 10.

=== Religio ===
==== Marco ====
La nomo: [http://www.ipernity.com/blog/35095 Marco]

La aŭtoro: ? ([[Italio]]).

Lanĉita: [[majo 2008]].

Temoj: [[kristanismo]].

Nombro: pli ol 210.

==== Budhismo kaj Esperanto ====
La nomo: [https://ramonmoralescastel.wordpress.com/ Budhismo kaj Esperanto]

La aŭtoro: Ramón Morales Castel ([[Venezuelo]]).

Lanĉita: [[septembro 2008]].

Temoj: [[budhismo]].

Nombro: pli ol 20.

'''Blogo Paiva Netto'''

La nomo: [https://www.paivanetto.com/eo Paiva Netto]

La aŭtoro: Paiva Netto ([[Brazilo]]).

Lanĉita: 2006

Temoj: Ekumenismo, Homaj Rajtoj, Karitato, Sano, Scienco, Solidareco, Spiriteco, Apokalipso, Jesuo, Daŭripova Elvolviĝo, Eduko.

Nombro:?

=== Vlogoj ===
La plej populara esperanto-vlogisto estas la aŭstraliano Richard Delamore, vloganta ĉe [[Jutubo]] sub artonomo [[Evildea]]. En [[aŭgusto 2019]] lia kanalo havis 8500 abonantojn kaj pli ol milionon da trarigardoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto
| url = https://www.youtube.com/user/Evildela/about
| titolo = Evildea: Pri la kanalo
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2019-08-11
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = [[Evildea]]
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = [[Jutubo]]
| paĝoj = 
| lingvo = eo
| lingvo2=
| lingvo3=
| arkivurl = 
| arkivdato = 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

==== Esperanto-video ====
La nomo: [http://esperanto-video.blogspot.com/ Riskemulo]

La aŭtoroj: ? ([[Brazilo]]).

Lanĉita: [[novembro 2009]].

Temoj: [[filmo]]j. Ĉiu blogaĵo enhavas ligilon al iu filmeto, subtitolitan aŭ origine faritan en Esperanto, kaj ĝian priskribon.

Nombro: pli ol 50.

==== Esperantaj retfilmoj ====
La nomo: [http://esperantretfilmoj.blogspot.com/ Esperantaj retfilmoj]

La aŭtoroj: Jacques Baratié ([[Francio]]).

Lanĉita: [[marto 2008]].

Temoj: Filmetoj en Esperanto, kolektitaj tra Interreto.

Nombro: pli ol 250.

== Eksteraj ligiloj ==
* [https://www.facebook.com/groups/blogoj/ Esperanto-blogoj (grupo ĉe Fejsbuko)] {{eo}}
* [http://www.eonet.ne.jp/~skrg/esperantajblogoj.html La listo de Esperantaj Blogoj] ''(plejparte ne aktualigataj)'' {{eo}}
* [https://memkompreneble.wordpress.com/2010/01/02/listo-kun-blogoj-skribitaj-en-esperanto/ Listo de blogoj skribitaj en esperanto] {{eo}}
* [http://www.liberalibrejo.com/kategorio/diversajxoj/blogoj/ blogoj ĉe liberalibrejo.com] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20190925030216/http://www.liberalibrejo.com/kategorio/diversajxoj/blogoj/ |date=2019-09-25 }} {{eo}}
* [http://legosalono.blogspot.com/ RSS de e-blogoj] ĉe legosalono
* [http://e-planedo.kerno.org/ e-blogoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070406015359/http://e-planedo.kerno.org/ |date=2007-04-06 }} ĉe kerno.org
* [https://esperanto.fandom.com/wiki/Esperantlingvaj_blogoj Esperantlingvaj blogoj] ĉe fandom.com

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Blogoj]]
[[Kategorio:Esperanto en interreto|Blogoj]]
[[Kategorio:Esperantlingvaj retejoj|Blogoj]]
[[Kategorio:Listoj pri Esperanto]]</text>
      <sha1>068u0eyobwpw5hjii9m0e0lf4r9k4nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kastelo Marienburg (Ichtershausen)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>670705</id>
    <revision>
      <id>9470719</id>
      <parentid>9271749</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2072" sha1="2rhu6q4ysyfeo6h3yz5937661wev59w" xml:space="preserve">{{Informkesto kastelo|Regiono-ISO=DE-TH|Situo sur mapo2=Germanio|Zomo=15}}
[[Dosiero:Convent estate Ichtershausen 5.jpg|eta|Fasado de Kastelo Marienburg]]
[[Dosiero:Convent estate Ichtershausen 23.jpg|eta|maldekstra|Plafono en la eksa kastelo]]
'''Kastelo Marienburg''' ({{lang-de|Schloß Marienburg|aŭ=Neues Schloß}}) estas eksa kastelo en [[Amt Wachsenburg|Amt Wachsenburg-Ichtershausen]] en [[Distrikto Ilm]] en [[Turingio]]/[[Germanujo]].

== Historio ==
La eroj de tiu ĉi kastelo havas uzan historion de naŭ jarcentoj. Ili ja servis jam dum la fondo de la [[Preĝejo Sankta Georgo (Ichtershausen)|klostro ichtershausen-a]], gastigis klerikojn kaj iĝis post [[Reformacio]] rezidejo, administrejo, kastelo. En 1676 duko [[Bernardo la 1-a (Saksio-Meiningen)]] deklaris Ichtershausen rezidejan lokon sian; tamen li jam kvar jarojn poste translokiĝis al [[Meiningen]]. Tiam konstruitis la modesta kastelo kaj (jam ne ekzistanta urbomuro kun du pordegoj). Alikonstruo kaj pligrandiĝo de la Marienburg-kastelo iĝis en la 1710a jaro. Inter oktobro 1813 kaj marto 1814 ĝi servis kiel lazareto por [[prusio|prusaj]] soldatoj kiuj estis sieĝanta la remparojn de sur [[Petersberg (Erfurto)]] okupatajn fare de [[napoleono Bonaparte|napoleona]] trupo. En 1877 iĝis ilia alifunkciigo je prizono kaj ĝis 2013 troviĝis surloke malliberejo por junuloj. Ekde 2013 la prizono estas en [[Rudisleben]], urbokvartalo de [[Arnstadt]].

Do disponas nun kvin hektarojn granda, diverse surkonstruita kaj pli ol 130 jarojn al la publiko malpermesita teritorio por novaj ideoj. Tiun ŝancon je renaskiĝo havas memkompreneble ankaŭ la iama, belega Marienburg-kastelo.&lt;ref&gt;[http://www.reiseweltatlas.de/wiki/Ichtershausen_Geschichte-75823.html Pri la historio kastela kaj kastelĉirkaŭa]&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
{{Projektoj}}
* [[Tombo de la Prusoj (Ichtershausen)]]

{{Koordinato|NS=50.87328641|EW=10.97112157|type=landmark|region=DE-TH}}

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Kasteloj en Distrikto Ilm|Marienburg]]
[[Kategorio:Malliberejoj en Germanio]]</text>
      <sha1>2rhu6q4ysyfeo6h3yz5937661wev59w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chřibská</title>
    <ns>0</ns>
    <id>680990</id>
    <revision>
      <id>9470709</id>
      <parentid>8893199</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:39:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8067" sha1="pgujbd2tx7ux1kktrp77usqiamjnit0" xml:space="preserve">{{Geokesto | urbo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo                     = Chřibská
| devena_nomo              = 
| alia_nomo                = {{Lang-de|Kreibitz}}
| alia_nomo1               = 
| kategorio                = urbo
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio               = 
| oficiala_nomo            = Chřibská
| moto                     = 
| kromnomo                 = 
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero                   = Chřibská.jpg
| dosiero_priskribo         = Placo kun preĝejo de sankta Georgo kun naskodomo de [[Tadeáš Haenke]] (tute dekstre)
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago                     = Chřibská vlajka.png
| blazono                   = Chribska znak.jpg
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando                     = Ĉeĥio
| lando_tipo                = Ŝtato
| lando_flago               = 1
| ŝtato                    = 
| regiono                   = Regiono Ústí nad Labem
| distrikto                 = Distrikto Děčín
| municipo                  = Varnsdorf
| municipo_tipo             = Administra municipo
| histregiono               = Bohemio
| histregiono1              = Sudetio
| histregiono_tipo          = 
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parenco                   = PPR Luzacia montaro
| limo                      = 
| limo_noto                 = 
| rivero                    = Chřibská Kamenice
| rivero1                   = 
| montaro                   = Luzacia montaro
| konstruaĵo               = Valbaraĵo Chřibská
| konstruaĵo_tipo          = Valbaraĵo
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo                    = Chřibská
| koordinatoj_ne_en_titolo = true
| leviĝo                  = 387
| lat_d                    = 50
| lat_m                    = 51
| lat_s                    = 48
| lat_NS                   = N
| long_d                   = 14
| long_m                   = 28
| long_s                   = 59
| long_EW                  = E
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo                     = 15.93
| areo_rondumo             = 2
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro               = {{WikidataLoĝantaro}}
| loĝantaro_dato          = {{WikidataLoĝantaroDato}}
| loĝantaro_denseco       = auto
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita              = 1352
| establita_tipo         = Unua skribmencio
| dato                     = 
| ĉefulo                    = 
| ĉefulo_tipo               = 
| ĉefulo_partio             = 
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1
| horzono_DST       = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2
| poŝtkodo              = 407 44
| areo_kodo                = 
| areo_kodo_tipo           = 
| kodo                     = CZ042
| kodo_tipo               = [[NUTS|NUTS 3]]
| kodo1                    = CZ0421
| kodo1_tipo               = [[NUTS|NUTS 4]]
| kodo2                    = CZ0421 562530
| kodo2_tipo               = [[NUTS|NUTS 5]]
&lt;!-- *** UNESCO ktp. *** --&gt;
| unesko_nomo               = 
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera                    = 4
| libera_tipo               = Katastraj teritorioj
| libera1                   = 4
| libera1_tipo              = Partoj de urbo
| libera2                   = 4
| libera2_tipo              = Bazaj setlejunuoj
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo_priskribo             = Situo enkadre de Ĉeĥio
| mapo_lokumilo              = Ĉeĥio
| mapo1                      = 
| mapo1_fono                   = 
| mapo1_priskribo              = 
| mapo1_lokumilo               = 
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| retpaĝo                  = [http://www.chribska.cz www.chribska.cz]
| commons                   = Chřibská
| portalo                   = Ĉeĥio
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj                = 
}}
'''Chřibská''' ({{lang-de|Kreibitz}}) estas urbo de [[Ĉeĥio]], en [[distrikto Děčín]], en [[Luzacia montaro]], tuj apud limo kun [[Ŝluknova terlango]], rande de [[Nacia parko Bohemia Svislando]]. Vivas ĉi tie {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} ({{WikidataLoĝantaroDato}}). La urbon kreas partoj [[Dolní Chřibská]], [[Horní Chřibská]], Chřibská kaj [[Krásné Pole (Chřibská)|Krásné Pole]], kiuj senpere ligas al si. Kontraŭe al tio proksima [[Nová Chřibská]], situanta oriente, sed apartenanta al municipo [[Rybniště]], same kiel stacidomo Chřibská, troviĝanta en domaro [[Nový Semerink]] en arbaroj proksimume 2&amp;nbsp;km de Horní Chřibská. Tra Chřibská trafluas rivereto [[Chřibská Kamenice]]. Sudoriente super la urbo troviĝas (en katastra teritorio [[Rybniště]] apud limo de Horní Chřibská) [[valbaraĵo Chřibská]].

{{Najbaraj municipoj}}

== Historio ==
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro [[1352]]. Ankoraŭ pli malnovan historion de la urbo markas ŝtono portanta jaroj 1144, trovita ĝi estis dum alikonstruo de preĝejo.

En Chřibská estis la plej malnova [[vitrofarejo|vitrofareja gisejo]] en la tuta mezeŭropa regiono, kiu laŭ enskriboj en kortegaj tabuloj ekzistis jam en la jaroj 1426 kaj 1428. La plej malnova enskribo en la libro de urbo estas el la jaro 1514, ĝi parolas pri tio, ke la gisejo estas en trafiko pli ol 100 jaroj, t.e. ĝi devis ekzisti jam en la jaro 1414. Dum tempo de la daŭrado de gisejo en Chřibská ĉi tie agadis vico de vitrofaristaj majstroj. Post la dua mondmilito la gisejo fariĝis posedaĵo de entreprenoj Borské sklo, resp. Crystalex Nový Bor. Oni produktis ĉi tie unue verdan vitron, poste materialon por polurado, gravurado kaj pentrado. La gisejo produktis ĝis la jaro 2007, kiam ĝia trafiko pro ekonomiaj kaŭzoj finiĝis. La areon de la gisejo sekve dividis inter si kelke da privataj firmaoj, kiuj ĉi tie entreprenas en fakoj, kiuj havas nenian kunigecon kun vitro.

Plimulto de loĝantoj estis de germana nacieco, post [[ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio|ellandigo]] okazis abrupta sinko de la loĝantoj. Nove alivenitja ĉeĥaj entreprenistoj ofte forveturigis ekipaĵarojn de la germanaj entreprenoj el la limregiono kaj finigis produktadon, kio kaŭzis pluan malpliiĝon de loĝantoj. Estis detruitaj kelke da domoj, inkluzive de kelkaj en la placo.

Post la jaro 1989 okazis iom post ioma renovigo.

Ekde la [[10-a de oktobro]] [[2006]] Chřibská estas denove urbo.

== Loĝantaro ==
{{Grafikaĵo de nombro de loĝantoj|tabelo=sub|rompi=6}}

== Signifaj naskiĝintoj ==
* vitrofarista familio de Friedrichoj, proprumanta gisejojn en la jaroj 1504–1689
* [[Malachias Siebenhaar]] (1616–1685), muzika komponisto
* Ferdinand Pohl (1748–1809), fondinto de produktado de vitraj harmonikoj
* [[Tadeáš Haenke]] (1761–1817), kuracisto, vojaĝisto kaj natursciencisto. Temas pri malkovrinto de la plej granda [[nimfeo|nimfea]] kreskaĵo de la mondo - [[Victoria amazonica]]. Liaj malkovroj el praarbaroj de [[Sud-Ameriko]] havas validecon ĝis hodiaŭ.

== Lokaj partoj ==
* [[Dolní Chřibská]]
* [[Horní Chřibská]]
* '''Chřibská'''
* [[Krásné Pole (Chřibská)|Krásné Pole]]

== Memorindaĵoj ==
* Preĝejo de sankta Georgo
* Ŝosea ponto kun statuoj de sankta Johano Nepomuka kaj Virgulino Maria en la placo
* Paroĥo n-ro 9
* Urbodomo n-ro 21
* Kamparana domo n-ro 10
* Kamparana domo n-ro 160
* Kamparana domo n-ro 182
* [[Akvovojo kun akvodukto en Chřibská|Akva alkondukilo kun akvodukto]] – teknika memorindaĵo el la jaro 1888 en Dolní Chřibská
* [[Muelejo de Horn por spicoj]] n-ro 35 en Dolní Chřibská

== Pluaj fotoj ==
&lt;gallery&gt;
Chřibská_(2).jpg|Urbodomo en la placo
Chřibská_(1).jpg|Kajo de Chřibská Kamenice okcidente de la placo
Chřibská_(3).jpg|Kajo de Chřibská Kamenice
Chribska - St. Georgs church - ambit.JPG|Ambito de la preĝejo de sankta Georgo kun baroka kapelo el la jaro 1762
Chribska-prehrada-2006.jpg|[[Valbaraĵo Chřibská]]
&lt;/gallery&gt;

{{Chřibská}}
{{Municipoj de Regiono Ústí nad Labem|Distrikto Děčín}}

[[Kategorio:Chřibská| ]]
[[Kategorio:Municipoj en distrikto Děčín]]
[[Kategorio:Urboj en distrikto Děčín]]
[[Kategorio:Urboj en Bohemio]]
[[Kategorio:Setlejoj en Luzacia montaro]]
[[Kategorio:Setlejoj en PPR Luzacia montaro]]</text>
      <sha1>pgujbd2tx7ux1kktrp77usqiamjnit0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Li Chao</title>
    <ns>0</ns>
    <id>707078</id>
    <revision>
      <id>9470751</id>
      <parentid>7059135</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4910" sha1="9j7ni547pwtpa2455suc421tepnripm" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''LI Chao''' ({{Lang-zh|: 李超}} naskiĝis {{naskiĝdato|1989|4|21}} en [[Tajuano]], [[Ŝanŝio]]) estas [[Ĉinio|ĉina]] [[Ŝako|ŝaka]] [[grandmajstro]] kaj azia ĉampiono en 2013. En 2007 li fariĝis la 23-a grandmajstro de Ĉinio en la aĝo de 18.

Li estis asistanto de [[Wang Yue]] dum pluraj okazoj, ambaŭ estas bonaj amikoj ili konatiĝis dum sia infanaĝo.

== Kariero ==
Li Chao komencis ludi ŝakon kiam li havis ses jarojn.

En 2005 li finis en la sesa pozicio ĉe la Monda Juniora Ŝaka Ĉampionumo, kiu okazis en [[Istanbulo]], [[Turkio]]. En aŭgusto 2007 Li venkis en la Skandinava [[Ŝakturniro]] en [[Täby]], [[Svedio]] per 8½ poentoj el 9.&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto|url=http://www.theweekinchess.com/html/twic666.html#12 |titolo= TWIC 666: Scandinavian Chess Tournament |titolo-aldono= |alirdato= 2020-10-13|persona nomo= Mark|familia nomo=Crowther |aŭtoroligilo= |kunaŭtoroj= |redaktinto= |dato= |formato= |verko= |eldoninto= |paĝoj= |lingvo= en|arkivurl= |arkivdato= |citaĵo= }}&lt;/ref&gt; En septembro 2007 li gajnis la kvaran IGB Dato' Arthur Tan Malajzio Malferma Turniro en [[Kuala-Lumpuro]]. Li gajnis la Prezidanton [[Gloria Macapagal-Arroyo]] Pokalo en [[Manilo]], [[Filipinoj]] kio okazis dum la 21an-29an de novembro 2007.

En 2007 li gajnis la grandmajstran titolon. Liaj GM normoj estis atingitaj ĉe:
* Monda Juniora Ŝaka Ĉampionumo 2005 en Istanbulo; poentaro 8½/13
* Aeroflot Malferma Turniro 2007, Grupo A1 en [[Moskvo]]; poentaro 4½/9
* Lake Sevan turniro (kategorio 12) en [[Martuni]], [[Armenio]] kie li gajnis 5½/9, ĉe la unua pozicio kun Yuri Vovk kaj G.N. Gopal

En aprilo 2008 li kundividis la unuan pozicion per 7/9 kaj kvara post decidludoj ĉe la 10-a Dubaja Malferma Turniro. En majo 2008 li finis unua per 8.0/11 kaj unua post decidludoj ĉe la 2-a Filipina Internacia Malferma Turniro en Subic Bay Freeport Zone. En aŭgusto 2008 li gajnis la 5an IGB Dato' Arthur Tan Malaysia Open per 9/11. En la sekva monato li konkuris ĉe la 5a Rusio-Ĉinio Matĉo en [[Ningbo]], Ĉinio kie li atingis 3/5 kaj efikeco de 2767 por la vira teamo (kun [[Wang Yue]], [[Wang Hao]], [[Ni Hua]], [[Bu Xiangzhi]]).

En la Ŝaka Mondpokalo 2009, kiu okazis en [[Ĥanti-Mansijsk]], [[Rusio]] li atingis la trian rondon sed perdis kontraŭ Vugar Gashimov.

En 2010 Li Chao venkis en la Corus C-turniro en [[Drechterland|Wijk aan Zee]] (15a-31a januaro) per 10/13 la venko kvalifikis lin por la Corus Group B 2011, poste renomita al ''Tata Steel Chess Tournament'' grupo B. Kelkajn monatojn poste en aprilo 2010, li konvinke venkis en la 48-a Doeberl Pokalo okazigita en [[Kanbero]], [[Aŭstralio]].

Ĉe la Tata Steel B-turniro (2011) li atingis 6/13 por la naŭa pozicio. Li venkis en la ŝakturniro de la [[Universiado|Somera Universiado]] en [[Ŝenĵeno]], Ĉinio per poentaro de 8,5/9, du poentoj antaŭ la aliaj, inkluzive de samlandanoj Wang Hao kaj Wang Yue. En oktobro 2011 li gajnis la Indonezian Malferman Ŝakan Ĉampionumon en [[Ĝakarto]] post decidludoj kontraŭ [[Ganguly Surya Shekhar]]. Li partoprenis en la Ŝaka Mondpokalo 2011, kie li estis eliminita en la unua rondo kontraŭ [[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]].

Li kundividis la unuan pozicion kun Yu Yangyi ĉe la 2a Indonezia Malferma Ŝaka Ĉampionumo en 2012, sed restis dua post decidludoj. Li gajnis la Azian Ŝakan Ĉampionumon en [[Manilo]] kaj tiu rezulto kvalifikis lin por la Mondapokalo 2013. En 2014 li gajnis la Rejkjavikan Malferman Turniron per 8½/10.

En marto 2015 li gajnis la 31-an Cappelle-la-Grande Malferman Turniron. Tiu sukceso estis sekvita per la venko ĉe la 19-a Neckar Malferma Turniro en [[Deizisau]], [[Germanio]] per poentaro de 8½/9. En aŭgusto 2015 li ludis ses ludan matĉon kontraŭ la hungara grandmajstro [[Péter Lékó]] en [[Szeged]], [[Hungario]]. Li venkis en la matĉo per 4-2 (+2-0=4). Li ludis por la teamo &quot;Siberio&quot; (kune kun [[Vladimir Kramnik]], [[Levon Aronian]], [[Alexander Grischuk]], [[Wang Yue]] inter aliaj) kiu venkis en la ''European Club Cup'' 2015 en [[Skopjo]], [[Respubliko Makedonio]].

== Rimarkindaj ludoj ==
* [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1431881 Li Chao vs Wang Hao], Monda Juniora Ĉampionumo 2006, ([[Enciklopedio de ŝakaj malfermoj|ECO]] B01), 1-0
* [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1507473 Li Chao vs Evgeny Alekseev], Russia vs China Match 2008, ([[Enciklopedio de ŝakaj malfermoj|ECO]] C67), 1-0
* [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1522589 Tu Hoang Thong vs Li Chao], Ŝakolimpiko 2008, ([[Enciklopedio de ŝakaj malfermoj|ECO]] A45), 0-1

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{FIDE}}
* {{OlimpBase}}
* {{ChessGames}}
* {{365chess}}
* {{Twitter}}
{{Portalstrio|Biografio|Ludo}}
{{Bibliotekoj}}

{{Vivtempo|Li Chao}}
[[Kategorio:Ĉinaj ŝakistoj]]
[[Kategorio:Grandmajstroj]]
[[Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj]]</text>
      <sha1>9j7ni547pwtpa2455suc421tepnripm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aŭdaparato</title>
    <ns>0</ns>
    <id>707856</id>
    <revision>
      <id>9470745</id>
      <parentid>9425448</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8791" sha1="atil5rbjmuuei5tsiujr7bz820xjguz" xml:space="preserve">'''Aŭdaparato''' estas [[ilo]] por plibonigi aŭdon de ĝia uzanto. Ĝia plej grava tasko estas helpi kapti [[parolo]]n, eĉ en bruo. Ĝi estas medicina ilo en plej landoj, kaj estas regulite tiel.

[[Dosiero:Hörapparat - 1 - 2020.jpg|eta|Moderna aŭdaparato surhavinta malantaŭ de orelo]]
[[Dosiero:Hörapparat - 2 - 2020.jpg|eta|Moderna aŭdaparato surhavebla malantaŭ orelo kun malgranda ĉela akumulatoro]]

Fruaj iloj, kiel oreltrompeto estis pasivaj fortigiloj, kiuj kolektis voĉenergion kaj sendis ĝin en [[orelo]]n.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Bentler Ruth A., Duve , Monica R. | year = 2000 | title = Comparison of Hearing Aids Over the 20th Century | url = | journal = Ear &amp; Hearing | volume = 21 | issue = 6| pages = 625–639 | doi=10.1097/00003446-200012000-00009}}&lt;/ref&gt; Modernaj iloj estas [[cifereca]]j kaj elektroakustikaj, kiuj transformas [[sono]]jn de ĉirkaŭaĵo laŭ preferoj de ĝiaj uzantoj. Parolo estas farita pli inteligebla kaj pli agrabla. Tiu prilaboro povas transformi sonojn ege, ekzemple ĝi lokalizas fonton de sonoj, kaj helpas la uzanton aŭdi space. Modernaj iloj povas mildigi bruon, kunpremi [[frekvenco]]jn, kaj malhelpi indukton. Kluĉaj iloj povas komuniki unu al la alia, kun mobilaj iloj por helpi [[komunikado]]n.

Cifereca teĥnologio ebligas fabriki novajn pli rapidajn ilojn kun pli granda kapacito por kalkulado. Ili povas esti adapteblaj al resta aŭdo, kaj povas selektive plifortigi frekvencojn, adaptanta sin al parolo kaj bruo.

Aŭdaparatoj havas pleje tri enigan nivelojn (50-70-90&amp;nbsp;dB, aŭ 40-60-80&amp;nbsp;dB), kiujn plifortigas kompresoro (WDRC - Wide Dynamic Range Compressor). Ĝi plifortigas malfortajn sonojn pli, fortajn malpli aŭ ne. Aŭdiologoj adaptas ilojn al uzantoj: al ilia resta aŭdo, al ilia korpo, kaj al ilia vivstilo. Bone elektita aparato povas multe helpi.

== Uzado ==
Aŭdaparatoj ne povas redoni malgajnitan aŭdon, sed kun bone elektita kaj adaptita ilo la uzanto povas vivi normale. Du difektoj malhelpas uzi aŭdaparatojn ĝuste:
* Primara aŭdkrusto povas malgajni ĉelojn sen stimulado. Ju pli granda la difekto, des pli granda la malgajno.
* Difekto de ĉeloj en la orelo povas igi [[aŭdmalkapablo|aŭdan malkapablon]], kiu malplibonigas komprenon de parolo. Ankaŭ selektiva plifortigado de frekvencoj povas helpi malpli.

== Tipoj ==
Aŭdaparatoj havas pli tipojn, kiuj malsamas je grandeco, strukturo kaj povumo. Estas inter aliaj:
* Surkorpaj iloj
* Iloj malantaŭ orelo
* Iloj en orelo
* Nevideblaj iloj en orelo
* Daŭre surhaveblaj iloj
* Malfermite alĝusteblaj iloj

=== Surkorpaj iloj ===
Surkorpaj iloj estas inventitaj de Harvey Fletcher laborante ĉe Bell Laboratories.&lt;ref&gt;[http://books.google.ca/books?id=3N72rIoTHiEC&amp;pg=PA72&amp;lpg=PA72&amp;dq=Harvey+Fletcher+hearing+aid+-wiki&amp;source=bl&amp;ots=GU5b6DG5zr&amp;sig=b8MUoxOv68yQ9rqZ2nCwcewGg4o&amp;hl=en&amp;ei=yAI8S4TQG8GSlAfLnuiYBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=19&amp;ved=0CE4Q6AEwEg#v=onepage&amp;q=Harvey%20Fletcher%20hearing%20aid%20-wiki&amp;f=false Signals, sound, and sensation By William M. Hartmann]&lt;/ref&gt; Aparatoj havas du partojn, aparatdomon kun mikrofono estas surhavita sur korpo aŭ en kolo, alĝustigon kun laŭtilo en orelo.&lt;ref name=&quot;NIH&quot;&gt;{{citation
|title= Hearing Aid Basics
|url=http://www.nidcd.nih.gov/health/hearing/pages/hearingaid.aspx
|publisher = National Institute of Health
|accessdate =December 2, 2011}}&lt;/ref&gt; Malavantaĝo estas granda distanco inter mikrofono kaj laŭtilo, distordo kaj bruo. Avantaĝo estas granda plifortado, malgranda retrokupa senteco, kaj simpla uzeco.

=== Iloj malantaŭ orelo ===
Iloj malantaŭ orelo havas aparatdomon, kubuton, alĝustigon kaj tubon inter kubuto kaj alĝustigo. Domo enhavas elektronikon, laŭtilon kaj mikrofonon. Por havi bonan ilon ĉiu parto devas esti bonaj. Al tiu grupo apartenas iloj kun laŭtiloj en orelo (RIE, RITE, RIC). Tiuj havas laŭtilon en orelo, kaj elektronikon malantaŭ de orelo. Se stato de uzanto eblas, oni uzas malfermitan alĝuston, kiu ne fermas aŭdan kanalon.

Uzante malfermitan alĝuston, oni laboras per maldika tubo kaj speciala malfermita domo. Uzante RIE oni povas doni malfermitan domon sur laŭtilo. Tiuj aparatoj estas metitaj malantaŭ de orelo.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.nidcd.nih.gov/health/hearing/pages/hearingaid.aspx|titolo=Hearing Aids|alirdato=9-a de septembro 2012|eldoninto=National Institute on Deafness and Other Communication Disorders}}&lt;/ref&gt; En kazo de fermita aŭda kanalo uzanto malgajnas pinnan efikon, kiu povus helpi lokalizi sonojn.

Avantaĝo estas bona maniplebleco, malgranda rato de paneo, kaj pli granda povumo. Tiuj aparatoj estas uzeblaj en variaj konstituoj de la uzanto.

=== Iloj en orelo ===
Iloj en orelo povas esti en aŭriklo aŭ en aŭda kanalo. Oni uzas premsignon de aŭriklo aŭ aŭda kanalo por pli bona adapto. Uzeblaj estas en variaj konstituoj.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=https://www.hazipatika.com/napi_egeszseg/hallas/cikkek/hallasjavito_megoldasok/a_hallokeszulekek_tipusai_mukodese/20140423123844|titolo=A hallókészülékek típusai, működése|alirdato=2016-11-18|dato=2014-04-23}}&lt;/ref&gt; Aparatoj en aŭda kanalo (IIC, CIC, MIC, ITC, ITE) estas malgrandaj. Aŭriklaj aparatoj kovras nur malsupra parton de aŭriklo. Ne estas videblaj dum vizaĝ-al-vizaĝe parolado.

Domo estas farite de mano, sed kun maŝina helpo kaj speciala UVA teĥniko. Plej moderna teĥnologio estas 3D sistemo. Speciala CAD sistemo skanas la premsignon, kaj ĝi faras per tiu 3D modelon de orelo. Per tiu estas la domo planebla.

Tiuj aparatoj donas pli naturan sonadon kaj konservas pinnan efikon, sed bezonas pli servadon.

=== Nevideblaj iloj en orelo ===
Nevideblaj iloj en orelo (IIC) estas tute en aŭda kanalo, kaj tute nevideblaj.&lt;ref&gt;[http://www.nytimes.com/2006/09/24/business/yourmoney/24novel.html?ex=1164517200&amp;en=dba8306ee44bce99&amp;ei=5070 The Hearing Aid as Fashion Statement], by Anne Eisenberg, September 24, 2005 on NYTimes.com. Accessed 24 Nov 2006.&lt;/ref&gt; Estas faritaj individue aŭ univerzale. Iuj aparatoj estas alĝusteblaj distance, eble per poŝtelefonoj.

=== Daŭre surhaveblaj iloj ===
Oni povas uzi daŭre surhaveblajn ilojn dum monatoj. Tiuj estas el mola materio, kaj fakulo metas ilin en orelo de uzantoj. Uzeblaj en malgranda aŭ meza aŭdmalgajno.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Sanford|first1=Mark J., MS|last2=Anderson|first2=Tamara|last3=Sanford|first3=Christine|title=The Extended-Wear Hearing Device: Observations on Patient Experiences and Its Integration into a Practice|journal=The Hearing Review|date=March 10, 2014|volume=24|issue=3|pages=26–31|url=http://www.hearingreview.com/2014/03/extended-wear-hearing-device-observations-patient-experiences-integration-practice/|accessdate=1-a de decembro 2014}}&lt;/ref&gt;

Malfermite alĝusteblaj iloj estas malgrandaj tipoj malantaŭ de orelo. Ili havas malgrandan efikon al rezonanco de aŭdkanalo, ĉar ili lasas ĝin libere. Ilia celo estas malgrandigi de okluza efiko, kaj estas uzeblaj nur kazo de meze severa aŭdmalgajno en grandaj frekvenco.

== Teĥnologio ==
=== Kompatebleco kun aliaj aparatoj ===
Aŭdaparato kaj [[poŝtelefono]] povas esti [[akordo|akordigeblaj]], se ili povas komuniki kiel, ke tiu igas bone kompreneblan sonon. Ili povas kontaktigi laŭ pli metodoj:
* Akustike: Sono el [[poŝtelefono]] estas aŭdita per [[mikrofono]] de aŭdaparato.
* Per elektromagnetoj: Signo de poŝtelefono estas perceptita de [[elektromagneto]] en aŭdaparato.&lt;ref name=&quot;T-coils and Smartphones&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://online.qmags.com/HH1013?pg=1&amp;mode=2#pg32&amp;mode2|titolo=Staff Writer|alirdato=2014-02-13|familia nomo=Mestayer|persona nomo=Kathi|eldoninto=Hearing Health Magazine|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140222163026/http://online.qmags.com/HH1013?pg=1&amp;mode=2#pg32&amp;mode2#pg32&amp;mode2|arkivdato=2014-02-22}}&lt;/ref&gt;
* Per protokolo je 2.4&amp;nbsp;GHz, per kiu povas aŭdaparato, poŝtelefono, [[televidilo]] kaj [[tekkomputilo]] komuniki unu kun la alia.

=== Senkablaj modeloj ===
En novaj tipoj estas ankaŭ senkablaj modeloj. Aparato de du oreloj povas komuniki senkable, kaj ili povas adaptiĝi sinkrone al la ĉirkaŭaĵo kaj povas transigi sonojn.

=== Malfermite alĝusteblaj iloj ===
FM teĥnologio estas bona alternativo por rehabilito de aŭdmalkapabluloj, sed la alternativa 2.4&amp;nbsp;GHz teĥnologio havas pli da ebleco kaj pli simplan manipuleblon.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author1=Dave Fabry |author2=Hans Mülder |author3=Evert Dijkstra |date=Novembro 2007|title= Acceptance of the wireless microphone as a hearing aid accessory for adults|journal= The Hearing Journal|volume= 60 | issue = 11|pages= 32–36|doi=10.1097/01.hj.0000299170.11367.24}}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}

== Tradukfonto ==
{{Trad|hu|Hallókészülék}}

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Surdeco]]</text>
      <sha1>atil5rbjmuuei5tsiujr7bz820xjguz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470746</id>
      <parentid>9470745</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8820" sha1="cusbudk7luiekf2dr9juzyl9q0ooq9p" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo}}

'''Aŭdaparato''' estas [[ilo]] por plibonigi aŭdon de ĝia uzanto. Ĝia plej grava tasko estas helpi kapti [[parolo]]n, eĉ en bruo. Ĝi estas medicina ilo en plej landoj, kaj estas regulite tiel.

[[Dosiero:Hörapparat - 1 - 2020.jpg|eta|Moderna aŭdaparato surhavinta malantaŭ de orelo]]
[[Dosiero:Hörapparat - 2 - 2020.jpg|eta|Moderna aŭdaparato surhavebla malantaŭ orelo kun malgranda ĉela akumulatoro]]

Fruaj iloj, kiel oreltrompeto estis pasivaj fortigiloj, kiuj kolektis voĉenergion kaj sendis ĝin en [[orelo]]n.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Bentler Ruth A., Duve , Monica R. | year = 2000 | title = Comparison of Hearing Aids Over the 20th Century | url = | journal = Ear &amp; Hearing | volume = 21 | issue = 6| pages = 625–639 | doi=10.1097/00003446-200012000-00009}}&lt;/ref&gt; Modernaj iloj estas [[cifereca]]j kaj elektroakustikaj, kiuj transformas [[sono]]jn de ĉirkaŭaĵo laŭ preferoj de ĝiaj uzantoj. Parolo estas farita pli inteligebla kaj pli agrabla. Tiu prilaboro povas transformi sonojn ege, ekzemple ĝi lokalizas fonton de sonoj, kaj helpas la uzanton aŭdi space. Modernaj iloj povas mildigi bruon, kunpremi [[frekvenco]]jn, kaj malhelpi indukton. Kluĉaj iloj povas komuniki unu al la alia, kun mobilaj iloj por helpi [[komunikado]]n.

Cifereca teĥnologio ebligas fabriki novajn pli rapidajn ilojn kun pli granda kapacito por kalkulado. Ili povas esti adapteblaj al resta aŭdo, kaj povas selektive plifortigi frekvencojn, adaptanta sin al parolo kaj bruo.

Aŭdaparatoj havas pleje tri enigan nivelojn (50-70-90&amp;nbsp;dB, aŭ 40-60-80&amp;nbsp;dB), kiujn plifortigas kompresoro (WDRC - Wide Dynamic Range Compressor). Ĝi plifortigas malfortajn sonojn pli, fortajn malpli aŭ ne. Aŭdiologoj adaptas ilojn al uzantoj: al ilia resta aŭdo, al ilia korpo, kaj al ilia vivstilo. Bone elektita aparato povas multe helpi.

== Uzado ==
Aŭdaparatoj ne povas redoni malgajnitan aŭdon, sed kun bone elektita kaj adaptita ilo la uzanto povas vivi normale. Du difektoj malhelpas uzi aŭdaparatojn ĝuste:
* Primara aŭdkrusto povas malgajni ĉelojn sen stimulado. Ju pli granda la difekto, des pli granda la malgajno.
* Difekto de ĉeloj en la orelo povas igi [[aŭdmalkapablo|aŭdan malkapablon]], kiu malplibonigas komprenon de parolo. Ankaŭ selektiva plifortigado de frekvencoj povas helpi malpli.

== Tipoj ==
Aŭdaparatoj havas pli tipojn, kiuj malsamas je grandeco, strukturo kaj povumo. Estas inter aliaj:
* Surkorpaj iloj
* Iloj malantaŭ orelo
* Iloj en orelo
* Nevideblaj iloj en orelo
* Daŭre surhaveblaj iloj
* Malfermite alĝusteblaj iloj

=== Surkorpaj iloj ===
Surkorpaj iloj estas inventitaj de Harvey Fletcher laborante ĉe Bell Laboratories.&lt;ref&gt;[http://books.google.ca/books?id=3N72rIoTHiEC&amp;pg=PA72&amp;lpg=PA72&amp;dq=Harvey+Fletcher+hearing+aid+-wiki&amp;source=bl&amp;ots=GU5b6DG5zr&amp;sig=b8MUoxOv68yQ9rqZ2nCwcewGg4o&amp;hl=en&amp;ei=yAI8S4TQG8GSlAfLnuiYBw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=19&amp;ved=0CE4Q6AEwEg#v=onepage&amp;q=Harvey%20Fletcher%20hearing%20aid%20-wiki&amp;f=false Signals, sound, and sensation By William M. Hartmann]&lt;/ref&gt; Aparatoj havas du partojn, aparatdomon kun mikrofono estas surhavita sur korpo aŭ en kolo, alĝustigon kun laŭtilo en orelo.&lt;ref name=&quot;NIH&quot;&gt;{{citation
|title= Hearing Aid Basics
|url=http://www.nidcd.nih.gov/health/hearing/pages/hearingaid.aspx
|publisher = National Institute of Health
|accessdate =December 2, 2011}}&lt;/ref&gt; Malavantaĝo estas granda distanco inter mikrofono kaj laŭtilo, distordo kaj bruo. Avantaĝo estas granda plifortado, malgranda retrokupa senteco, kaj simpla uzeco.

=== Iloj malantaŭ orelo ===
Iloj malantaŭ orelo havas aparatdomon, kubuton, alĝustigon kaj tubon inter kubuto kaj alĝustigo. Domo enhavas elektronikon, laŭtilon kaj mikrofonon. Por havi bonan ilon ĉiu parto devas esti bonaj. Al tiu grupo apartenas iloj kun laŭtiloj en orelo (RIE, RITE, RIC). Tiuj havas laŭtilon en orelo, kaj elektronikon malantaŭ de orelo. Se stato de uzanto eblas, oni uzas malfermitan alĝuston, kiu ne fermas aŭdan kanalon.

Uzante malfermitan alĝuston, oni laboras per maldika tubo kaj speciala malfermita domo. Uzante RIE oni povas doni malfermitan domon sur laŭtilo. Tiuj aparatoj estas metitaj malantaŭ de orelo.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://www.nidcd.nih.gov/health/hearing/pages/hearingaid.aspx|titolo=Hearing Aids|alirdato=9-a de septembro 2012|eldoninto=National Institute on Deafness and Other Communication Disorders}}&lt;/ref&gt; En kazo de fermita aŭda kanalo uzanto malgajnas pinnan efikon, kiu povus helpi lokalizi sonojn.

Avantaĝo estas bona maniplebleco, malgranda rato de paneo, kaj pli granda povumo. Tiuj aparatoj estas uzeblaj en variaj konstituoj de la uzanto.

=== Iloj en orelo ===
Iloj en orelo povas esti en aŭriklo aŭ en aŭda kanalo. Oni uzas premsignon de aŭriklo aŭ aŭda kanalo por pli bona adapto. Uzeblaj estas en variaj konstituoj.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto|url=https://www.hazipatika.com/napi_egeszseg/hallas/cikkek/hallasjavito_megoldasok/a_hallokeszulekek_tipusai_mukodese/20140423123844|titolo=A hallókészülékek típusai, működése|alirdato=2016-11-18|dato=2014-04-23}}&lt;/ref&gt; Aparatoj en aŭda kanalo (IIC, CIC, MIC, ITC, ITE) estas malgrandaj. Aŭriklaj aparatoj kovras nur malsupra parton de aŭriklo. Ne estas videblaj dum vizaĝ-al-vizaĝe parolado.

Domo estas farite de mano, sed kun maŝina helpo kaj speciala UVA teĥniko. Plej moderna teĥnologio estas 3D sistemo. Speciala CAD sistemo skanas la premsignon, kaj ĝi faras per tiu 3D modelon de orelo. Per tiu estas la domo planebla.

Tiuj aparatoj donas pli naturan sonadon kaj konservas pinnan efikon, sed bezonas pli servadon.

=== Nevideblaj iloj en orelo ===
Nevideblaj iloj en orelo (IIC) estas tute en aŭda kanalo, kaj tute nevideblaj.&lt;ref&gt;[http://www.nytimes.com/2006/09/24/business/yourmoney/24novel.html?ex=1164517200&amp;en=dba8306ee44bce99&amp;ei=5070 The Hearing Aid as Fashion Statement], by Anne Eisenberg, September 24, 2005 on NYTimes.com. Accessed 24 Nov 2006.&lt;/ref&gt; Estas faritaj individue aŭ univerzale. Iuj aparatoj estas alĝusteblaj distance, eble per poŝtelefonoj.

=== Daŭre surhaveblaj iloj ===
Oni povas uzi daŭre surhaveblajn ilojn dum monatoj. Tiuj estas el mola materio, kaj fakulo metas ilin en orelo de uzantoj. Uzeblaj en malgranda aŭ meza aŭdmalgajno.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Sanford|first1=Mark J., MS|last2=Anderson|first2=Tamara|last3=Sanford|first3=Christine|title=The Extended-Wear Hearing Device: Observations on Patient Experiences and Its Integration into a Practice|journal=The Hearing Review|date=March 10, 2014|volume=24|issue=3|pages=26–31|url=http://www.hearingreview.com/2014/03/extended-wear-hearing-device-observations-patient-experiences-integration-practice/|accessdate=1-a de decembro 2014}}&lt;/ref&gt;

Malfermite alĝusteblaj iloj estas malgrandaj tipoj malantaŭ de orelo. Ili havas malgrandan efikon al rezonanco de aŭdkanalo, ĉar ili lasas ĝin libere. Ilia celo estas malgrandigi de okluza efiko, kaj estas uzeblaj nur kazo de meze severa aŭdmalgajno en grandaj frekvenco.

== Teĥnologio ==
=== Kompatebleco kun aliaj aparatoj ===
Aŭdaparato kaj [[poŝtelefono]] povas esti [[akordo|akordigeblaj]], se ili povas komuniki kiel, ke tiu igas bone kompreneblan sonon. Ili povas kontaktigi laŭ pli metodoj:
* Akustike: Sono el [[poŝtelefono]] estas aŭdita per [[mikrofono]] de aŭdaparato.
* Per elektromagnetoj: Signo de poŝtelefono estas perceptita de [[elektromagneto]] en aŭdaparato.&lt;ref name=&quot;T-coils and Smartphones&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto|url=http://online.qmags.com/HH1013?pg=1&amp;mode=2#pg32&amp;mode2|titolo=Staff Writer|alirdato=2014-02-13|familia nomo=Mestayer|persona nomo=Kathi|eldoninto=Hearing Health Magazine|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140222163026/http://online.qmags.com/HH1013?pg=1&amp;mode=2#pg32&amp;mode2#pg32&amp;mode2|arkivdato=2014-02-22}}&lt;/ref&gt;
* Per protokolo je 2.4&amp;nbsp;GHz, per kiu povas aŭdaparato, poŝtelefono, [[televidilo]] kaj [[tekkomputilo]] komuniki unu kun la alia.

=== Senkablaj modeloj ===
En novaj tipoj estas ankaŭ senkablaj modeloj. Aparato de du oreloj povas komuniki senkable, kaj ili povas adaptiĝi sinkrone al la ĉirkaŭaĵo kaj povas transigi sonojn.

=== Malfermite alĝusteblaj iloj ===
FM teĥnologio estas bona alternativo por rehabilito de aŭdmalkapabluloj, sed la alternativa 2.4&amp;nbsp;GHz teĥnologio havas pli da ebleco kaj pli simplan manipuleblon.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author1=Dave Fabry |author2=Hans Mülder |author3=Evert Dijkstra |date=Novembro 2007|title= Acceptance of the wireless microphone as a hearing aid accessory for adults|journal= The Hearing Journal|volume= 60 | issue = 11|pages= 32–36|doi=10.1097/01.hj.0000299170.11367.24}}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}

== Tradukfonto ==
{{Trad|hu|Hallókészülék}}

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Surdeco]]</text>
      <sha1>cusbudk7luiekf2dr9juzyl9q0ooq9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Christian Gottlob Heyne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>708002</id>
    <revision>
      <id>9470653</id>
      <parentid>9353999</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fonto */</comment>
      <origin>9470653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3251" sha1="cu2nf4j9t7mdlejvkww5xqflupf250l" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}

'''Christian Gottlob HEYNE''' (naskiĝinta la {{daton|25|9|1729}} en [[Chemnitz]], mortinta la {{daton|14|7|1812}} en [[Göttingen]]) estis [[germanio|germana]] arĥeologo kaj filologo.

== Vivo ==
Frekventinte la gimnazion de naskiĝurbo sia li dediĉis sin ekde 1748 en [[Lepsiko]] al la studoj de filologio kaj jursciencoj ĉe [[:de:Johann Friedrich Christ|Johann Friedrich Christ]], [[Johann August Ernesti]] kaj [[:de:Johann August Bach|Johann August Bach]]. En 1753 li iĝis kopiisto ĉe la biblioteko de grafo [[:de:Heinrich von Brühl|Heinrich von Brühl]] en [[Dresdeno]]. Nur la malriĉeco pelis lin je la verkado. Ties fruktoj estis, krom kelkaj tradukoj, la prilaborado de [[Tibulo]] (Leipzig 1755) kaj de [[Epikteto]] (Dresden 1756).

En [[Wittenberg]] kien li venis en 1759 kiel edukisto de nobla junulo, li kontinuigis la studojn kaj revenis en 1760 al Dresdeno. De ĉi tie li vokitis kiel profesoro pri [[retoriko]] en la jaro 1763-a al Göttingen. La sekvanjarojn li iĝis unua universitata bibliotekisto, poste kortega konsilisto kaj sekretario de la Akademio de la sciencoj kaj sekreta justickonsilisto.

Per siaj prelegoj pri la klasika antikveco kaj la gvidado de la filologia seminario li ege helpis la ekfloron de la universitato kaj la plivigligon de la studoj pri la fruaj epokoj. Tamen la studo de lingvo kaj gramatiko estis por li nenio se ne antaŭkondiĉo por povi ekkompreni la spiriton de la antikveco! Filologio en si neniam estu la ĉefa celo. Pro tio li kritikitis ofte, i.a. fare de [[Johann Heinrich Voß]]. Ankaŭ [[Friedrich August Wolf]], estinte iam fidela aŭskultanto lia, iĝis ties polemika malamiko.

La agado de Heyne verkiste komprenas la antikvecon entute kaj temigis mitologion, arĥeologion, historion kiel ankaŭ memkompreneble la interpretadon de la klasikaj verkistoj, speciale de la poetoj.

Inter liaj skribitaĵoj tre menciindas, krom la kolekto esea/programa »Opuscula academica« (Göttingen 1785–1812), la supre menciita Tibulo-eldono (4-a eldono prizorgita de Wunderlich, Leipzig 1817), de [[Vergilio]] (Leipzig 1767–75), de [[Pindaro]] (Göttingen 1773), de la [[homero|homera]] »Iliado« (Leipzig 1882) kaj de la apolodora »Bibliotheca graeca« (Göttingen 1782); bonegas ankaŭ lia enkondukŝlosilo »Einleitung in das Studium der Antike« (Göttingen 1772); liaj komentoj »Erläuterungen« al la tischbein-a verko »Homer nach Antiken« (Göttingen 1801–05) kaj »Lobschrift auf Winckelmann« (Kassel 1778). La gazeto »Göttinger gelehrten Anzeigen«, kiu aperis ekde 1770 sub lia gvido, ja enhavas ankaŭ multaĵojn de Heyne. »Akademische Vorlesungen über die Archäologie und Kunst des Altertums« aperis en Braunschweig en 1821.

Filino lia estis la verkistino [[Therese Huber]].

== Fonto ==
[http://www.zeno.org/nid/2000677203X &quot;Heyne&quot;] - ĉe: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon,'' volumo 9, Leipzig 1907, p. 306  

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Heyne, Christian Gottlob}}

[[Kategorio:Akademianoj]]
[[Kategorio:Germanaj arkeologoj]]
[[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]]
[[Kategorio:Redaktoroj]]
[[Kategorio:Retorikistoj]]
[[Kategorio:Germanaj verkistoj]]
[[Kategorio:Germanaj eldonistoj]]
[[Kategorio:Germanaj tradukistoj]]</text>
      <sha1>cu2nf4j9t7mdlejvkww5xqflupf250l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470654</id>
      <parentid>9470653</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:11:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fonto */</comment>
      <origin>9470654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3252" sha1="bf8fpsztpo4za2iesw7a9ovruftny8c" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}

'''Christian Gottlob HEYNE''' (naskiĝinta la {{daton|25|9|1729}} en [[Chemnitz]], mortinta la {{daton|14|7|1812}} en [[Göttingen]]) estis [[germanio|germana]] arĥeologo kaj filologo.

== Vivo ==
Frekventinte la gimnazion de naskiĝurbo sia li dediĉis sin ekde 1748 en [[Lepsiko]] al la studoj de filologio kaj jursciencoj ĉe [[:de:Johann Friedrich Christ|Johann Friedrich Christ]], [[Johann August Ernesti]] kaj [[:de:Johann August Bach|Johann August Bach]]. En 1753 li iĝis kopiisto ĉe la biblioteko de grafo [[:de:Heinrich von Brühl|Heinrich von Brühl]] en [[Dresdeno]]. Nur la malriĉeco pelis lin je la verkado. Ties fruktoj estis, krom kelkaj tradukoj, la prilaborado de [[Tibulo]] (Leipzig 1755) kaj de [[Epikteto]] (Dresden 1756).

En [[Wittenberg]] kien li venis en 1759 kiel edukisto de nobla junulo, li kontinuigis la studojn kaj revenis en 1760 al Dresdeno. De ĉi tie li vokitis kiel profesoro pri [[retoriko]] en la jaro 1763-a al Göttingen. La sekvanjarojn li iĝis unua universitata bibliotekisto, poste kortega konsilisto kaj sekretario de la Akademio de la sciencoj kaj sekreta justickonsilisto.

Per siaj prelegoj pri la klasika antikveco kaj la gvidado de la filologia seminario li ege helpis la ekfloron de la universitato kaj la plivigligon de la studoj pri la fruaj epokoj. Tamen la studo de lingvo kaj gramatiko estis por li nenio se ne antaŭkondiĉo por povi ekkompreni la spiriton de la antikveco! Filologio en si neniam estu la ĉefa celo. Pro tio li kritikitis ofte, i.a. fare de [[Johann Heinrich Voß]]. Ankaŭ [[Friedrich August Wolf]], estinte iam fidela aŭskultanto lia, iĝis ties polemika malamiko.

La agado de Heyne verkiste komprenas la antikvecon entute kaj temigis mitologion, arĥeologion, historion kiel ankaŭ memkompreneble la interpretadon de la klasikaj verkistoj, speciale de la poetoj.

Inter liaj skribitaĵoj tre menciindas, krom la kolekto esea/programa »Opuscula academica« (Göttingen 1785–1812), la supre menciita Tibulo-eldono (4-a eldono prizorgita de Wunderlich, Leipzig 1817), de [[Vergilio]] (Leipzig 1767–75), de [[Pindaro]] (Göttingen 1773), de la [[homero|homera]] »Iliado« (Leipzig 1882) kaj de la apolodora »Bibliotheca graeca« (Göttingen 1782); bonegas ankaŭ lia enkondukŝlosilo »Einleitung in das Studium der Antike« (Göttingen 1772); liaj komentoj »Erläuterungen« al la tischbein-a verko »Homer nach Antiken« (Göttingen 1801–05) kaj »Lobschrift auf Winckelmann« (Kassel 1778). La gazeto »Göttinger gelehrten Anzeigen«, kiu aperis ekde 1770 sub lia gvido, ja enhavas ankaŭ multaĵojn de Heyne. »Akademische Vorlesungen über die Archäologie und Kunst des Altertums« aperis en Braunschweig en 1821.

Filino lia estis la verkistino [[Therese Huber]].

== Fonto ==
[http://www.zeno.org/nid/2000677203X &quot;Heyne&quot;] - ĉe: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon,'' volumo 9, Leipzig 1907, p. 306  

{{commonscat}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Heyne, Christian Gottlob}}

[[Kategorio:Akademianoj]]
[[Kategorio:Germanaj arkeologoj]]
[[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]]
[[Kategorio:Redaktoroj]]
[[Kategorio:Retorikistoj]]
[[Kategorio:Germanaj verkistoj]]
[[Kategorio:Germanaj eldonistoj]]
[[Kategorio:Germanaj tradukistoj]]</text>
      <sha1>bf8fpsztpo4za2iesw7a9ovruftny8c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470655</id>
      <parentid>9470654</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:12:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="99lrmy4hbl3z5mwy03c7c70qp7n6yag" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}

'''Christian Gottlob HEYNE''' (naskiĝinta la {{daton|25|9|1729}} en [[Chemnitz]], mortinta la {{daton|14|7|1812}} en [[Göttingen]]) estis [[germanio|germana]] arĥeologo kaj filologo.

== Vivo ==
Frekventinte la gimnazion de naskiĝurbo sia li dediĉis sin ekde 1748 en [[Lepsiko]] al la studoj de filologio kaj jursciencoj ĉe [[:de:Johann Friedrich Christ|Johann Friedrich Christ]], [[Johann August Ernesti]] kaj [[:de:Johann August Bach|Johann August Bach]]. En 1753 li iĝis kopiisto ĉe la biblioteko de grafo [[:de:Heinrich von Brühl|Heinrich von Brühl]] en [[Dresdeno]]. Nur la malriĉeco pelis lin je la verkado. Ties fruktoj estis, krom kelkaj tradukoj, la prilaborado de [[Tibulo]] (Leipzig 1755) kaj de [[Epikteto]] (Dresden 1756).

En [[Wittenberg]] kien li venis en 1759 kiel edukisto de nobla junulo, li kontinuigis la studojn kaj revenis en 1760 al Dresdeno. De ĉi tie li vokitis kiel profesoro pri [[retoriko]] en la jaro 1763-a al Göttingen. La sekvanjarojn li iĝis unua universitata bibliotekisto, poste kortega konsilisto kaj sekretario de la Akademio de la sciencoj kaj sekreta justickonsilisto.

Per siaj prelegoj pri la klasika antikveco kaj la gvidado de la filologia seminario li ege helpis la ekfloron de la universitato kaj la plivigligon de la studoj pri la fruaj epokoj. Tamen la studo de lingvo kaj gramatiko estis por li nenio se ne antaŭkondiĉo por povi ekkompreni la spiriton de la antikveco! Filologio en si neniam estu la ĉefa celo. Pro tio li kritikitis ofte, i.a. fare de [[Johann Heinrich Voß]]. Ankaŭ [[Friedrich August Wolf]], estinte iam fidela aŭskultanto lia, iĝis ties polemika malamiko.

La agado de Heyne verkiste komprenas la antikvecon entute kaj temigis mitologion, arĥeologion, historion kiel ankaŭ memkompreneble la interpretadon de la klasikaj verkistoj, speciale de la poetoj.

Inter liaj skribitaĵoj tre menciindas, krom la kolekto esea/programa »Opuscula academica« (Göttingen 1785–1812), la supre menciita Tibulo-eldono (4-a eldono prizorgita de Wunderlich, Leipzig 1817), de [[Vergilio]] (Leipzig 1767–75), de [[Pindaro]] (Göttingen 1773), de la [[homero|homera]] »Iliado« (Leipzig 1882) kaj de la apolodora »Bibliotheca graeca« (Göttingen 1782); bonegas ankaŭ lia enkondukŝlosilo »Einleitung in das Studium der Antike« (Göttingen 1772); liaj komentoj »Erläuterungen« al la tischbein-a verko »Homer nach Antiken« (Göttingen 1801–05) kaj »Lobschrift auf Winckelmann« (Kassel 1778). La gazeto »Göttinger gelehrten Anzeigen«, kiu aperis ekde 1770 sub lia gvido, ja enhavas ankaŭ multaĵojn de Heyne. »Akademische Vorlesungen über die Archäologie und Kunst des Altertums« aperis en Braunschweig en 1821.

Filino lia estis la verkistino [[Therese Huber]].

== Fonto ==
[http://www.zeno.org/nid/2000677203X &quot;Heyne&quot;] - ĉe: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon,'' volumo 9, Leipzig 1907, p. 306  
==Eksteraj ligiloj==
{{commonscat}}
*[https://de.wikisource.org/wiki/Christian_Gottlob_Heyne Vikifontaro]
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Heyne, Christian Gottlob}}

[[Kategorio:Akademianoj]]
[[Kategorio:Germanaj arkeologoj]]
[[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]]
[[Kategorio:Redaktoroj]]
[[Kategorio:Retorikistoj]]
[[Kategorio:Germanaj verkistoj]]
[[Kategorio:Germanaj eldonistoj]]
[[Kategorio:Germanaj tradukistoj]]</text>
      <sha1>99lrmy4hbl3z5mwy03c7c70qp7n6yag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470656</id>
      <parentid>9470655</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eksteraj ligiloj */</comment>
      <origin>9470656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3435" sha1="54usgas436imy299p3rkldiywrn2szj" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}

'''Christian Gottlob HEYNE''' (naskiĝinta la {{daton|25|9|1729}} en [[Chemnitz]], mortinta la {{daton|14|7|1812}} en [[Göttingen]]) estis [[germanio|germana]] arĥeologo kaj filologo.

== Vivo ==
Frekventinte la gimnazion de naskiĝurbo sia li dediĉis sin ekde 1748 en [[Lepsiko]] al la studoj de filologio kaj jursciencoj ĉe [[:de:Johann Friedrich Christ|Johann Friedrich Christ]], [[Johann August Ernesti]] kaj [[:de:Johann August Bach|Johann August Bach]]. En 1753 li iĝis kopiisto ĉe la biblioteko de grafo [[:de:Heinrich von Brühl|Heinrich von Brühl]] en [[Dresdeno]]. Nur la malriĉeco pelis lin je la verkado. Ties fruktoj estis, krom kelkaj tradukoj, la prilaborado de [[Tibulo]] (Leipzig 1755) kaj de [[Epikteto]] (Dresden 1756).

En [[Wittenberg]] kien li venis en 1759 kiel edukisto de nobla junulo, li kontinuigis la studojn kaj revenis en 1760 al Dresdeno. De ĉi tie li vokitis kiel profesoro pri [[retoriko]] en la jaro 1763-a al Göttingen. La sekvanjarojn li iĝis unua universitata bibliotekisto, poste kortega konsilisto kaj sekretario de la Akademio de la sciencoj kaj sekreta justickonsilisto.

Per siaj prelegoj pri la klasika antikveco kaj la gvidado de la filologia seminario li ege helpis la ekfloron de la universitato kaj la plivigligon de la studoj pri la fruaj epokoj. Tamen la studo de lingvo kaj gramatiko estis por li nenio se ne antaŭkondiĉo por povi ekkompreni la spiriton de la antikveco! Filologio en si neniam estu la ĉefa celo. Pro tio li kritikitis ofte, i.a. fare de [[Johann Heinrich Voß]]. Ankaŭ [[Friedrich August Wolf]], estinte iam fidela aŭskultanto lia, iĝis ties polemika malamiko.

La agado de Heyne verkiste komprenas la antikvecon entute kaj temigis mitologion, arĥeologion, historion kiel ankaŭ memkompreneble la interpretadon de la klasikaj verkistoj, speciale de la poetoj.

Inter liaj skribitaĵoj tre menciindas, krom la kolekto esea/programa »Opuscula academica« (Göttingen 1785–1812), la supre menciita Tibulo-eldono (4-a eldono prizorgita de Wunderlich, Leipzig 1817), de [[Vergilio]] (Leipzig 1767–75), de [[Pindaro]] (Göttingen 1773), de la [[homero|homera]] »Iliado« (Leipzig 1882) kaj de la apolodora »Bibliotheca graeca« (Göttingen 1782); bonegas ankaŭ lia enkondukŝlosilo »Einleitung in das Studium der Antike« (Göttingen 1772); liaj komentoj »Erläuterungen« al la tischbein-a verko »Homer nach Antiken« (Göttingen 1801–05) kaj »Lobschrift auf Winckelmann« (Kassel 1778). La gazeto »Göttinger gelehrten Anzeigen«, kiu aperis ekde 1770 sub lia gvido, ja enhavas ankaŭ multaĵojn de Heyne. »Akademische Vorlesungen über die Archäologie und Kunst des Altertums« aperis en Braunschweig en 1821.

Filino lia estis la verkistino [[Therese Huber]].

== Fonto ==
[http://www.zeno.org/nid/2000677203X &quot;Heyne&quot;] - ĉe: ''Meyers Großes Konversations-Lexikon,'' volumo 9, Leipzig 1907, p. 306  
==Eksteraj ligiloj==
{{commonscat|}}
*[https://de.wikisource.org/wiki/Christian_Gottlob_Heyne Vikifontaro]
*[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/11855073X ligiloj ĉe DDB]
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Heyne, Christian Gottlob}}

[[Kategorio:Germanaj profesoroj]]
[[Kategorio:Germanaj arkeologoj]]
[[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]]
[[Kategorio:Redaktoroj]]
[[Kategorio:Retorikistoj]]
[[Kategorio:Germanaj verkistoj]]
[[Kategorio:Germanaj eldonistoj]]
[[Kategorio:Germanaj tradukistoj]]</text>
      <sha1>54usgas436imy299p3rkldiywrn2szj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katalin Novák</title>
    <ns>0</ns>
    <id>722369</id>
    <revision>
      <id>9470756</id>
      <parentid>9378078</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7318" sha1="dlf0xxia7qpz3bxw3aeo49kvq453xzp" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto
 | nomo                   = Katalin Novák
 | dosiero                = Katalin Novák, 2023 (cropped).jpg
 | priskribo              = 
 | pseŭdonomo             =
 | dato de naskiĝo        = [[6an de septembro]] [[1977]]
 | loko de naskiĝo        = [[Hungario]], [[Szeged]]
 | nacieco                = Hungaro [[Dosiero:Flago-de-Hungario.svg|25px|border]]
 | tradukis               = 
 | dato de morto          = 
 | loko de morto          = 
 | verkisto               = 
 | aliaj aktivaĵoj        = ŝtata sekretario pri familiaj kaj junularaj aferoj ĉe la Ministerio pri Homaj Rimedoj
 | akademiano             = 
 | denaska esperantisto   =
 | esperantistiĝis en     = 
 }}

'''Katalin Éva NOVÁK''' sinjorino Veres (la [[6an de septembro]] [[1977]], en [[Szeged]]) estas hungara politikisto, kiu estis prezidento de Hungario de 2022 ĝis 2024.

Antaŭ elektiĝo ŝi estis la ŝtata sekretario pri familiaj kaj junularaj aferoj ĉe la Ministerio pri Homaj Rimedoj ekde [[2014]], vicprezidanto de ''partio [[Fidesz]]'' ekde novembro [[2017]], parlamentano ekde [[2018]]. Ekde la [[1a de oktobro]] [[2020]], ''ministro sen biletujo por familioj''.

Laŭ la ''Influa Barometro [[2020]]'', ŝi estis la 21-a plej influa persono en [[Hungario]]. Laŭ la listo de ''Forbes [[2021]]'', ŝi estas la unua en la publika kategorio.

== Vivo ==
=== Edukadoj ===
==== Enlandaj ====
Ŝi diplomiĝis ĉe [[Universitato Corvinus de Budapeŝto |Budapeŝta Universitato pri Ekonomiko kaj Publika Administrado]] inter 1996 kaj 2001. &lt;ref&gt; Internaciaj Rilatoj / Eŭropaj Studoj - majoro; Media Administrado - Specialiĝo &lt;/ref&gt;

De 1999 ĝis 2004, ŝi frekventis la juran fakultaton ''Universitato Szeged'' kaj la ''Universitaton Parizan'' en jura kaj franca juro, [[Nanterre]].

==== Eksterlandaj ====
* 1992 Arcadia Junior High School, [[Los Angeles]]
* 1995 A Pont Neuf Alapítvány ösztöndíja, [[Parizo]]
* 1999–2000 Franca-Hungara Eŭropa Unia trejnado IEP, Paris szervezésében, Parizo
* 2000–2001 Institut d'Etudes Politiques de Paris, (Sciences-Po) stipendio en la Departemento pri Internaciaj Rilatoj de la Pariza Instituto pri Politikaj Studoj
* 2002–2003 trejnado de Eŭropa Unio organizita de la Franca Universitato pri Publika Administrado (ENA) kaj la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj, Parizo–[[Budapeŝto]]

=== Laborlokoj ===
* 2001– 2003 oficiro pri Eksterlandaj Ministerioj
* 2010 – 2012 ministrokonsilanto, Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj, Kabineto de Ministroj
* 2012 – 2014 stabestro, Ministerio pri Homaj Rimedoj
* 2013 – 2014 ministrokomisaro pri Franclingvaj Aferoj, Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj
* 2014 – 2020 ŝtata sekretario pri familiaj kaj junularaj aferoj, Ministerio pri Homaj Rimedoj
* 2018 – parlamentano
* 2020 – ministro sen portfolio por familioj, Oficejo de Ĉefministro

=== Familio ===
Ŝia edzo estas Attila István Veres, kiu estis la direktoro pri mono kaj valutŝanĝoj de la [[Hungara Nacia Banko]] ekde 2013. &lt;ref&gt; [https://www.bib-edu.hu/eloadok/veres_istvan_attila Attila Veres ] - Bib-edu. Hu &lt;/ref&gt; Infanoj: Ádám (2004), Tamás (2006) kaj Kata (2008).

== Publikaj devoj ==
2020 - kunprezidanto de la Kabineto pri Strategiaj kaj Familiaj Aferoj

2018 - Fondinto-prezidanto de la Klubo Virinoj por Hungario, iniciatinto de la Movado Virinoj por la Hungara Nacio

2019 - prezidanto, Politika Reto pri Valoroj (Political Network for Values)

2019 - vicprezidanto, Virina Sekcio de Internacia Demokrata Unio (International Women's Democrat Union)

2018 - prezidanto, Hungara-Franca Amikaro, Hungara Parlamento

2017 - vicprezidanto, FIDESZ - Hungara Civita-Asocio

2017 - ĉefredaktoro de la Familia-Amika Turno 2010-2018-volumo

2016 - Universitato de Szeged, membro de la Konsilio-Estraro de la Franclingva Universitata Centro

2016 - Germana-Hungara Junulara Societo, membro de la konsila komisiono

2015 - Német-Magyar Ifjúsági Társaság, alapító tag

2015 - „Political Network for Values” Politika Reto pri Valoroj, Konsila Komisiono, vicprezidanto

2013-2014 - Amikoj de Franclingva Ambasadora Grupo, vicprezidanto

== Distingoj ==
* Memorplato de la Franca Ĉambro de Reprezentantoj - a francia Képviselőház emlékplakettje - (2014)
* Batalantoj por Familioj Premio - &quot;Luchador por la Familia&quot; (Családokért küzdők Díj), Katalunio - (2016)
* Familio kaj Vero - &quot;Familia et Veritas&quot; (Család és Igazság Díj), Kartvelio - (2016)
* Memora monero de la Franca Nacia Asembleo - Francia Nemzetgyűlés emlékérme - (2017)
* Premio Ágnes Akócsi, Hungara Infanvartejo-Asocio - Akócsi Ágnes díj, Magyar Bölcsődék Egyesülete, - (2017)
* Premio NOE, Landa Asocio de Grand-Familioj - NOE-díj, Nagycsaládosok Országos Egyesülete - (2018)
* Pro Familie Hungariae Premio, Scienca Societo Hungara Familio kaj Virina Protekto - Magyar Család- és Nővédelmi Tudományos Társaság - (2018)
* Forbes elektis ŝin kiel la plej influan hungarinon en la publika vivo - A Forbes őt választotta a legbefolyásosabb magyar nőnek a közéletben - (2018, 2019, 2020, 2021)
* Gajninto de la Premio Anĝelo de Familioj de la Tri Princoj, Tri Princinoj-Movado - A Három Királyfi, Három Királylány Mozgalom Családok Angyala-díj kitüntetettje (Angelus Familiarum) - (2019)
* Ordono de Honoro de la Franca Respubliko - Kavalira Kruco de la Franca Ordono de Honoro - A Francia Köztársaság Becsületrendje|francia Becsületrend lovagkeresztje - (2019)
* Popovics-premio, Hungara Nacia Banko - (2019)&lt;ref&gt;[https://www.portfolio.hu/gazdasag/atadtak-a-lamfalussy--es-a-popovics-dijakat.312831.html''Átadták a Lámfalussy- és a Popovics-díjakat''], Portfolio.hu, 2019. február 4.&lt;/ref&gt;
* Komandora Kruco de la Merita Ordo de Respubliko Pollando - Lengyel Köztársasági Érdemrend parancsnoki keresztje - (2020)

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Fontoj ==
* [https://web.archive.org/web/20141023050701/http://www.kormany.hu/hu/emberi-eroforrasok-miniszteriuma/csalad-es-ifjusagugyert-felelos-allamtitkarsag/az-allamtitkar kormany.hu]
* [https://szantograf.hu/2014/06/10/bemutatta-a-miniszter-az-emmi-allamtitkar-jeloltjeit/ szantograf.hu]
* [http://archive.webradio.hu/index2.php?option=content&amp;do_pdf=1&amp;id=55847 archive-webradio archive-webradio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210417172656/http://archive.webradio.hu/index2.php?option=content&amp;do_pdf=1&amp;id=55847 |date=2021-04-17 }}

== Traduko ==
{{Tradukita|hu|Novák Katalin|revizio = 23694577 }}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [https://hvg.hu/gazdasag/20210417_jelentosen_emelkedik_az_arvaellatas_minimuma Novák Katalin: Több mint duplájára nő az árvaellátás minimuma]
* [https://index.hu/belfold/2021/04/16/novak-csok-otthonteremtesi-tamogatas-egyszerubb-feltetelek/ Novák Katalin: egyszerűbb feltételekkel igényelhetők az otthonteremtési támogatások]
* [https://koronavirus.gov.hu/cikkek/az-otthonfelujitasi-programmal-kapcsolatos-ujabb-kerdesekre-valaszolt-novak-katalin Az otthonfelújítási programmal kapcsolatos újabb kérdésekre válaszolt Novák Katalin] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210417173949/https://koronavirus.gov.hu/cikkek/az-otthonfelujitasi-programmal-kapcsolatos-ujabb-kerdesekre-valaszolt-novak-katalin |date=2021-04-17 }}

[[Kategorio:Hungaraj politikistoj]]</text>
      <sha1>dlf0xxia7qpz3bxw3aeo49kvq453xzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Romain Gary</title>
    <ns>0</ns>
    <id>729027</id>
    <revision>
      <id>9470633</id>
      <parentid>9105998</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7727" sha1="089z75jjrd2yta95jjy6k46z2naq2yc" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}
[[Dosiero:RomainGaryVilnius.jpg|eta|Memora surskribo sur la domo sur strato Sanavichos, kie Roman Gary loĝis en Vilno (Vilna) inter 1917 kaj 1923]]
'''Romain GARY''' (naskita kiel '''Roman Kacav''' ({{lang-yi|רומן קצב}}, {{lang-pl|Kacew}}; {{lang-ru|Рома́н Ле́йбович Ка́цев|t=Roman Leibovich Katsev}}) en [[Vilno]] (tiutempe en la [[Rusia Imperio]]), [[21-an de majo]] [[1914]] - [[2-an de decembro]] [[1980]]) ankaŭ konata sub la [[Plumonomo|plumnomo]] '''Émile Aĵar''', estis [[Francio|franca]] de [[Litoviaj judoj|juda-litova]] origino, aerarmea soldato, [[verkisto]], [[reĝisoro]] kaj [[diplomato]].

Li estas konsiderita grava verkisto de franca literaturo en la dua duono de la [[20-a jarcento]]. Li verkis en la franca kaj la angla, sed estante poligloto, lia verkaro estas ankaŭ lingva mozaiko de 15 aliaj lingvoj&lt;ref&gt;(fr) Matthieu Garrigou-Lagrange, ''[https://www.franceculture.fr/emissions/la-compagnie-des-auteurs/romain-gary-2-le-don-des-langues Le don des langues]'', France Culture, la 16-an de junio 2017.&lt;/ref&gt;.

== Biografio ==
Romain, kune kun siaj patrino kaj vartistino Anelya Voitsekhovich, vivis en Moskvo de 1915 ĝis 1921&lt;ref&gt;Pri la pasportoj de la patrino Mina Katseva kaj flegistino Aniela Voitsekhovich, vidu Litova Centra Ŝtata Arkivo, F. 53 op. 122 dosiero 5351 kaj F. 15 op. 2 p. 1230. Kopioj de dokumentoj estas konservitaj en la persona arkivo de la moskva historiisto A. N. Vasin.&lt;/ref&gt;. Post la disiĝo de la gepatroj li loĝis kun la patrino en Pollando kaj en 1928 ili transloĝiĝis al Francio. Dum la [[Dua Mondmilito]], Roman devis elmigri al [[Britio]], kie li aliĝis al la francaj trupoj formitaj de De Gaulle. Li batalis kiel aviadilisto en Eŭropo kaj Afriko.

Li batalis kadre de la Aerarmeo de Libera Francio kiel aviadila mitralisto kaj observisto dum la Dua Mondmilito. Kiam la piloto de lia aviadilo estis blindigita, kaj li mem vundita, li voĉe gvidis la piloton por plu veturi kaj surterigi la aviadilon. Pro tiu ago li ricevis la [[Honora legio|Honoran legion]] kaj aliajn omaĝojn.

Lia unua instigo al verkado estas pri lia milita sperto. Li komencis sian literaturan verkadon dum siaj studoj, kaj verkis sian unuan longan eldonitan libron - ''Éducation européenne'' (Eŭropa Edukado), [[1945]] - dum la milito.

Post la milito li laboris kiel diplomato ĝis 1961 en [[Los-Anĝeleso]], [[Usono]] (1958), [[La Paz]], [[Bolivio]] (1956), [[Sofio]] ([[Bulgario]]) kaj [[Novjorko]], ĉe [[Unuiĝintaj Nacioj]].

Kolegaj amikoj liaj en Parizo estis la verkistoj [[André Malraux]] kaj [[Albert Camus]], kun kiuj li amikiĝis en la oficejoj de la eldonejo [[Gallimard]]. Li uzis ĉefe la pseŭdonimon ''Émile Aĵar'', sed ankaŭ ''Fosco Sinibaldi'', ''Rene Deville'', ''Shatan Bogat'' kaj sia propra naskiĝnomo, ''Roman Kacew''. Li estis la nura verkisto kiu ricevis dufoje la [[Premio Goncourt|Premion Goncourt]], la duan fojon per la [[pseŭdonimo]] de Émile Aĵar, kio generis polemikon en Francio. Tiu ĉi premio por [[franclingva literaturo]] estas aljuĝita nur unufoje al aŭtoro. Gary, kiu jam ricevis la premion en 1956 por ''Les racines du ciel'', publikigis ''La vie devant soi'' sub la pseŭdonimo Émile Ajar en 1975. interalie, la filo de la kuzino de Gary, Paul Pavlowitch, pozis kiel la verkisto. Pavlowitch rivelis sian rolon en libro, dudek tagojn antaŭ ol la eldonisto de Gary publikis la postmortan libron de Gary: ''Vie et mort d'Émile Ajar'' (Vivo kaj morto de Emile Ajar).

Romain Gary tiel liberiĝis el la antaŭjuĝoj ligitaj al ekzistantaj bildo kaj famo, kiujn la publiko havis de li. Sub la subskribo Ajar, li eĉ aŭdacis publikigi la verkon''Pseudo'', en kiu la aŭtoro severe primokas iun Tonton Makoute (onĉjon Makuto), figuron de Romain Gary, kiun Paul Pavlowitch vokis &quot;onĉjo&quot; en la reala vivo. Tiel li trompis iujn kritikistojn (kiel Mathieu Galey, nepo de la fama arkitekto Lucien Bechmann), kiuj estis severe draŝintaj la verkiston Romain Gary, kaj laŭdegis la junan geniulon de la franca literaturo Émile Ajar. Li ankaŭ trompis siajn amikojn, kiuj estis eksuspektantaj, ke Gary estas Ajar. Post la publikigo de Pseudo, ili fine pensis, ke ne.

Gary iĝis unu el la plej popularaj kaj produktivaj verkistoj de Francio. Li estis entute aŭtoro de ĉirkaŭ 30 libroj, 25 librojn sub sia nomo kaj ses librojn sub pseŭdonimoj, nome romanoj, rakontoj, eseoj kaj memoroj, krom filmaj scenaroj, medio en kiu li reĝisoris du filmojn ĉefrolulitaj de lia edzino, [[Jean Seberg]].

=== Plurlingvismo ===
Studinte [[juro]]n, li iĝis [[diplomato]], parte pere de sia [[plurlingvismo]], propra de multaj judoj devenaj el Orienta Eŭropo (li parolis kaj verkis en la angla kaj franca lingvoj, uzante ankaŭ la rusan kaj la germanan, kaj krome komprenis la polan, hispanan, italan, litovan kaj jidan)&lt;ref&gt;(en) ''[https://revistapublicando.org/revista/index.php/crv/article/download/939/pdf_694/3731 Linguistic Innovations In Romain Gary's Creative Laboratory] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250119121610/https://revistapublicando.org/revista/index.php/crv/article/download/939/pdf_694/3731 |date=2025-01-19 }}'' (PDF)&lt;/ref&gt;.

== Verkaro ==
=== Laŭ la reala nomo Romain Kacew ===
* 1935 : L'Orage (15.02.1935 en Gringoire)
* 1935 : Une petite femme (24.05.1935 en Gringoire)
* 1937 : Le Vin des morts

=== Laŭ la pseŭdonimo kaj nomo Romain Gary ===
(ekde oktobro 1951 Romain Gary ne plu estas pseŭdonimo, sed lia oficiala nomo)
* 1945 : Éducation européenne
* 1946 : Tulipe
* 1949 : Le Grand Vestiaire
* 1952 : Les Couleurs du jour
* 1956 : ''Les Racines du ciel'' — ''1956 [[Premio Goncourt|Prix Goncourt]]''; tradukita al la angla kiel ''The Roots of Heaven'' (1957); filmo surbaze de la libro estas ''The Roots of Heaven'' (1958)
* 1960 : [[La Promesse de l'aube]]
* 1961 : Johnnie Cœur (teatraĵo)
* 1962 : Gloire à nos illustres pionniers
* 1963 : ''Lady L (Lesly Blanch, brita ĵurnalistino kaj verkistino)'', origine verkita en la angla
* 1965 : ''The Ski Bum'', origine verkita en la angla
* 1965 : Pour Sganarelle (Frère Océan 1) (eseo)
* 1966 : The Talent Sccout, origine verkita en la angla, franca traduko: Les Mangeurs d'étoiles (La Comédie américaine 1)
* 1967 : La Danse de Gengis Cohn (Frère Océan 2)
* 1968 : La Tête coupable (Frère Océan 3)
* 1969 : Adieu Gary Cooper (La Comédie américaine 2)
* 1970 : Chien blanc. Inspiris ''White dog'' (1982), polemika kontraŭrasisma filmo de [[Samuel Fuller]].
* 1971 : Les Trésors de la Mer Rouge
* 1972 : Europa
* 1973 : Les Enchanteurs
* 1974 : La nuit sera calme
* 1975 : Au-delà de cette limite votre ticket n'est plus valable
* 1977 : Clair de femme
* 1977 : Charge d'âme
* 1979 : La Bonne Moitié (teatraĵo)
* 1979 : Les Clowns lyriques
* 1980 : Les Cerfs-volants
* 1981 : Vie et mort d'Émile Ajar (postmorta)
* 1984 : L'Homme à la colombe (postmorta)

=== Laŭ la pseŭdonimo de Fosco Sinibaldi ===
* 1958 : L'Homme à la colombe

=== Laŭ la pseŭdonimo de Shatan Bogat ===
* 1974 : Les Têtes de Stéphanie

=== Laŭ la pseŭdonimo de Émile Ajar ===
* 1974 : Gros-Câlin
* 1975 : La Vie devant soi (premio Goncourt)
* 1976 : Pseudo
* 1979 : L'Angoisse du roi Salomon

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
[[Eksterlingva verkado]]

[[Eksterlingvaj verkistoj]]

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Gary, Romain}}

[[Kategorio:Mortintoj en Parizo]]
[[Kategorio:Judaj verkistoj]]
[[Kategorio:Francaj judoj]]
[[Kategorio:Anglalingvaj verkistoj]]
[[Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio]]
[[Kategorio:Francaj rezistantoj]]
[[Kategorio:Francaj diplomatoj]]
[[Kategorio:Sinmortigintoj]]
[[Kategorio:Francaj romanistoj]]
[[Kategorio:Franclingvaj verkistoj]]</text>
      <sha1>089z75jjrd2yta95jjy6k46z2naq2yc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Um Jammer Lammy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>729831</id>
    <revision>
      <id>9470695</id>
      <parentid>9267540</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:29:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4520" sha1="qdogp6jmzl1luq5n053rhx2tuh2dmr3" xml:space="preserve">{{Informkesto komputila kaj videoludo
|nomo                = Um Jammer Lammy
|kreinto              = NanaOn-Sha
|publikigo            = Sony Computer Entertainment
|plataformo           = [[PlayStation]]
|lanĉo-dato           = 18-a de marto, 1999
|ĝenro                = Ritma
| manipulilo          = [[Ludstirilo]]
}}
'''''Um Jammer Lammy''''' ({{lang-ja|ウンジャマ・ラミー|t=''Un Ĝama Ramī''}}) estas [[Ritma ludo|ritma]] [[videoludo]] disvolvigita de NanaOn-Sha kaj eldonita de [[Sony|Sony Computer Entertainment]] por la ludkonzolo [[PlayStation]] en 1999. Ĝi estas sekvo al la ludo [[PaRappa the Rapper]] de 1996, denove kun la kunlaboro de muzikproduktisto kaj ludodizajnisto Masaja Macuura kaj artisto Rodney Alan Greenblat. [[Arkado (ludo)|Arkada]] versio kundisvolvigita de [[Namco]], nomita '''''Um Jammer Lammy Now!!''''', eldoniĝis en japanaj arkadejoj en decembro de 1999. La ludo pli poste re-eldoniĝis en PlayStation Network inter 2008 kaj 2012 por [[PlayStation 3]], [[PlayStation Portable|PSP]] kaj [[PlayStation Vita]].&lt;ref&gt;https://kotaku.com/5350341/esrb-rates-new-flood-of-psone-classics&lt;/ref&gt;

== Intrigo ==
La ludo pritemas timidan ŝafinon, kiu nomiĝas Lammy (kun voĉo de Sara Ramírez), maldekstramana gitaristo de roka muzikgrupo nomita MilkCan, apud basisto kaj kantisto Katy Kat, kaj tamburisto Ma-san. Kvankam ŝi kutime estas nervozega homo, Lammy fariĝas multe pli sinfidema kiam ŝi ekportas sian gitaron. La nokton antaŭ la unua koncerto de MilkCan, Lammy sonĝas pri prezentiĝi en koncerto kune kun Chop Chop Master Onion, nur por ekkonscii, ke ŝi ludis per polvosuĉilo la tutan tempon. Dum ŝi veas, ke ŝi estas nenio sen sia gitaro, Chop Chop diras al ŝi pri kiel li perdis sian doĵon, sed ĝi restas en la menso, eĉ kun kazino, kaj lasas al ŝi la vortojn: ''&quot;Dojo, Casino, it's all in the mind&quot;'' (doĵo, kazino, ĉio estas en la menso).

Lammy vekiĝas kaj konscias, ke nur restas 15 minutoj por atingi la koncerton. Survoje, tamen, ŝi estas blokita de fajro ĉe picejo. Dum ŝi provas transiri la scenon, la ĉeffajristo Chief Puddle diras ke ŝi blokas la vojon, kaj diras al ŝi, ke ŝi helpu pri estingi la fajron, se ŝi tiel hastas. Tiam Lammy rimarkas afiŝtablulon de kasino. Memorante la vortojn de Chop Chop, Lammy imagas sian fajtestingan tubon kiel gitaron, kaj trovas la sinfidemon, kiun havas ŝi normale dum ludado.

Post estingi la fajron, Chief Puddle gratulas al Lammy kaj donas al ŝi picon, sed ŝi manĝas tro multe, kaj estas misinterpretita kiel gravedulinon de flegisto Cathy Pillar. Kiam tiu konscias, ke Lammy fakte ne estis graveda, Cathy devigas al ŝi helpi dormigi ĉiujn el la novnaskitoj. Poste, dum Lammy foriras, ŝi fuŝpaŝas sur glitkurilon kaj glitas tra la strato, kaj fine eniras aviadilon, kiu komencis forlasi. Tiam ŝi helpas la kapitanon Fussenpepper navigi per la aviadilo dum li trafiĝadas de plafona panelo, kiu interŝanĝas lian personecon. Fine la aviadilo kraŝ-alteriĝas en mezon de plena parkumejo.

Ŝi re-ekkuras al la koncerto, sed tiam memoras ke la gitaro ankoraŭ estas en la aviadilo, kiu jam forflugis. Tiam ŝi iras en gitarvendejon de Paul Chuck, kiu helpas ŝin konstrui novan gitaron el ligno per motorsegilo. Post la farado, Lammy elkuras de la vendejo, sed glitfalas de banana ŝelo, kaj mortas, vekiĝante en infero. (En la usona versio, ŝi anstataŭe estas kaptita je-pantalonzone de la pordanso, kaj ĵetiĝas retrotempen al fora insulo.)

Post tiriĝi en alian koncerton de idolo Teriyaki Yoko, Lammy akiras rajton de reteleportiĝi al Tero per faksilo, sed unue renkontas sian duoblulon Rammy, kiu kulpigas Lammy pri siaj problemoj de atingi tiun koncerton. Fine, Lammy re-surteriĝas, kaj atingas la koncerton de MilkCan samtempe kiel Katy kaj Ma-san, kiu fakte renkontis siajn proprajn obstaklojn, kiuj ilin malfruigis. La grupo kuniĝinta, MilkCan plenumas sian koncerton antaŭ siaj adorantoj.

Post la fino de la renkonto de Lammy, flanka renkonto estas malŝlosita, kiu fokusiĝas pri Parappa. Tie, Katy petas al Parappa, PJ Berri kaj Sunny Funny helpi pri prepari por la koncerto.

== Ludado ==
{{Ĝermo|ludo|sekcio=jes}}
La ludado de Um Jammer Lammy tre similas al tiu de la antaŭa PaRappa the Rapper, kvankam kun pli forta fokusiĝo pri gitarludado.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
{{Ĝermo|ludo}}

[[Kategorio:Videoludoj kreitaj en Japanio]]
[[Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1999]]
[[Kategorio:Videoludoj ludeblaj per PlayStation]]
[[Kategorio:Ritmaj videoludoj]]</text>
      <sha1>qdogp6jmzl1luq5n053rhx2tuh2dmr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Renaissance (bando)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>739853</id>
    <revision>
      <id>9470593</id>
      <parentid>9252688</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5196" sha1="8jk5zoua0m0wawvoglchtbze2hef6b9" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto organizaĵo}}
[[Dosiero:Renaissance publicity shot RichardBarnes.jpg|eta|dekstre|250ra|''Renaissance''.]]
'''''Renaissance''''' estas angla bando de [[progresiva rok-muziko]], plej bone konata pro sia brita sukceso de 1978 nome &quot;Northern Lights&quot; kaj progresivrokaj klasikaĵoj kiel &quot;Carpet of the Sun&quot;, &quot;Mother Russia&quot;, kaj &quot;Ashes Are Burning&quot;. Ili disvolvis unikan sonstilon, kombinante inan [[ĉefvoĉo]]n kun fusio de [[Klasika muziko|klasikaj]], [[popolmuziko|folkloraj]], [[rok-muziko|rokmuzikaj]], kaj [[ĵazo|ĵazaj]] influoj.&lt;ref&gt;Snider, Charles (2007). ''The Strawberry Bricks Guide to Progressive Rock'' (1st ed.). Chicago: Strawberry Bricks. p. 63. {{ISBN|978-0-615-17566-9}}&lt;/ref&gt; Karakteraj elementoj de la stilo de ''Renaissance'' estas la ampleksa voĉogamo de Annie Haslam, la elstara akompano de [[piano]], [[Instrumentado|orkestra aranĝo]], [[voĉo|voĉaj harmonioj]], [[akustika gitaro]], [[basgitaro]], [[sintezilo]], kaj variema laboro per [[tamburo]]j. La bando kreis gravan turnearon en [[Nordorienta Usono]] en la 1970-aj jaroj, kaj tiu regiono restas ilia plej forta bazo de sekvantaro.

La origina anaro inkludis du iamajn membrojn de [[the Yardbirds]], nome Keith Relf kaj Jim McCarty, kun John Hawken, Louis Cennamo kaj la fratino de Relf nome Jane Relf. Ili intencis meti &quot;iom kune kun pli da klasika influo&quot;.&lt;ref name=&quot;rom130&quot;&gt;Romano, Will (2010). ''Mountains Come Out of the Sky: An Illustrated History of Prog Rock'' (1a eld.). Montclair, NJ: Blackbeat Books. p. 130. {{ISBN|978-0-87930-991-6}}&lt;/ref&gt; ''Renaissance'' naskiĝis, kaj la bando publikigis [[Muzikalbumo|studialbumon]] en 1969, kaj alian en 1971. Poste, John Tout anstataŭis Hawken en la klavaroj, sekvite de periodo de multaj ŝanĝoj de muzikistoj ĝis la &quot;klasika anaro&quot; formita de Annie Haslam, John Tout, Michael Dunford, Jon Camp, kaj Terry Sullivan estis establita, kvankam neniu el ili estis en la dekomnca bando. Ili estis helpitaj de la literumado en multaj kantoj el [[Kornvalo|kornvala]] poetino Betty Thatcher-Newsinger. El 1972 ĝis 1979 ''Renaissance'' publikigis sep sukcesajn studialbumojn, turneis etende, kaj koncertis tri noktojn en koncertaro en [[Carnegie Hall]] kun Tony Cox kiel dirigento de la [[Novjorka Filharmonio]].&lt;ref&gt;Snider, Charles (2007). ''The Strawberry Bricks Guide to Progressive Rock'' (1st ed.). Chicago: Strawberry Bricks. p. 233. {{ISBN|978-0-615-17566-9}}&lt;/ref&gt;

La 1980-aj jaroj estis malfacila epoko por ili, kun membroŝanĝoj, kaj du relative malsukcesaj studialbumoj, kio kondukis al la disbandado en 1987. Du diferencaj grupoj de ''Renaissance'' ekzistis samtempe en la sama epoko meze de la 1990-aj jaroj. La bando re-formiĝis en 1998 por registri la albumon ''Tuscany'', kiu estis finfine publikigita en 2001; tamen, ili disbandiĝis denove la venontan jaron.

== Anaro ==
* Annie Haslam – [[voĉo|voĉaj harmonioj]], [[drumo]]j &lt;small&gt;(1971–1987, 1998–2002, 2009–nune)&lt;/small&gt;
* Mark Lambert – [[gitaro]], [[voĉo|helpovoĉo]] &lt;small&gt;(2015–present)&lt;/small&gt;; [[basgitaro|baso]] &lt;small&gt;(1985–1987)&lt;/small&gt;
* Rave Tesar – [[Klavaro|klavaroj]], [[piano]] &lt;small&gt;(2001–2002, 2009–nune)&lt;/small&gt;
* Geoffrey Langley – klavaroj, helpovoĉo &lt;small&gt;(2016–nune)&lt;/small&gt;
* Leo Traversa – baso, helpovoĉo &lt;small&gt;(2022–nune)&lt;/small&gt;
* Frank Pagano – [[Drumo|drumoj]], perkutado, helpovoĉo &lt;small&gt;(2009–2017, 2018–nune)&lt;/small&gt;

== Diskaro ==
=== Albumoj ===
* 1969 Renaissance
* 1971 Illusion
* 1972 Prologue
* 1973 Ashes Are Burning
* 1974 Turn of the Cards
* 1975 Scheherazade and Other Stories
* 1977 Novella
* 1978 A Song for All Seasons
* 1979 Azure d'Or
* 1981 Camera Camera
* 1983 Time-Line
* 2001 Tuscany
* 2013 Grandine il vento

=== Koncertalbumoj ===
* 1976 Live at Carnegie Hall
* 2002 In the Land of the Rising Sun: Live in Japan 2001
* 2011 Renaissance Tour 2011 – Turn of the Cards and Scheherazade &amp; Other Stories Live in Concert
* 2016 Renaissance 2012 (16a de Aprilo, 2015) – en Union Chapel
* 2018 A Symphonic Journey (27a de Oktobro, 2017) – Live In Concert

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.renaissancetouring.com/ Oficiala bandoretejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211027172833/https://renaissancetouring.com/ |date=2021-10-27 }} www.RenaissanceTouring.com
* [http://www.facebook.com/renaissancetouring Renaissance oficiala Facebook retejo] RenaissanceTouring
* [http://www.anniehaslam.com/ Oficiala retejo de Annie Haslam] www.AnnieHaslam.com
* [https://www.allmusic.com/artist/renaissance-mn0000887619/biography Renaissance, biografio de Bruce Eder, diskografio kaj albumrevizioj] en [[AllMusic]]
* [https://www.discogs.com/artist/311028-Renaissance-4 Renaissance discography, album releases &amp; credits] en [[Discogs]]
* [http://www.progarchives.com/artist.asp?id=603 Renaissance biography, discography, album credits &amp; user reviews] at ProgArchives.com
* [https://open.spotify.com/artist/4MERAVAHX04B50JOnasmWf Renaissance albums to be listened] en [[Spotify]]

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Anglaj progresivrokaj muzikaj grupoj]]
[[Kategorio:Britaj rokmuzikaj grupoj]]
[[Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1969]]</text>
      <sha1>8jk5zoua0m0wawvoglchtbze2hef6b9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rachel Bluwstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>741446</id>
    <revision>
      <id>9470542</id>
      <parentid>8528244</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:57:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8305" sha1="5dzwfxxhhmw4v1mg8m5r69icb9ad82c" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}
[[Dosiero:Rachel_Bluwstein_P1180707.JPG|eta|317x317ra| Rachel la poeto]]
'''Rachel BLUWSTEIN''' (Raĥel BLOVŜTEJN, [[2-a de oktobro]] [[1890]] - [[16-a de aprilo]] [[1931]]), konata per ŝia [[Pseŭdonimo|plumnomo]] '''&quot;Rachel&quot;''' (Hebrea: רחל‎ [ʁaˈχel]) kaj en la hebrea literaturo, '''Rachel, la poetino''' (רחל המשוררת‎ [ʁaˈχel (h)am(e)ʃoˈʁeʁet])), estis unu el la plej elstaraj poetinoj en la renovigita klasika hebrea poezio.

== Vivo ==
Rachel naskiĝis en [[Saratov]] en la [[Rusia Imperio]], la dekunua filino de Isser-Leib kaj Sophia Bluwstein, kaj nepo de la rabeno de la juda komunumo en [[Kievo]].

En la aĝo de 19 jaroj, Rachel vizitis [[Brita Palestino|Palestinon]] kun sia fratino survoje al [[Italio]], kie ili planis studi arton kaj filozofion. Ili decidis resti kiel [[Cionismo|cionismaj]] pioniroj, lernante la hebrean aŭskultante babiladon de infanoj en infanĝardenoj. Ili ekloĝis en [[Reĥovot]] kaj laboris en la fruktoplantejoj. Poste Rachel translokiĝis al ''Kvutzat Kinneret'' ĉe la bordo de la [[Galilea maro|Galilea Maro]], kie ŝi studis kaj laboris en porvirina agrikultura lernejo. Tie ŝi renkontiĝis kun la ideologo de la [[laborisma cionismo]] [[Aaron David Gordon]].

En [[1913]], laŭ konsilo de Gordon, ŝi vojaĝis al [[Tuluzo]], Francio por studi [[agronomio]]n kaj [[Desegnaĵo|desegnadon]]. Tie ŝi ekkonis kaj enamiĝis al S-ro Michael Bernstein, juda inĝeniero, al kiu ŝi poste alparolis la poemon ''Zemer Noge'' (Laca kantado), kiu malfermiĝas per la vortoj &quot;Ĉu vi aŭdu mian voĉon, mia malproksimulo?&quot; Bernstein studis la internacian lingvon [[Esperanto]], kaj dum kelka tempo ilia korespondado okazis en ĉi tiu lingvo. Sed kiam la [[Unua Mondmilito]] eksplodis, ne povante reveni al Palestino, ŝi anstataŭe revenis al Rusio, la lando de ŝia civitaneco, kie ŝi instruis judajn rifuĝintajn infanojn. En Rusio, sub la ardaj kondiĉoj de milito kaj malvarmo, ŝi suferis pro malriĉeco kaj streĉa laboro, same kiel pro la reapero de sia infana pulma malsano.

Eble en ĉi tiu momento de ŝia vivo ŝi eksuferis [[tuberkulozo]]n. Soleca, malsana kaj malsata, al ŝi restis nur unu espero: reveni al Palestino. En 1919, post la milito, ŝi suriris la unuan ŝipon forlasantan Rusion al Palestino. Ŝi revenis al Palestino per la ŝipo ''Ruslan'' kaj dum tempoperiodo aliĝis al la malgranda agrikultura [[kibuco]] [[Deganja]], loĝloko najbara al ŝia antaŭa hejmo ĉe Kinneret. Tamen, baldaŭ post sia alveno, ŝi estis diagnozita je tuberkulozo, tiam nekuracebla malsano. Nun nekapabla labori kun infanoj pro timo de [[Kontaĝeco|kontaĝo]], ŝi estis forpelita de Degania kaj lasita por mem lukti sian vivon.

Rachel verkis la plej multajn el siaj poemoj en la lastaj ses jaroj de sia mallonga vivo, el kiuj multaj poemoj estis skribitaj pri ŝia antaŭĝojo de la tago de ŝia morto.

== Poezio ==
Rachel verkis siajn unuajn poemojn en sia junaĝo en la rusa. Ĉi tiuj poemoj nomiĝis &quot;La rusa kajero&quot; kaj poste estis tradukitaj en la hebrean. Post jaroj en Eŭropo, Rachel venis al Israelo kaj komencis verki kantojn en la hebrea lingvo. La unua poemo en la hebrea estis &quot;La tago mallumiĝis.&quot; La kanto estis dediĉita al [[Aaron David Gordon]], kiu estis tre amata de ŝi. La plej multaj el ŝiaj poemoj estis publikigitaj en la tagĵurnalo &quot;Davar&quot;, kaj trafis la legantaron ekde la unua momento pro sia simpla esprimo kaj [[Elokventeco|elokventa]] lingvo.

== Stilo ==
La verkado de Rachel estis influita de pluraj literaturaj fluoj kaj klasikaj kaj modernaj fontoj en ŝia medio, inkluzive de: la [[Tanaĥo|Biblio]], rusa [[akmeismo]], franca imagismo, literaturo de la [[Klerismo|klerisma movado]] kaj la ĵus kreita moderna hebrea literaturo de la kreivuloj ĉirkaŭ ŝi.

Krom la kantoj, kiujn ŝi verkis, Rachel ankaŭ tradukis. Ŝia verkaro inkluzivas tradukojn de la poezio de la rusa poeto [[Anna Aĥmatova]], poemojn de [[Aleksandr Puŝkin]], [[Sergej Jesenin]] kaj [[Francis Jammes]], tradukon de artikolo pri la vivo de abeloj de [[Maurice Maeterlinck]], literaturajn recenzojn, eseojn pri kulturaj temoj kaj pli. Plej multaj el ŝiaj kantoj estis verkitaj en ŝiaj postaj jaroj, esprimante profundajn sentojn pro ŝia malsano kaj sufero.

Multaj el la poemoj de Rachel estis tradukitaj al la [[Angla lingvo|angla]], [[Franca lingvo|franca]], [[Germana lingvo|germana]], [[Ĉeĥa lingvo|ĉeĥa]], [[Pola lingvo|pola]], [[Itala lingvo|itala]], [[Jida lingvo|jida]], kaj [[Esperanto|esperanta]]. Plej multaj el ili estis eldonitaj de la [[Cionismo|cionismaj]] [[Junulara asocio|junularaj movadoj]] antaŭ la [[Dua Mondmilito|dua mondmilito]]. Krome, kolektoj de ŝiaj poemoj estis diverstempe tradukitaj al [[Serbokroata lingvo|serbokroata]], [[Hungara lingvo|hungara]] kaj [[Slovaka lingvo|slovaka]], akompanataj de aldonaj klarigoj. Aldone, iuj unuopaj poemoj de ŝi estis publikigitaj en la [[Afrikanso|afrikansa]], [[Araba lingvo|araba]], [[Ĉina lingvaro|ĉina]], [[Nederlanda lingvo|nederlanda]], [[Frisa lingvaro|frisa]], [[Greka lingvo|greka]], [[Japana lingvo|japana]], [[Portugala lingvo|portugala]], [[Rumana lingvo|rumana]], [[Hispana lingvo|hispana]], [[Ukraina lingvo|ukraina]], [[Vjetnama lingvo|vjetnama]], kaj la [[Kimra lingvo|kimra]].

En la projekto Ben-Yehuda vi povas legi la tradukon de ŝiaj poemoj en la italan. En [[2002]], la [[Eŭskoj|eŭska]] kantisto [[Benito Lertxundi]] tradukis la kanton de Rachel &quot;Ŝaj&quot; en la [[Eŭska lingvo|eŭskan]], en kiu li nomiĝas ''Ni, Sahatsa kiel''. Lertxundi eĉ prezentis la kanton en la [[Eŭska lingvo|eŭska]] kaj inkludis ĝin en sia albumo.
[[Dosiero:20_New_Sheqalim2017_Obverse_&amp;_Reverse.png|dekstra|eta| NIS 20-monbileto, portanta la portreton de Rachel]]

[[Dosiero:RahelGrave.JPG|eta|La tombo de Rachel ĉe la tombejo Kineret]]

== Verkaro ==
=== Poeziaj libroj publikigitaj en hebrea ===
* ''Aftergrowth'', Davar, 1927 (Safiah, ספיח)
* ''Across From'', Davar, 1930 (Mineged, מנגד)
* ''Nevo'', Davar, 1932 (Nevo, נבו)

=== Postaj hebreaj eldonoj kaj kompilaĵoj ===
* ''Poems'', Davar, 1935 (Shirat Rachel, שירת רחל)
* ''The Poems and Letters of Rachel, in Manuscript'', Hotza'at Kineret, 1969 (Shirei Rachel u-Mikhtaveiha bi-Khtav Yada שירי רחל ומכתביה בכתב ידה)
* ''Inside and Outside Home'' (children), Sifriat Poalim, 1974 (Ba-Bayit U Va-Hutz, בבית ובחוץ)
* ''As Rachel Waited'', Tamuz, 1982 [Ke-Chakot Rachel, כחכות רחל]
* ''Poems, Letters, Writings'', Dvir, 1985 (Shirim, Mikhtavim, Reshimot, שירים, מכתבים, רשימות)
* ''In My Garden'', Tamuz, 1985 (Be-Gani Neta`atikha, בגני נטעתיך)
* ''Will You Hear My Voice'', Bar, 1986 (Ha-Tishma Koli, התשמע קולי)
* ''Rachel's Poems'', Sridot, 1997 (Shirei Rachel, שירי רחל)

=== Tradukoj ===
* Angla: ''Flowers of Perhaps: Selected Poems of Rahel'' London, Menard, 1995, {{ISBN|1-874320-02-0}}
* Finna: ''Lähellä kaikki kaukaisuus: Runoja'' Basam Books, 2021, {{ISBN|978-952-733-700-4}}
* Germana: Berlin, Hechalutz, 1936; Tel Aviv, Davar, 1970
* Hispana: Barcelona, Riopiedras, 1985
* Jida: Winnipeg, WIZO Usono kaj Kanado, 1932
* Buenos Aires, Kium Farlag, 1957

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [https://web.archive.org/web/20050903020024/http://www.ithl.org.il/author_info.asp?id=207 Biografio kaj bibliografio] el la Institute for the Translation of Hebrew Literature
* {{lang|en}} [http://poemsintranslation.blogspot.com/search/label/Rachel%20Bluwstein Poezio de Rachel] en ''Poems Found in Translation''
* {{lang|he}} [http://www.benyehuda.org/rachel/ Kompleta teksto de la poezio de Rachel] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100201143817/http://benyehuda.org/rachel/ |date=2010-02-01 }}
* {{lang|en}} [http://www.tapuz.co.il/Communa/ViewmsgCommuna.asp?Communaid=13876&amp;msgid=6581514 Rachel/Mood (baza traduko de ŝia poemo &quot;Helech] Nefesh&lt;span&gt;&quot;)&lt;/span&gt;
* [https://web.archive.org/web/20160922035201/http://escoladeatenas.blogs.sapo.pt/rachel-bluwsteins-126th-birthday-66295 Rachel Bluwstein's 126th Birthday - Google Doodle]
{{Bibliotekoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{DEFAŬLTORDIGO:Bluwstein, Rachel}}

[[Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj]]
[[Kategorio:Israelaj verkistoj]]
[[Kategorio:Poetoj]]
[[Kategorio:Personoj sur israelaj monbiletoj]]</text>
      <sha1>5dzwfxxhhmw4v1mg8m5r69icb9ad82c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarandí del Yí</title>
    <ns>0</ns>
    <id>742244</id>
    <revision>
      <id>9470732</id>
      <parentid>8559573</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="3kkidexvc0xrp3ece50q27o223eoxw9" xml:space="preserve">{{informkesto urbo
| regiono-ISO = UY
|bildo = 
|ŝanĝebla mapo=Urugvajo/Urugvajo
|tipo1=reliefo
|tipo2=normala
}}
'''{{PAĜONOMO}}''' estas urba municipo de [[Urugvajo]]. Ĝi apartenas al la [[departemento Durazno]] en la centro de la lando. Laŭ la censo de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la municipo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}.  &lt;!-- por vikidatumoj: en 2011 estis 7176 . --&gt;
 
== Eksteraj ligiloj ==
* [http://durazno.gub.uy/ oficiala retejo de la departemento] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20211025222402/https://durazno.gub.uy/ |date=2021-10-25 }} ({{es}})

{{projektoj}}
{{ĝermo|Urugvajo}}
{{bibliotekoj}}

[[Kategorio:Departemento Durazno]]
[[Kategorio:Urboj de Urugvajo]]</text>
      <sha1>3kkidexvc0xrp3ece50q27o223eoxw9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thilouze</title>
    <ns>0</ns>
    <id>750978</id>
    <revision>
      <id>9470488</id>
      <parentid>8997832</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T13:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arbarulo</username>
        <id>135469</id>
      </contributor>
      <origin>9470488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1434" sha1="qx2bovjyij35ak9zrt1dv2g47nwg7m8" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo
| tipo = [[Komunumo (Francio)|komunumo]]
| regiono  = [[Centro-Valo de Luaro]]
| departemento = {{Indre-et-Loire}}
| arondismento = [[arondismento Tours|Tours]]
| kantono = {{#invoke:Wikidata|claim|P7938|parameter=link}}
| regiono-ISO=FR-37
| tipo1 = reliefo
| situo sur mapo2=Francio
| tipo2 = reliefo
| bildo = &lt;!-- se nenio ĉi-tie indikiĝas, kutime preniĝas bildo el vikidatumoj --&gt;
| bildo-priskribo = 
}}
'''{{PAĜONOMO}}'''&lt;!--, prononco [{{IFA|{{#invoke:Wikidata|claim|P898}}}}] [{{aŭdigo|{{#invoke:Wikidata|claim|P443}}}}],--&gt; estas [[Komunumo (Francio)|komunumo]] de [[Francio]]. Ĝi [[Komunumoj de Indre-et-Loire|situas en la]] [[Departementoj de Francio|departemento]] [[Indre-et-Loire]], en la regiono [[Centro-Valo de Luaro]]. Fine de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}. Administre la komunumo apartenas al la [[arondismento]] [[arondismento Tours|Tours]] kaj al la [[kantonoj de Francio|kantono]] {{#invoke:Wikidata|claim|P7938|parameter=link}}.
&lt;!--

== Konataj lokanoj ==
*
--&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
* {{oficiala retejo}} ({{fr}})

== Vidu ankaŭ ==
* [[Komunumoj de Indre-et-Loire]]
&lt;!--

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

[[Dosiero:plia bildo|eta|maldekstra|300ra|{{centre|teksto}}]]
--&gt;
{{Mapo franca komunumo}}

{{Projektoj}}
{{Departemento Indre-et-Loire}}
{{Bibliotekoj}}
{{Ĝermo|Francio}}

[[Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire]]</text>
      <sha1>qx2bovjyij35ak9zrt1dv2g47nwg7m8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arthur Ernst Glasewald</title>
    <ns>0</ns>
    <id>754327</id>
    <revision>
      <id>9470660</id>
      <parentid>9254902</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4247" sha1="2kxmxf8d6pn5jkuuqlodgvzenzrfzc8" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''Arthur Ernst GLASEWALD''' (naskiĝinta la {{Daton|2|8|1861}} en [[Gößnitz]], mortinta la {{Daton|16|9|1926}} samloke) estis [[germanio|germana]] [[filatelo|filatelisto]]&lt;ref&gt;[[Wolfgang Maassen]]: [http://www.bdph.de/index.php?id=455&amp;type=98&amp;tx_whoiswho_pi1%5BshowUid%5D=924&amp;tx_whoiswho_pi1%5BshowArea%5D=g&amp;tx_whoiswho_pi1%5Bpointer%5D=3&amp;cHash=97aaa8db4d &quot;Wer ist wer in der Philatelie?&quot;] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20161208041607/http://www.bdph.de/index.php?id=455&amp;type=98&amp;tx_whoiswho_pi1%5BshowUid%5D=924&amp;tx_whoiswho_pi1%5BshowArea%5D=g&amp;tx_whoiswho_pi1%5Bpointer%5D=3&amp;cHash=97aaa8db4d |date=2016-12-08 }}&lt;/ref&gt; kaj kronikisto de sia naskiĝurbo.&lt;ref&gt;A.E. Glasewald: ''Chronik der Stadt Gößnitz'', Kommissions-Verlag von A. Glasewalds Buchhandlung Gößnitz, 1910&lt;/ref&gt; Laŭ li nomiĝis la meritmedalo ''Glasewald-Medaille'' por esplorado pri privata poŝta entreprenado.&lt;ref&gt;[http://aphv.de/die-glasewald-medaille-2016/ Glasewald-Medaille 2016]&lt;/ref&gt;

== Vivo kaj agado ==
Arthur Ernst Glasewald estis filo de la mastra librobindisto Arthur Glasewald. Ankaŭ li mem trejniĝis samprofesie antaŭ novorientiĝo je komercado per [[poŝtmarko]]j. Li estis komencinta jam kiel 7-jaraĝulo. Lia patro, kiu dum dek jaroj profesivojaĝis tra [[Skandinavio]], liveris la fundamenton filatelan. Kromaĵoj alvenis fare de la en [[Usono]]n elmigrinta onklo. Post la lernoknabaj jaroj en librobindado li iris en 1878 internacie gapvagadi kaj lernadi. Ĝis 1882 li deĵoris ĉe la libroeldonisto Löwenthal en [[Kaselo]], kiu vendis ankaŭ poŝtmarkojn elegante prezentitajn vitrine. Laŭ iniciato de Glasewald fonditis en la {{dato|17|11|1881}} ''Casseler Philatelisten-Club'' kiu alinomiĝis ekde 1895 ''Verein für Briefmarkenkunde zu Cassel''.
En 1880/81 Glasewald li eklaboris ĉe la librovendejo situanta en la evangelia klubdomo (Haus Löwental) kiu flegis filatelan sekcion kolektante en favoro de la kristana orfejo de la sirianoj en [[Jerusalemo]] poŝtmarkojn el la tuta mondo. En 1883 Glasewald ekdeĵoris - kvazaŭ kiel unua rekte trejnigita filatelkomercisto - por la tiam internacie gravega filatelinegocisto Julius Goldner: pro ke Goldner ne haltigis troigitajn represadojn de filatelaĵoj ekz. pri [[Helgolando]] necesis maldungiĝi. Antaŭe ankoraŭ Glasewald proponis la fondon de la societo ''Verein für Briefmarkenkunde''.

En 1885 li iĝis afergvidanto ĉe H.J. Dauth, papervarkomercisto kun filatela sekcio en [[Frankfurto ĉe Majno]]. Paralele Glasewald ĉefredaktistis ĉe la fakgazeto ''Frankfurter Briefmarken-Zeitung''. Tiutempe li tre engaĝiĝis en la kluba vivo de la filatemuloj frankfurtaj. Ekde la {{dato|15|3|1886}} li memstare profesiulis en Gößnitz kaj nomumiĝis ĉ. 1900 unua afergvidanto de la Federacia pruvejo pri filatelaĵoj. En listo de pruvantoj de la Ligo de germanaj kaj aŭstraj filatelikluboj el la 1897-a jaro li titoliĝis ĝenerala pruvanto kaj krome speciala fakulo pri aferoj el [[Badeno]], Suda [[Bulgarujo]], [[Greklando]] kaj de [[Thurn und Taxis]].

== Graveco ==
Glasewald konsiderendas gravega filatelisto kun ampleksa deĵorkampo kaj entuziasmiga karaktero. Batalante energie kontraŭ falsigadojn - la tribunaloj ŝatis ade liajn spertojn! - li iĝis ankaŭ [[nomenklaturo|nomenklaturistoj]] en la kampo de filatelo. Al li ŝuldiĝas ankaŭ la enkonduko de t.n. bonfaraj poŝtmarkeldonoj por helpi ulojn en mizero. Estante mem ekde la infanaĝo fanatikulo filatela li transdonis sian entreprenon en la 1922-a jaro al la filo dediĉonte sin mem ekskluzive je aŭtentikecpruvadoj kaj je gvidado de la Germana filatelista unuiĝo.

== Honoroj ==
* 1920: Lindenberg-medalo merita (laŭ [[Carl Lindenberg]]; ĝi duonŝerce nomiĝas ''nobelpremio de la filatelistoj'')
* 1925: Hans-Wagner-medalo merita (laŭ [[Hans Wagner (filatelisto)|Hans Wagner]], patro de la filatelistaj tagoj en Germanujo)

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Literaturo ==
* Wolfgang Maassen: ''Wer ist wer in der Philatelie?'', Band 2, E–H, Phil Creativ, Schwalmtal, tria eldono, 2017, ISBN 978-3-932198-96-0, p.&amp;nbsp;182–186

{{Bibliotekoj}}
{{DEFAŬLTORDIGO:Glasewald, Arthur Ernst}}
[[Kategorio:Germanaj filatelistoj]]
[[Kategorio:Librobindado]]
[[Kategorio:Kronikistoj]]</text>
      <sha1>2kxmxf8d6pn5jkuuqlodgvzenzrfzc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reta komutilo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>755542</id>
    <revision>
      <id>9470601</id>
      <parentid>9328865</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3850" sha1="55fhss1w968ubebz1j56hpt4g0uu20z" xml:space="preserve">{{Informkesto firmao kaj produkto}}
[[Dosiero:Wikimedia Servers-0001 42.jpg|dekstra|eta|Retaj komutiloj Juniper (supre) kaj Netgear (malsupre) de [[Fondumo Vikimedio]] en Ashburn (Virginio), 2012]]
'''Reta komutilo''' ({{Lang-en|Network switch}}) estas ekipaĵo, kiu ligas plurajn segmentojn (kablojn aŭ fibrojn) en [[Komputila reto|komputila]] kaj [[Telekomunikado|telekomunika]] reto kaj kiu ebligas la kreadon de virtualaj cirkvitoj. Komutado estas unu el la du framtransportreĝimoj ene de komputilaj kaj komunikadaj retoj, la alia estante [[Enkursigilo|enkursigo]]&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.compufirst.com/rubrique-conseils/comment-choisir-son-switch/main.do?appTreeId=42570 |titolo=Comment choisir son switch ? |eldoninto=compufirst.com |lingvo=fr |5=alirdato 24 oktobro 2016 |alirdato=2022-02-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220208052802/https://www.compufirst.com/rubrique-conseils/comment-choisir-son-switch/main.do?appTreeId=42570 |arkivdato=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;. En [[Loka reto|lokaj retoj]] (LAN), ĝi plej ofte estas aparato kun pluraj konektingoj RJ45 (inter 4 kaj kelkaj centoj), do ĝi havas la saman aspekton kiel [[koncentrilo]] (nabo). Ekzistas ankaŭ komutiloj por ĉiuj specoj de [[Reta topologio|retoj en punkt-al-punkta reĝimo]] kiel ekzemple ATM-retoj, framrelajso, ktp.

== Superrigardo ==
Male al [[koncentrilo]], reta komutilo ne sendas ĉiun framon kiun ĝi ricevas al ĉiuj pordoj: ĝi scias kiel determini al kiu pordo ĝi devas sendi framon, laŭ la celadreso de ĉi tiu framo. Retaj komutiloj estas ofte uzataj por anstataŭigi koncentrilojn ĉar ili okupas malpli da retspaco. En la kazo de reto [[IP]]/[[Eterreto]], retaj komutiloj ne interesiĝas pri la sama [[OSI-modelo|OSI-tavolo]] kiel la [[enkursigilo]], ili uzas [[MAC-adreso]]jn kaj [[IP-adreso]]jn respektive por direkti datumojn. Konkrete, por adreso, kiu povas esti parte konata, framo estas ĉiam sendata al la sama pordo, kia ajn la trafikstato, post kiam ĝiaj enkursigaj kaj komunikadaj tabeloj estas plenigitaj. La enkursigilo, aliflanke, provas determini la plej bonan itineron, ĝi verŝajne generos malpli da trafiko por grandaj retoj.

Reta komutilo ofte integras, ekzemple, ''[[:en:Spanning Tree Protocol]]'' trovebla en retaj pontoj. Laŭ reduktiĝa maniero, reta komutilo ofte estas rigardata kiel plurporda ponto.

== Funkciado ==
La reta komutilo plenigas kaj ĝisdatigas tabelon, en la kazo de reta komutilo por [[Eterreto]], temas pri tabelo de [[MAC-adreso]]j, kiu diras al ĝi al kiuj pordoj direkti la framojn destinitajn por difinita MAC-adreso, laŭ la fontaj MAC-adresoj de framoj ricevitaj sur ĉiu pordo. La reta komutilo tiel dinamike konstruas tabelon kiu asocias pord-numerojn kaj MAC-adresojn.

Kiam ĝi ricevas framon destinitan al adreso ĉeestanta en ĉi tiu tabelo, la reta komutilo sendas la framon al la koresponda pordo. Se la celpordo estas la sama kiel la sendinta pordo, la framo ne estas plusendata. Se la adreso de la ricevanto estas nekonata en la tabelo, tiam la framo estas traktata kiel brodkasto, t.e. ĝi estas elsendata al ĉiuj pordoj de la reta komutilo krom la dissenda pordo.

Reta komutilo de tavolo 2 estas simila al koncentrilo ĉar ĝi disponigas ununuran regadon de elsendo. Male, ĉiu pordo havas sian propran regadon de kolizio. La reta komutilo uzas mikro-segmentadon por dividi regadon de kolizioj, po unu por ĉiu konektita segmento. Tiamaniere, nur la retaj interfacoj rekte ligitaj per punkt-al-punkta ligo petas la medion. Se la reta komutilo al kiu ĝi estas konektita subtenas plenan dudirekton, la regado de kolizio estas eliminita.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
{{Projektoj}}
* [[Enkursigilo]]
* [[Koncentrilo]]

== Tradukfonto ==
{{Trad|fr|Commutateur réseau|187463751}}

[[Kategorio:Komputila aparataro]]
[[Kategorio:Komputilaj retoj]]</text>
      <sha1>55fhss1w968ubebz1j56hpt4g0uu20z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rußwurm-domo (Breitungen)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>755556</id>
    <revision>
      <id>9470645</id>
      <parentid>8784473</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T03:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3494" sha1="82yr8uos68zhbs6r3055v9r0snapyjs" xml:space="preserve">[[Dosiero:Rußwurmsches Herrenhaus im Frühling 2013.jpg|eta|Rußwurm-bieno en printempo 2013]]
La '''Rußwurm-biendomo''' (germane: ''Rußwurmsches Herrenhaus'') estas historia monumentprotektotaĵo en [[Breitungen]], Germanujo. En ĝi, kiu aĝas pli ol ok jarcentoj, troviĝas nuntempe ne nur la eldonejoj Wolff kaj Thuringi sed ankaŭ la kulturkonservanta societo ''Gesellschaft Kulturerbe Thüringen e. V.''. Ĝi situas en la kerno de Frauenbreitungen, rekte ĉe [[Turingia Arbaro]] kaj nur 200 metrojn for de la riverbordo de [[Werra]].

== Historio ==
Komenciĝo de tiu ĉi tradicia domo estis en la 1138-a jaro; unua masonita surloka komplekso estis en la manoj de la senjoroj de Breitungen. Ĉirkaŭ la jaro 1360 la tuton ekposedis la Rußwurm-oj kies unua mencio en Turingio estis en 1370.

La ĉefa ero biena starigitis ĉ. 1545. [[Dendrokronologio]] atestis la jarojn 1541 kaj 1542 datumo de dehakado de la kverkoj uzitaj por la trabaro. En 1606 kreitis la enkorten spektanta alikonstruitaĵo kaj blazona tabulo supre de la domopordo ankaŭ tiam muntitis. Partoj de la halo kaj de la kelo estas eĉ mezepokaj. Inter la enloĝintoj elstaras la imperiestra generalfeldmarŝalo [[Hermann Christof von Rußworm]] (1565–1605). En 1655 estis bienposedanto generalmajoro de la [[franca armeo]], nome Hans Georg von Rußwurm zu [[Hellingen]]. Li testamente transdonis ĝin al la heredantoj de Hans Melchior von Butler zu Dietla: t.e. ĉefadthumbstranto Heinrich von Miltitz, Christoph Kaspar Speßhart zu Rösleben, Wilhelm Christoph von Boyneburg zu Lengsfeld kaj Adam Reinhard von Butler zu Dietlas. Ĉ. en 1772 endomulis membroj de la familio von Miltitz.

Post vendo de la senjora domo al la registarkonsilisto de [[Saksio-Meiningen]], Johann Karl August von Uttenhofen ĝi ŝtatigitis en 1835 per [[ekzekucio]]. Post intertempa aliposediĝeco ĝin transprenis komence de la 20-a jarcento familio Voigt, kies anoj ankoraŭ ĝis 2013 loĝis tie antaŭ fina transpreno fare de [[Robert Eberhardt]] kaj la supre menciita porkultura societo tutturingio.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.russwurm.net/historie/ |titolo=Pri la domohistorio |alirdato=2022-02-08 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20220208085622/http://www.russwurm.net/historie/ |arkivdato=2022-02-08 }}&lt;/ref&gt;

== Hodiaŭa utiligo ==
La kavalirbieno estas ekde 2013 buroejo de ''Gesellschaft Kulturerbe Thüringen e. V.'' kiun estras Robert Eberhardt. Ilia tasko estas antaŭenigo de sperte farotaj restaŭradoj kaj klopodis sukcese malfermigo de la breitenung-a komplekso al la publiko. Daŭra ekspozicio informas oni pri doma historio kaj farats ankaŭ prelegoj kaj laŭtlegadoj. Gastis jam multaj elstaruloj, ekz. ekde 2014 [[Nora Bossong]], [[Daniela Danz]], [[Martin Mosebach]], [[Hellmut Seemann]], [[Simon Strauß]] kaj [[Bernhard Vogel]]. Ankaŭ la eldonejoj ''Wolff-Verlag'' kaj ''Thuringi-Verlag'' ene troviĝas pri kies gvidadon responsas ankaŭ s-ro Eberhardt.

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* [https://www.alleburgen.de/bd.php?id=8326 Pri la domo sur tutgermana burgarinformpaĝo]
* [http://www.russwurm.net/ Hejmpaĝo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220208085620/http://www.russwurm.net/ |date=2022-02-08 }}

== Notoj ==
{{Referencoj}}

{{Koordinato|NS=50.754868|EW=10.339838|dim=30|type=landmark|region=DE-TH}}

{{DEFAŬLTORDIGO:Russwurm-domo}}

[[Kategorio:Distrikto Schmalkalden-Meiningen|Breitungen]]
[[Kategorio:Konstruaĵoj en Turingio|Breitungen]]
[[Kategorio:Eldonejoj]]</text>
      <sha1>82yr8uos68zhbs6r3055v9r0snapyjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gerila ĝardenado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>765553</id>
    <revision>
      <id>9470754</id>
      <parentid>9072652</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7871" sha1="lcdic1behs0nlkho37dx4tr01sykkdd" xml:space="preserve">[[Dosiero:Guerilla_Gardening_in_front_of_Flying_Pigeon_LA.jpg|eta|Gerila ĝardenado sur strato en Los-Anĝeleso.]]
[[Dosiero:Guerrilla_gardening.jpg|eta|Gerilaj ĝardenistoj plantantaj legomojn sur antaŭe malplena spaco en la centra [[Kalgario]], [[Alberto]], [[Kanado]].]]
[[Dosiero:Guerrilla_Park,_Welland.jpg|eta|&quot;Arto ĉe la Parko&quot; ĉe Guerrilla Park en [[Welland]], [[Ontario]] en 2015.]]
[[Dosiero:Guerilla_gardening_in_action.jpg|eta|Unu el la agadoj de la Urba Gerilo-Ĝardenado; du [[Sikomora acero|sikomoraceroj]] (''Acer pseudoplatanus L.'') estas plantitaj en la loko de kontraŭleĝa parko]]
[[Dosiero:Lower_East_Side_in_Adam_Purple's_Garden_1984..jpg|eta|La urba ĝardeno de Adam Purple sur la Malsupra Orienta Flanko de [[Manhatano]] en 1984.]]
'''Gerila ĝardenado''' estas [[ĝardenado]] sur neglektita publika areo kiu ne apartenas al la ĝardenisto, t.e. ne estas ties [[proprieto]], kaj sen la aprobo aŭ permeso de la laŭleĝaj posedantoj de la areo.

Estas multaj kialoj, kial oni elektas ĉi tion. De la amatora ĝardenisto, kiu invadas la teritorion de sia najbaro, ĝis politika aktivulo, kiu celas provoki per [[rekta agado]]. La areo kie la gerila ĝardenado okazas kutime estas grunda areo kiu estis forlasita aŭ neglektita fare de la legitima, t.e. laŭleĝa posedanto, kaj la gerilĝardenistoj transprenas ĝin kaj kultivas diversajn plantojn en ĝi. Gerilaj ĝardenistoj kredas ke necesas repripensi la tutan aferon de [[Terposedanto|terposedo]], repreni teron de posedantoj kiuj neglektis aŭ misuzis ĝin, kaj fari novan uzon de ĝi.

Iuj gerilanoj funkcias nokte kaj en relativa sekreteco, dum aliaj faras tion tage, por krei videblecon inter la komunumanoj.

== Celoj ==
Gerila ĝardenado estas farita por diversaj celoj kaj motivoj, kaj ĉiu gerila ĝardenisto havas sendependan agadon. Multaj elektas por gerila ĝardenado por redoni malfermajn [[Publika spaco|publikajn spacojn]], kiuj estas neglektitaj de la aŭtoritatoj, al la publiko. Grupoj kiuj okupiĝas pri gerila ĝardenado pro ĉi tiuj kialoj koncentriĝas pri kultivado de ornamaj plantoj sur la ĉefstratoj, same kiel kultivado de manĝeblaj plantoj por la avantaĝo de ĉiuj loĝantoj. Alia ŝlosila parto de la agado de regula ĝardenisto estas konigo, inkluzive de praktikaj lerniloj pri kiel kultivi manĝeblajn plantojn sur balkonoj, kanaletoj kaj kortaj kortoj.

Kelkaj sendependaj gerilaj ĝardenistoj kaj grupetoj kultivas [[Mariĥuano|mariĥuanajn]] ĝardenojn en publikaj parkoj, kaj ekzistas multaj retejoj kiuj donas konsiletojn kaj dividas sian sperton pri kiel sekurigi mariĥuanĝardenon de la aŭtoritatoj. [[Retforumo|Retaj forumoj]] estas la ĉefa fonto de scio, ĉar ili permesas al partoprenantoj diskuti diversajn temojn, konservante [[Anonimeco|anonimecon]]. La ĉefaj temoj de diskuto estas konservado, kaj kiel ne lasi spurojn. Kutime homoj kiuj okupiĝas pri ĉi tiu speco de gerila ĝardenado faras tion por persona gajno kaj profito, kaj ne pro politikaj, mediaj aŭ estetikaj motivoj. Pro la ekonomia motivo, gerila ĝardenado de mariĥuano ĝenerale ne estas ligita al la tutmonda gerila ĝardenadmovado, kvankam la agadmanieroj estas multmaniere similaj.

Alia grupo de gorilaj ĝardenistoj estas la [[Friganismo|friganoj]], homoj kiuj kolektas manĝaĵojn el [[Rubujo|rubujoj]]. Aldone al ili, kolektantoj kiuj volas vivi sendepende kaj ne dependi de [[industria agrikulturo]] okupiĝas ankaŭ pri gerila ĝardenado. Urbaj loĝantaroj estas tute dependaj de la transportado de manĝaĵoj de grandaj distancoj, kaj tiu transportado estas nuntempe dependa de [[Nafto|naftaj]] produktoj, kaj specife de [[fosila fuelo]]. Gerilaj ĝardenistoj konsideras siajn agadojn, kune kun [[friganismo]], kiel realigebla kaj sendependa vivmaniero kaj rimedo por eviti dependecon de la industriigita nutroĉeno.

== Historio ==
La plej frua rekordo de gerilĝardenado estis en 1973, kiam aktivula Liz Christie kaj grupo de gerilĝardenistoj agadis en [[Novjorko]]. Ili transformis neglektitan [[Parkumejo|parkumejon]] en ĝardenon, kiu ankoraŭ estas prizorgata de [[Volontulo|volontuloj]]. La parko estas nuntempe sub la protekto de la Municipa Parko-Administracio. Du konataj gerilĝardenistoj kiuj tiele aktivis eĉ antaŭ la esprimo estis konata, estas Gerard Winstensley de la angla grupo de fosistoj en [[1649]], kaj John &quot;Appleside&quot; Chapman en [[Ohio]], [[Usono]], en [[1801]].

== Ekzemploj ==

=== Verda helpo ===
(Angle '''Green Aid''') estas organizo fondita fare de Daniel Phillips kaj Kim Carlsrod, kaj funkcias en [[Los-Anĝeleso]] ekde 2010. La organizo transformas malnovajn [[Flipero|flipermaŝinojn]] en maŝinojn por fari &quot;argilbombojn&quot;, kiuj estas miksaĵo de lokaj [[Semo (planto)|semoj]] kaj [[kompoŝto]], kovritaj per [[argilo]]. Post kiam preparitaj, la argilaj bomboj estas liberigitaj ie ajn, kiu povas profiti de ekzemple sovaĝaj [[floroj]] aŭ manĝeblaj [[plantoj]], por la avantaĝo de la ĝenerala publiko. Verda helpo estis ligita al lokaj [[Entrepreno|entreprenoj]] kaj civitanoj, por disvastigi sembombaĵojn en komunumoj tra la mondo, kaj per loke adaptitaj semoj, la celo de la organizo estas plibeligi la areon sen disvastigi [[Invadaj specioj|invadajn speciojn]].

=== La 1-a de majo 2000 ===
La [[1-an de majo]] 2000, organizo nomita ''revenanta al la strato'' organizis amasgerilĝardenado en [[Parliament Square (Londono)|Parliament Square]] en [[Londono]]. Post festo de [[Sambo (muziko)|samba]] [[bando]] kaj biciklado de [[Sojla maso (movado)|kritika amaso]] el la [[Hyde Park (Londono)|Hyde Park]], miloj da gerilĝardenistoj venis al la placo kaj plantis plantojn kaj legomojn. Ligna statuo estis metita en la lokon, kaj aktivuloj dancis ĉirkaŭ ĝi, same kiel reklamoj estis afiŝitaj kiel ekzemple &quot;Lasu Londonon flori&quot;, &quot;La tero estas komuna areo por ĉiuj el ni&quot;, kaj pli. Centro de [[Indymedia]] malfermiĝis, kaj la statuo de [[Winston Churchill]] ricevis verdan [[Hararanĝo|hararanĝon]]. La aktivulo kiu organizis la eventon, iama brita soldato, estis monpunita pro [[vandalismo]] de statuo de Churchill.

=== GuerrillaGardening.org ===
Ĉi tiu estas [[retejo]] dediĉita al gerila ĝardenado kaj estis starigita en oktobro 2004 fare de Richard Reynolds kiel [[blogo]] dokumentanta la gerilan ĝardenlaboro-agadojn kiujn li aranĝis ĉe neglektita konsiliodomo en Londono. Komence, ĝiaj agadoj devenis de deziro plibeligi la [[Najbarejo|najbarejon]], sed la retejo altiris la atenton de gerilĝardenistoj en kaj ĉirkaŭ Londono, same kiel la tutmondaj [[amaskomunikiloj]]. Ĝi funkcias kunlabore kun aliaj lokaj, lokaj kaj ankaŭ turistoj, kiuj venas specife por aliĝi al gerilaj ĝardenaj agadoj. Hodiaŭ la fondinto  ankaŭ okupiĝas pri gerila ĝardenado en [[Libio]], [[Berlino]] kaj [[Montrealo]], kaj la retejo daŭre estas blogo sed ankaŭ inkluzivas konsiletojn, ligilojn kaj aktivan anonctabulon, kiu ebligas al gerilĝardenistoj tra la mondo trovi subtenantojn proksima al sia loĝloko.

== Libroj pri gerila ĝardenado ==
* La libro de Richard Reynolds, ''On Guerrilla Gardening'', recenzas kaj priskribas agadojn en tridek landoj, publikigita fare de Bloomsbury Publishing en Usono kaj Anglio en majo 2008.
* &quot;''Guerrilla Gardening: Gvidilo''&quot; verkita fare de David Tracy dokumentas gvidantojn kaj publikajn figurojn en la kampo de komunumaj ĝardenoj
* &quot;''Guerrilla Gardening: Kiel Krei Belajn Ĝardenojn Senpage''&quot;, verkita de Barbara Fallenberg, estas praktika gvidilo al &quot;ĉio, kion vi volis scii pri ĝardenado, sed timis demandi.&quot;

== Vidu ankaŭ ==

* Liberigo de ĝardengnomoj

== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons-inline}}
[[Kategorio:Urbaj studoj kaj planado]]
[[Kategorio:Aktivismo]]
[[Kategorio:Ĝardenado]]
[[Kategorio:Teritoria dispozicio]]
[[Kategorio:Ĝardenoj]]
[[Kategorio:Urba agrikulturo]]
[[Kategorio:Naturprotektismo]]
[[Kategorio:Kulturo de &quot;Faru Ĝin Vi Mem&quot;]]</text>
      <sha1>lcdic1behs0nlkho37dx4tr01sykkdd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rublovo-Arĥangelskaja linio (Moskvo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>774323</id>
    <revision>
      <id>9470485</id>
      <parentid>8374390</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T13:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48347-20</username>
        <id>263032</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>9470485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="s98a5cj251me6ayl6ld99t6pdkx3dz1" xml:space="preserve">{{Informkesto fervojlinio
| koloro = {{Moskva metroo|k17}}
| larĝo = 300px
| fervojlinio = {{Nigra|{{Moskva metroo|Lini17}}&lt;br /&gt;''Рублёво-Архангельская линия''}}
| dosiero = Line 17 (Moscow).svg
| dosierlarĝo = 280
| priskribo = 
| numero = &lt;!--{{Moskva metroo|17}}--&gt;
| trafikanto = {{Moskva metroo|LiniMM}}
| malfermo = [[2026]]
| longo = {{Unuo|18.7}}
| ŝpuro = 1520
| fervoja klaso = 
| tensio = 
| maksimuma dekliniĝo = 
| minimuma radiuso = 
| dentfervojo = 
| reloj = 
| maksimuma rapideco = 
| stacioj = 12 stacioj
}}
'''Rublovo-Arĥangelskaja linio''' ({{Lang-ru|'''Рублёво-Архангельская линия'''}}) estas konstruota metrolinio de la [[Metroo de Moskvo]]. Ĝi estas projektita por malfermo en [[2027]].

__TOC__
{{-}}

== Stacioj ==
{{MetroodeMoskvoS17}}

&lt;!--
== Referencoj ==
{{Referencoj}}
--&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* [[Listo de stacioj de Moskva metroo]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{Moskva metroo|Twi}} {{Moskva metroo|WWW}} ({{ru}})


{{MetroodeMoskvo}}

[[Kategorio:Rublovo-Arĥangelskaja linio (Moskvo)| ]]
&lt;!--[[Kategorio:Aperis en 2027]]--&gt;
&lt;!--[[Kategorio:Transporto en 2027]]--&gt;</text>
      <sha1>s98a5cj251me6ayl6ld99t6pdkx3dz1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Písečné (distrikto Jindřichův Hradec)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783266</id>
    <revision>
      <id>9470530</id>
      <parentid>8648415</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7923" sha1="cltkb10heump07tvglpkacllvt2qhoe" xml:space="preserve">{{apartigila paĝo|Písečné}}
{{Geokesto | municipo
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo                     = Písečné
| devena_nomo              = 
| alia_nomo               = {{Lang-de|Piesling}}
| kategorio                 = municipo
&lt;!-- *** Nomo *** --&gt;
| etimologio                = 
| oficiala_nomo            = Písečné
| moto                    = 
| kromnomo                 = 
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero                    = Piesling-2008-09-03-ZamekOdSeverovychodu.JPG
| dosiero_priskribo          = Vido al kastelo de nordoriento
&lt;!-- *** Simboloj *** --&gt;
| flago                     = Písečné (okres Jindřichův Hradec) vlajka.jpg
| blazono                   = Písečné (okres Jindřichův Hradec) znak.jpg
&lt;!-- *** Lando ktp. *** --&gt;
| lando                     = Ĉeĥio
| lando_tipo                = Ŝtato
| lando_flago               = 1
| ŝtato                    = 
| regiono                   = Sudbohemia regiono
| distrikto                 = [[Distrikto Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec]]
| municipo             = Slavonice
| municipo_tipo        = Administra municipo
| histregiono               = Moravio
| histregiono1          = Sudetio
| histregiono_tipo          = 
&lt;!-- *** Familio *** --&gt;
| parenco                   = 
| parto                     = 
| rivero                    = Moravia Dijo
| memorindaĵo              = 
| memorindaĵo_noto         = 
| memorindaĵo1             = 
| memorindaĵo_tipo         = Memorindaĵoj
| ŝoseo                    = 
| montaro                  = Křižanova montetaro
&lt;!-- *** Situo *** --&gt;
| situo                 = Písečné
| koordinatoj_ne_en_titolo     = true
| leviĝo                  = 443
| lat_d                    = 48
| lat_m                    = 57
| lat_s                    = 54
| lat_NS                   = N
| long_d                   = 15
| long_m                   = 27
| long_s                   = 45
| long_EW                  = E
&lt;!-- *** Dimensioj *** --&gt;
| areo                     = 33.46
| areo_rondumo            = 2
&lt;!-- *** Loĝantaro *** --&gt;
| loĝantaro               = {{WikidataLoĝantaro}}
| loĝantaro_dato          = {{WikidataLoĝantaroDato}}
| loĝantaro_denseco       = auto
&lt;!-- *** Historio &amp; gvidantaro *** --&gt;
| establita              = 1366
| establita_tipo         = Unua skribmencio
| dato                     = 
| ĉefulo                    = 
| ĉefulo_tipo               = 
| ĉefulo_partio              = 
&lt;!-- *** Kodoj *** --&gt;
| horzono           = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1
| horzono_DST       = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2
| poŝtkodo              = 378 72, 378 81
| areo_kodo                = 
| areo_kodo_tipo           = 
| kodo                     = CZ031
| kodo_tipo               = [[NUTS|NUTS 3]]
| kodo1                    = CZ0313
| kodo1_tipo               = [[NUTS|NUTS 4]]
| kodo2                    = CZ0313 546917
| kodo2_tipo               = [[NUTS|NUTS 5]]
&lt;!-- *** Liberaj kampoj *** --&gt;
| libera                    = 7
| libera_tipo               = Katastraj teritorioj
| libera1                   = 7
| libera1_tipo              = Partoj de municipo
| libera2                   = 7
| libera2_tipo              = Bazaj setlejunuoj
&lt;!-- *** Mapoj *** --&gt;
| mapo_priskribo              = Situo enkadre de Ĉeĥio
| mapo_lokumilo              = Ĉeĥio
| mapo1                      = 
| mapo1_fono           = 
| mapo1_priskribo              = 
| mapo1_lokumilo              = 
&lt;!-- *** Retpaĝoj *** --&gt;
| retpaĝo                  = [http://www.pisecne.cz www.pisecne.cz]
| commons                  = Písečné (Jindřichův Hradec District)
| portalo                  = Ĉeĥio
&lt;!-- *** Notoj *** --&gt;
| notoj                = 
}}
'''Písečné''' ({{lang-de|Piesling}}) estas municipo en [[Ĉeĥio]] situanta en [[distrikto Jindřichův Hradec]]. Ĝi situas en valo de rivero [[Moravská Dyje]] en senpera proksimeco de ŝtatlimo kun Aŭstrio. En la jaro [[{{WikidataLoĝantaroDato}}]] ĉi tie vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}}.

{{Najbaraj municipoj}}

== Historio ==
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro [[1366]].

=== Forŝovo de la germana loĝantaro ===
Proksimume unu monato post la liberigo komencis direkte de [[Slavonice]] partizana ekspedicia taĉmento subgvide de [[Vladimír Hobza]], la kolonelo de rajdistaro, kiu ĝis Písečné venis la 7-an de junio 1945, kun forŝovo de la germana loĝantaro. Dum du horoj post tamburado fare de komunuma servisto estis la loĝantaro kun la regna civitaneco dum pafado super iliaj kapoj elpelita malantaŭ la limo en Malsupran Aŭstrion.&lt;ref&gt;Hannes Androsch: Niemals aufgeben: Lebensbilanz und Ausblick, Ecowin, 05.09.2015: Kapitel ''Kriegsende in Südmähren''.&lt;/ref&gt; Dum la forŝovo estis murdita instruistino de infanĝardeno ([[NS-Volkswohlfahrt]]-Schwester) kaj ŝia infano. Du germanaj loĝantoj krimis memmortigon.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
| titolo = Südmähren Piesling
| url = http://www.suedmaehren.at/
| alirdato = 2020-07-31
| lingvo = de
}}&lt;/ref&gt; Je du tagoj pli poste estis fare de ĉeĥa ĝendarmaro ellandigita en Písečnéé reteniĝanta evakuinta loĝantaro el Vieno kun la aŭstra civitaneco. Siajn rememorojn al la fino de milito en Písečné kunskribis [[Hannes Androsch]], la aŭstra vickanceliero de [[Bruno Kreisky]] kaj ministro de financoj, kiu en Písečné restadis kun la familio ekde la jaro 1944 en bieno de sia praonklo (ĉe la frato de avino el la flanko de patro).&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
| familia nomo = Pelinka
| pdersona nomo = Peter
| titolo = Das darfst du nie vergessen!
| url = http://www.androsch.com/media/news/15.05.30.News.pdf
| eldoninto = News
| eldondato = 30/05/2015
| alirdato = 2022-07-31
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20210508033925/https://androsch.com/media/news/15.05.30.News.pdf
| arkivdato = 2021-05-08
}}&lt;/ref&gt; En la kastelo troviĝis militkaptitejo kun germanaj militkaptitoj, kiuj estis ĝis nuligo de la kaptitejo eluzataj en la bienoj kiel laborforto.&lt;ref&gt;Emil Franzel: Die Vertreibung: Sudetenland, 1945/1946, Podzun, 1967, s. 143.&lt;/ref&gt; Senpere post la [[Ellandigo de germanoj el Ĉeĥoslovakio|ellandigo]] en la municipon transloĝiĝis ĉeĥa loĝantaro el ĉirkaŭaj municipoj.&lt;ref&gt;Dobový tisk: Naše Demokracie, ročník 1945&lt;/ref&gt;

== Loĝantaro ==
{{Grafikaĵo de nombro de loĝantoj|tabelo=sub|rompi=6}}

== Partoj de municipo ==
Municipo Písečné konsistas el sep partoj sur sep katastraj teritorioj.
* '''Písečné''' (k. t. ''Písečné u Slavonic'')
* [[Chvaletín]] (ankaŭ nomo de k. t.)
* [[Marketa (Písečné)|Marketa]] (ankaŭ nomo de k. t.)
* [[Modletice (Písečné)|Modletice]] (ankaŭ nomo de k. t.)
* [[Nové Sady (Písečné)|Nové Sady]] (k. t. ''Nové Sady u Písečného'')
* [[Slavětín (Písečné)|Slavětín]] (k. t. ''Slavětín u Slavonic'')
* [[Václavov (Písečné)|Václavov]] (k. t. ''Václavov u Chvaletína'')

== Memorindaĵoj ==
* Kapelo de sankta Katarina
* Juda tombejo en Písečné
* Juda domo
* Municipo Písečné estas indikita sur [[Mapo de Moravio de Komenský]] el la jaro 1627
* Kastelo Písečné

==Vidu ankaŭ==
* [[Landlimo de Aŭstrio kaj Ĉeĥio]]

== Pluaj fotoj ==
&lt;gallery&gt;
HPIM5074.jpg|Vido al la municipo el vojo de Slavonice
HPIM5072.jpg|Konstruaĵo de eksa lernejo
Písečné (JH), výklenková kaplička.jpg|Kapeleto apud vojo ĝis Slavonice
Pisecne 8.jpg|Vido al la kastelo de sudo
Pisecne 7.jpg|Vejro sur Moravská Dyje - en fono preĝejo en Nové Sady
Židovský_hřbitov_Písečné (04).JPG|Juda tombejo
&lt;/gallery&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Písečné (distrikto Jindřichův Hradec)}}
{{Municipoj de Sudbohemia regiono|Distrikto Jindřichův Hradec}}

[[Kategorio:Písečné (distrikto Jindřichův Hradec)| ]]
[[Kategorio:Municipoj en distrikto Jindřichův Hradec]]
[[Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec]]
[[Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro]]</text>
      <sha1>cltkb10heump07tvglpkacllvt2qhoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Retoso</title>
    <ns>0</ns>
    <id>792017</id>
    <revision>
      <id>9470603</id>
      <parentid>9428975</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1689" sha1="0sr678b2ioxr3njqzavnj6qv3rm0zi0" xml:space="preserve">{{unua}}
'''Retoso''' estas evento de la [[Tutmonda Esperantista Junulara Organizo]] (TEJO). Ĝi estas organizita de kaj por junuloj. La unua fojo okazis inter la 2-a kaj la 5-a de aprilo 2021, kaj ĝia organiza teamo konsistis el homoj de 7 landoj en 4 kontinentoj. ''Retoso'' povas esti komprenita kiel [[neologismo]] per kunmetaĵo de [[reto]] kaj [[etoso]].

La eldono de 2022 okazis inter la 24a kaj la 27a de novembro, kune kun la [[Virtuala Kongreso de Esperanto|Virtuala Kongreso de UEA]]. 

La eldono de 2023 okazas inter la 27a kaj 30a de oktobro, nun sendepende de [[UEA]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=https://retoso2023.tejo.org/ |titolo=Retejo kun informoj de Retoso 2023 |alirdato=2023-10-24 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20231027015319/https://retoso2023.tejo.org/ |arkivdato=2023-10-27 }}&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Literaturo ==
* En tripaĝa artikolo oni komentas pri la celojn kaj disvolvigon de tiu reta evento.&lt;ref&gt;&quot;Junulara (R)etoso&quot;, [[Kontakto (gazeto)|Kontakto]], nº 310, aprilo  2002, pp. 21-23.&lt;/ref&gt;

== Eksteraj ligiloj ==
* [https://retoso2021.tejo.org/ Retoso 2021] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220827215704/https://retoso2021.tejo.org/ |date=2022-08-27 }}
* [https://www.tejo.org/eventoj/retoso-2022/ Retoso 2022]{{404|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://retoso2023.tejo.org/ Retoso 2023] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20231027015319/https://retoso2023.tejo.org/ |date=2023-10-27 }}
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLTJlxCuYruSkJlCsLfmSVOIh405xLhAED Listo de videoj de Retoso 2022]

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:TEJO]]
[[Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj]]</text>
      <sha1>0sr678b2ioxr3njqzavnj6qv3rm0zi0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Nagyecsed)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>798175</id>
    <revision>
      <id>9470471</id>
      <parentid>8822567</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2729" sha1="0pi4eyeutix1k0jcdttw0ifxzbuwr1j" xml:space="preserve">{{Informkesto kristana preĝejo
| nomo                 = Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco
| larĝo de informkesto   = 
| dosiero               = 
| grandeco de dosiero   = 250px
| priskribo de dosiero  = 
| eklezio               = [[romkatolika eklezio]]
| provinco             = [[Szabolcs-Szatmár-Bereg]] 
| diocezo              = [[Debrecen]]-[[Nyíregyháza]]
| unio                  = 
| dekanujo              = Szatmár
| vikariujo              = 
| asocio              = 
| paroĥo             = loke, sed la zorganto en [[Nyírcsaholy]]
| ensemblo              = 
| ŝtato                = [[Hungario]]
| ŝtato subtutaĵo1 nomo =
| ŝtato subtutaĵo1        =  
| ŝtato subtutaĵo2 nomo   =
| ŝtato subtutaĵo2        =
| municipo              = [[Nagyecsed]]
| regiono-ISO           = HU
| geo                   = 
| konsekro             = 
| konsekrinto          = 
| titolo                 = 
| uzado               = 
| arkitekto             = 
| stilo                 = 
| ark tipo              = 
| fondo              = 
| finigo             = [[1934]]
| kapacito              = 
| konstruado            = 
| longo                 = 
| larĝo                 = 
| alto                  = 
| lokigo de altaro       =
| materialo              = masonaĵo
| adreso                =
| ttt               = 
| commons               = 
}}
La '''[[preĝejo]] Apoteozo de [[Sankta Kruco]]''' (origine hungare ''Szent Kereszt felmagasztalása'') estas sakrala [[konstruaĵo]] en [[urbo]] [[Nagyecsed]] ([[Hungario]]).

== Historio ==
En rando de la komunumo [[arkeologo]]j trovis [[kirko]]n kun monaĥejo el la [[12-a jarcento]]. Laŭ eklezia fonto en [[1332]] en la iama Nagyecsed ekzistis alia kirko kun patroneco de [[Sankta Petro]]. La loĝantoj kalvinaniĝis ĉirkaŭ 1550. La katolika grupo estis refondita nur en [[1929]]. Oni konstruis katolikan kirkon en [[1934]]. Ĝi ne havis [[turo]]n, tial la sola [[sonorilo]] sonoras en [[sonorilostablo]] ekde [[1940]].

== Konstruaĵo ==
La konstruaĵo situas sola en [[korto]]. La [[fasado]] estas simetria, meze malsupre la enirejo funkcias. En la fasado estas videblaj 3 fenestroj, la tria jam en alteco de la [[tegmento]]. La [[navo]] estas brikoforma.

[[Kermeso]] okazas supozeble en la [[14-a de septembro|14-an de septembro]].

== Fontoj ==
* [https://miserend.hu/templom/1788 hungare kun fotoj]
* [http://szatmartour.hu/latnivalok/romai-katolikus-templom-nagyecsed/ hungare kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221008095346/http://szatmartour.hu/latnivalok/romai-katolikus-templom-nagyecsed/ |date=2022-10-08 }}

{{Unua}}

[[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Kruco|Nagyecsed]]
[[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Nagyecsed|Nagyecsed]]</text>
      <sha1>0pi4eyeutix1k0jcdttw0ifxzbuwr1j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Propila jodido</title>
    <ns>0</ns>
    <id>798482</id>
    <revision>
      <id>9470496</id>
      <parentid>9143681</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T15:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6658" sha1="jpvrowrn950h0kyhepixszq8g4u0v4b" xml:space="preserve">{{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=10%
|-style=&quot;background: yellow; color: white&quot;
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 4px 4px 2px;&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Arial&quot; color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;1-Jodo-propano&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|-
||[[Kemia formulo]]||&lt;span style=&quot;font-size:300%;&quot;&gt; &lt;span style=&quot;text-shadow:gray 4px 4px 2px;&quot;&gt;&lt;font face=&quot;Trebuchet MS&quot; color=&quot;blue&quot;&gt;'''C&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;7&lt;/sub&gt;I'''&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|-
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;center&gt;[[Dosiero:Propyl iodide 2D.png|300ra|Propila jodido]]&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background: green; color: white&quot;
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;center&gt;'''Plata kemia strukturo de la &lt;br /&gt;1-Jodo-propano'''&lt;/center&gt;
|-
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;|&lt;center&gt;[[Dosiero:Propyl iodide 3D.png|300ra|Propila jodido]]&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background: green; color: white&quot;
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;center&gt;'''Tridimensia kemia strukturo de la 1-Jodo-propano'''&lt;/center&gt;
|- style=&quot;background: green; color: white&quot;
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;big&gt;Alternativa(j) nomo(j)&lt;/big&gt;
|-
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |
* Propila halogenido de la jodida acido
* 1-Jodo-propano
|-
|[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[https://commonchemistry.cas.org/detail?cas_rn=107-08-4 107-08-4]&lt;br /&gt;
|-
|[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.31029.html 31029]
|-
|[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/33643 33643]
|- style=&quot;background: green; color: white&quot;
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |'''Fizikaj proprecoj'''
|-
|[[Aspekto]]||senkolora aŭ flaveca brulema likvaĵo&lt;ref&gt;[https://www.chemicalbook.com/ProductList_En.aspx?kwd=107-08-4 Chemical Book]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Molmaso]]||169,993g mol&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
|-
|[[Denseco]]||1,743 g/cm&lt;sup&gt;−3&lt;/sup&gt;&lt;ref&gt;[https://www.guidechem.com/cas/107-08-4.html GuideChem]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Fandpunkto]]||-101°C &lt;ref&gt;[https://comptox.epa.gov/dashboard/chemical/properties/DTXSID501015653 EPA United States Environmental Protection Agency]{{404|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.chemindex.com/index/?f=show_cas_info&amp;terms=107-08-4 Chemindex]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Bolpunkto]]||102,9°C &lt;ref&gt;[https://www.chemsrc.com/en/cas/107-08-4_1097821.html Chemsrc]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.chembk.com/en/cas/107-08-4 Chembk]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Refrakta indico]]||{{refraktindico|T=20|λ=761|k=4.0|15045}}
|-
|[[Ekflama temperaturo]]||44,4°C &lt;ref&gt;[https://www.chemnet.com/cas/supplier.cgi?terms=107-08-4&amp;l=nl&amp;exact=dict&amp;f=plist&amp;mark=&amp;submit.x=0&amp;submit.y=0 Chemnet]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:1,1 g/L &lt;ref&gt;[https://www.merckmillipore.com/BR/pt/product/1-Iodopropane,MDA_CHEM-804788?ReferrerURL=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F Merck Millipore]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
|-
|[[Mortiga dozo (LD50)]]||&gt;1800 mg/kg (buŝe) &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://www.omkarchemicals.com/msds%20final/Iodine/N-Propyl%20Iodide.pdf |titolo=Omkar Chemicals |alirdato=2022-10-11 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20211208223213/http://www.omkarchemicals.com/msds%20final/Iodine/N-Propyl%20Iodide.pdf |arkivdato=2021-12-08 }}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background: yellow; color: black&quot;
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]
|-
|[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo Piktogramo]]||&lt;center&gt;{{GHS Piktogramo|02|07}}{{GHS Piktogramo|08|09}}&lt;ref&gt;[https://www.sigmaaldrich.com/BR/pt/product/aldrich/171883 Sigma Aldrich]&lt;/ref&gt;
|-
|[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto
|-
|[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|226|302|315|319|332|335|412}}
|-
|[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|210|233|240|241|242|243|261|264|264+265|270|271|273|280|301+317|302+352|303+361+353|304+340|305+351+338|317|319|321|330|332+317|337+317|362+364|370+378|403+233|403+235|405|501}}
|-style=&quot;background: yellow;color: black&quot;
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center with=50%;&quot;|&lt;center&gt;&lt;small&gt;Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo&lt;br /&gt;(25 °C kaj 100 kPa)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}

&lt;big&gt;'''Propila jodido'''&lt;/big&gt; aŭ &lt;big&gt;'''1-jodo-propano'''&lt;/big&gt; estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la [[jodida acido]] kaj '''propanolo'''. Propila jodido estas senkolora aŭ flaveca brulema likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Propila jodido prezentas jodatomon ligitan al propila grupo. Ĝi konsistas je 3 karbonatomoj, 7 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.

== Reakcioj ==
=== Reakcio 1 ===
* Preparado de '''propila jodido''' per traktado de '''propila alkoholo''' kun '''jodida acido''':
&lt;center&gt;
{|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5
|
[[Dosiero:Hydrogen iodide 3D.png|jodida acido|90ra]] + [[Dosiero:Propanol 3D.png|propanolo|150ra]] &lt;math&gt;\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }&lt;/math&gt;[[Dosiero:Propyl iodide 3D.png|propila jodido|150ra]] + [[Dosiero:Water molecule.svg|akvo|70ra]]
|-
|}
&lt;/center&gt;

=== Reakcio 2 ===
* Preparado de '''propila jodido''' per traktado de '''jodometano''' kun '''propila alkoholo''':
&lt;center&gt;
{|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5
|
[[Dosiero:Iodomethane 3D.png|metila jodido|80ra]] +[[Dosiero:Propanol 3D.png|propanolo|150ra]] &lt;math&gt;\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }&lt;/math&gt; [[Dosiero:Propyl iodide 3D.png|propila jodido|150ra]] + [[Dosiero:Methanol 3D.png|metanolo|70ra]]

|-
|}
&lt;/center&gt;

=== Reakcio 3 ===
* Preparado de '''propila jodido''' per traktado de '''jodida acido''' kun '''propila klorido''':
&lt;center&gt;
{|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5
|
[[Dosiero:Hydrogen iodide 3D.png|jodida acido|90ra]]+[[Dosiero:Chloropropane 3D.png|propila klorido|150ra]] &lt;math&gt;\mathsf{ \xrightarrow []{OH^-}\, }&lt;/math&gt;[[Dosiero:Propyl iodide 3D.png|propila jodido|150ra]] + [[Dosiero:Hydrogen-chloride-3D-vdW-labelled.svg|klorida acido|70ra]]
|-
|}
&lt;/center&gt;

=== Reakcio 4 ===
* Preparado de '''propila jodido''' per traktado de '''natria jodido''' kun '''propila klorido''':
&lt;center&gt;
{|cellspacing=10 cellpadding=10 border=5
|
[[Dosiero:Sodium iodide 3D.png|natria jodido|150ra]] +[[Dosiero:Chloropropane 3D.png|propila klorido|150ra]]&lt;math&gt;\mathsf{ \xrightarrow []{}\, }&lt;/math&gt; [[Dosiero:Propyl iodide 3D.png|propila jodido|150ra]] + [[Dosiero:Formula chimica del cloruro di sodio.png|natria klorido|90ra]]
|-
|}
&lt;/center&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* [[Jodido]]j

== Referencoj ==
{{Referencoj|3}}
{{Projektoj}}

[[Kategorio:Organikaj jodidoj]]</text>
      <sha1>jpvrowrn950h0kyhepixszq8g4u0v4b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boden (Svedio)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>801082</id>
    <revision>
      <id>9470481</id>
      <parentid>8739216</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taylor 49</username>
        <id>126294</id>
      </contributor>
      <origin>9470481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3223" sha1="gfzz2pz7e9oqltxb84h035ol494eryg" xml:space="preserve">{{Prisupre|pri=urbo en norda Svedlando|apa=Boden}}
{{Informkesto urbo
| regiono-ISO = SE
| tipo1 = reliefo
| bildo-priskribo = Fortikaĵo de Rödberg, parto de Fortikaĵo de Boden
}}

'''Boden''' ([[lule-samea]] ''Suttes'') estas setlejo en la historia provinco [[Norrbotten]] kaj sidejo de samnoma komunumo  en [[Norrbottens län]], [[Svedio]].

La unua skriba mencio de Boden estas kiel ''Bodebyn'' en 1539, en nacia impost-datumaro. En 1543 Bodebyn havis sep bienojn, ''hemman.'' Ekde pli frue sameoj loĝis en la loko.&lt;!--

engelska kanalen-projektet
järnvägsknutpunkt--&gt;

La [[Fortikaĵo de Boden]] fakte konsistas de pluraj fortikaĵoj, estis konstruita 1900–1916, kaj uzita 1907–1998. Ĝi protektis la orienta flanko de Svedio, kaj kiam ĝi estis konstruita, la orienta najbaro de Svedio estis cara [[Rusio]] (la rusia [[Grandprinclando Finnlando]]). 13&amp;nbsp;% de la milita defendo de Svedio konsistis de la garizono de Boden. La garizono mem ankoraŭ ekzistas, kaj restas multe signifa en la regiono. Ĝis 1982, oni tenis parton de la sveda oro-rezervo en la fortikaĵo.

Dum ekzerco en 1914 kun efektivaj pafaĵoj, oni akcidente direktis la kanonojn nordoriente anstataŭ nordokcidente, al la lago Byddbyträsk kaj la vilaĝo Buddbyn. Oni elĵetis minimume tri pafaĵoj – unu eksplodis en la akvo proksimume la lagobodo, unu eksplodis super la vilaĝo, kaj unu enteriĝis sen eksplodi. Oni raportis ke la vilaĝo sendis negociston kun la mesaĝo ke &quot;se oni deklaris militon kontraŭ Buddbyn, la vilaĝo kapitulacis sen daŭra pafado&quot;. Neniu estis vundita.

&lt;gallery&gt;
Boden centrum.jpg|Centra Boden en la 1960-aj jaroj
&lt;/gallery&gt;

==Komunumo==
La servico-sektoro grandas en la komunumo de Boden, kun la komunumo, la regiono kaj la sveda armeo kiel la plej oftaj laborejoj. La nombro de loĝantoj estis stabile ĉe ĉirkaŭ 28&amp;nbsp;000 loĝantoj ekde la komenco de la 2000-a jarcento.

Ekde la kreado de la komunumo en la 1970-aj jaroj la [[sveda socialdemokratia partio|socialdemokratoj]] estis la plej granda partio, ekde 2010 formiĝanta estrarajn koaliciojn en la komunumo.

La komunumo troviĝas en la sudorienta parto de [[Norrbottens län]], kaj en la nordo najbaras komunumo [[Gällivare]], nordoriente komunumo [[Överkalix]], sudoriente komunumo [[Luleå]], sude komunumo [[Älvsbyn]], kaj okcidente komunumo [[Jokkmokk]]. La rivero [[Lule älv]] trafluas la komunumo.

&lt;gallery&gt;
Boden vapen.svg|Blazono de la komunumo
&lt;/gallery&gt;

===Setlejoj===
Jen setlejoj en la komunumo kun [[tätort|pli ol 200 loĝantoj kaj malpli ol 200 metroj]] inter la domojn, en 2017.

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! Nr-o !! Setlejo !! Loĝantaro !! Loĝodenso
|-
| 1 || align=&quot;left&quot; | '''[[Boden]]''' || {{nts|16969}} || {{nts|1211}}
|-
| 2 || align=&quot;left&quot; | [[Sävast]] || {{nts|3183}} || {{nts|847}}
|-
| 3 || align=&quot;left&quot; | [[Trångforsen och Heden]] || {{nts|1864}} || {{nts|668}}
|-
| 4 || align=&quot;left&quot; | [[Harads]] || {{nts|518}} || {{nts|441}}
|-
| 5 || align=&quot;left&quot; | [[Vittjärv]] || {{nts|507}} || {{nts|389}}
|-
| 6 || align=&quot;left&quot; | [[Unbyn]] || {{nts|454}} || {{nts|486}}
|-
| 7 || align=&quot;left&quot; | [[Södra Bredåker]] || {{nts|194}} || {{nts|297}}
|}

[[Kategorio:Urboj de Svedio]]</text>
      <sha1>gfzz2pz7e9oqltxb84h035ol494eryg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>San Pelegrín</title>
    <ns>0</ns>
    <id>805274</id>
    <revision>
      <id>9470684</id>
      <parentid>9144974</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T06:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5974" sha1="5s2iyrxji030ev0gbvl11pbxchd4mwo" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-HU|situo sur mapo2=Hispanio|zomo=10}}

'''San Pelegrín''' estas vilaĝo en la komarko ''Somontano de Barbastro'', kiu apartenas al la municipo [[Alquézar]] en la [[Provinco Huesca]] de la regiono [[Aragono]], en [[Hispanio]].

== Geografio ==
Ĝi situas je alteco de 873 m sur la marnivelo. En 2021 ĝi havis 7 loĝantojn. Ĝia poŝtkodo estas 22145. &lt;ref&gt;[http://www.aragonesasi.com/huesca/alquezar/sanpelegrin.php]&lt;/ref&gt;

Norde de Alquézar, estas la izolita vilaĝo &quot;San Pelegrín&quot;. En la centro de la urbo troviĝas la placo, de kiu komenciĝas ĝiaj nuraj du stratoj. En ĉi tiu sama placo troviĝas la paroĥa preĝejo. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.alquézar.es/san-pelegrín]&lt;/ref&gt;

Ĉi tiu malgranda vilaĝo situas sur la suda deklivo de la &quot;Sierra de Sevil&quot;. Ĝia domaro, kunpremita ĉirkaŭ la preĝejo de la &quot;Natividad de Nuestra Señora&quot; (Naskiĝo de Nia Sinjorino), kiu datas de la 18-a jarcento, kaj ĉirkaŭita de [[kverko]]j, sukcesis konservi la aspekton, kiun havis montaraj vilaĝoj ĝis la mezo de la 20-a jarcento.

La nuraj materialoj uzitaj en la muroj de la konstruaĵoj estas [[kalkoŝtono]] kaj arabaj [[tegolo]]j por la tegmentoj. La vojo al antikva &quot;Mesón de Sevil&quot; komenciĝas de &quot;San Pelegrín&quot;. &lt;ref&gt;[https://parqueculturalriovero.com/es/parque-cultural/localidades/alquezar/san-pelegrin]&lt;/ref&gt;

== Historio ==
La unua citaĵo de la loko estas en la 16-a jarcento, kolektita en la verko de Antonio Durán Godiol, nome &quot;Geografía medieval de los obispados de Jaca y Huesca&quot; (Mezepoka geografio de la episkopejoj de Jaca kaj Huesca), eldonita en la jaro 1962, kaj dokumentas la formojn &quot;Sanct Pelegrín&quot; kaj &quot;Sanct Plerín&quot;. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Monumentoj ==
* Paroĥa preĝejo de la 18-a jarcento, dediĉita al &quot;Natividad de Nuestra Señora&quot; (Naskiĝo de Nia Sinjorino). Ĝi estas konstruita el la malmuntado de antaŭa romanika, kiu estis apud la tombejo. Ĝi estas konstruita kun la karakteriza kalkŝtono de la areo, havante ununuran navon kun rekta antaŭa muro, unukorpan turon kaj enirpordon ĉe la piedo.: &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
:Ĝi estas eta konstruaĵo kun ortangula navo, kovrita per reduktita barela volbo. Ĝi havas rektan fronton. Transversa arko, elstaranta el la orienta muro, funkcias kiel [[absido]]. La sakristio estas alkroĉita en la nordo. En la sudo ekzistas malgranda flanka kapelo kun arkaĵa enirejo kaj plata fermo. Supre, sur la okcidenta flanko estas la korusejo kaj malgranda fenestrorozo. La enirpordo malsupre havas dovelan arkon kaj estas protektita per malferma atrio kun plata tegmento. &lt;ref&gt;[http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-007-024-002/Iglesia/parroquial.html#.Y5seNhXMLIV]&lt;/ref&gt;
:La turo havas eksteran aliron kaj estas super la sakristio. Ĝi konsistas el du apartaj kvarangulaj partoj, limigitaj per simpla kontinua imposto. La supra enhavas la truojn por la sonoriloj kun duonronda arko. &lt;ref&gt;[http://www.sipca.es/censo/1-INM-HUE-007-024-002/Iglesia/parroquial.html#.Y5o8Fn3MLIU]&lt;/ref&gt;
:La konserva stato de la sonorilturo kaj la sonorilo estas bona. Ĝis la komenco de la civita milito en 1936, ĝi havis almenaŭ du sonorilojn, ĉar estas grasaj markoj en unu el la malplenaj aperturoj. &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://campaners.com/php/campanar.php?numer=10668 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-12-15 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20221215153356/http://campaners.com/php/campanar.php?numer=10668 |arkivdato=2022-12-15 }}&lt;/ref&gt;
* En la centro de la placo estas transepto kronita de skulptita figuro de Kristo krucumita. La nuna, ankaŭ en ŝtono, anstataŭas antaŭan, kiu estis lastatempe ŝtelita. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
:La malnova kaj historia enireja kruco estis detruita dum la [[Hispana Enlanda Milito]] (1936-1939) kaj estis poste anstataŭigita per moderna kruco en la centra placo, sed, kiel klarigite en la antaŭa paragrafo, ĝi estis lastatempe ŝtelita kaj denove refarita.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=https://rondasomontano.com/revista/160371/san-pelegrin/ |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-12-15 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20221215153348/https://rondasomontano.com/revista/160371/san-pelegrin/ |arkivdato=2022-12-15 }}&lt;/ref&gt;

== Estas menciinde ==
''San Pelegrín'' estas la plej bona elirpunkto de multnombraj ekskursoj tra la &quot;Sierra de Sevil&quot;, kiel: ermitejo &quot;Virgen de Viña&quot;, &quot;Mesón de Sevil&quot;, kaj &quot;Castillo de los Santos&quot; aŭ al surrokaj prahistoriaj pentraĵoj. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Proksime de &quot;San Pelegrín&quot; estas la elstaraj prahistoriaj pentraĵoj de skema arto kiel tiuj de &quot;Quizáns&quot; kaj de orientiberia arto kiel tiuj de la grandioza cervo de &quot;Chimiachas&quot;. &lt;ref&gt;[https://guara.org/sendero/micologia-por-la-sierra-de-sevil-san-pelegrin/]&lt;/ref&gt;

La vilaĝo ankoraŭ pluvivas sen akvoliverado aŭ aŭtovojoj. La sep loĝantoj de ĉi tiu distrikto de Alquézar faras vojaĝon de preskaŭ 2 kilometroj kun grandaj kruĉoj por provizi per baza servo: akvo. Ili postulas ankaŭ, ke la aliroj al vilaĝo estu pavimitaj. &lt;ref&gt;[https://www.elcruzado.es/san-pelegrin-el-pueblo-que-sobrevive-sin-agua-ni-carretera/]&lt;/ref&gt;

== Festoj ==
* La 4-an de septembro. ''Festo de la Naskiĝo de Nia Sinjorino''.

== Vidu ankaŭ ==
Alquézar, Radiquero, San Pelegrín. - [https://www.somontano.org/municipios/20] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221215153356/https://www.somontano.org/municipios/20 |date=2022-12-15 }}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* Lupoj en San Pelegrín - [https://www.radiquero.com/blog/lobos-en-san-pelegrin/] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20221215154850/https://www.radiquero.com/blog/lobos-en-san-pelegrin/ |date=2022-12-15 }}
* Cirkla rondiro Alquézar - San Pelegrín - Alquézar. - [https://www.casaurelia.com/vuelta-circular-san-pelegrin-alquezar/]
* Sportaj vojoj. - [https://es.wikiloc.com/rutas/senderismo/espana/aragon/san-pelegrin]

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Loĝlokoj de provinco Uesko]]
[[Kategorio:Historio de Aragono]]</text>
      <sha1>5s2iyrxji030ev0gbvl11pbxchd4mwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanktejo Sancho Abarca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809823</id>
    <revision>
      <id>9470689</id>
      <parentid>9145000</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:12:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6559" sha1="n31iwhh8vuhe3n80vfzsfplhukwx1aw" xml:space="preserve">{{Informkesto urbo|regiono-ISO=ES-Z|situo sur mapo2=Hispanio|zomo=10}}

La '''Ermitejo &quot;Sancho Abarca&quot;''' situas en plana monta pinto, en la municipo [[Tauste]] de [[provinco Zaragozo]] kaj en la komarko [[Cinco Villas (Aragono)|Cinco Villas]] de la historia hispana regiono [[Aragono]].

== Geografio ==
Ĝi estas proksimume 14 km de la urbo [[Tauste]] kaj okupas la pinton de monteto sudoriente de la &quot;Plana Negra&quot;, en la natura parko de la &quot;Bardenas Reales&quot; kaj ĝi estas nekredebla belvidejo super la suda parto de la &quot;Bardenas&quot; kaj bona parto de la valo de la rivero &quot;Ebro&quot;. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.tauste.es/santuario]&lt;/ref&gt;

== Historio ==
La loko &quot;Sancho Abarca&quot; estas citita en 1158. La historiisto Antonio Ubieto Arteta diras, ke la nuna sanktejo estis konstruita, kie antaŭe estis konstruaĵoj apartenantaj al skabeno de Ejea de los Caballeros, nomita Sancho Abarca, kiu vivis meze de la 12-a jarcento. Li estis de navara origino kaj havis havaĵojn en Tudela. &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=https://www.uv.es/gabarca/programas/lugares.htm |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2023-01-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230130210439/https://www.uv.es/gabarca/programas/lugares.htm |arkivdato=2023-01-30 }}&lt;/ref&gt;

La 7-an de aprilo 1569 (estis Sankta Ĵaŭdo), paŝtisto de Roncal nomita Ibar trovis lignan ĉizadon de la Virgulino inter la ruinoj de la kastelo &quot;Sancho Abarca&quot;, situanta en la navara municipo [[Fustiñana]], en la montoj &quot;Bardenas&quot;. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://torreciudad.org/galeria-mariana/virgen-de-sancho-abarca-tauste-zaragoza/]&lt;/ref&gt;

La paŝtisto renkontis ĉasiston el Tauste, al kiu li raportis la trovon. Li venis rapide en Tauste por liveri la novaĵojn, kaj eniris la preĝejon &quot;Sankta Maria&quot;, kiam la predikisto ĵus finis la predikon pri la pasio de Kristo. Procesio estis organizita por kolekti la bildon kaj ili alportis ĝin al Tauste. Homoj de Fustiñana postulis la ĉizadon, ĉar ĝi estis trovita sur iliaj teroj, sed la ĉefepiskopo de Zaragozo, Fernando de Aragón, konsentis kun tiuj de Tauste. &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Temas pri gotika ĉizado el la 14-a jarcento, en polikroma ligno de escepta kvalito kaj nur 27 centimetroj. Verŝajne tiu bela skulptaĵo devenis el la sudo de Francio, dum la hugenotaj ribeloj. Iu fuĝis suden portante la ĉizadon kaj perdis aŭ forlasis ĝin tie.

La ermitejo, kie oni kultas la ĉizitan skulptaĵon de la Virgulino &quot;Sancho Abarca&quot;, estis konstruita de 1670 kaj estis fine kompletigita en 1703. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto |url=https://turismotauste.es/santuario |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2023-01-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230130210424/https://turismotauste.es/santuario |arkivdato=2023-01-30 }}&lt;/ref&gt;

En 1718, la ĉefepiskopo de Zaragozo aprobis ermitejan fratecon &quot;Sancho Abarca&quot;, kiu funkciis ĝis 1835, kiam la konfisko de Mendizabal devigis ilin forlasi la sanktejon. Sed en 1849, pro interveno de homoj de Tauste, oni atingis la rajton ade kontinui la diservo de la ermitoj kaj oni malfermis denove la kultadon en la sanktejo, ĝisdatigante la regulojn de la frateco. &lt;ref&gt;[https://www.elpatiaz.es/el-santuario-de-sancho-abarca-y-las-bardenas/]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://books.google.es/books?id=7DTx9x5BK5cC&amp;pg=PA167&amp;lpg=PA167&amp;dq=santuario+sancho+abarca+zaragoza&amp;source=bl&amp;ots=xaOFf2sJrQ&amp;sig=ACfU3U3sCelRq6Nffpmu4TWuzeehCxkJpg&amp;hl=es&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjkipHa9MP8AhUVSMAKHSjvCe44WhDoAXoECBgQAw#v=onepage&amp;q=santuario%20sancho%20abarca%20zaragoza&amp;f=false]&lt;/ref&gt;

== Monumentoj ==
La ermitejo estas rektangula en plano, kun ununura navo kovrita per luneta volbo kaj kun kapeloj inter la murapogiloj. La ĉefkapelo finiĝas en kupolo sur pendentivoj. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

La pordejo, ĉe la piedo, prezentas simplan duonrondan arkon. Elstaras la blanka kalkigo de la flankaj navoj, dum la ĉefa montras la murojn kun elmontrita materialo, kio kreas allogan kontraston. &lt;ref&gt;[http://www.sipca.es/censo/1-INM-ZAR-005-252-004/Santuario/de/Nuestra/Se%F1ora/de/Sancho/Abarca.html#.Y9b_pa3MLIV]&lt;/ref&gt;

== Estas menciinde ==
Estas spektaklaj vidoj de la altebenaĵo, kie troviĝas la ermitejo &quot;Sancho Abarca&quot;.

Estas hotelo-restoracio apud la ermitejo, kiu funkcias ĉiutage preskaŭ 10 monatojn dum la jaro.

== Festoj ==
La pilgrimadoj de Tauste al la sanktejo de la Virgulino de Sancho Abarca okazas en aprilo kaj septembro. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

Oni portas la ĉizitan skulptaĵon de la virgulino &quot;Sancho Abarca&quot;, preĝante la rozarion, suprenirante ĝis la sanktejo. Poste oni celebras meson en la preĝejo de la sanktejo kaj fine oni faras kamparan manĝon en la sama sanktejo aŭ en Tauste. &lt;ref&gt;[https://www.portalfiestas.com/fichafiesta.php?id_fiesta=128373]&lt;/ref&gt;

Kiel okazas en la urbo Tauste kaj en ĝiaj municipaj vilaĝoj, la najbaraj navaraj urboj Cortes, Buñuel, Cabanillas kaj Fustiñana ankaŭ festas sian pilgrimon al la sanktejo &quot;Sancho Abarca&quot; en malsama dato. &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://campaners.com/php/campanar.php?numer=12178 |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2023-01-30 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20230130210425/http://campaners.com/php/campanar.php?numer=12178 |arkivdato=2023-01-30 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.diariodenavarra.es/archivo/actualidad/20090908/tudela/cuatro-localidades-romeria-sancho-abarca.html]&lt;/ref&gt;

== Vidu ankaŭ ==
* Aragona regioneto [[Cinco Villas (Aragono)|Cinco Villas]]. &lt;ref&gt;[https://www.aragoneria.com/aragon/comarcas/comarca-cinco-villas.pdf]&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj|4}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* PDF-Dokumento kun detaloj pri la ermitejo &quot;Sancho Abarca&quot;. [https://bibliotecavirtual.aragon.es/i18n/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=3707370]
* Aktualaj sciigoj pri la ermitejo &quot;Sancho Abarca&quot;. [https://www.heraldo.es/noticias/aragon/2020/06/13/santuario-virgen-sancho-abarca-tauste-enclave-fundamental-1380168.html]
* Vojaĝo al ermitejo &quot;Sancho Abarca&quot;. [https://www.vmarbeloa.es/hasta-sancho-abarca/]
* Foto-raporto pri vojaĝo al ermitejo &quot;Sancho Abarca&quot;. [http://www.navarrincon.com/Sancho%20Abarca.htm]
* Vojaĝo tra la aragona &quot;Bardena&quot; ĝis la ermitejo. [https://www.joreate.com/tag/sancho-abarca/]
* Jutuba video. [https://www.youtube.com/watch?v=gzGnezhskkk]
* Biciklaj montaraj vojoj. -- [https://www.alltrails.com/es/ruta/spain/zaragoza/santuario-de-sancho-abarca-punta-la-negra] -- [https://es.wikiloc.com/rutas-mountain-bike/subida-santuario-de-sancho-abarca-3306166] -- [https://www.puyatasmaestras.com/sancho-]

&lt;br /&gt;

{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo]]
[[Kategorio:Historio de Aragono]]</text>
      <sha1>n31iwhh8vuhe3n80vfzsfplhukwx1aw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leslie Caron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>812286</id>
    <revision>
      <id>9470722</id>
      <parentid>8907380</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2516" sha1="kmos9j4m79hrus06r6wezwbcjsvzd93" xml:space="preserve">{{Informkesto aktoro}}
'''Leslie Claire Margaret CARON''' (en franclingva prononco: [lɛsli kaʁɔ̃]; 1a de Julio [[1931]]) estas [[Francoj|franca]] kaj usona [[aktorino]] kaj [[dancistino]]. Ŝi ricevis la premiojn [[Ora Globo]], du ''BAFTA Awards'' kaj la ''Primetime Emmy Award'', krom du nomumoj por [[Oskar-premio]]j. Ŝi estas unu el la lastaj survivantaj steluloj el la Ora Epoko de la [[kinarto]] de [[Holivudo]].

[[Dosiero:Eiganotomo-lesliecaron-dec1953.jpg|eta|maldekstre|220px|Leslie Caron en 1953.]]
Caron ekkarieris kiel dancistino. Ŝi faris sian filmodebuton en la [[muzikalo]] ''[[An American in Paris]]'' (1951), sekvite de roloj en ''The Man with a Cloak'' (1951), ''Glory Alley'' (1952) kaj ''The Story of Three Loves'' (1953), antaŭ sia rolo de orfano en ''Lili'' (ankaŭ de 1953), kiu havigis al ŝi la premion [[BAFTA]] al la Plej Bonkvalita Eksterlanda Aktorino kaj nomumojn por [[Oskar-premio]] kaj premion [[Ora Globo]].

Kiel ĉefa rolulino, Caron stelulis en filmoj kiel ''The Glass Slipper'' (1955), ''Daddy Long Legs'' (1955), ''[[Gigi]]'' (1958), ''Fanny'' (1961), el kiuj ambaŭ havigis al ŝi siajn nomumojn el la Ora Globo, ''Guns of Darkness'' (1962), ''The L-Shaped Room'' (1962), ''Father Goose'' (1964) kaj ''A Very Special Favor'' (1965). Pro sia rolo kiel fraŭla gravedulino en ''The L-Shaped Room'', Caron, krom ricevi duan nomumon al [[Oskar-premio]], atingis la Oran Globon al la Plej Bonkvalita Aktorino en Drama Filmo kaj duan `premion BAFTA.

Aliaj roloj de Caron estas ''[[Paris brûle-t-il ? (filmo)|Is Paris Burning?]]'' (1966), ''The Man Who Loved Women'' (1977), ''Valentino'' (1977), ''[[Damage]]'' (''Fatale'', 1992), ''Funny Bones'' (1995), ''[[Chocolat]]'' (2000) kaj ''Le Divorce'' (2003). En 2007, ŝi ricevis la premion ''Primetime [[Emmy]]'' al Elstara Gastaktorino en Dramaserio pro la ludado de kidnapitino en ''[[Law &amp; Order: Special Victims Unit]]''. 

Totale ŝi aperis en 44 filmoj el 1951 ĝis 2020 kaj en 23 televidserioj el 1959 ĝis 2018. Krome ŝi partoprenis en 22 teatraĵoj el 1955 ĝis 2014. Ŝi ricevis multajn honorojn, inter kiuj la [[Honora legio]].

==Verkoj==
* Caron, Leslie: ''Vengeance''. Doubleday, 1982. ISBN 978-0-3851-7896-9
* Caron, Leslie: ''Thank Heaven: A Memoir''. Viking Adult, 2009. ISBN 978-0-6700-2134-5

==Vidu ankaŭ==
* [[Seksosimbolo]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|0001989}}

{{Bibliotekoj}}
{{DEFAŬLTORDIGO:Caron, Leslie}}
[[Kategorio:Usonaj aktoroj]]
[[Kategorio:Francaj aktoroj]]</text>
      <sha1>kmos9j4m79hrus06r6wezwbcjsvzd93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Réka Hagymási</title>
    <ns>0</ns>
    <id>812362</id>
    <revision>
      <id>9470650</id>
      <parentid>8072767</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T03:55:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1836" sha1="hk4d4axcxrdy51x94l2hq9f2ze5m4sy" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = {{paĝonomo}}
|dosiero              = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}}
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo de dosiero = 
|naskonomo            = 
}}
'''{{paĝonomo}}''' [hadjmAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Hagymási Réka''' estas [[Hungario|hungara]] [[kajakisto]], mond[[ĉampiono]].

{{paĝonomo}} naskiĝis la {{daton|29|julio|1993}} en [[Budapeŝto]]&lt;!--, ŝi mortis la {{daton||o|20}} en [[]]--&gt;.

== Biografio ==
{{paĝonomo}} estis edukita en [[Dunakeszi]], kie pro familia [[tradicio]] ŝi frue konatiĝis kun la kajakado. Ŝi estis kajakisto en sia naskiĝurbo inter 2001-2007, en [[Göd]] inter 2007-2011, poste en ĉefurbaj sportkluboj. Ŝia plej konata [[trejnisto]] estis [[Ferenc Csipes]], ŝiaj oftaj partneroj en kajako estis [[Ramóna Farkasdi]], [[Ágnes Szabó (1995)]] kaj [[Erika Medveczky]]. Ŝi estis hungara ĉampiono okfoje inter 2015-2019 individue aŭ teame. En mondĉampionumoj ŝi estis la unua dufoje en 2017 kaj 2019 duope, krome en eŭropa ĉampionumo ŝi venkis en 2017 duope en distanco 1000 m.

== Fontoj ==
* [https://tortenelem.kajakkenusport.hu/szemely/hagymasi-reka/1cb5a48c-153d-4e54-959e-6dadb6a2bcca hungarlingva biografio kun foto]
* [https://profilbaru.com/article/R%C3%A9ka_Hagym%C3%A1si anglalingva biografio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230223042802/https://profilbaru.com/article/R%C3%A9ka_Hagym%C3%A1si |date=2023-02-23 }}
* [http://www.canoeresults.eu/medals?type%5B%5D=sprint&amp;year=&amp;name=Hagymasi+Reka rezultoj]
* [http://www.novotny.hu/kajakhistory_html_files/magyar_bajnokok%20_teljes.pdf hungaraj ĉampionoj]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Hagymasi Reka}}
[[Kategorio:Hungaraj kajakistoj]]
[[Kategorio:Budapeŝtanoj]]
[[Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj]]
{{Portalstrio|Biografio}}</text>
      <sha1>hk4d4axcxrdy51x94l2hq9f2ze5m4sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarolta Kovács</title>
    <ns>0</ns>
    <id>815255</id>
    <revision>
      <id>9470736</id>
      <parentid>9430239</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:10:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2658" sha1="cs8ycjbnupvzrl1obpo6zg4erhm66gg" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = {{paĝonomo}}
|dosiero              = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}}
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo de dosiero = {{paĝonomo}}
|naskonomo            = 
}}
'''Sarolta [[Kovács]]''' [ŝarolta kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo '''Kovács Sarolta''' estas [[Hungario|hungara]] [[moderna pentatlono|moderna pentatlonisto]], [[skermisto]], olimpiano, mond[[ĉampiono]]. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) '''Tarné Kovács Sarolta'''.
[[Dosiero:Sarolta Kovács (HUN) 2014.jpg|eta|{{centre|{{paĝonomo}} pafas}}]]

{{Paĝonomo}}&lt;ref&gt;https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM2325706/24460e07-181a-45c1-b238-7378f1f97e68/solr/0/24/2/3/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/KovacsSaroltaottusa/about_contact_and_basic_info?locale=hu_HU facebook&lt;/ref&gt; naskiĝis la {{daton|12|marto|1991}} en [[Tapolca]]&lt;!--, ŝi mortis la {{daton||o|20}} en [[]]--&gt;.

== Biografio ==
{{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en [[2010]], poste ŝi akiris diplomon en [[Universitato János Kodolányi]], fine en [[2022]] ankaŭ trejnistan diplomon en [[Gimnastika Universitato de Budapeŝto]]. Ŝi edziniĝis en 2021, en la sekva jaro ŝi naskis [[filo]]n. Ŝi ricevis signifan ŝtatan [[premio]]n en 2021.

=== Sporta kariero ===
{{Paĝonomo}} estis moderna pentatlonisto en sportklubo de [[Székesfehérvár]]. Ŝi estis hungara pentatlona ĉampiono kvarfoje inter 2015-2019 (trifoje individue), ankaŭ hungara skerma ĉampiono dufoje teame (2018, 2020). Ŝi estis olimpiano en [[Hungario en la Somera Olimpiko 2012]], [[Hungario en la Somera Olimpiko 2016]] kaj [[Hungario en la Somera Olimpiko 2020]] kun bronza medalo, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua sesfoje (individue en 2016, teame en 2016, 2017 kaj 2018, stafete en 2008 kaj 2011).

== Fontoj ==
* [https://www.gyorplusz.hu/tokio/bronzermes-az-ottusazo-kovacs-sarolta/ rezultoj kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230319075925/https://www.gyorplusz.hu/tokio/bronzermes-az-ottusazo-kovacs-sarolta/ |date=2023-03-19 }}
* [https://uniside.hu/sporttudomany-kepzes-kovacs-sarolta-diakinterju/ hungarlingva biografio kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230319075932/https://uniside.hu/sporttudomany-kepzes-kovacs-sarolta-diakinterju/ |date=2023-03-19 }}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Kovacs Sarolta}}

[[Kategorio:Hungaraj modernaj pentatlonistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj olimpianoj]]
[[Kategorio:Hungaraj skermistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj]]
{{Portalstrio|Biografio}}</text>
      <sha1>cs8ycjbnupvzrl1obpo6zg4erhm66gg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan Kucharzewski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>816643</id>
    <revision>
      <id>9470715</id>
      <parentid>9360930</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1470" sha1="1l6pchhfyxozz0battd7i5esxpsugh6" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto}}{{Projektoj}}'''Jan Kucharzewski''' (naskiĝis la [[27-a de majo|27-an de majo]] [[1876]] en [[Wysokie Mazowieckie]], mortis la [[4-a de julio|4-an de julio]] [[1952]] en [[Novjorko]]) estis pola advokato, historiisto kaj politikisto.

==Vivo==
Unuaj jaroj de la [[unua mondmilito]] pagis en [[Svislando]], kie okupiĝis pri publicista agado favore al pola afero. Junie 1917 revenis al [[Varsovio]]. En [[intermilita periodo]] konsilanto ĉe Ministra Konsilantaro kaj Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj, poste okupiĝis pri scienca kaj publicista agado. Dum la [[dua mondmilito]] restis en [[Usono]], kie plurfoje parolis favore al Pollando, laŭ kontraŭsovetaj kaj [[antikomunismo|kontraŭkomunistaj]] pozicioj. Prezidanto de Pola Scienca Instituto en Ameriko (1942–1952). Membro-fondinto de Pola Scienca Societo Eksterlande.

==Elektitaj publikaĵoj==
* ''Od białego caratu do czerwonego'' (De blanka ĝis ruĝa [[caro|carismo]]) (volumoj 1–7, [[Warszawa]] 1923–1935, Eldonejo de Kaso nome de Mianowski, dua eldono: PWN 1998-2000)
* ''The Origin of Modern Russia'' (1948), pola eldono: ''Od białego do czerwonego caratu'' kun antaŭparolo de [[Oskar Halecki]], [[Londono]] 1986, Veritas Foundation Publication Centre, ISBN 0-901215-91-0

[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1876]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1952]]
[[Kategorio:Polaj politikistoj]]
[[Kategorio:Polaj historiistoj]]
[[Kategorio:Kontraŭkomunistoj]]

{{Ĝermeto}}{{Bibliotekoj}}</text>
      <sha1>1l6pchhfyxozz0battd7i5esxpsugh6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470716</id>
      <parentid>9470715</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1472" sha1="1uupdijlqw5zmr4zcdmxpjgxipqxtig" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto}}{{Projektoj}}'''Jan Kucharzewski''' (naskiĝis la [[27-a de majo|27-an de majo]] [[1876]] en [[Wysokie Mazowieckie]], mortis la [[4-a de julio|4-an de julio]] [[1952]] en [[Novjorko]]) estis pola advokato, historiisto kaj politikisto.

==Vivo==
Unuaj jaroj de la [[unua mondmilito]] pasigis en [[Svislando]], kie okupiĝis pri publicista agado favore al pola afero. Junie 1917 revenis al [[Varsovio]]. En [[intermilita periodo]] konsilanto ĉe Ministra Konsilantaro kaj Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj, poste okupiĝis pri scienca kaj publicista agado. Dum la [[dua mondmilito]] restis en [[Usono]], kie plurfoje parolis favore al Pollando, laŭ kontraŭsovetaj kaj [[antikomunismo|kontraŭkomunistaj]] pozicioj. Prezidanto de Pola Scienca Instituto en Ameriko (1942–1952). Membro-fondinto de Pola Scienca Societo Eksterlande.

==Elektitaj publikaĵoj==
* ''Od białego caratu do czerwonego'' (De blanka ĝis ruĝa [[caro|carismo]]) (volumoj 1–7, [[Warszawa]] 1923–1935, Eldonejo de Kaso nome de Mianowski, dua eldono: PWN 1998-2000)
* ''The Origin of Modern Russia'' (1948), pola eldono: ''Od białego do czerwonego caratu'' kun antaŭparolo de [[Oskar Halecki]], [[Londono]] 1986, Veritas Foundation Publication Centre, ISBN 0-901215-91-0

[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1876]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1952]]
[[Kategorio:Polaj politikistoj]]
[[Kategorio:Polaj historiistoj]]
[[Kategorio:Kontraŭkomunistoj]]

{{Ĝermeto}}{{Bibliotekoj}}</text>
      <sha1>1uupdijlqw5zmr4zcdmxpjgxipqxtig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mikronovelo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>821121</id>
    <revision>
      <id>9470569</id>
      <parentid>9160380</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vidu ankaŭ */ Romaneto</comment>
      <origin>9470569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6697" sha1="kk671568745r158xczzhed0xfc08muf" xml:space="preserve">'''Mikronovelo''' (ankaŭ '''mikrorakonto''' aŭ pli arte '''fulmofikcio''') estas [[Fikcio|fikcia]] mallonga [[rakonto]]. La rakonteto povas estis tiom malgranda kiom nur je unu [[alineo]], aŭ eĉ unu [[frazo]]. Temas pri la [[arto]] rakonti tutan historion per kiel eble plej malmultaj vortoj. La ĝenro povas esti konsiderita ene de iaspeca [[Minimumismo|minimumisma]] movado. 

La defio estas uzi [[Fantazio|fantazion]] de la legantoj, kiuj mem kompletigas la “nediritan” laŭ sia gusto. En tiu senco, ĝi iom similas [[Poezio|poezion]]. Tute ne temas pri simplaj [[Anekdoto|anekdotoj]] - kvankam ili povas ja esti humuraj. Ilia sekreto kuŝas en la [[surprizo]], ĉe la fino de la teksto, kiu aldoniĝas al neordinaraj situacioj, tiel ke post la lasta vorto leganto sin demandu: - Kion pensi pri tio? Mikrorakontoj estas ĉiam provokaj kaj malbanalaj &lt;ref&gt;[[Paulo S. Viana]], [http://esperantaretradio.blogspot.com/2021/06/mikrorakontoj-nova-literatura-genro.html &quot;Mikrorakontoj: Nova literatura ĝenro?&quot;] en blogo [[Esperanta Retradio]], kie eblas kaj legi kaj sonaŭskulti la tekston. Alirita la 9an de Junio 2021.&lt;/ref&gt;.

La diferenco inter fulmofikcio kaj novelo aŭ mallonga romano estas ke, kvankam fulmofikcio inkluzivas la klasikajn elementojn de rakonto - ĉeffiguro, [[konflikto]], malhelpoj, komplikaĵoj kaj fino - la limigita nombro da vortoj en ĝi ofte devigas la verkiston lasi kelkajn el ĉi tiuj elementoj neskribitaj – kaŝitaj aŭ enkonstruitaj en la rakonto mem &lt;ref&gt;English Ph. D., English B. A., [https://www.thoughtco.com/what-is-flash-fiction-2990523 What Is Flash Fiction, Anyway?], ThoughtCo&lt;/ref&gt;.

Fulmofikcio komencis sian evoluon jam en la [[fabloj de Ezopo]]. La famaj aŭtoroj de fulmofikcio estas [[Anton Ĉeĥov]], [[Kafka]], [[H. P. Lovecraft|H.P. Lovecraft]], [[Ernest Hemingway]], [[Fredric Brown]], [[Arthur C. Clarke]], [[Kurt Vonnegut]], [[Juan José Arreola]], [[Leopoldo Lugones]], [[Augusto Monterroso]], [[Jorge Luis Borges]] kaj [[Julio Cortázar]] kaj pli. Fulmo-fikcio virtuale eksplodis en la postmoderna epoko ĉefe pro la unua generacio de la [[interreto]] kaj ĝia postulo je mallongaj kaj koncizaj tekstoj. La Mikropremio, kreita por la unua fojo en 2007, estas la unua premio dediĉita sole al fulmfikcio.

Multaj mikrorakontoj estas rimarkindaj pro sia poezia ŝarĝo kaj tial ofte la limo inter la poezio kaj la prozo estas malfacile determinebla. Tio okazas ĉe multaj tekstoj de [[Julio Cortázar]], [[Antonin Artaud]], [[Oliverio Girondo]], [[Giannina Braschi]] kaj Rafael Chaparro Madiedo en kies verkoj la poezia valoro de la verkoj hegemonias sur la intenco rakonti.

Oni povas publiki la verketon, kaj komplete kaj en disigitajn partojn, pere de [[mikroblogo]] aŭ uzante [[Sociaj retejoj|sociajn retejojn]] ekzemple [[Twitter]] aŭ la [[Fejsbuko|Fejsbuka]] statusfenestro. En la [[2010-aj jaroj]] la fenomeno populariĝis ĉefe en [[Japanio]], [[Usono]] kaj [[Britio]]. La ideo malantaŭ la mikrorakonto estas arte komuniki rakonteton verkita en konciza formo aŭ eble kontinue evoluigi la rakonton skribante mallongajn, densigitajn afiŝojn.

Komparita al tradiciaj romanoj aŭ [[novelo|noveloj]], mikroromano povas esti skribita en mallonga, interligita liniojn aŭ komunikaĵojn. Ekzemple, Twitteraj romanoj povas esti serio de tvitaĵoj, ene de 140 karakteroj por afiŝo, dum [[Facebook]]-a afiŝo povas esti afiŝita ene de 300 karakteroj.

== Historia fono ==
Mallongaj skribaj aŭ parolaj tekstoj aperas tra ĉiuj tempoj: sumeraj kaj egiptaj instrukcioj, [[Fabelo|fabeloj]], [[Enigmo|enigmoj]], [[Parabolo|paraboloj]], [[Surskribo|surskriboj]], [[grafitio]], ktp. La mikrorakonto kiel skribfenomeno devas esti vidita el historia perspektivo kiel unu el la plej freŝaj (re)konfiguracioj de fragmenta kaj/aŭ mallonga skribo. Elstaraj ekzemploj kiuj prezerviĝis ĝis nuntempo estas la paraboloj enhavitaj en la [[Biblio]] (kaj specife la libro [[Sentencoj de Salomono|''Sentencoj de Salomono'']]), sed ankaŭ de aliaj civilizacioj kiel la miljaraj sumeraĵoj (ekzemple, la ''[[:en:Instructions_of_Shuruppak|Instrukcioj de Ŝurupak]]'') kaj egiptaj instrukcioj devas esti metitaj sur kontinuo de minimuma verkado.

En la [[Mezepoko]] en la tiel nomataj [[Bestarlibro|bestarlibroj]] kaj poste en la rakontoj de ''[[El conde Lucanor]]'', sed eĉ pli antaŭen estas precedencoj en la [[paraboloj de Jesuo]], vidataj individue, apartigitaj de la teksto, kiel kompletaj kaj mallongaj rakontaj strukturoj, antaŭulo de la nuna mikrorakonto. En la [[okcidenta mondo]], aldone al la menciita [[fablo]], kelkaj paradigmatikaj kazoj de mallonga skribo en la antikva [[Grek-latina kulturo|greko-latina mondo]] inkluzivas [[Aforismo|aforismon]], [[Epigramo|epigramon]], aŭ surskribon.

Mallonga verkado estas do praktikata ekde la komenco de la literaturo. En antikvaj neokcidentaj kulturoj, krom la kazoj en [[Sumero]], oni povas mencii tiun de [[Hindio]] (ekzemple la ''[[Panĉatantra]]''), la [[:en:Coffin_Texts|egiptaj ĉerkaj tekstoj]], la japanaj [[hajko]], inter aliaj.

== En Esperanto ==
En [[Usona Esperantisto (bulteno)|usona esperantisto]] regule aperas mikronovelo, kutime de nova verkisto, kiu enhavas ne pli ol 100 vortoj.

La ĝenro ŝajnas tre taŭga en Esperantujo, ankaŭ kiel populara literatura ekzercado. Ĉar multaj esperantlingvaj verkistoj kiuj ne ricevis rigoran edukadon en la lingvo kaj verkas en lingvo kiu efektive estas fremda al ili, do tio ĉi formo de verkado estas precipe taŭga por novaj komencantaj kaj [[eksterlingvaj verkistoj]].

Ekde [[2018]], la [[Belartaj Konkursoj de UEA|Belartaj Konkursoj de Universala Esperanto-Asocio]] decidis inkluzivi ĉi tiun ĝenron inter siajn premiobranĉojn. Kaj ŝajne la publiko varme akceptis la ideon. Dum la lastaj konkursoj, amaseto da aŭtoroj provis sur tiu kampo [fonto bezonata]. Kaj la rezulto estas tiel bona, ke la organizantoj konsideras la eblecon atribui pli da premioj en ĉi tiu branĉo (ĝis nun oni estigis nur unu premion al mikrorakonto en ĉiu konkurso). 

Oni sufiĉe ofte aperigas mikronovelojn libroforme en [[Antologio|antologion]].

=== Ekzemploj ===

* [[BA4]]: ''Ne ekzistas verdaj steloj'', 60 originalaj mikronoveloj kun suplemento, de [[Liven Dek]], eldonita de [[Mondial (eldonejo)|Mondial]]
* [[BA19]]: [[István Ertl]]: ''Langeroj''. Mikronoveloj pri maloftaj lingvoj, kiel Esperanto.
* “''Ĉiuj steloj etas nokte (Mikronoveloj kaj aliaj mikrorakontoj)''”, antologio eldonita de Mondial. 

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==

* [[Novelo]]
* [[Romaneto]]
* [[Rakonto]]
* [[Rakontado]]
* [[Poezia prozo]]
* [[Hajko]]
* [[Bobelarto]]
{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Mikroblogado]]
[[Kategorio:Noveloj]]</text>
      <sha1>kk671568745r158xczzhed0xfc08muf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Preĝejo Helpema Sankta Maria (Szigetvár)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>821917</id>
    <revision>
      <id>9470474</id>
      <parentid>9357056</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3202" sha1="tab4d1twl736ib97rzxmu5uk3rk75pw" xml:space="preserve">{{Informkesto kristana preĝejo
| nomo                 = Preĝejo Helpema Sankta Maria
| larĝo de informkesto   = 
| dosiero               = 
| grandeco de dosiero   = 250px
| priskribo de dosiero  = 
| eklezio               = [[romkatolika eklezio]]
| provinco             = [[Suda Transdanubio]]
| diocezo              = [[Pécs]]
| unio                  = 
| dekanujo              = [[Szigetvár]]
| vikariujo              = 
| asocio              = 
| paroĥo             = enurbe
| ensemblo              = 
| ŝtato                = [[Hungario]]
| ŝtato subtutaĵo1 nomo =
| ŝtato subtutaĵo1        =  
| ŝtato subtutaĵo2 nomo   =
| ŝtato subtutaĵo2        =
| municipo              = [[Szigetvár]]
| geo                   = 
| konsekro             = 
| konsekrinto          = 
| titolo                 = 
| uzado               = 
| arkitekto             = 
| stilo                 = [[baroko]]
| ark tipo              = 
| fondo              = 
| finigo             = 
| kapacito              = 
| konstruado            = 
| longo                 = 
| larĝo                 = 
| alto                  = 
| lokigo de altaro       =
| materialo              = masonaĵo
| adreso                =
| ttt               = 
| commons               = 
}}

La '''[[preĝejo]] Helpema [[Sankta Maria]]''' estas romkatolika [[monumento historia]] kaj pilgrimloko en [[urbo]] [[Szigetvár]] ([[Hungario]]), 3 kilometrojn for de la urbocentro (nomata Turbék).

== Historio ==
Laŭ la onidiro en tiu ĉi loko situis [[tendo]] de [[Sulejmano la 1-a]] en [[1566]], kiu ĝuste tiam mortis kaj estis entombigita sub la tendon. Post la sieĝo la turkoj konstruis okangulan [[maŭzoleo]]n. Depost fino de la turka dominado la hungaroj malkonstruis ĝin kaj post jaroj en 1705 konstruis lignan [[kapelo]]n. La ĉefaltara bildo estis metita en [[1741]]. La sanktejo estis plene trakonstruita en [[1756]], la navo en 1770. Malantaŭ la [[kirko]] oni konstruis ermitejon, kie longe servis [[franciskanoj]]. La [[orgeno]] estis kreita en 1865, trakonstruita en 1932. En la 1910-aj jaroj trakonstruo okazis. La loko estas pilgrimejo, eĉ foje turkoj alvenas.

== Konstruaĵo ==
La preĝejo situas sola kaj ĉirkaŭita per ŝtonmuro. La [[fasado]] estas simetria, meze la kvadrata [[turo]] altiĝas. La enirejo funkcias malsupre sub la turo. La fasado havas ankaŭ malpenajn niĉojn.

== Fontoj ==
* [https://www.muemlekem.hu/muemlek/show/1977 hungare kun fotoj]
* [https://miserend.hu/templom/4757 hungare kun fotoj]
* [http://www.tdmszigetvar.hu/hu/hely/turbeki-kegytemplom hungare kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230509100737/http://www.tdmszigetvar.hu/hu/hely/turbeki-kegytemplom |date=2023-05-09 }}
* [https://www.szigetvar.hu/hu/hely/turbeki-templom hungare kun foto]
* [http://www.szigetvar-zrinyi1566.hu/a-turbeki-segito-szuz-maria-kegytemplom/ hungare kun fotoj]{{404|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://lexikon.katolikus.hu/S/Szigetv%C3%A1r-Turb%C3%A9k.html datenoj]
{{Unua}}
[[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Maria|Helpema]]
[[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szigetvár]]
[[Kategorio:Pilgrimaj preĝejoj en Hungario|Szigetvár]]</text>
      <sha1>tab4d1twl736ib97rzxmu5uk3rk75pw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boden (stacidomo)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>823640</id>
    <revision>
      <id>9470482</id>
      <parentid>8170408</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taylor 49</username>
        <id>126294</id>
      </contributor>
      <comment>{{Prisupre|pri=fervoja haltejo en municipo Lenk en Simme-Valo|apa=Boden}} {{Informkesto Fervoja stacidomo</comment>
      <origin>9470482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1571" sha1="1x5n8iqyl6d64tvawf3dyccy2iblpmz" xml:space="preserve">{{Prisupre|pri=fervoja haltejo en municipo Lenk en Simme-Valo|apa=Boden}}
{{Informkesto Fervoja stacidomo
 | nomo                 = Boden
 | origina nomo         = Bahnhof Boden
 | dosiero              = Boden railway station.jpg
 | grandeco de dosiero  = 280px
 | priskribo            = Stacidomo ''Boden''
 | lando                = Svislando
 | loko                 = [[Lenk en Simme-Valo]]
 | latitudo             = 46.47077
 | longitudo            = 7.43538
 | regiono-ISO          = CH-BE
 | zomo                 = 14
 | situo sur mapo       = neniu
 | ŝanĝebla mapo        = Svislando/Svislando Berno
 | nomo de proprietulo  = [[Montreux-Berna Oberlanda-Fervojo|MOB]]
 | nomo de trafikanto   = MOB
 | kodo de stacidomo    = &lt;!--85072785--&gt;
 | fervojo              = 321
 | supermara alteco     = 1036
 | en trafiko           = 
 | sekuriga ekipaĵo     = 
 | nombro de reloj      = 
 | nombro de kajoj      = 
 | malfermo             = 
 | aktuala stato        = 
 | nombro de pasaĝeroj  = 
 | eksportitaj trajnoj  = 
 | vendo de vojaĝbiletoj= 
 | servoj en stacidomo  = 
 | ligita transporto    = 
 | notoj                = 
 | retejo               = 
}}
'''Boden''' estas [[fervoja stacidomo]] en [[Lenk en Simme-Valo]], [[Svislando]].

== Vidu ankaŭ ==
* [[Lenk en Simme-Valo]]
* [[Listo de fervojaj stacioj en Svislando]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{Retejo SBB}}

{{Montreux-Berna Oberlanda-Fervojo}}
{{DEFAŬLTORDIGO:Boden (stacidomo)}}
[[Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando]]
[[Kategorio:Supra Simme-Valo-Saanen (administra distrikto)]]</text>
      <sha1>1x5n8iqyl6d64tvawf3dyccy2iblpmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Registaro de Respubliko Argentino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>832349</id>
    <revision>
      <id>9470585</id>
      <parentid>9263025</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7047" sha1="2w5ib8q2t81kcx3tjbfbfx5d74qynn7" xml:space="preserve">{{Informkesto registaro}}
La '''argentina registaro''' estas la [[plenuma povo]] en [[Argentino]]. La registaro funkcias ene de [[Federaciismo|federacia]], [[Reprezenta demokratio|reprezenta demokrata]] kaj [[Prezidenta respubliko|prezidenta]] sistemo. La [[Prezidanto de Argentino]] estas kaj la [[ŝtatestro]] kaj la ĉefministro kaj ĉefkomandanto de la armetrupoj. La [[Leĝdona povo]] estas La [[Kongreso de la Argentina Nacio|Nacia Kongreso]]. La [[Justica povo]] ne dependas de ĉi tiuj aŭtoritatoj.

[[Dosiero:Casa_rosada_3.jpg|eta|maldekstre|[[Casa Rosada]], la oficiala loĝejo de la Prezidanto de Argentino]]
Prezidanto de Argentino kaj lia vicprezidanto estas elektitaj per [[universala voĉdonrajto]] de la civitanoj de la tuta lando. Post la konstitucia reformo de 1994, por venki en la elektoj, oni devas ankaŭ ricevi pli ol 45% de ĉiuj voĉoj, aŭ almenaŭ 40% de la voĉoj kun diferenco de almenaŭ 10% super la aliaj konkursantoj. En ajna alia kazo, la supraj du kandidatoj frontas en dua raŭndo. En signifa nombro da kazoj, dua baloto ne estis necesa, sed ĉi tiu metodo kondukis al la elekto de [[Néstor Kirchner]] en 2003.

La Kabineto de Ministroj estas nomumita fare de la prezidanto, sed ne estas teknike parto de la ekzekutivo. La vicprezidanto apartenas al la leĝdona branĉo, ĉar li ankaŭ servas kiel prezidanto de la senato.

Aldone al la ĉefa registaro de la federacio, ĉiu el la [[Provincoj de Argentino]] havas sian propran registaron (kaj ankaŭ sian propran leĝdonan aŭtoritaton kaj juĝan aŭtoritaton), la provincaj registaroj estas gviditaj fare de la [[Guberniestro (Argentino)|guberniestroj]] &lt;ref&gt;{{Cite book|publisher=IBP, Inc.|url=https://books.google.com/books?id=s7efBQAAQBAJ&amp;q=The+cabinet+of+ministers+is+appointed+by+the+president%2C+but+is+not+technically+part+of+the+Executive+Power&amp;pg=PA33|title=Argentina Constitution and Citizenship Laws Handbook: Strategic Information and Basic Laws|date=2013-04-04|isbn=978-1-4387-7842-6|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Listo de Ministerioj ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!oficejo
|'''simbolo'''
!Retejo
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Kabineta direktoro
|[[Dosiero:Jefgabinetearg.png|dekstra|140x140ra]]
|[http://www.jefatura.gob.ar/ www.jefatura.gob.ar] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20200220222227/http://www.jefatura.gob.ar/ |date=2020-02-20 }}
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio pri Interno
|[[Dosiero:Mininteriorarg.png|dekstra|140x140ra]]
|[http://www.mininterior.gob.ar/inicio/index.php www.mininterior.gob.ar]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Eksterlandaj Aferoj kaj Internacia Komerco
|[[Dosiero:Cancilleriaarg.png|dekstra|190x190ra]]
|[http://www.cancilleria.gob.ar/ www.cancilleria.gob.ar]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Sekcio de Defendo
|[[Dosiero:Mindefensaarg.png|dekstra|140x140ra]]
|[http://www.mindef.gob.ar/index.php www.mindef.gob.ar]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |[[Ministerio de Ekonomio (Argentino)|Ministerio de Ekonomio]]
|[[Dosiero:Mineconomiaarg.png|dekstra|140x140ra]]
|[http://www.minhacienda.gob.ar/ www.minhacienda.gob.ar] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201214001636/https://www.minhacienda.gob.ar/ |date=2020-12-14 }} (kompilita 14.12.2020 en la Wayback Machine -arkivo)
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Evoluo
|[[Dosiero:Mindesarrolloprodarg.png|dekstra|140x140ra]]
|[http://www.produccion.gob.ar/ www.produccion.gob.ar]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Sekcio de Transportado
|[[Dosiero:Mintransportearg.png|dekstra|150x150ra]]
|[http://www.transporte.gob.ar/ www.transporte.gob.ar]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Justeco kaj Homaj Rajtoj
|[[Dosiero:Minjusticiaarg.png|dekstra|130x130ra]]
|[http://www.jus.gob.ar/ www.jus.gob.ar]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio pri Sekureco
|[[Dosiero:Minseguridadarg.png|dekstra|150x150ra]]
|[http://www.minseg.gob.ar/ www.minseg.gob.ar] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180215011836/http://www.minseg.gob.ar/ |date=2018-02-15 }}
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Socia Disvolviĝo
|[[Dosiero:Mindesarrollosocarg.png|dekstra|120x120ra]]
|[http://www.desarrollosocial.gob.ar/ www.desarrollosocial.gob.ar] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180202045302/http://www.desarrollosocial.gob.ar/ |date=2018-02-02 }}
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Sano
|[[Dosiero:Minsaludarg.png|dekstra|130x130ra]]
|[http://www.desarrollosocial.gob.ar/ www.desarrollosocial.gob.ar] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20180202045302/http://www.desarrollosocial.gob.ar/ |date=2018-02-02 }}
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Edukministerio
|[[Dosiero:Mineducacionarg.png|dekstra|150x150ra]]
|[http://www.educacion.gob.ar/ www.educacion.gob.ar] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100204040124/http://www.educacion.gob.ar/ |date=2010-02-04 }}
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio pri Agrikulturo, Brutaro kaj Fiŝfarmo
|[[Dosiero:Minagriculturaarg.png|dekstra|150x150ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar/agricultura-ganaderia-y-pesca argentina.gob.ar/agricultura-ganaderia-y-pesca]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Publika Konstruo
|[[Dosiero:Minobrasarg.png|dekstra|110x110ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar/obras-publicas argentina.gob.ar/obras-publicas]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Virinoj, Sekso kaj Diverseco
|[[Dosiero:Minmujeresarg.png|dekstra|150x150ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar/generos argentina.gob.ar/generos]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Kulturo
|[[Dosiero:Minculturaarg.png|dekstra|140x140ra]]
|[https://www.cultura.gob.ar/ www.cultura.gob.ar]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Scienco, Teknologio kaj Novigado
|[[Dosiero:Ministerio_de_Ciencia_arg.png|dekstra|160x160ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar/ciencia argentina.gob.ar/ciencia]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio de Laboro, Dungado kaj Nacia Asekuro
|[[Dosiero:Mintrabajoarg.png|dekstra|150x150ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar/trabajo argentina.gob.ar/trabajo]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio pri Medio kaj Daŭripova Evoluo
|[[Dosiero:Minambientearg.png|dekstra|140x140ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar/ambiente argentina.gob.ar/ambiente]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio pri Turismo kaj Sporto
|[[Dosiero:Minturismoarg.png|dekstra|140x140ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar//turismoydeportes argentina.gob.ar//turismoydeportes]
|-
! style=&quot;text-align:center&quot; |Ministerio pri Media Evoluo
|[[Dosiero:Mindesarrolloterrarg.png|dekstra|150x150ra]]
|[https://www.argentina.gob.ar/habitat argentina.gob.ar/habitat]
|}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{Oficiala retejo}}
* (hispane) [https://web.archive.org/web/20060222111756/http://www.georgetown.edu/pdba/Constitutions/Argentina/argen94.html teksto de la konstitucio]
* (hispane) [http://www.csjn.gov.ar Supera Tribunalo de Argentino]
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Politiko de Argentino]]
[[Kategorio:Registaro de Argentino]]
[[Kategorio:Registaraj kabinetoj]]</text>
      <sha1>2w5ib8q2t81kcx3tjbfbfx5d74qynn7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rose Christiane Raponda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>839085</id>
    <revision>
      <id>9470636</id>
      <parentid>8856859</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8199" sha1="qw2fr479b8k8vohddbjr9ddygld82k9" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto}}
'''Rose Christiane Ossouka Raponda''' (naskita la 30an de junio 1963 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.primature.gouv.ga/biographie-du-premier-ministre|title=Biographie du Premier Ministre Chef du gouvernement Alain-Claude Bilie-By-Nze|accessdate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411132032/https://www.primature.gouv.ga/biographie-du-premier-ministre|archivedate=2021-04-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gabonmatin.com/rose-christiane-ossouka-de-maire-de-libreville-a-ministre-de-la-defense.html|title=Rose Christiane Ossouka de maire de Libreville à ministre de la Défense nationale|date=31a de Januaro 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.union.sonapresse.com/gabon-politique/executif-ossouka-raponda-premiere-femme-cheffe-du-gouvernement-22308|title=Exécutif : Ossouka-Raponda, première femme cheffe du gouvernement|date=17a de Julio 2020}}{{404|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) estas [[Gabono|gabona]] politikisto kiu servis kiel la vicprezidanto de Gabono de januaro ĝis aŭgusto 2023, iĝante unua virina vicprezidanto de la lando &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.africanews.com/amp/2023/01/09/gabon-rose-christian-ossouka-raponda-named-first-ever-female-vp/|title=Gabon: Rose Christian Ossouka Raponda named first-ever female VP|date=9a de Januaro 2023|access-date=10a de Januaro 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2023-01-09/gabon-names-vice-president-and-new-prime-minister|title=Gabon Names Vice-President and New Prime Minister|date=9 January 2023|access-date=10a de Januaro 2023}}&lt;/ref&gt;. Ŝi antaŭe servis kiel Ĉefministro de Gabono de julio 2020 ĝis januaro 2023, ŝi estis ankaŭ unua virina ĉefministro de la lando &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gabonmediatime.com/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-nommee-premier-ministre/|language=fr|title=Gabon: Rose Christiane Ossouka Raponda nommée Premier ministre|date=16 July 2020|access-date=16 July 2020|work=Gabon Media Time|first=Mondjo|last=Mouega|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717223822/https://www.gabonmediatime.com/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-nommee-premier-ministre/|archivedate=2020-07-17}}.&lt;/ref&gt;. Ŝi ankaŭ servis kiel la [[urbestro]] de [[Librevilo]] kaj poste kiel ministro de defendo de februaro 2019 ĝis julio 2020. Raponda reprezentas la regantan partion ''Parti démocratique gabonais''.

== Vivo ==
Raponda naskiĝis en Libervilo kaj apartenas al la etno de Mpongwe &lt;ref name=&quot;visage&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/134860/politique/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-le-nouveau-visage-de-libreville/|language=fr|title=Gabon : Rose Christiane Ossouka Raponda, le nouveau visage de Libreville|date=21 January 2014|access-date=14 July 2019|work=Jeune Afrique|first=Georges|last=Dougueli}}&lt;/ref&gt;. Reponda havas akademian gradon en [[Ekonomio|ekonomiko]] kaj financo de la Gabona Instituto de Ekonomiko kaj Financo. Funkciis kiel Vicprezidanto de Diskuto kaj Vicprezidanto de Ekonomiko ĉe la Loĝada banko. En februaro [[2012]], ŝi estis nomumita Ministro de la Buĝeto, Publikaj Kontoj kaj Publika Servo, pozicio kiujn ŝi tenis ĝis januaro [[2014]] &lt;ref name=&quot;defense3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/733652/politique/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-de-la-mairie-de-libreville-au-ministere-de-la-defense/|language=fr|title=Gabon : Rose Christiane Ossouka Raponda, de la mairie de Librevelle au ministère de la Défense|date=12 February 2019|access-date=14 July 2019|work=Jeune Afrique|first=Romain|last=Gras}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201401271619.html|title=Gabon: Mrs Rose Christiane Ossouka Raponda elected Mayor of Libreville|work=All Africa|date=27 January 2014|access-date=14 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150912013100/http://allafrica.com/stories/201401271619.html|archivedate=2015-09-12}}&lt;/ref&gt;.

En februaro 2012, ŝi estis nomumita al la pozicio de Financministro kaj Ekonomio. En januaro [[2014]], Reponda estis elektita urbestro de Librevilo, reprezentante la Parti démocratique gabonais &lt;ref name=&quot;visage2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/134860/politique/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-le-nouveau-visage-de-libreville/|language=fr|title=Gabon : Rose Christiane Ossouka Raponda, le nouveau visage de Libreville|date=21 January 2014|access-date=14 July 2019|work=Jeune Afrique|first=Georges|last=Dougueli}}&lt;/ref&gt;. Ŝi estas la unua virino kiu okupis la postenon de urbestro en Gabono ekde [[1956]]. En 2019, ŝi ankaŭ iĝis la prezidanto de la Organizo de Unuiĝintaj Urboj kaj Komunaj Registaroj en Afriko &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2019/06/27/meetings-of-the-statutory-bodies-for-united-cities-and-local-governments-of-africa-uclg-africa-international-conference-african-cities-engines-of-sustainable-development-cairo-hotel-conrad-june-17-20-2019/|work=Africa News|title=Meetings of the Statutory Bodies for United Cities and Local Governments of Africa (UCLG Africa) &amp; International Conference: African Cities: Engines of Sustainable Development – Cairo, Hotel Conrad, June 17-20, 2019|date=27 June 2019|access-date=14 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190714085415/https://www.africanews.com/2019/06/27/meetings-of-the-statutory-bodies-for-united-cities-and-local-governments-of-africa-uclg-africa-international-conference-african-cities-engines-of-sustainable-development-cairo-hotel-conrad-june-17-20-2019//|archivedate=2019-07-14}}&lt;/ref&gt;.

La 12-an de februaro [[2019]], la [[Prezidanto de Gabono]], [[Ali Bongo Ondimba|Ali Bongo]], nomumis Rafonda kiel ministro pri defendo de Gabono, post la malsukcesa [[puĉo]]. Reponda anstataŭigis Etienne Massard Cabinda Makaga, membron de la Bongo-familio, kiu tenis la pozicion ekde 2016.

La 16-an de julio [[2020]], Raponde estis nomumita al la posteno de Ĉefministro de Gabono, post kiam la antaŭa ĉefministro, [[Julien Nkoghe Bekale]], eksiĝis de sia posteno. Raponda estas la unua virino se temas pri teni tiun pozicion. Ŝia nomumo konsistigas la kvaran ŝanĝon de administrado farita de la prezidanto ekde la malsukcesa puĉo &lt;ref name=&quot;AI&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.africaintelligence.com/lce/power-brokers/2019/02/13/rose-christiane-ossouka-raponda-in-uncharted-territory,108344644-art|title=Rose Christiane Ossouka Raponda in uncharted territory|date=13 February 2019|access-date=14 July 2019|work=Africa Intelligence}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://africanshapers.com/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-nommee-ministre-de-la-defense/|title=Gabon: Rose Christiane Ossouka Raponda nommée ministre de la défense|work=African Shapers|date=30 January 2019|access-date=14 July 2019|language=fr|first=Patrick|last=Ndungidi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.voanews.com/africa/african-women-surmount-obstacles-redefine-their-countries-militaries|title=African Women Surmount Obstacles to Redefine Their Countries' Militaries|first=Salem|last=Solo,mon|date=24 February 2019|access-date=14 July 2019|work=VOA News}}&lt;/ref&gt;. La nomumo de Raponda estis farita dum sanaj kaj ekonomiaj krizoj, sur la fono de la [[Kronvirusa pandemio de 2019-2023|koronvirusa pandemio]] kaj la kolapso de la [[Nafto|naftoprezoj]], unu el la ĉefaj rimedoj de la lando &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://northafricapost.com/42496-gabon-a-woman-appointed-prime-minister-a-premiere.html|title=Gabon: A woman appointed Prime Minister, a première|work=The North Africa Post|date=17 July 2020|access-date=17 July 2020}}&lt;/ref&gt;.

La 9-an de januaro [[2023]], Raponda estis nomumita Vicprezidanto de Gabono, kaj estis anstataŭigita en ŝia pozicio kiel ĉefministro fare de [[Alain-Claude Bilie-By-Nze]] &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Gabon names vice-president and new prime minister|url=https://www.reuters.com/world/africa/gabon-names-vice-president-new-prime-minister-2023-01-09/|work=Reuters|date=2023-01-10|access-date=2023-04-11|language=en|last=}}&lt;/ref&gt;.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Raponda, Rose Christiane}}

[[Kategorio:Vivantaj homoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1963]]
[[Kategorio:Ĉefministroj]]</text>
      <sha1>qw2fr479b8k8vohddbjr9ddygld82k9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470637</id>
      <parentid>9470636</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>238956</id>
      </contributor>
      <comment>forigis AMP-spuradon de URL-oj  ([[:m:User:KiranBOT/AMP|detaloj]]) ([[User talk:Usernamekiran|raporti eraron]]) v3.1.1s</comment>
      <origin>9470637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8195" sha1="hhrt8jewhvdpmkbati0mcs691ou4qqq" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto}}
'''Rose Christiane Ossouka Raponda''' (naskita la 30an de junio 1963 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.primature.gouv.ga/biographie-du-premier-ministre|title=Biographie du Premier Ministre Chef du gouvernement Alain-Claude Bilie-By-Nze|accessdate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411132032/https://www.primature.gouv.ga/biographie-du-premier-ministre|archivedate=2021-04-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gabonmatin.com/rose-christiane-ossouka-de-maire-de-libreville-a-ministre-de-la-defense.html|title=Rose Christiane Ossouka de maire de Libreville à ministre de la Défense nationale|date=31a de Januaro 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.union.sonapresse.com/gabon-politique/executif-ossouka-raponda-premiere-femme-cheffe-du-gouvernement-22308|title=Exécutif : Ossouka-Raponda, première femme cheffe du gouvernement|date=17a de Julio 2020}}{{404|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) estas [[Gabono|gabona]] politikisto kiu servis kiel la vicprezidanto de Gabono de januaro ĝis aŭgusto 2023, iĝante unua virina vicprezidanto de la lando &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2023/01/09/gabon-rose-christian-ossouka-raponda-named-first-ever-female-vp/|title=Gabon: Rose Christian Ossouka Raponda named first-ever female VP|date=9a de Januaro 2023|access-date=10a de Januaro 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2023-01-09/gabon-names-vice-president-and-new-prime-minister|title=Gabon Names Vice-President and New Prime Minister|date=9 January 2023|access-date=10a de Januaro 2023}}&lt;/ref&gt;. Ŝi antaŭe servis kiel Ĉefministro de Gabono de julio 2020 ĝis januaro 2023, ŝi estis ankaŭ unua virina ĉefministro de la lando &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gabonmediatime.com/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-nommee-premier-ministre/|language=fr|title=Gabon: Rose Christiane Ossouka Raponda nommée Premier ministre|date=16 July 2020|access-date=16 July 2020|work=Gabon Media Time|first=Mondjo|last=Mouega|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200717223822/https://www.gabonmediatime.com/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-nommee-premier-ministre/|archivedate=2020-07-17}}.&lt;/ref&gt;. Ŝi ankaŭ servis kiel la [[urbestro]] de [[Librevilo]] kaj poste kiel ministro de defendo de februaro 2019 ĝis julio 2020. Raponda reprezentas la regantan partion ''Parti démocratique gabonais''.

== Vivo ==
Raponda naskiĝis en Libervilo kaj apartenas al la etno de Mpongwe &lt;ref name=&quot;visage&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/134860/politique/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-le-nouveau-visage-de-libreville/|language=fr|title=Gabon : Rose Christiane Ossouka Raponda, le nouveau visage de Libreville|date=21 January 2014|access-date=14 July 2019|work=Jeune Afrique|first=Georges|last=Dougueli}}&lt;/ref&gt;. Reponda havas akademian gradon en [[Ekonomio|ekonomiko]] kaj financo de la Gabona Instituto de Ekonomiko kaj Financo. Funkciis kiel Vicprezidanto de Diskuto kaj Vicprezidanto de Ekonomiko ĉe la Loĝada banko. En februaro [[2012]], ŝi estis nomumita Ministro de la Buĝeto, Publikaj Kontoj kaj Publika Servo, pozicio kiujn ŝi tenis ĝis januaro [[2014]] &lt;ref name=&quot;defense3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/733652/politique/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-de-la-mairie-de-libreville-au-ministere-de-la-defense/|language=fr|title=Gabon : Rose Christiane Ossouka Raponda, de la mairie de Librevelle au ministère de la Défense|date=12 February 2019|access-date=14 July 2019|work=Jeune Afrique|first=Romain|last=Gras}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201401271619.html|title=Gabon: Mrs Rose Christiane Ossouka Raponda elected Mayor of Libreville|work=All Africa|date=27 January 2014|access-date=14 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150912013100/http://allafrica.com/stories/201401271619.html|archivedate=2015-09-12}}&lt;/ref&gt;.

En februaro 2012, ŝi estis nomumita al la pozicio de Financministro kaj Ekonomio. En januaro [[2014]], Reponda estis elektita urbestro de Librevilo, reprezentante la Parti démocratique gabonais &lt;ref name=&quot;visage2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/134860/politique/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-le-nouveau-visage-de-libreville/|language=fr|title=Gabon : Rose Christiane Ossouka Raponda, le nouveau visage de Libreville|date=21 January 2014|access-date=14 July 2019|work=Jeune Afrique|first=Georges|last=Dougueli}}&lt;/ref&gt;. Ŝi estas la unua virino kiu okupis la postenon de urbestro en Gabono ekde [[1956]]. En 2019, ŝi ankaŭ iĝis la prezidanto de la Organizo de Unuiĝintaj Urboj kaj Komunaj Registaroj en Afriko &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2019/06/27/meetings-of-the-statutory-bodies-for-united-cities-and-local-governments-of-africa-uclg-africa-international-conference-african-cities-engines-of-sustainable-development-cairo-hotel-conrad-june-17-20-2019/|work=Africa News|title=Meetings of the Statutory Bodies for United Cities and Local Governments of Africa (UCLG Africa) &amp; International Conference: African Cities: Engines of Sustainable Development – Cairo, Hotel Conrad, June 17-20, 2019|date=27 June 2019|access-date=14 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190714085415/https://www.africanews.com/2019/06/27/meetings-of-the-statutory-bodies-for-united-cities-and-local-governments-of-africa-uclg-africa-international-conference-african-cities-engines-of-sustainable-development-cairo-hotel-conrad-june-17-20-2019//|archivedate=2019-07-14}}&lt;/ref&gt;.

La 12-an de februaro [[2019]], la [[Prezidanto de Gabono]], [[Ali Bongo Ondimba|Ali Bongo]], nomumis Rafonda kiel ministro pri defendo de Gabono, post la malsukcesa [[puĉo]]. Reponda anstataŭigis Etienne Massard Cabinda Makaga, membron de la Bongo-familio, kiu tenis la pozicion ekde 2016.

La 16-an de julio [[2020]], Raponde estis nomumita al la posteno de Ĉefministro de Gabono, post kiam la antaŭa ĉefministro, [[Julien Nkoghe Bekale]], eksiĝis de sia posteno. Raponda estas la unua virino se temas pri teni tiun pozicion. Ŝia nomumo konsistigas la kvaran ŝanĝon de administrado farita de la prezidanto ekde la malsukcesa puĉo &lt;ref name=&quot;AI&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.africaintelligence.com/lce/power-brokers/2019/02/13/rose-christiane-ossouka-raponda-in-uncharted-territory,108344644-art|title=Rose Christiane Ossouka Raponda in uncharted territory|date=13 February 2019|access-date=14 July 2019|work=Africa Intelligence}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://africanshapers.com/gabon-rose-christiane-ossouka-raponda-nommee-ministre-de-la-defense/|title=Gabon: Rose Christiane Ossouka Raponda nommée ministre de la défense|work=African Shapers|date=30 January 2019|access-date=14 July 2019|language=fr|first=Patrick|last=Ndungidi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.voanews.com/africa/african-women-surmount-obstacles-redefine-their-countries-militaries|title=African Women Surmount Obstacles to Redefine Their Countries' Militaries|first=Salem|last=Solo,mon|date=24 February 2019|access-date=14 July 2019|work=VOA News}}&lt;/ref&gt;. La nomumo de Raponda estis farita dum sanaj kaj ekonomiaj krizoj, sur la fono de la [[Kronvirusa pandemio de 2019-2023|koronvirusa pandemio]] kaj la kolapso de la [[Nafto|naftoprezoj]], unu el la ĉefaj rimedoj de la lando &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://northafricapost.com/42496-gabon-a-woman-appointed-prime-minister-a-premiere.html|title=Gabon: A woman appointed Prime Minister, a première|work=The North Africa Post|date=17 July 2020|access-date=17 July 2020}}&lt;/ref&gt;.

La 9-an de januaro [[2023]], Raponda estis nomumita Vicprezidanto de Gabono, kaj estis anstataŭigita en ŝia pozicio kiel ĉefministro fare de [[Alain-Claude Bilie-By-Nze]] &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Gabon names vice-president and new prime minister|url=https://www.reuters.com/world/africa/gabon-names-vice-president-new-prime-minister-2023-01-09/|work=Reuters|date=2023-01-10|access-date=2023-04-11|language=en|last=}}&lt;/ref&gt;.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Raponda, Rose Christiane}}

[[Kategorio:Vivantaj homoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1963]]
[[Kategorio:Ĉefministroj]]</text>
      <sha1>hhrt8jewhvdpmkbati0mcs691ou4qqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Metroo de Ĉangŝa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>842214</id>
    <revision>
      <id>9470643</id>
      <parentid>9285075</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T02:54:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46822-81</username>
        <id>263066</id>
      </contributor>
      <origin>9470643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5642" sha1="diarg6gnyb7vmikunoztnhvcn3tysp9" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;float:right;&quot;&gt;{{Kaŝskatolo|alteco=40px|titolo={{PAGENAMEBASE}}|larĝeco=300px|enteno={{Informkesto organizaĵo|regiono-ISO=CN-HN}}}}&lt;/div&gt;
{{Informkesto publika transporto
| nomo = Metroo de Ĉangŝa
| dosiero = First train of Changsha Metro No.4 Line leaning at Dujiaping Station.jpg
| grandeco de dosiero = 280
| priskribo de dosiero = Trajno sur linio 4
| loko = [[Ĉangŝa]], [[Hunano]]&lt;br /&gt;{{Ĉinio}}
| transportsistema speco = [[metroo]]
| komenco de funkciado = {{Dato|29|04|2014}}
| fino de funkciado = 
| longeco de sistemo = {{Unuo|208|km}}
| linioj = 7
| veturiloj = 
| stacioj = 135
| pasaĝeroj = 
| jara trafiko = 
| larĝo de trako = {{Unuo|1435|mm}}
| markoj = 
| posedanto = Changsha Government
| transportisto = Changsha Metro Corporation Ltd.
| mapo = 
| grandeco de mapo = 
| priskribo de mapo =
}}
La '''Metroo de Ĉangŝa''' ({{lang-zh|长沙地铁}}) estas [[metroo]] en [[Ĉangŝa]], la ĉefurbo de la provinco [[Hunano]] en [[Ĉinio]]. La unua funkcianta linio, Linio 2, komencis servon la {{Daton|29|04|2014}}, igante Ĉangŝa'n la 18-a urbo en [[kontinenta Ĉinio]] kiu malfermis metroon.

[[Dosiero:Changsha Rail Transit Map.svg|centra|450px|eta|Mapo]]
{{-}}
== Linioj ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;cell-padding:1.5; font-size:96%; text-align:center;&quot;
! data-sort-type=&quot;text&quot; style=&quot;width:120px;&quot; |Linio
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:450px; line-height:1.05&quot; |Finstacioj&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Distrikto)&lt;/small&gt;
! Malfermo
! Pli-&lt;br&gt;longigo
! style=&quot;line-height:1.05&quot; | Longo&lt;br&gt;&lt;small&gt;(km)&lt;/small&gt;
! style=&quot;line-height:1.05&quot; | Stacioj
|-
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |{{SortKey|1|[[Dosiero:长沙地铁1号线线标.svg|50px]]}}
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Jinpenqiu'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Kaifu)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Shangshuangtang'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Tianxin)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2016
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2024
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | {{Unuo|23.55}}
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 25
|-
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |{{SortKey|2|[[Dosiero:长沙地铁2号线线标.svg|50px]]}}
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''West Railway Station'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Yuelu)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Guangda'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Changsha Co.)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2014
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2026
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | {{Unuo|40.5}}
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 34
|-
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |{{SortKey|3|[[Dosiero:长沙地铁3号线线标.svg|50px]]}}
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Hongqiao'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Yuelu)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Guangsheng'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Changsha Co.)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2020
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2023
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | {{Unuo|53.69}}
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 33
|-
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |{{SortKey|4|[[Dosiero:长沙地铁4号线线标.svg|50px]]}}
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Guanziling'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Wangcheng)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Dujiaping'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Changsha Co.)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2019
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | －
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | {{Unuo|33.5}}
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 25
|-
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |{{SortKey|5|[[Dosiero:长沙地铁5号线线标.svg|50px]]}}
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Maozhutang'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Yuhua)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Shuiduhe'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Changsha Co.)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2020
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | －
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | {{Unuo|22.5}}
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 18
|-
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |{{SortKey|6|[[Dosiero:长沙地铁6号线线标.svg|50px]]}}
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Xiejiaqiao'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Wangcheng)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; width:225px; line-height:1.05&quot; |'''Huanghua Airport T1 &amp; T2'''&lt;small&gt;&lt;br&gt;(Changsha Co.)&lt;/small&gt;
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 2022
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | －
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | {{Unuo|48.11}}
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; | 34
|-
|{{SortKey|7|[[Dosiero:长株潭城际西环线.svg|50px]]}}
|'''Hongqiao'''
|'''Xiangtan North Railway Station'''
|2023
|
|{{Unuo|17.29}}
|8
|- class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;5&quot; style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |'''Totalo'''
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |'''{{Unuo|207.9}}'''
| style=&quot;text-align:center; line-height:1.05&quot; |'''153'''
|}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ĉangŝa]]
* [[Listo de metrooj en la mondo]]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* {{Oficiala retejo|https://www.hncsmtr.com/}} ({{zh}})
* [https://www.urbanrail.net/as/cn/changsha/changsha.htm UrbanRail.Net]

{{Metrooj en Ĉinio}}
[[Kategorio:Ĉangŝa]]
[[Kategorio:Metrooj en Ĉinio|Cxangŝa]]
[[Kategorio:Metrooj laŭ urboj|Cxangŝa]]
[[Kategorio:Ŝpuro 1435 mm|Cxangŝa]]</text>
      <sha1>diarg6gnyb7vmikunoztnhvcn3tysp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Újkígyós)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>850887</id>
    <revision>
      <id>9470480</id>
      <parentid>8656270</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2965" sha1="nnk7mhf00jvbvcr5cc7c7o0pshukyh1" xml:space="preserve">{{Informkesto kristana preĝejo
| nomo                 = Paroĥa preĝejo Nomo de Sankta Maria
| larĝo de informkesto   = 
| dosiero               = Újkígyósi Római Katolikus Templom 2007.JPG
| grandeco de dosiero   = 250px
| priskribo de dosiero  = Paroĥa preĝejo Nomo de Sankta Maria en Újkígyós
| eklezio               = [[romkatolika eklezio]]
| provinco             = [[Békés]]
| diocezo              = [[Szeged]]-Csanád
| unio                  = 
| dekanujo              = [[Gyula]]
| vikariujo              = 
| asocio              = 
| paroĥo             = loke
| ensemblo              = 
| ŝtato                = [[Hungario]]
| ŝtato subtutaĵo1 nomo =
| ŝtato subtutaĵo1        =  
| ŝtato subtutaĵo2 nomo   =
| ŝtato subtutaĵo2        =
| municipo              = [[Újkígyós]]
| geo                   = 
| konsekro             = 
| konsekrinto          = 
| titolo                 =  
| uzado               = 
| arkitekto             = Antal Cziegler
| stilo                 = 
| ark tipo              = 
| fondo              = [[1856]]
| finigo             = [[1858]]
| kapacito              = 240 sidlokoj
| konstruado            = 
| longo                 = 
| larĝo                 = 
| alto                  = 
| lokigo de altaro       =
| materialo              = [[masonaĵo]]
| adreso                = 5561 Újkígyós, Kossuth Lajos u. 39.
| ttt               = 
| commons               = 
}}
La '''paroĥa [[preĝejo]] Nomo de [[Sankta Maria]]''' origine [[hungare]] ''Szűz Mária Neve'' estas sakrala [[konstruaĵo]] en [[Újkígyós]] ([[Hungario]]).

== Historio ==
En 1814 amase alvenis katolikaj kamparanoj, ili fondis paroĥon post 2 jaroj. Ŝajnas - tie estis malnova [[kirko]]. Fakte kirko konstruiĝis inter 1856-1858. Interne la [[orgeno]] funkcias dekomence. La [[fresko]]j estis pentritaj en 1901. Károly Fischer pentris la ĉefaltaran bildon. La 3 [[sonorilo]]j estis kreitaj en 1853, 1924 kaj 1994. En la jaroj 2008 kaj 2009 la preĝejo plene estis renovigita.

== Konstruaĵo ==
La preĝejo situas sola, sed antaŭe kruco estas videbla. La [[fasado]] estas simetria, meze la enirejo funkcias, pli supre malgranda ronda fenestro estas videbla, la plej supre la kvadrata [[turo]] altiĝas. Apud la enirejo [[pordo]] estas po unu niĉoj, ene statuoj pri Sanktaj Francisko kaj Vendelo. La navo finiĝas en [[Arko (geometrio)|arka]] [[absido]].

[[Kermeso]] okazas en la 12-an de [[septembro]].

== Fontoj ==
* [https://miserend.hu/templom/1435 hungare kun fotoj]
* [https://herczegtamas.hu/archivum/5168 hungare kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240114112317/https://herczegtamas.hu/archivum/5168 |date=2024-01-14 }}
* [https://lexikon.katolikus.hu/U/%C3%9Ajk%C3%ADgy%C3%B3s.html datenoj]
* [https://ujkigyos.hu/romai-katolikus-templom/ datenoj]

{{Unua}}
[[Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Nomo de Sankta Maria|Ujkigyos]]
[[Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Újkígyós|Ujkigyos]]</text>
      <sha1>nnk7mhf00jvbvcr5cc7c7o0pshukyh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Projekto Ben-Jehuda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>873090</id>
    <revision>
      <id>9470494</id>
      <parentid>8977359</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T15:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2407" sha1="bp5gzkwsapjbipzex399jg1zx0ul2a5" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo}}'''Projekto Ben-Jehuda''' estas kultura entrepreno kiu entenas kaj alirebligas kolekton de klasika [[hebrea literaturo]], kaj originala kaj traduka. Ĝi nomiĝas honore al [[Eliezer Ben-Jehuda]], fama kreinto de la [[moderna hebrea lingvo]]. La projekto estas inspirita de [[Project Gutenberg|Projekto Gutenberg]]. 

La [[datumbazo]] funkcias en la [[Interreto]] kaj celas konservi, alirebligi la klasikaĵojn de la hebrea literaturo en maniero facila kaj libera por uzado. La kolekto inkluzivas, interalie, [[Poezio de Afganio|poezion]], [[Fikcio|fikcion]], [[Traduko|tradukon]], [[Nefikcio|nefikcion]] kaj [[Eseo|eseojn]] en la hebrea ekde la [[Mezepoko]] ĝis la [[nuntempo]]. La tuta laboro estas volontula.

La kolekto enhavas verkojn kiuj estas kaj origine verkitajn en la [[hebrea lingvo]] kaj tradukoj al la hebrea, sed ne verkoj kiuj estis skribitaj uzante en la [[hebrea alfabeto]] sed ne estas en la hebrea lingvo, tio estas, verkojn en la [[jida]] aŭ [[ladino]].

Ĉiuj verkoj de la pasinteco estis ciferecigitaj kaj konvertitaj al formato legebla kaj serĉebla interrete. La biblioteko estas destinita kaj por [[Scienculo|scienculoj]] kaj studentoj de [[literaturo]].

Por esti inkluzivita en la kolekto, ĉiu verko devas plenumi unu el tri ĉefaj kriterioj:

* ne esti protektita per [[kopirajto]], tio estas, ĝi estas en la [[publika havaĵo]] kaj en la [[publika domajno]] (laŭ israela juro, tiu estas verko kies [[aŭtoro]] mortis antaŭ pli ol sepdek jaroj)
* verko por kiu la projekto ricevis eksplicitan publikigpermeson de la rajtposedantoj (konservante iliajn rajtojn).
* orfa verko, per kio oni celas verko, kies jura statuso estas nekonata, ĉar la posedantoj de la rajtoj pri ili estas nekonataj.
Aktuale je 2023, la datumbazo entenas {{Unuo|48976}} verkojn de {{Unuo|2703}} kreintoj, en la hebrea kaj en traduko el 30 lingvoj. Aldone estas kolektitaj {{Unuo|20857}} vortarajn difinojn. La plejmulto de la verkoj estas de la moderna epoko, do ekde la [[20-a jarcento]].

== Vidu ankaŭ ==

* [[Antologio de la hebrea poezio]]

== Eksteraj ligiloj ==

* [http://benyehuda.org/ Oficiala retejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131212225120/http://benyehuda.org/ |date=2013-12-12 }}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Liberaj verkoj]]
[[Kategorio:Ciferecaj bibliotekoj]]
[[Kategorio:Hebrelingva literaturo]]
[[Kategorio:Retejoj aperintaj en 2001]]</text>
      <sha1>bp5gzkwsapjbipzex399jg1zx0ul2a5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rita Sonkodi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>878155</id>
    <revision>
      <id>9470618</id>
      <parentid>8810951</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T23:33:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2571" sha1="97rmgq3v2nailhjyk6n5qv74yuebm5d" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = {{Paĝonomo}}
|dosiero              = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}}
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo de dosiero = 
|naskonomo            = 
|dato de naskiĝo      = [[1968]]
|loko de naskiĝo      = {{Hungario}} [[Szeged]]
}}
'''{{Paĝonomo}}''' [ŝonkodi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Sonkodi Rita''' estas [[Hungario|hungara]] [[pentristo]], altlerneja [[instruisto]]. Ŝia geedziĝa nomo estis ''Pillerné Sonkodi Rita''.

{{Paĝonomo}} naskiĝis en [[1968]] en [[Szeged]]&lt;!--, ŝi mortis {{mortotago|20||}} en [[]]--&gt;.

== Biografio ==
{{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo en 1987, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en [[Scienca Universitato de Szeged|Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász]] en [[1991]], pentristan diplomon en [[Hungara Belarta Universitato]] en 1997. Ŝia majstro estis [[Gábor Dienes]]. Ekde 2003 ŝi instruis en [[Scienca Universitato de Szeged]], en 2011 ŝi estis levita [[lektoro]]. En 2010 ŝi akiris sciencan gradon DLA en [[:ro:Universitatea de Vest din Timișoara]]. Intertempe ekde 1994 ŝi ekspoziciis, en 1999 ŝi ricevis premion.

== Ŝia kontribuo ==
* ''Halotti maszk kultúrtörténete'' ([[disertaĵo]])

== Ŝiaj ekspozicioj (elekto) ==
* Szeged (1999, 2004, 2010, 2012, 2015, 2018, 2021)
* Budapeŝto (2000, 2002)
* [[Makó]] (2001, 2011, 2020, 2021)

== Elektitaj pentraĵoj ==
* en preĝejo de [[Hajnáčka]]:
** altaraj bildoj [[Johano Baptisto]] (1994) kaj [[Sankta Maria]] kun la bebo (2000)
** en [[triptiko]] 5 bildoj pri Sankta Maria kun la bebo kaj anĝeloj (2001)
* en preĝejo de [[Brașov]] 14 bildoj pri stacioj de [[Jesuo]]
* en preĝejo de [[Velingtono]] bildo pri [[Elizabeto de Hungario]] (2004)
* en [[preĝejo Patrino Teresa (Szeged)]] altara bildo pri [[Patrino Teresa]] (2006)
* en [[preĝejo Sankta Ladislao (Mórahalom)]] altara bildo pri [[Ladislao la 1-a (Hungario)]] (2014)

== Fontoj ==
* [https://www.jgypk.u-szeged.hu/toki/tanito/munkatarsaink/munkatarsak/pillerne-dr-sonkodi-rita biografio hungare kun foto]
* [http://www.eredetimiep.hu/fuggetlenseg/2014/december/19/39.htm biografio hungare kun foto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240725070202/http://www.eredetimiep.hu/fuggetlenseg/2014/december/19/39.htm |date=2024-07-25 }}
* [https://sonkodirita.hu/oneletrajz-sonkodi-rita-festomuvesz/ biografio hungare]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
{{Unua}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Sonkodi Rita}}

[[Kategorio:Hungaraj pentristoj]]
[[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]]
{{Portalstrio|Biografio}}</text>
      <sha1>97rmgq3v2nailhjyk6n5qv74yuebm5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>No Man’s Sky</title>
    <ns>0</ns>
    <id>879450</id>
    <revision>
      <id>9470549</id>
      <parentid>9352593</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>pli ol 40 senkostaj ĝisdatigoj</comment>
      <origin>9470549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1908" sha1="eh2kk5fh9aham8e3ckktq82uhmmpb0n" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}{{Informkesto komputila kaj videoludo|bildo=No_Man’s_Sky_–_Text_logo.svg}}
'''''No Man’s Sky''''' (angle: Nenies Ĉielo, el la angla termo ''no man's land'': [[nenies tero]]) estas [[komputilludo]] publikigita an la jaro 2016 por [[PlayStation 4]], [[Microsoft Windows]], kaj poste por la platformoj [[PlayStation 5]], [[MacOS|OS X]], [[Nintendo Switch]], [[Nintendo Switch 2]] kaj [[Linux|Linukso]] (uzante [[Steam]]). En ĝi, la ludanto prenas la rolon de kosmoesploristo. La ludo havas procedure generitan malferman 3D universon plena de ĉirkaŭ 18 [[Duiliono|duilionoj]] unikaj planedoj. Krom la fokuso al esploro, ĝi ankaŭ havas elementojn de komercistaj, [[Agada-aventura videoludo|agada-aventuraj]] kaj supervivaj videoludoj.

Ĉiuj ĝisdatigoj estas senkostaj. Dum la unuaj 10 jaroj 40 grandaj ĝisdatigoj estis aldonitaj al la ludo. 

== Grandega procedure generita universo ==
[[Dosiero:Dragon trees.jpg|eta|La ludo uzas matematikajn formojn, kiuj similas naturajn formojn. Ekzemple [[Fraktalo|fraktaloj]] kiel la [[sistemo L]].]]
La ludo estas konata pro sia vastega universo, kiu estas procedure generita. Ludantoj povas esplori grandan nombron da unikaj planedoj, kosmostactioj kaj steloj. La luda universo enhavas pli ol 18 [[Duiliono|duilionoj]] da unikaj planedoj en 256 [[Galaksio|galaksioj]]. Ĉiu planado havas sian unikan ekosistemon, [[Flaŭro|flaŭron]], [[Faŭno (biologio)|faŭnon]] kaj klimaton. Dum la tempo la diverseco de la universo ege pligrandiĝis per ĝisdatigoj de la ludo. Tre malmultaj datumoj estas sur la serviloj de la ludo, ĉar ĉiuj elementoj de la ludo estas kreitaj per determinismaj kalkuloj kiam la ludanto estas proksime de ili, certigante ke aliaj ludantoj vidos la samajn elementojn vojaĝante al la sama loko en la galaksio.

== Ligiloj ==

* {{Oficiala retejo}}

{{Projektoj}}
[[Kategorio:Videoludoj]]
[[Kategorio:Aperis en 2016]]</text>
      <sha1>eh2kk5fh9aham8e3ckktq82uhmmpb0n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Procento de civilaj viktimoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>881567</id>
    <revision>
      <id>9470493</id>
      <parentid>9428060</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T15:18:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40706" sha1="68krnr28sg70oee731e17x64zwp0mam" xml:space="preserve">
En armitaj konfliktoj, '''la rilatumo de viktimoj inter ne-engaĝitaj kaj armitaj''' ('''civila viktimproporcio''', '''civila mortoproporcio''' aŭ  '''civila-al-batala mortproporcio''' ktp.) estas la [[rilatumo]] inter la viktimoj el la civila [[loĝantaro]] kaj tiuj el la batalantaro (kaj soldatoj ([[Militisto|militistoj]]), kaj milicistoj ([[soldulo]]) kaj armiluloj). La indekso povas validi por viktimoj en unu areno de batalo aŭ por viktimoj en batalado kiel tuto. Kelkaj kalkuloj inkluzivas mortojn pro [[malsato]] kaj [[Epidemio|epidemioj]].

Ekde la 1980-aj jaroj, oni ofte asertis, ke 90 procentoj de la viktimoj de modernaj militoj estas civiluloj &lt;ref&gt;Kahnert, M., D. Pitt, et al., Eds. (1983). ''Children and War: Proceedings of Symposium at Siuntio Baths, Finland, 1983.'' Geneva and Helsinki, Geneva International Peace Research Institute, IPB and Peace Union of Finland, p. 5, which states: &quot;Of the human victims in the First World War only 5% were civilians, in the Second World War already 50%, in Vietnam War between 50 - 90 % and according to some information in Lebanon 97%. It has been appraised that in a conventional war in Europe up to 99% of the victims would be civilians.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Graça Machel]], [http://www.unicef.org/graca/a51-306_en.pdf &quot;The Impact of Armed Conflict on Children&quot;,  Report of the expert of the Secretary-General, 26 Aug 1996, p. 9.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mary Kaldor, [https://books.google.com/books?id=XVgVstFi0XUC&amp;q=90+per+cent ''New and Old Wars: Organized Violence in a Global Era'', Polity Press, Cambridge, 1999, p. 107.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Howard Zinn]], Moises Samam, Gino Strada. ''Just war'', Charta, 2005, p. 38.&lt;/ref&gt;. Tiuj asertoj estis ripetitaj en akademiaj publikaĵoj ĝis 2014 &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2014|last1=James|first1=Paul|author-link1=Paul James (academic)|title=Faces of Globalization and the Borders of States: From Asylum Seekers to Citizens|url=https://www.academia.edu/7773440|journal=Citizenship Studies|volume=18|issue=2|page=219|doi=10.1080/13621025.2014.886440|s2cid=144816686}}&lt;/ref&gt;. Tamen, kvankam tiu aserto estas vera rilate certajn militojn, ĝi ne estas vera kiel ĝeneraligo rilate al la vasta plimulto de modernaj militoj &lt;ref&gt;Adam Roberts, [http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00396338.2010.494880 &quot;Lives and Statistics: Are 90% of War Victims Civilians?&quot;, ''Survival'', London, vol. 52, no. 3, June–July 2010, pp. 115–35.] Print edition ISSN 0039-6338. Online ISSN 1468-2699.&lt;/ref&gt;.

Laŭ [[monografio]] de [[Universitato de Upsalo]] (1991) [[Rifuĝinto|rifuĝintoj]] kaj forlokitoj ankaŭ estas inkluditaj en la nombro da viktimoj &lt;ref&gt;Ahlstrom, C. and K.-A. Nordquist (1991). ''Casualties of conflict: report for the world campaign for the protection of victims of war.'' Uppsala, Department of Peace and Conflict Research, [[Upsala Universitato]] .&lt;/ref&gt;. La monografio de Ruth Leger Seward (1991) deklaras ke &quot;en la 1980-aj jaroj, la civila mortoprocento saltis al 74 procentoj, kaj en 1990, ĝi ŝajnas estinti proksima al 90 procentoj.&quot; &lt;ref&gt;Sivard, R. L. (1991). ''World Military and Social Expenditures 1991.'' Washington DC, World Priorities, Inc. Vol. 14, pp 22-25.&lt;/ref&gt;

Ampleksa ekzameno de civilaj militmortoj dum historio estis farita fare de William Eckhart ([[:en:William_Eckhardt_(lawyer)|en]]), en kiu Eckhart diris:&lt;blockquote&gt;Averaĝe, duono de militmortoj okazis inter civiluloj, el kiuj kelkaj estis mortigitaj nur pro milit-rilata malsato... La civila procento de milit-rilataj mortoj restis ĉe proksimume 50% de jarcento ĝis jarcento. (p. 97) &lt;ref&gt;[http://sdi.sagepub.com/content/20/1/89.full.pdf Eckhardt, W. &quot;Civilian deaths in wartime.&quot; ''Security Dialogue'' 20(1): 89-98.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20151028205008/http://sdi.sagepub.com/content/20/1/89.full.pdf |date=2015-10-28 }} Also at&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

== La Meksika Revolucio (1910-1920) ==
Kvankam estas laŭtakse ke pli ol miliono da homoj mortis en la [[Meksika revolucio|Meksika Revolucio]], la plej granda parto de ili mortis pro [[malsano]] kaj malsato kiel nerekta rezulto de la milito. Laŭ Eckhardt, la mortoj kiuj okazis rekte de la bataloj estas proksimume 250,000, de kiuj 125,000 mortoj estis de la civila loĝantaro kaj 125,000 mortoj de batalistoj, kiuj kreis 1:1 rilatumon inter la mortoj en la bataloj &lt;ref&gt;[http://users.erols.com/mwhite28/warstat2.htm Twentieth Century Atlas&amp;nbsp;– Death Tolls]. Users.erols.com. Retrieved 2010-11-28.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.hist.umn.edu/~rmccaa/missmill/mxrev.htm Missing Millions: The human cost of the Mexican Revolution, 1910–1930]. Hist.umn.edu. Retrieved 2010-11-28.&lt;/ref&gt;.

== Unua Mondmilito ==
Laŭtakse 7 milionoj da batalistoj sur ambaŭ flankoj mortis dum 1-a Mondmilito, kune kun laŭtakse 10 milionoj da nebatalantoj, inkluzive de 6.6 milionoj da civiluloj &lt;ref&gt;Urlanis, Boris, ''War and Population'', pp. 209 and 268, rounded off.&lt;/ref&gt;. La rilatumo de civilulviktimoj en tiu takso estas proksimume 59%. Boris Orlanis atentigis, ke mankas datumoj pri la perdo de civilaj vivoj en la [[Otomana Regno]], sed taksas, ke temas pri 8,6 milionoj da [[Soldato|soldatoj]] mortigitaj kaj ĉirkaŭ 6 milionoj da civiluloj mortigitaj kaj mortaj en la aliaj militantaj landoj. La rilatumo de civilulviktimoj en tiu takso estas proksimume 42%. La plej multaj civilaj mortoj rezultiĝis el malsato, [[tifo]] aŭ [[hispana gripo]] prefere ol bataloperacioj. La relative malalta proporcio de civilulviktimoj en ĉi tiu milito ŝuldiĝas al la fakto ke la [[Fronto|frontlinioj]] sur la ĉefa batalfronto - la [[Okcidenta Fronto (Unua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]] - estis senmovaj dum la plej granda parto de la milito, tiel ke civiluloj povis eviti la batalzonojn.

[[Kemia armilo|Kemiaj armiloj]] estis vaste uzitaj fare de ĉiuj flankoj dum la konflikto, kaj la [[vento]] ofte portis toksan gason en proksimajn urbojn kie civiluloj havis neniun aliron al [[Gasmasko|gasmaskoj]] aŭ avertsistemoj. Estas laŭtakse ke inter 100,000-260,000 civilaj viktimoj estis trafitaj per la uzo de kemiaj armiloj dum la konflikto, kaj dekoj de miloj pli mortis pro la efikoj de tiaj armiloj en la jaroj post la fino de la konflikto &lt;ref&gt;{{cite book|title=Handbook of Chemical and Biological Warfare Agents, Second Edition|author=D. Hank Ellison|date=August 24, 2007|pages=567–570|publisher=[[CRC Press]]|isbn=978-0-8493-1434-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=War Made New: Weapons, Warriors, and the Making of the Modern World|author=Max Boot|date=August 16, 2007|pages=245–250|publisher=Gotham|isbn=978-1-5924-0315-8}}&lt;/ref&gt;.

[[Germanio]] suferspertis 750,000 civilulmortojn dum kaj post la milito, pro malsato kaŭzita de la [[blokado]] ([[d:Q2906848|d]]) fare de la [[Triopa Entento]]. [[Rusio]] kaj [[Turkio]] suferspertis civilulviktimojn en la milionoj en la [[Rusia Enlanda milito|Rusa Enlanda Milito]] kaj la invado de [[Anatolio]] respektive &lt;ref name=&quot;neiberg_pp68-70&quot;&gt;Neiberg, Michael S. (2002): ''Warfare in World History'', [https://books.google.com/books?id=PLQ9N1f7HnAC&amp;dq=%22civilian+casualties%22+%22world+war+i%22&amp;pg=PA68 pp. 68-70], Routledge, {{ISBN|978-0-415-22954-8}}.&lt;/ref&gt;. [[Armenio]] suferis ĝis 1,5 milionoj da civiluloj mortigitaj en la [[Armena genocido]] &lt;ref&gt;Urlanis, Boris, ''War and Population'', p. 278&lt;/ref&gt;.

== Dua Mondmilito ==
Laŭ la plej multaj fontoj, Dua Mondmilito estis la plej mortiga milito en mondhistorio, kun ĉirkaŭ 70 milionoj da mortoj en ses jaroj. La rilatumo de viktimoj inter civiluloj kaj batalistoj en Dua Mondmilito varias de 3:2 ĝis 2:1, aŭ de 60% ĝis 67% &lt;ref name=&quot;sadowski_p134&quot;&gt;Sadowski, p. 134. Vidu la artikolon [[Kvanto de viktimoj de la dua mondmilito]] por detala rompo de viktimoj laŭ kriterioj.&lt;/ref&gt;. La alta proporcio de civilaj viktimoj en tiu milito ŝuldiĝis, inter aliaj aĵoj, al la kreskanta efikeco kaj mortigeco de strategiaj armiloj kiuj estis uzitaj por la celoj de trafado de industriaj aŭ loĝantaraj centroj de la [[malamiko]], kaj al malsato kaŭzita de ekonomia damaĝo. 

Enkadre de tiu ĉi temo notindas ke, laŭtakse 2,1 ĝis 3 milionoj da [[baratanoj]] mortis en la [[Bengala Malsatego de 1943]] en [[Brita Hindio|Hindio]] dum Dua Mondmilito. Konsiderinda nombro da civiluloj en tiu milito estis intencite mortigita fare de la [[Akso Berlino-Romo-Tokio|Akso-landoj]] kiel rezulto de [[genocido]] kiel elstara ekzemplo estas la [[holokaŭsto]], en kiu ĉirkaŭ 6 milionoj da [[judoj]] estis mortigitaj, aŭ en aliaj [[Etna purigado|etnaj purigaj]] kampanjoj &lt;ref name=&quot;neiberg_pp68-702&quot;&gt;[[Michael S. Neiberg|Neiberg, Michael S.]] (2002): ''Warfare in World History'', [https://books.google.com/books?id=PLQ9N1f7HnAC&amp;dq=%22civilian+casualties%22+%22world+war+i%22&amp;pg=PA68 pp. 68-70], Routledge, {{ISBN|978-0-415-22954-8}}.&lt;/ref&gt;.

== Korea milito ==
La meza tutsumo de koreaj civilaj mortoj en la [[Korea milito]] estas taksita je 2,730,000. La tutsumo de nordkoreaj batalantmortoj estas taksita je 213,000 kaj la nombro da ĉinaj batalantmortoj estas taksita je pli ol 400,000. Krome, la nombro da mortoj inter la batalantoj de la [[Korea Respubliko]] estas proksimume 134 000 mortintoj, dum la nombro da mortintoj inter la batalantoj flanke de [[Unuiĝintaj Nacioj]] estas proksimume 49 000 mortintoj aŭ malaperintaj (40 000 mortintoj kaj 9 000 malaperintoj). Totalaj mortoj de tiu milito estas taksitaj je 793,000. La mortoproporcio inter civilaj batalantoj en milito estas proksimume 2:1 aŭ 67%. Unu fonto taksas ke 20% de la totala loĝantaro de [[Nord-Koreio]] mortis en la milito &lt;ref name=&quot;deane_p149&quot;&gt;Deane, p. 149.&lt;/ref&gt;. 

== Vjetnama Milito ==
Post la [[Vjetnama milito]], la vjetnama registaro taksis la nombron da civiluloj mortigitaj en la milito je 2 milionoj, kaj la mortnombro de la Vjetnama Popola Armeo kaj la [[Viet Cong|Vietcong]] je 1.1 milionoj &lt;ref name=&quot;shenon&quot;&gt;[http://www.virtual.vietnam.ttu.edu/star/images/232/2322414020.pdf &quot;20 Years After Victory&quot;]{{Dead link|date=July 2020|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, Philip Shenon, clipping from the Vietnam Center and Archive website.&lt;/ref&gt;. Laŭ ĉi tiuj datumoj, la proporcio de mortoj inter civiluloj kaj batalantoj estas proksimume 2:1, aŭ 67%. Tiuj figuroj ne inkludas civilulojn mortigitajn en [[Kamboĝo]] kaj [[Laoso]]. Tamen, ĉe la plej malsupra takso de 411,000 civiluloj &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.TAB6.1A.GIF|title=Table 6.1A - Vietnam Democide Estimates Sources and Calculations|publisher=University of Hawaii|access-date=2014-01-05}}&lt;/ref&gt; mortigitaj dum la milito (inkluzive de civiluloj mortigitaj en Kamboĝo kaj Laoso) la civila-al-batala mortproporcio estas proksimume 1:3, aŭ 25%. Ĉe la plej malalta takso de vjetnamaj armeaj mortoj, 400,000, la rilatumo estas proksimume 1:1.

== Unua Libana Milito ==
En 1982, [[Israelo]] lanĉis la [[Libana milito de 1982|Unuan Libanan Militon]], kun la deklarita celo forpeli la [[OLP]] de ĝiaj nordaj limoj &lt;ref name=&quot;Sorenson&quot;&gt;{{cite book|last=Sorenson|first=David S.|title=Global Security Watch--Lebanon: A Reference Handbook|year=2010|publisher=[[ABC-CLIO]]|isbn=978-0-313-36578-2|pages=22–23}}&lt;/ref&gt;. La milito kulminis per sepsemajna israela maramea, aera kaj artileria bombado de la libana ĉefurbo [[Bejruto]], al fino kun internacie mediaciita kompromiso en kiu la fortoj estis OLP sekura transiro al eliro de la lando &lt;ref name=&quot;hartley_pp91-92&quot;&gt;Hartley ''et al.'', pp. 91-92.&lt;/ref&gt;. 

Laŭ la [[Internacia Ruĝa Kruco]], nur antaŭ la fino de la unua semajno de la milito, proksimume 10,000 homoj estis mortigitaj, inkluzive de 2,000 batalistoj, kaj 16,000 vunditaj, civil-batalanta mortproporcio de 4:1 &lt;ref name=&quot;layoun_p134&quot;&gt;Layoun ''et al'', p. 134.&lt;/ref&gt;. Libanaj registarfontoj poste taksis ke antaŭ la fino de la sieĝo de Bejruto totalo de proksimume 18,000 estis mortigita, proksimume 85% el ili civiluloj &lt;ref&gt;Washington Post, November 16, 1984&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The 1982 Israeli invasion of Lebanon&quot;&gt;{{cite journal|title=The 1982 Israeli invasion of Lebanon: the casualties|doi=10.1177/030639688302400404|date=1983-04-01|volume=24|issue=4|journal=Race &amp; Class|pages=340–343|s2cid=220910633}}&lt;/ref&gt;. Tio estas, viktimproporcio inter civiluloj kaj la militistaro de proksimume 6:1.

Laŭ Richard A. Gabriel, inter 1,000 kaj 3,000 civiluloj estis mortigitaj en la suda kampanjo &lt;ref name=&quot;Gabriel&quot;&gt;Gabriel, Richard, A, ''Operation Peace for Galilee, The Israeli-PLO War in Lebanon'', New York: Hill &amp; Wang. 1984, p. 164, 165, {{ISBN|0-8090-7454-0}}&lt;/ref&gt;. Ĝi deklaras ke 4,000 ĝis 5,000 pliaj civiluloj mortis pro la agoj de ĉiuj militantaj partioj dum la sieĝo de Bejruto, kaj ke proksimume 2,000 siriaj soldatoj estis mortigitaj dum la kampanjo en Libano kaj 2,400 pliaj OLP-gerilbatalantoj ankaŭ estis mortigitaj, kaj de tiuj 1,000 OLP batalantoj estis mortigitaj dum la sieĝo &lt;ref name=&quot;Gabriel&quot; /&gt;. Laŭ Gabriel, la rilatumo de civilaj mortoj al batalistoj dum la sieĝo estis proksimume 6 ĝis 1 sed tiu rilatumo inkludas civilulmortojn de ĉiuj agoj de ĉiuj flankoj.

== Ĉeĉenaj militoj ==
Laŭ taksoj, dum la [[Unua Ĉeĉenia milito|unua ĉeĉena milito]], proksimume 4,000 [[Separismo|separismaj]] batalantoj kaj proksimume 40,000 civiluloj mortis, donante civil-batalantan rilatumon de 10:1. La nombroj por la dua ĉeĉena milito estas 3 000 batalantoj kaj 13 000 civiluloj, proporcio de 4,3:1. La kombinita proporcio por la du militoj estas 7.6:1. Kvankam la nombroj da viktimoj en ĉi tiu konflikto ne estas fidindaj &lt;ref&gt;{{cite book|first=Christoph|last=Zürcher|title=The post-Soviet wars: rebellion, ethnic conflict, and nationhood in the Caucasus|page=100|url=https://books.google.com/books?id=C0DTtKEktdEC|isbn=9780814797099|date=November 2007|publisher=NYU Press}}&lt;/ref&gt;. Taksoj de civilaj viktimoj dum la unua ĉeĉena milito intervalas de 20,000 ĝis 100,000, kun la ceteraj nombroj simile nefidindaj. La taktikoj uzitaj de rusaj trupoj en ambaŭ militoj estis forte kritikitaj fare de homrajtaj grupoj, kiuj akuzis ilin je sendistinga bombado kaj senŝeligado de civilaj areoj kaj aliaj krimoj &lt;ref name=&quot;hrw1996&quot;&gt;[https://www.hrw.org/legacy/reports/1996/WR96/Helsinki-16.htm &quot;Russian Federation - Human Rights Developments&quot;], [[Human Rights Watch]] report, 1996.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://web.amnesty.org/web/ar2001.nsf/webeurcountries/RUSSIAN+Federation?OpenDocument Russian Federation 2001 Report] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071114000000/https://web.archive.org/web/20071114184928/http://www.web.amnesty.org/web/ar2001.nsf/webeurcountries/RUSSIAN%2BFEDERATION?OpenDocument |date=2007-11-14 }} [[Amnesty International]]&lt;/ref&gt;.

== NATO en Jugoslavio ==
En 1999, [[NATO]] intervenis en la [[Kosova Milito|Kosovo-militon]] kun bombada kampanjo kontraŭ jugoslavaj fortoj, kiuj faris kampanjon de [[etna purigado]]. La bombado daŭris proksimume du monatojn kaj duonon, ĝis ĝi devigis la retiron de la jugoslava armeo de [[Kosovo]].

Taksoj de la nombro da viktimoj kiel rezulto de la bombado varias multe depende de la fonto. NATO neoficiale taksis ke 5,000 malamikaj batalantoj estis mortigitaj en la bombado. La jugoslava registaro, tamen, asertis ke 638 el ĝiaj sekurecaj taĉmentoj estis mortigitaj en Kosovo la bombado &lt;ref name=&quot;larson_p71&quot;&gt;Larson, p. 71.&lt;/ref&gt;, kaj inter 1 200 kaj 5 000 civiluloj &lt;ref name=&quot;larson_p65&quot;&gt;Larson, p. 65.&lt;/ref&gt;.

Laŭ datumoj de NATO, la proporcio de civilaj viktimoj al batalantoj en la bombadoj estis proksimume 1:10, laŭ jugoslavaj registaraj datumoj, aliflanke, la proporcio estis inter 4:1 kaj 10:1 Laŭ la plej konservativaj taksoj de ĉi-supraj fontoj, la proporcio estis ĉirkaŭ 1:1 &lt;ref&gt;Michael Oren, [http://www.boston.com/bostonglobe/editorial_opinion/oped/articles/2009/09/24/un_report_a_victory_for_terror/ UN report a victory for terror], ''[[Boston Globe]]'', 24-09-2009&lt;/ref&gt;.

== Afgania milito ==
Laŭ la Watson Instituto por Internaciaj kaj Publikaj Aferoj en [[Universitato Brown]], en januaro 2015, ĉirkaŭ 92,000 homoj estis mortigitaj en la Afgania milito, de kiuj pli ol 26,000 estis civiluloj, kun civila al batalisto-proporcio de 1:2.5 &lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto |url=http://costsofwar.org/article/afghan-civilians |titolo=&quot;Afghan Civilians {{!}} Costs of War |alirdato=2024-08-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130616010655/http://costsofwar.org/article/afghan-civilians |arkivdato=2013-06-16 }}&lt;/ref&gt;.

== Iraka milito ==
Laŭ takso de John Sloboda, (2010) Usono kaj koaliciaj fortoj mortigis almenaŭ 28,736 batalistojn same kiel 13,807 civilulojn en la [[Iraka milito|Iraka Milito]], indikante civilulon al batalanto viktimproporcio de 1:2 &lt;ref name=&quot;katz&quot;&gt;{{cite news|first=Yaakov|last=Katz|url=http://www.jpost.com/International/Article.aspx?ID=193196&amp;R=R1|title=Analysis: Lies, leaks, death tolls &amp; statistics|newspaper=The Jerusalem Post|date=2010-10-29}}&lt;/ref&gt;. Tamen, entute, irakaj nombraddatenoj de kadavroj ekde la 20-a de marto 2003 ĝis la 14-an de marto 2013 indikas ke el la 174,000 mortigitaj, nur 39,900 estis batalistoj, rezultigante civilulviktiprocenton de 77% &lt;ref&gt;{{cite web|title=The War in Iraq: 10 years and counting|url=https://www.iraqbodycount.org/analysis/numbers/ten-years/|website=Iraq Body Count|access-date=13 July 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Usonaj dronaj atakoj en Pakistano ==
Oni scias, ke estas malfacile determini la procenton de civilaj viktimoj rezultantaj de usonaj dronaj atakoj en [[Pakistano]]. Usono mem taksas la nombron da civiluloj mortigitaj en dronatakoj en la lastaj du jaroj je ne pli ol 20 ĝis 30, ege malalta totalo laŭ proparolanto de la [[Center for Civilians in Conflict|NRO CIVIC]] ([[d:Q5027802|d]]) &lt;ref name=&quot;mcclatchy_10dec2010&quot;&gt;[http://www.mcclatchydc.com/2010/12/10/105104/pakistanis-protest-civilian-deaths.html &quot;Pakistanis protest civilian deaths in U.S. drone attacks&quot;] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20101212000000/https://web.archive.org/web/20101212135429/http://www.mcclatchydc.com/2010/12/10/105104/pakistanis-protest-civilian-deaths.html |date=2010-12-12 }}, Saeed Shah, mcclatchy.com, 2010-12-10.&lt;/ref&gt;. Aliflanke, Daniel L. Biman sugestas ke, la mortigo de civiluloj konsistigas homan tragedion kaj kreas gravajn politikajn problemojn, inkluzive de damaĝado de la [[legitimeco]] de la pakistana registaro kaj psikologia distancigo-malamo de la pakistana popolo de Usono &lt;ref&gt;Daniel L. Byman, [http://www.brookings.edu/research/opinions/2009/07/14-targeted-killings-byman Do Targeted Killings Work?], Brookings 14-07-2009&lt;/ref&gt;.  Daŭranta studo de la New America Foundation ([[d:Q7005306|d]]) trovas ke nebatalantaj viktimprocentoj komenciĝis ekstreme alta sed malkreskis akre dum tempo, de proksimume 60% (3 el 5) en 2004-2007 ĝis malpli ol 2% (1 el 50) en 2012. La studo taksas la totalan nemilitistan viktimprocenton ekde 2004 je 15-16%, aŭ 1:5 rilatumo, de la totalo inter 1,908 kaj 3,225 homoj mortigitaj en Pakistano per virabelatakoj ekde 2004 &lt;ref&gt;[http://counterterrorism.newamerica.net/drones &quot;The Year of the Drone: An Analysis of U.S. Drone Strikes in Pakistan, 2004-2012&quot;] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110830000000/https://web.archive.org/web/20110830213657/http://counterterrorism.newamerica.net/drones |date=2011-08-30 }}, New America Foundation. Retrieved 2012-10-24.&lt;/ref&gt;. 

== La milito kontraŭ la Islama Ŝtato ==
La 2014 milito de la tutmonda koalicio kontraŭ la [[Islama Ŝtato]] kaŭzis 50,000 viktimojn de ISIS- batalantoj antaŭ la fino de 2016 &lt;ref&gt;[[CNN]], [http://edition.cnn.com/2016/12/09/politics/isis-dead-us-military/ Military: 50,000 ISIS fighters killed] la 9an de decembro 2016&lt;/ref&gt;. Airwars kalkulis ke 8,200-13,275 civiluloj estis mortigitaj en koaliciaj aviadilaj atakoj, plejparte antaŭ la fino de koaliciaj aviadilaj atakoj, precipe kun alta indico dum la Mosula batalo de 2017 &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://airwars.org/conflict/coalition-in-iraq-and-syria/|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511004312/https://airwars.org/conflict/coalition-in-iraq-and-syria/|archive-date=2024-05-11|title=US-led Coalition in Iraq &amp; Syria}}&lt;/ref&gt;. Enketo de [[Associated Press]] trovis ke de la pli ol 9,000 mortintoj, inter 42% kaj 60% estis civiluloj &lt;ref name=&quot;b789&quot;&gt;{{cite web|last1=Hinnant|first1=Lori|last2=Michael|first2=Maggie|last3=Abdul-Zahra|first3=Qassim|last4=George|first4=Susannah|title=Mosul is a graveyard: Final IS battle kills 9,000 civilians|website=AP News|date=21 December 2017|url=https://apnews.com/article/middle-east-only-on-ap-islamic-state-group-bbea7094fb954838a2fdc11278d65460|access-date=14 May 2024}}&lt;/ref&gt;.

== La israela-palestina konflikto ==
Taksoj koncerne civilulaj viktimoj en la [[israel-palestina konflikto]] estas malsamaj. Raporto de la [[Unuiĝintaj Nacioj-Oficejo por la Kunordigo de Humanitaraj Aferoj]] (OCHA) de 2007, deklaras ke &quot;ekde septembro 2000, 5,848 homoj estis mortigitaj en la konflikto - 4,228 estis [[palestinanoj]], 1,024 estis [[israelanoj]] kaj 63 estis [[Eksterlandano|eksterlandanoj]].&quot; La raporto trovis ke de tiuj mortigitaj dum tiu periodo, 69% de la israelanoj estis civiluloj, dum la raporto taksis ke 59% de la palestinaj mortaj estis civiluloj &lt;ref name=&quot;Ocha report&quot;&gt;{{Cite web|date=2007-08-31|title=Israeli-Palestinian Fatalities Since 2000 - Key Trends|url=http://www.ochaopt.org/content/israeli-palestinian-fatalities-2000-key-trends-august-2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20210801005739/https://www.ochaopt.org/content/israeli-palestinian-fatalities-2000-key-trends-august-2007|archive-date=2021-08-01|access-date=2023-10-19|website=United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs|language=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Israelaj aviadilaj atakoj sur la [[Gaza Sektoro]] ===
La estro de la [[Shin Bet]] raportis al la israela kabineto ke el la 810 palestinanoj mortigitaj en [[Gazao]] en 2006 kaj 2007, 200 estis civiluloj (proporcio de proksimume 1:3; sed la gazeto ''[[Haaretz]]'' taksis ke tio estis subtakso de civilaj viktimoj). Laŭ la ''organizaĵo'' [[B'Tselem]], 816 palestinanoj estis mortigitaj en Gazao dum tiu dujara periodo, el kiuj 360 estis civiluloj &lt;ref name=&quot;HzBR&quot;&gt;{{cite news|title=Haaretz probe: Shin Bet count of Gaza civilian deaths is too low|author=Barak Ravid|work=Haaretz|date=14 January 2008}}&lt;/ref&gt;. Ĵurnalisto Amos Harel skribis en &quot;Haaretz&quot; ''ke'' la proporcio inter armeaj celoj kaj civiluloj estis 1:1 en 2002- 2003, kiam duono de la viktimoj en la aviadilaj atakoj sur la Gaza Sektoro estis civiluloj. Li atribuis tion al praktiko de la israela aerarmeo, eĉ kiam ili intence kaŝis en dense loĝitaj lokoj, la proporcio pliboniĝis al 1:28 fine de 2005, kio signifas ke unu civilulo estis mortigita por ĉiu 28 batalantoj. Tamen, ĝi falis al 1:10 en 2006. En 2007 la proporcio estis la plej malalta iam ajn, pli ol 1:30 &lt;ref name=&quot;Harel_pinpoint&quot;&gt;[http://www.haaretz.com/print-edition/news/pinpoint-attacks-on-gaza-more-precise-1.236163 &quot;Pinpoint attacks on Gaza more precise&quot;] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120129043129/http://www.haaretz.com/print-edition/news/pinpoint-attacks-on-gaza-more-precise-1.236163 |date=2012-01-29 }}. Amos Harel, ''Haaretz'', 30 December 2007&lt;/ref&gt;. Datumoj montrantaj plibonigon de 1:30 en 2002 ankaŭ estis cititaj ''[[Jerusalem Post]]'' ĵurnalisto, Yaakov Katz &lt;ref name=&quot;katz&quot; /&gt; tamen, en operacioj en Gazao ekde 2008, la proporcio falis denove, al 3:1 dum Operation Protective Edge &lt;ref name=&quot;statspage&quot;&gt;[http://212.150.54.123/casualties_project/stats_page.cfm &quot;ICT Middleastern Conflict Statistics Project&quot;] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070703000000/https://web.archive.org/web/20070703000000/http://212.150.54.123/casualties_project/stats_page.cfm |date=2007-07-03 }}. Short summary page with &quot;Breakdown of Fatalities: September 27, 2000 through January 1, 2005.&quot; International Policy Institute for Counter-Terrorism. Full report: [http://212.150.54.123/articles/articledet.cfm?articleid=439 &quot;An Engineered Tragedy&quot;] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20070928000000/https://web.archive.org/web/20070928000000/http://212.150.54.123/articles/articledet.cfm?articleid=439 |date=2007-09-28 }}. Statistical Analysis of Casualties in the Palestinian – Israeli Conflict, September 2000 – September 2002. International Policy Institute for Counter-Terrorism. Article is here  {{Citaĵo el la reto |url=http://www.eretzyisroel.org/~jkatz/mostly.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2024-08-26 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150305000000/https://web.archive.org/web/20150305182911/http://www.eretzyisroel.org/~jkatz/mostly.html |arkivdato=2015-03-05 }} also.&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;OCHA2015&quot;&gt;[http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/annual_humanitarian_overview_2014_english_final.pdf ''Fragmented Lives: Humanitarian Overview, 2014''] [[OCHA]] March 2015.&lt;/ref&gt;.

Yigil Levy, israela sociologo kiu skribas por &quot;Haaretz ''&quot;,'' analizis fine de 2023 la indicojn de civilaj viktimoj en kvin israelaj aeroperacioj: Amud Enan ; Operacio Gardisto de la Muroj ; Operacio Tagiĝo ; Operacio Ŝildo kaj Sago ; kaj la unuaj du monatoj de la Milito de Feraj Glavoj, surbaze de la raportoj de la Informo-Centro pri Inteligenteco kaj Terorismo de Meir Amit. Li kalkulis la civilajn mortoprocentaĵojn por tiuj jene: 40%, 40%, 42%, 33%, kaj 61% &lt;ref name=&quot;BBC_Sharp&quot;&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7811386.stm ''Gaza conflict: Who is a civilian?'']. Heather Sharp, BBC, 5 January 2009&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;h080&quot;&gt;{{cite web|last=Levy|first=Yagil|title=The Israeli Army Has Dropped the Restraint in Gaza, and the Data Shows Unprecedented Killing|website=Haaretz.com|date=9 December 2023|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2023-12-09/ty-article-magazine/.highlight/the-israeli-army-has-dropped-the-restraint-in-gaza-and-data-shows-unprecedented-killing/0000018c-4cca-db23-ad9f-6cdae8ad0000|archive-url=https://archive.today/20240229162951/https://www.haaretz.com/israel-news/2023-12-09/ty-article-magazine/.highlight/the-israeli-army-has-dropped-the-restraint-in-gaza-and-data-shows-unprecedented-killing/0000018c-4cca-db23-ad9f-6cdae8ad0000#selection-953.354-953.424|archive-date=29 February 2024|url-status=live|access-date=14 May 2024}}&lt;/ref&gt;.

==== Operacio de Gisa Plumbo (2012) ====
Pluraj analizistoj provis kalkuli la rilatumon de civilaj viktimoj de la Israela Defendo-Trupoj en Operacio Cast Lead. Ĉiuj rimarkis, ke la proporcio signife diferencas depende de la datumoj uzataj pri la tuta nombro de viktimoj kaj ilia identeco. La ĉefaj datenoj estas tiuj publikigitaj de la IDF, plejparte konfirmitaj de la Hamas, kiu kontrolas Gazaon, unuflanke kaj tiuj publikigitaj de B'Tselem, aliflanke, identigis 709 aktivulojn el totalo de 1,171 mortintoj en Gazao &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/hamas-admits-600-700-of-its-men-were-killed-in-cast-lead-1.323776|title=Hamas admits 600-700 of its men were killed in Cast Lead Israel News|journal=Haaretz|date=2010-11-09|access-date=2014-01-05}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150726055022/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/hamas-admits-600-700-of-its-men-were-killed-in-cast-lead-1.323776 |date=2015-07-26 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.yahoo.com/s/afp/20101101/wl_mideast_afp/israelpalestiniansconflictgazahamastoll|title=Hamas says 300 fighters killed in Gaza war|date=2010-11-02|publisher=Yahoo News|archive-url=https://web.archive.org/web/20101106061603/http://news.yahoo.com/s/afp/20101101/wl_mideast_afp/israelpalestiniansconflictgazahamastoll|archive-date=2010-11-06}}&lt;/ref&gt;, kun aliaj 162 ne Ilia statuso povus esti konfirmita (300 estis identigitaj kiel civiluloj &lt;ref&gt;&quot;[http://dover.idf.il/IDF/English/News/today/09/03/2602.htm Majority of Palestinians Killed in Operation Cast Lead: Terror Operatives] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20110520054835/http://dover.idf.il/IDF/English/News/today/09/03/2602.htm |date=2011-05-20 }},&quot; IDF Research Department&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ben-Dror Yemini's article translated from ''Maariv'', &quot;[http://www.solomonia.com/blog/archive/2009/07/ben-dror-yemini-how-many-civilians-were/index.shtml How Many Civilians Were Killed in Gaza?]&quot;&lt;/ref&gt; kaj B'Tselem asertas ke 1,391 palestinanoj estis mortigitaj, el kiuj 759 ne partoprenis en la terorisma agado dum 350 ja partoprenis en tiu agado) &lt;ref name=&quot;BTselem_explanation2&quot;&gt;B'Tselem, [http://www.btselem.org/statistics/casualties_clarifications ''Explanation of statistics on fatalities'']. Accessed March 2014&lt;/ref&gt;. Aldone 248 estis policanoj kiuj estis mortigitaj ene de policejoj, kaj estas ne konata ĉu 32 kiuj estis mortigitaj fakte partoprenis la terorisman agadon &lt;ref&gt;[http://www.btselem.org/gaza_strip/castlead_operation Operation Cast Lead, 27 Dec. '08 to 18 Jan. '09], [[B'Tselem]]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;btselem&quot;&gt;[http://www.btselem.org/statistics/fatalities/during-cast-lead/by-date-of-event Fatalities during Operation Cast Lead], [[B'Tselem]]&lt;/ref&gt;. La Goldstone-raporto pri la operacio konkludis ke dum ekzistis individuaj policistoj en Gazao kiuj estis membroj de batalemaj grupoj, la Gazaa Polictrupo estis civila polictrupo kaj &quot;ne povas esti dirite ke ili prenis rektan parton en la malamikecoj kaj tiel faris. ne perdu ilian civilan imunecon de rekta atako kiel civiluloj.&quot; &lt;ref name=&quot;UNFFMGCReport_pdf&quot;&gt;{{cite news|url=http://image.guardian.co.uk/sys-files/Guardian/documents/2009/09/15/UNFFMGCReport.pdf|title=Report of the United Nations Fact Finding Mission on the Gaza Conflict|publisher=United Nations Human Rights Council|access-date=September 15, 2009|location=London}}&lt;/ref&gt;

Ĵurnalisto Jacob Katz deklaras en la &quot;Jerusalem ''Post&quot;'' ke la proporcio estas 1:3 laŭ israelaj datenoj kaj 60% civitanoj (3:2) laŭ B'Tselem-datenoj. Katz priskribas la rilatumon de civilaj viktimoj de la IDF en Operation Cast Lead kaj en la jaro antaŭanta ĝin kiel malalte &lt;ref name=&quot;katz2&quot;&gt;{{cite news|first=Yaakov|last=Katz|url=http://www.jpost.com/International/Article.aspx?ID=193196&amp;R=R1|title=Analysis: Lies, leaks, death tolls &amp; statistics|newspaper=The Jerusalem Post|date=2010-10-29}}&lt;/ref&gt;.

Katz diras ke pli ol 81% de la 5,000 misiloj kiujn la IDF pafis en la Gaza Sektoro dum la operacio estis inteligentaj bomboj, procento kiun li diras estas senprecedenca en moderna militado &lt;ref name=&quot;katz3&quot;&gt;{{cite news|first=Yaakov|last=Katz|url=http://www.jpost.com/International/Article.aspx?ID=193196&amp;R=R1|title=Analysis: Lies, leaks, death tolls &amp; statistics|newspaper=The Jerusalem Post|date=2010-10-29}}&lt;/ref&gt;. Ĵurnalisto kaj komentisto Evelyn Gordon skribis en ''Komentario'' ke la proporcio de civilaj viktimoj en Operation Cast Lead estis 39 procentoj (2:3), uzante nur preparajn israelajn taksojn, sed 56 aŭ 74 procentoj estis civiluloj laŭ B'Tselem, depende de ĉu la 248 Hamas-policistoj estas konsideritaj batalantoj aŭ civiluloj kaj 65 aŭ 83 procentoj; laŭ la [[Palestina Centro por Homaj Rajtoj]] ([[d:Q2688159|d]]), Ĉiuj ĉi tiuj proporcioj, eĉ laŭ la pli striktaj, estas pli malaltaj ol la kutima rilatumo de viktimoj inter civiluloj kaj batalantoj en militoj aliloke, kiel donitaj de la Ruĝa Kruco, kaj deklaras ke la komparo montras ke la IDF sukcesas redukti damaĝon al civiluloj en nekutima maniero &lt;ref&gt;{{cite web|first=Evelyn|last=Gordon|url=http://www.commentarymagazine.com/blogs/index.php/evelyn-gordon/377631|title=WikiLeaks and the Gaza War|work=Commentary|date=2010-10-25}}&lt;/ref&gt;.

13 israelanoj estis mortigitaj en la operacio, inkluzive de 10 IDF-soldatoj (4 estis mortigitaj fare de IDF), kiu donas rilatumon de civilaj viktimoj al la palestinaj trupoj de 24% aŭ 3:10 &lt;ref name=&quot;btselem2&quot;&gt;[http://www.btselem.org/statistics/fatalities/during-cast-lead/by-date-of-event Fatalities during Operation Cast Lead], [[B'Tselem]]&lt;/ref&gt;.

==== Operacio Solida Klifo (2014) ====
Raportoj de viktimoj en Operation Tzuk Eitan estis elsenditaj per gamo da fontoj. Plej multaj amaskomunikiloj uzis datumojn provizitajn de la administrado de la terorisma organizaĵo Hamas en Gazao, aŭ de neregistaraj organizaĵoj &lt;ref&gt;{{cite news|last=Farhi|first=Paul|url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/reporters-grapple-with-politics-erratic-sources-in-reporting-israeligaza-death-toll/2014/08/04/c02ab282-1c10-11e4-ae54-0cfe1f974f8a_story.html|title=Reporters grapple with politics, erratic sources in reporting Israeli/Gaza death toll|newspaper=The Washington Post|date=4 August 2014|access-date=12 August 2014}}&lt;/ref&gt;. Malsamaj metodaroj rezultigis multfacetajn raportojn kaj sur la tutsumo de mortaj kaj sur la rilatumo de civilulviktimoj &lt;ref name=&quot;BBCdisputeCasualties&quot;&gt;{{Cite news|last=Reuben|first=Anthony|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-28688179|title=Caution needed with Gaza casualty figures|journal=BBC News|date=11 August 2014|access-date=12 August 2014}}&lt;/ref&gt;.
Laŭ la ĉefaj taksoj, inter 2 125 &lt;ref name=&quot;MFA-report-fatalities&quot;&gt;[http://mfa.gov.il/ProtectiveEdge/Documents/PalestinianFatalities.pdf Annex: Palestinian Fatality Figures in the 2014 Gaza Conflict] from report [http://mfa.gov.il/ProtectiveEdge/Documents/2014GazaConflictFullReport.pdf The 2014 Gaza Conflict: Factual and Legal Aspects], [[Israel Ministry of Foreign Affairs]], 14 June 2015&lt;/ref&gt; kaj 2 310 &lt;ref name=&quot;Ma'an2015Jan&quot;&gt;[http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=751290 'Ministry: Death toll from Gaza offensive topped 2,310,'] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150111000000/https://web.archive.org/web/20150111023729/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=751290 |date=2015-01-11 }} [[Ma'an News Agency]] 3 January 2015.&lt;/ref&gt; gazanoj estis mortigitaj kaj inter 10 626 &lt;ref name=&quot;Ma'an2015Jan&quot; /&gt; kaj 10 895 &lt;ref name=&quot;PCHR&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.pchrgaza.org/portal/en/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=10491:statistics-victims-of-the-israeli-offensive-on-gaza-since-08-july-2014&amp;catid=145:in-focus|title=Statistics: Victims of the Israeli Offensive on Gaza since 8 July 2014|publisher=Pchrgaza.org|access-date=27 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626164255/http://www.pchrgaza.org/portal/en/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=10491:statistics-victims-of-the-israeli-offensive-on-gaza-since-08-july-2014&amp;catid=145:in-focus|archive-date=26 June 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; vunditaj (inkluzive de 3,374 infanoj, de kiu pli ol 1,000 estis lasita porĉiame handikapita &lt;ref&gt;[http://www.dci-palestine.org/sites/default/files/operationprotectiveedge.awarwagedonchildren.160415.pdf ''Operation Protective Edge: A war waged on Gaza's children,''] [[Defense for Children International|Defence for Children International-Palestine]], Ramallah, 16 April 2015.&lt;/ref&gt;). Aliflanke, 66 israelaj soldatoj, 5 israelaj civiluloj &lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-28904028 Israeli child 'killed by rocket fired from Gaza'], BBC&lt;/ref&gt;, kaj 1 tajlanda laboristo &lt;ref name=&quot;OCHA&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_sitrep_04_09_2014.pdf|title=Occupied Palestinian Territory: Gaza Emergency|date=4 September 2014|access-date=4 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913014525/http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_sitrep_04_09_2014.pdf|archive-date=13 September 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; estis mortigitaj, kaj 469 IDF-soldatoj kaj 261 israelaj civiluloj estis vunditaj &lt;ref name=&quot;OPE-Israeli-wounded&quot;&gt;{{cite news|last=Hartman|first=Ben|title=50 days of Israel's Gaza operation, Protective Edge – by the numbers|url=http://www.jpost.com/Operation-Protective-Edge/50-days-of-Israels-Gaza-operation-Protective-Edge-by-the-numbers-372574|date=28 August 2014|work=Jerusalem Post}}&lt;/ref&gt;. La Gaza Ministerio de Sano, la Unuiĝintaj Nacioj, kaj pluraj homrajtaj organizaĵoj raportis ke 75-69% de la palestinaj viktimoj estis civiluloj &lt;ref name=&quot;PCHR&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jihad121&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.timesofisrael.com/islamic-jihad-121-of-our-fighters-killed-in-gaza/|title=Islamic Jihad: 121 of our fighters killed in Gaza|work=The Times of Israel|access-date=30 September 2014}}&lt;/ref&gt;; Israelaj oficialuloj taksis ke proksimume 50% de la mortintoj estis civiluloj &lt;ref name=&quot;yahooDisputeCasulaties&quot;&gt;{{cite news|last1=Laub|first1=Karin|last2=AlHou|first2=Yousur|title=In Gaza, dispute over civilian vs combatant deaths|url=https://news.yahoo.com/gaza-dispute-over-civilian-vs-combatant-deaths-181755421.html|access-date=29 August 2014|publisher=Yahoo News|agency=Associated Press|date=8 August 2014}}&lt;/ref&gt;. Laŭ tiuj datumoj, la proporcio de viktimoj inter civiluloj kaj teroristoj inter la palestinanoj estas inter 1:1 kaj 3:1.

En marto 2015, OCHA raportis ke 2,220 palestinanoj estis mortigitaj en la konflikto, inkluzive de 1,492 civiluloj, 605 armitaj kaj 123 de nekonata statuso, donante al israelaj trupoj 3:1 rilatumo &lt;ref name=&quot;OCHA2015&quot; /&gt;.

==== Milito de Feraj Glavoj (2023-2024) ====
La 7-an de oktobro 2023, la terorisma organizaĵo Hamas gvidis atakon kontraŭ Israelo en kiu 1,140 israelanoj estis mortigitaj, el kiuj 695 israelaj civiluloj estis murditaj en kelkaj amasmasakrokazaĵoj, inkluzive de la masakro ĉe la Nova festivalo, en kiu 347 civiluloj estis murditaj, kaj 17 policanoj estis mortigitaj, en kio estis la plej granda atako en la historio de la Ŝtato de Israelo kaj unu el la plej grandaj en la mondo. 373 soldatoj kaj 71 eksterlandanoj ankaŭ estis mortigitaj &lt;ref&gt;{{cite news|title=Israel social security data reveals true picture of Oct 7 deaths|date=15 December 2023|url=https://www.france24.com/en/live-news/20231215-israel-social-security-data-reveals-true-picture-of-oct-7-deaths|work=[[France 24]]}}&lt;/ref&gt;, rilatumo de 2:1 inter civiluloj kaj batalistoj. Dum la batalado en la Gaza Sektoro, la IDF raportis ke pli ol 300 soldatoj estis mortigitaj (en aŭgusto 2024). Ĝis julio 2024, pluraj raportoj de novaĵagentejoj kaj NRO-oj citas pli ol 40,000 homojn mortigitajn de Israelo en Gazao ekde la 7-a de oktobro 2023, krom 10,000 kadavroj mankantaj sub [[Ruino|ruinoj]] &lt;ref&gt;https://www.aljazeera.com/news/2024/8/15/israel-kills-more-than-40000-palestinians-in-gaza-16456-of-them-children &lt;/ref&gt;. La Palestina Sanministerio taksis por la plej granda parto de la konflikto ke proksimume 70% de la mortintoj estis virinoj kaj infanoj &lt;ref&gt;https://english.wafa.ps/Pages/Details/144733?__cf_chl_tk=KPxZssrq4UFFGusbgijyjUR8CnwLOvi3DRvhZKAY1OI-1724263236-0.0.1.1-4052 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://apnews.com/article/women-children-gaza-war-victims-un-inequality-f0f89a724543b99c2c22439e7af09405 &lt;/ref&gt;; Ĉi tiuj nombroj estis konfirmitaj de la [[Unuiĝintaj Nacioj]] kaj la [[Monda Organizaĵo pri Sano|Monda organizaĵo pri Sano]] &lt;ref&gt;https://abcnews.go.com/Politics/grim-milestone-40000-killed-gaza-hamas-run-health/story?id=112844979 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reuters.com/world/middle-east/gaza-death-toll-how-many-palestinians-has-israels-campaign-killed-2024-07-25/ &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://apnews.com/article/gaza-death-toll-hamas-war-israel-40000-32a79e03c8eb62669412dab23d03219e &lt;/ref&gt;. Tamen, konsiderante la urba batalareo kaj la fakto ke la terorisma organizaĵo Hamas uzas la civilan loĝantaron kiel homan ŝildon, la rilatumo inter la nombro de teroristoj mortigitaj kaj la civiluloj estas unu el la plej malaltaj en modernaj militoj.

Krome, laŭ IDF-datumoj, la proporcio inter teroristoj kaj civiluloj estas malpli ol 1:1 [https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-ratio-of-hamas-combatants-to-gazan-civilians-killed-in-ongoing-war-is-about-11/#:~:text=Netanyahu%20says%20the%20ratio%20of,the%20Call%20Me%20Back%20podcast][https://www.npr.org/2024/02/01/1228462647/what-does-hamas-have-left] Laŭ usonaj fontoj, nur 30-35% de Hamas estis detruita &lt;ref&gt;https://www.newarab.com/news/only-30-35-hamas-fighters-killed-gaza-war-report#:~:text=%22Although%20Hamas'%20communications%20and%20military,indicates%2C%22%20the%20report%20says {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240919160754/https://www.newarab.com/news/only-30-35-hamas-fighters-killed-gaza-war-report#:~:text=%22Although%20Hamas'%20communications%20and%20military,indicates%2C%22%20the%20report%20says |date=2024-09-19 }}.&lt;/ref&gt;, ĉar la 7-an de oktobro, Hamas havis 20 000 policajn fortojn kaj 30 000 armetrupojn. Entute ĉiuj estas 50,000. 30% de ĉi tiu forto faras la nombron de mortintaj teroristoj minimume 15,000, kio estas proporcio de 2,4:1 inter teroristoj kaj civiluloj.

== Vidu ankaŭ ==

* Kroma difekto (angle [[:en:Collateral_damage|Collateral damage]])
* [[Nesimetria milito|Nesimetria militfarado]]
* [[Teorio de la justa milito]]
** Distingeco (juro)
** [[Principo de proporcieco|Proporcieco (juro)]]
** Milita neceso

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
 
[[Kategorio:Civiluloj dum militoj]]
[[Kategorio:Kontraŭterorisma milito]]
[[Kategorio:Milito]]</text>
      <sha1>68krnr28sg70oee731e17x64zwp0mam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sektoro H-33 de malpezaj fortikaĵoj mod. 37</title>
    <ns>0</ns>
    <id>897598</id>
    <revision>
      <id>9470776</id>
      <parentid>9438257</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68565" sha1="73kf3emqa93rd4l8rqlw8mldf6vuz2b" xml:space="preserve">[[Dosiero:ŘOP 23, Prachatice 10.jpg|thumb|Vido al purigita H-33/23/A-180 kun elementoj de postmilita reaktivigo]]
[[Dosiero:ŘOP 14, Prachatice 04.jpg|thumb|Vido de antaŭe al frunta muro kun plataĵo, surŝutaĵo kaj maldekstra pafejo de H-33/14/B2-100]]
[[Dosiero:ŘOP 7, Prachatice 01.jpg|thumb|Vido al devena posteno de H-33/7/D2 - plataĵo]]
'''Sektoro H-33 ''' estas sektoro de ĉeĥoslovakaj [[Ĉeĥoslovakaj malpezaj fortikaĵoj|malpezaj fortikaĵoj modelo 37]]&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = KUPKA
 | persona nomo1 = Vladimír
 | familia nomo2 = ČTVERÁK
 | persona nomo2 = Vladimír
 | familia nomo3 = DURDÍK
 | persona nomo3 = Tomáš
 | familia nomo4 = LUTOVSKÝ
 | persona nomo4 = Michal
 | familia nomo5 = STEHLÍK
 | persona nomo5 = Eduard
 | aŭtoro1 = Eduard Stehlík
 | titolo = Pevnosti a opevnění v Čechách, na Moravě a ve Slezsku
 | eldoninto = Libri
 | loko = Praha
 | jaro = 2002
 | nombro de paĝoj = 555 fot., obr.
 | ĉapitro = Československý pevnostní systém z let 1935-38
 | paĝoj = 387–415
 | isbn = 80-7277-096-9
 | lingvo = čeština
 | redaktoři = Jaroslav Richter
 | eldono = 2. Dotisk
}}[Plu nur STEHLÍK.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = SVOBODA
 | persona nomo1 = Tomáš
 | familia nomo2 = LAKOSIL
 | persona nomo2 = Jan
 | familia nomo3 = ČERMÁK
 | persona nomo3 = Ladislav
 | titolo = Velká kniha o malých bunkrech. Československé lehké opevnění 1936-1938
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2011
 | nombro de paĝoj = 335, [16] s. fot. a map
 | paĝoj = 61 66
 | isbn = 978-80-204-2422-8
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}[Plu nur Granda libro pri malgrandaj bunkroj.]&lt;/ref&gt; konstruata ekde la 20. 9. 1937 ĝis la 17. 12. 1937 (objektoj n-ro 17-24 estis konstruitaj en pli proksime nekonstatitaj tagoj en la indikita limdato) sudokcidente de [[Prachatice]]&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku H-33 Prachatice
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697570
 | datum_aktualizace = 2009-12-22
 | alirdato = 2019-04-21
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
 | redaktintoj = Zdeněk Hanáček,Miloš Doležal,Vladimír Sýkora et al
}}&lt;/ref&gt; kiel konsisto de&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = HŘÍDEL
 | persona nomo1 = Karel
 | familia nomo2 = LÁŠEK
 | persona nomo2 = Radan
 | titolo = Opevnění z let 1936 - 1938 na Šumavě
 | eldoninto = FORTE
 | loko = Dvůr Králové nad Labem
 | jaro = 2011
 | počet_stran = 63
 | paĝo = 23
 | isbn = 80-901580-9-9
 | lingvo = česky
 | eldono = 1
 | edice = Pevnosti
}}[Plu nur HŘÍDEL.]&lt;/ref&gt; fermaĵoj de Prachatice sur nivellinio Libín.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | familia nomo1 = CEJPEK
 | persona nomo1 = Stanislav
 | titolo = Československá armáda v roce 1938 a obrana jižních Čech
 | periodikum = Marginalia Historica V
 | ročník = 2002
 | numero = V
 | strany = 243
 | url = http://pages.pedf.cuni.cz/kddd/files/2015/03/MH-obsahy.pdf
 | issn = 1804-5367
 | alirdato = 2018-11-16
 | lingvo = čeština
}}[Plu nur CEJPEK.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ANGER34-35&quot;&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | familia nomo1 = ANGER
 | persona nomo1 = Jan
 | titolo = Na směru hlavního úderu. (Obrana západních a jihozápadních Čech v září 1938.).
 | periodikum = Historie a vojenství. Časopis Historického ústavu Československé armády.
 | ročník = 40 (1991)
 | mumero = 6
 | paĝoj = 34–35
 | url = https://biblio.hiu.cas.cz/documents/4583
 | issn = 0018-2583
 | alirdato = 2018-11-16
 | lingvo = čeština
}}[Plu nur ANGER.]&lt;/ref&gt;

== Situo kaj priskribo de la sektoro ==
=== Devena intenco por konstrui 39 (40) postenojn de la sektoro H-42 ===
[[Dosiero:ŘOP 12, Prachatice 10.jpg|thumb|Vido al H-33/12/A-140 - de malantaŭe al la malantaŭa muro, dekstra pafejo kaj frunta muro]]
La sektoro de malpezaj fortikaĵoj H-33 Prachatice situas sudokcidente de Prachatice en direkto al [[Albrechtovice]].&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt; Laŭ la devena intenco la objekto de la sektoro H-33 devis esti konsisto de pli poste dividita (post la 12-a de septembro 1937) [[Sektoro H-42 de malpezaj fortikaĵoj mod. 37|sektoro H-42]], kiu devis krei fermaĵon de ŝoseo el [[Libínské Sedlo]] al Prachatice. Sume estis en tu ĉi sektoro planita konstruado de 40 objektoj.&lt;ref name=&quot;#1&quot;&gt;HŘÍDEL, p. 23.&lt;/ref&gt; La situo de la objektoj de H-33 (same kiel ĉe H-42) uzas [[supermara alteco|supermaran altecon]] de la tereno de [[Šumava cismontaro]], precipe ĉirkaŭaĵo de monto Albrechtovický kopec (839,4&amp;nbsp;m&amp;nbsp;s.&amp;nbsp;m.) kaj [[Libín (Šumava cismontaro)|Libín]] (1093&amp;nbsp;m&amp;nbsp;s.&amp;nbsp;m.). La objektoj situas en suermara alteco de 651 ĝis 930&amp;nbsp;m&amp;nbsp;s.&amp;nbsp;m..&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt; En la rezulta kaj konservita stato la sektoron H-33 kreas 16 objektoj de nova tipo de mod. 37, el tio:
* 1 objekto A-120&lt;ref&gt;Granda libro pri malgrandaj bunkroj, p. 116&amp;nbsp;–&amp;nbsp;119&lt;/ref&gt;,
* 4 objektoj A-140&lt;ref name=&quot;#2&quot;&gt;STEHLÍK, samloke.&lt;/ref&gt;,
* 6 objektoj A-160&lt;ref name=&quot;#2&quot;/&gt;,
* 1 objekto A-160
* 2 objektoj A-220
* 2 objektoj B2-80
* 1 objekto B2-90
* 2 objektoj B2-100
* 1 objekto E
* 3 objektoj A-180&lt;ref name=&quot;#2&quot;/&gt;,
* 0 objekto C-2&lt;ref&gt;STEHLÍK, 396 - 398.&lt;/ref&gt; kaj
* 2 objektoj D-1
* 4 objektoj D-2&lt;ref name=&quot;#2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sekretigita defendo de Šumava&quot;&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = LAKOSIL
 | persona nomo1 = Jan
 | titolo = Utajená obrana Šumavy. Lehké opevnění jihozápadní hranice Československa od Mnichova po současnost
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2012
 | nombro de paĝoj = 328 + 16 paĝoj kun koloraj aldonoj
 | paĝoj = 15, 300
 | isbn = 978-80-204-2791-5
 | lingvo = česky
 | redaktoři = Věra Vlková, David Pazdera
 | eldono = 1
 | rok_tisku = 2012
}}[Plu nur Sekretigita defendo de Šumava. ].&lt;/ref&gt;

La entreprenisto, al kiu la konstruado estis komisiita, antaŭenpaŝis laŭ aprobita desegnaĵa dokumentado nomata Inspektista plano, kiun ni indikas en ekzemplo el sektoro de la II-a korpuso:A120N.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | aŭtoro1 = 
 | titolo = Polírní plán. A120N. Půdorys. 1:25. PO 11
 | url = http://www.ropiky.net/_KST/AIVO03/A120N.pdf
 | eldoninto = Ředitelství opevňovacích prací
 | eldondato = 1937-01-22
 | datum_aktualizace = 1918-11-13
 | alirdato = 2019-04-20
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
 | editoři = Ivo Vondrovský
}}&lt;/ref&gt; Enkadre de verkontrolado de kvalito de la materialo estis pase de la konstruado de sektoro en prenitaj kontrolaj kuboj de la objektoj de la sektoro H-33 [[Detruaj provoj de betono|detruaj provoj]] faritaj en [[Instituto de Klokner]] en Prago (Esplora kaj prov-instituto de materioj kaj konstruoj konstruadaj (ĉe [[Ĉeĥa Teknika Universitato ĉe Prago|ĈTU]])) konstatita [[kuba firmeco]] de la uzita betono de 280 ĝis 486&amp;nbsp;kg/cm&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (45&amp;nbsp;MPa) laŭ ČSN 1039:1935. Sed en la sektoro H-33 estas pruvitaj rezultoj de la mezurado sole ĉe 15 objektoj (n-ro 2 – 16). La armea administrado postulis la kuban firmecon 450&amp;nbsp;kg/cm&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; kaj pro neplenumado ĝi malaltigis koston por faro de la konstruado.&lt;ref&gt;Granda libro pri malgrandaj bunkroj, p. 69 - 70&lt;/ref&gt; Ĉiuj objektoj estis laŭ sekve reguligita plano konstruitaj kaj escepte de la neniigitaj ili konserviĝis ĝis nuntempo.&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ropiky42&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | familia nomo1 =  
 | persona nomo1 = 
 | titolo = Seznam objektů úseku H-42 Prachatice
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697569
 | eldoninto = ropiky.net
 | datum_aktualizace = 2018-09-18
 | alirdato = 2018-11-01
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt; Rilate al la situo de la objektoj 1 – 8 en la katastro de municipo [[Jelemek]] sur la teritorio de la pli posta [[Protektorato Bohemio kaj Moravio]], tiuj ĉi objektoj estis post okupado de Ĉeĥoslovakio la 15-an de marto 1939 en junio de 1939 fare de la germana okupada administrado tute neniigitaj kun uzo de granda kvanto de eksplodaĵoj.&lt;ref&gt;HŘÍDEL, p. 24, 27.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt;

=== Superrigardo de la objektoj de sektoro H-33&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt; ===
 {| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! n-ro
! Objekto n-ro 
! Tipo
! Rezistkapablo
! [[Geografia koordinatsistemo|Koordinatoj]]
! Betonado
! [[Supermara alteco|M.s.m.]]
! [[Kuba firmeco|Firmeco]]
! Stato
! Deklivo
! Kategorio en Komunejo
|-
| 1
| 1
| B2-90
| N
| {{Koord|48.99213|14.0501}}
| 20. 9. 1937
| 761
| ?
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-1&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/1/B2-90
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720228
| eldoninto = Ropiky.net
| loko =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/1/B2-90 light pillbox}}
|-
| 2
| 2
| D2
| N
| {{Koord|48.98864|14.04515}}
| 29. 9. 1937
| 782
| 336
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-2&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/2/D2
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720229
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/2/D2 light pillbox}}
|-
| 3
| 3
| D1
| N
| {{Koord|48.9883|14.04496}}
| 7. 10. 1937
| 782
| 451
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-3&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/3/D1
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720230
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/3/D1 light pillbox}}
|-
| 4
| 4
| A-140
| N
| {{Koord|48.99399|14.05064}}
| 20. 10. 1937
| 800
| 280
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-4&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/4/A-140
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720231
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/1/B2-90 light pillbox}}
|-
| 5
| 5
| A-140
| N
| {{Koord|48.99407|14.04572}}
| 22. 10. 1937
| 813
| ?
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-5&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/5/A-140
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720232
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/5/A-140 light pillbox}}
|-
| 6
| 6
| A-180
| N
| {{Koord|48.99385|14.04336}}
| 25. 10. 1937
| 818
| 379
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-6&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/6/A-180
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720233
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/6/A-180 light pillbox}}
|-
| 7
| 7
| D2
| N
| {{Koord|48.99575|14.03603}}
| 26. 10. 1937
| 815
| 383
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-7&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/7/D2
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720234
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/7/D2 light pillbox}}
|-
| 8
| 8
| A-160
| N
| {{Koord|48.98791|14.04232}}
| 29. 10. 1937
| 774
| 316
| neniigita&lt;ref name=&quot;ropik33-8&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/8/A-160
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720235
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/8/A-160 light pillbox}}
|-
| 9
| 9
| A-180
| N
| {{Koord|48.98752|14.041}}
| 15. 11. 1937
| 759
| 310
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-9&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/9/A-180
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720236
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/9/A-180 light pillbox}}
|-
| 10
| 10
| A-140
| N
| {{Koord|48.98761|14.03827}}
| 18. 11. 1937
| 727
| 284
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-10&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/10/A-140
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720237
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/10/A-140 light pillbox}}
|-
| 11
| 11
| A-120
| Z
| {{Koord|48.98697|14.03535}}
| 19. 11. 1937
| 678
| 415
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-11&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/11/A-120Z
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720238
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/11/A-120 Z light pillbox}}
|-
| 12
| 12
| A-140
| N
| {{Koord|48.98597|14.03123}}
| 22. 11. 1937
| 656
| 444
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-12&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/12/A-140
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720239
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/12/A-140 light pillbox}}
|-
| 13
| 13
| D2
| N
| {{Koord|48.98403|14.02833}}
| 25. 11. 1937
| 699
| 486
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-13&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/13/D2
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720240
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/13/D2 light pillbox}}
|-
| 14
| 14
| B2-100
| N
| {{Koord|48.98684|14.03045}}
| 30. 11. 1937
| 651
| 379
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-14&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/14/B2-100
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720241
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/14/B2-100 light pillbox}}
|-
| 15
| 15
| B1-100
| N
| {{Koord|48.97888|13.9958}}
| 1. 12. 1937
| 930
| 452
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-15&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/15/B1-100
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720242
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/15/B1-100 light pillbox}}
|-
| 16
| 16
| B2-80
| N
| {{Koord|48.98178|13.9932}}
| 4. 12. 1937
| 898
| 474
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-16&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/16/B2-80
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720243
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/16/B2-80 light pillbox}}
|-
| 17
| 17
| A-220
| N
| {{Koord|48.98084|13.98854}}
| 1937
| 854
| ?
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-17&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/17/A-220
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720244
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/17/A-220 light pillbox}}
|-
| 18
| 18
| B2-80
| N
| {{Koord|48.98318|13.98217}}
| 1937
| 843
| ?
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-18&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/18/B2-80
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720245
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/18/B2-80 light pillbox}}
|-
| 19
| 29
| E
| N
| {{Koord|48.98253|13.98042}}
| 1937
| 856
| ?
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-19&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/19/E
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720246
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/19/E light pillbox}}
|-
| 20
| 20
| D1
| Z
| {{Koord|48.98157|13.9782}}
| 1937
| 839
| ?
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-20&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/20/D1Z
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720247
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/20/D1 Z light pillbox}}
|-
| 21
| 21
| B2-100
| N
| {{Koord|48.98092|13.97631}}
| 1937
| 819
| ?
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-21&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/21/B2-100
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720248
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/21/B2-100 light pillbox}}
|-
| 22
| 21a
| D2
| Z
| {{Koord|48.98013|13.9735}}
| 1937
| 808
| ?
| konservita&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/21a/D2Z
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720249
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/21a/D2 Z light pillbox}}
|-
| 23
| 22
| A-220
| N
| {{Koord|48.97795|13.97511}}
| 1937
| 798
| ?
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-22&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/22/A-220
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720250
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/22/A-220 light pillbox}}
|-
| 24
| 23
| A-180
| N
| {{Koord|48.97729|13.97034}}
| 1937
| 733
| ?
| konservita&lt;ref name=&quot;ropik33-21a&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
| příjmení =
| jméno =
| titolo = Objekto H-33/23/A-180
| url = http://ropiky.net/dbase_objekt.php?id=1075720251
| eldoninto = Ropiky.net
| místo =
| datum vydání =
| alirdato = 2019-04-15
}}&lt;/ref&gt;
|
| {{Commonscat en tabelo|H-33/23/A-180 light pillbox}}
|}

== Historio de la sektoro H-33 ==
=== Situo kaj la taktika difino de la sektoro ===
[[Dosiero:ŘOP 11, Prachatice 01.jpg|thumb|Vido al H-33/11/A-120 Z - la malantaŭa muro kaj enkreskinta arbo]]
[[Dosiero:ŘOP 12, Prachatice 01.jpg|thumb|Vido al H-33/12/A-140 - de malantaŭe al malantaŭa muro, maldekstra pafejo kaj frunta muro]]
[[Dosiero:ŘOP 10, Prachatice 04.jpg|thumb|&quot;Porka vosteto&quot;]]
[[Dosiero:ŘOP 26, Prachatice 01.jpg|thumb|Vido al riparita objekto]]
[[Dosiero:ŘOP 26, Prachatice 08.jpg|thumb|Vido al ŝutaĵo de la riparita objekto]]
[[Dosiero:ŘOP 13, Prachatice 07.jpg|thumb|Vido en internon de H-33/13/D2, pafejo kaj lignaĵo]]
[[Dosiero:ŘOP 13, Prachatice 08.jpg|thumb|Vido en internon de H-33/13/D2 - pafejo]]
[[Dosiero:ŘOP 13, Prachatice 09.jpg|thumb|Vido en internon de H-33/13/D2, lignaĵo kaj metala pordo]]
[[Dosiero:ŘOP 15, Prachatice 18.jpg|thumb|Vido al H-33/15/B1-100 - vido de supre el la frunta muro - detalo de kovrita dekstra pafejo]]
[[Dosiero:ŘOP 17, Prachatice 04.jpg|thumb|Vido al maldekstra malkovrita pafejo, frunta muro kaj ŝutaĵo, grenad-deglitejo, malantaŭa muro kun pordo kaj ŝutaĵo de H-33/17/A-220]]
La sektoro estis planita kaj realigita kiel konsisto de defendo de sudokcidenta limo de [[Ĉeĥoslovakio]] kun [[Germana Regno]] sekurigata de la I-a armea korpuso de [[Ĉeĥoslovaka armeo]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | familia nomo1 = SANDER
 | persona nomo1 = Rudolf
 | titolo = Abecední přehled dislokace československé mírové armády v letech 1918-1939
 | periodikum = Sborník archivních prací.
 | ročník = 50
 | číslo = 1
 | dato = 2000
 | paĝoj = 205–319
 | issn = 0036-5246
 | alirdato = 2018-11-16
 | lingvo = čeština
}}[Plu nur SANDER.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;#3&quot;&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = FIDLER
 | persona nomo1 = Jiří
 | familia nomo2 = SLUKA
 | persona nomo2 = Václav
 | titolo = Encyklopedie branné moci Republiky československé 1920 - 1938
 | eldoninto = LIBRI
 | loko = Praha
 | jaro = 2006
 | nombro de paĝoj = 767
 | paĝoj = 1–767
 | isbn = 80-7277-256-2
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}[Plu nur FIDLER.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Historio&quot;&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | titolo = Historie opevňování Šumavy
 | url = http://ropiky.net/clanky_item.php?id=1080280012
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirdato = 2018-11-03
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt; En la tereno ĝi estis markita en majo de 1937 fare de komandanto de la 9-a infanteria brigado plk.&amp;nbsp;gšt.&amp;nbsp;František Lanč kaj kiel konstrusektoro H-42 ĝi devis devene enhavi 40 malpezaj objektoj konstruita en longeco 12&amp;nbsp;km.&lt;ref name=&quot;ropiky42&quot;/&gt; Taktike ĝi estis difinita por kapto de atako de [[Wehrmacht]] kontraŭ Prachatice kaj plu kontraŭ [[Strakonice]] kaj [[Písek]].&lt;ref name=&quot;#1&quot;/&gt; Rilate al supozata direkto de la atako de Wehrmacht el sudokcidento la fermo de Prachatice do havis kontribui al retenigo de la atako kaj al [[Praga linio]] kontraŭ Prago.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = LIKOVSKÝ
 | persona nomo1 = Jakub
 | familia nomo2 = BAUER
 | persona nomo2 = Zdeněk
 | titolo = Opevnění Republiky československé 1935-1938.
 | eldoninto = Železný
 | loko = Praha
 | jaro = 1998
 | nombro de paĝoj = 116
 | paĝoj = 1–116
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}&lt;/ref&gt; La konstruado estis planita sur ambaŭ flankoj de nivellinio 1096 [[Libín (Šumava cismontaro)|Libín]], kie la sektoro devis per la pafado tranĉi ŝoseon el [[Volary]] ĝis Prachatice. En la tempo de planado kaj konstruado ĝi kreis la unuan linion de malpezaj fortikaĵoj en direkto de Volary al Prachatice.

=== Ŝanĝo de la taktika difino post finigo de la sektoro pase de la jaro 1938 ===
Post finigo de la sektoro H-33 (same kiel la sektoro H-42) fine de la jaro 1937 estis decidite konstrui pluajn sektorojn en senpera proksimeco de la ŝtatlimo. Estis mezurigitaj kaj komisiitaj por konstrui
* sektoro 199 (Loučová), limdato de komisiigo la 30. 7. 1938, komisiitaj 72 objektoj, betonigitaj 9&lt;ref name=&quot;ropiky-199&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku 191 Lenora
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697599
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | datum_přístupu = 2019-04-21
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 28.&lt;/ref&gt;
* sektoro 194 (Stachy), limdato de komisiigo la 26. 7. 1938, komisiitaj 47 objektoj, betonigitaj 11 objektoj&lt;ref name=&quot;ropiky-194&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku 194 Stachy
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697600
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirado = 2019-04-21
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;#4&quot;&gt;HŘÍDEL, tamtéž.&lt;/ref&gt;
* sektoro 194a (Stachy), limdato de komisiigo la 26. 7. 1938, komisiitaj 46 objektoj, betonigitaj 9&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku 194a Stachy
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697601
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | airdato = 2019-04-21
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt;
* sektoro 191 (Horní Vltavice) (Lenora?), limdato de komisiigo la 30. 5. 1938, komisiitaj 70 objektoj, betonigitaj 46&lt;ref name=&quot;ropiky-191&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku 191 Lenora
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697599
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirdato = 2019-04-21
 | loko = Praha
 | lngvo = česky
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 30.&lt;/ref&gt;
* sektoro 195 (Volary), limdato de komisiigo la 30. 5. 1938, komisiitaj 70 objektoj, betonigitaj 63&lt;ref name=&quot;ropiky-195&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku 195 Volary
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697602
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirdato = 2019-04-21
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt;
* sektoro 196 (Jablonec), limdato de komisiigo la 2. 6. 1938, komisiitaj 71 objektoj, betonigitaj 27&lt;ref name=&quot;ropiky-196&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku 196 Jablonec
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697603
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirdato = 2019-04-21
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 36-38.&lt;/ref&gt;
* sektoro 197 (Křenov), limdato de komisiigo la 2. 7. 1938, komisiitaj 89 objektoj, betonigitaj 34&lt;ref name=&quot;ropiky-197&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku 197 Křenov
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697604
 | eldoninto = ropiky.net   
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirdato = 2019-04-21
 | lingvo = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 38-40.&lt;/ref&gt;
En la sektoro Volary - Křenov do estis komisiitaj 465 (!) objektoj. Koncerne al la hasta politika evoluo en la jaro 1938 ili sukcesis en limdaton de rezigno de limregiono, en kiu estis ĉiuj nove planitaj objektoj konstruitaj, fini sole 199 el la planata nombro. Okaze de reala konflikto per enmembrigo de tiuj ĉi sektoroj apud ĉeĥoslovaka-germana limo la sektoroj H-42 kaj H-33 fariĝis la dua linio (sinsekvo) de la malpezaj fortikaĵoj kaj tiel ŝanĝus ankaŭ la taktika difino de ambaŭ sektoroj en kunteksto de la intencata strategio kaj taktiko de la ĉeĥoslovaka armeo post [[Mobilizo en Ĉeĥoslovakio en 1938|mobilizo]] en spaco de Prachatice.&lt;ref name=&quot;#1&quot;/&gt;

=== La sekurigo de finitaj objektoj fare de armeo en la tempo de paco antaŭ la mobilizo ===
En la tempo de konstruado de la sektoro H-33 la plej proksima garnizono estis en Prachatice en [[Kazerno de Žižka (Prachatice)|Kazerno de Žižka]]&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = FENCL
 | persona nomo1 = Pavel
 | familia nomo2 = MAGER
 | persona nomo2 = Jan Antonín
 | familia nomo3 = JURČO
 | persona nomo3 = Antonín
 | titolo = Prachatice. Obrazy z paměti města
 | eldoninto = Město Prachatice
 | loko = Prachtice
 | jaro = 2012
 | nombro de paĝoj = 410.	ilustraĵoj (plejparte koloraj), mapoj, portretoj, faksimiloj
 | paĝoj = 106
 | isbn = 978-80-260-2975-5
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}[Plu nur Prachatice. Obrazy z paměti města]&lt;/ref&gt;, kie estis dislokita parto (roto) de limregiona bataliono 4 el [[Vimperk]].&lt;ref name=&quot;#5&quot;&gt;HŘÍDEL, s. 11.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | familia nomo1 = SANDER
 | persona nomo1 = Rudolf
 | titolo = Abecední přehled dislokace československé mírové armády v letech 1918-1939
 | periodikum = Sborník archivních prací.
 | ročník = 50
 | numero = 1
 | dato = 2000
 | paĝoj = 205–319
 | issn = 0036-5246
 | alirdato = 2018-11-16
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;#3&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Hraničářský prapor 4 [1938-1938] 4th Border Battalion
 | url = https://forum.valka.cz/topic/view/203445#579681
 | eldoninto = Občanské sdružení valka.cz
 | alirdato = 2018-11-17
 | loko = Nelahozeves
 | lingvo = čeština, angličtina
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = 4. hraničářský prapor Vimperk - r. 1930-32 (73 fotografií)  Dobové fotografie z 4. hraničářského praporu Vimperk.
 | url = http://www.vojensko.cz/4-hranicarsky-prapor-vimperk-r-1930-32?image=8
 | eldoninto = Vojensko.cz
 | alirdato = 2018-11-25
 | loko = Cheb
 | lingvo = čeština
 | arkivurl = https://web.archive.org/web/20190921125839/http://www.vojensko.cz/4-hranicarsky-prapor-vimperk-r-1930-32?image=8
 | arkivdato = 2019-09-21
 }}&lt;/ref&gt; Tiuj ĉi taĉmentoj sekurigis enkadre de la konstruado sole irantajn patrolojn kaj [[loĝistiko]]n (agadon de armea konstruinspekto) kaj dum la mobilizo ili ne estis enmembrigitaj en defendon de la limo. La propran defendon de la limo sekurigis en la politika distrikto Prachatice ([[Strakonice]] kaj Vimperk) en la tempo de paco trupoj de [[Gardistaro de defendo de ŝtato]] (GDŜ) el bataliono 10 kun sidejo en Strakonice, kies komandanto estis pplk.&amp;nbsp;Jaroslav Rejžek el komandantejo de la 10-a infanteria brigado.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = LÁŠEK
 | persona nomo1 = Radan
 | titolo = Velitelé praporů SOS
 | eldoninto = Codyprint
 | loko = Praha
 | jaro = 2009
 | nombro de paĝoj = 227
 | ĉapitro = 10/Prapor Strakonice pplk. Jaroslav Rejžek
 | paĝoj = 82–90
 | isbn = 978-80-903892-0-5
 | lingvo = čeština
 | redaktoři = Olga Pensdorfová a Tomáš Kubeš
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Přehled obvodů, velitelů, početních stavů a ztrát praporů SOS.
 | url = https://www.codyprint.cz/sos/index.html
 | eldoninto = Codyprint
 | eldondato = 2017
 | alirdato = 2018-11-17
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = LÁŠEK
 | persona nomo1 = Radan
 | titolo = Ztracené varty – strážci šumavské hranice 1938
 | eldoninto = Codyprint
 | loko = Praha
 | jaro = 2018
 | nombro de paĝoj = 248
 | ĉapitro = Velitelé šumavských praporů
 | paĝoj = 28
 | isbn = 978-80-903892-4-3
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = LÁŠEK
 | persona nomo1 = Radan
 | titolo = Jednotka určení SOS. Díl třetí
 | eldoninto = Codyprint
 | loko = Praha
 | jaro = 2008
 | nombro de paĝoj = 335 il., mapoj, portretoj, faksim.
 | isbn = 978-80-902964-9-7
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;

=== Konstruado de la sektoro ===
La komandantejo de pionirara soldataro de la I-a korpuso elvokis al partopreno en konkurso pri konstruado de la devena sektoro H-42 en julio de 1937 ses verkontrolitajn konstrufirmaojn, el kiuj unu rifuzis la partoprenon. La kondiĉo estis fari konstruaĵojn de 39 malpezaj objektoj en limdato 90&amp;nbsp;tagoj, maksimume ĝis la 31-a de oktobro 1937 (la 40-a objekto estis ensumigita en la projekton nur post la komisiigo de laboroj). Kiel armea konstruinspekto (AKI) estis difinita kapitano de infanterio Soběslav Koblic el la infanteria regimento 11 kaj teknikisto de la inspekto estis difinita čet.asp.&amp;nbsp;Ing.&amp;nbsp;František Svoboda (de aŭtuno de 1937 subleŭtenanto de prezenta deĵoro) el pionirara regimento 5. El la konkurso pri komisiigo de la konstruado de la sektoro eliris venke firmao Arch.&amp;nbsp;František Fína ven Plzeň, kiu proponis la malplej altan koston 836&amp;nbsp;749,34&amp;nbsp;[[Ĉeĥoslovaka krono|Kč]]. Post la aprobo de elekto fare de [[Direktoraro de fortikaĵaj laboroj]] (DFL - ĉeĥe ŘOP) la konstruado estis al la venka firmao komisiita la 29-an de julio 1937 kaj la 2-an de aŭgusto 1937 estis transdonita al ĝi la konstruloko. Antaŭ komenco de la laboroj ankoraŭ okazis precizigo de la kondiĉoj kaj plialtigo de nombro de objektoj al 40.&lt;ref name=&quot;#6&quot;&gt;HŘÍDEL, samloke&lt;/ref&gt; En la paso de konstruado okazis interagado de teknikaj kaj organizaj malfacilaĵoj. La elektita firmao ja proponis la malplej altan prezon por faro de la sektoro en la devena amplekso (do inkluzive de ĝis nun la neplanita sektoro H-33), sed ĝi ne havis sufiĉajn manaĝerajn kapablojn kaj lertecojn. Ĝi ne kapablis certigi bezonatan nombron de laboristoj de ĉeĥa nacieco (aŭ de germanaj respondantaj al sekurecpostuloj), ĉar interrilatoj sur la sudorienta limo dramiĝis pro fortantaj provokadoj de henleinanaj bataletoj kaj [[Sudetgermana korpuso de volontuloj|Sudetgermana Freikorps]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = SVITÁK
 | persona nomo1 = Miloslav
 | titolo = Krvavá hranice západních a jižních Čech na podzim 1938 : incidenty mezi čs. jednotkami a henleinovci : události od 12. září 1938 do 11. října 1938 pohledem zpravodajského oddělení I. sboru
 | eldoninto = Miloslav Sviták, Jindřichův Hradec
 | loko = Jindřichův Hradec
 | jaro = 2017
 | nombro de paĝoj = 272  ilustrace, mapy, portréty, faksimile
 | paĝoj = 5–272
 | isbn = 978-80-906853-0-7
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}&lt;/ref&gt; Krom tio ĝi retenis al la laboristoj krompagoj por kromhoroj, kiuj estis rilate al la limdato por faro de laboro kaj la teknologia postulo por kontinua betonado necesaj. Estiĝis konflikta interrilato de posedanto de la firmao al la armea konstruinspekto kaj al la propraj okupitoj. Plua faktoro de prokrastoj en la konstruado de objektoj estis tre malfavoraj geografiaj kaj transportaj kondiĉoj, ĉar la konstruloko estis alirebla sole tra nefirmitaj komunikiloj kondukantaj el Prachatice en abruptan monton (la supermara alteco de Prachatice estas 561&amp;nbsp;m&amp;nbsp;s.&amp;nbsp;m.). La pluvriĉa aŭtuno de la jaro 1938 ankoraŭ potencigis tiujn ĉi problemojn. Iom post iom ankaŭ kreskis malharmoniigoj inter oficiroj de la konstruinspekto – kpt.&amp;nbsp;Koblic kaj ppor.&amp;nbsp;de prezenta deĵoro Ing.&amp;nbsp;Svoboda. La konflikto kulminis fine de oktobro de 1937, kiam kontraŭ kapitano&amp;nbsp;Koblic plendis la konstrufirmao, teknikisto Svoboda kaj eĉ viraro de la armea konstruinspekto. La esplorado de raportistaj organoj de la I-a armea korpuso pruvis, ke kapitano Koblic faris vicon de misfaroj, ekz. ke li manĝis en kiurejo de viraro eĉ ne paginte por la manĝo. Tial la 15-an de novembro 1937 li estis forkomandita reen al la infanteria regimento 11 kaj anstataŭigita de leŭtenanto de pioniraro Ing.&amp;nbsp;Otakar Gráf, kiu estis samtempe armea konstruinspektisto  de la sektoro H-33. La teknikisto de ambaŭ sektoroj restis subleŭtenanto Ing.&amp;nbsp;Fr.&amp;nbsp;Svoboda.&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 24.&lt;/ref&gt;

== Aldona elmembrigo de la sektoro H-33 ==
Rilate al kreskantaj prokrastoj en la konstruado de objektoj H-42 la komandanto de pionirara soldataro de la I-a korpuso decidis la 12-an de septembro 1937 pri forpreno de partoj de objektoj al firmao Fína: unue 10, sekve 14 kaj fine 24 objektoj. El la forprenitaj objektoj en la orienta alo de la devena sektoro H-42 estis kreita nova sektoro H-33 de malpezaj fortikaĵoj mod. 37.&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt; La konstruado de sektoro H-33 estis konfidita al firmao Jenč, Hladeček kaj Kroft, kiu sukcese realigis la konstruadon de 19 objektoj de sektoro E-21 Čerňovice&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku E-21 Čerňovice
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697559
 | eldoninto = ropiky.net
 | datum_aktualizace = 2011-5-12
 | alirdato = 2018-11-17
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt; kaj 47 objektoj de sektoro E-22 Stříbro.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Seznam objektů úseku E-22 Stříbro
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697560
 | eldoninto = ropiky.net
 | datum_aktualizace = 2009-12-22
 | alirdato = 2018-11-17
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt; Tiu laborigis por la konstruado de la elmembrigita sektoro proksimume 100 laboristoj, kio rapidigis la konstruadon.&lt;ref name=&quot;#4&quot;/&gt; Kontraŭe al tio en la resto de sektoro H-42 eĉ dum tiu ĉi redukto de la nombro de objektoj konstruisto Fína sukcesis finigi la finan nombron de 16 objektoj (devene numeritaj kiel n-ro 24 – 39) nur la 14.an de decembro 1937 kaj la prto de objektoj estis betonigita post interkonsentita limdato de transdono ĝis fino de la oktobro.&lt;ref name=&quot;#6&quot;/&gt;

=== La sektoro H-33 en la tempo de mobilizo la 23-an de septembro 1938 ===
Post la mobilizo estis por dislokigo en la sektorojn de la fermaĵo de Prachatice difinitaj taĉmentoj de la [[5-a divizio (mobilizo 1938)|5-a divizio]], kies komandanto estis [[Bedřich Neumann|brigada generalo Bedřich Neumann]].&lt;ref&gt;{{Citaĵo el novaĵo 
 | familia nomo1 = JAKL
 | persona nomo1 = Tomáš
 | titolo = Před čtyřiceti lety zemřel generál Neumann, účastník tří odbojů
 | eldoninto = Vojenský historický ústav
 | alirdato = 2018-11-25
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt; La devene Limgardista regiono 31. La defendon sekurigis la infanteria regimento 11.&lt;ref name=&quot;#1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = HAMÁK
 | persona nomo1 = Bedřich
 | familia nomo2 = VONDROVSKÝ
 | persona nomo2 = Ivo
 | titolo = Mobilizovaná československá armáda 1938 (30. září 1938)
 | eldoninto = Fortprint Dvůr Králové nad Labem
 | loko = Dvůr Králové nad Labem
 | jaro = 2011
 | nombro de paĝoj = 207 [10] kunmetitaj l. koloraj bildoj příl. : il., mapoj, portretoj, planoj, faksim
 | paĝoj = 5–207
 | isbn = 978-80-86011-44-8
 | lingvo = čeština
 | eldono = 2-a, kompletigita kaj korektita
}}[Plu nur HAMÁK]&lt;/ref&gt; La tasko de la 5-a divizio estis defendo de la ĉefa defendposteno okcidenten de fluo de [[Vultavo]] ĉe [[Zlatá Koruna]] ĝis [[Stachy]] kun suma longeco 98 km. La duan defendpostenon en sektoro [[Netolice]]-[[Hluboká]] sekurigis la infanteria regimento 51. La duan defendpostenon en sektoro [[Lhenice]] - [[Libínské Sedlo]] sekurigis rezervista infanteria regimento 61 de la infanteria regmento 11 el Písek.&lt;ref name=&quot;#5&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Pěší pluk 11.11th Infantry Regiment
 | url = https://forum.valka.cz/topic/view/72788
 | eldoninto = Občanské sdružení valka.cz
 | alirdato = 2018-11-23
 | loko = Nelahozeves
 | lingvo = čeština, angličtina
}}&lt;/ref&gt; En Prachatice estis ankaŭ komandanteja posteno de la infanteria regimento 61.&lt;ref&gt;CEJPEK, s. 243.&lt;/ref&gt;

=== La sektoro H-33 post la jaro 1938 ===
Post Munkena interkonsento Prachatice estis almembrigita al Germana Regno.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = FENCL
 | persona nomo1 = Pavel
 | titolo = Prachatice
 | eldoninto = Paseka.Státní oblastní archiv v Třeboni
 | loko = Praha. Litomyšl. Třeboň.
 | jaro = 2007
 | nombro de paĝoj = 60
 | paĝoj = 27
 | isbn = 978-80-7185-843-0
 | lingvo = čeština
 | edice = Zmizelé Čechy
}}[Plu nur Prachatice. Zmizelé Čechy.]&lt;/ref&gt; La sektoro H-33 estas ilustra ekzemplo de tio, iel germana soldata kaj politika administrado realigis post la 1-a de oktobro 1938 korigadon de la teritorio devene difinita pri la rezigno al Germanan Regno laŭ lokaj politikaj, transportaj, soldataj kaj geografiaj kondiĉoj. La objekto de sektoro H-33 escepte de 9 objektoj n-ro&amp;nbsp;1&amp;nbsp;–&amp;nbsp;9 estis ensumigitaj en la teritorion, pri kiu Ĉeĥoslovakio estis devigita rezigni laŭ Munkena interkonsento. El la mapo pri la fortikaĵoj estas evidente, ke tute soligitaj objektoj de la orienta alo de la fermaĵo de Prachatice fariĝis el armea vidpunkto tute senvaloraj.&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 15.&lt;/ref&gt; Tiu ĉi solvo gvidis al la plena konservo de la malpezaj fortikaĵoj, kiuj alfalis al la teritorio de Germana Regno. 9 objektoj ĉe municipo Jelemek estis post la 15-a de marto 1939, kiam ilia teritorio transiris en Protektoraton, fare de la germana soldata administrado neniigitaj.&lt;ref name=&quot;#7&quot;&gt;HŘÍDEL, s. 27.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt; En la historion de ambaŭ sektoroj enfalas ankaŭ fakturado de kostoj de ambaŭ konstrufirmaoj, kiu okazis paradokse nur en majo de 1939, do post kreo de [[Protektorato Bohemio kaj Moravio]] kaj post la okupado de la eksa Ĉeĥoslovakio fare de [[Nazia Germanio]], al kiu tiuj ĉi objektoj devis malhelpi. Al la firmao Fína estis pagita alpago por la sektoro H-42 389&amp;nbsp;109,50&amp;nbsp;Kč kaj al la firmao F.&amp;nbsp;Jenč, F.&amp;nbsp;Hladeček kaj F.&amp;nbsp;Kroft por la sektoro H-33 1&amp;nbsp;553&amp;nbsp;239,71&amp;nbsp;Kč. La sumaj elspezoj por la konstruado de sektoro H-33 kaj H-42 faris 1.576.401,91 Kč.&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 61.&lt;/ref&gt;

== La sektoro H-33 post la jaro 1948 ==
[[Dosiero:ŘOP 17, Prachatice 05.jpg|thumb|Vido al maldekstra malkovrita pafejo, frunta muro kaj ŝutaĵo, grenad-deglitejo, malantaŭan muron kun pordo kaj ŝutaĵo de H-33/17/A-220]]
Rilate al la situo direkte al limo kun [[Germanio|Federacia respubliko Germanio]] la sektoro H-33 estis (same kiel la sektoro H-42) post la jaro 1948 ensumigita en [[ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj dum la malvarma milito|ĉeĥoslovakajn fortikaĵojn dum la malvarma milito]] kiel konsisto de la defendo de la ŝtatlimo. Enkadre de reaktivigo de la malpezaj fortikaĵoj estis en ili faritaj reguligoj por batalo en kondiĉoj de [[nuklea milito]]. La sektoro H-33 (same kiel H-42 kaj la sektoroj en la ĉirkaŭaĵo de [[Volary]]) fariĝis konsisto de defendlinio sekurigata de la 62-a motopafista regimento dislokita ekde la 1-a de oktobro 1958 ĝis la 1-a de novembro 1991 en Prachatice (ĝia antaŭulo estis la 62-a pafista regimento dislokita samloke),&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = 62. motostřelecký pluk.62nd Motor Rifle Regiment
 | url = https://forum.valka.cz/topic/view/54682/62-motostrelecky-pluk-1958-1991
 | eldoninto = Občanské sdružení valka.cz
 | alirdato = 2018-11-22
 | loko = Nelahozeves
 | lingvo = čeština, angličtina
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;VULTERÝN&quot;&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = VULTERÝN
 | persona nomo1 = Ivan
 | titolo = Vojsko v Prachaticích
 | eldoninto = per propra kosto
 | loko = Praha
 | jaro = 2017
 | nombro de paĝoj = 126
 | strany = 
 | isbn = 
 | lingvo = čeština
 | spoluautoři = et al.
 | eldono = 1
}}[Plu nur VULTERÝN]&lt;/ref&gt; kiu estis konsisto de la 15-a motopafista divizio en České Budějovice.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro | familia nomo = Dubánek | persona nomo = Martin | familia nomo2 = Lakosil | perona nomo2 = Jan | familia nomo3 = Minařík | persona nomo3 = Pavel | titolo = Utajená obrana železné opony: Československé opevnění 1945–1964 | eldoninto = Mladá fronta | loko = Praha | jaro = 2008 | paĝoj = 22–24 | isbn = 978-80-204-1758-9}} [Plu nur Dubánek.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dubánek, s. 29–32.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = LAKOSIL
 | persona nomo1 = Jan
 | titolo = Šumava krásná i smrtící v dobových fotografiích a dokumentech : lehké opevnění, okupace, železná opona
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jato = 2014
 | nombro de paĝoj = 286
 | paĝo = 1
 | isbn = 978-80-204-3481-4
 | lingvo = česky
 | eldono = la 1-a
}}&lt;/ref&gt;

=== Kontraŭatomaj reguligoj (KAR) ===
En la objektoj de H-33, kiuj ne estis likviditaj pase de la dua mondmilito, okazis en la jaroj 1958 - 1962 la tn. kontraŭatomaj disponoj (KAR) sekurigantaj pasivan defendon antaŭ prem-ondo kaj penetra radiado.&lt;ref name=&quot;#7&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Dubánek, s. 35-36.&lt;/ref&gt; La reguligo konsistis en purigado kaj blankigado de internaj muroj de la objektoj. La enlanda (enireja) muro estis kovrita per [[egaligaĵo]] kaj ŝutaĵo ĝis nivelo de la plafono. La enirejo en la objekto estis havigita per prempordo. Por la instalita filtroventolila ekipaĵo estis masinita brika fumtubeto. La teraĵo sur la enlanda flanko postulis enmeton de enireja koridoreto el betonaj [[Antaŭfabrikado|antaŭfabrikaĵoj]]. La disponoj limigis la pafforton de la objekto, ĉar estis nuligita la enireja pafejo kaj la grenad-deglitejo. Tiuj ĉi reguligoj komune kun la devena homogenigo de la ŝutaĵo el la tempo de konstruado de objektoj, kamufliga kolorigo kaj erozioj de videblaj betonaj muroj plenumis postulon por perfekta unuiĝo kun la tereno.&lt;ref name=&quot;#8&quot;&gt;HŘÍDEL, s. 17.&lt;/ref&gt;

=== La armilaro de la reaktivigitaj objektoj ===
[[Ĉeĥoslovaka popola armeo]] por la reaktivigo de la objektoj unue en la 1950-aj jaroj uzis la devenan antaŭmilitan armilaron kaj ekipaĵon, precipe [[Peza maŝinpafilo mod. 37|pezan maŝinpafilon mod. 37]]. Iom post ioma enpraktikado de sovetaj maŝinpafiloj [[Maŝinpafilo SG-43|mod. 43 Gorjunov]], ĉeĥoslovaka [[7,62mm malpeza maŝinpafilo mod. 52|malpeza maŝinpafilo mod. 52/57]] ekde la jaro 1952 kaj precipe amasa enpraktikigado de nova ĉeĥoslovaka [[Universala maŝinpafilo mod. 59|universala maŝinpafilo UK mod. 59]] ekde la jaro 1961 hvidis ekde la jaro 1952 al evoluo kaj enmetado de nova [[afusto]] markaza UL1, kiu ekvilibris la armilon per risorto.&lt;ref&gt;Dubánek, s. 156-160.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;HŘÍDEL, s. 16 - 17.&lt;/ref&gt;

=== Pluaj pioniraraj laboroj ===
Krom la reguligo de malpezaj fortikaĵoj mod. 37 estis en la ĉirkaŭaĵo de Prachatice konstruata daŭraj pioniraraj fortikaĵoj, precipe kaŝejoj pioniraraj ÚŽ-6.&lt;ref&gt;Dubánek, s. 124 – 126.&lt;/ref&gt; Tiujn ĉi laboroj sekurigis (komune kun retenigo de la reaktivigitaj malpezaj fortikaĵoj) precipe pionirara roto de la 62-a motopafista regimento en ĝiaj rezervaj spacoj en [[Zbytiny]] kaj en [[Armea spaco Boletice|AS Boletice]].&lt;ref&gt;VULTERÝN, s. 111&lt;/ref&gt; Ĝis la jaro 1990 estis al la reaktivigitaj objektoj dediĉita regula zorgo fare de la  62-a motopafista regimento, ili estis havigitaj per afustoj, ventoliloj kaj periskopoj. La internaj ŝmiraĵoj estis renovigataj, la metala partoj estis konservataj, do la objektoj estis plene batalkapablaj kaj post alveno de la garnizono kun armilaro preparitaj al batalo.&lt;ref name=&quot;#8&quot;/&gt;

== La sektoro H-33 post la jaro 1989 ==
La dokumentado de prezentado de objektoj de la malpezaj fortikaĵoj estas precipe post la jaro 1989 kazo de intereso de volontuloj, amatoraj esplorintoj kaj esploristoj, kies alporto por la esploro de la ĉeĥoslovakaj malpezaj fortikaĵoj en kunteksto de la historio de la limregiono estas granda.&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ropiky42&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Historio&quot;&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Historie opevňování Šumavy
 | url = http://ropiky.net/clanky_item.php?id=1080280012
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirdato = 2018-11-03
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | familia nomo1 = LAKOSIL
 | persona nomo1 = Jan
 | titolo = H-42 snadno a rychle
 | url = http://ropiky.net/clanky_item.php?id=1129663609
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2005-10-18
 | alirdato = 2018-11-03
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ sektoroj de Prachatice  estas grava pruvo pri la historio de la urbo Prachatice kaj ĝia ĉirkaŭaĵo ekde la jaro 1918. En pi vasta kunteksto ĝi apartenas al materiaj pruvoj pri ŝanĝoj de la ĉeĥa-germana limregiono en la tempo de historiaj orientiloj ĝis la jaro 1938, en la jarojh 1938&amp;nbsp;–&amp;nbsp;1945 kaj en la jaroj 1948&amp;nbsp;–&amp;nbsp;1989.

=== La sektoro H-33 en literaturo ===
Al la konstruado kaj problemaro de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj en la jaroj 1935 – 38 estas dediĉita ampleksa faka literaturo. La komunumo asociiĝinta ĉirkaŭ la portalo ropiky.net seurigas fotografian dokumentadon de la konservitaj obektoj, ilian lokigon, akvizicon de armeaj dokumentoj el la tempo de planado kaj konstruado de objektoj, ĝi publikigas mapojn, teknikajn kaj taktikajn detaloj.&lt;ref name=&quot;ropiky33&quot;/&gt; La signifa temo estas esploro de forikaĵoj en Šumava antaŭ la jaro 1938 kaj post la jaro 1945, kies rezultoj estas publikitaj en renomitaj eldonejoj kaj kies aŭtoroj estas armeaj (&quot;fortikaĵaj&quot;) historiistoj okupiĝantaj per la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj.&lt;ref name=&quot;#1&quot;/&gt; Kreskas ankaŭ la intereso de publiko pri la hstorio de fortikigado de Šumava en la tempo de la malvarma milito.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | familia nomo1 = LAKOSIL
 | persona nomo1 = Jan
 | titolo = Utajená obrana Šumavy.Lehké opevnění jihozápadních hranic od Mnichova po současnost
 | url = https://www.ropiky.net/clanky_item.php?id=1353443048
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2012-11-20
 | alirdato = 2019-04-19
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sekretigita defendo de Šumava.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dubánek.&lt;/ref&gt;

=== La sektoro H-33 en turismo ===
Post la jaro 1989 la malpezaj fortikaĵoj fariĝis kazo de profesia kaj amatora intereso, al kiu ligas &quot;fortikaĵa turismo&quot;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = DUBÁNEK
 | persona nomo1 = Martin
 | familia nomo2 = LAKOSIL
 | persona nomo2 = Jan
 | familia nomo3 = FIC
 | persona nomo3 = Tomáš
 | familia nomo4 = PILVOUSEK
 | persona nomo4 = Tomáš
 | titolo = Nové putování po československém opevnění 1935-1989
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2017
 | nombro de paĝoj = 310
 | paĝoj = 1–310
 | isbn = 978-80-204-4393-9
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
 | edice = Tipy na výlet
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro
 | familia nomo1 = DUBÁNEK
 | persona nomo1 = Martin
 | familia nomo2 = FIC
 | persona nomo2 = Tomáš
 | familia nomo3 = LAKOSIL
 | persona nomo3 = Jan
 | titolo = Putování po československém opevnění 1935-1989. Muzea a zajímavosti
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2010
 | nombro de paĝoj = 258 s., [40] s. koloraj bildetoj
 | paĝoj = 1–258
 | isbn = 978-80-204-2200-2
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | familia nomo1 = ŠMÍDA
 | persona nomo1 = Zdeněk
 | titolo = Státní hranice a pohraniční turistika
 | url = http://www.zdeneksmida.cz/
 | eldoninto = Zdeněk Šmída
 | datum_aktualizace = 2017
 | alirdato = 2018-11-21
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | familia nomo1 = VLASÁK
 | persona nomo1 = Petr
 | titolo = Ve stínu
 | url = http://vestinu.cz/?libinske-sedlo-kristanovice,118
 | eldoninto = Petr Vlasák
 | alirdato = 2018-11-21
 | loko = Týn nad Vltavou
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt; kaj aranĝado de prezentaj de la fortikaĵoj kaj signifaj eventoj kunigitaj kun fortikigaj laboroj kaj septembra mobilizo en la jaro 1938. Koncerne al la politikaj koneksoj ambaŭ sektoroj de la malpezaj fortikaĵoj ĉe Prachatice konserviĝis sen malkonstruo en la tempo de la germana okupado (same kiel tio estis ĉe sektoroj kreantaj retiriĝemajn vandojn kaj soldatajn fortikaĵojn ĉe Prago). Dum ĉi tie estiĝis unu muzeo en objekto H-33/10/A-140N.&lt;ref name=&quot;ropik33-10&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Československé opevnění. Areál bývalého československého opevnění na Prachaticku.
 | url = http://www.opevnenipt.wz.cz/
 | eldoninto = Areál bývalého československého opevnění na Prachaticku.
 | alirdato = 2018-11-21
 | loko = Prachatice
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el la reto
 | titolo = Usek H-33 Prachatice ropik c.18
 | url = https://www.geocaching.com/geocache/GC1QPQP_usek-h-33-prachatice-ropik-c-18?guid=7eb7ea7a-f8ba-4097-a5a3-d836540a7cbd
 | eldoninto = IGRACEK27
 | eldondato = 2009-4-29
 | alirdato = 2018-11-21
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | titolo = Objekt H-33/10/A-140
 | eldoninto = ropiky.net
 | datum_aktualizace = 2016-5-9
 | alirdato = 2018-11-14
 | loko = Praha
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | familia nomo1 = FRÖHLICHOVÁ
 | persona nomo1 = Leona
 | titolo = Bunkrů jsou desítky, lidé o nich často ani nevědí Zdroj: https://prachaticky.denik.cz/zpravy_region/bunkru-jsou-desitky-lide-o-nich-casto-ani-nevedi-20170217.html
 | periodikum = Prachatický Deník
 | eldoninto = VLTAVA LABE MEDIA a.s.
 | ročník = 2017
 | numero = 2017–2-7
 | eldondato = 2017-2-7
 | url = https://prachaticky.denik.cz/zpravy_region/bunkru-jsou-desitky-lide-o-nich-casto-ani-nevedi-20170217.html
 | issn = ?
 | alirdato = 2018-11-14
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt; La nesekurigitaj kaj neuzataj fortikaĵoj estas ankaŭ sekureca kaj higiena riskoj, kiujn urbo Prachatice kaj pluaj municipoj klopodas solvi.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el novaĵo
 | familia nomo1 = FRÖHLICHOVÁ
 | pwersona nomo1 = Leona
 | titolo = V bunkru v lese našli mrtvého bezdomovce Zdroj: https://prachaticky.denik.cz/zpravy_region/v-bunkru-v-lese-nasli-mrtveho-bezdomovce-20170216.html
 | periodikum = Prachatický Deník
 | eldoninto = VLTAVA LABE MEDIA a.s.
 | ročník = 2017
 | numero = 2017–2-17
 | eldondato = 2017-2-17
 | url = https://prachaticky.denik.cz/zpravy_region/v-bunkru-v-lese-nasli-mrtveho-bezdomovce-20170216.html
 | issn = ?
 | alirdato = 2018-11-15
 | lingvo = čeština
}}&lt;/ref&gt;

== Pluaj fotoj ==
=== Vidoj al konservij objektoj ===
&lt;gallery&gt;
ŘOP 11, Prachatice 01.jpg|Vido al H-33/11/A-120 Z – malantaŭa muro kaj enkreskinta arbo
ŘOP 11, Prachatice 02.jpg|Vido al H-33/11/A-120 Z – malantaŭa muro, maldekstra pafejo, frunta muro kaj enkreskinta arbo 
ŘOP 11, Prachatice 03.jpg|Vido al H-33/11/A-120 Z (el supervido) – malantaŭa muro, maldekstra pafejo, frunta muro kaj enkreskinta arbo
ŘOP 11, Prachatice 07.jpg|Vido al H-33/11/A-120 Z – frunta muro, dekstra pafejo kaj plataĵo, malantaŭe ŝutaĵo de enirejo
ŘOP 11, Prachatice 08.jpg|Vido al H-33/11/A-120 Z – frunta muro, dekstra pafejo kaj plataĵo, malantaŭe ŝutaĵo de enirejo
ŘOP 11, Prachatice 09.jpg|Vido al H-33/11/A-120 Z – frunta muro, dekstra pafejo, plataĵo vido de antaŭe
ŘOP 13, Prachatice 01.jpg|Vido al H-33/13/D2 de malantaŭe al malantaŭa flanko kun enirejo kaj maldekstra afejo kaj frunta muro
ŘOP 13, Prachatice 02.jpg|Vido al H-33/13/D2 de malantaŭe al malantaŭa flanko kun enirejo , maldekstra pafejo kaj frunta muro
ŘOP 14, Prachatice 01.jpg|Vido al plafono de H-33/14/B2-100
ŘOP 14, Prachatice 03.jpg|Vido de antaŭe al frunta muro plataĵo, ŝutaĵo kaj maldekstra pafejo de H-33/14/B2-100
ŘOP 14, Prachatice 04.jpg|Vido de antaŭe al frunta muro kun plataĵo, ŝutaĵo kaj maldekstra pafejo de H-33/14/B2-100
ŘOP 14, Prachatice 04.jpg|Vido de malantaŭe al frunta muro kun plataĵo, ŝutaĵo kaj maldekstra pafejo kaj malantaŭa muro kun enirejo kaj plataĵo de H-33/14/B2-100
ŘOP 14, Prachatice 05.jpg|Vido de malantaŭe al frunta muro kun plataĵo, ŝutaĵo kaj maldekstra pafejo de H-33/14/B2-100
ŘOP 15, Prachatice 01.jpg|Vido al H-33/15/B1-100 – kovrita pafejo
ŘOP 15, Prachatice 07.jpg|Vido al H-33/15/B1-100
ŘOP 15, Prachatice 08.jpg|Vido de malantaŭe al H-33/15/B1-100 – enireja pordo kun plataĵo, dekstra pafejo kaj frunta muro
ŘOP 15, Prachatice 16.jpg|Vide de dekstre al H-33/15/B1-100 – plataĵo ĉe enireja pordo, dekstra pafejo
ŘOP 15, Prachatice 17.jpg|Vido de supre al la plafono de objekto H-33/15/B1-100
&lt;/gallery&gt;

=== Vidoj al la devenaj postenoj de objektoj 1–9 neniigitaj de Wehrmacht post 15. 3. 1939 ===
&lt;gallery&gt;
ŘOP 1, Prachatice.jpg|spuroj post neniigita H-33/1/B2-90, devena posteno
ŘOP 2, Prachatice.jpg|Vido al devena posteno de neniigita H-33/2/D2
ŘOP 3, Prachatice.jpg|Vido al devena posteno de neniigita H-33/3/D1
ŘOP 4, Prachatice.jpg|Vido al devena posteno de neniigita H-33/4/A-140
ŘOP 5, Prachatice.jpg|Vido al devena posteno de neniigita H-33/5/A-140
ŘOP 6, Prachatice.jpg|Vido al devena posteno de neniigita H-33/6/A-180
ŘOP 7, Prachatice 03.jpg|Vido al devena posteno de H-33/7/D2
ŘOP 8, Prachatice.jpg|Vido al devena posteno de neniigita H-33/8/A-160
ŘOP 9, Prachatice.jpg|Vido al devena posteno de neniigita H-33/9/A-180 – plataĵo
&lt;/gallery&gt;

=== Vidoj al objektoj reaktivigitaj post la jaro 1948 ===
&lt;gallery&gt;
ŘOP 27, Prachatice 01.jpg|Vido al objekto reaktivigita post la jaro 1948
ŘOP 28, Prachatice 14.jpg|Vido al objekto reaktivigita post la jaro 1948 – surŝutaĵo ĉe enireja muro
ŘOP 30, Prachatice 01.jpg|Vido al frunta muro kun ŝutaĵo kaj maldekstra pfaejo
ŘOP 30, Prachatice 10.jpg|Vido al frunta muro kun ŝutaĵo kaj dekstra pafejo
ŘOP 31, Prachatice 05.jpg|Vido al malantaŭa muro kun ŝutaĵo
ŘOP 32, Prachatice 01.jpg|Vido al frunta muro kaj malantaŭa muro kun ŝutaĵo
ŘOP 35, Prachatice 04.jpg|Vido al plafono de objekto
&lt;/gallery&gt;

=== Vido al H-33/10/A-220&lt;ref name=&quot;ropik33-10&quot;/&gt; ===
&lt;gallery&gt;
ŘOP 10, Prachatice 01.jpg|Vido al H-33/10/A-140
ŘOP 10, Prachatice 02.jpg|Vido al H-33/10/A-140 – frunta muro, maldekstra pafejo kaj ŝutaĵo
ŘOP 10, Prachatice 06.jpg|Vido al H-33/10/A-140 – frunta muro, dekstra pafejo kaj malantaŭa muro
ŘOP 21, Prachatice 01.jpg|Vido al riparita H-33/21/B2-100, vido de malantaŭe al malantaŭa muro kun pordo, maldekstra pafejo kaj frunta muro
ŘOP 21, Prachatice 02.jpg|Vido al riparita H-33/21/B2-100, vido de malantaŭe al malantaŭa muro kun pordo kaj plataĵfrunta muro
ŘOP 21, Prachatice 05.jpg|Vido al riparita H-33/21/B2-100, vido de maldekstre al malantaŭa muro kun pordo kaj plataĵo kaj frunta muro
ŘOP 21, Prachatice 08.jpg|Vido al riparita H-33/21/B2-100, vido de dekstre al dekstra muro kun kovrita pafejo kaj plataĵo ĉefrunta kaj malantaŭa muro
&lt;/gallery&gt;

=== Vido al H-33/22/A-220 ===
&lt;gallery&gt;
ŘOP 22, Prachatice 01.jpg|Vido al H-33/22/A-220
ŘOP 22, Prachatice 02.jpg|Vido al H-33/22/A-220
ŘOP 22, Prachatice 07.jpg|Vido al H-33/22/A-220
ŘOP 22, Prachatice 08.jpg|Vido al H-33/22/A-220
ŘOP 22, Prachatice 11.jpg|Vido al H-33/22/A-220 
&lt;/gallery&gt;

=== Detaloj de teraj reguligoj kaj egaligaĵo ĉe frunta (malantaŭa) muro ===
&lt;gallery&gt;
ŘOP 13, Prachatice 06.jpg|Vido al detaloj de erozio de frunta muro de H-33/13/D2 kaj egaligaĵo
ŘOP 21, Prachatice 07.jpg|Vido al detaloj de la riparita H-33/21/B2-100 – malantaŭa muro kun pordo kaj egaligaĵo
ŘOP 21, Prachatice 11.jpg|Vido al detaloj de la riparita H-33/21/B2-100 – vide de dekstre al frunta muro kun egaligaĵo
ŘOP 21, Prachatice 15.jpg|Vido al detaloj de la riparita H-33/21/B2-100 – vido de supre el egaligaĵo ĉe malantaŭa enirejo
ŘOP 21, Prachatice 13.jpg|Detalao de egaligaĵo
ŘOP 7, Prachatice 02.jpg|Vido al devena posteno de H-33/7/D2 – egaligaĵo
&lt;/gallery&gt;

=== Detaloj de enirejoj ===
&lt;gallery&gt;
ŘOP 12, Prachatice 07.jpg|Detalo de H-33/12/A-140 – malantaŭa muro – krado en pordo kaj parto de ŝutaĵo el tempo de la reaktivigo
ŘOP 12, Prachatice 08.jpg|Detalo de H-33/12/A-140 – malantaŭa muro – krado en pordo
ŘOP 15, Prachatice 09.jpg|Vido al H-33/15/B1-100 – vido de malantaŭe – enireja pordo kun egaligaĵo
ŘOP 15, Prachatice 13.jpg|Vido al H-33/15/B1-100 – vido de malantaŭe – enireja pordo kun egaligaĵo
ŘOP 15, Prachatice 11.jpg|Vido al H-33/15/B1-100 – krado de enirejo detalo
&lt;/gallery&gt;

== Ligiloj ==
=== Rilataj artikoloj ===
* [[Prachatice]]
* [[Prachatice II]]
* [[Ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]]
* [[Ĉeĥoslovakaj malpezaj fortikaĵoj]]
* [[Direktoraro de fortikaĵaj laboroj]]
* [[Munkena interkonsento]]
* [[Ĉeĥoslovakio|Ĉeĥoslovaka respubliko]]
* [[Mobilizo en Ĉeĥoslovakio en 1938]]
* [[Forpelo de ĉeĥoj el Sudetio en la jaro 1938]]

===Referencoj===
{{Referencoj|2}}

=== Literaturo ===
* {{Citaĵo el novaĵo
 | příjmení1 = ANGER
 | jméno1 = Jan
 | titolo = Na směru hlavního úderu. (Obrana západních a jihozápadních Čech v září 1938.).
 | periodikum = Historie a vojenství. Časopis Historického ústavu Československé armády.
 | ročník = 40 (1991)
 | číslo = 6
 | strany = 34–35
 | url = https://biblio.hiu.cas.cz/documents/4583
 | issn = 0018-2583
 | alirdato = 2018-11-16
 | lingvo = čeština
}}
* {{Citaĵo el novaĵo
 | příjmení1 = CEJPEK
 | jméno1 = Stanislav
 | titolo = Československá armáda v roce 1938 a obrana jižních Čech
 | periodikum = Marginalia Historica V
 | ročník = 2002
 | číslo = V
 | strany = 243
 | url = http://pages.pedf.cuni.cz/kddd/files/2015/03/MH-obsahy.pdf
 | issn = 1804-5367
 | alirdato = 2018-11-16
 | lingvo = čeština
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = DUBÁNEK
 | jméno1 = Martin
 | příjmení2 = FIC
 | jméno2 = Tomáš
 | příjmení3 = LAKOSIL
 | jméno3 = Jan
 | titolo = Putování po československém opevnění 1935-1989. Muzea a zajímavosti
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2010
 | nombro de paĝoj = 258 s., [40] s. barev. obr.
 | oaĝoj = 1–258
 | isbn = 978-80-204-2200-2
 | lingvo = čeština
 | vydání = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = DUBÁNEK
 | jméno1 = Martin
 | příjmení2 = LAKOSIL
 | jméno2 = Jan
 | příjmení3 = FIC
 | jméno3 = Tomáš
 | příjmení4 = PILVOUSEK
 | jméno4 = Tomáš
 | titolo = Nové putování po československém opevnění 1935-1989
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2017
 | nombro de paĝoj = 310
 | paĝoj = 1–310
 | isbn = 978-80-204-4393-9
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
 | edice = Tipy na výlet
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = DUBÁNEK
 | jméno1 = Martin
 | příjmení2 = LAKOSIL
 | jméno2 = Jan
 | příjmení3 = MINAŘÍK
 | jméno3 = Pavel
 | titolo = Utajená obrana železné opony. Československé opevnění 1945-1964
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2008
 | nomnro de paĝoj = 216+32 stran barevných příloh
 | paĝoj = 89–90
 | isbn = 978-80-204-1758-9
 | lingvo = česky
 | redaktoři = David Pazdera
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = FENCL
 | jméno1 = Pavel
 | titolo = Prachatice
 | eldoninto = Paseka.Státní oblastní archiv v Třeboni
 | loko = Praha. Litomyšl. Třeboň.
 | jaro = 2007
 | nombro de paĝoj = 60
 | strany = 27
 | isbn = 978-80-7185-843-0
 | lingvo = čeština
 | edice = Zmizelé Čechy
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = FENCL
 | jméno1 = Pavel
 | příjmení2 = MAGER
 | jméno2 = Jan Antonín
 | příjmení3 = JURČO
 | jméno3 = Antonín
 | titolo = Prachatice. Obrazy z paměti města
 | eldoninto = Město Prachatice
 | loko = Prachtice
 | jaro = 2012
 | nomro de paĝoj = 410.	ilustrace (převážně barevné), mapy, portréty, faksimile
 | paĝoj = 106
 | isbn = 978-80-260-2975-5
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = FIDLER
 | jméno1 = Jiří
 | příjmení2 = SLUKA
 | jméno2 = Václav
 | titolo = Encyklopedie branné moci Republiky československé 1920 - 1938
 | eldoninto = LIBRI
 | loko = Praha
 | jaro = 2006
 | nmbro de paĝoj  = 767
 | paĝoj = 1–767
 | isbn = 80-7277-256-2
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = HAMÁK
 | jméno1 = Bedřich
 | příjmení2 = VONDROVSKÝ
 | jméno2 = Ivo
 | titolo = Mobilizovaná československá armáda 1938 (30. září 1938)
 | eldoninto = Fortprint Dvůr Králové nad Labem
 | loko = Dvůr Králové nad Labem
 | jaro = 2011
 | nombro de paĝoj = 207 [10] složených l. barev. obr. příl. : il., mapy, portréty, plány, faksim
 | paĝoj = 5–207
 | isbn = 978-80-86011-44-8
 | lingvo = čeština
 | eldono = 2., dopl. a opr.
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = HŘÍDEL
 | jméno1 = Karel
 | příjmení2 = LÁŠEK
 | jméno2 = Radan
 | titolo = Opevnění z let 1936 - 1938 na Šumavě
 | eldoninto = FORTE
 | loko = Dvůr Králové nad Labem
 | jaro = 2011
 | nombro de paĝoj = 63
 | paĝoj = 23
 | isbn = 80-901580-9-9
 | lingvo = česky
 | eldono = 1
 | edice = Pevnosti
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = KUPKA
 | jméno1 = Vladimír
 | příjmení2 = ČTVERÁK
 | jméno2 = Vladimír
 | příjmení3 = DURDÍK
 | jméno3 = Tomáš
 | příjmení4 = LUTOVSKÝ
 | jméno4 = Michal
 | příjmení5 = STEHLÍK
 | jméno5 = Eduard
 | autor1 = Eduard Stehlík
 | titolo = Pevnosti a opevnění v Čechách, na Moravě a ve Slezsku
 | eldoninto = Libri
 | loko = Praha
 | jaro = 2002
 | nombro de paĝoj = 555 fot., obr.
 | ĉapitro = Československý pevnostní systém z let 1935-38
 | paĝoj = 387–415
 | isbn = 80-7277-096-9
 | lingvo = čeština
 | redaktoři = Jaroslav Richter
 | eldono = 2. Dotisk
}}[Plu nur STEHLÍK.]
* {{Citaĵo el la reto
 | příjmení1 = LAKOSIL
 | jméno1 = Jan
 | titolo = H-42 snadno a rychle
 | url = http://ropiky.net/clanky_item.php?id=1129663609
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2005-10-18
 | alirdato = 2018-11-03
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}
* {{Citaĵo el la reto
 | příjmení1 = LAKOSIL
 | jméno1 = Jan
 | titolo = Historie opevňování Šumavy
 | url = http://ropiky.net/clanky_item.php?id=1080280012
 | eldoninto = ropiky.net
 | eldondato = 2004-03-26
 | alirdato = 2018-11-03
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LAKOSIL
 | jméno1 = Jan
 | příjmení2 = SVOBODA
 | jméno2 = Tomáš
 | titolo = Sudety 1938.Pohledem důstojníků německé armády
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2013
 | nombro de paĝoj = 244 s., [26] s. faksim. a fot.
 | paĝoj = 1–243
 | isbn = 978-80-204-2894-3
 | lingvo = čeština
 | redaktoři = Věra Vlková, David Pazdera
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LAKOSIL
 | jméno1 = Jan
 | titolo = Šumava 1938
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2018
 | nombro de paĝoj = 280
 | isbn = 978-80-204-4816-3
 | lingvo = česky
 | eldono = prvé
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LAKOSIL
 | jméno1 = Jan
 | titolo = Šumava krásná i smrtící v dobových fotografiích a dokumentech : lehké opevnění, okupace, železná opona
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2014
 | nombro de paĝoj = 286
 | paĝoj = 1
 | isbn = 978-80-204-3481-4
 | lingvo = česky
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LAKOSIL
 | jméno1 = Jan
 | titolo = Utajená obrana Šumavy. Lehké opevnění jihozápadní hranice Československa od Mnichova po současnost
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2012
 | nombro de paĝoj = 328 + 16 stran barevné přílohy
 | paĝoj = 15, 300
 | isbn = 978-80-204-2791-5
 | lingvo = česky
 | redaktoři = Věra Vlková, David Pazdera
 | eldono = 1
 | rok_tisku = 2012
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LAKOSIL
 | jméno1 = Jan
 | příjmení2 = SVOBODA
 | jméno2 = Tomáš
 | příjmení3 = čermák
 | jméno3 = Ladislav
 | titolo = Souboj bez vítěze. Německé přípravy na dobývání čs. lehkého opevnění v roce 1938
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2010
 | nombro de paĝoj = 310 [16] s. barev. obr. příl.
 | paĝoj = 1–310
 | isbn = 978-80-204-2201-9
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LÁŠEK
 | jméno1 = Radan
 | titolo = Jednotka určení SOS. Díl třetí
 | eldoninto = Codyprint
 | loko = Praha
 | jaro = 2008
 | nombro de paĝoj = 335 il., mapy, portréty, faksim.
 | isbn = 978-80-902964-9-7
 | lingvo = čeština
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LÁŠEK
 | jméno1 = Radan
 | titolo = Velitelé praporů SOS
 | eldoninto = Codyprint
 | loko = Praha
 | jaro = 2009
 | nombro de paĝoj = 227
 | ĉapitro = 10/Prapor Strakonice pplk. Jaroslav Rejžek
 | paĝoj = 82–90
 | isbn = 978-80-903892-0-5
 | lingvo = čeština
 | redaktoři = Olga Pensdorfová a Tomáš Kubeš
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LÁŠEK
 | jméno1 = Radan
 | titolo = Ztracené varty – strážci šumavské hranice 1938
 | eldoninto = Codyprint
 | loko = Praha
 | jaro = 2018
 | nombro de paĝoj = 248
 | ĉapitro = Velitelé šumavských praporů
 | paĝoj = 28
 | isbn = 978-80-903892-4-3
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = LIKOVSKÝ
 | jméno1 = Jakub
 | příjmení2 = BAUER
 | jméno2 = Zdeněk
 | titolo = Opevnění Republiky československé 1935-1938.
 | eldoninto = Železný
 | loko = Praha
 | jaro = 1998
 | nombro de paĝoj = 116
 | paĝoj = 1–116
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | titolo = Pamětní spis o česko-slovenském stálém opevnění
 | eldoninto = FORTprint
 | loko = Karlov
 | jaro = 2000
 | nombro de paĝoj = 220 s., mp., plánky
 | paĝoj = 1–200
 | isbn = 80-86011-10-0
 | lingvo = čeština
 | překladatelé = Kupka, Vladimír
 | eldono = 1
 | edice = Pevnosti
}}
* {{Citaĵo el novaĵo
 | příjmení1 = SANDER
 | jméno1 = Rudolf
 | titolo = Abecední přehled dislokace československé mírové armády v letech 1918-1939
 | periodikum = Sborník archivních prací.
 | ročník = 50
 | numero = 1
 | dato = 2000
 | paĝoj = 205–319
 | issn = 0036-5246
 | alirdato = 2018-11-16
 | lingvo = čeština
}}
* {{Citaĵo el la reto
 | příjmení1 =  
 | jméno1 = 
 | titolo = Seznam objektů úseku H-42 Prachatice
 | url = http://ropiky.net/dbase_usek.php?id=1075697569
 | eldoninto = ropiky.net
 | datum_aktualizace = 2018-09-18
 | alirdato = 2018-11-01
 | loko = Praha
 | lingvo = česky
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = SVITÁK
 | jméno1 = Miloslav
 | titolo = Krvavá hranice západních a jižních Čech na podzim 1938 : incidenty mezi čs. jednotkami a henleinovci : události od 12. září 1938 do 11. října 1938 pohledem zpravodajského oddělení I. sboru
 | eldoninto = Miloslav Sviták, Jindřichův Hradec
 | loko = Jindřichův Hradec
 | jaro = 2017
 | nombro de paĝoj = 272  ilustrace, mapy, portréty, faksimile
 | paĝoj = 5–272
 | isbn = 978-80-906853-0-7
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = SVOBODA
 | jméno1 = Tomáš
 | příjmení2 = LAKOSIL
 | jméno2 = Jan
 | příjmení3 = ČERMÁK
 | jméno3 = Ladislav
 | titolo = Velká kniha o malých bunkrech. Československé lehké opevnění 1936-1938
 | eldoninto = Mladá fronta
 | loko = Praha
 | jaro = 2011
 | nombro de paĝoj = 335, [16] s. fot. a map
 | paĝoj = 61–66
 | isbn = 978-80-204-2422-8
 | lingvo = čeština
 | eldono = 1
}}
* {{Citaĵo el la reto
 | příjmení1 = ŠMÍDA
 | jméno1 = Zdeněk
 | titolo = Státní hranice a pohraniční turistika
 | url = http://www.zdeneksmida.cz/
 | eldoninto = Zdeněk Šmída
 | datum_aktualizace = 2017
 | alirdato = 2018-11-21
 | lingvo = čeština
}}
* {{Citaĵo el libro
 | příjmení1 = VULTERÝN
 | jméno1 = Ivan
 | titolo = Vojsko v Prachaticích
 | eldoninto = nákladem vlastním
 | loko = Praha
 | jaro = 2017
 | nombro de paĝoj = 126
 | strany = 
 | isbn = 
 | lingvo = čeština
 | spoluautoři = et al.
 | eldono = 1
}}

=== Eksteraj ligiloj ===
* {{Commonscat linio}}
* [http://www.ropiky.net Lehké opevnění vz. 37]
* [http://www.prachatice.eu Prachatice] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20250126111702/https://www.prachatice.eu/ |date=2025-01-26 }}
* http://www.opevnenipt.wz.cz/

[[Kategorio:Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj]]
[[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Prachatice]]
[[Kategorio:Šumava cismontaro]]
[[Kategorio:Aperis en 1937]]</text>
      <sha1>73kf3emqa93rd4l8rqlw8mldf6vuz2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Senkulpeco de la iĝado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>909725</id>
    <revision>
      <id>9470786</id>
      <parentid>9374398</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2707" sha1="dxzvqh9qwqofvlcnj6fial440cihbux" xml:space="preserve">La '''senkulpeco de la iĝado''' estas [[filozofio|filozofia]] koncepto elpensita de [[Friedrich Nietzsche]]. Ĝi esprimas la rezulton de metoda kaj [[malmoralismo|malmoralisma]] senjuĝigo de la homo,&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|persona nomo=Olivier|familia nomo=Ponton|titolo=Nietzsche - Philosophie de la légèreté|eldoninto=Walter de Gruyter|dato=2007-12-14|isbn=978-3-11-019346-6|url=http://dx.doi.org/10.1515/9783110204322|alirdato=2023-05-30}}&lt;/ref&gt; kiun atingas saĝulo, kiu kunigas la principojn ''[[amor fati]]'' (amo al la fatalo) kaj [[senfina reveno]]. Ĝi estas difinebla kiel &quot;estmaniero en kiu la kaĝo de lingvo-teologio-moralaj principoj estas trapasita kun rigardo al ekzisto dediĉita al la senfina neantaŭvidebleco kaj mirindeco de la kosmo&quot;.&lt;ref&gt;Filaci, Luca. 2025. &quot;Nietzsche y la inmanencia animal: hacia un nuevo enfoque de la relación cuerpo-lenguaje. ''Revista Latinoamericana de Estudios Críticos Animales'' 11(2): 276.&lt;/ref&gt; 

Laŭ la kritikoj de Nietzsche kontraŭ [[religio]] kaj [[moralo]], ili mise dividas la [[homo|homaron]] de la [[naturo]], kredigante ke tiu estas libera kaj ĉi tiu regiĝas de la [[neceso]]. Saĝulo, kiu malakceptas tiajn erarojn, &quot;kuraĝ[as] esti malmorala kiel la naturo&quot; kaj spertas la veran liberon ne plu juĝi siajn agojn kiel kulpajn aŭ senkulpajn.&lt;ref name=&quot;animal&quot;/&gt; Nietzsche substrekis, ke li ne rigardas la senkulpecon de la iĝado kiel revenon al la naturo, sed kiel venon por la unua fojo, &quot;ĉar neniam estis natura homaro ĝis nun&quot;.&lt;ref&gt;Nietzsche,  Friedrich. 1979. ''Frammenti  postumi  1887-1888.  II  parte.  Milano,  Italia: [[Adelphi (eldonejo)|Adelphi]].&lt;/ref&gt; Li pensis ke la tuta distingo inter la mio kaj la universo estas eraro estigita de la [[lingvo]]. 

La termino &quot;senkulpeco de la iĝado&quot; referencas al [[Heraklito]], laŭ kiu la tempo estas senkulpa kiel ludanta infano.&lt;ref&gt;{{Citaĵo el libro|ĉapitro=Heraclitus of Ephesus|titolo=SpringerReference|eldoninto=Springer-Verlag|url=http://dx.doi.org/10.1007/springerreference_58606|alirdato=2023-05-30}}&lt;/ref&gt;. Ĝi reinterpretas doktrinojn pri anima sano devenintajn de la [[antikva epoko]] kaj oftegajn en eŭropa filozofio. Siavice, ĝi fariĝis grava koncepto por [[antropocentrismo|nehomcentraj]] filozofioj inspiritaj de Nietzsche.&lt;ref name=&quot;animal&quot;&gt;Filaci, Luca. 2025. &quot;Nietzsche y la inmanencia animal: hacia un nuevo enfoque de la relación cuerpo-lenguaje.&quot; ''Revista Latinoamericana de Estudios Críticos Animales'' 11(2): 268-279. [https://revistaleca.org/index.php/leca/article/view/465/410]{{404|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
&lt;references/&gt;

[[Kategorio:Friedrich Nietzsche]]
[[Kategorio:Metafiziko]]</text>
      <sha1>dxzvqh9qwqofvlcnj6fial440cihbux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sangopuga korelo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>912990</id>
    <revision>
      <id>9470687</id>
      <parentid>9144986</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T06:54:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6115" sha1="aeke5g4tqssvxsflnajs2izwnv1nnmp" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|koloro = pink
|nomo = Sangopuga korelo
|dosiero = Cacatua haematuropygia.jpg
|larĝo de dosiero = 250ra
|priskribo de dosiero = En [[Palavano]], Filipinoj 
|dosiero2 = PhilippineCockatoosLastSupper-01122024-SOCMED.jpg
|larĝo de dosiero2 = 250ra
|priskribo de dosiero2 = Aro de naturaj birdoj en Palavano
|regno = ''[[Animalia]]'', Bestoj
|filumo = ''[[Chordata]]'', Ĥorduloj
|klaso = ''[[Aves]]'', [[Birdoj]]
|familio = ''[[Cacatuidae]]'', [[Kakatuedoj]]
|subfamilio = ''[[Cacatuinae]]''
|subfamilio aŭtoritato = 
|genro = ''[[Cacatua]]''
|genro aŭtoritato = [[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1817
|subgenro = ''[[Licmetis]]'', [[Koreloj]]
|specio = '''Sangopuga korelo''', ''C. haematuropygia''
|dunomo = ''Cacatua haematuropygia''
|specio aŭtoritato = ([[P.L.S. Müller]], 1776)
|statuso = CR
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Cacatua haematuropygia'' |volume=2017 |page=e.T22684795A117578604 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22684795A117578604.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 250px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
|specioj de subdivizio = subspecioj
|subdivizio2 = 
}}
La '''Sangopuga korelo''' (''Cacatua haematuropygia'') aŭ ankaŭ ''Ruĝpuga kakatuo'', ''Filipina kakatuo'' kaj surloke '''katala''', '''abukaj''', '''agaj''', aŭ '''kalangaj''' estas malgranda [[kakatuo]] [[endemio]] de [[Filipinoj]]. Ĝi iam troviĝis tra la tuta insullando, sed pro eksterleĝa komerco de naturaj bestoj, ĝi estas nun surloke [[formortinta]] en plimulto de sia teritorio kaj havas nur unu sufiĉe grandan populacion restantan en [[Palavano]] kaj en la [[Sulua Arkipelago]]. Restintaj populacioj estas en la insuloj Polillo, [[Boholo]], kaj [[Insulo Samaro|Samaro]]. Ĝi estas proksimume samgranda kaj samforma kiel la [[Tanimbara korelo]], sed estas facile distingebla pro la ruĝaj plumoj ĉirkaŭ la pugo. Ĝi estas minacata pro [[habitatoperdo]] kaj komerco de naturaj maskotoj.

== Aspekto kaj taksonomio ==
[[File:Cacatua haematuropygia -two captive-8a.jpg|thumb|Du kaptitaj kakatuoj el la eksterleĝa komerco de naturaj maskotoj|maldekstre]]
Ilia plumaro estas tute blanka kun ruĝaj subvostaj kovriloj kun blankaj pintoj, flaveca subvosto, kaj palflavaj subflugiloj. Ili averaĝe longas 30 cm kaj havas enverguron de 22 cm.

Ebird priskribas ĝin jene: 
{{Citaĵo|Malofta granda papago de arbaro sur Palavano kaj pluraj aliaj disaj insuloj. Forte persekutata. Povas ripozi sur malgrandaj insuletoj aŭ en mangrovoj kaj manĝi en pli malfermaj areoj, inkluzive de agrikulturaj kampoj. Plejparte blanka kun palflaveca vango, subvosto kaj subflugiloj kaj ruĝa makulo sub la bazo de la vosto. Notu la palan bekon kaj la nudan blankan haŭton ĉirkaŭ la okulo. Kaŝita kresto kutime estas tenata plata. Nedubebla. Voĉo inkluzivas diversajn nazajn aŭ raŭkajn kriegojn.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Philippine Cockatoo|url=https://ebird.org/species/phicoc1/|website=Ebird|accessdate=2025-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250621231229/https://ebird.org/species/phicoc1/|archivedate=2025-06-21}}&lt;/ref&gt;}}

La ruĝpuga kakatuo faras karakterizan blekan krion, same kiel kriegajn aŭ fajfajn bruojn, kiuj estas komunaj al plej multaj kakatuoj. Ĝi estas pli silentema ol plej multaj kakatuoj, kaj multe pli silentema ol la [[blanka kakatuo]] aŭ la [[salmokresta kakatuo]].

== Kutimaro kaj ekologio ==
[[File:Cacatua haematuropygia MHNT.ZOO.2010.11.148.33.jpg|thumb|Du ovoj de Filipina kakatuo - [[MHNT]]]]
La dieto de ruĝpugaj kakatuoj konsistas plejparte el semoj, sed ili ankaŭ manĝas fruktojn, florojn kaj nektaron. Ili eĉ manĝas rizon kaj maizon, tial ili estas konsiderataj plagoj.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt; International), BirdLife International (BirdLife (1a de Oktobro 2017). &quot;IUCN Red List of Threatened Species&quot;: [https://www.iucnredlist.org/search?query=Cacatua%20haematuropygia&amp;searchType=species Cacatua haematuropygia.] ''IUCN Red List of Threatened Species''. Alirita la 15an de Septembro 2021. &lt;/ref&gt;

Nestoj estas en arbokavaĵoj, ĉefe de februaro ĝis junio. Bazite sur kaptita bredado, ilia ovodemetado estas de du aŭ tri blankaj ovoj. La kovado daŭras 28 tagojn, kaj la idoj restas en la nesto dum 9 ĝis 10 semajnoj.

==Referencoj==
{{Referencoj|2}}

===Bibliografio===
* {{Cite book | first = Ian | last = Rowley | editor-last = Josep | editor-first = del Hoyo | editor2-last = Andrew | editor2-first = Elliott | editor3-last = Jordi | editor3-first = Sargatal | contribution = Family Cacatuidae (Cockatoos) | series = [[Handbook of the Birds of the World]] | volume = 4 | title = Sandgrouse to Cuckoos | year = 1997 | place = Barcelona | publisher = Lynx Edicions | isbn = 9788487334221 | ref = Rowley | url-access = registration | url = https://archive.org/details/handbookofbirdso0001unse }}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
&lt;!--{Commonscat|Cacatua haematuropygia}}
{{Wikispecies|Cacatua haematuropygia}}
{{Commons category|Cacatua haematuropygia}} (redundaj ligoj, jam inkludataj per Projektoj)--&gt;
* {{Cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/search/species_search.html?action=SpcHTMDetails.asp&amp;sid=1403&amp;m=0 |publisher=BirdLife International |title=Philippine cockatoo – BirdLife Species Factsheet |access-date= 20a de Oktobro 2009}}
* [https://www.philippinecockatoo.org/ Katala Foundation Incorporated]
* [http://orientalbirdimages.org/search.php?Bird_ID=496 Oriental Bird Images: &quot;Philippine cockatoo&quot;]
* [http://www.parrots.org/index.php/encyclopedia/profile/goffins_cockatoo/ World Parrot Trust] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150702120623/http://www.parrots.org/index.php/encyclopedia/profile/goffins_cockatoo |date=2015-07-02 }} Parrot Encyclopedia – Species Profiles
* [http://www.belfasttelegraph.co.uk/breaking-news/offbeat/cockatoo-makes-and-uses-tools-16234529.html &quot;Cockatoo 'makes and uses tools'&quot;], Belfast Telegraph, 6a de Novembro 2012

{{Birdoj}}
{{Bibliotekoj}}

[[Kategorio:Kakatuedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de la Filipinoj]]</text>
      <sha1>aeke5g4tqssvxsflnajs2izwnv1nnmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katlulilo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>917305</id>
    <revision>
      <id>9470696</id>
      <parentid>9166914</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2509" sha1="4zrnu3rzb1ks0cvhheasbkutt7yboc5" xml:space="preserve">[[Dosiero:Cats-cradle.svg|eta|&quot;Lulilo&quot;, la unua (kaj komenca) pozicio de la katlulilo]]
[[Dosiero:Eishosai_Choki_-_Cat's_Cradle.jpg|eta|La amantoj, Okiku kaj Yosuke, ludante la katlulilo, de Eishōsai Chōki (1804)]]
[[Dosiero:Mma_two_young_women_seated_by_a_kotatsu_playing_cats_cradle_55802.jpg|eta|&quot;Du junaj virinoj sidanta ĉe  Kotatsu ludante katlulilo&quot;, Suzuki Harunobu, Japanio, ĉ. 1765]]La '''''Katlulilo''''' estas ŝnurludo (sekvenco de pecoj) por du aŭ pli da ludantoj. Ĉi tiu formo de la ŝnurludo, la plej populara en Eŭropo, implikas evoluigi novajn pecojn el donita komenca ŝablono forigante la ŝnuron de alia ludanto kaj prenante ĝin en la propraj manoj.

Kiel ludo de manoj bazita sur ŝnuro, aŭ simila, fermita kaj nodita por formi ringojn. La ŝnuro devas esti metita inter la du manojn de la ludanto, kiu komencas per formado de figuro. Dua ludanto &quot;faldas&quot; la figuron kaj, etendante kaj malfermante la komencan figuron, formas novan figuron per la ŝnuro etendita inter liaj manoj. Plurfoje, ĉiu ludanto prezentas figurojn al sia partnero ĝis, pro manko de kapablo aŭ scio, la figuro disfalas aŭ ĝi fariĝas neeble daŭrigi.

La ludo estas konata tutmonde sub diversaj nomoj, ekzemple en [[Havajo]] sub ''hei'' aŭ sur [[Paskinsulo]] sub ''kai kai''.

Ĉi tiu figuro verŝajne originas el [[Japanio]], kie ĝi estas dokumentita en pentraĵoj ekde la [[Mezepoko]]. Supozeble, maristoj alportis ĝin al Eŭropo, ĉar ĝi aperas en pentraĵoj nur post la Mezepoko.

== Komenco kaj ludmaniero ==
La unua afero, kiun vi bezonas, estas taŭga ŝnuro, ŝnureto aŭ simila materialo, ĉirkaŭ [[Metro|metron]] longa. Ŝnuroj, kiuj estas tro maldikaj aŭ tro malglataj, ne funkcias bone. Simpla [[nodo]] kunigas la finojn de la ŝnuro por formi buklon.

La unua ludanto metas siajn manojn tra la ringon kaj, sola, formas figuron per la ŝnuro. Ĉi tiu komenca figuro ofte similas renversitan lulilon (tial la angla nomo de la ludo: Cat's cradle ), kvankam ekzistas malsamaj variaĵoj. La figuro estas prezentita al la alia partoprenanto, kun iliaj manoj apartigitaj kaj aplikante moderan streĉon al la ŝnuro, kaj la nova ludanto devas faldi ĝin per siaj fingroj por krei novan figuron (dume, la unua ludanto kunlaboras, malstreĉante la streĉon sur la ŝnuro kiam necese). Se la ĝusta ago estas sekvata, la movado rezultigas novan figuron el la ŝnuro, kreitan inter la manoj de la dua ludanto. Ĉiu figuro havas popularan nomon. 
[[Kategorio:Geometrio]]
[[Kategorio:Infanludoj]]</text>
      <sha1>4zrnu3rzb1ks0cvhheasbkutt7yboc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Steve Witkoff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>924076</id>
    <revision>
      <id>9470528</id>
      <parentid>9211455</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aidas</username>
        <id>3488</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eksteraj ligiloj */</comment>
      <origin>9470528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2959" sha1="fpzdz37g4xbll3ykm0t99dadryub499" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto}}
'''Steven Charles &quot;Steve&quot; WITKOFF''' (naskita la 15-an de marto 1957, [[Bronkso]], [[Novjorko]], [[Usono]]) estas usona miliardulo, diplomato, investanto, dom-makleristo, advokato kaj filantropo. Li ankaŭ estas la fondinto kaj prezidanto de la Witkoff Grupo. Li komencis sian karieron kiel dom-maklerista advokato kaj poste transiris al dom-maklera investado kaj -konstruado.&lt;ref name=&quot;FOB25&quot;&gt;{{Cite web|title=Forbes Profile: Steve Witkoff|url=https://www.forbes.com/profile/steven-witkoff/?list=billionaires/|website=Forbes|language=en|access-date=April 7, 2025}}&lt;/ref&gt;

Dum la unua prezidanteco de [[Donald Trump]], li estis membro de la Grandaj Usonaj Ekonomiaj Reviviĝaj Industriaj Grupoj, kreitaj por kontraŭbatali la ekonomian efikon de la KOVIM-19-pandemio en Usono. En novembro 2024, la tiama novelektita prezidanto Donald Trump anoncis, ke li nomumos Witkoff kiel la usonan specialan senditon al la [[Proksima Oriento]], kaj antaŭ ol ekofici, li ludis ŝlosilan rolon en negocado de [[batalhalto]] kaj ostaĝinterŝanĝo inter [[Israelo]] kaj [[Hamaso]] en januaro 2025.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Bazail-Eimil|first=Eric|title=Trump appoints real estate investor, golf partner as Middle East peace envoy|work=Politico|date=November 12, 2024|url=https://www.politico.com/live-updates/2024/11/12/congress/from-trumps-golf-partner-to-middle-east-envoy-00189132|access-date=February 17, 2025|quote=Witkoff was not the only Middle East diplomat whose role Trump announced on Tuesday. Trump also announced that he was appointing former Arkansas Gov. Mike Huckabee the U.S. ambassador to Israel.}}&lt;/ref&gt;

Kiel speciala sendito, Witkoff samtempe kontrolas plurajn ŝlosilajn areojn — la [[Israela-Hamasa milito (2023)|militon en Gazao]], la iranan nuklean programon, kaj la [[Rus-ukraina milito|rusa-ukrainan militon]] (inkluzive de servado kiel intertraktanto kun [[Vladimir Putin]]). Pro tio, li ricevis la [[Kromnomo|kromnomon]] &quot;speciala sendito por ĉio&quot;, ĉar la amplekso de liaj respondecoj estas efektive ekvivalenta al tiu de la [[ministro pri eksterlandaj aferoj]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hennigan|first=W.J.|title=Israel, Hamas reach ceasefire agreement designed to end 15-month Gaza war -officials|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-hamas-reach-ceasefire-agreement-designed-end-15-month-gaza-war-official-2025-01-15/|work=Reuters|date=15 January 2025|access-date=28 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trump dispatched his incoming envoy to the Mideast for high-level talks on reaching Gaza ceasefire|url=https://apnews.com/article/4dae21b4b6d029a5c7a8ab62d112c2d5|work=Associated Press|date=27 December 2024|access-date=28 August 2025}}&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}
* {{oficiala retejo}} ({{en}})

&lt;br/&gt;
{{Bibliotekoj}}

{{vivtempo|Witkoff, Steve }}
[[Kategorio:Usonaj miliarduloj]]
[[Kategorio:Usonaj negocistoj]]
[[Kategorio:Usonaj diplomatoj]]</text>
      <sha1>fpzdz37g4xbll3ykm0t99dadryub499</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470556</id>
      <parentid>9470528</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aidas</username>
        <id>3488</id>
      </contributor>
      <origin>9470556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2983" sha1="g11pln3iz5xd800n28ewp5ffonzpvnh" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto}}
'''Steven Charles &quot;Steve&quot; WITKOFF''' (naskita la 15-an de marto 1957, [[Bronkso]], [[Novjorko]], [[Usono]]) estas usona miliardulo, diplomato, investanto, dom-makleristo, advokato kaj filantropo. Li ankaŭ estas la fondinto kaj prezidanto de la Witkoff Grupo. Li komencis sian karieron kiel dom-maklerista advokato kaj poste transiris al dom-maklera investado kaj -konstruado.&lt;ref name=&quot;FOB25&quot;&gt;{{Cite web|title=Forbes Profile: Steve Witkoff|url=https://www.forbes.com/profile/steven-witkoff/?list=billionaires/|website=Forbes|language=en|access-date=April 7, 2025}}&lt;/ref&gt;

Dum la unua prezidanteco de [[Donald Trump]], li estis membro de la Grandaj Usonaj Ekonomiaj Reviviĝaj Industriaj Grupoj, kreitaj por kontraŭbatali la ekonomian efikon de la KOVIM-19-pandemio en Usono. En novembro 2024, la tiama novelektita prezidanto Donald Trump anoncis, ke li nomumos Witkoff kiel la usonan specialan senditon al la [[Proksima Oriento]], kaj antaŭ ol ekofici, li ludis ŝlosilan rolon en negocado de [[batalhalto]] kaj ostaĝinterŝanĝo inter [[Israelo]] kaj [[Hamaso]] en januaro 2025.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Bazail-Eimil|first=Eric|title=Trump appoints real estate investor, golf partner as Middle East peace envoy|work=Politico|date=November 12, 2024|url=https://www.politico.com/live-updates/2024/11/12/congress/from-trumps-golf-partner-to-middle-east-envoy-00189132|access-date=February 17, 2025|quote=Witkoff was not the only Middle East diplomat whose role Trump announced on Tuesday. Trump also announced that he was appointing former Arkansas Gov. Mike Huckabee the U.S. ambassador to Israel.}}&lt;/ref&gt;

Kiel speciala sendito, Witkoff samtempe kontrolas plurajn ŝlosilajn areojn — la [[Israela-Hamasa milito (2023)|militon en Gazao]], la iranan nuklean programon, kaj la [[Rus-ukraina milito|rusa-ukrainan militon]] (inkluzive de servado kiel intertraktanto kun [[Vladimir Putin]]). Pro tio, li ricevis la [[Kromnomo|kromnomon]] &quot;speciala sendito por ĉio&quot;, ĉar la amplekso de liaj respondecoj estas efektive ekvivalenta al tiu de la [[ministro pri eksterlandaj aferoj]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hennigan|first=W.J.|title=Israel, Hamas reach ceasefire agreement designed to end 15-month Gaza war -officials|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-hamas-reach-ceasefire-agreement-designed-end-15-month-gaza-war-official-2025-01-15/|work=Reuters|date=15 January 2025|access-date=28 August 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trump dispatched his incoming envoy to the Mideast for high-level talks on reaching Gaza ceasefire|url=https://apnews.com/article/4dae21b4b6d029a5c7a8ab62d112c2d5|work=Associated Press|date=27 December 2024|access-date=28 August 2025}}&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}
* {{oficiala retejo|https://www.witkoff.com}} ({{en}})

&lt;br/&gt;
{{Bibliotekoj}}

{{vivtempo|Witkoff, Steve }}
[[Kategorio:Usonaj miliarduloj]]
[[Kategorio:Usonaj negocistoj]]
[[Kategorio:Usonaj diplomatoj]]</text>
      <sha1>g11pln3iz5xd800n28ewp5ffonzpvnh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470558</id>
      <parentid>9470556</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:10:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aidas</username>
        <id>3488</id>
      </contributor>
      <origin>9470558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3047" sha1="5cf4nzevfp9ysbw0v8lrxk068itrap2" xml:space="preserve">{{Informkesto politikisto}}
'''Steven Charles &quot;Steve&quot; WITKOFF''' (naskita la 15-an de marto 1957, [[Bronkso]], [[Novjorko]], [[Usono]]) estas usona miliardulo, diplomato, investanto, dom-makleristo, advokato kaj filantropo. Li ankaŭ estas la fondinto kaj prezidanto de la Witkoff Grupo. Li komencis sian karieron kiel dom-maklerista advokato kaj poste transiris al dom-maklera investado kaj -konstruado.&lt;ref name=&quot;FOB25&quot;&gt;{{Cite web|title=Forbes Profile: Steve Witkoff|url=https://www.forbes.com/profile/steven-witkoff/?list=billionaires/|website=[[Forbes]]|language=en|access-date=la 7-an de aprilo 2025}}&lt;/ref&gt;

Dum la unua prezidanteco de [[Donald Trump]], li estis membro de la Grandaj Usonaj Ekonomiaj Reviviĝaj Industriaj Grupoj, kreitaj por kontraŭbatali la ekonomian efikon de la KOVIM-19-pandemio en Usono. En novembro 2024, la tiama novelektita prezidanto Donald Trump anoncis, ke li nomumos Witkoff kiel la usonan specialan senditon al la [[Proksima Oriento]], kaj antaŭ ol ekofici, li ludis ŝlosilan rolon en negocado de [[batalhalto]] kaj ostaĝinterŝanĝo inter [[Israelo]] kaj [[Hamaso]] en januaro 2025.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Bazail-Eimil|first=Eric|title=Trump appoints real estate investor, golf partner as Middle East peace envoy|work=[[Politico]]|date=12-an de novembro 2024|url=https://www.politico.com/live-updates/2024/11/12/congress/from-trumps-golf-partner-to-middle-east-envoy-00189132|access-date=15-an de februaro 2025|quote=Witkoff was not the only Middle East diplomat whose role Trump announced on Tuesday. Trump also announced that he was appointing former Arkansas Gov. Mike Huckabee the U.S. ambassador to Israel.}}&lt;/ref&gt;

Kiel speciala sendito, Witkoff samtempe kontrolas plurajn ŝlosilajn areojn — la [[Israela-Hamasa milito (2023)|militon en Gazao]], la iranan nuklean programon, kaj la [[Rus-ukraina milito|rusa-ukrainan militon]] (inkluzive de servado kiel intertraktanto kun [[Vladimir Putin]]). Pro tio, li ricevis la [[Kromnomo|kromnomon]] &quot;speciala sendito por ĉio&quot;, ĉar la amplekso de liaj respondecoj estas efektive ekvivalenta al tiu de la [[ministro pri eksterlandaj aferoj]].&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hennigan|first=W.J.|title=Israel, Hamas reach ceasefire agreement designed to end 15-month Gaza war -officials|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-hamas-reach-ceasefire-agreement-designed-end-15-month-gaza-war-official-2025-01-15/|work=[[Reuters]]|date=la 15-an de januaro 2025|access-date=la 28-an de aŭgusto 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Trump dispatched his incoming envoy to the Mideast for high-level talks on reaching Gaza ceasefire|url=https://apnews.com/article/4dae21b4b6d029a5c7a8ab62d112c2d5|work=[[Associated Press]]|date=la 27-an de decembro 2024|access-date=28 August 2025}}&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}
* {{oficiala retejo|https://www.witkoff.com}} ({{en}})

&lt;br/&gt;
{{Bibliotekoj}}

{{vivtempo|Witkoff, Steve }}
[[Kategorio:Usonaj miliarduloj]]
[[Kategorio:Usonaj negocistoj]]
[[Kategorio:Usonaj diplomatoj]]</text>
      <sha1>5cf4nzevfp9ysbw0v8lrxk068itrap2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formurdigo de Vršovcidoj (1108)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>925286</id>
    <revision>
      <id>9470714</id>
      <parentid>9219493</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2746" sha1="7uvzlekr1fnxralqym9k662u7myb2pt" xml:space="preserve">{{Informkesto atenco
| nomo = Formurdigo de Vršovcidoj (1108)
| dosiero = [[Dosiero:Josef Mathauser - Záhuba Vršovců.jpg|260px]]
| priskribo = Josef Mathauser: Pereo de Vršovcidoj
| periodo = formigado de [[Bohemia duklando|Ĉeĥa ŝtato]]
| celo = familio de [[Vršovcidoj]]
| sekvoj = verŝajne ĉiuj membroj de familio krom ununura dinastia klano
| dato = [[28-a de septembro]] [[1108]]
| loko = [[Vraclav (remparburgo)|Vraclav]]
| atencanto = armitoj de princo Svatopluk Olomoucký
| verŝajna atencanto = 
| armilo = 
| kazo = 
}}
'''Formurdigo de Vršovcidoj en la jaro 1108''' estis perforta agado, dum kiu bohemiaj [[magnato]]j la [[26-an de oktobro|26-an]], la [[27-an de oktobro|27-an]], aŭ la [[28-an de oktobro]] [[1108]] murdis en [[Vraclav (remparburgo)|remparburgo Vraclav]] en orienta [[Bohemio]] kaj sur pluaj lokoj la membrojn de signifa dinastio [[Vršovcidoj]] el ordono de ĉeĥa princo [[Svatopluk Olomoucký]]. Historie temis pri la tria provo elflanke de en [[Bohemia duklando|Bohemio]] regantaj [[Premislidoj]], kiu sekve forigis Vršovcidojn el potencema duelo en la lando. Onidire supervivis sole ununura dinastia klano, kiu poste estadas kunigata kun murdo de Svatopluk en la jaro 1109.&lt;ref name=&quot;fiala&quot;&gt;{{Citaĵo el libro
| titolo = Přemyslovské Čechy
| eldoninto = Svoboda
| loko = Praha
| paĝoj = 30–31
| familia nomo = Fiala
| persona nomo = Zdeněk
| jaro = 1975
| nombro de paĝoj = 252
}}&lt;/ref&gt;

==Ligiloj==
===Referencoj===
&lt;references/&gt;

=== Literaturo ===
* LUTOVSKÝ, Michal. ''Po stopách prvních Přemyslovců, Díl III: Správa a obrana země (1012-1055) : od Oldřicha po Břetislava I''. Praha: Libri, 2008, s. 187. ISBN 978-80-7277-365-7.
* ŘEZNÍČEK, Václav. ''Přemyslovci''. V Praze: Vácslav Řezníček, 1898, s. 56. [https://kramerius5.nkp.cz/uuid/uuid:df0af970-2c00-11e7-9ceb-005056825209 Alirebla rete]
* Martin WIHODA, Demeter MALAŤÁK a Masarykova univerzita. ''Stát, státnost a rituály přemyslovského věku: problémy, názory, otázky : sborník příspěvků z konference konané dne 18. října 2005 v Brně''. Brno: Matice moravská pro Výzkumné středisko pro dějiny střední Evropy: prameny, země, kultura, 2006, s. 161. ISBN 80-86488-37-3.
* ZAP, Karel Vladislav. ''Česko-moravská kronika. Kniha první''. V Praze: I.L. Kober, 1862, s. 467,468. [https://kramerius5.nkp.cz/uuid/uuid:a5ca4201-bc1b-48fb-af4c-25376611334c Alirebla rete]

[[Kategorio:Vršovcidoj]]
[[Kategorio:Masakroj en Ĉeĥio]]
[[Kategorio:Historio de Ĉeĥio dum regado de Premislidoj]]
[[Kategorio:Katastrofoj en Regiono Pardubice]]
[[Kategorio:Vraclav]]
[[Kategorio:Eventoj de la 12-a jarcento]]
[[Kategorio:Libice nad Cidlinou]]
[[Kategorio:Historio de Praĝo ĝis la 14-a jarcento]]</text>
      <sha1>7uvzlekr1fnxralqym9k662u7myb2pt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sablokolora fiŝgufo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>927186</id>
    <revision>
      <id>9470676</id>
      <parentid>9231993</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:47:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14812" sha1="62chs7mxpbx7h34fg3ifehdk3mivx2r" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|koloro= pink
|nomo = Sablokolora fiŝgufo
|dosiero = Buffy Fish Owl - Shreeram MV.jpg
|priskribo de dosiero = Ĉe la rivero Kinabatangan, [[Sabaho]], [[Malajzio]]
|grando de dosiero = 240ra
|dosiero2 =
|priskribo de dosiero2= 
| dosiero2 larĝo=240ra
|regno = [[Animaloj]], ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]], ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]], ''Aves''
|ordo = [[Strigoformaj]], ''Strigiformes''
|familio = [[Strigedoj]], ''Strigidae''
|genro = ''[[Ketupa]]''
|genro aŭtoritato = [[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1830
|specio = '''Sablokolora fiŝgufo''', ''Ketupa ketupu''
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |title=''Ketupa ketupu'' |author=BirdLife International |date=2016 |article-number=e.T22689024A93214791 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22689024A93214791.en |access-date=3a de Februaro 2022}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Ketupa ketupu''
|dunomo aŭtoritato = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1821)
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
|sinonimo=  
|specioj de subdivizio = 
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Sablokolora fiŝgufo''', ''Ketupa ketupu'', laŭ kio ankaŭ '''Ketupa gufo''' aŭ eĉ '''Ketupo''', estas specio de azia [[gufoj|gufo]] en la familio [[Strigedoj]]. Ĝi estas indiĝena de [[Sudorienta Azio]] kaj vivas ĉefe en tropikaj arbaroj kaj malsekejoj. Pro sia vasta distribuado kaj supozite stabila populacio, ĝi estis listita kiel [[Malplej Zorgiga]] en la [[IUCN Ruĝa Listo]] ekde 2004.&lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |title=''Ketupa ketupu'' |author=BirdLife International |date=2016 |article-number=e.T22689024A93214791 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22689024A93214791.en |access-date=3a de Februaro 2022}}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
''Strix ketupu'' estis la [[scienca nomo]] proponita de [[Thomas Horsfield]] en 1821 por Sablokolora fiŝgufo kolektita en [[Javo]].&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Horsfield |first1=T. |year=1821 |title=Systematic Arrangement and Description of Birds from the Island of Java |journal=Transactions of the Linnean Society |volume=13 |issue=1 |pages=133–200 |url=https://archive.org/details/mobot31753002433594/page/141|doi=10.1111/j.1095-8339.1821.tb00061.x }}&lt;/ref&gt;
''Ketupa'' estis proponita kiel [[Genro (biologio)|genronomo]] fare de [[René-Primevère Lesson]] en 1831 por fiŝgufaj specioj el Javo kaj Hindio.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Lesson |first1=R.-P. |year=1831 |title=Traité d'ornithologie, ou, Tableau méthodique des ordres, sous-ordres, familles, tribus, genres, sous-genres et races d'oiseaux: ouvrage entièrement neuf, formant le catalogue le plus complet des espèces réunies dans les collections publiques de la France |volume=1 |location=Paris |publisher=F. G. Levrault |chapter=Sous-genre. Ketupu; ''Ketupa'' |page=114 |chapter-url=https://archive.org/details/traitdornitholog01less/page/114}}&lt;/ref&gt; En la 19a kaj 20a jarcentoj, oni priskribis kelkajn [[Zoologia specimeno|specimenojn]] de Sablokoloraj fiŝgufoj:
*''Ketupa minor'' de [[Johann Büttikofer]] en 1896 estis du malgrandaj fiŝgufoj kolektitaj en la insulo [[Nias]] kun enverguro de 29.5-30cm, vosto de 14-14.5cm kaj mallonga beko de 3.5cm.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Büttikofer, J. |year=1896 |title=On a collection of birds from Nias |journal=Notes from the Leyden Museum |volume=18 |pages=161–198 |url=https://archive.org/details/notesfromleydenm18rijk/page/165}}&lt;/ref&gt;
*''Bubo ketupu aagaardi'' de [[Oscar Neumann]] en 1935 estis pala fiŝgufa specimeno el Bangnara en Tajlando kun enverguro de 31.5-34.5cm.&lt;ref name=Neumann1935&gt;{{cite journal |author1=Neumann, O. |year=1935 |title=Descriptions of four new or hitherto unnamed geographical races from the Indo-Malayan region |journal=Bulletin of the British Ornithologists' Club |volume=55 |issue=386 |pages=136–139 |url=https://archive.org/details/bulletinofbritis55tayl/page/138}}&lt;/ref&gt;
*''Bubo ketupu pageli'' ankaŭ de Neumann en 1935 estis ruĝeca fiŝgufo el la montoj de nordorienta [[Borneo]] kun enverguro de 31-33cm.&lt;ref name=Neumann1935/&gt;

Nuntempe oni agnoskas jenajn subspeciojn de ''Ketupa ketupu'':&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Owls – IOC World Bird List |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/owls/ |access-date=2022-05-09 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
*''K. k. ketupu'' (Horsfield, 1821) - [[Okcidenta Bengalo]], [[Asamo]], suda Tajlando kaj [[Vjetnamio]], la [[Malaja Duoninsulo]] ĝis Riau Arkipelago, [[Sumatro]], [[Belitungo]], Javo, [[Bali]] kaj multo de Borneo
*''K. k. pageli'' (Neumann, 1936) - norda Borneo
*''K. k. minor'' Büttikofer, 1966 - [[endemio]] de la insulo Nias.

''K. k. aagaardi'' estis kunigita kun ''K. k. ketupu''. Oni sugestis kunigi la genron ''Ketupa'' en la genron ''Bubo'' baze sur ilia proksima rilato en mitokondria [[DNA]] kaj similaĵoj laŭ ĝenerala aspekto.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Wink, M. |author2=El-Sayed, A. A. |author3=Sauer-Gürth, H. |author4=Gonzalez, J. |year=2009 |title=Molecular phylogeny of owls (Strigiformes) inferred from DNA sequences of the mitochondrial cytochrome b and the nuclear RAG-1 gene |journal=Ardea |volume=97 |issue=4 |pages=581–592 |url=https://bioone.org/journals/Ardea/volume-97/issue-4/078.097.0425/Molecular-Phylogeny-of-Owls-Strigiformes-Inferred-from-DNA-Sequences-of/10.5253/078.097.0425.pdf|doi=10.5253/078.097.0425 |s2cid=55406064 }}&lt;/ref&gt; Rezultoj de analizo pri [[filogenetiko]] de naŭ specioj de [[gufoj]] indikis, ke ''Ketupa'' specioj formas [[monofiletika|monofiletikan grupon]].&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Omote, K. |author2= Nishida, C. |author3=Dick, M. H. |author4=Masuda, R. |year=2013 |title=Limited phylogenetic distribution of a long tandem-repeat cluster in the mitochondrial control region in Bubo (Aves, Strigidae) and cluster variation in Blakiston's fish owl (''Bubo blakistoni'') |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=66 |issue=3 |pages=889–897 |doi=10.1016/j.ympev.2012.11.015 |pmid= 23211719 |bibcode= 2013MolPE..66..889O }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Buffy Fish-Owl.jpg|thumb|upright|Masklo de Sablokolora fiŝgufo]]
La sablokolora fiŝgufo estas sablokolore bruna kun pli malhelbrunaj plumoj sur la dorso. Ĝia vizaĝo estas pli pala kaj havas helbrunajn brovojn. Kun plenkreska grandeco de 40 ĝis 48 cm kaj pezo de 1 028 ĝis 2 100 g, ĝi estas la plej malgranda specio de fiŝgufo.&lt;ref name=&quot;HBW2014&quot;&gt;{{cite book |author1=del Hoyo, J. |title=Handbook of the Birds of the World and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World |author2=Collar, N. J. |author3=Christie, D. A. |author4=Elliott, A. |author5=Fishpool, L. D. C. |date=2014 |publisher=Lynx Edicions and BirdLife International |editor=del Hoyo, J. |volume=1: Non-passerines |location=Barcelona, Spain and Cambridge, UK |chapter=Buffy Fish-owl (''Ketupa ketupu'') |doi=10.2173/bow.bufowl2.01 |editor2=Elliott, A. |editor3=Sargatal, J. |editor4=Christie, D. A. |editor5=de Juana, E. |chapter-url=https://www.hbw.com/species/buffy-fish-owl-ketupa-ketupu}}&lt;/ref&gt;

Kiel ĉiuj fiŝgufoj, la sablokolora fiŝgufo havas elstarajn oreltufojn ĉe la flankoj de la kapo. Ĝiaj flugilplumoj kaj vosto estas larĝe striecaj flavece kaj malhelbrune. La flugiloj estas klare rondecaj laŭ formo. La subaj partoj estas flavecbrunaj, riĉaj sablokoloraj aŭ flavbrunaj kun larĝaj nigrecaj ŝaftostrioj. Ĝiaj longaj kruroj ne estas plumkovritaj.&lt;ref name= Konig&gt;{{cite book |author=König, C. |author2=Weick, F. |name-list-style=amp|title=Owls of the World |year=2008 |publisher=Christopher Helm |location=London |isbn=978-1-4081-0884-0 |edition=Second |chapter=Buffy fish owl ''Bubo ketupu'' |pages=Plate 37 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Rnz1c8olgWcC&amp;pg=PA136}}&lt;/ref&gt;

La fiŝgufoj havas grandajn, potencajn kaj kurbajn ungegojn kaj longitudan akran kilon sub la meza ungego, ĉiuj havantaj akrajn tranĉrandojn, kiuj estas tre similaj al tiuj de aliaj gufoj. Male al fiŝmanĝantaj tagaj rabobirdoj, ili ne subakvigas iun ajn parton de sia korpo dum ĉasado, preferante nur meti siajn piedojn en la akvon, kvankam fiŝgufoj vadas en la malprofundaĵojn. La plumoj de fiŝgufoj ne estas molaj al la tuŝo kaj mankas la kresto kaj harsimilaj franĝoj al la unuarangaj plumoj, kiuj permesas al aliaj strigoj flugi silente por embuski sian predon. Pro la manko de ĉi tiuj plumspecialiĝoj, la flugilbatoj de fiŝgufoj produktas sonojn.

La manko de profunda vizaĝdisko ĉe fiŝgufoj estas alia indiko pri la negraveco de sono rilate al vidado ĉe ĉi tiuj strigoj, ĉar la profundo de la vizaĝdisko (same kiel la grandeco de la interna orelo) estas rekte rilataj al la graveco de sono por la ĉaskonduto de strigo. Ankaŭ malsama de plej multaj aliaj specoj de gufoj, la beko estas lokita sur la vizaĝo inter la okuloj anstataŭ sub ĝi, kio laŭdire donas al ĉi tiu fiŝgufo &quot;rimarkinde malgajan kaj malbonaŭguran esprimon&quot;. Similaj adaptiĝoj, kiel ekzemple malemo subakviĝi preter siaj kruroj kaj manko de son-malfortigaj plumoj, ankaŭ videblas ĉe la afrikaj fiŝkaptaj strigoj, kiuj ne ŝajnas esti rekte parencaj. Pro ilia orda anstataŭigo unu de la alia en sia teritorio, iam la brunetaj kaj sablokoloraj fiŝgufoj estis konsiderataj la sama specio, sed ekzistas kelkaj fizikaj, anatomiaj, vivejaj kaj kondutaj distingoj inter ili.&lt;ref name= Konig/&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Sablokolora fiŝgufo estas distribuata de [[Bangladeŝo]], [[Birmo]], [[Tajlando]], [[Malajzio]] kaj [[Singapuro]] ĝis [[Kamboĝo]], [[Laoso]], [[Vjetnamio]] kaj la [[Sundaj Insuloj]]. Sur la [[Kokosinsuloj]], ĝi ne reproduktiĝas. Ĝi loĝas en tropikaj arbaroj kaj nesalakvaj malsekejoj proksime de riveroj, lagoj kaj akvokulturejoj ĝis alteco de 1 600 m. Ĝi ankaŭ vivas en plantejoj kaj kamparaj kaj urbaj ĝardenoj.&lt;ref name=iucn/&gt;

==Kutimaro kaj ekologio ==
Gamo da voĉoj estis atribuita al la sablokolora fiŝgufo. Inter tiuj registritaj estas siblaj sonoj kaj rasla ''kutuk'', ripetata rapide ĉirkaŭ sep fojojn. Ankaŭ registrita estis tintanta, laŭta ''pof-pof-pof'' kaj laŭta, akcipitreca ''hie-e-e-e-e-kiek'' serio de notoj. La sablokolora fiŝgufo estas sufiĉe brua antaŭ reproduktado, kaj paroj povas partopreni en duetoj dum pluraj minutoj samtempe. Dumtage, ĝi ofte ŝirmiĝas unuope en dense folikovritaj arboj.&lt;ref name= Konig/&gt;

=== Manĝado ===
La sablokolora fiŝgufo manĝas ĉefe [[fiŝoj]]n, [[krabo]]jn, [[rano]]jn, malgrandajn [[reptilioj]]n kaj birdojn. Ĝi ankaŭ manĝas [[kadavraĵo]]jn.&lt;ref name=HBW2014/&gt; Stomakenhavo trovita en javaj sablokoloraj fiŝgufoj inkluzivis insektojn, flugilhavajn [[formiko]]jn kaj flugilhavajn [[termito]]jn, [[orfiŝo]]jn (''Carassius auratus''), orringitajn katserpentojn (''Boiga dendrophila''), nematurajn falsajn garialojn (''Tomistoma schlegelii''), [[Bankiva koko|ruĝan ĝangalkokon]] (''Gallus gallus''), [[Nigra rato|nigran raton]] (''Rattus rattus''), kaj fruktvespertojn (''Cynopterus'').&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Sody, H. J. V. |year=1989 |chapter=Unpublished manuscripts of H. J. V. Sody: Diets of Javanese birds |editor=Becking, J. H. |title=Henri Jacob Victor Sody (1892-1959): His Life and Work: a Biographical and Bibliographical Study |publisher=E. J. Brill |location=Leiden |pages=164–221 |isbn=90-04-08687-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=eM0UAAAAIAAJ&amp;pg=PA184}}&lt;/ref&gt;

Oni registris, ke ĝi konsumas restaĵojn de [[krokodilo]] kaj de sunda fetormelo (''Mydaus javanensis''). La sablokolora fiŝgufo ne produktas firmajn vombuletojn kiel faras plej multaj strigoj. Anstataŭe, ostoj, kaj ranaj kaj insektaj restaĵoj estas elĵetitaj en pecoj kaj falas sur la teron sub la ripozejo. Predrestaĵoj estis trovitaj nur ene de la nesto, neniam ĉirkaŭ aŭ sub la nesto, kiel oni ofte registras ĉe aliaj gufoj. La sablokolora fiŝgufo ĉasas ĉefe de la bordo, plonĝante malsupren multe simile al fiŝagloj, sed neniam malsekigante siajn plumojn. Ĝi ankaŭ promenas en malprofundajn riveretojn kaj rojojn, plie prenante manĝaĵon en tiaj lokoj.&lt;ref name= Konig/&gt;

=== Reproduktado ===
Ovoj de sablokoloraj fiŝgufoj estis trovitaj ĉefe de februaro ĝis aprilo en okcidenta Javo, malpli ofte ĝis majo, kaj en la [[Malaja Duoninsulo]] ankaŭ de septembro ĝis januaro. La sablokolora fiŝgufo ofte nestas sur granda [[filiko]] (''Asplenium nidus''), sed nestoj estis registritaj ankaŭ en la forko de alta branĉo kovrita de filikoj kaj musko, sur orkideobedoj kaj en arbotruoj. Pli malofte, ŝtonaj lokoj estis uzitaj kiel nestaj lokoj, eĉ malantaŭ akvofaloj. La nesto kutime estas nur skrapaĵo en la surfacon de filiko sen strukturo aŭ tegaĵo, ĉar gufoj ne konstruas nestojn. Forlasitaj birdonestoj konstruitaj de aliaj specioj estis uzitaj, inkluzive de tiuj de la [[Hinda milvo]] (''Haliastur indus'').

Nur unu ovo por [[reprodukta sezono]] iam ajn estis registrita en nesto de sablokoloraj fiŝgufoj, donante al ili la plej malgrandan ovodemetadon el ĉiuj ufgoj kune kun la [[Punktoventra gufo]] (''K. nipalensis'') kaj la [[Sumatra gufo]] (''K. sumatrana''), kiuj ankaŭ estis registritaj nur kun unuopa ovodemetado. La ovo estas ronda, ovala kaj senbrile blanka. La averaĝa dimensioj de ovoj en okcidenta Java estis 57,4 mm × 47 mm. La [[kovado]] de la ovoj daŭras 28 ĝis 29 tagojn kaj [[elnestiĝo]] okazas post ses semajnoj. Ĉi tiu specio ĝenerale bone fartas por granda rabobirdo kaj estis preterintence helpita de komercaj fiŝkaptejoj kaj ornamaj lagetoj, kiujn ili vizitas nokte por ĉasi. Foje, ili altiras persekutadon de posedantoj de tiaj lagetoj por protekto de la fiŝostokoj.&lt;ref name= Konig/&gt;&lt;ref name= Mikkola&gt;{{cite book |author=Mikkola, H. |year=2012|title=Owls of the World: A Photographic Guide |publisher=Firefly Books |isbn=978-1-77085-136-8 }}&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}
* Mlíkovský, Jiří (2002): ''Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe''. Ninox Press, Prague. ISBN 80-901105-3-8 [https://web.archive.org/web/20110520101755/http://www.nm.cz/download/JML-18-2002-CBE.pdf PDF plena teksto]
* Mourer-Chauviré, Cécile (2004): [Review of ''Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe'']. ''[[Auk (gazeto)|Auk]]'' '''121''' (2): 623–627. {{doi|10.1642/0004-8038(2004)121[0623:CBOTWP]2.0.CO;2}} [https://web.archive.org/web/20150924062402/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3793/is_200404/ai_n9396879 HTML plena teksto]

== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons category|Ketupa ketupu}}
{{Wikispecies|Ketupa ketupu}}
*[https://ebird.org/species/bufowl2/ Fotoj, sono kaj filmeto de Sablokolora fiŝgufo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230530022320/https://ebird.org/species/bufowl2/ |date=2023-05-30 }} el la Biblioteko Macaulay de la [[Cornell Lab of Ornithology]]

{{Projektoj}}

{{Birdoj}}
{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Strigoformaj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>62chs7mxpbx7h34fg3ifehdk3mivx2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Registara Konstruaĵo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>927246</id>
    <revision>
      <id>9470582</id>
      <parentid>9234994</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:01:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4374" sha1="lavu5459feyvxv211u0msmt2pxrv5s1" xml:space="preserve">{{informkesto konstruaĵo|regiono-ISO=UA|tersituo=Kievo|zomo=13}}
La '''Registara Konstruaĵo''' ({{lang-uk|Будинок Уряду}}) estas konstruaĵo situanta en la kvartalo [[Peĉersk]] de [[Kievo]], [[Ukrainio]].

Ĝi gastigas la Kabineton de Ministroj de la [[Registaro de Ukrainio]] kaj ankaŭ la [[Ministro de financoj|Ministerion pri Financoj]]. Ĝi situas proksime de la [[Verĥovna Rada|Rada]] kaj la [[Marijinskij palaco]].

== Priskribo ==
La ĉefa duoncirkla fasado de la konstruaĵo malfermiĝas al la strato Hruŝevskij. Ĝin egale dividas altaj kolonoj de [[korinta ordo]], kies kapiteloj kaj bazoj estas 2,5 metrojn altaj kaj faritaj el [[gisfero]]. La subaj etaĝoj de la konstruaĵo estas kovritaj per grandaj netranĉitaj blokoj de [[Tulĉino|tulĉina]] [[labradorito]], dum la soklo kaj portaloj estas poluritaj el [[Granito|granito]]. Flagstangoj kaj ornamitaj pordegoj estis faritaj en 1947.

== Historio ==
La ĉefa arkitekto de la projekto estis [[Ivan Fomin]]. La konstruo, ekplanita en 1936, estas finita en 1938.

Ĝi funkciis kiel la sidejo de la Konsilio de [[Popolkomisaro|Popolaj Komisaroj]] de la [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko|Ukraina Soveta Socialista Respubliko]] kaj poste kiel la sidejo de la Konsilio de Ministroj de la Ukraina SSR.

De 1941, post kiam [[NKVD]]-trupoj eksplodis la [[Nubskrapulo de Ginzburg|Nubskrapulon de Ginzburg]], ĝis 1954, je 35 metroj, ĉi tiu konstruaĵo estis la plej alta en la urbo.

En la kunteksto de [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|grandskala rusia invado de Ukrainio]], la konstruaĵo estis difektita post amasa rusia aeratako en la nokto de la 6-a ĝis la 7-a de septembro 2025&lt;ref&gt;Thomas d'Istra, « [https://www.lemonde.fr/international/article/2025/09/07/des-attaques-massives-mettent-l-ukraine-sous-pression-tandis-que-les-negociations-s-enlisent%206639612%203210.html Des attaques massives mettent l’Ukraine sous pression tandis que les négociations s’enlisent] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/20251124140157/https://www.lemonde.fr/international/article/2025/09/07/des-attaques-massives-mettent-l-ukraine-sous-pression-tandis-que-les-negociations-s-enlisent_6639612_3210.html arkivo]), Le Monde,‎ 7-a de septembro 2025&lt;/ref&gt;. Fajro disvastiĝis pli ol 800 kvadratajn metrojn&lt;ref&gt;Samya Kullab, « U[https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-kyiv-attack-putin-zelenskyy-3ac9053a31872b2e7a1191ef31d595fb kraine government building damaged in Kyiv in the largest Russian attack since the war began] » ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fapnews.com%2Farticle%2Frussia-ukraine-war-kyiv-attack-putin-zelenskyy-3ac9053a31872b2e7a1191ef31d595fb arkivo]), AP News, 7-a de septembro 2025&lt;/ref&gt; kaj la tegmento kaj supraj etaĝoj de la konstruaĵo suferis gravajn damaĝojn&lt;ref&gt;Lidia Kelly et Olena Harmash, « [http://Russia%20hits%20Ukraine%20with%20biggest%20air%20attack%20of%20war,%20sets%20government%20building%20ablaze Russia hits Ukraine with biggest air attack of war, sets government building ablaze]
 » ([https://archive.wikiwix.com/cache/20251124215509/https://www.reuters.com/world/europe/russia-hits-ukraine-with-biggest-air-attack-war-sets-government-building-ablaze-2025-09-07/ arkivo]), Reuters,‎ 7-a de septembro 2025&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Difektoj al la Registara konstruaĵo pro la rusia aeratako de la 7-a de septembro 2025&quot;&gt;
Government Building in Kyiv after Russian attack, 2025-09-07 (02).jpg|Incendio en la Registara Konstruaĵo post la rusia aeratako
Government Building in Kyiv after Russian attack, 2025-09-07 (10).jpg|Difektoj ĉe la supraj etaĝoj
Destructions in Kyiv after Russian attack, 2025-09-07 (40).jpg|Detruoj el la interno de la konstruaĵo
Government Building in Kyiv after Russian attack, 2025-09-07 (11).png|La Ĉefministro [[Julija Sviridenko]], en la konstruaĵo post la rusia aeratako
&lt;/gallery&gt;

== Bildaro ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
80-382-0104 Grushevskogo 12 2.jpg
Киев, 2020 (112).jpg
Київ, Будинок уряду України.jpg
Вид на садион Динамо и здание Кабинета министров Украины из Крещатого парка. - panoramio.jpg
1948 CPA 1230.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Referencoj ==
{{referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Palaco Klov]]

[[Kategorio:Konstruaĵoj en Kievo]]
[[Kategorio:Registaro de Ukrainio]]</text>
      <sha1>lavu5459feyvxv211u0msmt2pxrv5s1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Romblona bubuko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>929051</id>
    <revision>
      <id>9470635</id>
      <parentid>9245724</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6025" sha1="a0sfel7pw9tg8xwgfsjklk1pwohra6i" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Romblona bubuko
|koloro = pink
|dosiero = Rombloon Boobook (cropped) (cropped).jpg
| dosiero larĝo=240px
|priskribo de dosiero = 
|dosiero2 = 
| dosiero2 larĝo=240px
|priskribo de dosiero2 = 
|regno = [[Animaloj]], ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]], ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]], ''Aves''
|ordo = [[Strigoformaj]], ''Strigiformes''
|familio = [[Strigedoj]], ''Strigidae''
|genro = ''[[Ninox]]''
|genro aŭtoritato = [[Brian Houghton Hodgson|Hodgson]], 1837
|specio = '''Romblona bubuko''', ''N. spilonotus''
|statuso = EN
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 18 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Ninox spilonotus'' |volume=2017 |article-number=e.T22725493A118437516 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22725493A118437516.en |access-date=18a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = '''''Ninox spilonotus'''''
|dunomo aŭtoritato = ([[Frank Swift Bourns|Bourns]] &amp; [[Dean Conant Worcester|Worcester]], 1894)
| synonyms = 
|sinonimo = 
|specioj de subdivizio = 
|subdivizio = 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Philippine Hawk Owl distribution.PNG
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Orkolora: Romblona bubuko, ''N. spilonota'', inklude ''N. s. fisheri''
}}
'''Romblona bubuko''', konata ankaŭ kiel ''Romblona akcipitrostrigo'' (''Ninox spilonotus''), estas specio de [[strigo]]j en la familio [[Strigedoj]] kaj genro ''[[Ninox]]''. Ĝi estas [[endemio]] de [[Filipinoj]], kie ĝi vivas en arbaroj. La Romblona bubuko estas unu el la strigoj en la komplekso de [[Filipina bubuko]]. Ĝi estas [[endemio]] de la insuloj [[Tablas]], [[Sibujano]] kaj [[Romblono]] en [[Filipinoj]]. Ĝi antaŭe estis konata kiel subspecio de la [[Filipina bubuko]], sed estis reklasifikita en 2012, ĉar voĉo kaj aliaj indikaĵoj sugestis, ke ĝi estas aparta specio.&lt;ref&gt;[http://www.huffingtonpost.com/2012/08/17/new-owl-species-philippines_n_1797595.html New Owl Species: Camiguin Hawk-Owl, Cebu Hawk-Owl Discovered In Philippines]&lt;/ref&gt; Ĝi troviĝas en tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj. Ĝi estas minacata pro [[habitatperdo]].

==Aspekto kaj taksonomio==
[[eBird]] priskribas la birdonspecion jene:&quot;Rara mezgranda strigo de malaltaj kaj antaŭmontaraj arbaroj sur la insuloj Tablas, Romblon kaj Sibuyan. Supraĵoj, brusto kaj kapo malhelbrunaj kaj malklare striecaj. Subaj partoj ruĝecbrunaj. Notu la longajn lipharojn ĉirkaŭ la vizaĝo kaj la brile flavajn okulojn. Probable la sola strigo en sia teritorio krom la [[Mantanana orelstrigo]], sed la Romblona bubuok estas ruĝeca anstataŭ griza kaj al ĝi mankas la nigra linio ĉirkaŭ la vizaĝo. Kanto estas frazo de tri notoj, &quot;ŭik ŭeu-ŭeu&quot;, kun la dua kaj tria descendantaj raŭkaj notoj.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Romblon Hawk-owl|url=https://ebird.org/species/romboo1/|website=Ebird|accessdate=2025-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250907144229/https://ebird.org/species/romboo1|archivedate=2025-09-07}}&lt;/ref&gt;

La Romblona bubuko estas &quot;senorela&quot; specio. Maskloj kaj inoj similaspektas. Tiu specio pariĝas ĉirkaŭ februaro, kaj nestas en arbotruoj.

Kune kun la [[Kamigina bubuko]] kaj la [[Cebua bubuko]], ĝi estas la plej granda en la [[specikomplekso]] de Filipinaj bubuko, atingante 25 cm de alteco kompare kun la multe pli malgrandaj [[Luzona bubuko]], [[Mindanaa bubuko]], [[Mindora bubuko]] kaj [[Sulua bubuko]], kiuj varias en grandeco de 15 ĝis 20 cm altaj.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|last=Allen|first=Desmond|title=Birds of the Philippines|publisher=Lynx and Birdlife International Guides|year=2020|location=Barcelona|pages=172–177}}&lt;/ref&gt;

=== Subspecioj ===
Oni agnoskis jenajn du [[subspecio]]jn:

* ''Ninox spilonotus spilonotus'' ([[Sibujano]]) – Pli granda, kun pli sibla krio
* ''Ninox spilonotus fischeri'' ([[Tablaso]]) – Pli malgranda, kun raŭka voko

== Ekologio kaj kutimaro ==
La ekologio de ĉi tiu specio ankoraŭ ne estas detale studita, sed oni supozas, ke ĝi havas tipan bubukan dieton el [[insektoj]], malgrandaj mamuloj, reptilioj, amfibioj kaj eble eĉ birdoj. Nenio estas konata pri ĝiaj reproduktaj kutimoj.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=del Hoyo |first1=Josep |last2=Collar |first2=Nigel |last3=Marks |first3=Jeffrey S. |last4=Sharpe |first4=Christopher J. |date=2020 |title=Romblon Boobook (Ninox spilonotus), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/romboo1/1.0/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.romboo1.01 |issn=2771-3105|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

== Habitato kaj konservostatuso ==
Ĝiaj naturaj vivejoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj [[praarbaro]]j de malaltaj teroj kaj sekundaraj arbaroj ĝis altitudo de 1000 metroj super marnivelo.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

La [[Ruĝa Listo de IUCN]] klasifikas ĉi tiun birdon kiel endanĝerigitan specion kun populaciaj taksoj de 250 ĝis 999 maturaj individuoj. La ĉefa minaco de ĉi tiu specio estas [[habitatoperdo]] kun pogranda senigo de arbaraj vivejoj kiel rezulto de laŭleĝa kaj [[kontraŭleĝa arbohakado]], minado kaj konverto al terkulturaj teroj per [[Hakado kaj bruligado|bruligado]] kaj urbigo.

Tiu specio troviĝas en protektitaj areoj kiel Monto Guiting-Guiting, sed la protekto estas malstrikta kaj arbohakado supozeble ankoraŭ okazas. Monto Palaupau servas kiel akvodislimo por la insulo Tablas.

Nuntempe ne okazas specispecifaj konservadaj programoj.

==Referencoj==
{{Referencoj|2}}
* Olson, Storrs L. (1985): IX.C. ''Strigiformes''. En: Farner, D.S.; King, J.R. &amp; Parkes, Kenneth C. (eld.): ''Avian Biology'' 8: 129–132. Academic Press, New York.
* Kennedy, R.S., Gonzales P.C., Dickinson E.C., Miranda Jr, H.C., Fisher T.H. (2000) ''A Guide to the Birds of the Philippines'', Oxford University Press, Oxford.

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
{{Commons category|Ninox spilonotus}}
{{Wikispecies|Ninox spilonotus}}

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Strigedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]
[[Kategorio:Birdoj de la Filipinoj]]</text>
      <sha1>a0sfel7pw9tg8xwgfsjklk1pwohra6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruĝvanga kaprimulgo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>930824</id>
    <revision>
      <id>9470648</id>
      <parentid>9280773</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T03:39:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11887" sha1="dwd8416eoir3gfuk4rr5uvkh8jlccrg" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Ruĝvanga kaprimulgo
|koloro = pink
|dosiero= Caprimulgus rufigena - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00619.JPG
|priskribo de dosiero= Specimeno de ''C. rufigena'' &lt;br&gt;
en la [[Sveda Muzeo de Natura Historio]]
|dosiero2 = Caprimulgus rufigena, roep van grondpad, 1 min 35 s, Bellary-gasteplaas, Vredefort, a.mp3
|priskribo de dosiero2= 
|dosiero larĝo=240px
|dosiero2 larĝo=240px
|regno = [[Animaloj]], ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]], ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]], ''Aves''
|ordo = [[Kaprimulgoformaj]], ''Caprimulgiformes''
|familio = [[Kaprimulgedoj]], ''Caprimulgidae''
|genro = ''[[Caprimulgus]]''
|specio = '''Ruĝvanga kaprimulgo''', ''C. rufigena'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Caprimulgus rufigena'' |volume=2016 |article-number=e.T22689898A93251235 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22689898A93251235.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Caprimulgus rufigena''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1845)
|sinonimo = 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj =
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
La '''Ruĝvanga kaprimulgo''', ''Caprimulgus rufigena'', estas birda specio de la genro de [[kaprimulgoj]], kiu ĉeestas en [[Suda Afriko]]. Temas pri intra-Afrika migranto kiu reproduktiĝas en la sudo de sia teritorio. Ĝi pasigas la nereproduktan sezonon en orienta [[Niĝerio]], [[Kameruno]], suda [[Ĉado]] kaj [[Sudano]], [[Respubliko Kongo]], [[Demokratia Respubliko Kongo|D.R.K.]] kaj okcidenta [[Centrafrika Respubliko]]. Laŭlonge de la jaro ĝi povas troviĝi en [[Suda Afriko]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |title=Rufous-cheeked Nightjar - eBird |url=https://ebird.org/species/rucnig1/ |website=ebird.org |language=en |accessdate=2025-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260303110943/https://ebird.org/species/rucnig1 |archivedate=2026-03-03 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite journal |last1=Cleere |first1=Nigel |title=Rufous-cheeked Nightjar (''Caprimulgus rufigena''), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/rucnig1/cur/introduction |journal=Birds of the World |language=en |doi=10.2173/bow.rucnig1.01 |date=2020 |s2cid=216280991 |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt; 

Ĝi estas [[noktula]] specio kiu manĝas flugantajn insektojn, ĉefe ĉasante krepuske kaj frunokte. Ili povas ĉasi nokte danke al siaj grandaj okuloj, kiuj kapablas vidi en la mallumo. Ili ne povas vidi en kompleta mallumo kaj plej verŝajne ankaŭ ne povas vidi kolorojn.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite journal |last1=Jackson |first1=H. D. |last2=Oatley |first2=T. B. |title=Food of the nightjars in Zimbabwe |journal=Ostrich |date=2000 |volume=71 |issue=3–4 |pages=404–407 |doi=10.1080/00306525.2000.9639841|bibcode=2000Ostri..71..404J |s2cid=84419599 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite journal |last1=Jackson |first1=H.D. |title=A review of foraging and feeding behaviour, and associated anatomical adaptations, in Afrotropical nightjars |journal=Ostrich |date=2003 |volume=74 |issue=3–4 |pages=187–204 |doi=10.2989/00306520309485392|bibcode=2003Ostri..74..187J |s2cid=84495706 }}&lt;/ref&gt; La ruĝecvanga kaprimulgo formas monogamajn parojn kaj la ovodemeta periodo estas de septembro ĝis novembro.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite journal |last1=Colebrook-Robjent |first1=J. F. R. |title=Nests and eggs of some African nightjars |journal=Ostrich |date=March 1984 |volume=55 |issue=1 |pages=5–11 |doi=10.1080/00306525.1984.9634588|bibcode=1984Ostri..55....5C }}&lt;/ref&gt; Ĝi aspektas tre simila al aliaj afrikaj kaprimulgoj kaj ili estas ofte misidentigitaj dum esplorado kaj studoj.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

== Taksonomio ==
La Ruĝvanga kaprimulgo estas en la ordo de ''[[Caprimulgiformes]]'', kiu post ŝanĝoj en 2021 enhavas nur la familion ''[[Caprimulgidae]]''.&lt;ref name=ioc/&gt;

Oni agnoskis jenajn du [[subspecio]]jn:&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornitologo) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=Februaro 2025 | title=Frogmouths, Oilbird, potoos, nightjars | work=IOC World Bird List Version 15.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/nightjars/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=29a de Junio 2025 }}&lt;/ref&gt;
* ''C. r. damarensis'' [[Hugh Edwin Strickland|Strickland]], 1853 – okcidenta Angolo, Namibio, Bocvano kaj nordokcidenta Sudafriko
* ''C. r. rufigena'' [[Andrew Smith (zoologo)|Smith, A]], 1845 – sudokcidenta Zambio, Zimbabvo kaj centra, orienta, suda Sudafriko

== Aspekto ==
Simila al la [[Kolumkaprimulgo]], la Ruĝvanga kaprimulgo estas 23–24 cm alta kaj masklo pezas 48-65 g kaj ino pezas 46-66 g,&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; kaj havas tipan korpoformon de kaprimulgo. Pli pala ol la Kolumkaprimulgo, la Ruĝvanga kaprimulgo havas malhelbrunan korpon ornamitan per ruĝeckoloraj makuloj kaj malpli klara ruĝeckolora kolumo. Kiel la plej multaj kaprimulgoj, ĝi havas mallongan, iomete kurban nigran bekon. Masklo havas blankajn markojn sur la primaraj kaj la vostangulo, dum ĉe inoj ĝi estas sablokolora. Kompare kun la Kolumkaprimulgo, la masklo de Ruĝvanga kaprimulgo havas pli da blanko en la primaraj kaj malpli en la vosto, dum inoj havas malpli da sablokoloro.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ĝiaj koloroj permesas al ĝi kamufli perfekte kun la subtavolo de sia preferata vivejo. [[Lanugo]] de junuloj donas al la idoj interrompan kontraŭ-ombran ŝablonon kiu faras ilin eĉ pli malfacile lokeblaj.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{cite journal |last1=Jackson |first1=H. D. |title=Rufous-cheeked nightjar ''Caprimulgus rufigena'' behaviour during the breeding season in Zimbabwe |journal=Bulletin of the British Ornithologists' Club |date=2015 |volume=135 |issue=3 |pages=247–266 |url=https://boc-online.org/bulletins/downloads/BBOC1353-Jackson.pdf |access-date=15a de Oktobro 2023}}&lt;/ref&gt;

== Distribuado kaj habitato==
La Ruĝvanga kaprimulgo povas esti trovita en [[Suda Afriko]] tutjare, ĝi povas esti trovita en [[Angolo]], [[Zambio]], [[Bocvano]], [[Mozambiko]], [[Namibio]], [[Zimbabvo]], kaj [[Sudafriko]], kvankam ĝi forestas de la orienta marbordo de Suda Afriko, [[Natalo]], kaj okcidenta [[Namibio]]. Ĝiaj nereproduktejoj estas plejparte en [[Kameruno]], sed ili estis trovitaj ankaŭ en [[Niĝerio]], [[Demokratia Respubliko Kongo]], la [[Respubliko Kongo]], suda [[Ĉado]] kaj en la Darfura regiono de [[Sudano]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Ĝi povas esti kutime trovita en arbarkovritaj vivejoj kiel ekzemple la [[Mjombaro|miombo-maldensarbaro]], arbarkovrita [[savano]], kaj arbaraj randoj kaj maldensejoj. Ĝi ankaŭ povas esti trovita en pli malfermaj vivejoj kiel ekzemple la duonarida akacia arbustaro kaj duondezertoj.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Por reproduktado kaj nestumado ili preferas pli sekajn areojn kaj evitas riverojn, lagojn, valojn, kaj ankaŭ humidajn areojn. Ili nestumas kaj ene kaj ekster arbaraj areoj, tamen, kiam ili nestumas ekster arbarkovritaj areoj, ili preferas nudajn areojn ofte tiujn kiuj estis lastatempe forbruligitaj.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== Kutimaro ==

=== Voĉo ===
La ruĝvanga kaprimulgo havas du ĉefajn flugvokojn. Unu estas optimismeca &quot;K! K! K! K!&quot; kaj la alia estas severa &quot;oar! oar! oar!&quot; ili estas kantataj kun etaj paŭzoj. La kaprimulgo ankaŭ havas teritorieman kanton, ĝi komenciĝas per preparaj tusoj &quot;K-uup...K-uup...K-uup&quot; kun la &quot;K&quot; en la tuso estanta pli mola versio de la K! flugvoka. Poste, la kaprimulgo komencas brui je 31 kaj 32–37,5 notoj/sekundo, ĉi tiu tumulto daŭras kelkajn minutojn kaj komencos malrapidiĝi proksime de la fino. Kiam alia ruĝvanga kaprimulgo eniras la teritorion, la tumulto ŝanĝiĝos al alia kanto depende de la sekso de la entrudiĝinto. Masklo estos renkontita kun ''oar''-ado simila al tiu de la flugvoko, dum ino estos salutita per kanto kiu sonas kiel ronronado.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

=== Manĝado ===
La ruĝvanga kaprimulgo ĉefe ĉasas ĉe [[krepusko]] kaj frua nokto sed ankaŭ estis vidita ĉasi en la lunlumo kaj ĉe tagiĝo.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; Ili manĝas ĉefe [[skarabo]]jn, sed manĝas ankaŭ [[tineo]]jn, [[akrido]]jn kaj aliajn fluginsektojn.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; [[Kaprimulgoj]] estas lertaj ĉasistoj kaj povas plenigi siajn stomakojn dum la mallonga tempo de krepusko. Kaprimulgoj ofte forlasas sian teritorion dum ĉasado, kaj eĉ vojaĝas al malsamaj vivejoj. Ĝi en malfermaj maldensarbaroj kaj akvotruoj kie ĝi povas trinki akvon dum flugado, ili ankaŭ ĉasas ĉe vojoj kie insektoj kolektiĝas ĉar ili estas altiritaj al stratlumoj. Ili ĉefe ripozas malalte ĝis la grundo por rigardi sian predon, kaj post kiam ili ekvidis, ili saltos al ĝi, kaptos ĝin kaj alteriĝos reen sur la sama loko, kiun ili komencis. Ili ne nur uzas ĉi tiun taktikon, ili foje flugos kaj serĉos sian predon. Ilia ĉefa maniero trovi predon estas uzi siajn grandajn okulojn, kiuj estas bone ekipitaj por vidi en la mallumo, tamen ili ne povas vidi en kompleta mallumo.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

=== Reproduktado ===
Ruĝvangaj kaprimulgoj estas monogama specio, ambaŭ partneroj gardas la neston kaj la masklo observas la neston nokte kaj la ino tage.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; La reprodukta periodo kutime okazas de septembro ĝis novembro.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; La masklo trovas kaj postulas teritorion dum la [[reprodukta sezono]] kaj ene de ĉi tiu teritorio, li komencas sian teritorian kanton, kiu konsistas el bruado dum la nokto, farante aliajn masklojn scii ke tio estas lia teritorio kaj invitante inojn. La tumultado estas kontinua kaj povas daŭri plurajn minutojn, tamen kiam la luno estas obstrukcita la tumultado provizore haltas. Se alia masklo alproksimiĝas al sia teritorio, la ruĝvanga kaprimulgo komencas ''oar''-umi ĝis ili estas fortimigitaj, kaj li komencas ronroni se ino alproksimiĝas. Post kiam ino alproksimiĝas, ŝi inspektos lian teritorion, kaj se taŭgas ŝi decidos pri nestoloko kaj ili tuj komencos reproduktiĝi. Ĉar bruo altiros predantojn, la masklo ĉesas muĝi dum reproduktado, kaj kantos nur kiam li ŝanĝas lokon por ke la ino gardu la neston.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

Simile al aliaj kaprimulgoj, la reproduktaj kutimoj de la ruĝvanga kaprimulgo ŝajnas sekvi lunan horaron, kvankam tio ankoraŭ devas esti konfirmita. Sekvante ĉi tiun ciklon, la kaprimulgoj demetas siajn ovojn ĉirkaŭ unu semajnon post [[plenluno]]. Anstataŭaj ovodemetoj ne sekvas ĉi tiun ciklon.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

La ruĝvanga kaprimulgo kutime demetas po du ovojn por ovodemetado kun [[kovado]] de 15–17 tagoj, tamen oni vidis ilin demeti ankaŭ nur unu ovon. Demeti unu ovon pli ofte vidiĝas ĉe anstataŭaj ovodemetoj. La ovoj estas brilaj kaj estas kutime palrozkremkoloraj. La ovoj estas averaĝe 27.17 x 20.09 mm kaj pezas averaĝe 5.86 g. Ruĝvangaj kaprimulgoj ne faras nestojn, ili simple faras malgrandajn sulkojn sur la grundo de sia elektita loko kaj demetas siajn ovojn tie. La plumaro de la birdo faras perfektan kamuflaĵon, do la ĉeesto de nesto nur informus predantojn pri ilia loko. La ĉefa problemo kun tiel bone kaŝita nesto estas, ke la gepatroj malfacile trovas ĝin mem. Por solvi ĉi tiun problemon, la ruĝvanga kaprimulgo uzas blokojn el [[kvarcito]] kiel indikilojn por konduki ilin al sia nesto.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
* Ruĝvanga kaprimulgo - [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/406.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
*[https://thebdi.org/2024/10/14/rufous-cheeked-nightjar-caprimulgus-rufigena/ Ruĝvanga kaprimulgo] Strukturita gvidilo de specioj en suda Afriko

{{Birdoj}}
[[Kategorio:Kaprimulgoformaj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>dwd8416eoir3gfuk4rr5uvkh8jlccrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sakyo Komatsu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>931679</id>
    <revision>
      <id>9470679</id>
      <parentid>9279808</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T05:29:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4349" sha1="ouwrp0udt3yuet17wwn1y9nprdp4mu3" xml:space="preserve">{{Informkesto verkisto}}
'''Sakyō KOMATSA''' ({{lang-ja|小松 左京|t=''Komatsu Sakyō''}}; naskita la 28-an de januaro 1931 en Nishi-ku, [[Osako]] kiel '''Minoru Komatsu''' ({{lang-ja|小松 実|t=''Komatsu Minoru''}}); mortis la 26-an de julio 2011) estis japana scienfikcia verkisto, unu el la plej famaj japanaj sciencfikciaj verkistoj, kune kun [[Kōbō Abe]] kaj [[Shinichi Hoshi]] (1926–1997), filmscenaristo. Plurfoje gajninto de la Seiun-premio. Li iam estis nomita la &quot;reĝo de japana sciencfikcio&quot;.&lt;ref&gt;''The Encyclopedia of Science Fiction'', [http://www.sf-encyclopedia.com/entry/komatsu_sakyo paĝo 676]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Komatsu topped in the writers ranking of All-Time Best survey of S-F Magazine in 2006.  ({{cite web|url=http://www.locusmag.com/2006/News/03_HayakawaAllTimePoll.html|title=Hayakawa's SF Magazine's All-Time Best SF|date=March 10, 2006|accessdate=July 29, 2011}})&lt;/ref&gt;

Li diplomiĝis ĉe la [[Universitato de Kioto]] kun grado en [[itala literaturo]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.centerforbookculture.org/review/02_2_inter/interview_masaki.html|title=Archived copy|access-date=2007-03-10|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070310184546/http://www.centerforbookculture.org/review/02_2_inter/interview_masaki.html|archive-date=2007-03-10}}&lt;/ref&gt; Li laboris kiel redaktoro, ĵurnalisto kaj fabrikestro.&lt;ref name=&quot;jt&quot;&gt;[http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20110729a8.html &quot;Sci-fi pioneer Komatsu dies at age 80&quot;], ''The Japan Times'', July 29, 2011&lt;/ref&gt;

La unua sciencfikcia publikaĵo de Sakjo Komatsu estis la novelo &quot;Paco al la Tero&quot; ( japane: ''Chi niwa heiwa o'', 1961). Laŭ la literatura kritikisto [[:ru:Харитонов,_Евгений_Викторович|Jevgenij Ĥaritonov]], Komatsu poste komencis krei &quot;bone efektivigitajn, sed sincere komercajn furorlibrojn&quot;. Samtempe, en siaj verkoj, la aŭtoro lerte kombinis &quot;gajnan intrigon kun problemaj kaj socie akraj temoj, kaj elegantan stilon&quot;. Tamen, de romano al romano, la roluloj perdis sian psikologian integrecon kaj pli kaj pli komencis simili al monotonaj funkcioj.

En Japanio, lia verko estas klasifikita kiel &quot;amasromanoj&quot; ene de la sciencfikcia ĝenro (''kagaku shōsetsu''). Li ankaŭ laboris kiel ĵurnalisto kaj raportisto ''por Radio Osako''. En 1985, li gajnis ''la Nihon SF Taisho Premion'', japanan premion donitan al sciencfikciaj verkistoj.

Kelkaj romanoj de Komatsu, inkluzive de &quot;La Morto de la Drako&quot; (1973), &quot;Viruso&quot; (1980), kaj &quot;Adiaŭ, Jupitero&quot; (1982), estis adaptitaj al filmoj.

Lia plej fama libro estas ''La Sinkado de Japanio'' el 1974 (origine ''Nihon chinbotsu''), adaptita al filmo dufoje, en 1973 kaj 2006. La romano prezentas realisman priskribon de giganta [[tertremo]], kiu, post kelkaj monatoj, ekstermas la tutan [[Japana arkipelago|Japanan Arkipelagon]], kaj ĝiaj loĝantoj estas evakuitaj kaj transportitaj al aliaj kontinentoj. La priskribo estas tiel konvinka, ke multaj legantoj kredis je la [[probableco]] de la fenomeno, precipe ĉar la aŭtoro subtenis la fikciajn eventojn per scienca teorio pri la [[Kontinenta drivo|drivo de la kontinentoj]].&lt;ref name=&quot;SMH&quot;&gt;''The New York Times'' obituary, &quot;[https://www.smh.com.au/national/obituaries/scifi-writer-got-the-continental-drift-20110821-1j4lh.html Sci-fi writer got the continental drift]&quot; August 22, 2011 via Sydney Morning Herald&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}

* [https://web.archive.org/web/20061016044120/http://www.nacos.com/komatsu/ Hejmpaĝo de Sakyo Komatsu \(japane)]
* [http://www.booksfromjapan.jp/authors/item/100-sakyo-komatsu J'Lit | Aŭtoroj Sakyo Komatsu | Libroj el Japanio]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131214000000/https://web.archive.org/web/20131214225612/http://www.booksfromjapan.jp/authors/item/100-sakyo-komatsu |date=2013-12-14 }} 
* [http://www.iocorp.co.jp/translated.htm Listo de liaj tradukitaj verkoj]
* [http://www.nippon2007.us/GOH/Toyoda_tribute_to_Sakyo_Komatsu.php Omaĝu lin de Aritsune Toyoda, tradukita de Leslie Furlong] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20260227032427/https://www.nippon2007.us/GOH/Toyoda_tribute_to_Sakyo_Komatsu.php |date=2026-02-27 }}
* Sakyo Komatsu  
* {{IMDb nomo|464596}}  
{{Bibliotekoj}}
{{vivtempo|Komatsu, Sakyo}}
[[Kategorio:Japanaj verkistoj]]
[[Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj]]</text>
      <sha1>ouwrp0udt3yuet17wwn1y9nprdp4mu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rábca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>933050</id>
    <revision>
      <id>9470649</id>
      <parentid>9286431</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T03:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1970" sha1="93szivdkrxse6qlqhyzc7oc9phps77d" xml:space="preserve">{{Geokesto | Rivero
&lt;!-- *** Kapo *** --&gt;
| nomo               = Rábca
| kategorio           = 
&lt;!-- *** Dosiero *** --&gt;
| dosiero              = Abda, Rábca 2020 02.jpg
| dosiero_priskribo    = Rábca ĉe Abda
| notoj                = {{Mapkadro rivero}}
}}
La '''Rábca''' (germane Rabnitz) estas [[rivero]] en [[Hungario]] formita per la kunfluiĝo de 2 riveretoj ĉe la norda limo de [[Osli]], kiu fluas en la riveron [[Mosoni Duna]] ĉe [[Abda]]. La proksima [[Győr]] estas konata kiel urbo de 4 riveroj: Mosoni Duna, Rábca, [[Rába]] kaj [[Marcal]].

== Historio ==
[[Dosiero:RabcaBridge.jpg|eta|maldekstre|Transmeto de ponto]]
La akvokolekta areo de Rábca estis iomete marĉa ĝis la 19-a jarcento. Tiam la agrikulturo postulis pliajn plugterojn, tial oni fosis kanalojn, konstruis digojn. La kurbiĝema rivero Rábca ricevis tute novan, rektan, grandan elfosaĵon. Samtempe tiel oni agis en la ceteraj riveroj en la regiono. Tiam la Rábca fluis al Mosoni-Duna ĝuste ĉe Győr, kiu estis danĝera pro la inundoj. En 1908 oni fosis novan alfluejon ĉe Abda. Ĝuste ĉe Győr estis tie ponto, kiu iĝis superflua, tial la ponto estis transmetita al Abda, kie ĝi estis tre utila. Pli frue akvomuelejoj funkciis laŭ la rivero, nuntempe fiŝkaptistoj ĝuas la riveron.
* vilaĝoj apud Rábca: [[Osli]], [[Acsalag]], [[Bősárkány]], [[Rábcakapi]], [[Tárnokréti]], [[Győrsövényház]], [[Rábapatona]], [[Börcs]] kaj Abda.
* La rivera longo estas 60 km, fakte la rivero kunligas lagon [[Fertő]] kun la [[Danubo]].

== Fontoj ==
* [http://www.digitalisrabakoz.hu/webimages/files/gyorsovenyhaz_hancz_gabor_a_rabca_szabalyozas_tortenete.pdf historio hungare]
* [https://pecatavak.hu/R%C3%A1bcafoly%C3%B3 datenoj hungare] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20260116040922/https://pecatavak.hu/R%C3%A1bcafoly%C3%B3 |date=2026-01-16 }}

[[Kategorio: Karpat-basenaj riveroj]]
[[Kategorio:Riveroj en Hungario]]
[[Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo]]</text>
      <sha1>93szivdkrxse6qlqhyzc7oc9phps77d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nefroza sindromo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>933208</id>
    <revision>
      <id>9470761</id>
      <parentid>9344159</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133359" sha1="j9ump6uyhjkcdkggiwa60zsv0n84wif" xml:space="preserve">{{Informkesto malsano
| Nomo               = Nefroza sindromo
| Dosiero            = Diabetic glomerulosclerosis (1) HE.jpg
| Larĝo de dosiero   = &lt;!-- larĝo de dosiero (defaŭlte 190px) --&gt;
| Priskribo          = Mikroskopia bildo de [[diabeta glomerulosklerozo]], la ĉefa kaŭzo de la nefroza sindromo ĉe plenkreskuloj
| KIM-10             = [https://www.veroscribe.com/icd-10/codes/N04 N04]
| DSM-V              = &lt;!-- kodo de psikiatra diagnozo alternative ankaŭ laŭ la sistemo [[DSM-V]] --&gt;
| DSM-IV             = &lt;!-- laŭ la pli malnova sistemo [[DSM-IV]] --&gt;
| MeshID             = D009404
| MeshYear           = 2026
| MeshName           = Nephrotic Syndrome
&lt;!-- ĉies statistikaj indikoj --&gt;
| Prevalenco         = 5 por {{unuo|100000}}
| Incidenco          = &lt;!-- pojara incidenco --&gt;
| Mortofteco         = &lt;!-- mortofteco --&gt;
| Aĝo                = &lt;!-- tipa (la plej ofta) aĝo de apero --&gt;
| Aĝo2               = &lt;!-- eventuala dua maksimumo de apero --&gt;
| Stat               = &lt;!-- fonto de statistiko, necesas fermi en &lt;ref&gt;&lt;/ref&gt; --&gt;
&lt;!-- ♂ viraj statistikaj indikoj --&gt;
| Prevalenco-virinoj = &lt;!-- prevalenco ĉe virinoj --&gt;
| Incidenco-virinoj  = &lt;!-- pojara incidenco ĉe virinoj --&gt;
| Mortofteco-virinoj = &lt;!-- mortofteco ĉe virinoj --&gt;
| Aĝo-virinoj        = &lt;!-- Tipa (la plej ofta) aĝo de apero ĉe virinoj --&gt;
| Aĝo2-virinoj       = &lt;!-- Dua maksimumo de apero ĉe virinoj --&gt;
| Stat-virinoj       = &lt;!-- fonto de statistiko, necesas fermi en &lt;ref&gt;&lt;/ref&gt; --&gt;
&lt;!-- ♀ inaj statistikaj indikoj --&gt;
| Prevalenco-viroj   = &lt;!-- prevalenco ĉe viroj --&gt;
| Incidenco-viroj    = &lt;!-- incidenco ĉe viroj --&gt;
| Mortofteco-viroj   = &lt;!-- mortofteco ĉe viroj --&gt;
| Aĝo-viroj          = &lt;!-- Tipa (la plej ofta) aĝo de apero ĉe viroj --&gt;
| Aĝo2-viroj         = &lt;!-- Dua maksimumo de apero ĉe viroj --&gt;
| Stat-viroj         = &lt;!-- fonto de statistiko, necesas fermi en &lt;ref&gt;&lt;/ref&gt; --&gt;
&lt;!-- Klinika bildo --&gt;
| Paso               = kronika
| Kaŭzo              = [[malsano de minimumaj ŝanĝoj]], [[fokusa segmenta glomerulosklerozo]], [[membrana nefropatio]], [[diabeto]], [[lupuso]]
| Sistemo            = renoj
}}
'''Nefroza sindromo''' estas rena malsano, al kiu propras alta [[proteinurio]] &gt;3,5 gramoj diurne kaj [[hipoalbuminemio]] (ofte kun [[edemo]]j kaj [[hiperlipidemio]]). Tio estas la ĉefa manifestiĝo de glomerulaj malsanoj.

== Historio ==

En 1827 la angla kuracisto Richard Bright&lt;sup&gt;[[:en:Richard Bright (physician)|en]]&lt;/sup&gt; rimarkis ligon inter proteinurio kaj edemoj unuflanke kaj renaj malsanoj aliflanke. En la 1930-aj — 1940-aj jaroj aperis la termino ''nefroza sindromo'', derivita de ''nefrozo'', kies ĉefa signo estis konsiderata proteinurio&lt;ref name=&quot;10.1093/ndt/gfu077&quot;&gt;{{citaĵo el gazeto
| url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24723546/
| titolo       = Nephrotic syndrome redux
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Glassock 
| persona nomo = Richard J 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Fernando C Fervenza, Lee Hebert, J Stewart Cameron
| gazeto       = The Nephrology Dialysis Transplantation 
| volumo       = 30
| numero       = 1
| paĝoj        = 12–17
| doi          = 10.1093/ndt/gfu077
| dato         = 2015-01
| alirdato     = 2026-01-20
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Inter la enkondukintoj de tiu ĉi termino estis la sovetia nefrologo Jevgenij Tarejev, uzinta ĝin en sia monografio &quot;Bright-anemio&quot; ({{l-ru|Анемия брайтиков}}) en 1929. S. Bradley kaj C. Tyson en sia artikolo, publikigita en 1948 en [[The New England Journal of Medicine]], difinis la nefrozan sindromon kiel &quot;[...] kombinon de signifaj edemoj, hipoproteinemio kaj masiva proteinurio kun manko de daŭra kora malsufiĉo [...] Kutime nefroza sindromo estiĝas kaze de kronika glomerulonefrito. Ĝin povas kaŭzi ankaŭ [[amiloidozo]] de la renoj, [[sifiliso]], interkapilara glomerulosklerozo kaj [[trombozo]] de la rena vejno&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18899240/
| titolo       = The nephrotic syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Bradley
| persona nomo = S.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = C. Tyson
| gazeto       = [[The New England Journal of Medicine]]
| volumo       = 238
| numero       = 8
| paĝoj        = 260–277
| doi          = 10.1056/NEJM194802122380705
| dato         = 1948-02-19
| alirdato     = 2026-01-20
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 1958 L. B. Berman kaj G. E. Schreiner surbaze de esploro de 45 pacientoj kun diversaj glomerulaj malsanoj trovis ke la sojla kriterio por diagnozado de la nefroza sindromo estas proteinurio ≥3,5 gramoj diurne&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/13508682/
| titolo       = Clinical and histologic spectrum of the nephrotic syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Berman 
| persona nomo = L. B.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = G. E. Schreiner
| gazeto       = [[The American Journal of Medicine]]
| volumo       = 24
| numero       = 2
| paĝoj        = 249–267
| doi          = 10.1016/0002-9343(58)90314-0
| dato         = 1958-02
| alirdato     = 2026-01-20
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pli grava signo de la nefroza sindromo estas hipoalbuminemio dum la edemoj, hiperlipidemio kaj [[lipidurio]] ne estas nepraj signoj&lt;ref name=&quot;10.1093/ndt/gfu077&quot;/&gt;.

== Kliniko ==

La nefrozan sindromon kaŭzas damaĝoj de la [[renaj glomeruloj]], kiu sen adekvata kuracado ofte progresas kaŭzante estiĝon de la [[kronika rena malsufiĉo]]. Alta proteinurio, sendepende de ties etiologio, damaĝas la renajn glomerulojn, kaŭzante [[Intersticia fibrozo|interstician fibrozon]] kaj atrofion de la kanaletoj, en kiuj okazas reabsorbo de [[albumino]]&lt;ref name=&quot;10.1007/s40620-023-01697-7&quot;&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37466816/
| titolo       = Nephrotic syndrome: pathophysiology and consequences
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Ponticelli 
| persona nomo = Claudio 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Gabriella Moroni
| gazeto       = Journal of Nephrology
| volumo       = 36
| numero       = 8
| paĝoj        = 2179–2190
| doi          = 10.1007/s40620-023-01697-7
| dato         = 2023-11
| alirdato     = 2026-01-20
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Grava nefroza sindromo povas kaŭzi ne nur nerenversigeblan malboniĝon de la rena funkciado, sed ankaŭ vivminacajn statojn kiel [[hipovolumena ŝoko]], vejnaj [[trombembolio]]j kaj infektoj. La centra elemento de la evoluo de proteinurio kaj nefroza sindromo estas damaĝoj de [[podocito]]j, okazantaj ne nur kaze de la &quot;veraj podocitopatioj&quot; kiel la [[malsano de minimumaj ŝanĝoj]] (MMŜ), [[fokusa segmenta glomerulosklerozo]] (FSGS) kaj [[membrana nefropatio]], sed ankaŭ ĉe la aliaj formoj de [[glomerulonefrito]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://cyberleninka.ru/article/n/rol-podotsitarnoy-disfunktsii-v-progressirovanii-hronicheskogo-glomerulonefrita?ysclid=mkms4de5qg297772987
| titolo       = Роль подоцитарной дисфункции в прогрессировании хронического гломерулонефрита
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Чеботарева 
| persona nomo = Н.В.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Бобкова И.Н., Лысенко Л.В.
| gazeto       = Терапевтический архив
| volumo       = 
| numero       = 6
| paĝoj        = 93–97
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 2026-01-20
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Signoj de la podocitaj damaĝoj estas jenaj: 
* ŝanĝo de la strukturo kaj apikala transloko de interpodocita fenda diafragmo;
* restrukturiĝo de la [[aktina citoskeleto]] de la podocitoj kun efekto de platiĝo de piedetoj;
* malkuniĝo de la podocitoj de la glomerula baza membrano;
* [[podociturio]];
* [[podocitopenio]].

Mezuri podociturion kaj ekskrecion de la podocitaj proteinoj ([[nefrino]], [[podocino]] ktp) kun urino estas grave por kompreni gradon de glomerulaj damaĝoj, taksi riskon de estiĝo de glomerulosklerozo kaj prognozi efikecon de la terapio. Multaj nefropatioj, akompanataj de alta proteinurio, havas aŭtoimunan devenon, do la nefroza sindromo ofte sekvigas preskribon de [[glukokortikosteroidoj]] kaj/aŭ [[imunosubpremiloj]]. Tamen ili estas neefikaj kaze de [[diabeta nefropatio]], AA-amiloidozo kaj kelkaj aliaj malsanoj. Ĉe la plenkreskuloj la nefroza sindromo estas inter la precipaj indicoj por preskribi la [[Rena biopsio|renan biopsion]], kio ebligas kompreni tipon de renaj damaĝoj, aktivecon de la malsano kaj elekti la terapion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26844777/
| titolo       = Renal Biopsy in 2015--From Epidemiology to Evidence-Based Indications
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Fiorentino 
| persona nomo = Marco 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Davide Bolignano, Vladimir Tesar, Anna Pisano, Wim Van Biesen, Graziella D'Arrigo, Giovanni Tripepi, Loreto Gesualdo; ERA-EDTA Immunonephrology Working Group
| gazeto       = Kidney International
| volumo       = 43
| numero       = 1
| paĝoj        = 1–19
| doi          = 10.1159/000444026
| dato         = 2016
| alirdato     = 2026-01-21
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Kvankam se temas pri PLA2R-pozitiva membrana nefropatio, aŭ se haveblas kontraŭindicoj por la rena biopsio, KDIGO permesas komenci la terapion sen ricevi histologian konfirmon de la diagnozo&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34556256/
| titolo       = KDIGO 2021 Clinical Practice Guideline for the Management of Glomerular Diseases
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Glomerular Diseases Work Group
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Kidney International
| volumo       = 100
| numero       = 4S
| paĝoj        = S1–S276
| doi          = 10.1016/j.kint.2021.05.021
| dato         = 2021-10
| alirdato     = 2026-01-21
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Etiologio ==
[[Dosiero:Nephrotic syndrome.jpg|eta|Mekanismo de la nefroza sindromo.]]

Kaŭzoj de la nefroza sindromo:
* primaraj renaj malsanoj:
** idiopatiaj formoj de la membrana nefropatio;
** [[fokusa segmenta glomerulosklerozo]];
** [[malsano de minimumaj ŝanĝoj]];
** [[membranoprolifera glomerulonefrito]] (malpli ofte, ĉar plejparte ĝi estas sekundara);
** [[IgA-nefropatio]].
* [[diabeta nefropatio]];
* sistemaj aŭtoimunaj malsanoj:
** [[lupuso]];
** krioglobulinemia vaskulito;
** miksita malsano de kuniga histo;
** ANCA-asociitaj vaskulitoj;
** [[reŭmatoida artrito]];
** [[Sjögren-sindromo]] (ege malofte);
** IgG4-asociita malsano (ege malofte).
* [[amiloidozo]] (AA-tipo kaj AL-tipo, malpli ofte ATTR);
* solidaj tumoroj;
* hemoblastozoj;
* monoklona gamopatio;
* kuraciloj (D-penicilamino, koloida oro, [[litio]], ka);
* infektoj (virusoj de la hepatitoj B kaj C, [[HIV]], infekta endokardito, ka);
* genetikaj formoj (ofte forme de steroidorezista nefroza sindromo).

Etiologio de la nefroza sindromo grave dependas de la aĝo, en kiu estiĝis la malsano. Ĉe la infanoj la precipa kaŭzo estas konsiderata MMŜ, ĉe la plenkreskuloj — membrana nefropatio kaj FSGS, renaj damaĝoj ĉe la sukerdiabeto, aŭtoimunaj kaj aliaj malsanoj.

Esplorado farita en [[Ĉeĥio]] en 1994–2000 montris ke el {{unuo|1574}} pacientoj (190 infanoj aĝaj ≤15 jarojn kaj {{unuo|1384}} plenkreskuloj) kun proteinurio de la nefroza nivelo, du trionoj de la infanoj havis MMŜ (50,5%) aŭ FSGS (12,5%) dum ĉe la plenkreskuloj la etiologiaj faktoroj estis pli variaj: IgA-nefropatio (13,1%), membrana nefropatio  (12,7%), FSGS (10,3%), MMŜ (9,4%), amiloidozo (6,2%), СКВ (5,1%), sukerdiabeto (5,1%) ka&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15507479/
| titolo       = The Czech registry of renal biopsies. Occurrence of renal diseases in the years 1994-2000
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Rychlík
| persona nomo = Ivan
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   =  Eva Jancová, Vladimír Tesar, Alexander Kolsky, Jirí Lácha, Josef Stejskal, Alena Stejskalová, Jirí Dusek, Vladimír Herout
| gazeto       = The Nephrology Dialysis Transplantation
| volumo       = 19
| numero       = 12
| paĝoj        = 3040–3049
| doi          = 10.1093/ndt/gfh521
| dato         = 2004-12
| alirdato     = 2026-01-23
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la registro de [[Svedio]] ĉe 735 plenkreskuloj, ekzamenitaj en 2014–2019, la precipaj kialoj de la nefroza sindromo estis membrana nefropatio (19,0%), MMŜ (18,5%) kaj diabeta nefropatio (16,5%), mapli ofte renkontiĝis FSGS (9,7%), monoklonaj gamopatioj (7,1%), membranoprolifera glomerulonefrito (5,4%), IgA-nefropatio (4,9%), lupuso (4,5%) kaj sistemaj vaskulitoj (1,8%). Probableco de eltrovo de malsanoj dependis de haveblo de aliaj signoj de la renaj damaĝoj. Grava [[hematurio]] estis akompanata de pli granda nombro de sistemaj vaskulitoj (ĝis 9,5%), membranoprolifera glomerulonefrito (ĝis 14,2%) kaj IgA-nefropatio (ĝis 13,4%) inter la kaŭzoj de la nefroza sindromo kaj malpli granda nombro de diabeta nefropatio (ĝis 5,9%) kaj MMŜ (ĝis 9,1%)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37675382/
| titolo       = Causes of nephrotic syndrome in Sweden: The relevance of clinical presentation and demographics
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Jönsson
| persona nomo = Anneli
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Thomas Hellmark, Mårten Segelmark, Anna Forsberg, Karl Dreja
| gazeto       = Frontiers in Nephrology
| volumo       = 3
| numero       = 
| paĝoj        = 1026864
| doi          = 10.3389/fneph.2023.1026864
| dato         = 2023-03-17
| alirdato     = 2026-01-23
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Esploro farita en [[Danio]] en 2013–2018 je 637 plenkreskuloj montris similajn rezultojn. La plej oftaj estis MMŜ (20%), membrana nefropatio (19%) kaj membranoprolifera glomerulonefrito (19%). Mapli ofte renkontiĝis FSGS (9%) kaj diabeta nefropatio (6%)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36730008/
| titolo       = Twenty-four-Year Trends in Incidence and Mortality of Nephrotic Syndrome: A Population-Based Cohort Study
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Vestergaard
| persona nomo = Søren Viborg
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Henrik Birn, Simon Kok Jensen, Henrik Toft Sørensen, Dorothea Nitsch, Christian Fynbo Christiansen
| gazeto       = Epidemiology
| volumo       = 34
| numero       = 3
| paĝoj        = 411–420
| doi          = 10.1097/EDE.0000000000001576
| dato         = 2023-05-01
| alirdato     = 2026-01-23
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La registro farita en [[Japanio]] surbaze de renaj biopsioj ĉe {{unuo|8178}} plenkreskuloj montris ke la precipaj histologiaj diagnozoj estis: membrana nefropatio (23,8%),
MMŜ (20,9%) kaj diabeta nefropatio (10,7%). Malpli ofte renkontiĝis [[lupusa nefrito]] (6,5%), IgA-nefropatio (6,0%), FSGS (5,8%), amiloidozo (3,7%), membranoprolifera glomerulonefrito (2,1%) kaj aliaj renaj damaĝoj. La pacientoj aĝaj ≥65 jarojn grave malpli ofte havis MMŜ (14,2% kompare al 26,6% pli junaj) lupusan nefriton (1,8% kompare al 10,5%), sed pli ofte membranan nefropation (32,5% kompare al 16,2%) kaj amiloidozon (5,5% kompare al 2,2%), dum kontribuo de la aliaj malsanoj ne dependis de la aĝo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37597092/
| titolo       = Renal pathology in adult and paediatric population of Japan: review of the Japan renal biopsy registry database from 2007 to 2017
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Kazunori Goto
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   =  Takahiro Imaizumi, Riku Hamada, Kenji Ishikura, Tomoki Kosugi, Ichiei Narita, Hitoshi Sugiyama, Akira Shimizu, Hitoshi Yokoyama, Hiroshi Sato, Shoichi Mauryama
| gazeto       = Journal of Nephrology
| volumo       = 36
| numero       = 8
| paĝoj        = 2257–2267
| doi          = 10.1007/s40620-023-01687-9
| dato         = 2023-11
| alirdato     = 2026-01-23
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Do la precipaj kontribuantoj al la estiĝo de la nefroza sindromo ĉe la plenkreskuloj estas membrana nefropatio, MMŜ, FSGS, membranoprolifera glomerulonefrito kaj IgA-nefropatio. 

Foje la nefroza sindromo estiĝas sekve de damaĝoj de podocitoj aŭ imunaj reagoj al la nefrotoksaj kuraciloj. 

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-style=&quot;background:#ddd;&quot;
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; | '''Kuraciloj kaŭzantaj la nefrozan sindromon'''
|-
| align=&quot;center&quot; |'''Tipo de renaj damaĝoj'''
| align=&quot;center&quot; |'''Kuraciloj'''
|-
|[[Malsano de minimumaj ŝanĝoj]] || [[nesteroidaj kontraŭinflamaj drogoj]], elektemaj inhibantoj de ciklooksigenazo-2, [[antibiotiko]]j ([[rifampicino]], [[ampicilino]]/[[penicilino]], [[cefalosporino]]j), [[interferono-gama]], oraj drogoj, litio, D-[[penicilamino]], [[izoniazido]], [[bisfosfonatoj]] je altaj dozoj ([[pamidronato]], [[zolendronato]]), [[sulfasalazino]], kontraŭkonvulsiaj drogoj ([[trimetadiono]], [[parametadiono]]), [[etanercepto]], [[tiopronino]]
|-
|[[Fokusa segmenta glomerulosklerozo]] || kontraŭvirusaj drogoj de rekta agado, inhibantoj de mamula celo de rapamicino, inhibantoj de [[kalcineŭrino]], [[antraciklinoj]], [[heroino]], [[litio]], [[interferono]], [[vakcino]]j, [[anabolaj steroidoj]], [[nesteroidaj kontraŭinflamaj drogoj]]
|-
|[[Membrana nefropatio]] || oraj drogoj, D-[[penicilamino]], [[kaptoprilo]], [[probenicido]], [[trimetadiono]], [[nesteroidaj kontraŭinflamaj drogoj]], elektemaj inhibantoj de ciklooksigenazo-2, [[klopidogrelo]], [[litio]]
|-
|ANCA-asociitaj vaskulitoj || antitireoidaj drogoj (propiltiouracilo, metimazolo), [[antibiotiko]]j ([[cefotaksimo]], [[minociklino]], [[rifampicino]]), inhibantoj de faktoro de tumora nekrozo α (iFTNα), [[Psikoaktiva drogo|psikoaktivaj drogoj]] ([[klozapino]], [[tioridazino]]), [[hidralazino]], [[alopurinolo]], D-[[penicilamino]], [[sulfasalazino]], [[levamizolo]], inhibantoj de imunaj kontrolpunktoj
|-
|[[Kuracile kaŭzita lupuso]] || [[hidralazino]], [[prokainamido]], inhibantoj de faktoro de tumora nekrozo α (iFTNα), [[minociklino]], [[izoniazido]], [[rifampino]], D-[[penicilamino]], [[kinidino]], [[metilpodo]]
|}

== Terapio ==

La celoj de la terapio de la glomerulaj malsanoj, laŭ versio de SONG-GD ({{l-en|Standardized Outcomes in Nephrology–Glomerular Disease}}) estas malaltigo de risko de la malboniĝo de la rena funkciado, korvaskulaj komplikiĝoj kaj morto, subpremado de aktiveco de la malsano, pliboniĝo de la funkcia aktiveco de la pacientoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34969698/
| titolo       = A Core Outcome Set for Trials in Glomerular Disease: A Report of the Standardized Outcomes in Nephrology-Glomerular Disease (SONG-GD) Stakeholder Workshops
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Carter 
| persona nomo = Simon A 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Liz Lightstone, Dan Cattran, Allison Tong, Arvind Bagga, Sean J Barbour, Jonathan Barratt, John Boletis, Dawn J Caster, Rosanna Coppo, Fernando C Fervenza, Jürgen Floege, Michelle A Hladunewich, Jonathan J Hogan, A Richard Kitching, Richard A Lafayette, Ana Malvar, Jai Radhakrishnan, Brad H Rovin, Nicole Scholes-Robertson, Hernán Trimarchi, Hong Zhang, Samaya Anumudu, Yeoungjee Cho, Talia Gutman, Emma O'Lone, Andrea K Viecelli, Eric Au, Karolis Azukaitis, Amanda Baumgart, Amelie Bernier-Jean, Louese Dunn, Martin Howell, Angela Ju, Charlotte Logeman, Melissa Nataatmadja, Benedicte Sautenet, Ankit Sharma, Jonathan C Craig; SONG-GD Workshop Investigators
| gazeto       = Clinical Journal of the American Society of Nephrology
| volumo       = 17
| numero       = 1
| paĝoj        = 53–64
| doi          = 10.2215/CJN.07840621
| dato         = 2022-01
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed pro malsufiĉo de grandaj kaj longdaŭraj esploroj tiukampe, ofte oni uzas pli simplajn kriteriojn. Ĉi-foje gravas proteinurio, spegulanta aktivecon de la ĉefa malsano kaj efikecon de la terapio. Metaanalizo de 41 hazardigitaj esploroj kun partopreno de preskaŭ {{unuo|30000}} renaj malsanuloj (plejparto kun sukera diabeto) montris ke malaltiĝo de albuminurio averaĝe je 30% kompare al la kontrola grupo sekvigis malaltiĝon de la risko de la malboniĝo de la rena funkciado (estiĝon de dializdependa kronika rena malsufiĉo aŭ kronika rena malsano de la 4-a grado aŭ duobliĝon de la [[kreatinino]] en la [[sero]]) je 27%&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30635226/
| titolo       = Change in albuminuria as a surrogate endpoint for progression of kidney disease: a meta-analysis of treatment effects in randomised clinical trials
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Heerspink 
| persona nomo = Hiddo J L
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Tom Greene, Hocine Tighiouart, Ron T Gansevoort, Josef Coresh, Andrew L Simon, Tak Mao Chan, Fan Fan Hou, Julia B Lewis, Francesco Locatelli, Manuel Praga, Francesco Paolo Schena, Andrew S Levey, Lesley A Inker; Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration
| gazeto       = The Lancet Diabetes &amp; Endocrinology
| volumo       = 7
| numero       = 2
| paĝoj        = 128–139
| doi          = 10.1016/S2213-8587(18)30314-0
| dato         = 2019-02
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En plejparto de la esploroj dinamiko de proteinurio (albuminurio) estis taksita kiel kompleta remito se ĝi malaltiĝis ĝis &lt;0,3 gramoj diurne (&lt;300 mg/g de kreatinino) aŭ kiel parta remito se ĝi malaltiĝis ĝis &lt;3,5 gramoj diurne aŭ almenaŭ je 50% kompare al la origina kvanto, sed ĝis &lt;3,5 gramoj diurne. Ĉe la nefroza sindromo perdo de albumino kun urino havas ŝlosilan signifon por profilakto de gravaj komplikiĝoj de tiu ĉi stato, precipe de la hipovolumena ŝoko (nefroza krizo), dum subpremado de aktiveco de la ĉefa malsano ebligas preventi aŭ almenaŭ malrapidigi progresantan malboniĝon de la rena funkciado. Por spuri progresantan renan malsufiĉon ekspertoj de KDIGO proponas atenti malkreskon de rapideco de glomerula filtrado kaj zorgi se ĝi malaltiĝis almenaŭ je 40% dum 2–3 jaroj&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

=== Glukokortikoidoj kaj imunosubpremiloj ===

Ofte la nefrozan sindromon kaŭzas aŭtoimunaj malsanoj, kes kuracado sin bazas sur sufiĉe altaj dozoj de glukokortikoidoj kaj sur imunosubpremiloj kiel [[Mycophenolate mofetil]], [[ciklofosfamido]], [[azatioprino]], inhibantoj de [[kalcineŭrino]] ([[ciklosporino]], [[takrolimuso]], [[voklosporino]]), gena-inĝenieraj kuraciloj (precipe [[rituksimabo]]). 

Plejparto de la infanoj kaj adoleskantoj kun idiopatia nefroza sindromo rapide respondas al 8 ĝis 12 semajnojn longa kurso de perbuŝaj glukokortikoidoj, do se mankas datumoj pri sistema aŭ hereda naturo de malsano, oni preskribas tiujn ĉi kuracilojn sen histologia konfirmo de la diagnozo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37659779/
| titolo       = Childhood nephrotic syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Vivarelli 
| persona nomo = Marina 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Keisha Gibson, Aditi Sinha, Olivia Boyer
| gazeto       = Lancet
| volumo       = 402
| numero       = 10404
| paĝoj        = 809–824
| doi          = 10.1016/S0140-6736(23)01051-6
| dato         = 2023-09-02
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Kiel drogoj de la dua linio estas uzataj precipe inhibantoj de kalcineŭrino. Se glukokortikoidoj ne efikis, necesas fari renan biopsion kaj molekula-genetikan esploron, ĉar estas probableco de hereda genezo de la steroidorezista nefroza sindromo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://clinpharm-journal.ru/files/articles/redkie-orfannye-nasledstvennye-zabolevaniya-s-porazheniem-pochek-podhody-k-diagnostike-i-lecheniyu.pdf
| titolo       = Редкие (орфанные) наследственные заболевания с поражением почек: подходы к диагностике и лечению 
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Моисеев
| persona nomo = С.В.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Н.В. Чеботарева, Н.М. Буланов, Е.М. Шилов
| gazeto       = Клиническая фармакология
| volumo       = 32
| numero       = 3
| paĝoj        = 6–18
| doi          = 10.32756/0869-5490-2023-3-6-18
| dato         = 2023
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ĉe la plenkreskuloj la nefroza sindromo povas esti kaŭzita de diversaj malsanoj, inkluzive de tiuj ne bezonantaj imunosubpreman terapion ([[diabeta nefropatio]], AA-amiloidozo, heredaj nefropatioj) aŭ bezonantaj [[kemioterapio]]n ([[AL-amiloidozo]] kaj aliaj variaĵoj de [[monoklona gamopatio de rena signifo]], paraneoplasta glomerulonefrito). Pro tio proteinurio de la nefroza nivelo kaj nefroza sindromo estas konsiderataj inter la ĉefaj indicoj por fari renan biopsion, ebligantan ne nur diferencigi variaĵojn de la renaj damaĝoj, sed ankaŭ taksi aktivecon de la glomerulonefrito kaj elekti skemon de imunosubprema terapio.

Kaze de lupuso, nefrozan sindromon povas kaŭzi proliferaj (III kaj IV klasoj), membrana (V klaso) kaj miksitaj (IV/V kaj III/V klasoj) variaĵoj de [[lupusa nefrito]] kaj lupusa podocitopatio, ne diferencigeblaj sen histologia esploro de la rena biopsaĵo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30773290/
| titolo       = Monogenic causes of chronic kidney disease in adults
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Connaughton 
| persona nomo = Dervla M
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Claire Kennedy, Shirlee Shril, Nina Mann, Susan L Murray, Patrick A Williams, Eoin Conlon, Makiko Nakayama, Amelie T van der Ven, Hadas Ityel, Franziska Kause, Caroline M Kolvenbach, Rufeng Dai, Asaf Vivante, Daniela A Braun, Ronen Schneider, Thomas M Kitzler, Brona Moloney, Conor P Moran, John S Smyth, Alan Kennedy, Katherine Benson, Caragh Stapleton, Mark Denton, Colm Magee, Conall M O'Seaghdha, William D Plant, Matthew D Griffin, Atif Awan, Clodagh Sweeney, Shrikant M Mane, Richard P Lifton, Brenda Griffin, Sean Leavey, Liam Casserly, Declan G de Freitas, John Holian, Anthony Dorman, Brendan Doyle, Peter J Lavin, Mark A Little, Peter J Conlon, Friedhelm Hildebrandt
| gazeto       = Kidney International
| volumo       = 95
| numero       = 4
| paĝoj        = 914–928
| doi          = 10.1016/j.kint.2018.10.031
| dato         = 2019-04
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://clinpharm-journal.ru/files/articles/komplementblokiruyushhaya-terapiya-u-patsientov-s-atipichnym-gemolitiko-uremicheskim-sindromom-i-vtorichnoj-tromboticheskoj-mikroangiopatiej.pdf
| titolo       = Комплементблокирующая терапия у пациентов с атипичным гемолитико-уремическим синдромом и вторичной тромботической микроангиопатией
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Коротчаева
| persona nomo = Ю.В.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Н.Л. Козловская, , С.В. Моисеев
| gazeto       = Клиническая фармакология и терапия
| volumo       = 32
| numero       = 2
| paĝoj        = 7–14
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2023
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Skemoj de imunosubprema terapio de lupusa nefrito grave dependas de ĝia morfologia variaĵo, provoj empirie trovi konvenan skemon povus sekvigi uzadon de malsufiĉa aŭ troa imunosubpremado.

Kaze de sukera diabeto, nefrozan sindromon plej ofte kaŭzas diabeta nefropatio kies histologia konfirmo kutime ne necesas. Tamen foje nefroza sindromo ĉe diabetuloj povus estiĝi sekve de nediabetaj renaj malsanoj kiel IgA-nefropatio aŭ membrana glomerulonefrito, kion konfirmi aŭ ekskludi povas nur rena biopsio. La nediabetan genezon de la nefroza sindromo povas sugesti ĝia rapida formiĝo aŭ rapida progreso de la rena malsufiĉo; tion sugestas ankaŭ hematurio kaj/aŭ aktiva urina sedimentado&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34078418/
| titolo       = The European Rare Kidney Disease Registry (ERKReg): objectives, design and initial results
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Bassanese 
| persona nomo = Giulia 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Tanja Wlodkowski, Aude Servais, Laurence Heidet, Dario Roccatello, Francesco Emma, Elena Levtchenko, Gema Ariceta, Justine Bacchetta, Giovambattista Capasso, Augustina Jankauskiene, Marius Miglinas, Pietro Manuel Ferraro, Giovanni Montini, Jun Oh, Stephane Decramer, Tanja Kersnik Levart  Jack Wetzels, Elisabeth Cornelissen, Olivier Devuyst, Aleksandra Zurowska, Lars Pape, Anja Buescher, Dieter Haffner, Natasa Marcun Varda, Gian Marco Ghiggeri, Giuseppe Remuzzi, Martin Konrad, Germana Longo, Detlef Bockenhauer, Atif Awan, Ilze Andersone, Jaap W Groothoff, Franz Schaefer
| gazeto       = Orphanet Journal of Rare Diseases
| volumo       = 16
| numero       = 1
| paĝoj        = 251
| doi          = 10.1186/s13023-021-01872-8
| dato         = 2021-06-02
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Memorindas ke datumoj de la rena biopsio ofte estas nespecifaj, ĉar la sama morfologia variaĵo de glomerulonefrito povas ĉeesti kaze de diversaj malsanoj. Ekzemple membrana glomerulopatio kutime estas primara kaj akompanata de cirkulado de antikorpoj al PLA2R, sed inter ĝiaj eventualaj etiologiaj faktoroj estas aŭtoimunaj malsanoj (precipe lupuso), malignaj tumoroj, monoklonaj gamopatioj de rena malsano, infektoj kaj kuraciloj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36810342/
| titolo       = CAKUT: A Pediatric and Evolutionary Perspective on the Leading Cause of CKD in Childhood
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Chevalier
| persona nomo = Robert L 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Pediatric Reports
| volumo       = 15
| numero       = 1
| paĝoj        = 143–153
| doi          = 10.3390/pediatric15010012
| dato         = 2023-02-10
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Do rezultoj de la histologia esploro estas konsiderendaj kune kun datumoj de [[anamnezo]] kaj aldonaj esplormetodoj: laboratoriaj ([[antinuklea faktoro]], antikorpoj al duspirala DNA, antikorpoj al Smith-antigeno, antifosfolipidaj korpoj, antikorpoj al la komponanto de la komplemento С1q, kvanto de C3 kaj C4 komponantoj de la komplemento, krioglobulinoj, antikorpoj al mjeloperoksidazo kaj [[proteinazo]], markiloj de la virusoj de hepatitoj B kaj C, monoklonaj imunoglobulinoj ktp)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33039432/
| titolo       = Ciliopathies and the Kidney: A Review
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = McConnachie 
| persona nomo = Dominique J
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Jennifer L Stow, Andrew J Mallett
| gazeto       = American Journal of Kidney Diseases
| volumo       = 77
| numero       = 3
| paĝoj        = 410–419
| doi          = 10.1053/j.ajkd.2020.08.012
| dato         = 2021-03
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Malaltigo de proteinurio ===
[[Dosiero:Ultrasonography of kidney with nephrotic syndrome.jpg|eta|Ultrasono de reno kun la nefroza sindromo.]]

Proteinurio kaze de nefroza sindromo spegulas ne nur gravecon de la patologia procezo, sed ankaŭ per si mem ĝi damaĝas la glomerulojn, kaŭzas interstican fibrozon kaj atrofion de la kanaletoj en kiuj okazas reabsorbo de albumino; ĝi akcelas progresadon de la kronika rena malsano&lt;ref name=&quot;10.1007/s40620-023-01697-7&quot;/&gt;. Malaltigo de proteinurio ĝis 0,5 gramoj diurne aŭ 1–1,5 gramoj diurne ebligas preventi aŭ almenaŭ bremsi progresantan malboniĝon de la rena funkciado. Ĉe nefroza sindromo malaltigo de proteinurio ankaŭ sekvigas kreskon de enhavo de albumino en la sero, kion akompanas malkresko de klinikaj simptomoj kaj metabolaj manifestiĝoj de la nefroza sindromo, malaltiĝo de risko de trombembolaj kaj infektaj komplikiĝoj&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

Kaze de aŭtoimunaj malsanoj proteinurio kutime malkreskas sub influo de imunosubprema terapio, kvankam ĝi ne ĉiam ebligas atingi kompletan remiton kaj kaze de neaŭtoimunaj nefropatioj tute ne havas sencon. Por malaltigi proteinurion sen uzi imunajn mekanismojn estas aplikataj inhibantoj de renin-angiotenzina sistemo (RAS), kies kontraŭproteinuria kaj nefroprotekta efikoj estis pruvitaj antaŭ jardekoj en la esploro REIN&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9217756/
| titolo       = Randomised placebo-controlled trial of effect of ramipril on decline in glomerular filtration rate and risk of terminal renal failure in proteinuric, non-diabetic nephropathy. The GISEN Group (Gruppo Italiano di Studi Epidemiologici in Nefrologia)
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Lancet
| volumo       = 349
| numero       = 9069
| paĝoj        = 1857–1863
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 1997-06-28
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Dum tiu ĉi esploro, kiun partoprenis pacientoj kun nediabetaj nefropatioj kaj daŭra proteinurio, inkluzive de la nefroza nivelo, estis uzata [[ramiprilo]], kio sekvigis malkreskon de la diurna proteinurio proksimume je 30% dum la unua jaro kaj je 50–55% post 2–3 jaroj, dum en la placebo-grupo rimarkindaj ŝanĝoj mankis. Dozodependa kontraŭproteinuria efiko estis registrita ankaŭ dum esplorado de aliaj inhibantoj de angiotenzinkonverta fermento (AKF) kaj blokiloj de angiotenzinaj receptoroj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32201639/
| titolo       = Comparative proteinuria management of different angiotensin-converting enzyme inhibitors or angiotensin receptor blockers for normotensive patients with CKD: a Bayesian network meta-analysis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Huizhen Ye
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Zhihao Huo, Peiyi Ye, Guanqing Xiao, Zhe Zhang, Chao Xie, Yaozhong Kong
| gazeto       = &lt;!-- ekzemple: La Esperantuja Gazeto --&gt;
| volumo       = 
| numero       = 8
| paĝoj        = e8575
| doi          = 10.7717/peerj.8575
| dato         = 2020-03-12
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Efikecon kiel kontraŭproteinuriloj kaj nefroprotektiloj montris ankaŭ inhibantoj de natria-glukoza transportilo de la 2-a tipo (SGLT2), kiuj dum pli ol 10 jaroj estis uzataj por regi [[glikemio]]n ĉe pacientoj kun sukera diabeto de la 2-a tipo. Poste en hazardigitaj placebo-kontrolataj esploroj estis pruvite ke la drogoj de tiu ĉi grupo bremsas progreson de la kronika rena malsano, ĉe tio ilia efikeco ne dependas de haveblo de la diabeto. Esploro DAPA–CKD, dediĉita al nefroprotekta efikeco de [[dapagliflozino]], inkluzivis pli ol {{unuo|4300}} pacientojn kun kronika rena malsano de diversaj etiologioj (proksimume 70% havis diabeton de la 2-a tipo), ricevantajn blokilojn de RAS en stabilaj dozoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34619106/
| titolo       = &lt;!-- titolo de la artikolo --&gt;
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Jongs 
| persona nomo = Niels 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Tom Greene, Glenn M Chertow, John J V McMurray, Anna Maria Langkilde, Ricardo Correa-Rotter, Peter Rossing, C David Sjöström, Bergur V Stefansson, Robert D Tot, David C Wheeler, Hiddo J L Heerspink 10; DAPA-CKD Trial Committees and Investigators
| gazeto       = The Lancet Diabetes &amp; Endocrinology
| volumo       = 9
| numero       = 11
| paĝoj        = 755–766
| doi          = 10.1016/S2213-8587(21)00243-6
| dato         = 2021-11
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Terapio per dapagliflozino po 10 mg diurne, daŭrinta proksimume 2 jarojn, sekvigis rapidan (jam post 2 semajnoj) malaltiĝon de albuminurio averaĝe je 29,3% kompare al la placebo-grupo (p&lt;0,0001). Ĉe la pacientoj kun diabeto de la 2-a tipo kontraŭproteinuria efiko de la drogo estis pli forta ol ĉe la pacientoj sen sukera diabeto (35,1% kaj 14,8% kompare al la placebo). Krome dapagliflozino malaltigis riskon de estiĝo de proteinurio de la nefroza nivelo proksimume je 60%. Esploro EMPA-KIDNEY, dum kiu estis esplorata efikeco de [[empagliflozino]] ĉe pli ol {{unuo|6600}} pacientoj kun kronika rena malsano de diversaj etiologoj, montris malkreskon de albuminurio averaĝe je 19% kompare al la placebo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36331190/
| titolo       = Empagliflozin in Patients with Chronic Kidney Disease
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = The EMPA-KIDNEY Collaborative Group
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = William G Herrington, Natalie Staplin, Christoph Wanner, Jennifer B Green, Sibylle J Hauske, Jonathan R Emberson, David Preiss, Parminder Judge, Kaitlin J Mayne, Sarah Y A Ng, Emily Sammons, Doreen Zhu, Michael Hill, Will Stevens, Karl Wallendszus, Susanne Brenner, Alfred K Cheung, Zhi-Hong Liu, Jing Li, Lai Seong Hooi, Wen Liu, Takashi Kadowaki, Masaomi Nangaku, Adeera Levin, David Cherney, Aldo P Maggioni, Roberto Pontremoli, Rajat Deo, Shinya Goto, Xavier Rossello, Katherine R Tuttle, Dominik Steubl, Michaela Petrini, Dan Massey, Jens Eilbracht, Martina Brueckmann, Martin J Landray, Colin Baigent, Richard Haynes
| gazeto       = [[The New England Journal of Medicine]]
| volumo       = 388
| numero       = 2
| paĝoj        = 117–127
| doi          = 10.1056/NEJMoa2204233
| dato         = 2023-01-12
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En ambaŭ esploroj inhibantoj de SGLT2 estis uzataj samtempe kun blokiloj de RAS, do la rezultoj montras efikecon de kombinita terapio. 

Oni esploras ankaŭ aliajn potenciale nefroprotektajn drogojn. Dum la internacia duobla blinda hazardigita esploro PROTECT oni komparis efikecon de [[sparsentano]], samtempe blokanta endotelinajn kaj angiotenzinajn receptorojn (400 mg diurne) kaj de [[irbesartano]], blokanta angiotenzinajn receptorojn (300 mg diurne), ĉe 404 pacientoj kun IgA-nefropatio&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37015244/
| titolo       = Sparsentan in patients with IgA nephropathy: a prespecified interim analysis from a randomised, double-blind, active-controlled clinical trial
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Heerspink 
| persona nomo = Hiddo J L
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Jai Radhakrishnan, Charles E Alpers, Jonathan Barratt, Stewart Bieler, Ulysses Diva, Jula Inrig, Radko Komers, Alex Mercer, Irene L Noronha, Michelle N Rheault, William Rote, Brad Rovin, Howard Trachtman, Hernán Trimarchi, Muh Geot Wong, Vlado Perkovic; PROTECT Investigators
| gazeto       = Lancet
| volumo       = 401
| numero       = 10388
| paĝoj        = 1584–1594
| doi          = 10.1016/S0140-6736(23)00569-X
| dato         = 2023-05-13
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La esploron partoprenis nur la pacientoj kun proteinurio ≥1 gramo diurne, daŭrinta malgraŭ kuracado per RAS-blokiloj. Post 36 semajnoj uzado de sparsentano sekvigis malaltiĝon de proteinurio je 41% kompare al la placebo (p&lt;0,0001). Rilate sekurecon tiu ĉi drogo similis al irbesartano. 2-jara esploro PROTECT montris ke sparsentano havas ne nur kontraŭproteinurian efikon, sed ankaŭ bremsas malboniĝon de la rena funkciado kompare al irbesartano (diferenco je rapideco de malkresko de glomerula filtrado estis 1,1
ml/minuto/{{unuo|1,73|m|2}} jare profite al sparsentano; p=0,037)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37931634/
| titolo       = Efficacy and safety of sparsentan versus irbesartan in patients with IgA nephropathy (PROTECT): 2-year results from a randomised, active-controlled, phase 3 trial
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Rovin 
| persona nomo = Brad H
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Jonathan Barratt, Hiddo J L Heerspink, Charles E Alpers, Stewart Bieler, Dong-Wan Chae, Ulysses A Diva, Jürgen Floege, Loreto Gesualdo, Jula K Inrig, Donald E Kohan, Radko Komers, Laura Ann Kooienga, Richard Lafayette, Bart Maes, Robert Małecki, Alex Mercer, Irene L Noronha, Se Won Oh, Chen Au Peh, Manuel Praga, Priscila Preciado, Jai Radhakrishnan, Michelle N Rheault, William E Rote, Sydney C W Tang, Vladimir Tesar, Howard Trachtman, Hernán Trimarchi, James A Tumlin, Muh Geot Wong, Vlado Perkovic; DUPRO steering committee and PROTECT Investigators
| gazeto       = Lancet
| volumo       = 402
| numero       = 10417
| paĝoj        = 2077–2090
| doi          = 10.1016/S0140-6736(23)02302-4
| dato         = 2023-12-02
| alirdato     = 2026-01-27
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Ofteco de la kombinita [[klinika fina punkto]]&lt;sup&gt;[[:en:Clinical endpoint|en]]&lt;/sup&gt;, inkluzivinta malaltiĝon de rapideco de glomerula filtrado je 40%, estiĝon de la fina stadio de la kronika rena malsufiĉo aŭ morto pro iu ajn kialo, en la ĉefa grupo estis 9%, dum en la placebo-grupo 13%. Sparsentano havis avantaĝojn kompare al irbesartano ankaŭ ĉe la pacientoj kun FSGS. En la hazardigita klinika esploro DUPLEX ĉe 371 pacientoj kun primara FSGS ofteco de remito (koeficiento proteino/kreatinino en la urino ≤1,5 kaj ĝi malaltiĝis je pli ol 40% kompare al la origina kvanto) en la sparsentana grupo estis 42,0% dum en la irbesartana grupo 26,0%, р=0,009&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37921461/
| titolo       = Sparsentan versus Irbesartan in Focal Segmental Glomerulosclerosis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Rheault
| persona nomo = Michelle N
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Charles E Alpers, Jonathan Barratt, Stewart Bieler, Pietro Canetta, Dong-Wan Chae, Gaia Coppock, Ulysses Diva, Loreto Gesualdo, Hiddo J L Heerspink, Jula K Inrig, Gianna M Kirsztajn, Donald Kohan, Radko Komers, Laura A Kooienga, Kenneth Lieberman, Alex Mercer, Irene L Noronha, Vlado Perkovic, Jai Radhakrishnan, William Rote, Brad Rovin, Vladimir Tesar, Hernán Trimarchi, James Tumlin, Muh Geot Wong, Howard Trachtman; DUPRO Steering Committee and DUPLEX Investigators
| gazeto       = [[The New England Journal of Medicine]]
| volumo       = 389
| numero       = 26
| paĝoj        = 2436–2445
| doi          = 10.1056/NEJMoa2308550
| dato         = 2023-12-28
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed, laŭ datumoj de tiu ĉi esploro, duobla blokilo de endotelinaj kaj angiotenzinaj receptoroj ne bremsis rapidecon de malaltiĝo de rapideco de glomerula filtrado kompare al irbesartano. Por subpremado de aktiveco de RAS oni uzas inhibantojn de AKF aŭ antagonistojn de angiotenzinaj receptoroj, kvankam aktivigo de mineralkortikoidaj receptoroj ankaŭ kontribuas al la progreso de la kronika rena malsano danke al indukto de inflamo kaj fibrozo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31133455/
| titolo       = Mineralocorticoid receptor antagonists and kidney diseases: pathophysiological basis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Barrera-Chimal
| persona nomo = Jonatan
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Sophie Girerd, Frederic Jaisser
| gazeto       = Kidney International
| volumo       = 96
| numero       = 2
| paĝoj        = 302–319
| doi          = 10.1016/j.kint.2019.02.030
| dato         = 2019-08
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://cyberleninka.ru/article/n/rol-giperaktivatsii-mineralokortikoidnyh-retseptorov-v-razvitii-kardiorenalnyh-oslozhneniy-u-patsientov-s-saharnym-diabetom
| titolo       = Роль гиперактивации минералокортикоидных рецепторов в развитии кардиоренальных осложнений у пациентов с сахарным диабетом, перспективы применения селективных нестероидных антагонистов минералокортикоидных рецепторов
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Бобкова
| persona nomo = И. Н.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Терапевтический архив
| volumo       = 95
| numero       = 9
| paĝoj        = 796–801
| doi          = 10.26442/00403660.2023.09.202367
| dato         = 2023
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Metaanalizo de 19 esploroj kiujn partoprenis {{unuo|1646}} pacientoj kun la kronika rena malsano montris ke post kiam oni aldonis al inhibantoj de RAS steroidajn blokilojn de mineralkortikoidaj receptoroj, okazis malaltiĝo de albuminurio je 38,7%, kvankam samtempe triobliĝis risko de ĉesigo de la partopreno en la esploro pro [[hiperkaliemio]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27609359/
| titolo       = Effect of mineralocorticoid receptor antagonists on proteinuria and progression of chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Currie 
| persona nomo = Gemma 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Alison H M Taylor, Toshiro Fujita, Hiroshi Ohtsu, Morten Lindhardt, Peter Rossing, Lene Boesby, Nicola C Edwards, Charles J Ferro, Jonathan N Townend, Anton H van den Meiracker, Mohammad G Saklayen, Sonia Oveisi, Alan G Jardine, Christian Delles, David J Preiss, Patrick B Mark
| gazeto       = BMC Nephrology
| volumo       = 17
| numero       = 1
| paĝoj        = 127
| doi          = 10.1186/s12882-016-0337-0
| dato         = 2016-09-08
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen la nombro de la partoprenintoj estis malsufiĉa por esplori kiel la blokiloj de mineralkortikoidaj receptoroj influas riskon de korvaskulaj aŭ renaj finoj.

[[Finerenono]] estas relative nova nesteroida antagonisto de mineralkortikoidaj receptoroj, montrinta dum antaŭklinikaj esploroj pli fortan kontraŭinflaman kaj kontraŭfibrozan efikecon ol steroidaj drogoj de la sama grupo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29437893/
| titolo       = Selective Mineralocorticoid Receptor Cofactor Modulation as Molecular Basis for Finerenone's Antifibrotic Activity
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Grune 
| persona nomo = Jana 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Niklas Beyhoff, Elia Smeir, Remigiusz Chudek, Annelie Blumrich, Zsofia Ban, Sarah Brix, Iris R Betz, Michael Schupp, Anna Foryst-Ludwig, Robert Klopfleisch, Philipp Stawowy, René Houtman, Peter Kolkhof, Ulrich Kintscher
| gazeto       = Hypertension
| volumo       = 71
| numero       = 4
| paĝoj        = 599–608
| doi          = 10.1161/HYPERTENSIONAHA.117.10360
| dato         = 2018-04
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Dum hazardigita placebo-kontrolita esploro ĉe 823 pacientoj kun [[diabeta nefropatio]], ricevintaj blokilojn de RAS, finerenono sekvigis dozodependan malaltiĝon de koeficiento albumino/kreatinino je 21–38% kompare al la placebo-grupo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26325557/
| titolo       = Effect of Finerenone on Albuminuria in Patients With Diabetic Nephropathy: A Randomized Clinical Trial
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Bakris
| persona nomo = George L
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Rajiv Agarwal, Juliana C Chan, Mark E Cooper, Ron T Gansevoort, Hermann Haller, Giuseppe Remuzzi, Peter Rossing, Roland E Schmieder, Christina Nowack, Peter Kolkhof, Amer Joseph, Alexander Pieper, Nina Kimmeskamp-Kirschbaum, Luis M Ruilope; Mineralocorticoid Receptor Antagonist Tolerability Study–Diabetic Nephropathy (ARTS-DN) Study Group
| gazeto       = JAMA
| volumo       = 314
| numero       = 9
| paĝoj        = 884–894
| doi          = 10.1001/jama.2015.10081
| dato         = 2015-09-01
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Dum pli granda placebo-kontrolita esploro FIDELIO-DKD ĉe {{unuo|5734}} pacientoj kun kronika rena malsano kaj sukera diabeto de la 2-a tipo, ricevintaj RAS-blokilojn je maksimume elteneblaj dozoj, post kuracado per finerenono dum 4 monatoj ankaŭ estis trovita malaltiĝo de koeficiento albumino/kreatinino en urino je 31% kompare al la placebo-grupo kaj tiu ĉi nivelo daŭris dum la tuta terapio (mediane 2,6 jarojn)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33264825/
| titolo       = Effect of Finerenone on Chronic Kidney Disease Outcomes in Type 2 Diabetes
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Bakris 
| persona nomo = George L
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Rajiv Agarwal, Stefan D Anker, Bertram Pitt, Luis M Ruilope, Peter Rossing, Peter Kolkhof, Christina Nowack, Patrick Schloemer, Amer Joseph, Gerasimos Filippatos; FIDELIO-DKD Investigators
| gazeto       = [[The New England Journal of Medicine]]
| volumo       = 383
| numero       = 23
| paĝoj        = 2219–2229
| doi          = 10.1056/NEJMoa2025845
| dato         = 2020-12-03
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En la sama esploro uzado de finerenono sekvigis pruvitan malaltiĝon de risko de malbonaj renaj finoj (rena malsufiĉo, malaltiĝo de sera kreatinino je 40% kaj pli, morto pro la renaj malsanoj) je 18% (р=0,001) kaj malaltiĝon de la korvaskulaj malbonaj finoj je 14% (р=0,03). En la finerenona grupo oni devis ĉesigi la partoprenon pro hiperkaliemio pli ofte (2,3%) ol en la placebo-grupo (0,9%), tamen la diferenco ne estis grandega, speciale kompare al diferenco inter kombinita terapio per inhibantoj de AKF kaj antagonistoj de angiotenzinaj receptoroj dum la antaŭaj esploroj. Nefroprotekta efikeco de finerenono estis pruvita ankoraŭ nur ĉe pacientoj kun diabeta nefropatio.

Kiel alternativo povas servi subpremado de malbonaj efikoj de aldosterono per drogoj, elekteme inhibantaj [[aldosteronsintazo]]n&lt;sup&gt;[[:en:Aldosterone synthase|en]]&lt;/sup&gt;. Dum placebo-kontrolita esploro de la 2-a fazo ĉe 586 pacientoj kun kronika rena malsano kuracado per tia drogo (BI 690517), samtempe kun RAS-inhibantoj kaj empagliflozino, sekvigis dozodependan malaltiĝon de albuminurio. Hiperkaliemio dum uzado de inhibanto de aldosteronsintazo estis pli alta (10–18%) ol en placebo-grupo (6%), sed altiĝo de enhavo de [[kalio]] en sero je 86% de la kazoj ne postulis enmiksiĝon&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38109916/
| titolo       = Efficacy and safety of aldosterone synthase inhibition with and without empagliflozin for chronic kidney disease: a randomised, controlled, phase 2 trial
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Tuttle
| persona nomo = Katherine R
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Sibylle J Hauske, Maria Eugenia Canziani, Maria Luiza Caramori, David Cherney, Lisa Cronin, Hiddo J L Heerspink, Christian Hugo, Masaomi Nangaku, Ricardo Correa Rotter, Arnold Silva, Shimoli V Shah, Zhichao Sun, Dorothea Urbach, Dick de Zeeuw, Peter Rossing; ASi in CKD group
| gazeto       = Lancet
| volumo       = 403
| numero       = 10424
| paĝoj        = 379–390
| doi          = 10.1016/S0140-6736(23)02408-X
| dato         = 2024-01-27
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Hipoalbuminemio ===

Hipoalbuminurio estas grava kriterio je diagnozado de la nefroza sindromo kaj kontribuas al estiĝo de edemoj, hiperlipidemio kaj hiperkoaguliĝo, propraj al tiu ĉi stato. Antaŭe por terapio de hipoalbuminemio estis uzataj envejnaj infuzioj de albumino, sed nun oni preferas eviti tion, ĉar tiaj infuzioj povas sekvigi troan altiĝon de la enhavo de albumino en la sero. Krome la infuzita albumino estas rapide eliĝanta kun urino, kio kaŭzas pliajn damaĝojn de la renaj glomeruloj kaj kanaletoj. Kaze de hipovolumena ŝoko, albuminaj infuzioj povas provoki pulman edemon&lt;ref name=&quot;10.1007/s40620-023-01697-7&quot;/&gt;.

Ekspertoj de KDIGO opinias ke la envejna infuzado de albumino eblas ĉe pacientoj kun hipoalbuminemio &lt;20 gramoj/litro, rezistemaj al la [[diuretikoj]] (do mankis respondo al la envejna infuzado de diuretiko je maksimuma dozo aŭ al kombinita diuretika terapio)&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;. Solvaĵo de albumino je la dozo 25–50 gramoj povas esti infuzita 30–60 minutojn antaŭ la envejna infuzo de maŝa diuretiko aŭ samtempe kun ĝi. Tamen ankoraŭ malmultas pruvoj de efikeco de tiu ĉi terapio. Metaanalizo de 13 etaj prospektivaj esploroj (n=422), montris ke samtempa infuzado de albumino kaj [[furosemido]] sekvigis kreskon de [[diurezo]] averaĝe je 31,5 ml hore kompare al aplikado de sole furosemido&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34851962/
| titolo       = Diuretic effect of co-administration of furosemide and albumin in comparison to furosemide therapy alone: An updated systematic review and meta-analysis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo =  Tao Han Lee
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = George Kuo, Chih-Hsiang Chang, Yen Ta Huang, Chieh Li Yen, Cheng-Chia Lee, Pei Chun Fan, Jia-Jin Chen
| gazeto       = PLoS One
| volumo       = 16
| numero       = 12
| paĝoj        = e0260312
| doi          =  10.1371/journal.pone.0260312
| dato         = 2021-12-01
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Duiretika efiko de furosemido kun albumino estis pli forta ĉe la pacientoj kun enhavo de albumino en la sero malpli ol 25 gramoj/litro kaj/aŭ kaze de pli altaj dozoj de albumino (&gt;30 gramoj). Aŭtoroj de alia metaanalizo, inkluzivinta 4 hazardigitajn esplorojn (n=75) konkludis ke ankoraŭ malsufiĉas datumoj por taksi efikecon de albumino je terapio de la nefrozaj edemoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35239032/
| titolo       = Furosemide and albumin for the treatment of nephrotic edema: a systematic review
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Hedin 
| persona nomo = Erin 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Vid Bijelić, Nick Barrowman, Pavel Geier
| gazeto       = Pediatric Nephrology
| volumo       = 37
| numero       = 8
| paĝoj        = 1747–1757
| doi          = 10.1007/s00467-021-05358-4
| dato         = 2022-08
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Edemoj ===
[[Dosiero:Gezichtsoedeem.jpg|eta|Edemoj ĉe la nefroza sindromo.]]

Ĉe la nefroza sindromo likvaĵoj kutime akumuliĝas je intersticaj spacoj, kvankam en pezaj kazoj povas estiĝi [[anasarko]] kune kun akumuliĝo de likvaĵoj en [[pleŭro]] kaj [[abdomeno]]. Gravaj edemoj de la kruroj povus esti akompanataj de malfacilaĵoj dum marŝado, kaŭzi sangocirkulajn perturbojn, altigi riskon de ulceroj kaj haŭtaj infektoj, de vejna trombozo.

Origine oni konsideris kiel kaŭzon translokiĝon de likvaĵoj de la vaskuloj al la interstica spaco sekve de malkresko de [[onkotika premo]] de sangoplasmo fone de hipoalbuminemio (hipovolumenaj edemoj). Hipovolumena ŝoko kaj malkresko de rena sangocirkulado kaŭzas aktiviĝon de [[simpata nerva sistemo]] kaj RAS, altiĝon de rezistado de aferentaj kaj eferentaj [[arteriolo]]j, detenon de [[natria klorido]]. Tamen eksperimentaj datumoj montras ke malaltiĝo de la onkotika premo en la vaskuloj estas akompanata de samtempa malaltiĝo de la onkotika premo en interstica spaco, kio malhelpas eliĝon de likvaĵoj el la vaskuloj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23529637/
| titolo       = Over- or underfill: not all nephrotic states are created equal
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Bockenhauer
| persona nomo = Detlef
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Pediatric Nephrology
| volumo       = 28
| numero       = 8
| paĝoj        = 1153–1156
| doi          = 10.1007/s00467-013-2435-6
| dato         = 2013-08
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Plasmodium falciparum nephrosis edema PHIL 3894 lores.jpg|eta|maldekstre|Anasarko kaŭzita de la nefroza sindromo.]]

Ĉe parto de pacientoj kun nefroza sindromo, volumeno de la cirkulantaj likvaĵoj ne estas tro (mal)alta, do la edemojn povus kaŭzi same malsufiĉo aŭ abundo da likvaĵoj. Oni klarigas la hipervolumenajn edemojn per aktiviĝo de epiteliaj natriaj kanaloj je distalaj kanaletoj kaj kolektaj tubetoj (eble sub influo de proteazoj, eliĝantaj kun urino), deteno de natria klorido kaj altiĝo de penetrebleco de la renaj kapilaroj. Eble al tio kontribuas ankaŭ rezistemo de la kanaletoj al [[Aŭriklo (koro)|aŭrikla]] natriuretika peptido kaj mallarĝiĝo de arterioloj ĉe aktiviĝo de simpata nerva sistemo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22718186/
| titolo       = The pathophysiology of edema formation in the nephrotic syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Siddall
| persona nomo = Eric C
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Jai Radhakrishnan
| gazeto       = Kidney International
| volumo       = 82
| numero       = 6
| paĝoj        = 635–642
| doi          = 10.1038/ki.2012.180
| dato         = 2012-09
| alirdato     = 2026-01-28
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Supozeble ne hipoalbuminemio, sed la menciitaj mekanismoj havas precipan signifon je estiĝo de la edemoj ĉe nefroza sindromo, sendepende de volumeno de la cirkulantaj likvaĵoj&lt;ref name=&quot;10.1007/s40620-023-01697-7&quot;/&gt;.

La terapio de la edemoj ĉe nefroza sindromo sin bazas sur uzado de maŝaj diuretikoj kun limigo de la konsumado de [[natrio]] ĝis 1,2–2 gramoj diurne&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;. Kaze de etaj periorbitaj edemoj kaj piedaj edemoj la diuretikoj ne necesas. Kaze de steriodosentema nefroza sindromo, glukokortikoidoj povas fortigi duirezon post 7 ĝis 10 tagoj de la terapio. Pacientoj kun gravaj nefrozaj edemoj kutime bezonas altajn dozojn de maŝaj diuretikoj (ĝis 250–500 mg de furosemido) pro pli larĝa distribuo de la drogoj fone de hipoalbuminemio aŭ ligiĝo de la drogo al la filtranta albumino. Furosemido havas mallongan periodon de duoneliĝo, pro kio kutime ĝi estas uzata dufoje tage&lt;ref name=&quot;Нефротический криз&quot;&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://med-click.ru/uploads/files/docs/neotlozhnaya-pomosch-pri-nefroticheskom-krize.pdf
| titolo       = Нефротический криз – неотложное состояние у больных с нефротическим синдромом
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Козловская 
| persona nomo = Л.В.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Бобкова И.Н., Чеботарева Н.В., Фомин В.В., Рощупкина С.В.
| gazeto       = Терапевтический архив
| volumo       = 6
| numero       = 6
| paĝoj        = 68–73
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2012
| alirdato     = 2026-01-30
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Kaze de grava nefroza sindromo povas malboniĝi alsorbado de la diuretikoj pro intestaj edemoj, do por altigi urinigan efikon de furosemido estas aplikataj envejnaj infuzioj, inkluzive forme de senĉese infuzado. Foje por superi rezistemon al la maŝaj diuretikoj, ili estas kombinataj kun [[tiazido]]j celante bloki reabsorbon de natrio je diversaj partoj de nefrono. Tiazida diuretiko estas preskribata 2 ĝis 5 horojn antaŭ furosemido&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

Por fortigi diurezon kaj profilakti hipokaliemion, povas esti uzataj ankaŭ kaliŝparaj diuretikoj kiel [[spironolaktono]] kaj [[amilorido]]. Kaze de rezistemaj edemoj, speciale se haveblas akutaj renaj damaĝoj, povas esti aplikataj [[ultrafiltrado]] kaj/aŭ [[sangodializo]]. Ĉe pacientoj kun hipovolumena ŝoko ([[Takikardio]], malalta sangopremo, signoj de [[dehidratiĝo]], alta nivelo de [[azoto]] en la sango malkongrua al la nivelo de [[kreatinino]], grava hipoalbuminemio) infuzo de diuretikoj povas pligravigi deficiton de la sangovolumeno kaj estigi nefrozan (hipovolemian) krizon — vivminacan staton, kiu manifestiĝas per arteria [[hipotonio]] kaj dolora migranta [[eritemo]]&lt;ref name=&quot;Нефротический криз&quot;/&gt;. Estiĝo de tia eritemo kaj doloroj en la ventro eventuale estas kaŭzataj de loka haŭta hiperproduktado de [[kinino]]j. La sola efika terapio de la nefroza krizo estas transfuzioj de la sangoplasmo&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-style=&quot;background:#ddd;&quot;
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; | '''Rekomendoj de KDIGO pri kuracado de la edemoj kaze de nefroza sindromo'''&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |'''Terapio'''
| align=&quot;center&quot; |'''Komentoj'''
|-
|La unua linio estas maŝaj diuretikoj || * Prefere uzi ilin dufoje tage, sed kaze de malaltiĝo de rapideco de glomerula filtrado eblas preni unufoje tage;&lt;br/&gt; * La dozo kreskas ĝis atingo de adekvata duirezo aŭ ĝis maksimume efika nivelo;&lt;br/&gt; * Se furosemido estas nesufiĉe efika, eblas preskribi longdaŭran diuretikon kiel [[bumetamido]] aŭ [[torasemido]].
|-
|Limigi konsumadon de [[salo]] || Ĝis &lt;2 gramoj diurne (&lt;90 mmol tage)
|-
|Kombini maŝan diuretikon kun aliaj diuretikoj kaze de rezistemaj edemoj || * Ĉiuj tiazidaj diuretikoj je altaj dozoj estas same efikaj;&lt;br/&gt; * Tiazidoj kombine kun maŝaj diuretikoj povas plibonigi urinigan efikon kaj preventi hipokaliemion kaŭzitan de maŝaj aŭ tiazidaj diuretikoj;&lt;br/&gt; * [[Acetazolomido]] povas esti uzata kaze de metabola [[alkalozo]].
|-
|Kontroli nedezirindajn efikojn de diuretikoj || * [[Hiponatriemio]] ĉe kuracado per tiazidoj;&lt;br/&gt; * Malaltiĝo de rapideco de glomerula filtrado;&lt;br/&gt; * Malkresko de volumeno de cirkulantaj likvaĵoj, speciale ĉe la infanoj kaj aĝuloj;&lt;br/&gt; * [[Hiperkaliemio]] ĉe kuracado per [[spironolaktono]] kaj [[eplerenono]], speciale kombine kun inhibantoj de RAS
|-
|Kuracado de pacientoj rezistemaj al la diuretikoj || * [[Amilorido]];&lt;br/&gt; * [[Acetazolomido]];&lt;br/&gt; * Envejna infuzado de maŝaj diuretikoj (boluso aŭ infuzio), inkluzive kombine kun albumino;&lt;br/&gt; * Ultrafiltrado;&lt;br/&gt; * Sangodializo.
|}

=== Trombemboliaj komplikiĝoj ===

Trombozoj kaj trombembolioj estas inter la precipaj komplikiĝoj de la nefroza sindromo; ili povus esti la unua manifestiĝo de la rena malsano. Ĉe la plenkreskuloj ilia ofteco estas averaĝe 25%&lt;ref name=&quot;Тромбоэмболические осложнения нефротического синдрома&quot;&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://omnidoctor.ru/library/izdaniya-dlya-vrachey/terapevticheskiy-arkhiv/ta2020/ta2020_6_nefro/tromboembolicheskie-oslozhneniya-nefroticheskogo-sindroma/
| titolo       = Тромбоэмболические осложнения нефротического синдрома
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Боброва 
| persona nomo = Л.А.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Козловская Н.Л.
| gazeto       = Терапевтический архив
| volumo       = 92
| numero       = 6
| paĝoj        = 105–116
| doi          = 10.26442/00403660.2020.06.000667
| dato         = 2020
| alirdato     = 2026-01-30
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed en klinikaj esploroj ilia ofteco variis de 2% ĝis 37%&lt;ref name=&quot;10.1016/j.rpth.2023.102162&quot;&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37680313/
| titolo       = Thromboembolism in nephrotic syndrome: controversies and uncertainties
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Parker 
| persona nomo = Kathrine 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Omar Ragy, Patrick Hamilton, Jecko Thachil, Durga Kanigicherla
| gazeto       = Research and Practice in Thrombosis and Haemostasis
| volumo       = 7
| numero       = 6
| paĝoj        = 102162
| doi          = 10.1016/j.rpth.2023.102162
| dato         = 2023-08-09
| alirdato     = 2026-01-30
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32274450/
| titolo       = A Systematic Review of Prophylactic Anticoagulation in Nephrotic Syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Lin 
| persona nomo = Raymond 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Georgina McDonald, Todd Jolly, Aidan Batten, Bobby Chacko
| gazeto       = Kidney International Reports
| volumo       = 5
| numero       = 4
| paĝoj        = 435-447
| doi          = 10.1016/j.ekir.2019.12.001
| dato         = 2019-12-12
| alirdato     = 2026-01-30
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La ciferoj varias pro diferencoj je aĝo (plenkreskuloj havas la komplikiĝojn pli ofte), renaj damaĝoj, daŭro de observado kaj diagnozaj metodoj. Ekzemple trombozo de profundaj vejnoj povas ne havi klinikajn simptomojn. Kaze de nefroza sindromo plej ofte estiĝas vejnaj trombemboliaj komplikiĝoj (VTEK), inkluzive de trombozo de profundaj kaj surfacaj vejoj, trombozo de renaj vejnoj, trombembolio de pulma arterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32658957/
| titolo       = Risk factors of venous thromboembolism in patients with nephrotic syndrome: a retrospective cohort study
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Shinkawa 
| persona nomo = Kanna 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Satomi Yoshida, Tomotsugu Seki, Motoko Yanagita, Koji Kawakami
| gazeto       = The Nephrology Dialysis Transplantation
| volumo       = 
| numero       = 
| paĝoj        = gfaa134
| doi          = 10.1093/ndt/gfaa134
| dato         = 2020-07-13
| alirdato     = 2026-01-30
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Tamen rezultoj de klinikaj esploroj montras pli altan riskon de arteriaj trombemolioj kaj trombozoj&lt;ref name=&quot;10.1016/j.rpth.2023.102162&quot;/&gt;. S. Vestergaard kaj kunaŭtoroj en ensploro kun {{unuo|3967}} pacientoj kun unuafoje estiĝinta nefroza sindromo dum la unua jaro trovis altiĝon de risko de arteriaj (3,11-oble) kaj vejnaj (7,11-oble) trombembolioj kompare al ĝenerala populacio&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34979093/
| titolo       = Risk of Arterial Thromboembolism, Venous Thromboembolism, and Bleeding in Patients with Nephrotic Syndrome: A Population-Based Cohort Study
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Viborg Vestergaard
| persona nomo = Søren 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   =  Henrik Birn, Bianka Darvalics, Dorothea Nitsch, Henrik Toft Sørensen, Christian Fynbo Christiansen
| gazeto       = The American Journal of Medicine
| volumo       = 135
| numero       = 5
| paĝoj        = 615–625.e9
| doi          = 10.1016/j.amjmed.2021.11.018
| dato         = 2022-05
| alirdato     = 2026-01-30
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Aliaj esploroj ankaŭ konstatis altan riskon de vejnaj kaj arteriaj trombemboliaj komplikiĝoj ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo, speciale dum la unuaj 6 monatoj post ĝia estiĝo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18158362/
| titolo       = High absolute risks and predictors of venous and arterial thromboembolic events in patients with nephrotic syndrome: results from a large retrospective cohort study
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Mahmoodi 
| persona nomo = Bakhtawar K
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   =  Min Ki ten Kate, Femke Waanders, Nic J G M Veeger, Jan-Leendert P Brouwer, Liffert Vogt, Gerjan Navis, Jan van der Meer
| gazeto       = Circulation
| volumo       = 117
| numero       = 2
| paĝoj        = 224–230
| doi          = 10.1161/CIRCULATIONAHA.107.716951
| dato         = 2008-01-15
| alirdato     = 2026-01-30
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Restas malklare kial la nefroza sindromo estas ofte akompanata de tromboj&lt;ref name=&quot;Тромбоэмболические осложнения нефротического синдрома&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;10.1016/j.rpth.2023.102162&quot;/&gt;. Supozeble altiĝo de penetrebleco de la glomerula filtrilo por diversaj endogenaj substancoj, ne filtriĝantaj tra la glomerula membrano ĉe normalaj fiziologiaj kondiĉoj, sekvigas perdon de naturaj antikoagulantoj eliĝantaj kun urino — ekzemple de antitrombino III, proteinoj C kaj S. Siavice albuminurio kaj hipoalbuminemio kaŭzas kreskon de hepata sintezo de [[fibrinogeno]] kaj aliaj proteinoj kun prokoagulanta aktiveco. Samtempe kun hiperkoaguliĝo kaze de nefroza sindromo malkreskas ankaŭ fibrinolitika aktiveco de la sango pro perdo de [[plasmino]] kun urino kaj altiĝo de aktiveco de [[plasminogeno]] de la 1-a tipo. Misa koaguliĝo de la sango havas precipan rolon je estiĝo de VTEK, dum je patogenezo de arteriaj trombozoj pli gravas hiperaktiveco de trombocitoj, kiu ankaŭ okazas ĉe la nefroza sindromo sekve de hipoalbuminemio, [[hiperfibrinogenemio]], [[hiperlipidemio]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37487015/
| titolo       = The Crosstalk between Nephropathy and Coagulation Disorder: Pathogenesis, Treatment, and Dilemmas
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Zhiwei Qiu
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Xiaocong Pang, Qian Xiang, Yimin Cui
| gazeto       = Journal of the American Society of Nephrology
| volumo       = 34
| numero       = 11
| paĝoj        = 1793–1811
| doi          = 10.1681/ASN.0000000000000199
| dato         = 2023-11-01
| alirdato     = 2026-01-31
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Albumino inhibas agregadon de la trombocitoj, kupliĝante kun [[arakidonata acido]] kaj blokante ĝian konverton je tromboksano A2. Do hipoalbuminemio estas akompanata de altiĝo de la enhavo de tromboksano A2, stimulanta formiĝon kaj aktiviĝon de la trombocitoj. Krome malaltiĝo de nivelo de albumino en la sero stimulas rekompensan sintezon de fibrinogeno kaj la [[faktoro de von Willebrand]] en la hepato, kio fortigas reaktancon de la trombocitoj. Ankaŭ hiperlipidemio estas inter la faktoroj, influantaj la funkciadon de la trombocitoj. Risko de trombemboliaj komplikiĝoj estas pli alta kaze de nefroza sindromo de iu ajn etiologio, kvankam ĝi dependas de morfologia variaĵo de la renaj damaĝoj. La plej alta risko de trombozo estas kaze de [[membrana glomerulonefrito]]. Laŭ datumoj de retrospektiva esploro de {{unuo|1313}} pacientoj kun diversaj morfologiaj variaĵoj de primara glomerulonefrito, ĉe pacientoj kun membrana glomerulonefrito risko de VTEK (konsiderante genron, ĉeeston de maligna tumoro en anamnezo, proteinurion kaj enhavon de albumino en la sero) estis 10,8-oble pli alta ol ĉe la pacientoj kun IgA-nefropatio&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21918501/
| titolo       = Disease-specific risk of venous thromboembolic events is increased in idiopathic glomerulonephritis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Barbour 
| persona nomo = Sean J
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Allen Greenwald, Ognjenka Djurdjev, Adeera Levin, Michelle A Hladunewich, Patrick H Nachman, Susan L Hogan, Daniel C Cattran, Heather N Reich
| gazeto       = Kidney International
| volumo       = 81
| numero       = 2
| paĝoj        = 190–195
| doi          = 10.1038/ki.2011.312
| dato         = 2012-01
| alirdato     = 2026-01-31
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Esploroj montris ke risko de VTEK ĉe la pacientoj kun membrana glomerulonefrito asociiĝas kun ĉeesto de antikorpoj al PLA2R&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37532619/
| titolo       = Serum PLA2R antibody as a predictive biomarker for venous thromboembolism risk in primary membranous nephropathy
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Jiayi Li
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   =  Xu Wang, Shimin Jiang, Wenge Li
| gazeto       = Medicina clínica (Barcelona)
| volumo       = 161
| numero       = 10
| paĝoj        = 417–421
| doi          = 10.1016/j.medcli.2023.06.007
| dato         = 2023-11-24
| alirdato     = 2026-02-01
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en, es
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://www.kireports.org/article/S2468-0249(22)00499-5/fulltext?__cf_chl_rt_tk=dbYfYQ7kG0_pVmnzNuCkfndiZtOR61QkFjAO5OcDW28-1769945540-1.0.1.1-gcvEb16WV8t1yGlaiOTrG42CYbr.zDajY7LUUiQ3eww
| titolo       =  Ponnusamy A.POS-469 a retrospective analysis of venous thromboembolism incidence amongst patients with membranous nephropathy: a single centre experience. Is anti-PLA2R an accessory or an accomplice?
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Jeyalan 
| persona nomo = V
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Stauss M, Liew Kang S
| gazeto       = Kidney International Reports
| volumo       = 
| numero       = 7
| paĝoj        = S209
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2022
| alirdato     = 2026-02-01
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, kvankam ne plu klaras ĉu tiuj ĉi antikorpoj estas biomarkilo de pli alta trombozo aŭ ili rekte kontribuas al ĝi. Plia sendependa prediktoro de VTEK ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo estas hipoalbuminemio. Ĉe la pacientoj kun membrana glomerulonefrito risko de VTEK kreskis 3,9-oble se enhavo de albumino en la sero malaltiĝis ĝis malpli ol 28 gramoj/litro kaj 5,8-oble se ĝia nivelo falis sub 22 gramoj/litro&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22076873/
| titolo       = Venous thromboembolism in patients with membranous nephropathy
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Lionaki 
| persona nomo = Sophia 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Vimal K Derebail, Susan L Hogan, Sean Barbour, Taewoo Lee, Michelle Hladunewich, Allen Greenwald, Yichun Hu, Caroline E Jennette, J Charles Jennette, Ronald J Falk, Daniel C Cattran, Patrick H Nachman, Heather N Reich
| gazeto       = Clinical Journal of the American Society of Nephrology
| volumo       = 7
| numero       = 1
| paĝoj        = 43–51
| doi          = 10.2215/CJN.04250511
| dato         = 2012-01
| alirdato     = 2026-02-01
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En retrospektiva usona esploro kun pli ol {{unuo|7000}} pacientoj kun nefroza sindromo risko de VTEK kreskis proporcie al malaltiĝo de la enhavo de albumino en la sero kaj kreskis kaze de eĉ eta hipoalbuminemio (30,0–39,9 gramoj/litro). Risko de trombaj komplikiĝoj estis maksimuma ĉe la pacientoj kun enhavo de albumino en la sero malpli ol 25 gramoj/litro&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28391310/
| titolo       = Association of serum albumin level and venous thromboembolic events in a large cohort of patients with nephrotic syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Gyamlani 
| persona nomo = Geeta 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Miklos Z Molnar, Jun L Lu, Keiichi Sumida, Kamyar Kalantar-Zadeh, Csaba P Kovesdy
| gazeto       = The Nephrology Dialysis Transplantation
| volumo       = 32
| numero       = 1
| paĝoj        = 157–164
| doi          = 10.1093/ndt/gfw227
| dato         = 2017-01-01
| alirdato     = 2026-02-01
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. KDIGO indikis tiun ĉi nivelon je siaj rekomendoj kiel kriterion por pritaksi pli altan riskon de VTEK ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

Inter pliaj riskofaktoroj de VTEK ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo menciindas [[maljuneco]], alta proteinurio, trombozo je anamnezo, [[trombofilio]], antifosfolipidaj korpoj, malmovebleco, trodikiĝo, malignaj tumoroj, gravedo, {{J|kirurgia operacio}}&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;. Estiĝon de vejnaj kaj arteriaj trombozoj stimulas glukokortikoida terapio, kiun ofte trapasas pacientoj kun nefroza sindromo. 

Kuracado de VTEK ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo ĝenerale estas la sama kiel de tiuj sen la renaj malsanoj. Kontraŭkoaguliĝa terapio prefere komenciĝu je malaltmolekulaj [[heparino]]j, kiuj havas avantaĝojn kompare al nefrakciitaj heparinoj rilate [[farmokinetiko]]n, efikecon kaj sekurecon. Post atingi terapian efikon oni povas transigi pacienton al nerektaj antikoagulantoj, precipe al [[varfarino]], konsiderante tamen riskon de troa hipokoaguliĝo kaj estiĝo de hemoragiaj komplikiĝoj kaze de grava hipoalbuminemio. Do prefere oni preskribu varfarinon post kiam enhavo de albumino en la sero superis 25 gramoj/litro. Optimuma daŭro de la antikoaguliĝa terapio ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo ankoraŭ ne estas trovita. Se mankas la aliaj faktoroj, oni daŭrigu ĝin almenaŭ 6 monatojn post forigo de la nefroza sindromo&lt;ref name=&quot;Тромбоэмболические осложнения нефротического синдрома&quot;/&gt;.

Same mankas striktaj indicoj por profilakta terapio per antikoagulantoj ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo. F. De Pascali kaj kunaŭtoroj faris metaanalizon de 5 etaj esploroj (n=414), kiuj daŭris 3 semajnojn ĝis 5 jarojn, estis nehazardigitaj kaj nur 2 havis kontrolan grupon. Averaĝa ofteco de [[pulma embolio]] fone de antikiaguliĝa terapio estis 1,8%, tiu de trombozo de profundaj vejnoj 0,9%, ofteco de grandaj sangadoj — 2,3%. Du kontrolitaj esploroj montris nepruvitan malaltiĝon de risko de pulma embolio kaj sangado dum terapio per antikoagulantoj. La aŭtoroj faris ankaŭ metaanalizon de 14 esploroj, komparinte oftecon de VTEK ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo ne ricevintaj antikoagulantojn. Averaĝe ĝi estis 10,6%, do oble pli alta ol ĉe la pacientoj ricevintaj antikoagulantojn. Do oni konkludis ke profilakta antikoagula terapio ĉe plenkreskaj pacientoj kun nefroza sindromo ebligas malaltigi riskon de VTEK, sed povas esti akompanata de sangado&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37713623/
| titolo       = Efficacy and safety of prophylactic anticoagulation in patients with primary nephrotic syndrome: a systematic review and meta-analysis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = De Pascali
| persona nomo = Federica
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Francesca Brunini, Giuseppe Rombolà, Alessandro Squizzato
| gazeto       = The Journal of Internal Medicine
| volumo       = 54
| numero       = 2
| paĝoj        = 214–223
| doi          = 10.1111/imj.16227
| dato         = 2024-02
| alirdato     = 2026-02-03
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

KDIGO-rekomendoj indikas ke profilakto de trombembolaj komplikiĝoj necesas ĉe la pacientoj kun grava nefroza sindromo, akompanata de malaltiĝo de enhavo de albumino en la sero ĝis malpli ol 20–25 gramoj/litro kun samtempa altega proteinurio (pli ol 10 gramoj diurne) aŭ aliaj riskofaktoroj — [[korpomasa indico]] pli ol 35 kg/{{unuo|m|2}}, heredaj trombofilioj, kronika kora malsufiĉo de III kaj IV klasoj, longdaŭra senmovo, antaŭnelonge faritaj ortopediaj aŭ abdomenaj operacioj&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

Por taksi neceson de VTEK-profilakto ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo necesas konsideri riskon de sangado, kutime kalkulatan per la skaloj kiel [[HAS-BLED]], origine destinita por la pacientoj kun [[aŭrikla fibrilacio]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20299623/
| titolo       = A novel user-friendly score (HAS-BLED) to assess 1-year risk of major bleeding in patients with atrial fibrillation: the Euro Heart Survey
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Pisters 
| persona nomo = Ron 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Deirdre A Lane, Robby Nieuwlaat, Cees B de Vos, Harry J G M Crijns, Gregory Y H Lip
| gazeto       = Chest
| volumo       = 138
| numero       = 5
| paĝoj        = 1093–1100
| doi          = 10.1378/chest.10-0134
| dato         = 2010-11
| alirdato     = 2026-02-03
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen ĉiuj ĉi iloj ne estas validigitaj por la pacientoj kun nefroza sindromo. KDIGO rekomendas profilakti VTEK per varfarino, kvankam praktikantaj kuracistoj ofte uzas tiucele malaltmolekulajn heparinojn. Efikeco kaj sekureco de la rektaj inhibantoj de la [[koagula faktoro X]]&lt;sup&gt;[[:en:Factor X|en]]&lt;/sup&gt; ([[rivaroksabano]] kaj [[apiksabano]]) kaj [[trombino]] ([[dabigatrano]]) por kuracado kaj profilakto de VTEK ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo ne estis esploritaj en hazardigitaj klinikaj esploroj; publikigitaj provoj de ilia uzado estas etskalaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36064370/
| titolo       = Safety and effectiveness of direct oral anticoagulants in patients with nephrotic syndrome: a report of 21 cases
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Kelddal 
| persona nomo = Sarah 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Anne-Mette Hvas, Erik Lerkevang Grove, Henrik Birn 
| gazeto       = BMC Nephrology 
| volumo       = 23
| numero       = 1
| paĝoj        = 305
| doi          = 10.1186/s12882-022-02929-x
| dato         = 2022-09-05
| alirdato     = 2026-02-03
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. A. Tijani kaj kunaŭtoroj en retrospektiva kohorta esploro komparis rezultojn de aplikado de rektaj perbuŝaj antikoagulantoj kaj varfarino por VTEK-profilakto ĉe 44 pacientoj kun nefroza sindromo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36214262/
| titolo       = Direct Oral Anticoagulants Versus Warfarin for Venous Thromboembolism Prophylaxis in Patients With Nephrotic Syndrome: A Retrospective Cohort Study
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Tijani 
| persona nomo = Aminat 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Eric M Coons, Britta Mizuki, Miranda Dermady, Katerina Stanilova, Ashley L Casey, Muhannad Alqudsi, Mariella Gastanaduy, Ardem Elmayan, Adi Bamnolker, Juan Carlos Q Velez
| gazeto       = Annals of Pharmacotherapy
| volumo       = 57
| numero       = 7
| paĝoj        = 787–794
| doi          = 10.1177/10600280221129348
| dato         = 2023-07
| alirdato     = 2026-02-03
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Ilia efikeco estis simila, sed suma ofteco de grandaj kaj klinike gravaj malgrandaj sangadoj dum uzado de rektaj perbuŝaj antikoagulantoj estis malpli alta ol ĉe la uzado de varfarino (8,0% kaj 26,3%; p=0,21). Inhibantoj de la faktoro X (dabigatrano malpli) aktive kupliĝas kun albumino en la sango, do hipoalbuminemio povas grave influi daŭron de ilia duoneliĝo — necesas pliaj esploroj ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

Ĝenerale oni povas konkludi ke malgraŭ pli alta risko de VTEK, la problemo de VTEK-profilakto ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo restas sen kontentiga solvo. Necesas pliaj esploroj, speciale atentaj al la uzado de rektaj perbuŝaj antikoagulantoj.

=== Hiperlipidemio ===

Hiperlipidemio ofte renkonteblas ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo kaj estas akompanata de malaltiĝo de enhavo de [[kolesterolo]] de [[malaltdensaj lipoproteinoj]] kaj [[tre malaltdensaj lipoproteinoj]], trigliceridoj, [[lipoproteino (a)]] kaj de malaltiĝo de enhavo de [[kolesterolo]] en [[altdensaj lipoproteinoj]]. Tiujn ĉi ŝanĝojn evidente kaŭzas kresko de sintezo de lipoproteinoj en la hepato sekve de hipoalbuminemio kaj perdo de diversaj substancoj, partoprenantaj reguligadon de lipida cirkulado, sed foririntaj kun urino&lt;ref name=&quot;10.1007/s40620-023-01697-7&quot;/&gt;. Perturboj de la lipida cirkulado estas pruvita riskofaktoro de [[aterosklerozo]] kaj rilataj korvaskulaj malsanoj. Krome hiperlipidemio altigas reagemon de la trombocitoj, kio povus stimuli aterotrombajn komplikiĝojn. En 1982 J. Moorhead kaj kunaŭtoroj supozis ke lipidoj havas nefrotoksan efikon kaj povus progresigi la kronikan renan malsanon danke al kreskanta glomerulosklerozo kaj tubulinterstica fibrozo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6128601/
| titolo       = Lipid nephrotoxicity in chronic progressive glomerular and tubulo-interstitial disease
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Moorhead
| persona nomo = J F
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = M K Chan, M El-Nahas, Z Varghese
| gazeto       = Lancet
| volumo       = 2
| numero       = 8311
| paĝoj        = 1309–1311
| doi          = 10.1016/s0140-6736(82)91513-6
| dato         = 1982-12-11
| alirdato     = 2026-02-03
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Eble nefrotoksecon de lipidoproteinoj kaŭzas rekta damaĝo de la [[podocito]]j kaj ĉeloj de kanaletoj kaŭzata de lipidoj, kaj indukto de proliferado de mezangiumaj ĉeloj. Eble certan signifon havas ankaŭ progresanta [[aterosklerozo]] de la renaj vaskuloj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29176657/
| titolo       = Dyslipidaemia in nephrotic syndrome: mechanisms and treatment
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Agrawal 
| persona nomo = Shipra 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Joshua J Zaritsky, Alessia Fornoni, William E Smoyer 
| gazeto       = Nature Reviews Nephrology
| volumo       = 14
| numero       = 1
| paĝoj        = 57–70
| doi          = 10.1038/nrneph.2017.155
| dato         = 2018-01
| alirdato     = 2026-02-03
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Nefrotoksecon de lipidoproteinoj konfirmas ankaŭ klinikaj esploroj. En la esploro KNOW-CKD {{unuo|1886}} pacientoj kun kronika rena malsano de 1-a ĝis la 5-a gradoj de risko de kombinita rena fina punkto (malaltiĝo de rapideco de glomerula filtrado je almenaŭ 50% aŭ estiĝo de la fina kronika rena malsufiĉo) dum averaĝe proksimume 5 jaroj ĉe la pacientoj kun enhavo de kolesterolo de malaltdensaj lipoproteinoj ≥130 mg/dl estis duoble pli alta ol ĉe la pacientoj kun enhavo de kolesterolo de malaltdensaj lipoproteinoj ≥70 mg/dl (rilatumo de la riskoj 2,05; 95% konfidenca intervalo 1,19-3,56)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34893405/
| titolo       = Low-density lipoprotein cholesterol levels and adverse clinical outcomes in chronic kidney disease: Results from the KNOW-CKD
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Changhyun Lee 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Jung Tak Park, Tae-Ik Chang, Ea Wha Kang, Ki Heon Nam, Young Su Joo, Su-Ah Sung, Yeong Hoon Kim, Dong-Wan Chae, Su Kyung Park, Curie Ahn, Kook-Hwan Oh, Tae-Hyun Yoo, Shin-Wook Kang, Seung Hyeok Han 
| gazeto       = Nutrition, Metabolism &amp; Cardiovascular Diseases
| volumo       = 32
| numero       = 2
| paĝoj        = 410–419
| doi          = 10.1016/j.numecd.2021.09.037
| dato         = 2022-02
| alirdato     = 2026-02-03
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ĉesigo de la nefroza sindromo povas sekvigi plibonigon aŭ normaligon de la lipida cirkulado, kvankam hiperlipidemio ofte plu restas, speciale se la nefroza sindromo estas persista aŭ ofte recidivas. Daŭran hiperlipidemion stimulas ankaŭ iuj kuraciloj, ofte uzataj por terapio de la nefroza sindromo, precipe glukokortikoidoj kaj inhibantoj de kalcineŭrino. Kuracado de la persista hiperlipidemio ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo okazas laŭe al la ĝeneralaj KDIGO-rekomendoj. Forigo de hiperlipidemio speciale gravas se haveblas tradiciaj sangovaskulaj riskofaktoroj kiel maljunaĝo, arteria hipertonio, trodikiĝo ks. Konsiderindas ke albuminurio kaj malaltiĝo de rapideco de glomerula filtrado asociiĝas kun pli alta risko de estiĝo de sangovaskulaj malsanoj rilataj al aterosklerozo. Preferindaj kuraciloj, same kiel por la ĝenerala populacio, estas [[statino]]j&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

Efikeco de hiperlipidemia terapio rilate profilakton de korvaskulaj finoj ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo ankoraŭ ne estis esplorita en hazardigitaj kontrolataj esploroj, tamen ĝi sendube utilas por la pacientoj kun kronika rena malsano&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37482655/
| titolo       = Dyslipidemia in Patients with Chronic Kidney Disease: An Updated Overview
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Sang Heon Suh
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Soo Wan Kim
| gazeto       = Diabetes, Obesity and Metabolism
| volumo       = 47
| numero       = 5
| paĝoj        = 612–629
| doi          = 10.4093/dmj.2023.0067
| dato         = 2023-09
| alirdato     = 2026-02-04
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Dum la hazardigita placebo-kontrolita esploro SHARP, kiun partoprenis {{unuo|9270}} pacientoj kun kronika rena malsano (inkluzive {{unuo|3023}} je [[sangodializo]]) kuracado per [[simvastatino]] kaj [[ezetimibo]] dum averaĝe 4,9 jaroj sekvigis malaltiĝon de enhavo de kolesterolo de malaltdensaj lipoproteinoj averaĝe je 0,85 mmol/litro kaj de risko de malbonaj korvaskulaj finoj ([[korinfarkto]]j, mortoj pro kormalsanoj, nehemoragia [[apopleksio]], operacio je [[koronariaj angioj]]) je 17% kompare al la placebo-grupo (p=0,0021)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21663949/
| titolo       = The effects of lowering LDL cholesterol with simvastatin plus ezetimibe in patients with chronic kidney disease (Study of Heart and Renal Protection): a randomised placebo-controlled trial
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Baigent 
| persona nomo = Colin 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Martin J Landray, Christina Reith, Jonathan Emberson, David C Wheeler, Charles Tomson, Christoph Wanner, Vera Krane, Alan Cass, Jonathan Craig, Bruce Neal, Lixin Jiang, Lai Seong Hooi, Adeera Levin, Lawrence Agodoa, Mike Gaziano, Bertram Kasiske, Robert Walker, Ziad A Massy, Bo Feldt-Rasmussen, Udom Krairittichai, Vuddidhej Ophascharoensuk, Bengt Fellström, Hallvard Holdaas, Vladimir Tesar, Andrzej Wiecek, Diederick Grobbee, Dick de Zeeuw, Carola Grönhagen-Riska, Tanaji Dasgupta, David Lewis, William Herrington, Marion Mafham, William Majoni, Karl Wallendszus, Richard Grimm, Terje Pedersen, Jonathan Tobert, Jane Armitage, Alex Baxter, Christopher Bray, Yiping Chen, Zhengming Chen, Michael Hill, Carol Knott, Sarah Parish, David Simpson, Peter Sleight, Alan Young, Rory Collins; SHARP Investigators
| gazeto       = [[The Lancet]]
| volumo       = 377
| numero       = 9784
| paĝoj        = 2181–2192
| doi          = 10.1016/S0140-6736(11)60739-3
| dato         = 2011-06-25
| alirdato     = 2026-02-04
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen eventuala pozitiva influo de statinoj sur la pason de la kronika rena malsano restas nepruvita. Dum la esploro SHARP ĉe {{unuo|6245}} ĉe la pacientoj kun kronika rena malsano, kiuj origine ne bezonis anstataŭigan renan terapion, kuracado per simvastatino kaj ezetimibo ne sekvigis malaltiĝon de ofteco de la fina kronika rena malsufiĉo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24790178/
| titolo       = Effects of lowering LDL cholesterol on progression of kidney disease
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Haynes 
| persona nomo = Richard 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = David Lewis, Jonathan Emberson, Christina Reith, Lawrence Agodoa, Alan Cass, Jonathan C Craig, Dick de Zeeuw, Bo Feldt-Rasmussen, Bengt Fellström, Adeera Levin, David C Wheeler, Rob Walker, William G Herrington, Colin Baigent, Martin J Landray; SHARP Collaborative Group; SHARP Collaborative Group
| gazeto       = The Journal of the American Society of Nephrology
| volumo       = 25
| numero       = 8
| paĝoj        = 1825–1833
| doi          = 10.1681/ASN.2013090965
| dato         = 2014-08
| alirdato     = 2026-02-04
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Efikeco de statinoj je profilakto de la renaj finoj ne estis pruvita ankaŭ dum la metaanalizo de 57 esploroj (n={{unuo|143000}}), kvankam la aŭtoroj rimarkigis pruvitan bremson de jara malrapidiĝo de la rapideco de glomerula filtrado kaj malaltiĝon de albuminurio dum kuracado per hipolipidemiaj drogoj. Krome ĉe la pacientoj kun kronika rena malsano, kuracitaj per statinoj, estis trovita malaltiĝo de la risko de korvaskulaj finoj je 31% (p&lt;0,001)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26905361/
| titolo       = Effect of Statins on Kidney Disease Outcomes: A Systematic Review and Meta-analysis
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Xiaole 
| persona nomo = Su 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Lu Zhang, Jicheng Lv, Jinwei Wang, Wanyin Hou, Xinfang Xie, Hong Zhang
| gazeto       = The American Journal of Kidney Diseases
| volumo       = 67
| numero       = 6
| paĝoj        = 881–892
| doi          = 10.1053/j.ajkd.2016.01.016
| dato         = 2016-06
| alirdato     = 2026-02-04
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Preskribante statinojn, necesas konsideri ilian interagon kun aliaj drogoj, interalie kun inhibantoj de kalcineŭrino, kaŭzantaj kreskon de rissko de estiĝo de [[mialgio]]j kaj [[miozito]]. Se statinoj estas nesufiĉe efikaj, eblas kombini ilin kun aliaj hipolipidemiaj drogoj, precipe kun ezetimibo, inhibanta alsorbon de kolesterolo en la intestaro, kaj kun inhibantoj de [[protoproteina konvertazo de subtilizina-keksina tipo 9]] (PKSK9)&lt;sup&gt;[[:en:PCSK9|en]]&lt;/sup&gt; ([[evolokumabo]] kaj [[alirokumabo]]), aŭ kun inhibanto de la sintezo de PKSK9 per [[malgrandaj interferantaj RNA]] ([[inklisirano]]). E. Jatem kaj kunaŭtoroj uzis inhibantojn de PKSK9 je 12 pacientoj kun nefroza sindromo, refraktaj al la imunosubprema terapio kaj post 4 semajnoj enhavo de malaltdensaj lipoproteinoj malaltiĝis averaĝe je 36,8% kaj restis stabila dum la terapio daŭris, sen gravaj nedezirindaj efektoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33426389/
| titolo       = Efficacy and Safety of PCSK9 Inhibitors in Hypercholesterolemia Associated With Refractory Nephrotic Syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Jatem 
| persona nomo = Elias 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Joan Lima, Bruno Montoro, Francisco Torres-Bondia, Alfons Segarra
| gazeto       = The Kidney International
| volumo       = 6
| numero       = 1
| paĝoj        = 101–109
| doi          = 10.1016/j.ekir.2020.09.046
| dato         = 2020-10-12
| alirdato     = 2026-02-04
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Infektoj ===

Infektoj nemalofte komplikas pason de la nefroza sindromo, speciale ĉe infanoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30194664/
| titolo       = Association of infections and venous thromboembolism in hospitalized children with nephrotic syndrome
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Carpenter 
| persona nomo = Shannon L 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Jennifer Goldman, Ashley K Sherman, David T Selewski, Mahmoud Kallash, Cheryl L Tran, Meredith Seamon, Chryso Katsoufis, Isa Ashoor, Joel Hernandez, Katarina Supe-Markovina, Cynthia D'alessandri-Silva, Nilka DeJesus-Gonzalez, Tetyana L Vasylyeva, Cassandra Formeck, Christopher Woll, Rasheed Gbadegesin, Pavel Geier, Prasad Devarajan, William E Smoyer, Bryce A Kerlin, Michelle N Rheault 
| gazeto       = Pediatric Nephrology
| volumo       = 34
| numero       = 2
| paĝoj        = 261–267
| doi          = 10.1007/s00467-018-4072-6
| dato         = 2019-02
| alirdato     = 2026-02-05
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Gravaj infektoj altigas riskon de progresado de la kronika rena malsano kaj estiĝon de la fina kronika rena malsufiĉo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32309375/
| titolo       = Infections and risk of end-stage renal disease in patients with nephrotic syndrome: a nationwide population-based case-control study
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Chien-Hung Lin
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   =  Peir-Haur Hung, Wen-Sheng Liu, Hsiao-Yun Hu, Chi-Jung Chung, Tsung-Hsien Chen
| gazeto       = The Annals of Translational Medicine
| volumo       = 8
| numero       = 5
| paĝoj        = 228
| doi          = 10.21037/atm.2020.01.02
| dato         = 2020-03
| alirdato     = 2026-02-05
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, ili estas inter la precipaj mortokaŭzoj ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32146646/
| titolo       = Incidence of remission and relapse of proteinuria, end-stage kidney disease, mortality, and major outcomes in primary nephrotic syndrome: the Japan Nephrotic Syndrome Cohort Study (JNSCS)
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Ryohei Yamamoto
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Enyu Imai, Shoichi Maruyama, Hitoshi Yokoyama, Hitoshi Sugiyama, Kosaku Nitta, Tatsuo Tsukamoto, Shunya Uchida, Asami Takeda, Toshinobu Sato, Takashi Wada, Hiroki Hayashi, Yasuhiro Akai, Megumu Fukunaga, Kazuhiko Tsuruya, Kosuke Masutani, Tsuneo Konta, Tatsuya Shoji, Takeyuki Hiramatsu, Shunsuke Goto, Hirofumi Tamai, Saori Nishio, Arimasa Shirasaki, Kojiro Nagai, Kunihiro Yamagata, Hajime Hasegawa, Hideo Yasuda, Shizunori Ichida, Tomohiko Naruse, Tomoya Nishino, Hiroshi Sobajima, Satoshi Tanaka, Toshiyuki Akahori, Takafumi Ito, Yoshio Terada, Ritsuko Katafuchi, Shouichi Fujimoto, Hirokazu Okada, Eiji Ishimura, Junichiro J Kazama, Keiju Hiromura, Tetsushi Mimura, Satoshi Suzuki, Yosuke Saka, Tadashi Sofue, Yusuke Suzuki, Yugo Shibagaki, Kiyoki Kitagawa, Kunio Morozumi, Yoshiro Fujita, Makoto Mizutani, Takashi Shigematsu, Naoki Kashihara, Hiroshi Sato, Seiichi Matsuo, Ichiei Narita, Yoshitaka Isaka
| gazeto       = Clinical and Experimental Nephrology 
| volumo       = 24
| numero       = 6
| paĝoj        = 526–540
| doi          = 10.1007/s10157-020-01864-1
| dato         = 2020-06
| alirdato     = 2026-02-05
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Memorindas ke certaj virusoj, speciale de hepatitoj B kaj C, kaj [[HIV]], malpli ofte ankaŭ bakterioj kaj aliaj mikroorganismoj, povus esti kaŭzo de glomerulaj malsanoj, interalie de [[membranoprolifera glomerulonefrito]] kaj [[membrana glomerulonefrito]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = Нефротический синдром: причины и дифференциальный диагноз (часть 1)
| titolo       = &lt;!-- titolo de la artikolo --&gt;
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Моисеев
| persona nomo = С.В.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = И.Н. Бобкова, Н.В. Чеботарева, Н.М. Буланов
| gazeto       = Клиническая фармакология
| volumo       = 32
| numero       = 4
| paĝoj        = 5–15
| doi          = 10.32756/0869-5490-2023-4-5-15
| dato         = 2023
| alirdato     = 2026-02-05
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pli altan nerezistemon de la pacientoj kun nefroza sindromo al la infektoj eventuale kaŭzas perdo de imunoglobulinoj kaj faktoroj de la komplemento, forirantaj kun urino. Tamen verŝajne pli gravan signifon havas glukokortikoida terapio, speciale se kombinata kun ciklofosfamido kaj aliaj imunosubpremiloj&lt;ref name=&quot;10.1007/s40620-023-01697-7&quot;/&gt;. La imunosubprema terapio povas ankaŭ kaŭzi reaktiviĝon de latentaj infektoj, inkluzive de virusa hepatito aŭ [[ftizo]], do la pacientoj kun nefroza sindromo nepre trapasu regulan testadon por ekskludi latentajn ftizon, [[sifiliso]]n, infektojn kaŭzitajn de la virusoj de hepatitoj B kaj C, HIV&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;.

Se la menciitaj infektoj estis trovitaj, oni devas komenci necesan terapion antaŭ aŭ samtempe kun imunosubprema terapio. Specialaj rekomendoj pri kuracado de infektaj komplikiĝoj ĉe la pacientoj kun nefroza sindromo ne ekzistas. Profilakton priskribibas la KDIGO-rekomendoj&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;. Kiel orientilo povas servi EULAR-rekomendoj&lt;ref name=&quot;10.1136/ard-2022-223335&quot;&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36328476/
| titolo       = 2022 EULAR recommendations for screening and prophylaxis of chronic and opportunistic infections in adults with autoimmune inflammatory rheumatic diseases
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Fragoulis 
| persona nomo = George E
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   =  Elena Nikiphorou, Mrinalini Dey, Sizheng Steven Zhao, Delphine Sophie Courvoisier, Laurent Arnaud 9, Fabiola Atzeni 10, Georg Mn Behrens 11, Johannes Wj Bijlsma, Peter Böhm, Costas A Constantinou, Silvia Garcia-Diaz, Meliha Crnkic Kapetanovic, Kim Lauper, Mariana Luís 18, Jacques Morel 19, György Nagy, Eva Polverino, Jef van Rompay, Marco Sebastiani, Anja Strangfeld, Annette de Thurah, James Galloway, Kimme L Hyrich
| gazeto       = &lt;!-- ekzemple: La Esperantuja Gazeto --&gt;
| volumo       = 82
| numero       = 6
| paĝoj        = 742–753
| doi          = 10.1136/ard-2022-223335
| dato         = 2023-06
| alirdato     = 2026-02-05
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen ne necesas fari antimikroban profilakton al ĉiuj pacientoj kun nefroza sindromo. Por la pacientoj kun ANCA-asociita vaskulito, kuracataj per rituksimabo, ciklofosfamido kaj/aŭ glukokortikoidoj je altaj dozoj (≥30 mg tage kalkulite je [[prednisolono]]), normale sufiĉas profilakti [[pneŭmonito]]n kaŭzatan de [[Pneumocystis jirovecii]], kaj aliajn infektojn per [[trimetoprimo/sulfametoksazolo]] je altaj dozoj (960 mg kun unutaga intervalo aŭ 480 mg tage)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36927642/
| titolo       = EULAR recommendations for the management of ANCA-associated vasculitis: 2022 update
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Hellmich 
| persona nomo = Bernhard 
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = Beatriz Sanchez-Alamo, Jan H Schirmer, Alvise Berti, Daniel Blockmans, Maria C Cid, Julia U Holle, Nicole Hollinger, Omer Karadag, Andreas Kronbichler, Mark A Little, Raashid A Luqmani, Alfred Mahr, Peter A Merkel, Aladdin J Mohammad, Sara Monti, Chetan B Mukhtyar, Jacek Musial, Fiona Price-Kuehne, Mårten Segelmark, Y K Onno Teng, Benjamin Terrier, Gunnar Tomasson, Augusto Vaglio, Dimitrios Vassilopoulos, Peter Verhoeven, David Jayne
| gazeto       = Annals of the Rheumatic Diseases
| volumo       = 83
| numero       = 1
| paĝoj        = 30–47
| doi          = 10.1136/ard-2022-223764
| dato         = 2024-01-02
| alirdato     = 2026-02-05
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = en
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. EULAR rekomendas daŭrigi antimikroban profilakton dum imunosubprema terapio kaj 3 monatojn post preno de la lasta dozo de ciklofosfamido aŭ 6 monatojn post restariĝo de la [[B-ĉelo]]j kaze de uzado de rituksimabo. Se paciento estas ricevanta glukokortikoidojn kune kun aliaj imunosubpremaj drogoj, trimetoprimo/sulfametoksazolo povas esti nuligita post malaltigo de la prednisolona dozo ĝis 15 mg diurne, kvankam antimikroba profilakto povas daŭri se haveblas aliaj infektaj riskofaktoroj kiel pulmomalsanoj aŭ hipogamoglobulinemio, persista limfopenio aŭ maljunaĝo&lt;ref name=&quot;10.1136/ard-2022-223335&quot;/&gt;. KDIGO rekomendas prikonsideri antimikroban profilakton per trimetoprimo/sulfametoksazolo ĉe la pacientoj kun glomerulonefrito, ricevantaj altajn dozojn de prednisolono aŭ aliajn imunosubpremajn drogojn (ciklofosfamido, rituksimabo). Plenkreskuloj kaj infanoj kun nefroza sindromo havas pli altan riskon de parazitaj [[pneŭmokokaj infektoj]], do al ili kaj iliaj proksimuloj estas rekomenditaj pneŭmokoka vakcinado kaj ĉiujara [[kontraŭgripa vakcinado]]&lt;ref name=&quot;KDIGO 2021&quot;/&gt;. Terapio per rituksimabo sekvigas pli altan riskon de estiĝo kaj komplika paso de [[KOVIM-19]], kies profilakto eblas per pasiva vakcinado per longdaŭraj monoklonaj antikorpoj neŭtralizantaj la kronviruson.

== Vidu ankaŭ ==
* [[Glomerulonefrito]]
* [[Lupusa nefrito]]

{{Medicinaj temoj}}

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

{{Projektoj}}

[[Kategorio:Sindromoj en nefrologio]]
[[Kategorio:Glomerulaj malsanoj]]</text>
      <sha1>j9ump6uyhjkcdkggiwa60zsv0n84wif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Horusapuso</title>
    <ns>0</ns>
    <id>933938</id>
    <revision>
      <id>9470555</id>
      <parentid>9297625</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kutimaro */</comment>
      <origin>9470555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7862" sha1="d5rluu0107974k7wv1js1gg23vp9nvb" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Horusapuso
|koloro = pink
|dosiero = ApusHorus RobertWienand.jpg
| dosiero larĝo=240px
|priskribo de dosiero = Dumfluge ĉe la Nacia Parko Suda Luangwa, Zambio
|dosiero2 =
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes''
|familio = [[Apusedoj]] ''Apodidae''
|genro = ''[[Apus (genro)|Apus]]''
|specio = '''Horusapuso''' ''A. horus'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 11 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Apus horus'' |volume=2016 |article-number=e.T22724997A94883170 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22724997A94883170.en |access-date=11a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Apus horus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Theodor von Heuglin|Heuglin]], 1869)
|vikispecio = ''Apus horus''
|komunejo = ''Apus horus''
|sinonimo= 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
La '''Horusapuso''' aŭ '''Horusa apodo''' (''Apus horus'') estas malgranda [[birdo]], laŭ aspekto simila al [[hirundo]] aŭ [[murhirundo]]. Ĝi estas, tamen, tute nerilata al tiuj [[paseroformaj]] specioj, ĉar la [[apusoj]] estas en la ordo [[Apodoformaj]]. La simileco inter tiuj grupoj estas konsekvenco de konverĝa evoluo respegulante similajn vivmanierojn. Apusoj havas tre mallongajn krurojn, kiujn ili uzas nur por alkroĉiĝi al vertikalaj surfacoj. Ili neniam sidiĝas libervole sur la tero, kaj pasigas la plejparton de sia vivo en la aero, manĝante insektojn, kiujn ili kaptas per siaj bekoj. Ili eĉ trinkas, pariĝas kaj eĉ dormas dumfluge.

La genronomo devenas el la greka απους, ''apous'', signife &quot;sen piedoj&quot;. Tiu ĉi specio troviĝas en [[Subsahara Afriko]]. [[Horus]], kies nomo tiu ĉi birdospecio rememoras, estis la [[sundio]] de [[Antikva Egipto]], filo de [[Osiriso]] kaj [[Iziso]].

==Taksonomio==
La Horusapuso estis [[Specipriskribo|formale priskribita]] en 1869 fare de la germana esploristo kaj ornitologo [[Theodor von Heuglin]] kun la [[dunoma nomo]] ''Cypselus horus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=von Heuglin | first=Theodor | author-link=Theodor von Heuglin | date=1869 | title=Ornithologie Nordost-Afrika's: der Nilquellen- und Küsten Gebiete des Rothen Meeres und des nördlichen Somal-Landes  | language=German | volume=1 | location=Cassel [Kassel], Germany | publisher=T. Fischer | page=147 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33699394 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1940 | title=Check-list of Birds of the World | volume=4 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | page=230 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14476722 }}&lt;/ref&gt; La [[specia epiteto]] devenas el la mitologio de [[Antikva Egipto]]: [[Horus]] estis la [[sundio]].&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=195 | url=https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n195/mode/1up }}&lt;/ref&gt; 

Tiu ĉi specio estas nun unue el 20 apusoj metitaj en la genron ''[[Apus (genro)|Apus]]'' kiun enkondukis en 1777 la itala natursciencisto [[Giovanni Antonio Scopoli]].&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela C. Rasmussen | date=December 2023 | title=Owlet-nightjars, treeswifts &amp; swifts | work=IOC World Bird List Version 14.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/swifts/  | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=12a de Januaro 2024 }}&lt;/ref&gt; La specio estas traktata kiel [[monotipa]]. La [[subspecio]]j ''A. h. fuscobrunneus'' kaj ''A. h. toulsoni'' estis iam agnoskitaj kiel tio, sed ili estas nun konsiderataj [[Polimorfismo (zoologio)|kolormorfoj]] de la [[nomiga subspecio|nomiga formo]].&lt;ref name=ioc/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1=Jansen | first1=Justin | last2=Driessens | first2=Gerald | date=2023 | title=Horus Swift: identification, plumage variation and distribution | journal=Dutch Birding | volume=45 | issue=2 | pages=73–116 | url=https://www.researchgate.net/publication/370155137 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
La Horusa apuso estas 13–15 cm longa kaj sufiĉe dika. Ĝi aspektas tute nigreca krom blanka makulo sur la mentono kaj blanka pugo. Ĝi havas mezlongan forkoforman voston. Ĝi havas flugetan flugon kiel la [[Eta apodo]]. Tiu havas kvadratforman voston kaj pli vastan blankon sur la pugo ol la Horuso, kaj tiu havas pli profunde forkoforman voston kaj pli mallarĝan blankan bendon. La krio estas zuma ''piiioo'', ''piiiiiioo''.

==Distribuado kaj habitato==
[[File:Swift Horus 2012 01 02 07 00 14 1521 a.jpg|thumb|left]]
Tiu ĉi apuso reproduktiĝas en [[subsahara Afriko]]. Ĝi havas ampleksan kontinuan distribuon de orienta kaj suda [[Sud-Afriko]] norden ĝis suda [[Zambio]] kaj centra [[Mozambiko]], kaj ĵus koloniigis la naturrezervejon De Hoop de [[Okcidenta Kablando]]. Ĝi ankaŭ troviĝas tre dise en granda parto de la cetero de la subsahara regiono, kie la [[Etiopio|etiopiaj]] montoj kaj la areo de centra [[Kenjo]] ĝis [[Ugando]] havas grandajn populaciojn. Identigaj malfacilaĵoj konfuzas la limojn de la teritorio de ĉi tiu specio. Birdoj en Sud-Afriko estas [[birdomigrado|migrantaj]], travintrante pli norde. Aliaj populacioj estas loĝantaj (nemigrantaj) birdoj krom lokaj movoj.

==Kutimaro==
La Horusa apuso reproduktiĝas en malnovaj nestotruoj de [[abelmanĝuloj]], [[Grunda pego|grundaj pegoj]] (''Geocolaptes olivaceus''), [[alcionoj]] kaj [[hirundoj]], kiuj tipe troviĝas en naturaj aŭ artefaritaj sablaj bordoj. La plata nesto el vegetaĵaro kaj haroj, gluita per salivo, estas konstruita ĉe la fino de la tunelo kaj oni demetas 1-4 ovojn. La ovoj estas kovataj dum 28 tagoj ĝis eloviĝo, kaj la elnestiĝa periodo estas de ĉirkaŭ 6 semajnoj. Ĉi tiu specio ne estas kolonia, sed la naturo de ĝia reprodukta vivejo signifas, ke pluraj paroj povas esti disigitaj tra kolonio de abelmanĝuloj aŭ [[Zona bordhirundo|strihirundoj]]. Ĝi manĝas je mezaj niveloj super apudaj vivejoj, sed evitas grandajn urbojn.

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}
* ''Swifts'' de Chantler kaj Driessens, {{ISBN|1-873403-83-6}}
* {{cite book | last= Brazil | first= Mark | year= 2009| title= Birds of East Asia|publisher = A &amp; C Black | location =London | isbn = 978-0-7136-7040-0}}
* {{cite book | editor1-last= del Hoyo | editor1-first= Josep | editor2-last= Elliott | editor2-first= Andrew | editor3-last= Sargatal | editor3-first= Jordi | title= Handbook of the Birds of the World | volume= 5: ''Barn-owls to Hummingbirds'' | last= Chantler | first= Phillip | year= 1999 | chapter= Family Apodidae (Swifts) | publisher= Lynx Edicions | place= Barcelona, Spain | isbn= 84-87334-25-3 | chapter-url-access= registration | chapter-url= https://archive.org/details/handbookofbirdso0001unse | url-access= registration | url= https://archive.org/details/handbookofbirdso0001unse }}
* {{cite book | last= Chantler | first= Phillip |author2=Driessens, Gerard | year= 2000| title= Swifts: A Guide to the Swifts and Treeswifts of the World |publisher = Pica Press | location = London | isbn =1-873403-83-6 }}
* Sinclair, Hockey kaj Tarboton, ''SASOL Birds of Southern Africa'', {{ISBN|1-86872-721-1}}

==Eksteraj ligiloj==
{{Wikispecies|Apus horus}}
* Horusapuso - [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/416.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].

{{Projektoj}}

{{Birdoj}}
{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Apusedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>d5rluu0107974k7wv1js1gg23vp9nvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aŭgusto de 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>936222</id>
    <revision>
      <id>9470778</id>
      <parentid>9469913</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Baba79</username>
        <id>118684</id>
      </contributor>
      <origin>9470778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4043" sha1="2d53vx3rn0xz5ghp37rtonkgsr9zbvc" xml:space="preserve">{{futuro}}
{{aŭgusto}}
Jen '''listo de okazaĵoj en [[aŭgusto]] [[2026]]''':
;{{dato|01|08|2026}}
* {{flago|Peruo}} Aviadilo de flugkompanio Aerodian, ekfluginta kun turistoj de la urbo [[Pisco (urbo)|Pisco]] por vidi [[Nazka-linioj]]n, kraŝis en la [[provinco Nazka]] ([[Peruo]]), ĉiuj 13 homoj (2 skipanoj kaj 11 turistoj) pereis.
* {{flago|Usono}} Forpasis usona aktoro [[Vincent Pastore]].
;{{dato|03|08|2026}} 
* {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Ukraina flugroboto falis sur plaĝon en vilaĝo Arĥipo-Osipovka ([[Gelendĵik]], [[Krasnodara regiono]]) — 8 homoj pereis (inkluzive 4 infanojn), 58 estis vunditaj.
;{{dato|07|08|2026}} 
* {{flago|Sauda Arabio}}{{flago|Turkio}}{{flago|Pakistano}} [[Sauda Arabio]], [[Turkio]] kaj [[Pakistano]] subskribis traktaton pri solidara defendo en [[Mekko]].
;{{dato|10|08|2026}}
* {{flago|Kolombio}} Forta [[tertremo]] en [[Kolombio]] okazigis pli ol 250 mortojn kaj enormajn damaĝojn.
* {{flago|Rusio}} La Supera Kortumo de Rusio forigis de la baloto al la [[Ŝtata Dumao]], la solan kontraŭmilitan partion «[[Jabloko]]».
;{{dato|11|08|2026}}
* {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Rusio atakis [[Zaporiĵo|Zaporiĵon]] (ukrainia urbo) per balistikaj misiloj kaj aerbomboj: 7 homoj pereis, 24 estis vunditaj (2 el kiuj estis je kriza sanstato); Zaporiĵstal (metalurgia kombinato) ĉesis funkcii kaj parto de la loĝantaro restis sen elektro.
* {{flago|Libano}} La libana parlamento voĉdonis por abolicii la [[Mortpuno|mortopunon]]. Ĝi estas la unua [[Araba mondo|araba lando]] por fari tion.
* {{flago|Sirio}} Siria tribunalo [[Kontumaco|kontumace]] (malĉeeste) kondamnis eks-prezidanton [[Baŝar al-Asad]] al [[mortpuno]], agnoskinte lin kulpa je krimoj faritaj dum preskaŭ la 14-jara enlanda milito.
* {{flago|Hungario}} [[András Baka]] elektiĝis nova ŝtata [[prezidanto de Hungario]].
;{{dato|13|08|2026}}
* [[Dosiero:Flag of the United Nations.svg|20ra]]{{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Laŭ raporto de la [[Unuiĝintaj Nacioj]], julio 2026 fariĝis unu el la plej mortigaj monatoj ekde la komenco de la [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|milito]] por la ukrainiaj civiluloj, kun 437 mortintoj (el kiuj 17 infanoj) kaj 2610 vunditoj (el kiuj 166 infanoj).
;{{dato|15|08|2026}}
* {{flago|Liĥtenŝtejno}} Liĥtenŝtejno aboliciis la preferon por viroj en [[tronosukcedo]], tiel fariĝanta absoluta primogenituro.
* {{flago|Nord-Koreio}}{{flago|Sud-Koreio}} Sud-Koreia prezidanto Lee Jae-myung alvokis dialogon kun Nord-Koreio por fini la [[armistico|armisticon]] favore al [[paco]].
;{{dato|18|08|2026}}
* {{flago|Centr-Afrika Respubliko}} Almenaŭ cent mortojn okazigis terglito en orminejo en Zamboye, [[Nana-Mambéré]], en la regiono Abba, [[Centrafrika Respubliko]].
* {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Rusio atakis Peĉenihi (Ĥarkiva Provinco, Ukrainio) per krozmisiloj «Banderol»: 10 homoj pereis, 18 estis vunditaj.
;{{dato|19|08|2026}}
* {{flago|Usono}} La usona [[ŝtatŝuldo|ŝtata ŝuldo]] superis 40 [[duiliono]]jn da [[Usona dolaro|dolaroj]] kaj atingis 123% de la [[Malneta enlanda produkto|MEP]], duobliĝinte de [[2017]].
;{{dato|21|08|2026}}
* {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} La oficiala Telegram-kanalo de la 3-a kombinita armeo de la [[Armitaj Fortoj de Rusia Federacio|Rusiaj Armitaj Fortoj]] fieris pro laŭcela spavatako kontraŭ biciklanta civilulo, nomaĉante lin «ukrainia naziisto».&lt;ref&gt;[https://t.me/astrapress/122978 Fonto]&lt;/ref&gt;
* {{flago|Rusio}}{{flago|Ukrainio}} Rusia [[spavo|spavatako]] kontraŭ la plej granda [[vendejaro]] en [[Krivij-Riho]] kaŭzis [[brulego|brulegon]]: 16 homoj pereis, 9 malaperis senscie (inkluzive 3 infanojn), 140 estis vunditaj (inkluzive 23 infanojn). 29 el la vunditoj estis je kriza sanstato (inkluzive 5 infanojn). Poste, Rusio [[spavo|spavatakis]] denove, kiam krizaj servoj kaj savistoj jam laboris sur la loko.

&lt;!-- 
== Referencoj ==
{{Referencoj}} nur sencus kaze ke ESTUS referencoj 
--&gt;

{{Projektoj}}

{{2020-aj jaroj}}

[[Kategorio:Monatoj de 2026| 05]]
[[Kategorio:Aŭgusto laŭ jaroj]]</text>
      <sha1>2d53vx3rn0xz5ghp37rtonkgsr9zbvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskuto:Sportpaleis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>936566</id>
    <revision>
      <id>9470772</id>
      <parentid>9313661</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hillepeeters</username>
        <id>263077</id>
      </contributor>
      <comment>/* Update title */ nova sekcio</comment>
      <origin>9470772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="701" sha1="namdgd8y0aa2w7ucnx41gzlpet0berd" xml:space="preserve">== Fontoj ==

La germana, kun referencoj el la angla. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:57, 17 feb. 2026 (UTC)

:Aldonoj el la hispana, kaj en la enkonduko kaj komence de la priskribo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:12, 17 feb. 2026 (UTC)

== Update title ==

'''Disclosure:''' I work at be•at. 

'''Issue:''' content is actually well maintained — it already mentions the 2025 rename and names be•at as the arena operator in the 2024 sponsorship paragraph. Only the title is outdated. 

'''Requested fix:''' move to &quot;AFAS Dome.&quot; [[Uzanto:Hillepeeters|Hillepeeters]] ([[Uzanto-Diskuto:Hillepeeters|diskuto]]) 09:03, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>namdgd8y0aa2w7ucnx41gzlpet0berd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Watson-Watt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>937300</id>
    <revision>
      <id>9470620</id>
      <parentid>9358957</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4209" sha1="ajvdw582fdmo2h80stijsmajikguf54" xml:space="preserve">{{Informkesto sciencisto}}
Siro '''Robert Alexander WATSON-WATT''', FRS FRAeS (naskita  la 13-an de aprilo 1892 en Brechin, [[Aberdeenshire]] ; mortis  la 5-an de decembro 1973 en [[Inverness]]) estis skota fizikisto. Li estas konsiderata unu el la inventintoj de [[radaro]].&lt;ref name=&quot;Watson-Watt pioneer&quot;&gt;{{cite news|title=Making waves: Robert Watson Watt, the pioneer of radar|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-tayside-central-27393558|publisher=BBC|date=16 February 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170228025758/http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-tayside-central-27393558|archive-date=28 February 2017}}&lt;/ref&gt;

Lia esplorado kaj gvidado de projektoj antaŭ kaj dum la [[Dua Mondmilito]] igis radaron esenca ilo por la [[Aliancanoj]] en ilia fina venko.

== Kariero ==
Li estis posteulo de [[James Watt]], la inĝeniero kiu inventis la [[Vapormaŝino|vapormaŝinon]].

Watson-Watt estis komence asistanto ĉe la Instituto de Natura Filozofio ĉe University College Dundee, tiam parto de la [[Universitato St. Andrews|Universitato de St Andrews]]. Ekde 1936 li estis direktoro ĉe la Brita Aerministerio.

Li laboris pri la reflekto de [[Radioondo|radioondoj]] en [[meteologio]]. Aparte, ekde 1920  li esploris la efikojn de atmosferaj perturboj sur radioelsendojn. 

En 1929, li malkovris, ke kurtondaj radiosignaloj estas reflektitaj de la [[luno]], kion li povis pruvi per mezurado de la vojaĝtempo de la [[eĥo]].  Ĉi tiu trovo estis aplikita ekde la mezo de la 1940-aj jaroj en la formo de radioligoj Tero-Luno-Tero.

En 1919, li patentis metodon por lokalizi objektojn uzante radioondojn (radaro), kiu, post plia evoluigo (evoluigo de la vida aŭ mallongdistanca direktotrovilo; ''Watson-Watt direktotrovilo''), unue estis uzata por radardetekto de [[Aviadilo|aviadiloj]] en la metroonda gamo en 1935. La 26-an de februaro 1935, la sciencisto sukcese detektis [[Bombaviadilo|bombaviadilon]] Handley Page HP50 flugantan testflugon super [[Daventry]] uzante radaron.&lt;ref name=&quot;Patent&quot;&gt;{{cite news|title=British Patent for Radar System for Air Defense Granted to Robert Watson Watt|url=https://www.aps.org/publications/apsnews/200604/history.cfm|publisher=American Physical Society|date=17 February 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161202064250/http://www.aps.org/publications/apsnews/200604/history.cfm/|archive-date=2 December 2016}}&lt;/ref&gt; Tuj poste, la brita Aerministerio provizis financadon. En 1936, la unuaj kvin turoj estis konstruitaj por monitori la [[Tamizo|Tamizan]] [[Estuaro|Estuaron]] kaj protekti [[Londono|Londonon]]. Antaŭ la komenco de la [[Dua Mondmilito]], 21 turoj de la radarsistemo Chain Home funkciis.&lt;ref&gt;Watson-Watt, Sir Robert; ''The Pulse of Radar'', Dial Press, 1959 &lt;/ref&gt;

Li ankaŭ donis radioprelegojn pri meteologio meze de la 1920-aj jaroj.  Robert Watson-Watt kreis la terminon &quot; [[jonosfero]] &quot; en 1926. 

Watson-Watt ludis ŝlosilan rolon en la evoluigo de britaj radarsistemoj dum la Dua Mondmilito. En 1962, li fariĝis membro de la Usona Fizika Societo. '' ''Li estis membro de la [[Reĝa Societo de Londono|Reĝa Societo]] ekde 1941. En 1942, li estis nobeligita kiel Kavaliro-Bakalaŭro kaj de tiam uzis la titolon &quot; Siro &quot;. 

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}

* [http://spitfiresite.com/2010/04/deflating-british-radar-myths-of-world-war-ii.html Malŝveligi Britajn Radarajn Mitojn de la Dua Mondmilito]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100820000000/https://web.archive.org/web/20100820032117/http://spitfiresite.com/2010/04/deflating-british-radar-myths-of-world-war-ii.html |date=2010-08-20 }} Komparo de nuntempaj britaj kaj germanaj radarinventoj kaj ilia uzo
* [http://www.radarworld.org/ Radara Disvolviĝo en Anglio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041206022052/http://www.radarworld.org/ |date=2004-12-06 }}
* [http://www.wdc.rl.ac.uk/ionosondes/history/watsonwatt.html Biografio de sinjoro Robert Alexander Watson-Watt]
* [http://watsonwatt.wordpress.com/the-society/ La Robert Watson-Watt Societo]
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Watson-Watt, Robert}}
[[Kategorio:Teknikistoj]]
[[Kategorio:Skotaj inĝenieroj]]</text>
      <sha1>ajvdw582fdmo2h80stijsmajikguf54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blufrunta ŝukolibro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>938706</id>
    <revision>
      <id>9470608</id>
      <parentid>9467949</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hector Bottai</username>
        <id>88729</id>
      </contributor>
      <origin>9470608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6814" sha1="d7jq79hfepzgnr2l4lz5fspgn1sajrt" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Blufrunta ŝukolibro
|koloro = pink
|dosiero = Eriocnemis glaucopides Blue-capped Puffleg (female); Jujuy, Argentina.jpg
|priskribo de dosiero = 
|grando de dosiero = 200ra
|dosiero2 = Eriocnemis glaucopoides Blue-capped Puffleg (male); Jujuy, Argentina.jpg
|priskribo de dosiero2 = 
|grando de dosiero2 = 200ra
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Apodoformaj]] ''Apodiformes''
|familio = [[Trokiledoj]] ''Trochilidae''
|genro = ''[[Eriocnemis]]''
|genro aŭtoritato = [[Ludwig Reichenbach|Reichenbach]], 1849
|specio = '''Blufrunta ŝukolibro''' ''E. glaucopoides''
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blue-capped Puffleg ''Eriocnemis glaucopoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22687936A93175785 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687936A93175785.en |access-date=15a de Marto 2022}}&lt;/ref&gt;
| status2 = CITES_A2 
|dunomo = ''Eriocnemis glaucopoides''
|dunomo aŭtoritato = ([[Alcide Dessalines d'Orbigny|d'Orbigny]] &amp; [[Frédéric de Lafresnaye|Lafresnaye]], 1838)
|vikispecio = ''Eriocnemis glaucopoides''
|komunejo = ''Eriocnemis glaucopoides''
|sinonimo=  ''Eriocnemis dorbignyi''
|mapo de vivoteritorioj = Eriocnemis glaucopoides map.svg
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 200px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
La '''Blufrunta ŝukolibro'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Eriocnemis glaucopoides''), kaj ankaŭ ''calzadito frentiazul'' en hispana, estas specio de [[kolibro]]j en la familio [[Trokiledoj]] kaj unu el la dek unu specioj de la genro ''[[Eriocnemis]]''. Ĝi troviĝas en [[Bolivio]] kaj [[Argentino]].&lt;ref name=IOC12.1&gt;{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/bow/hummingbirds/ |title=Hummingbirds |website=IOC World Bird List |version =v 12.1 |editor-last1=Gill |editor-first1= F. |editor-last2=Donsker|editor-first2=D.|editor-last3=Rasmussen |editor-first3=P. |date=Januaro 2022 |access-date=15a de Januaro, 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=HBW2020&gt;HBW kaj BirdLife International (2020) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world'' Version 5. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v5_Dec20.zip] [.xls zipped 1 MB] Alirita la 27an de Majo 2021&lt;/ref&gt;

==Taksonomio kaj sistematiko==
La Blufrunta ŝukolibro estas [[monotipa]].&lt;ref name=IOC12.1/&gt; 

==Aspekto==
La Blufrunta ŝukolibro estas 9 ĝis 13 cm longa kaj pezas 4 ĝis 4,5 g. Ĝi havas rektan nigran bekon. La masklo havas malhelverdajn suprajn partojn kun malhelbrile blua frunto. Ĝiaj subaj partoj estas plejparte orverdaj, kun bluetverda malsupra brusto kaj brilaj purpurbluaj subvostaj kovriloj. Ĝiaj krurtufoj estas blankaj. La vosto estas longa, forkoforma kaj blunigra. La supraj partoj de la ino estas ankaŭ malhelverdaj, sed sen la blua frunto. Ĝiaj gorĝo, brusto kaj ventro estas brile cinamflavaj kaj la subvostaj kovriloj havas palflavajn franĝojn. La vosto de la ino estas malpli profunde forkoforma ol tiu de la masklo.&lt;ref name=BCPU-BOW&gt;Heynen, I. kaj G. M. Kirwan (2020). Blue-capped Puffleg (''Eriocnemis glaucopoides''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.blcpuf1.01] Alirita la 15an de Marto, 2022&lt;/ref&gt;

==Distribuo kaj habitato==
La Blufrunta ŝukolibro estas la plej suda reprezentanto de sia genro. Ĝi troviĝas ekde la departementoj [[La-Pazo]] kaj [[Cochabamba]] de [[Bolivio]] suden ĝis la provincoj [[Salta]] kaj [[Tucumán]] de nordokcidenta [[Argentino]]. Ĝi ĝenerale loĝas en humidaj deklivoj de herbo kaj densaj arbustoj kaj la randoj de [[nebularbaro]]. En Argentino ĝi ankaŭ troviĝas en iom pli sekaj pejzaĝoj. Laŭ alteco ĝi varias de 1 500 ĝis 3 400 m, sed estas plej ofta inter 2 000 kaj 2 500 m.&lt;ref name=BCPU-BOW/&gt;

==Kutimaro==
===Movoj===
La Blufrunta ŝukolibro ĝenerale estas sidlokema (nemigranta). Tamen, oni scias, ke ĝi faras laŭsezonajn altecajn movojn en Argentino kaj suspektas, ke ĝi same faras tion en Bolivio.&lt;ref name=BCPU-BOW/&gt;

===Manĝado===
Preskaŭ nenio estas konata pri la dieto aŭ manĝokonduto de la Blufrunta ŝukolibro. Oni observis, ke ĝi prenas [[nektaro]]n de malalte kreskantaj plantoj.&lt;ref name=BCPU-BOW/&gt;

===Reproduktado===
La Blufrunta ŝukolibro estis dokumentita reproduktiĝanta en novembro en Bolivio, sed malmulte pli estas konata pri la reprodukta [[fenologio]] de la specio. La ino kovas la du ovojn, sed la kovoperiodo kaj tempo ĝis [[elnestiĝo]] ne estas konataj.&lt;ref name=BCPU-BOW/&gt;

{{birdsong|url=https://xeno-canto.org/species/Eriocnemis-glaucopoides |species=Blufrunta ŝukolibro}}

===Voĉo===
La voĉo de la Blufrunta ŝukolibro ne estas bone konata. Komence de 2022, [[Xeno-canto]] kaj la [[Biblioteko Macaulay]] de [[Universitato Cornell]] ĉiu havis unuopan registraĵon. La sola priskribo de la voĉo estas &quot;alttona 'zi-zi'&quot;.&lt;ref name=BCPU-BOW/&gt;

==Statuso==
La [[IUCN]] taksis la Blufruntan ŝukolibron kiel [[Malplej Zorgiga]]n. Kvankam ĝia populacio ne estas konata, oni kredas, ke ĝi estas stabila, kaj neniu specifa minaco estis identigita.&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=Blue-capped Puffleg ''Eriocnemis glaucopoides'' |volume=2016 |article-number=e.T22687936A93175785 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687936A93175785.en |access-date=15a de Marto 2022}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas konsiderata ĝenerale malofta sed surloke ofta kaj troviĝas en du naciaj parkoj en Argentino.&lt;ref name=BCPU-BOW/&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}
* del Hoyo, J.; Elliot, A. &amp; Sargatal, J. (editors). (1999). ''Handbook of the Birds of the World. Volume 5'': Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. &amp; Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. ''Biotropica'' '''34'''(1): 68–80. &lt;small&gt;{{doi|10.1111/j.1744-7429.2002.tb00243.x}}&lt;/small&gt; [http://www.amherst.edu/~ejtemeles/Temeles%20et%20al%202002%20biotropica.pdf PDF kompleta teksto]

==Eksteraj ligiloj==
{{Commons category|Eriocnemis glaucopoides}}
{{Wikispecies|Eriocnemis glaucopoides}}
* [https://doi.org/10.1046/j.1439-0361.2001.01025.x Systematics and biogeography of the Andean genus Eriocnemis (Aves: Trochilidae) (resumo)]

{{Projektoj}}

{{Birdoj}}
{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Apodoformaj]]
[[Kategorio:Birdoj de Bolivio]]
[[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]]
[[Kategorio:Birdoj de Argentino]]</text>
      <sha1>d7jq79hfepzgnr2l4lz5fspgn1sajrt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kurento de Perdaŭra Revolucio – Kvara Internacio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>940199</id>
    <revision>
      <id>9470758</id>
      <parentid>9461530</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8243" sha1="ht31bo2hl2bptur2hpcl0lm4bkabtf9" xml:space="preserve">{{Informkesto organizaĵo|lingvoj=[[Angla]], [[Franca]], [[Germana]], [[Hispana]], [[Itala]], [[Kataluna]], [[Portugala]]|tipo=Politika organizo|fondodato=[[1988]] : Internaciisma Frakcio&lt;ref&gt;[http://ft-ci.org/Polemica-con-la-LIT-y-el-legado-de-Nahuel-Moreno?lang=es Polémica con la LIT y el legado de Nahuel Moreno] ft-ci.org, konsultita la 31an de marto 2019.&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[1998]] : Trockisma frakcio - Internacia strategio&lt;ref&gt;[http://www.geocities.com/lorcuarta/tesisboliviapag1.htm Tesis de la LOR-CI sobre Bolivia. Página 1] archive=20091024164709 el www.geocities.com, 24a de aŭgusto 1999, konsultita la 31an de marto 2019 {{citaĵo|Reivindicamos y hacemos nuestro por ello el “Manifiesto Programático” de la FT de febrero de 1998 y las principales elaboraciones planteadas en la revista Estrategia Internacional (especialmente desde marzo de 1998 hasta la fecha) sobre la crisis capitalista internacional y el programa necesario para responder a la misma, la situación de los ex estados obreros deformados y degenerados, las potencialidades y límites de la lucha campesina, la reivindicación de la centralidad revolucionaria del proletariado, así como una posición e intervención común ante la guerra de los Balcanes}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[2004]] : Trockisma Frakcio – Kvara Internacio&lt;ref&gt;[http://www.ft-ci.org/Se-realizo-la-Segunda-Conferencia-Internacional-de-la-Fraccion-Trotskista?lang=es#nh1 Se realizó la Segunda Conferencia Internacional de la Fracción Trotskista] el ft-ci.org, 2004-24-04, konsultita la 31an de marto 2019 {{Citaĵo|En este sentido, y dado los avances de los distintos grupos de la FT expresados más arriba, en la conferencia discutimos &quot;cambiarnos el nombre, llamarnos Fracción Trotskista-Cuarta Internacional (FT-CI) para indicar la relación que hay entre nuestro carácter de tendencia actual y nuestro objetivo de trabajar día a día... hacia la reconstrucción de la Cuarta Internacional}}.&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[2025]] : Kurento de Perdaŭra Revolucio – Kvara Internacio [https://www.laizquierdadiario.com/Red-Internacional/ Retejo de la KPR-KI (Hispane)]|emblemo=[[File:CRP-CI.png|CRP-CI]]}}

La '''Kurento por Perdaŭra Revolucio – Kvara Internacio''' (KPR-KI), ofte mallongigita al '''Kurento de Perdaŭra Revolucio – Kvara Internacio''', antaŭe la '''Trockisma Frakcio - Kvara Internacio''' (TF-KI); estas internacia federacio de [[Trockiismo|trockimaj]] organizoj. Fondita fine de la 1980-aj jaroj, ĝi asertas subteni la politikan heredaĵon de la [[Kvara Internacio]]. Ĝi baziĝas ĉefe en [[Hispanameriko]], sub la nomo '''''{{Lang|es|Corriente Revolución Permanente – Cuarta Internacional}}''''' (CRP-CI).

== Historio ==
Laŭ ĝiaj reprezentantoj, la KPR-KI estis formita fine de la 1980-aj jaroj, dum periodo markita de la leviĝo de ĉiam pli agresema imperiismo kaj la restarigo de [[kapitalismo]] en la landoj de la Orienta Bloko, en tempo kiam plej multaj organizoj ŝajne trockismaj fakte foriĝis de ĝi.

En 2006, la TF-KI estis priskribita kiel unu el la plej signifaj internaciaj trockistaj grupoj en Hispanameriko, gvidata de la Argentina Socialisma Laborista Partio (PTS) kaj aktiva en [[Meksiko]], en [[Brazilo]], en [[Bolivio]], en [[Venezuelo]], en [[Ĉilio]] kaj en [[Urugvajo]].

En 2013, la TF-KI publikigis [[manifesto]]n, kiu alvokis al la formado de «Movado por internacio de socialisma revolucio».

En 2021, la TF-KI publikigis novan manifeston: «La kapitalisma katastrofo kaj la lukto por tutmonda organizo de la socialisma revolucio».

== Enkonduko ==
La KPR-KI ĉefe aktivas en Latin-Ameriko, Nordameriko kaj Eŭropo. Ĝi ne estas escepto al la ektrema fragmentiĝo de trocismaj partioj kaj organizoj je internacia nivelo kiel ankaŭ je nacia nivelo.&lt;ref&gt;{{Es}} Daniel Kohen, [https://books.google.fr/books?id=5lxqxiHXO4kC&amp;pg=PT11 ''Marea roja: La familia de la izquierda argentina. Entre el Kirchnerismo, las nuevas luchas''], Penguin Random House Grupo Editorial Argentina, 2012, paĝo 11 : {{Citaĵo|La extremada dispersión de partidos y organizaciones que se reivindican trotskistas à nivel nacional tiene su correlato en el plano internacional. A modo de ejemplo: el Partido de los Trabajadores Socialistas (PTS) participa a nivel internacional de la Fracción Trotskista Cuarta Internacional (FT-CI); el MST, de la Unión Internacionalista de Trabajadores (UIT), y el PO, de la Coordinadora por la Refundación de la Cuarta Internacional (CRCI).}}&lt;/ref&gt;

Krom de la 14 landoj, kie ĝi agnoskas oficialajn filiojn, la KPR-KI subtenas fratan rilaton kun la pluraj organizoj en aliaj landoj, nome ''March to Socialism'' ([[Esperanto|Esperantigite]] '''Marŝo al Socialismo''') en [[Sud-Koreio]]&lt;ref name=&quot;conf_2023&quot; /&gt;, ''Rouge!'' (eo: '''Ruĝa!''') en [[Belgio]], ''Terceira Divisao'' (eo: '''Tria Divizio''') en [[Angolo]], ''Comunistas Cuba'' (eo: '''Kubaj Komunistoj''') en [[Kubo]] kaj la ''Groupe  Marxiste des Travailleurs'' (eo: '''Marksisma Laborista Grupo''') en [[Kanado]]. Fine, ĝi ankaŭ subtenas reton de korespondantoj en multaj landoj, kie ĝi ne havas oficialan filion, ekzemple en [[Portugalio]], en [[Ŝtato Palestino|Palestino]], en [[Gvatemalo]], en [[Nov-Zelando]], en [[Grekio]], en [[Aŭstralio]] aŭ en [[Kolombio]].

== Sekcioj ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Membraj sekcioj&lt;ref name=&quot;conf_2023&quot;/&gt;
|{{DEU}}
|Internaciisma Revolucia Organizo&lt;br /&gt;(''Revolutionäre Internationalistische Organizo'' - RIO)
|-
|{{ARG}}
|Socialista Laborista Partio&lt;br /&gt;(''Partido de los Trabajadores Socialistas'' - PTS)
|-
|{{BOL}}
|Revolucia Laborista Ligo por la Kvara Internacio&lt;br /&gt;(''Liga Obrera Revolucionaria por la Cuarta Internacional'' - LOR-CI)
|-
|{{BRA}}
|Revolucia Movado de la Laboristoj
(''Movimento Revolucionário de Trabalhadores'' - MRT)
|-
|{{CHL}}
|Revolucia Partio de la Laboristoj&lt;br /&gt;(''Partido de Trabajadores Revolucionarios'' - PTR)
|-
|{{CRI}}
|Revoluciema Socialisma Organizo
(''Organización Socialista Revolucionaria'' - OSR)
|-
|{{ESP}}
|Revolucia Fluo de la Laboristoj&lt;br /&gt;(''Corriente Revolucionaria de Trabajadores y Trabajadoras'' - CRT)
|-
|{{Katalunio}}
|Revolucia Fluo de la Laboristoj&lt;br /&gt;(''Corrent Revolucionari de Treballadors i Treballadores'' - CRT)
|-
|{{USA}}
|Voĉo de maldekstra
(''Left Voice'' - LV)
|-
|{{FRA}}
|Permanenta Revolucio 
(''Révolution Permanente'' - RP)
|-
|{{ITA}}
|Revolucia Internaciisma Frakcio
(''Frazione Internazionalista Rivoluzionaria'' - FIR)
|-
|{{MEX}}
|Movado de la Socialitaj Laboristoj&lt;br /&gt;(''Movimiento de los Trabajadores Socialistas'' - MTS)
|-
|{{PER}}
|Socialisma Fluo de las Laboristoj
(''Corriente Socialista de las y los Trabajadores'' - CST)
|-
|{{URY}}
|Fluo de la Laboristaj por Socialismo
(''Corriente de Trabajadores por el Socialismo'' - CTS)
|-
|{{VEN}}
|Laborista Ligo por Socialismo
(''Liga de Trabajadores por el Socialismo'' - LTS)
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Sekcioj simpatiantinoj&lt;ref name=&quot;conf_2023&quot;&gt;[https://www.laizquierdadiario.com/Sobre-la-XII-Conferencia-de-la-Fraccion-Trotskista-por-la-Cuarta-Internacional-FT-CI]&lt;/ref&gt;
|{{KOR}}
|Marŝo al Socialismo
(''March to Socialism'' - MS)
|}

== Notoj kaj referencoj ==
{{Referencoj}}

== Vidu ankaŭ ==

=== Bibliografio ===

* {{Citaĵo el libro|ISBN=978-3-89657-675-0|dato=2013|tradukinto=[Trockismo : Enkonduko al ĝiaj fundamentoj; Demandoj pri ĝia esonteco]|aŭtoro=Manuel KELLNER|lingvo=de|titolo=Trotzkismus : eine Einführung in seine Grundlagen ; Fragen nach seiner Zukunft|eldono=Schmetterling-Verlag}}
* Livio MAITAN. (2006) ''Per una storia della IV Internazionale : la testimonianza di un comunista controcorrente,'' trad. [Historio de la Kvara Internacio: la raporto de sendependa komunisto], -a eldono ([[Itala lingvo|itala]]). , ISBN 978-88-89772-08-9.

=== Rilataj artikoloj ===

* [[Kvara Internacio|Kvara Internaciao]]

=== Retaj ligoj ===

* {{Citaĵo el la reto|url=https://www.laizquierdadiario.com/Red-Internacional/|titolo=Retejo de la Kurento de Perdaŭra Revolucio – Kvara Internacio|lingvo=es|alirdato=29 marto 2026}}
* {{Citaĵo el la reto|url=https://www.laizquierdadiario.com/Red-Internacional/#somos|titolo=&quot;Kiu ni estas ?&quot; retero de la KPR-KI (hispane)|alirdato=29 marto 2026}}.
[[Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1988]]
[[Kategorio:Trockiismo]]</text>
      <sha1>ht31bo2hl2bptur2hpcl0lm4bkabtf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Senta Wengraf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>943212</id>
    <revision>
      <id>9470788</id>
      <parentid>9370783</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:58:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="kosi0q6p309npwvn6yh7cf3cutexztd" xml:space="preserve">{{Informkesto gravulo}}
'''Senta Michaela Irene WENGRAF''', post edziniĝo ''Wengraf-Herberstein'' (naskiĝinta en [[Vieno]] la {{daton|10|5|1924}}&lt;ref&gt;[https://www.filmportal.de/person/senta-wengraf_608c4801d92d4a558a7ad3999d13b9d6 etbiografio ĉe ''filmportal.de'']&lt;/ref&gt;, mortinta la {{daton|6|12|2020}} samloke), estis [[aŭstrio|aŭstra]] teatra kaj televida [[aktorino]].&lt;ref&gt;[https://kurier.at/kultur/schauspielerin-senta-wengraf-96-jaehrig-gestorben/401121201 &quot;Schauspielerin Senta Wengraf 96-jährig gestorben&quot;] - ĉe ''kurier.at,''6.12.2020 (nekrologo)&lt;/ref&gt;
==Vivo==
Estante filino de asekurkompania direktoro ŝi frekventis vienan gimnazion; poste ŝi trejniĝis kiel modistino (en faklernejo en [[Meidling]]). Paralele laboris ŝi kiel [[manekeno]]. Promenante sur la bulvardo ''Ringstraße'' ŝi estis malkovrita fare de [[Franz Antel]].&lt;ref&gt;[https://on.orf.at/video/14227764/zeitgeschichte-schauspiellegenden-senta-wengraf &quot;zeit.geschichte: Schauspiellegenden - Senta Wengraf&quot;]&lt;/ref&gt; Ŝi do forlasis la modistan trejniĝon kaj lernis aktoradon ĉe [[Dorothea Neff]] kaj teatra instruejo. En 1946 estis ŝia debuto ĉe ''Volkstheater''. Aliaj stacioj de ŝi estis la [[Burgteatrejo]], la Nacia Teatro de [[Mannheim]], la Urbaj Scenejoj de [[frankfurto ĉe Majno|Frankfurto]], la Dramteatrejo de [[Duseldorfo]], la Teatro je [[josefstadt (Vieno)|Josefstadt]], la Vienaj Ĉambraj Ludoj kaj la Landa Teatrejo de [[Salcburgo]]. 

Al aŭstraj telespektantoj de [[Österreichischer Rundfunk|ORF]] ŝi iĝis konata jam dum la 1960-aj jaroj en la rolo de la bofratino ''Ilse'' en la improvizserio ''Familie Leitner'' (1958-1967). Ankaŭ la miniserio ''Trautes Heim'' ĉe la flanko de [[Alfred Böhm]] kaj [[Herbert Propst]] (1978-1985)&lt;ref&gt;[https://www.imdb.com/de/title/tt7720624/ informoj ĉe IMDb]&lt;/ref&gt; menciindas. Plurfoje ŝi aperis en televidaĵaĵoj respektive teatraĵoj kiel [[literatura salono|salonulino]]. En 1946 ŝi aktoris en la unua postmilita aŭstra filmo ''Glaube an mich''. En la popularaj [[Sissi (filmo)|Sissi-filmoj]] ŝi rolis grafino Bellegarde, kortega damo de la imperiestrino. Ankaŭ [[radiofonio|radiofonie]] ŝi laboris, komence ĉe la [[usono|usona]] radiostacio ''Rot-Weiß-Rot''. 

En 2024 oni aljuĝis, je ŝia memoro, la premion  ''Senta-Wengraf-Ring'' por salonulinoj. La unua honorito estis [[Sona MacDonald]]. Temas pri tutviva premio heredigenda.&lt;ref&gt;[https://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20240514_OTS0092/verleihung-des-senta-wengraf-ringes-an-sona-macdonald-im-theatermuseum-bild &quot;Verleihung des Senta Wengraf-Ringes an Sona MacDonald im Theatermuseum&quot;] - ĉe: ''ots.at,'' 14.5.2024&lt;/ref&gt;

== Privataĵoj ==
Dum junaj jaroj ŝi estis edzino de Christoph Herberstein. Ŝi estis konatulino de la muzikfakulo kaj juristo [[Marcel Prawy]] ĝismorte; pro soldata rango de Prawy intencita geedziĝo de ambaŭ ne estus facile. Poste tia plano jam ne realiĝis. Ŝi testamtente ricevis la tutan arkivon de Prawy: ŝi ĝin transdonis al la urbo Vieno.&lt;ref&gt;''Kurier Zeitgeschichte,'' 4.7.2010, p. 22&lt;/ref&gt; Kun kanceliero [[Bruno Kreisky]] ŝi havis longjaran rilaton, inter 1972 kaj 1990.&lt;ref&gt;Herbert Lackner: [https://androsch.com/media/geschriebenes/110117.Profil.pdf &quot;...und doch zu träumen&quot;] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20240809040520/https://androsch.com/media/geschriebenes/110117.Profil.pdf |date=2024-08-09 }} - ĉe: ''Profil,'' 17.1.2011, p. 32–34, 37&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nachrichten.at/nachrichten/kultur/Salondame-Senta-Wengraf-wird-90;art16,1382293 &quot;'Salondame' Senta Wengraf wird 90&quot;] - ĉe: ''Oberösterreichische Nachrichten,'' 10.5.2014&lt;/ref&gt; Ŝi havas honortombon sur la [[Centra Tombejo de Vieno]] (grupo 33G, n-ro 32), rekte apud Marcel Prawy.&lt;ref&gt;[https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche?name=Senta+Michaela+Irene+Herberstein&amp;from=2020&amp;till=2020&amp;cemetery=Wiener+Zentralfriedhof&amp;sort=Familienname&amp;order=ascend serĉilo ''Verstorbenensuche'']&lt;/ref&gt;

== Premioj (elekto) ==
* 2008: Ehrenzeichen für Verdienste um das Land Wien (en oro)
* 2024: kreo de la ringa premio ''Senta-Wengraf-Ring'' .

== Filmaro (elekto) ==
{{div col|2}} 
* 1946: Glaube an mich
* 1948: Alles Lüge
* 1949: Mein Freund Leopold ''(Mein Freŭnd, der nicht nein sagen kann)''
* 1950: Das doppelte Lottchen
* 1951: Frühlingsstimmen
* 1953: Franz Schubert – Ein Leben in zwei Sätzen
* 1953: Der Verschwender
* 1955: Don Juan
* 1956: Gasparone
* 1956: Kaiserjäger
* 1956: Lügen haben hübsche Beine
* 1956: Sissi, die junge Kaiserin
* 1957: Skandal in Ischl
* 1957: Sissi – Schicksalsjahre einer Kaiserin
* 1958: Man müßte nochmal zwanzig sein
* 1958: Familie Leitner (televidserio)
* 1959: Wenn die Glocken hell erklingen
* 1960: Geständnis einer Sechzehnjährigen
* 1962: Anatol
* 1963: Der Schatten
* 1964: Radetzkymarsch
* 1966: Sie schreiben mit – Der Unterschied (TV)
* 1969: Weh’ dem, der erbt
* 1969: Oberinspektor Marek – Einfacher Doppelmord (TV)
* 1971: Zwischenspiel oder Die neue Ehe
* 1971: Die Unverbesserlichen und ihr Stolz
* 1976: Der Talisman von den Salzburger Festspielen
* 1980: Der Mustergatte (Fernsehfilm)
* 1981: Der Bockerer
* 1987: Die liebe Familie, epizodo 208: Junge Liebe – alte Liebe
* 1997: Ein Herz wird wieder jung
* 2002: Otello darf nicht platzen

{{div col end}}

== Literaturo ==
* [[Hermann J. Huber]]: ''Langen Müller’s Schauspielerlexikon der Gegenwart. Deutschland. Österreich. Schweiz''. Albert Langen/Georg Müller Verlag GmbH, Munkeno kaj Wien 1986, ISBN 3-7844-2058-3, p. 1089 
== Eksteraj ligiloj ==
*[https://austria-forum.org/af/AEIOU/Wengraf,_Senta artikoleto kun foto] - ĉe ''AEIOU-leksikono''
*[https://www.imdb.com/name/nm0920988/ IMDb]
*[https://www.filmstarts.de/personen/479282.html Wengraf ĉe ''filmstarts.de''] 
*[https://www.virtual-history.com/movie/person/17002/ pri Wengraf ĉe ''virtual-history.com'']

== Notoj ==
&lt;references /&gt;

{{bibliotekoj}}

{{DEFAULTSORT:Wengraf, Senta}} 
[[Kategorio:Aŭstraj aktoroj]]
[[Kategorio:Virinoj]]
[[Kategorio:Televidaktoroj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1924]]
[[Kategorio:Mortintoj en 2020]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en Vieno]]
[[kategorio:Mortintoj en Vieno]]</text>
      <sha1>kosi0q6p309npwvn6yh7cf3cutexztd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Richard Schiff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>947347</id>
    <revision>
      <id>9470611</id>
      <parentid>9407093</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1795" sha1="dd23tel3ylf48orsqet3u0fp7vnmayh" xml:space="preserve">{{Informkesto aktoro|priskribo=}}

'''Richard SCHIFF''' (naskita la 27-an de majo 1955 en [[Bethesda]], [[Marilando]]) estas usona aktoro. Li estas plej konata pro ludado de Toby Ziegler en ''[[La Okcidenta Alo|The West Wing]]'', rolo por kiu li ricevis [[Premio Emmy|Premion Emmy]]. Schiff faris sian televidan reĝisoran debuton kun ''The West Wing'', reĝisorante epizodon titolitan &quot; Talking Points &quot;. Li estas membro de la Nacia Konsila Komitato de la Konsilio por Loĝebla Mondo. &lt;ref&gt;{{cite web|title=Board|url=http://livableworld.org/about/board/|website=Council for a Livable World}}&lt;/ref&gt; Li havis revenantan rolon en la HBO-serio ''Ballers''. Li havis ĉefrolon en la medicina dramo ''The Good Doctor'' de [[American Broadcasting Company|ABC]], kiel Doktoro Aaron Glassman, &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2017/03/the-good-doctor-richard-schiff-cast-abc-medical-drama-pilot-1202042716/|title='The Good Doctor': Richard Schiff Cast In ABC Medical Drama Pilot|work=Deadline Hollywood|author=Denise Petski|date=March 13, 2017|access-date=September 20, 2017}}&lt;/ref&gt; kaj portretis [[Odino]]n en ''God of War: Ragnarök'' de Santa Monica Studio, publikigita en 2022.

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}

* {{IMDb nomo|771493}}
* [https://x.com/Richard_Schiff Richard Schiff] sur Twitter
* [https://www.instagram.com/therichardschiff/ Richard Schiff] sur Instagram
* [https://www.artistandbrand.com/clients/richard-schiff Richard Schiff profile] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20260608105134/https://www.artistandbrand.com/clients/richard-schiff |date=2026-06-08 }} sur Artist&amp;Brand

{{Ĝermo|Aktoro}}
{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Schiff, Richard}}
[[Kategorio:Usonaj judoj]]
[[Kategorio:Usonaj aktoroj]]
[[Kategorio:Usonaj reĝisoroj]]</text>
      <sha1>dd23tel3ylf48orsqet3u0fp7vnmayh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruĝpuga alciono</title>
    <ns>0</ns>
    <id>947748</id>
    <revision>
      <id>9470647</id>
      <parentid>9451549</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T03:35:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10742" sha1="fjp2dgb370y12unqgg3ule0m03px4xi" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Ruĝpuga alciono
|koloro = pink
|dosiero = Red-backed Kingfisher 0A2A0131.jpg
|dosiero2=  
| dosiero larĝo=220px
| dosiero2 larĝo=220px
|priskribo de dosiero =
|priskribo de dosiero2 = 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Koracioformaj]] ''Coraciiformes''
|familio = [[Halcionedoj]] ''Halcyonidae''
|genro = ''[[Todiramphus]]''
|specio = '''Ruĝpuga alciono''' ''T. pyrrhopygius'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Todiramphus pyrrhopygius'' |volume=2016 |article-number=e.T22683357A92984974 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683357A92984974.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Todiramphus pyrrhopygius''
|dunomo aŭtoritato = ([[John Gould|Gould]], 1841)
|specioj de subdivizio = Subspecioj
|subdivizio2 =  
|sinonimo = ''Halcyon pyrrhopygia''
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj =
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 220px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
La '''Ruĝpuga alciono''',&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; aŭ ''Ruĝdorsa alciono'', ''Todiramphus pyrrhopygius'', estas [[arbalciono]], tio estas [[birdo]] de la grupo de [[Alcededoj]], kiu enhavas ankaŭ la [[alciono]]n, [[kukabaraoj]]n kaj aliajn [[arbalcionoj]]n. Ĝi estas unu el la 30 specioj de la granda genro ''[[Todiramphus]]''. Ĝi estas ĉefe bluverda kaj blanka birdo kun kaŝtankolora pugo. Ĝi troviĝas tra la tuta kontinento Aŭstralio, ĉefe loĝante en la pli sekaj regionoj.

==Taksonomio==
La Ruĝpuga alciono unue estis priskribita de la angla ornitologo kaj birdartisto [[John Gould]] en 1841. Li kreis la dunomon ''Halcyon pyrrhopygia''.&lt;ref&gt;{{cite journal | last=Gould | first=John | author-link=John Gould | year=1841 | title=A new Halcyon | journal=Proceedings of the Zoological Society of London | volume=8 | page=113 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/30571550 }} 1840.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1945 | title=Check-list of Birds of the World | volume=5 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | page=203 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14480214 }}&lt;/ref&gt; Ĝi estis konata dum multaj jaroj per ĉi tiu scienca nomo antaŭ ol esti transdonita al la genro ''Todiramphus''. La genronomo devenas de la genro ''[[Todus]]'' (Brisson, 1760), 'todedoj' (karibaj insektovoraj birdoj) kaj la antikva greka ''rhamphos'', 'beko'.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling| title=Helm Dictionary of Scientific Bird-names|last=Jobling |first=James A. |year=2010 |access-date = 2020-06-21}}&lt;/ref&gt; Ĝia [[specia epiteto]] devenas de la antikvaj grekaj vortoj ''pyrrho''-/πυρρο- 'flamkolora' aŭ 'ruĝa' kaj ''pyge''/πυγή 'pugo'.&lt;ref name=Liddell1980&gt;{{cite book | author = Liddell, Henry George | author-link = Henry George Liddell | author2 = Robert Scott | author2-link = Robert Scott (filologo) | name-list-style=amp | year = 1980 | title = [[A Greek-English Lexicon]] | publisher = [[Oxford University Press]] | location = United Kingdom | isbn =0-19-910207-4| edition = Abridged }}&lt;/ref&gt; La specio estas [[monotipa]].&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | year=2017 | title=Rollers, ground rollers &amp; kingfishers | work=World Bird List Version 7.2 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/rollers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=28a de Majo 2017 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
La ruĝpuga alciono estas 20 ĝis 24 cm longa;&lt;ref name=Morcombe /&gt; la masklo pezas 45–70 g kaj la ino 41–62 g.&lt;ref name=Woodall&gt;Woodall, P. F. (2020). &quot;Red-backed Kingfisher (Todiramphus pyrrhopygius), version 1.0.&quot; In ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rebkin2.01]&lt;/ref&gt; Ĝi havas striecan verd-blankan kronon, bluverdajn flugilojn kaj voston, kaj kaŝtankolorajn malsupran dorson, pugon kaj suprajn vostkovrilojn kun blankaj brusto, abdomeno kaj nuko. Ĝi havas nigran bendon etendiĝantan de la beko, tra la okuloj kaj ĝis la orelkovriloj. La ino estas pli senkolora ĝenerale, kun la krono pli forte strieca, malbrile turkiskolora en flugiloj, kaj pli flavbruna en areoj de blanko.&lt;ref name=Morcombe /&gt; La ​​irisoj estas malhelbrunaj kaj la kruroj kaj piedoj malhelgrizaj. Nematuraj birdoj similas al inoj, sed kun malbrile verdaj dorso kaj mantelo kaj makuleco sur siaj brustoj.&lt;ref name=Morcombe /&gt;&lt;ref name=Slater70&gt;{{cite book |title=A Field Guide to Australian Birds: Vol.1. Non-passerines|last=Slater |first=Peter|year=1970 |publisher=Rigby |location=Adelaide |isbn=0-85179-102-6|page=406}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = &quot;Simpsday&quot;&gt;{{cite book | vauthors = Simpson K, Day N, Trusler P  | title = Field Guide to the Birds of Australia | publisher = Viking O'Neil | year=1993|location=Ringwood, Victoria | page = 160 | isbn = 0-670-90478-3}}&lt;/ref&gt;

===Voĉo===
La voko estas descenda, funebra fajfo &quot;ki-ip&quot;, ripetata ĉiujn kelkajn sekundojn en longa serio el arbopinto aŭ telefona drato.&lt;ref name=Morcombe&gt;Morcombe, Michael (2012) ''Field Guide to Australian Birds.'' Pascal Press, Glebe, NSW. Revised edition. {{ISBN|978174021417-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Pizzey&gt;Pizzey, Graham and Doyle, Roy. (1980) ''A Field Guide to the Birds of Australia.'' Collins Publishers, Sydney. {{ISBN|073222436-5}}&lt;/ref&gt; La ruĝpuga alciono estas bruema dum pariĝado kun raŭkaj alarmaj vokoj kaj papageca babilado elsendita de birdoj proksime al la nesto.&lt;ref name= Pizzey /&gt;

==Distribuo kaj habitato==
La ruĝpuga alciono estas indiĝena de plejparto de Aŭstralio, krom [[Tasmanio]] kaj la plej sudokcidento kaj sudoriento de la ĉeftero.&lt;ref name=Woodall /&gt; Ĝi estas somera vizitanto al la sudoriento de la lando; aliloke ĝi estas loĝanta birdo la tutan jaron.&lt;ref name=Slater70/&gt; Ĝi loĝas en sekaj arbaroj, akaciejoj kaj ''mallee''-regionoj, ĝis spinifeksoj kaj preskaŭ senarbaj regionoj, ofte malproksime de akvo.&lt;ref name=Morcombe /&gt; Dum la [[reprodukta sezono]], la ruĝpuga alciono moviĝas al rivervojoj por uzi la terajn bordojn por fosi nestajn nestkavernojn.&lt;ref name=Slater70/&gt; Ĝi ŝajnas esti parte migranta al la sudo de la kontinento por la [[reprodukta sezono]], kaj revenas norden vintre.&lt;ref name=Woodall /&gt; Ĝi estas modere ofta&lt;ref name=Morcombe /&gt; ĝis malofta, pro siaj neregulaj nomadaj movoj, probable depende de la okazo de nekonstanta pluvokvanto.&lt;ref name=Pizzey /&gt;&lt;ref name=Woodall /&gt;

==Kutimaro==
===Reproduktado===
La [[reprodukta sezono]] okazas de aŭgusto ĝis februaro, ofte per dua idaro,&lt;ref name=Woodall /&gt; kvankam birdoj eble ne reproduktiĝas dum sekeco. La nesto estas nestotruo 0,5–1,25 m en la supran trionon de kruta bordo preteratentante sekan riveret-fundon aŭ digon, aŭ foje en forlasita minŝakto aŭ kava branĉo.&lt;ref name=Morcombe /&gt;&lt;ref name=Woodall /&gt; Ili povas forlasi la lokon se la riverujo inundiĝas.&lt;ref name=Ber93/&gt; Foje, nestoj povas esti situantaj en termitaj montetoj en la nordo de la lando.&lt;ref name=Morcombe /&gt; Oni demetas du ĝis ses blankajn, rondetajn, brilajn ovojn, kiuj estas 25 mm × 22 mm.&lt;ref name=Ber93&gt;{{cite book  | last = Beruldsen  | first = G  | title = Australian Birds: Their Nests and Eggs  | publisher = self  | year = 2003  | location = Kenmore Hills, Qld  | page = 269 | isbn = 0-646-42798-9}}&lt;/ref&gt; La ovoj estas kovataj de ambaŭ plenkreskuloj dum 20–23 tagoj, kaj post pliaj 26–30 tagoj, la birdidoj povas forlasi la neston.&lt;ref name=Woodall /&gt; Minacoj al la nesto estas inundado pro subitaj pluvegoj, kaj elfosado kaj manĝado fare de goanoj, dingoj kaj vulpoj.&lt;ref name=Woodall /&gt;

===Manĝado===
La ruĝpuga alciono observas de videbla ripozejo en arbo aŭ sur supraj kabloj, poste plonĝas al la tero por kapti sian predon kaj reveni rekte al sia ripozejo.&lt;ref name=Morcombe /&gt;&lt;ref name=Pizzey /&gt; Ĝia dieto konsistas el diversaj insektoj (inkluzive de akridoj kaj saltuloj, skaraboj, foliinsektoj, formikoj kaj raŭpoj), araneoj, malgrandaj krustacoj, centpieduloj kaj skorpioj.&lt;ref name=Woodall /&gt; Ĝi ankaŭ manĝas vertebrulojn, kiel fiŝojn, ranojn kaj ranidojn, lacertojn, serpentojn kaj foje musgrandajn mamulojn.&lt;ref name=Woodall /&gt;

==Konservostatuso==
La populacia tendenco de la ruĝpuga alciono kreskas, kaj pro ĝia tre vasta distribuo, la specio estas klasifikita kiel [[malplej zorgiga]] en la [[IUCN Ruĝa Listo]].&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Todiramphus pyrrhopygius'' |volume=2016 |article-number=e.T22683357A92984974 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683357A92984974.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

[[Image:Red-backed Kingfisher dayboro08.ogv|thumb|300px|left|Dayboro, SOr Kvinslando, Aŭstralio, Aprilo 2008]]

== Referencoj ==
* ''Kingfishers, Bee-eaters and Rollers'' de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8
* Collar 2011b; Allen 2020; HBW/Birdlife
* Gill F, D Donsker &amp; P Rasmussen  (eld). 2022. IOC World Bird List (v12.1). doi :  10.14344/IOC.ML.12.1.
{{Referencoj}}
*{{ cite journal | last1=Andersen  | first1=M.J. | last2=Shult  | first2=H.T. | last3=Cibois  | first3=A. | last4=Thibault  | first4=J.C. | last5=Filardi  | first5=C.E. | last6=Moyle | first6=R.G. | year=2015 | title=Rapid diversification and secondary sympatry in Australo-Pacific kingfishers (Aves: Alcedinidae: ''Todiramphus'') | journal=Royal Society Open Science | volume=2 | issue=140375 | doi=10.1098/rsos.140375 | doi-access=free | pmc=4448819 }}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons category|Todiramphus pyrrhopygius}}
{{Wikispecies|Todiramphus pyrrhopygius}}
*[http://www.xeno-canto.org/species/Todiramphus-pyrrhopygius Sonregistraĵoj] el Xeno-canto 
*[https://ebird.org/species/rebkin2/ Fotoj, sono kaj filmeto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20260210101930/https://ebird.org/species/rebkin2 |date=2026-02-10 }} el la Biblioteko Macaulay de la [[Cornell Lab of Ornithology]] 
*[http://www.graemechapman.com.au/library/viewphotos.php?c=299 Fotoj kaj sonregistraĵoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220316202912/http://www.graemechapman.com.au/library/viewphotos.php?c=299 |date=2022-03-16 }} el la fotaro de Graeme Chapman

{{Birdoj}}
[[Kategorio:Alcededoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Aŭstralio]]</text>
      <sha1>fjp2dgb370y12unqgg3ule0m03px4xi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Pahncke</title>
    <ns>0</ns>
    <id>949834</id>
    <revision>
      <id>9470619</id>
      <parentid>9445879</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:11:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3396" sha1="cj7uthh9qefdmmljniau46qvkjgq2fm" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''Robert PAHNKE''' (naskiĝinta la {{daton|5|3|1885}} en [[Darmstadt]], mortinta en [[1977]]) estis [[germanio|germana]] instruisto kaj verkisto. Edzigis lin Käthe Rühl.

== Vivo ==
Pahncke estis filo de la paroĥestro [[Karl Hermann Pahncke]], kiu estis animzorga inspektisto kaj instruisto ĉe la lernejo [[Landesschule Pforta]]. Post frekvento de ĉi lernejo inter 1900-03 li trapasis la abiturientan ekzamenon je la gimnazio de [[Traben-Trarbach|Trarbach]]. De aŭtuno 1906 li studis ĉe la universitatoj de [[kilo (urbo)|Kilo]], [[Lepsiko]] kaj [[halle (Saale)|Halle]] historion, geografion kaj germanistikon. En 1914 estis lia unua ŝtata ekzameniĝo pri la instruadrajteco por gimnazioj en [[Prusujo]].&lt;ref&gt;[https://web.arĉive.org/web/20141226235418/http://bbf.dipf.de/kataloge/archivdatenbank/digiakt.pl?id=p190092&amp;dok=PEB-0089&amp;f=PEB-0089-0079-01&amp;l=PEB-0089-0079-04&amp;c=PEB-0089-0079-01 personaro de BBF]{{404|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; En 1914 sukcesis lia doktoriĝo en Halle post defendo de tezo pri paralelaj rakontoj de [[Otto von Bismarck]] pri ties verko ''Gedanken und Erinnerungen''. Inter oktobro 1906 kaj septembro 1907 li estis estinta volontulo ĉe la Reĝo-Georgo-infanteriregimento (7-a reĝa saksuja; n-ro 106). Post eksplodo de la [[Unua Mondmilito]] lia defendemo estis reaktivigita kaj li servie kiel leŭtenanto kaj taĉmentestro.

Nur post la fino de la milito li kapablis trapasi devigan staĝon ĉe la [[reformpedagogio|reformpedagogia]] Reala Gimnazio de Halle. Samlerneje li deĵoris ĝis la jaro 1945-a.&lt;ref&gt;Ĝi alinomiĝis en 1937 ''Friedrich-Nietzsche-lernejo'' kaj portas de 2017 la nomon de la politikisto kaj samurbano [[Hans-Dietrich Genscher]].&lt;/ref&gt; Inter 1945-47 li estis provizora lernejestro en [[bad Kösen|Schulpforta]]. Post 1947 li estis daŭre instruanto tie respondecante eĉ post la pensiiĝo 1950 por la biblioteko. Kiel pensiulo li verkis ampleksan historion pri la cistercia abatejo Pforta kaj la lernejo. 

Lia frato estis la historiisto kaj germanisto [[Max Pahncke]].&lt;ref&gt;[https://mbl.ub.ovgu.de/Biografien/1062.htm biografieto de Max Pahncke]&lt;/ref&gt; Lia filo [[Wolfgang Pahncke]] estis universitata docento kaj sporthistoriisto. 

== Honoroj ==
* oktobro 1914: [[fera Kruco|Eisernes Kreuz]] (dua klaso) 
* junio 1917: Albrechts-Orden (kavaliro, dua klaso kun glavoj) 

== Verkoj ==
* ''Die Parallel-Erzählungen Bismarcks zu seinen Gedanken und Erinnerungen'' (disertacio) 
* ''Schulpforte – Geschichte des Zisterzienserklosters Pforte,'' Koehler &amp; Amelang, Lepsiko 1956

== Literaturo ==
* Dirk Heinecke: ''Transformationsprozesse im Schulsystem der Sowjetischen Besatzungszone/frühen Deutschen Demokratischen Republik 1945 bis 1958 am Beispiel der ehemaligen Fürstenschule und Nationalpolitischen Erziehungsanstalt Schulpforta.'' Disertaĵo. FU Berlin 2012 ([http://www.diss.fu-berlin.de/diss/servlets/MCRFileNodeServlet/FUDISS_derivate_000000013270/Dissertation_Heinecke.pdf interrete])

== Eksteraj ligiloj ==
* [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/174062583 ligiloj ĉe DDB] 

== Notoj ==
&lt;references /&gt;

{{bibliotekoj}}

{{DEFAULTSORT:Pahncke, Robert}}
[[Kategorio:Germanaj instruistoj]]
[[Kategorio:Lernejestroj]]
[[Kategorio:Germanaj bibliotekistoj]]
[[Kategorio:Homoj rilataj al Naumburg (Saale)]]
[[kategorio:Homoj rilataj al Darmstadt]]</text>
      <sha1>cj7uthh9qefdmmljniau46qvkjgq2fm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sep Triaj Montopintoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>950084</id>
    <revision>
      <id>9470790</id>
      <parentid>9432236</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T10:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8713" sha1="gb9qax7l6yq76xorm3rf9uth81brula" xml:space="preserve">[[Dosiero:Kanchenjunga as seen from Gangtok.jpg|eta|[[Kangchenjunga]] estas la tria plej alta monto de la mondo]]
La '''Sep Triaj Pintoj''' estas la triaj plej altaj montoj de ĉiu el la sep [[kontinento]]j. Ĉiuj ĉi tiuj montopintoj estas apartaj pintoj anstataŭ subpinto de la plej alta punkto de la kontinentoj. Christian Stangl el [[Aŭstrio]] fariĝis la unua persono kiu atingis la pinton de ĉiuj sep triaj pintoj post grimpado de [[Puncak Mandala]] kaj [[Puncak Trikora]]. Li faris tion kiel parton de sia projekto &quot;Triple Seven Summits&quot;, kadre de tio li grimpis la tri plej altajn pintojn de ĉiu kontinento. Pro la [[glaĉero|glaĉera]] fandado kaj la malkonsento pri precize kiuj tri pintoj estas la plej altaj en la [[aŭstralia kontinento]], Stangl ankaŭ grimpis plurajn pliajn kandidatpintojn inkluzive de Sumantri (4 870 m), Ngga Pulu (4 862 m) kaj Monto Twynam (2 195 m).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.climbing.com/news/stangl-completes-triple-seven-summits/ |title=Stangl Completes Triple Seven Summits |author=MacDonald, Dougald |publisher=Climbing Magazine |date=28 August 2013 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

== Listo ==
=== Listoj de Bass kaj Messner ===
La listo de Sep Triaj Montopintoj sekvas la liston de Sep Montopintoj de Richard Bass,&lt;ref&gt;{{cite book | last = Bass | first = Dick | author2 = Frank Wells | author3 = Rick Ridgeway | title = Seven Summits | publisher = Warner Books | year = 1986 | isbn = 0-446-51312-1 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/sevensummits00bass }}&lt;/ref&gt; kiu uzas [[Monto Kosciuszko|Monton Kosciuszko]] (2 228 m) por reprezenti la plej altan pinton de la aŭstralia kontinento. Reinhold Messner proponis alian liston (la liston de Messner aŭ Carstensz), anstataŭigante Monton Kosciuszko per la [[Puncak Jaya|Carstensz-piramido (Puncak Jaya)]] en Okcidenta [[Nov-Gvineo]], kiu estas parto de [[Indonezio]] (4 884 m).

Sekvante la liston de Bass, [[Monto Twynam]] estas la tria plej alta pinto (2 196 m) en [[Aŭstralia kontinento|Aŭstralio]]. Laŭ la listo de Messner, [[Puncak Mandala]] (4 760 m) sur [[Nov-Gvineo]] estas la tria plej alta sur la aŭstralia kontinento.&lt;ref name=&quot;SSSLists&quot;&gt;See for example the lists at [http://www.peaklist.org/WWlists/ultras/indonesia.html peaklist], [http://www.peakbagger.com/range.aspx?rid=70 peakbagger.com], and [http://www.gunungbagging.com/ribu-categories/sangat-tinggi/ gunungbagging.com]&lt;/ref&gt;{{Noto|text=Pluraj aliaj pintoj de Monto Carstensz krom Puncak Jaya (Sumantri (4 870 m), Ngga Pulu (4 862 m) kaj Carstensz Orienta (4 820 m)) estas pli altaj ol kaj Puncak Mandala kaj Puncak Trikora, sed pro ilia malalta [[elstareco (geografio)|elstareco]] (200-300 m) kaj izoliteco (2,2-2,6 km) ĉi tiuj kutime ne estas konsiderataj kiel apartaj montoj.}} Dum datumoj de [[Kosmoprama Radara Topografia Misio]] ja subtenas, ke Puncak Mandala estas pli alta ol Puncak Trikora. La altoj de montopintoj en [[Okcidenta Papuo]] estas malbone mezuritaj.

Ambaŭ listoj konsideras la [[Kaŭkazo]]n kiel [[Eŭropo|eŭropan]]. Tio faras Shkhara (5 193 m), situantan ĉe la limo inter [[Kartvelio]] kaj [[Rusio]], la trian plej altan pinton en Eŭropo. Tiuj, kiuj ekskludas la Kaŭkazon el Eŭropo, rigardas la [[Dom (monto)|Dom]]-on (4 545 m), situantan en [[Svislando]], kiel la trian plej altan pinton de Eŭropo.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!colspan=&quot;10&quot;|Sep Triaj Montopintoj (ordigitaj laŭ alteco)
|-
! width= 100 | Monto
! width= 50 | Bass-listo
! width= 50 | Messner-listo
! width= 100 | Alteco
! width= 100 | [[Elstareco (geografio)|Elstareco]]
! width= 100 | [[Domino (geografio)|Domino]]
! width= 100 | Kontinento
! width= 100 | Montaro
! width= 100 | Lando
! width= 100 | Koordinatoj
|-align=center
|[[Kangchenjunga]]
|align=center|✔
|align=center|✔
|align=center| {{Alteco|m|8586}}&lt;ref name=&quot;KangchenjungaPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=10653 |title=Kangchenjunga, India/Nepal |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|3922}}&lt;ref name=&quot;KangchenjungaPeakbagger&quot;/&gt;
|align=center| {{Alteco|km|124.32}}&lt;ref name=&quot;KangchenjungaPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Azio]]
|[[Himalajo]]
|{{Barato}} &lt;br /&gt; {{Nepalo}}
|{{Koord|27.7025|88.146667}}
|-align=center
|[[Monto Pissis]]
|align=center|✔
|align=center|✔
|align=center| {{Alteco|m|6793}}&lt;ref name=&quot;MontePissisPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=8578 |title=Monte Pissis, Argentina |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|2143}}&lt;ref name=&quot;MontePissisPeakbagger&quot;/&gt;
|align=center| {{Alteco|km|75.9}}&lt;ref name=&quot;MontePissisPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Sudameriko]]
|[[Andoj]]
|{{Argentino}}
|{{Koord|-27.7553|-68.7992}}
|-align=center
|[[Pinto de Orizaba]]
|align=center|✔
|align=center|✔
|align=center| {{Alteco|m|5636}}&lt;ref name=&quot;PicoDeOrizabaPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=8049 |title=Pico de Orizaba, Mexico |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|4922}}&lt;ref name=&quot;PicoDeOrizabaPeakbagger&quot;/&gt;
|align=center| {{Alteco|km|2690.14}}&lt;ref name=&quot;PicoDeOrizabaPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Nordameriko]]
|[[Novvulkana Montaro]]
|{{Meksiko}}
|{{Koord|19.03|-97.27}}
|-align=center
|[[Shkhara]]
|align=center|✔
|align=center|✔
|align=center| {{Alteco|m|5193}}&lt;ref name=&quot;ShkharaPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=10416 |title=Shkhara, Georgia/Russia |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|1357}}&lt;ref name=&quot;ShkharaPeakbagger&quot;/&gt;
|align=center| {{Alteco|km|6.02}}&lt;ref name=&quot;ShkharaPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Eŭropo]]
|[[Kaŭkazo]]
|{{Kartvelio}} &lt;br /&gt; {{Rusio}}
|{{Koord|43.000556|43.112222}}
|-align=center
|[[Mawenzi]]
|align=center|✔
|align=center|✔
|align=center| {{Alteco|m|5149}}&lt;ref name=&quot;MawenziPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=11203 |title=Mawensi, Tanzania |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|849}}&lt;ref name=&quot;MawenziPeakbagger&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.skimountaineer.com/ROF/VolcanicSeven.html |title=The Volcanic Seven Summits |author=Andalkar, Amar |publisher=skimountaineer.com |date=26 November 2010 |access-date=29 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130721064526/http://www.skimountaineer.com/ROF/VolcanicSeven.html |archivedate=2013-07-21 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|km|11.07}}&lt;ref name=&quot;MawenziPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Afriko]]
| -
|{{Tanzanio}}
|{{Koord|-3.0925|37.455833}}
|-align=center
|[[Monto Shinn]]
|align=center|✔
|align=center|✔
|align=center| {{Alteco|m|4661}}&lt;ref name=&quot;MountShinnPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=12106 |title=Mount Shinn, Antarctica |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|961}}&lt;ref name=&quot;MountShinnPeakbagger&quot;/&gt;
|align=center| {{Alteco|km|6.55}}&lt;ref name=&quot;MountShinnPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Antarkto]]
|[[Sentinel Montaro]]
| -
|{{Koord|-78.463611|-85.724722}}
|-align=center
|[[Puncak Mandala]]
|align=center| 
|align=center|✔
|align=center| {{Alteco|m|4760}}&lt;ref name=&quot;PuncakTrikoraPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=11361 |title=Puncak Trikora, Indonesia |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|1268}}&lt;ref name=&quot;PuncakMandalaPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=11362 |title=Puncak Mandala, Indonesia |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|km|167.29}}&lt;ref name=&quot;PuncakMandalaPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Aŭstralia kontinento]]
|[[Maoke Montaro]]
|{{Indonezio}}
|{{Koord|-4.708611|140.289167}}
|-align=center
|[[Monto Twynam]]
|align=center|✔
|align=center| 
|align=center| {{Alteco|m|2195}}&lt;ref name=&quot;MountTwynamPeakbagger&quot;&gt;{{cite web |url=http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=11607 |title=Mount Twynam, Australia |publisher=peakbagger.com |date=1 November 2004 |access-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;
|align=center| {{Alteco|m|155}}&lt;ref name=&quot;MountTwynamPeakbagger&quot;/&gt;
|align=center| {{Alteco|km|6.03}}&lt;ref name=&quot;MountTwynamPeakbagger&quot;/&gt;
|[[Australia]]
|[[Snowy Mountains]]
|{{Aŭstralio}}
|{{Koord|-36.393333|148.314722}}
|}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Sep Montopintoj]]
* [[Sep Vulkanaj Montopintoj]]
* [[Sep Duaj Montopintoj]]
* [[Listo de la montoj pli altaj ol 8000 m]]
* [[Tripolusa Defio]]

== Notoj ==
{{Notoj}}

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

[[Kategorio:Montogrimpado]]</text>
      <sha1>gb9qax7l6yq76xorm3rf9uth81brula</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jabloko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>951202</id>
    <revision>
      <id>9470784</id>
      <parentid>9456526</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aidas</username>
        <id>3488</id>
      </contributor>
      <comment>Nuligis version 9456526 de [[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Speciala:Contributions/Arbarulo|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskutpaĝo]])</comment>
      <origin>9470784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8380" sha1="qtkjw2zdgrtsx5e1zeavy4yrhe32g4z" xml:space="preserve">{{Informkesto politika partio
|koloroj = 
|esperanta nomo = Rusia Unuiĝinta Demokratia Partio &quot;Jabloko&quot;
|propra nomo = Росси́йская объединённая демократи́ческая па́ртия «Я́блоко»
RODP &quot;Jabloko&quot;
|emblemo = Yabloko logo 2018.svg
|emblemgrando = 250px
|estro = [[Nikolaj Ribakov]] (ekde 2019)
|titolo de estro = Estro
|fondintoj = [[Grigorij Javlinskij]], [[Jurij Boldirev]] kaj [[Vladimir Lukin]]
|fondiĝo = [[16-a de oktobro]] [[1993]]
|internacia aliĝo = 
|ideologio = [[pacismo]]&lt;br&gt;[[socialliberalismo]]&lt;br&gt;[[poreŭropismo]]&lt;br&gt;[[progresismo]]
|junulara organizaĵo = «Junulara Jabloko»
|parlamentaj sidoj1 = 
|sidejo = {{Flago|Rusio}} [[Moskvo]], str. Pjatnickaja 31, konstruaĵo 2
|membroj = 60.778 (2007)
|retejo = https://www.yabloko.ru
}}

'''Rusia Unuiĝinta Demokratia Partio &quot;Jabloko&quot;''' (ruse: Росси́йская объединённая демократи́ческая па́ртия «Я́блоко») estas aktiva registrita [[Rusio|rusia]] [[Centrismo (politiko)|centro]]-[[Socialdemokratio|maldekstra]] [[Politiko_de_Rusio#Politikaj_partioj_en_Rusio|politika partio]]. Ĝi estas konsiderata la sola registrita [[&lt;!--Politika--&gt; opozicio &lt;!--en Rusia Federacio--&gt;|nesistema, opozicia kaj nekontrolata]] partio en Rusio.&lt;ref name=&quot;meduza&quot;&gt;{{citaĵo el la reto |url=https://meduza.io/feature/2025/10/30/chem-blizhe-dumskie-vybory-tem-chasche-chleny-yabloka-stanovyatsya-geroyami-novostey-ob-arestah-i-skandalah |titolo=Российские власти неожиданно начали громить «Яблоко» — партию, у которой рейтинг 3-4%. Но зачем? |lingvo=ru |aŭtoro=Андрей Перцев |eldonejo=Meduza |alirdato=2026-01-10}}&lt;/ref&gt; Ĝi sin prezentas kiel &quot;la sola demokrata partio de Rusio&quot;.&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto |url=https://mosyabloko.ru/programm |titolo=Политическая программа Московского «Яблока» |lingvo=ru |eldonejo=Московское ЯБЛОКО |alirdato=2026-07-28}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas sub forta ŝtata premo kaj reprezalioj&lt;ref name=&quot;meduza&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto |url=https://sotaproject.com/news/103589 |titolo=СК потребовал отправить зампреда «Яблока» Максима Круглова в СИЗО |lingvo=ru |eldonejo=Sotaproject |dato=2025-10-02 |citaĵo=Всего у лидера «Яблока» Николая Рыбакова 6 заместителей. Из них: 3 «иноагента»; 2 с уголовными делами; 1 умер}}&lt;/ref&gt; kaj nomas tion &quot;milito kontraŭ si&quot;.&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto |url=https://www.yabloko.ru/war-against-yabloko |titolo=«Спецоперация» и преследования активистов «Яблока». Онлайн |lingvo=ru |eldonejo=Партия Яблоко |dato=2025-11-22 |alirdato=2025-12-03}}&lt;/ref&gt;

Ĝi estis fondita la 25-an de oktobro 1993 kiel [[balota koalicio]] de [[Kristana demokratio|kristanaj demokratoj]] ([[Rusia Kristana-Demokrata Unio|RĤDS]]), [[Centrismo (politiko)|centristoj]] ([[Partio de Popola Libereco|RPRF]]), [[Socialdemokratio|socialdemokratoj]] ([[Socialdemokratia Partio de Rusio (1990)|SDPR]]), [[Verda politiko|verduloj]] ([[Rusia Ekologia Unio|REU]]) kaj [[Feminismo|feministoj]] ([[Nedependa Virina Forumo|NVF]]),&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto |url=http://www.politika.su/fs/gd1fya.html |titolo=Фракция Блока &quot;Явлинский - Болдырев - Лукин&quot; (Яблоко) в Государственной Думе первого созыва (1994-1995) |eldonejo=ИЭГ &quot;Панорама&quot; |alirdato=2025-07-04}}&lt;/ref&gt; kune kun sendependaj politikologoj, sociologoj kaj ekonomikistoj de la [[Centro de Ekonomiaj kaj Politikaj Esploroj EPIcentro|EPIcentro]], sub la nomo &quot;Bloko: Javlinskij — Boldirev — Lukin&quot; laŭ la nomoj de la ĉefaj gvidantoj de la plej grandaj fortoj en la bloko. La 5-an de januaro 1995 la bloko estis formaligita kiel publika asocio &quot;JABLOKO&quot;, kaj la 15-an de marto 1998 kiel tutrusia politika publika organizo &quot;Asocio JABLOKO&quot;. La 26-an de aprilo 2002 ĝi estis registrita kiel politika partio.&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro |aŭtoro=Круглов М. С., Лазарев А. В., Решетов И. А. |titolo=«Яблоко» в политике. Документы и свидетельства современников |redaktoro=Б. Г. Мисник |jaro=2021 |loko=Москва |paĝoj=209 |lingvo=ru}}&lt;/ref&gt; De 2015 ĝis 2020 ĝi provis fariĝi amasa liberala partio kaj en tiu periodo distingiĝis per relative bonaj rezultoj en balotoj. Tamen, timante eblan perdon de registro kaj plifortigitan premon de la aŭtoritatoj pro elektaj sukcesoj, kiuj minacis la stabilecon de la vertikalo de potenco, en 2020 ĝi fakte transiris al reĝimo de memkonservado, subpremante kaj ekskludante tro aktivajn membrojn. Ekde tiu sama jaro la partio ricevas konstantajn rifuzojn pri registriĝo por balotoj al regionaj parlamentoj kaj guberniestraj balotoj, kio kaŭzas seriozajn zorgojn ĉe sendependaj amaskomunikiloj pri celita kampanjo por senigi la partion de registro aŭ por intence forpuŝi ĝin el granda politiko kaj maksimume malaltigi ĝian konatecon. Se tiu tendenco daŭros, la partio povas perdi sian registron.&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto |url=https://www.kommersant.ru/doc/6879625 |titolo=«Яблоко» от выборов все дальше падает |aŭtoro=Андрей Прах |gazeto=Коммерсантъ |dato=2024-08-08 |alirdato=2025-08-15 |lingvo=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto |url=https://www.kommersant.ru/doc/7942910 |titolo=«Яблоко» держит нижнюю планку |aŭtoro=Божена Иванова |gazeto=Коммерсантъ |dato=2025-08-07 |alirdato=2025-08-15 |lingvo=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto |url=https://www.ng.ru/politics/2024-08-19/3_9074_yabloko.html |titolo=&quot;Яблоко&quot; выталкивают на низовой уровень |aŭtoro=Дарья Гармоненко |gazeto=Независимая газета |dato=2024-08-19 |alirdato=2025-08-15 |lingvo=ru}}&lt;/ref&gt;

En marto 2002 la partio fariĝis plena membro de la [[Liberala Internacio]], kaj antaŭ tio, ekde novembro 1998, ĝi havis observan statuson.&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto |url=http://www.liberal-international.org/editorial.asp?ia_id=770 |titolo=Yabloko — Russia — Full Members — Members |lingvo=en |eldonejo=Liberal International |arkiv-url=https://web.archive.org/web/20110606001047/http://www.liberal-international.org/editorial.asp?ia_id=770 |arkiv-dato=2011-06-06 |alirdato=2010-03-14}}&lt;/ref&gt; De 2006 ĝis 2025 &quot;Jabloko&quot; apartenis al la [[Alianco de Liberaluloj kaj Demokratoj por Eŭropo]] (ALDE) ĝis la momento kiam la alianco estis deklarita &quot;nedezirinda organizo&quot;.&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto |url=https://www.rbc.ru/politics/04/03/2025/67c72a2a9a79475730eaf591 |titolo=«Яблоко» вышло из Альянса либералов после признания его нежелательным |lingvo=ru |aŭtoro=Мария Лисицына |eldonejo=РБК |dato=2025-03-04 |alirdato=2025-06-15}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas membro de la [[Eŭropa Verda Partio]] per sia frakcio.&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto |url=https://europeangreens.eu/our-member-parties/ru/ |titolo=Russian Federation |lingvo=en |eldonejo=European Greens |dato=2023-10-30 |alirdato=2025-08-26}}&lt;/ref&gt;

La strukturon de la partio reprezentas regionaj, lokaj kaj bazaj sekcioj. Nominale RODP &quot;Jabloko&quot; havas regionajn sekciojn en 78 subjektoj de la Rusia Federacio, kiuj dividiĝas en pli ol 600 strukturajn unuojn.&lt;!--tiu ŝablono ne funkcias {{§|Organiza strukturo}}--&gt;

La partio partoprenis en balotoj al la [[Ŝtata Dumao]] de ĉiuj ok kunvokoj. Ĝis 2003 &quot;Jabloko&quot; estis reprezentita per [[frakcio]] en la Ŝtata Dumao, kaj poste, ĝis 2007, per apartaj deputitoj. Dum longa tempo ĝi havis serion da balotaj blokoj kaj koalicioj kun aliaj demokrataj fortoj kadre de la koalicio &quot;Jabloko - Unuiĝintaj Demokratoj&quot;.&lt;!--tiu ŝablono ne funkcias {{§|Partopreno en balotoj kaj reprezentado en potencaj organoj}}--&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}


== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}
* {{oficiala retejo|https://www.yabloko.ru}} (jen {{ru}} kaj [https://eng.yabloko.ru angle])

[[Kategorio:Politikaj partioj de Rusio]]
[[Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1993]]</text>
      <sha1>qtkjw2zdgrtsx5e1zeavy4yrhe32g4z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ribelo en Tjumeno (1919)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>951551</id>
    <revision>
      <id>9470681</id>
      <parentid>9470430</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T05:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184518" sha1="etyj051bcscnki08h6mw2mol3b2podl" xml:space="preserve">{{Redaktata|[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:14, 10 aŭg. 2026 (UTC)}}
{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo V. I. Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro; 60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la Kolĉak-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|150ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]

La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|150ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>etyj051bcscnki08h6mw2mol3b2podl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470682</id>
      <parentid>9470681</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T05:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fortoj */</comment>
      <origin>9470682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184686" sha1="nqkdwuyjdc7r9fclaswl8tdda3yrqae" xml:space="preserve">{{Redaktata|[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:14, 10 aŭg. 2026 (UTC)}}
{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo V. I. Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro; 60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la Kolĉak-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|150ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]

La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==
[[Dosiero:Эшелон чехословацкого корпуса. 1918 год 2.jpg|200ra|eta|Militistoj de la 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento, 1918]]

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|150ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>nqkdwuyjdc7r9fclaswl8tdda3yrqae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470683</id>
      <parentid>9470682</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T06:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <comment>/* Memoro */</comment>
      <origin>9470683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184820" sha1="jro52xcp5dkuka1copchuz5k4bvbki4" xml:space="preserve">{{Redaktata|[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:14, 10 aŭg. 2026 (UTC)}}
{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo V. I. Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro; 60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la Kolĉak-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|150ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]

La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==
[[Dosiero:Эшелон чехословацкого корпуса. 1918 год 2.jpg|200ra|eta|Militistoj de la 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento, 1918]]

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|150ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==
[[Dosiero:Памятник жертвам. Более общий вид..JPG|150ra|eta|Monumento surloke de la militkaptitejo, 2015]]

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>jro52xcp5dkuka1copchuz5k4bvbki4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470724</id>
      <parentid>9470683</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:45:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ribelo */</comment>
      <origin>9470724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="185108" sha1="60lqf4f9nqti6ebd63lyoiv27dsxc6o" xml:space="preserve">{{Redaktata|[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:14, 10 aŭg. 2026 (UTC)}}
{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo V. I. Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro; 60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la Kolĉak-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|150ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]

La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==
[[Dosiero:Здание городской больницы (Текутьевская больница).jpg|150ra|eta|Noktejo en Tjumeno, 2016]]
[[Dosiero:Metilernejo en Tjumeno.jpg|150ra|eta|Metilernejo en Tjumeno]]
[[Dosiero:Malliberejo en Tjumeno.jpg|150ra|eta|Malliberejo en Tjumeno]]

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==
[[Dosiero:Эшелон чехословацкого корпуса. 1918 год 2.jpg|200ra|eta|Militistoj de la 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento, 1918]]

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|150ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==
[[Dosiero:Памятник жертвам. Более общий вид..JPG|150ra|eta|Monumento surloke de la militkaptitejo, 2015]]

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>60lqf4f9nqti6ebd63lyoiv27dsxc6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470725</id>
      <parentid>9470724</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ribelo */</comment>
      <origin>9470725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="185108" sha1="tsxm8gmm9lgnred2eawnj7sl6bvlr6f" xml:space="preserve">{{Redaktata|[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:14, 10 aŭg. 2026 (UTC)}}
{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo V. I. Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro; 60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la Kolĉak-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|150ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]

La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==
[[Dosiero:Здание городской больницы (Текутьевская больница).jpg|200ra|eta|Noktejo en Tjumeno, 2016]]
[[Dosiero:Metilernejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Metilernejo en Tjumeno]]
[[Dosiero:Malliberejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Malliberejo en Tjumeno]]

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==
[[Dosiero:Эшелон чехословацкого корпуса. 1918 год 2.jpg|200ra|eta|Militistoj de la 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento, 1918]]

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|150ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==
[[Dosiero:Памятник жертвам. Более общий вид..JPG|150ra|eta|Monumento surloke de la militkaptitejo, 2015]]

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>tsxm8gmm9lgnred2eawnj7sl6bvlr6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470777</id>
      <parentid>9470725</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="185898" sha1="npboywnvxhhk49fo5icrvokri6v8956" xml:space="preserve">{{Redaktata|[[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 13:14, 10 aŭg. 2026 (UTC)}}
{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;Ĉeĥoslovaka Legio&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro (60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la Kolĉak-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Kolchak troop inspection.jpg|200ra|eta|Aleksandr Kolĉak inspektas trupojn]]
[[Dosiero:Азбука красноармейца. У (cropped).jpg|200ra|eta|Karikaturo pri Aleksandr Kolĉak, ekspluatanta la popolon, 1919]]
[[Dosiero:Карикатура на Колчака.png|200ra|eta|Karikaturo pri Aleksandr Kolĉak, vendanta Siberion al eksterlandanoj, 1919]]
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|200ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|200ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]
La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==
[[Dosiero:Тюмень 1920-х годов.jpg|200ra|eta|Mapo de Tjumeno, la 1920-aj]]
[[Dosiero:Здание городской больницы (Текутьевская больница).jpg|200ra|eta|Noktejo en Tjumeno, 2016]]
[[Dosiero:Metilernejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Metilernejo en Tjumeno]]
[[Dosiero:Avstro-ogrski vojaki po vrnitvi iz ruskega ujetništva.jpg|200ra|eta|Aŭstra-hungaraj militkaptitoj en Rusio, 1918]]
[[Dosiero:Kvartalo Ŝedoj (Sarai) en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Kvartalo Ŝedoj en Tjumeno]]
[[Dosiero:Malliberejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Malliberejo en Tjumeno]]

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==
[[Dosiero:SoldadosDelAlmiranteKolchak.png|200ra|eta|Soldatoj de la Kolĉak-armeo, 1919]]
[[Dosiero:Эшелон чехословацкого корпуса. 1918 год 2.jpg|200ra|eta|Militistoj de la 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento, 1918]]

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==
[[Dosiero:Памятник жертвам. Более общий вид..JPG|150ra|eta|Monumento surloke de la militkaptitejo, 2015]]

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>npboywnvxhhk49fo5icrvokri6v8956</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470779</id>
      <parentid>9470777</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:31:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="185802" sha1="n9dc69prob2fzvks6w4fwvg5ul4w9qt" xml:space="preserve">{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;Ĉeĥoslovaka Legio&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro (60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la Kolĉak-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Kolchak troop inspection.jpg|200ra|eta|Aleksandr Kolĉak inspektas trupojn]]
[[Dosiero:Азбука красноармейца. У (cropped).jpg|200ra|eta|Karikaturo pri Aleksandr Kolĉak, ekspluatanta la popolon, 1919]]
[[Dosiero:Карикатура на Колчака.png|200ra|eta|Karikaturo pri Aleksandr Kolĉak, vendanta Siberion al eksterlandanoj, 1919]]
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|200ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|200ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]
La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==
[[Dosiero:Тюмень 1920-х годов.jpg|200ra|eta|Mapo de Tjumeno, la 1920-aj]]
[[Dosiero:Здание городской больницы (Текутьевская больница).jpg|200ra|eta|Noktejo en Tjumeno, 2016]]
[[Dosiero:Metilernejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Metilernejo en Tjumeno]]
[[Dosiero:Avstro-ogrski vojaki po vrnitvi iz ruskega ujetništva.jpg|200ra|eta|Aŭstra-hungaraj militkaptitoj en Rusio, 1918]]
[[Dosiero:Kvartalo Ŝedoj (Sarai) en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Kvartalo Ŝedoj en Tjumeno]]
[[Dosiero:Malliberejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Malliberejo en Tjumeno]]

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==
[[Dosiero:SoldadosDelAlmiranteKolchak.png|200ra|eta|Soldatoj de la Kolĉak-armeo, 1919]]
[[Dosiero:Эшелон чехословацкого корпуса. 1918 год 2.jpg|200ra|eta|Militistoj de la 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento, 1918]]

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==
[[Dosiero:Памятник жертвам. Более общий вид..JPG|150ra|eta|Monumento surloke de la militkaptitejo, 2015]]

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>n9dc69prob2fzvks6w4fwvg5ul4w9qt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470783</id>
      <parentid>9470779</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:47:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RG72</username>
        <id>11847</id>
      </contributor>
      <origin>9470783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="185806" sha1="ie6kbs4ayn3du6q2w4mqgrvn9i5iobr" xml:space="preserve">{{Informkesto milito
|kunpuŝiĝo = Ribelo en Tjumeno (1919)
|konflikto = [[Rusia Enlanda milito]]
|bildo = Скульптурная группа.JPG
|komento = Monumento omaĝe al la pereintaj ribeluloj. Tjumeno, 2015.
|daŭro = {{daton|13|3|1919}}
|loko = [[Tjumeno]], [[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]
|rezulto = malvenko de la ribeluloj
|flanko1 = mobilizitoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;militkaptitoj
|flanko2 = trupoj de la Kolĉak-armeo&lt;br/&gt;Ĉeĥoslovaka Legio&lt;br/&gt;milico
|komandanto1 = mankis
|komandanto2 = estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ
|forto1 = mobilizitoj, militkaptitoj (ĝis 800)
|forto2 = * suboficira kaj oficira infanteriaj lernejoj (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);&lt;br/&gt;
* 2-a Baraba Regula Regimento (120 militistoj);&lt;br/&gt;
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena Distrikta Militestro (60 militistoj);&lt;br/&gt;
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);&lt;br/&gt;
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);&lt;br/&gt;
* diversaj militistoj (ĝis 50).&lt;br/&gt;
Sume: {{unuo|1300}}
|perdoj1 = 100–200
|perdoj2 = 0
}}
'''Ribelo en Tjumeno''' okazis la {{daton|13|3|1919}} kiam rekrutoj de la [[Kolĉak]]-armeo ribelis kontraŭ deviga rekutado en [[Tjumeno]] ([[Tobolska gubernio]], [[Rusio]]), okazinta kadre de la [[Rusia Enlanda milito]]. Ili engaĝis ankaŭ parton de la ruĝarmeanoj kaj eksterlandaj militistoj, kiuj troviĝis en loka militkaptitejo. La ribelo estis kruele subpremita, 100 ĝis 200 ribeluloj pereis, sekvis reprezalioj, inkluzive senjuĝajn ekzekutojn. Omaĝe al la pereintaj ribeluloj en 1967 en Tjumeno estis instalita monumento ĉe kruciĝo de la stratoj Kotelŝĉikov (Kaldronistoj) kaj [[Maksim Gorkij]], kie troviĝis la ĉefpordego de la militkaptitejo.

== Kaŭzoj ==

La {{daton|20|7|1918}} Tjumenon okupis trupoj de la [[Blanka Armeo]] kaj la [[Ĉeĥoslovaka Legio]] dum la [[Ruĝa Armeo]] retiriĝis al [[Jekaterinburgo]]. En la urbo estis lokitaj pluraj trupoj de ĉeĥoslovakoj, rusaj volontuloj, kelkmil militkaptitoj de la [[Unua mondmilito]] kaj ruĝarmeanoj, troviĝintaj en la sama militkaptitejo urborande. La soldatoj estis malbone ekipitaj, havis malkomfortajn loĝejojn, ne ricevis sufiĉe da nutraĵoj, vestoj kaj municioj dum oficiroj grandparte estis subedukitaj kaj enuis pro manko de agado, malŝparante tempon kaj monon en ĥaosa distrado, drinkado kaj sencela vagado laŭ stratoj. Kreskis malkontento de la soldataro, stimulata ankaŭ de [[Bolŝevistoj|bolŝevista]] propagando, kiun daŭrigis subteraj komunistaj organizaĵoj. Jam en novembro 1918 komandestro de la 8-a Tjumena Pafista Regimento avertis estron de la Tjumena Milita Distrikto ke pro tiuj problemoj kaze de tumultoj ne eblus komplete fidi al subteno de la registaraj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 119–121
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|31|12|1918}} estro de la kontraŭspiona servo leŭtenanto Kuprejanov avertis la menciitan estron, ke en la urbo estas kreita agita sekcio fare de lokaj bolŝevistoj kaj maldekstraj [[Socialista Revolucia Partio|socialist-revoluciuloj]], kiu danke al ekstera subteno komencis preparadon al ribelo, okazonta post 2–2,5 monatoj. Li menciis ke li konas 3 membrojn de la grupo, el kiuj unu estas lia agento. Li supozis ke la grupo ekhavis ligon kun loka sekcio de [[menŝevistoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 121–122
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|10|3|1919}} estro de la Tjumena militkaptitejo petis garnizonestron de la urbo doni al li oficiran gardistaron, ĉar aktuala soldata gardistaro kondutis senzorge, amikece babilante kun militkaptitoj, lasante ilin libere eliri kaj reveni, kaj ofte tute ne havis kartoĉojn. Militkaptitoj vagadis tra la urbo kaj apudaj vilaĝoj, almozante, serĉante laboron kaj rakontante ke ili ricevas nek nutraĵojn, nek vestojn, do ili estas devigitaj fari tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 127–128
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La fajrigilo de la eksplodo estis mobilizado. Post jaroj de la Unua mondmilito kaj la Rusia Enlanda milito la siberianoj laciĝis je la militado kaj maldeziris militservi. En 1918 la Provizora Siberia Registaro rekrutigis nur junulojn, kiuj ne militservis antaŭe. Sed la {{daton|2|3|1919}} armeo de [[Aleksandr Kolĉak]] komencis grandan ofensivon, anticipinte tiun de la Ruĝa Armeo. Ĝi progresis bone, sed necesigis pli da soldatoj, do komenciĝis mobilizado. Se antaŭe oni mobilizis la virojn 18 ĝis 35 jarojn aĝajn, finintajn almenaŭ 4 klasojn en lernejo, do nun okazis senelekta mobilizado de la viroj 19 ĝis 26 jarojn aĝaj, inkluzive la veteranojn de la Unua mondmilito. La {{daton|6|3}} estis eldonita ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], laŭ kiu la mobilizitoj devis veni kun propraj vestoj, ŝuoj kaj nutraĵoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La militservo devis daŭri 6 monatojn. La kamparanoj amase maldeziris militi, ankaŭ pro la [[blanka teroro]] kaj rabado fare de la Kolĉak-armeo, do ili postulis ĉe lokaj aŭtoritatoj (vilaĝestroj kaj subdistriktaj administracioj) dokumentojn, en kiuj estus skribite ke ili estas ne volontuloj, sed mobilizitoj. La aŭtoritatoj malpermesis doni tiajn paperojn pro timo, ke la mobilizitoj uzos ilin por sekure transiri al la Ruĝa Armeo, des pli ke stabestro de la Supera Komandestro rekte malpermesis tion&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27, 54
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|12|3}} prezidantoj de la administracio de la Societo de Domposedantoj en Tjumeno Nikolaj Besedniĥ ({{l-ru|Николай Беседных}}), vic-preizdanto de la Tjumena Borsa Komitato Miĥail Dementjev, prezidanto de la Tjumena Societo de Reciproka Asekuro Nikolaj Samotjosov, konsilano de la Societo de Domposedantoj Miĥail Ĉukomin kaj ties vic-prezidanto Nikolaj Orlov sendis al la ĉefministro de Rusio [[Pjotr Vologodskij]] leteron, en kiu reference al populareco de bolŝevista propagando kaj kaŭzita de ĝi malfideleco de la mobilizitoj ili proponis rekrutigi la armeanojn nur el fidindaj sociaj tavoloj, al kiuj ne apartenis la kamparanoj, nek laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 29–31
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Antaŭhistorio ==

La {{daton|7|3|1919}} en la apuda urbo [[Turinsko]] okazis tumultoj, dum kiuj 400 mobilizitoj aranĝis mitingon apud la rekrutejo, postulinte dokumentojn pri sia mobilizado kaj post alfronti rifuzon, kruele batis 2 milicanojn kaj sturmis kazernon por akiri armilojn. La tumulton subpremis roto da sturmistoj, haste veninta de [[Irbito]]. Dum sekvinta interpafado 2 ribeluloj estis mortigitaj, 1 sturminto vundita. La {{daton|14|3|1919}} kunsidis la milit-kampa juĝejo, kiu kondamnis 7 ribelintojn al mortopuno (ili estis ekzekutitaj samtage), 1 al malliberigo kaj 11 senkulpigis. La mobilizado en Turinska distrikto estis haltigita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;.

En Tjumeno la mobilizitoj en la urbo estis lokitaj en la kazernoj (eksa [[Gastokorto (Tjumeno)|Gastokorto]]), 250 mobilizitoj estis lokitaj en la noktejo ({{l-ru|ночлежный дом}}), 120 en vendejo de Bardigin ({{l-ru|магазин Бардыгина}}) sur la Bazarplaco, pliaj en vendejo de Kuznecov. Ili havis nek oficirojn, nek gardistaron, okazis neniuj ekzercoj aŭ instruado, la eksteruloj (inkluzive de politikaj agitantoj) povus veni libere&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 55
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.
[[Dosiero:Kolchak troop inspection.jpg|200ra|eta|Aleksandr Kolĉak inspektas trupojn]]
[[Dosiero:Азбука красноармейца. У (cropped).jpg|200ra|eta|Karikaturo pri Aleksandr Kolĉak, ekspluatanta la popolon, 1919]]
[[Dosiero:Карикатура на Колчака.png|200ra|eta|Karikaturo pri Aleksandr Kolĉak, vendanta Siberion al eksterlandanoj, 1919]]
[[Dosiero:Radola-gajda.jpg|200ra|eta|Radola Gajda, ĉirkaŭ 1919]]
[[Dosiero:Album representantů všech oborů veřejného života československého - Jaroslav Červinka mladší.png|200ra|eta|Jaroslav Červinka, 1927]]
La aŭtoritatoj supozis ke povus okazi tumultoj, do jam la {{daton|8|3}} la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ kunvenigis estrojn de la Tjumena distrikto, urba milico, kontraŭspiona servo kaj komandanton de la urbo por priparoli subtenon de la ordo dum la mobilizado. Oni interkonsentis ke la stratojn patrolos ĉevala milico kaj bataliono de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Sekvajn du tagojn li kontaktis komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka &lt;sup&gt;[[:cs:Jaroslav Červinka mladší|cs]]&lt;/sup&gt; por certiĝi ke li povus esperi pri ties subteno kaze de bezono. La regimento estis lokita en la domo de negocisto Brjuĥanov ĉe kruciĝo de la stratoj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] kaj Podarujevskaja (nun tiuloke staras domo N 18 ĉe strato Semakov)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 20
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed Jaroslav Červinka reference al specialaj ordonoj rifuzis la helpopeton, dirinte ke &quot;jam tempas trakti la ĉeĥojn kiel aliancanojn&quot;. La {{daton|10|3}} Zenkeviĉ ordonis ĉesigi vendadon de la alkoholaĵoj, aktivigi spuradon de humoro de la mobilizitoj per sekretaj agentoj, doni pliajn armilojn kaj municiojn al la gardistaro. La {{daton|10|3}} kaj {{daton|11|3}} li ordonis ke kaze de alarmo ĉiuj trupoj venu al la kolektejo apud la [[Tjumena Ŝtata Cirko|cirko]] sur la Bazarplaco&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 43–44
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|11|3}} venis informoj ke mobilizitoj postulas dokumentojn, konfirmantajn ke ili estas mobilizitoj, ne volontuloj; ankaŭ ili postulis nutraĵojn por siaj familioj kaj uniformojn por si. Laŭ ordono de la garnizonestro Zenkeviĉ ili ricevis {{unuo|2500}} sortimentojn da varmaj vestoj. Samtempe li ordonis akumuli la venantajn mobilizitojn sur la militista kajo de la fervojstacio, nutri ilin samloke kaj post necesa kontrolado tuj fordoni al trupoj, kie ili militservos. Nokte de la {{dato|11|3}} al la {{dato|12|3}} estis fortigitaj patroloj kaj starigitaj kaŝitaj patroloj en domoj apud la metilernejo, kie troviĝis artileria stokejo. La {{daton|12|3}} Zenkeviĉ ricevis sciigon ke sekvan nokton je la 2-a okazos ribelo de bolŝevistoj kaj mobilizitoj, pro kio matene la {{daton|12|3}} ĉiuj estis jam batalpretaj. Li ordonis agi rezolute kaj ĉiujn armitajn ribelulojn mortpafi surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 45
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La mobilizado estis organizita malbone. La {{daton|10|3}} trajno, transportonta la mobilizitojn al Tjumeno, venis al la fervojstacio Karmak (32 km for) je la 2-a nokte anstataŭ la 10-a matene, do 16 horojn 210 mobilizitoj (kun akompanintoj ĝis {{unuo|1000|homoj}}) atendis subĉiele, suferante je frosto, ĉar la staciaj konstruaĵoj estis detruitaj dum bataloj somere 1918. Ili preskaŭ ribelis, sed milico sukcesis trankviligi ilin, do parte ili forveturis aŭ foriris al Tjumeno memstare&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 230–231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 129–130
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Samtage venis informoj ke en vilaĝo Veliĵani apud Tjumeno mobilizitoj tumultas, molestante vilaĝestrojn kaj administrantojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 231
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Oni raportis ankaŭ ke vicestro de Tjumena distrikto Ivan Udincev kaj distrikta kuracisto Aleksej Osokin ege krude traktis la mobilizitojn, kolerigante ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} en Tjumeno akcepto de la mobilizitoj trapasontaj medicinan ekzamenadon devus komenciĝi je la distrikta milita administracio ({{l-ru|уездное воинское присутствие}}) je la 10-a matene, sed pro la eksplodinta ribelo parto de la aŭtoritatoj fuĝis, do la ekzamenotoj atendis ilian revenon surstrate ĝis la 2-a nokte.

== Ribelo ==
[[Dosiero:Тюмень 1920-х годов.jpg|200ra|eta|Mapo de Tjumeno, la 1920-aj]]
[[Dosiero:Здание городской больницы (Текутьевская больница).jpg|200ra|eta|Noktejo en Tjumeno, 2016]]
[[Dosiero:Metilernejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Metilernejo en Tjumeno]]
[[Dosiero:Avstro-ogrski vojaki po vrnitvi iz ruskega ujetništva.jpg|200ra|eta|Aŭstra-hungaraj militkaptitoj en Rusio, 1918]]
[[Dosiero:Kvartalo Ŝedoj (Sarai) en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Kvartalo Ŝedoj en Tjumeno]]
[[Dosiero:Malliberejo en Tjumeno.jpg|200ra|eta|Malliberejo en Tjumeno]]

La {{daton|13|3}} dum kunveno en la noktejo la mobilizitoj decidis okupi stokejon de armiloj en la metilernejo en strato Sadovaja (nun Dzerĵinskij) kaj ekmarŝis tien. 

Proksimume je la 11-a matene (ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke je la 9-a, Konstantin Kopaĉelli — je la 10-a)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 64, 131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; kurante de stratoj Tomskaja (nun Komsomolskaja) kaj Sadovaja (nun Dzerĵinskij) la amaso atingis la metilernejon. Konstantin Kopaĉelli asertis ke nekonata virino avertis milicanojn en la metilernejo ke direkte al ili de strato Tjumenskaja kuras amaso da mobilizitoj. Milicano, elirinta por kontroli tion, ekvidis 300 soldatojn, sen fusiloj sed kelkaj kun revolveroj, kuri al li. Li sin ĵetis reen, sed 10–12 persekutantoj invadis la metilernejon preskaŭ tuj post li, forĵetis lin de telefono kaj postulis venigi la lernejestron. Li prenis fusilon kun bajoneto kaj kuris kontraŭ ili, la amaso disiĝis, li elkuris la korton, grimpis trans barilon, saltis al hazarde renkontita veturigisto kaj veturis al kancelario de la 1-a kvartalo por raporti pri la okazaĵo. De tie la informoj estis senditaj al la milica administracio, distriktestro kaj garnizonestro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 130–131
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Dume la ribeluloj senarmis la gardistaron (7 soldatoj kaj suboficiro), prenis 296 fusilojn, {{unuo|18442}} kartoĉojn, 191 bajonetojn, 9 revolverojn, 24 ŝaŝkojn, 1 pikstangon &lt;sup&gt;[[:en:Pike (weapon)|en]]&lt;/sup&gt; kaj pulvon&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tio malmulte utilis, ĉar la fusiloj kaj kartoĉoj estis de malsamaj tipoj (&quot;japanaj fusiloj kaj [[Berdan-fusilo]]j &lt;sup&gt;[[:ru:Berdan rifle|ru]]&lt;/sup&gt; dum la kartoĉoj triliniaj&lt;sup&gt;[[:en:7,62 × 54 мм R|en]]&lt;/sup&gt;&quot;)&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;/&gt;.

La milicestro ordonis al la estro de la 1-a kvartalo subleŭtenanto Miĥail Zabolockij iri kun milica taĉmento al la metilernejo. Zabolockij ekmarŝis kun 4 viculoj kaj 27–30 milicanoj. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj [[Strato Respubliko (Tjumeno)|Respubliko]] li renkontis taĉmenton de la oficira kaj suboficira lernejoj el 210 homoj, senditan de la garnizonestro al la metilernejo. Kiam ambaŭ taĉmentoj venis tien, la ribeluloj jam foriris. Ankaŭ milicestro Vladimir Ostrovskij kun malgranda milica ĉevaltaĉmento marŝis al la metilernejo. Post ekscii ke la ribeluloj jam foriris al la militkaptitejo, li decidis uzi sian taĉmenton por gardi la ordon en la urbocentro, ĉar li certe ne povus ataki la amason tiom grandan. Do li lasis sian viculon Aleksandr Lepeŝinskij kun 15 milicanoj gardi la milican administracion, trezorejon ({{l-ru|казначейство}}) kaj arestejon, fortigis gardadon de la banko, telegrafo, elektrocentralo, kaj kun alia viculo, leŭtenanto Pjotr Jemeljanov iris al la urbocentro. Ĉe kruciĝo de stratoj Sadovaja kaj Respubliko, Zabolockij uzis la telefonon N 141 por komunikiĝi kun la garnizonestro kaj komandanto, plu observante la situacion de tiu ĉi loko. Milico blokis apudan areon, foriginte la publikon, kiu venis por scivole rigardi la okazaĵojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 132–133
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ estis informita pri la atako per telefono, post kio li disdonis ordonojn al ĉiuj trupoj kaj ordonis malŝalti la telefonion en la urbo. Interalie li avertis la komandestron de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelon Jaroslav Červinka ke kaze de ties rifuzo partopreni la subpremon de la ribelo, la tuta respondeco kuŝos sur li. La 3-a bataliono de la fervoja gardistaro estis sendita al la fervojstacio Tjumeno. La 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento &lt;sup&gt;[[:cs:6. československý střelecký pluk „Hanácký“|cs]]&lt;/sup&gt; estis sendita por gardi alkoholan stokejon ({{l-ru|винный склад}}) kaj malliberejon. Al la suboficira lernejo estis ordonite marŝi laŭ strato Sadovaja al la metilernejo. Zenkeviĉ mem kune kun la komandanto de la urbo ekveturis al la metilernejo, kien li ordonis venigi ankaŭ roton de la 2-a Baraba Regula Regimento (parto de bataliono, ĵus veninta al Tjumeno)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la metilernejo oni diris al li ke la ribeluloj jam foriris al militkaptitejo, kien ilin postsekvis la suboficira infanteria lernejo, al kiu aldoniĝis ĝis 150 lernantoj de la oficira infanteria lernejo. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke de la metilernejo la ribeluloj marŝis al la haveno kaj al la muelejo de Guseva&lt;ref name=&quot;Вебер56&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ aliaj fontoj, la ribelintoj dividiĝis je tri grupoj: la unua devis iri al la prizono por liberigi la malliberulojn, la dua al la koncentrejo de militkaptitoj kun la sama celo, la tria al la fabrikoj por alvoki laboristojn aliĝi al la ribelo. Poste oni trovis ke efektive agitantoj venis al la urba segejo (eks-fabriko Novosjolov) kaj fabriko de Loginov, sed laboristoj rifuzis aliĝi al la ribelo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 46
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭvoje la ribeluloj estis pafantaj al la ĉielo, haltigantaj preterirantojn por proponi aliĝon al la ribelo, kio foje donis fruktojn. Post iri laŭ strato Tomskaja (nun Osipenko) ĝis la fino, ili sin turnis al strato Paroĥodskaja (Vaporŝipa) kaj post parte senarmi la gardistaron ili disiĝis: unu grupo foriris al la haveno kaj de tie, sen eniri la militkaptitejon, al la fabriko de Maŝarov, la alia laŭ strato Ostrovskaja al la militkaptitejo. Proksimume je la 12-a ili venis al la militkaptitejo, kies estraro tute ne estis informita pri la okazaĵoj. La invadintoj tuj okupis la kancelarion, situintan centre de la tendaro, unu el la atakintoj metis fusilon kun bajoneto al la brusto de la vicestro. Iuj ribeluloj postulis tuj mortpafi la estraron, sed la militkaptitoj oponis tion, dirinte ke la administracio traktas ilin bone. La ribelintoj alvokis la militkaptitojn aliĝi al la ribelo, mensoginte ke la ĉeĥoslovakaj taĉmentoj aliĝis al ili, ke de [[Omsko]] kaj [[Jekaterinburgo]] al Tjumeno veturas sovetiaj trupoj, sed vane. Post fiasko de siaj planoj, la amaso kun aliĝintaj al ĝi ruĝgvardianoj (laŭ iuj fontoj tio estis [[hungaroj]]), foriris direkte al la muelejo de Guseva. Vespera revizio montris ke kun la tumultoj foriris nur 200 ruĝgvardianoj dum la aŭstroj kaj hungaroj restis en la tendaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 184–185
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Dum la marŝo de la metilernejo al la militkaptitejo la ribelinta amaso kreskis ĝis 800 homoj. Tie ili ne alfrontis reziston, ĉar ĉiuj 23 gardistojn tiutempe ekzercis surplace — la Tjumena Gardista Taĉmento ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}) subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov raportis ke je la 11-a lian kazernon invadis homamaso, kurinta de strato Iljinskaja (Elija, nun la 25-a de Oktobro) el proksimume 500 homoj, kiuj rapide okupis la kazernon, pafinte kelkfoje kaj postulinte transdoni al ili la armilojn kaj municion. La gardistaro rifuzis fari tion, klariginte ke ili mem bezonas la armilojn por gardi la arestitojn, do estis forkaptitaj nur unu fusilo kaj 24 [[ŝaŝko]]j, stokitaj ĉe la enirejo. Li diris ke la soldatoj rifuzis aliĝi al la ribeluloj krom Andrej Kravĉenko, antaŭnelonge alsendita de la Irkutska Gardista Taĉmento, kaj forŝirinta de si la epoletojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 35–37
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, sed baldaŭ reveninta&lt;ref name=&quot;Вебер184&quot;/&gt;. La gardistoj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj, la kartoĉoj estis stokitaj aparte. Soldato Kaĉura rakontis poste ke li kondukis la ribelulojn tra diversaj stokejoj, sed ne montris tiun kie efektive troviĝis la kartoĉoj, do ili forkuris sen plu perdi la tempon. Poste la gardistoj rememoris ke ĉio daŭris kelkajn minutojn — la homamaso inundis la tendaron, tumultis, forŝiris la epoletojn de la gardistoj, kaj same rapide malaperis&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 119–121
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tamen estro de la Tjumena garnizono, komandestro de la Tjumena Regula Malpeza Baterio subkolonelo Aleksej Korzun raportis la {{daton|15|3}} ke la ribeluloj forigis la gardistaron, pro kio fuĝis 206 militkaptitaj ruĝarmeanoj, el kiuj proksimume 30 estis kaptitaj&lt;ref name=&quot;Вебер38–40&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 38–40, 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sume tie troviĝis ĝis {{unuo|2000}} militkaptitoj&lt;ref name=&quot;Вебер68&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 68
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; ({{l-ru|Сибирский листок}}) la {{daton|20|3}} asertis ke plejparto de la ruĝarmeanoj rifuzis aliĝi al ili kaj nur hungaroj grandparte faris tion&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 65
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En alia raporto oni diras ke la militkaptitoj plejparte rifuzis partopreni la ribelon, sed 206 profitis ĝin por fuĝi&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La plej mallonga vojo de la militkaptitejo al la malliberejo iras tra la Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), preter la muelejo de Guseva. Laŭvoje parto de la muelistoj aliĝis al la ribeluloj, sed baldaŭ foriris. Post eniri la Kopilov-Ŝedojn, la ribeluloj kuniĝis kun la grupo, kiu iris rekte al la Maŝarov-fabriko. Tiu unua grupo, post proksimiĝi al la Maŝarov-fabriko, ekvidis milicanon de la 4-a kvartalo Dmitrij Strjukov gardi ĝin kaj postulis de li armilojn. Li rifuzis kaj ekkuris direkte al sia domo, oni persekutis kaj pafis lin al la dorso. Ili deziris finmortigi lin, sed edzino de la milicano petis lasi ŝin adiaŭi la mortantan edzon, do la persekutantoj revenis al la fabriko por agiti laboristojn. Kelkaj aliĝis al la tumulto, sed baldaŭ forlasis ĝin. Proksimume je la 2-a posttagmeze la ribeluloj ekmarŝis al la malliberejo laŭ plej mallonga vojo, do laŭlonge de la fervojlinio, kiu iris de la haveno al la Transsiberia fervojo laŭlonge de la nuna strato [[Maurice Thorez]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 135–136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Zenkeviĉ diris ke li ekveturis kun la komandanto al la komandantejo ({{l-ru|комендантское управление}}), ordoninte starigi en la metilernejo oficiran gardistaron, meti tra la urbo militistajn postenojn kaj patrolojn de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento. Laŭvoje oni informis lin ke en la Transriverejo okazas agitado de la laboristoj. Dum li estis en la metilernejo, venis du laboristoj kun notico, informanta ke ili estas kontaktuloj, do li arestis ilin kaj sendis al la komandantejo. Apud la komandantejo li eksciis ke la malliberejo ne estis okupita, sed subkapitano Veseluĥin kiel deĵorestro de la gardistaro, petas helpotrupojn, do li sendis tien taĉmenton de la 2-a Baraba Regula Regimento. Tiutempe al la komandantejo venis 40 rajdantoj de la Regula Malpeza Artileria Baterio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Rakonton de Vladimir Zenkeviĉ pri ties preparoj kaj agoj rilate la subpremadon de la ribelo oponas raporto de Konstantin Kopaĉelli, laŭ kiu milicestro Vladimir Ostrovskij ĝis la 12-a horo ne sukcesis eltrovi Zenkeviĉ kaj post trovi lin, konstatis ke li estas ekstreme embarasita, ne informita kaj malkapabla regi la aferon. Laŭ rekomendo de Ostrovskij, ili venis al la komandestro de la 2-a Ĉeĥoslovaka Kavaleria Regimento kolonelo Jaroslav Červinka, kiun ili trovis esplori la mapon kaj ricevi aktualajn informojn de siaj asistantoj, regule venantaj. Červinka klarigis al ili itinerojn de la ribeluloj kaj informis ke la haveno, la militkaptitejo, la fervoja stacidomo, alkohola stokejo kaj la urborandoj estas gardataj de liaj trupoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 136
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tiutempe en la distrikta militadministracio ({{l-ru|воинское присутствие}}) formiĝis taĉmento el 35 volontuloj (ĉefe intelektuloj), kiuj subestre de oficiro ekmarŝis por ricevi kartoĉojn. Laŭvoje pluraj el ili foriris kaj nur 20 fine venis al la malliberejo por gardi ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La malliberejo estis same forgesita, ĝia estro Vladimir Zolotarjov venis al la distriktestro post la 1-a horo posttagmeze pro oficaj aferoj kaj tiel hazarde eksciis pri la okazanta ribelo. Li tuj ekveturis reen kaj laŭvoje renkontis kolonelon Zenkeviĉ, kiu demandis lin kion li faris por rebati la baldaŭan atakon, al kio li respondis ke li ĵus eksciis pri ĝi, do aranĝos ĉion nun. En la prizono Zolotarjov ordonis voki al la malliberejo ĉiujn gardistojn kaj disdoni al ili armilojn kaj kartoĉojn, kaj fermi la arestitojn en la ĉeloj per duoblaj seruroj. Post kelkaj minutoj venis ĉiuj krom 3 gardistoj, kiuj estis en la urbo, do sume estis 27 gardistoj kaj 29 soldatoj, kiuj gardis ekstere. La militistoj havis nur po 35 Berdan-kartoĉojn, do li distribuis inter la gardistaro kaj soldataro ĉiujn 200 kartoĉojn el la prizona stokejo. Finfine li havis por la defendo 40 fusilojn kun po 5 kartoĉoj, kaj 16 gardistoj havis revolverojn [[Smith &amp; Wesson]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 138–140
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Li starigis observan postenon en sekejo de la vestolavejo kaj post kelkaj minutoj la observanta gardisto raportis ke de norda flanko proksimiĝas ĉeno de ribeluloj el 150–200 homoj. Post proksimiĝi al la malliberejo, ili ekpafis kaj post aliri legomejon de la prizono, proksimume 80 klaftojn (170 metrojn) for de la mallibereja ligna barilo, ili ekkuŝis en raveno kaj komencis pafi pli aktive. En la malliberejo tiutage estis 500 malliberuloj. Orienta barilo havis lignan pordegon kaj tiu okcidenta havis lignan pordon, do Zolotarjov ordonis koncentri la fortojn ĉe la ĉefa pordego sen respondi al la pafado, kiucele li forigis la gardistaron de la norda flanko, lasinte la malliberulojn solaj en la seruritaj ĉeloj. Baldaŭ grupo el ĝis 40 atakintoj ekiris al la orienta pordego dum alia el 30 homoj ekmarŝis al la okcidenta pordo. Laŭvoje ili renkontis superan gardiston Grigorjev, kiu venis por deĵoro, forprenis de li revolveron [[Nagant M1895]] kaj ŝaŝkon, kaj priparolis lian eventualan murdon, sed li sukcesis forkuri, salti en preterveturantan koĉon kaj forveturi al policejo de la 4-a kvartalo. Dume daŭris pripafado de la norda flanko. Zolotarjov telefonis al la garnizonestro kaj distriktestro, kaj petis urĝan alsendon de trupoj. La garnizonestro respondis ke al li delonge estis sendita roto de la 2-a Baraba Regula Regimento. La atakintoj postulis malfermi la pordegon kaj minacis fari tion perforte&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 140–141
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Fine venis taĉmento de volontuloj-intelektuloj, kiu haltis je certa distanco, ĉar ankaŭ ĝi havis malmulte da kartoĉoj. Post vidi ĝin la ribeluloj foriris de la pordego al la okcidenta pordo. Tiutempe venis taĉmento de la 2-a Baraba Regula Regimento kaj, post rearanĝi la ĉenon, ĝi ekpafis. Poste oni alportis pli da kartoĉoj, do la taĉmentestro diris ke kaze de retreto li iros al la malliberejo. Poste venis la ĉeĥoj (general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov ({{l-ru|Рычков}}) asertis ke pli frue venis taĉmento de la suboficira lernejo) kaj la ribeluloj retiriĝis al la fervojlinio, post kiu ili ekkuŝis kaj ekpafis denove. Sed post mallonga tempo ili kuris denove por sin kaŝi en la Kopilov-Ŝedoj, kie ili la lastan fojon provis rezisti, sed fine diskuris. La soldatoj eniris la kvartalon, mortpafante ĉiun kiun ili vidis kun armiloj enmane&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 141–142
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Vladimir Zenkeviĉ raportis poste ke al la fervojo venis loka taĉmento subestre de subleŭtenanto Pepiluk (l-ru|Пепилюк) unuflanke kaj trupoj de la 6-a Hanakia Ĉeĥoslovaka Infanteria Regimento flanke de la fervoja stacidomo, kaj ambaŭ venintaj trupoj, kune komandataj de Pepiluk, ekpafis. Je tiu tempo flanke de la militkaptitejo venis la suboficira infanteria lernejo, kiu kure atakis la ribelulojn. La ribelintoj kuris dise al la Ŝedoj, kie ili estis ĉirkaŭitaj, post kio ĉiuj kaptitaj kun armiloj enmane estis tuj mortigitaj, la aliaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo. La kadavroj estis transportitaj al malsanulejo por identigado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 47–48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Ruĝarmeano Ŝĉennikov, kiu tiutempe troviĝis en la militkaptitejo, priskribis en siaj rememoroj sturmon de la tendaro, post kio la amaso impetis al la malliberejo, kie tie ĝin trafis forta pafado, tamen la blankuloj komencis retiriĝi al la fervojstacio, sed tiutempe venis kavalerio de ĉeĥoslovakoj kaj kozakoj, ekpafis mitraloj kaj la ribeluloj ekfuĝis. Li mem sin kaŝis sub necesejo de iu domo kaj nokte forlasis la urbon&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| titolo = Отрывок из прошлого
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-07
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Щенников
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2024-07-15
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = Журнал &quot;Самиздат&quot;
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260907051835/https://samlib.ru/k/kad_d_w/schennikov.shtml
| arkivdato = 2026-09-07 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Proksimume je la 4-a posttagmeze la soldatoj kaj milico okazigis totalan razion en la Kopilov-Ŝedoj, deteninte ĝis 500 homojn, senditajn al arestejo kaj la malliberejo. Ĝis la 7-a vespere la ribelo estis komplete subpremita. Je la 8-a ekvalidis fortigita militstato kun kompleta malpermeso de la trafiko. Laŭ aserto de Konstantin Kopaĉelli, plej multaj urbanoj eĉ ne sciis ke la ribelo okazis. Nombron de la perdoj flanke de la ribeluloj, laŭ lia opinio, ne eblas kalkuli precize, sed milico trovis surstrate 34 korpojn. Milicano Strjukov, laŭ liaj informoj, fartis jam pli bone kaj certe estis resaniĝonta. Cirkulis onidiroj pri pereinta ĉeĥa soldato, sed Jaroslav Červinka kategorie neis tion. Oni multe babilis pri mortigita ribelulo kun milica brakbendo kaj garnizonestro Aleksej Korzun eĉ nomis la milicon &quot;malfidinda&quot; en telegramo al general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov, sed poste evidentiĝis ke tio estis nekonata agitanto, uzinta la brakbendon kiel trompilon. Konstantin Kopaĉelli atentigis ke rilatoj de la kontraŭspiona servo kaj milico estas nenormalaj, ili tute ne fidas unu al la alia, kaj la distrikta milicestro vizitas la kontraŭspionan servon nur kun propra gardistaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 142–145
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Reprezalioj ==

=== Ekzekuto de Ludmila Bazilevskaja kaj Ĥolmskij ===

En la sama tago al la malliberejo komencis veni la arestitoj. Interalie venis subgarde de la estro de la suboficira lernejo subkolonelo Aleksandr Zaalov granda grupo, el kiu estis prenitaj 5 homoj, tuj mortpafitaj en la prizona korto. Vespere estis venigitaj de la kontraŭspiona servo Nikolaj Avdejev, Olga Dilevskaja, Jemeljanov kaj Kuzmin. Je la 10-a aŭ 11-a nokte Zolotarjov transdonis Ĥolmskij, Zivert, Nakoseviĉ, Tupicin ({{l-ru|Тупицын}}), Avdejev kaj Dilevskaja al la veninta Zaalov, laŭe al la ordono de la estro de la kontraŭspiona servo. Sekvan tagon al la prizono revenis nur Avdejev, pafvundita ĉe la dekstra pojno kaj la dorso. La {{daton|14|3}} laŭ invito de Zolotarjov, venis milicanoj kaj forportis la kadavrojn el la mallibereja korto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 146–147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov raportis ke la arestita &quot;organizanto de la maldekstr-socialist-revolucia taĉmento kaj komisaro de la poŝtoj kaj telegrafo&quot; Ĥolmskij estis arestita en la tago de la ribelo, sed dum eskortado al la malliberejo li provis forŝiri de gardisto fusilon kaj fuĝis, pro kio li estis pafmortigita surloke&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Agento de la kontraŭspiona servo Pavel Kadejev atestis ke dum reveno al la malliberejo, apud la Andrejev-hospitalo sur la Bazarplaco, Ĥolmskij provis forpreni de li fusilon kaj ekfuĝis, do li devis pafi&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 167
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste Konstantin Borisov asertis ke Ĥolmskij estis mortpafita dum fuĝoprovo dum Bazilevskaja estis mortpafita laŭ ordono de deĵorina oficiro, ĉar ŝi agitis malliberulojn ribeli&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Komandestro de la 3-a baterio de la 1-a diviziono de la 16-a Sarapula divizio suboficiro Vladimir Veseluĥin, deĵorinta tiutage en la malliberejo, konfirmis ke je la 5-a horo oni forkondukis de la ina fako Bazilevskaja por transdoni ŝin al la 6-a Hanakia Infanteria Regimento. Ŝin eskortis soldatoj de la 49-a Siberia Pafista Regimento. Li aŭdis kiel ŝi agitas ilin: &quot;Kamaradoj, vi ne scias kion vi faras, memoru ke la vero estas je nia flanko kaj ne kredu al viaj oficiroj, kiuj denove sin vestis je epoletoj&quot; ({{l-ru|Товарищи, вы не знаете, что делаете, помните, что правда за нами и не верьте вашим офицерам, нарядившимся опять в погоны}}). Li rimarkis ke la soldatoj reagas dubeme, do ordonis tuj mortpafi ŝin, kio estis plenumite. Li diris ke li ne konis ŝin, nek ŝiajn politikajn vidpunktojn kaj celis nur eviti eventualajn tumultojn, des pli ke ekstere ankoraŭ aŭdiĝis pafado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 169–170
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Bazilevskaja estas nomata &quot;malklara persono&quot; ({{l-ru|темная личность}}) kun suspektinda pasinteco. Ŝi estis filino de prizona gardistino, servinta en la malliberejo pli ol 20 jarojn. Ŝi estis agento de la bolŝevista kontraŭspiona servo, poste laboris en la sama servo de la Kolĉak-reĝimo. Li diris ke la urbanoj traktis ŝian ekzekuton indiferente, iuj kun certa kontento&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekzekuto de Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja ===

[[Dosiero:Николай Николаевич старший.jpg|150ra|eta|Nikolaj Avdejev]]
[[Dosiero:Ольга Александровна Дилевская.jpg|150ra|eta|Olga Dilevskaja]]

Tage estis arestitaj Nikolaj Nikolajeviĉ Avdejev &lt;sup&gt;[[:ru:Авдеев, Николай Николаевич (историк)|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lia edzino Olga Dilevskaja &lt;sup&gt;[[:ru:Дилевская, Ольга Александровна|ru]]&lt;/sup&gt; kiel eventualaj propagandistoj, antaŭe foje jam arestitaj de la kontraŭspiona servo, sed liberigitaj laŭ peto de la urbestro Aleksej Florinskij. Estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov asertis ke ili servis al la sovetia potenco ĝis Tjumeno estis okupta de la Siberia Armeo kaj ekde tiam estis membroj de la komisiono ĉe la urba administracio, okupiĝinta pri klasifikado kaj solvado de la aferoj de la sovetia tempo. Li substrekis ke la urba administracio ĝenerale estas suspektinda, ĉar ĝi estis elektita okazis en la tempo de [[Aleksandr Kerenskij]], ĝin partoprenis lokitaj en la urbo trupoj, do ĝiaj membroj estas plejparte socialistoj, grandparte [[Rusia Socialdemokrata Partio|social-demokratoj]]&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 58–62
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis arestita je la 3-a posttagmeze en la tipografio de la Unio de la Konsumistaj Societoj, kien li iris post fari lecionojn en la metilernejo, kie li instruis la rusan kaj historion. Li estis fakte redaktoro de la ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}}). Lin arestis ĉeĥo kaj kondukis al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Olga Dilevskaja, arestita je la 2-a en sia loĝejo. Je la 6-a vespere la kontraŭspiona servo metis ilin en la malliberejon sen ajna pridemandado. Je la 10-a vespere ili kaj 3 aliaj arestitoj estis kondukitaj al la kontraŭspiona servo kaj post pasigi tie sen ajna pridemandado plian horon, proksimume meznokte kondukitaj reen. Post pasi la grandan pesilon sur la Bazarplaco (nun ties situas fontano sur la [[Kolora bulvardo (Tjumeno)|Kolora bulvardo]]), apud fiŝvendejo de negocisto Aleksandr Miĥalov ({{l-ru|возле рыбной торговли Михалева}}), gardistoj haltigis ilin, ordonis forigi la vestojn kaj pafis per fusiloj. La murditoj restis kuŝi surtere, la gardistoj forprenis iliajn vestojn kaj ŝuojn, kaj forkuris. Ĉion ĉi vidis gardisto de la vendejo de Miĥalov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 70–72, 78–79, 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Nikolaj Avdejev estis nur vundita, do li saviĝis ŝajniginte mortulon kaj post duonhoro revenis al sia domo en strato Bolŝaja Razjezdnaja ({{l-ru|Большая Разъездная}}; ekde 1928 — [[Nicola Sacco|Sacco]]). Je la 8-30 matene li veturis al la urbestro Aleksej Florinskij, loĝinta proksime en strato Serebrjakovskaja (nun Sovetskaja), kiu vokis por li kuraciston Vasilij Petroviĉ Arnoldov. Je la 3-a posttagmeze Florinskij transportis lin al mallibereja hospitalo subgarde de milicanoj. Li neis iun ajn komplicon al la bolŝevistoj, substrekinte opozician kaj humanisman karakteron de sia publika agado&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 73–74
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Mi estas membro de la partio de social-demokratoj menŝevistoj kaj estas eĉ prezidanto de komitato de tiu ĉi partio en Tjumeno, krome mi estas prezidanto de administracio de la Societo &quot;Popola Domo&quot;. Estinte elektita kiel reprezentanto de la Instruista Societo de Tjumeno kaj starante sur platformo de la Tutrusia Instruista Unio, mi efektive estis membro de la sovdepo&lt;ref&gt;Soveto de Deputitoj.&lt;/ref&gt; dum regado de la bolŝevistoj, sed ankaŭ tie mi okupis neniujn postenojn kaj ĉiuj miaj paroladoj havis opozician karakteron kaj ĉiuj miaj klopodoj estis direktitaj al forigado de arbitreco kaj kruelaĵoj kaj al plia legitimeco. Ĉion ĉi eblas konfirmi per dokumentaj datumoj. Interalie mi plurfoje estis indikanta al utopieco de la socialismo nuntempe, kiam eblas nur revi pri demokratiismo. Pri la agitado mi okupiĝis neniam, kaj en la fabriko de Maŝarov mi estis nur unufoje — antaŭ baloto al la urba dumao.
|aŭtoro = Nikolaj Avdejev
|verko = Rakonto pri aresto kaj mortpafo [la {{dato|23|3|1919}}]
|origina teksto = Я состою членом партии социал-демократов меньшевиков и даже председатель комитета этой партии в г. Тюмени, кроме того, состою председателем правления общества «Народный дом». Будучи избран представителем Учительского общества г. Тюмени и стоя на платформе Всероссийского Учительского союза, я действительно входил в состав совдепии при большевиках, но здесь я не занимал никаких должностей и все мои выступления носили оппозиционный характер и все усилия мои направлены [были] к устранению произвола и жестокостей и проявлению большей закономерности. Все это можно подтвердить документальными данными. Через все передовые статьи, помещаемые мною в газете «Наш путь», я проводил мысли, в которых ясно выражалось мое отрицательное отношение к большевизму. В частности же, я неоднократно указывал на утопичность социализма в настоящее время, когда можно только мечтать о демократизме. Агитацией я никогда не занимался и на заводе Машарова я был только один раз — это накануне выборов в городскую думу.
}}

Post alveno de la kuracisto, je 9-30 Florinskij foriris por informi pri la okazaĵo la urban administracion ({{l-ru|городская управа}}). La urba administracio kunsidis la {{daton|14|3}} je 12–42 kaj decidis ne publikigi vaste tiun ĉi aferon por eviti publikan ekscitiĝon, sed informi la civilajn kaj militajn aŭtoritatojn, kaj peti sekurecon por Avdejev, kies senkulpecon kaj fidindecon ĝi garantiis. Poste Florinskij asertis ke li ne estis informita pri malpermeso aranĝi la kunsidojn. Laŭ propono de Florinskij, la kunsido komenciĝis per ekstaro omaĝe al la militistoj, pereintaj dum subpremado de la ribelo. Estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov substrekis poste ke tio estis eraro, ĉar pereis eĉ ne unu militisto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 157
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rememoris vidi de la tipografio kiel sur la Bazarplaco estis falantaj kuglotrafitaj soldatoj kaj hazardaj virinoj. Tie li estis arestita proksimume je la 3-a posttagmeze kaj kondukita al la kontraŭspiona servo, kie jam troviĝis Dilevskaja. La prizono estis ne alirebla, do oni metis ilin al la arestejo, situinta trans la strato. Post 3 horoj oni sendis ilin per koĉoj al la malliberejo, plena je ĉeĥaj legionanoj. Li asertas ke antaŭ 2 monatoj ili estis arestitaj pro denunco de Bazilevskaja, same kiel kelkaj aliaj personoj, sed post kelkaj horoj liberigitaj. Li aŭdis pafojn en la mallibereja korto kaj poste oni diris al li ke tio estis ekzekuto de Bazilevskaja. Tio timigis Olga Dilevskaja, dirinta al li: &quot;Mi sentas ke oni mortpafos nin... Min zorgigas la sorto de la filino... Ni ne devis havi la infanon. Cetere nun estas jam malfrue paroli pri tio&quot; ({{l-ru|Я чувствую, что нас расстреляют… Меня беспокоит участь дочки… Нам не нужно было иметь ребенка. Впрочем, теперь уже поздно говорить об этом.}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste ili estis disigitaj al la ina kaj vira fakoj respektive, sed je la 10-a vespere vokitaj al la mallibereja oficejo, kie ili renkontis 3 homojn, arestitajn antaŭ kelkaj monatoj. Li diris ke latvon Zivert li konis en la Komerca lernejo, kie tiu laboris kiel skribisto en kancelario; al li restis mallonga punperiodo. Tupicin estis kapitano de vaporŝipo, ĉe kiu dum aresto oni konfiskis kelkmil carajn rublojn, kiujn laŭdire la kontraŭspiona servo ne deziris redoni. La tria arestito estis alportita de alia malliberejo; li supozas ke tio estis Novgorodcev, evidente frato de Klavdija Timofejevna Novgorodceva-Sverdlova (edzino de [[Jakov Sverdlov]])&lt;ref&gt;Se tiel, do temas pri Ivan Timofejeviĉ Novgorodcev, negocisto de [[Jekaterinburgo]].&lt;/ref&gt;. Ĉiuj 5 arestitoj estis sub forta gardo kondukitaj al la kontraŭspiona servo, kie post duonhoro sen iu ajn pridemandado ili estis senditaj reen. Avdejev diris, ke iu klarigis al li poste ke tiutempe estro de la kontraŭspiona servo estis serĉanta ekzekutiston kaj tiel li trovis subleŭtenanton Konstantinov, venintan kun kelkaj armitaj homoj sen epoletoj kaj aliaj militdistingiloj; ili ĉiuj estis iom ebriaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev obĵetas rakonton de generalo Riĉkov pri ilia fuĝoprovo, menciante interalie [[astmo]]n de Dilevskaja, kiu malebligus tion. Li diras ke Konstantinov haltigis ilin inter butikoj sur la Bazarplaco kaj ordonis forigi la vestojn kaj sin prepari al mortpafo. La pafo ne tuj okazis, ĉar preter ili traveturis du rajdantoj, do Olga Dilevskaja kriis: &quot;Sufiĉas da turmentado! Pafu... aŭ ĉu vi timas?&quot; ({{l-ru|Будет издеваться! Стреляйте… или вы трусите?}}), post kio la gardistaro pafis. Li aŭdis kiel oni ordonis bajoneti ankoraŭ vivajn ekzekutitojn, do klopodis ne moviĝi, tamen estis bajonita ĉe la dorso, sed ne tre forte, ĉar li kuŝis surflanke kaj la bajoneto evidente trafis kuglon apud lia vertebraro. Poste la soldatoj prirabis ilin, forpreninte suprajn vestojn kaj ŝuojn. Laŭvoje li renkontis patrolon, sed diris ke li ne sciis pri elirmalpermeso kaj ili lasis lin iri hejmen. Matene noktogardistoj de sur la Bazarplaco rakontis ke ili vidis kiel okazis la ekzekuto kaj poste raportis ke restis nur 4 kadavroj el 5. Li estis transportita al loĝejo de Florinskij, de kie oni portis lin al mallibereja hospitalo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 229–232
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Atestoj de Nikolaj Avdejev kaŭzis skandalon kaj enketadon de la senjuĝaj ekzekutoj, montrinte kiom granda estis distanco inter militaj kaj civilaj aŭtoritatoj de la Provizora Siberia Registaro&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 33–35, 76–79
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La saman tagon estro de la jura sekcio de la kontraŭspiona servo de la stabo de la Tjumena Milita Distrikto Ioakim Ŝnejder okazigis priserĉadon en la domo de Aleksej Florinskij, sed malgraŭ veninta denunco trovis tie neniujn suspektindulojn. Aleksej Florinskij neis ke tie okazis kunveno aŭ venis kontraŭregistaraj personoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 51
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|19|3}} estro de la kontraŭspiona servo subleŭtenanto Konstantin Borisov raportis al la garnizonestro subkolonelo Aleksej Korzun, ke Avdejev kaj Dilevskaja estis arestitaj pro venintaj informoj ke ili okazigas kontraŭregistaran propagandon inter laboristoj en la Transriverejo, kio estis kredinda ĉar ili estis famaj sovetiaj aktivuloj. Vespere oni informis lin ke dum eskortado de la malliberejo por pridemandado, ili provis fuĝi kaj estis mortigitaj de gardistaro. Sekvan tagon oni diris ke Avdejev estis nur vundita kaj troviĝas en la malliberejo. Vespere la {{daton|14|3}} oni diris ke la urbestro Florinskij aranĝis pri tiu afero kunsidon de la urba administracio sen peti nepran tiukaze permeson, do li ordonis fari la traserĉadon, dum kiu la urbestro neis ĉion, sed li agnoskis ke li &quot;absolute ne fidas al Florinskij&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 52–53
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|15|4|1919}} estro de Tjumena Milita Distrikto general-leŭtenanto Veniamin Riĉkov raportis al stabestro de la Supera Komandanto general-majoro Dmitrij Lebedev, ke dum reveno de la arestitoj, inkluzive de Avdejev kaj Dilevskaja, al la malliberejo, meze de butikoj kaj vendovicoj sur la Bazarplaco, tri el ili (pro mallumo ne videblis kiuj konkrete) ekfuĝis, do la gardistoj ekpafis ĉiujn kaj trafis ĉiujn. Li substrekas ke Florinskij nekritike kredis al la nepruvitaj rakontoj de Avdejev kaj aranĝis kontraŭleĝajn kunvenojn. Li asertis ke Avdejev kaj Dilevskaja partoprenis organizadon de la homamaso, irinta por disrabi la artilerian stokejon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 154–155, 160
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La enketado pruvis ke suboficiro de la suboficira lernejo Kondraŝov efektive forprenis pelton de la murdita Dilevskaja kaj suboficiro Jefimov forprenis botojn de alia murdito&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 162
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Sed komandestro de la 3-a Laiŝeva Pafista Regimento Aleksandr Zaalov taksis ambaŭ militistojn kiel bonajn kaj diris ke ili okupas komandestrajn postenojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 164
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, do ili fakte ne estis punitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 171–172
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|26|5}} la enketado estis ĉesigita, atestoj de Avdejev estis agnoskitaj malveraj, neniu estis punita&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 179
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En la raporto de Kopaĉelli, Nikolaj Avdejev estas karakterizita kiel la instruisto de la Komerca lernejo de la fratoj Kolokolnikov (poste li instruis la rusan lingvon kaj historion en la metilernejo)&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 129
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;, la &quot;tre evoluinta, inteligenta homo, rekta, sincera kaj de malofta politika honesto&quot;. Li estis menŝevisto kaj plej verŝajne apartenis al la internaciista alo. Li estis tre populara inter laboristoj. La bolŝevistoj konsideris lin dekstra socialisto, la Kolĉak-reĝimo traktis kiel ekstreman maldekstrulon. Kopaĉelli nomis lin ĝisosta teoriisto, perdinta ligon al la realo kaj pro tio senkonscie subtenanta bolŝevistajn ideojn inter la laboristoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 147–148
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Avdejev poste skribis ke li kaj lia neregistrita edzino Olga Dilevskaja estis malamikoj de la Kolĉak-reĝimo kaj agitis inter laboristoj por ties malaperigo&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 206
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Olga Dilevskaja estas karakterizata kiel virino de rezoluta karaktero, influinta sentojn de la laboristaro. Kopaĉelli asertis ke ŝi estis parenco de [[Jakov Sverdlov]] (Avdejev neis tion, dirinte ke tion elpensis membro de la urba administracio Vladimir Pagirev, dezirinte tiel savi ilin)&lt;ref name=&quot;Вебер206&quot;/&gt;, kun kiu ŝi korespondis per telegrafo, kaj tio detenis la bolŝevistojn je reprezalioj kontraŭ la paro. Post foriro de la bolŝevistoj tio estis uzita kontraŭ ŝi kiel plia akuzo. Ŝi estis sekretario de la sindikato kaj gvidis la tutan sindikatan vivon en la urbo. Pro malapero de tiu ĉi paro la sindikata vivo haltis. Kopaĉelli menciis ke en decembro 1918 ili jam estis arestitaj, sed laŭ peto de Aleksej Florinskij, subtenita de la distriktestro, ili estis liberigitaj. Li diris ke jam tiutempe la kontraŭspiona servo avertis ilin ke kaze de ribelo en la urbo ili estos tuj mortpafitaj. Li asertis ke ili ne estis rektaj organizantoj aŭ inspirantoj de la ribelo, sed ilia laboro inter la laboristoj objektive stimulis ĝin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 148–152
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), akuzis pri la ekzekuto direktoron de la Komerca lernejo Viktor Kolokolnikov &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Виктор Иванович|ru]]&lt;/sup&gt; kaj lian fraton Stepanon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 217–218
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt; &lt;sup&gt;[[:ru:Колокольников, Степан Иванович|ru]]&lt;/sup&gt;. 

Avdejev poste konfirmis tiun ĉi version, dirinte ke li kiel instruisto de la Komerca lernejo konfliktis kun ties direktoro Viktor Kolokolnikov, postulinte elektadon de la estraro. Post kiam la sovetiaj aŭtoritatoj estis forpelitaj, li devis eksiĝi, ĉar Kolokolnikov antaŭe konsiderinta sin subtenanto de [[Georgij Pleĥanov]] kaj dum la sovetia regado aginta korekte rilate lin, post foriro de la bolŝevistoj tuj &quot;transformiĝis je malkaŝa aĉulo&quot; ({{l-ru|превратился в открытого мерзавца}}) kaj sub lia influo en la liberala ĵurnalo &quot;Libera Vorto&quot; ({{l-ru|Свободное слово}}) komenciĝis kampanjo kontraŭ Avdejev kaj ties kamaradoj. Li asertas ke Kolokolnikov venĝis ankaŭ al Olga Dilevskaja pro tio ke en la sovetia tempo ŝi estis sekretario de la laborista fako de la soveto kaj membro de la konflikta komisiono, kaj dum konfliktoj ŝi subtenis la laboristojn. Iu konato de Moskvo, kiu bone konis ilian revolucian agadon antaŭ 1917, rakontis tion al Viktor Kolokolnikov, do la lernejestro profitis ankaŭ tiujn informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 224–225
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekspedicio al Zavodouspenskoje ===

Nokte al la {{dato|14|3}} taĉmento el 50 soldatoj kaj 2 oficiroj, al kiuj aldoniĝis centestro de la 2-a Kustanaja Ĉeval-Kirgiza Regimento Kiĉigin, estis sendita al vilaĝo [[Zavodouspenskoje]] por ĉesigi bolŝevistan propagandon inter laboristoj de la paperfabriko de Yates. 3 laboristoj estis mortpafitaj en la fabriko, 10 estis arestitaj kaj alportitaj al Tjumeno&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 49
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Laŭ alia raporto tien estis senditaj 60 soldatoj de la 2-a Baraba Regula Regimento subestre de suboficiro ({{l-ru|прапорщик}}) Ŝaĥtarin kun 5 milicanoj subestre de vicestro de la Tjumena milico I. Je. Klepackij. En la vilaĝo oni faris razion, arestinte 15 homojn kaj 3 lokajn porsovetiajn aktivulojn, inkluzive bolŝeviston Medvedev. La tri aktivuloj estis mortpafitaj surloke, la aliaj estis alportitaj al Tjumeno&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 153
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

=== Razioj ===

Nokte de la 15-a al la 16-a de marto okazis razioj en la orientaj proletaj kvartaloj Forĝejoj ({{l-ru|Кузницы}}), Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}), Kamparanaj Lokoj ({{l-ru|Крестьянские места}}). Estis arestitaj proksimume 50 dizertintoj, 5 bolŝevistaj agitantoj (inter ili maristo), kelkaj ruĝarmeanoj fuĝintaj de la militkaptitejo, kaj kelkaj suspektinduloj. Oni konfiskis bolŝevistajn eldonaĵojn, kelkajn bombojn, pundon da artileria pulvo, fusilajn kartoĉojn, armean selon, proksimume 20 ĉasfusilojn. La mortpafoj ne okazis&lt;ref name=&quot;Вебер153&quot;/&gt;.

Borisov diris ke je la 4-a aŭ la 5-a ĉio jam trankviliĝis, sed poste venis informoj pri agitado de laboristoj en fabrikoj de Lomajev, Pliŝkin kaj Novosjolov en la Transriverejo. Senditaj tien agentoj trovis ke la agitado plejparte jam ĉesis kaj se okazis antaŭe, do ne en la fabrikoj mem, sed apude kaj respektivaj kunvenoj ne estis multnombraj. Dum tiu ĉi ekspedicio laŭ lia ordono, reference al agentaj raportoj, estis arestitaj Nikolaj Avdejev kaj Olga Dilevskaja kiel eventualaj agitantoj. La {{daton|15|3}} je la 4-a matene komenciĝis razio (evidente en la Transriverejo), kiun partoprenis 140 homoj. Ĝi daŭris ĝis la 8-a matene. Estis arestitaj 22 homoj, senditaj al la komandantejo. La {{daton|16|3}} je la 6-a matene komenciĝis totala razio en la Ŝedoj, kiu daŭris ĝis la 11-a. La razio okazis samtempe en kelkaj lokoj, sume ĝin partoprenis ĝis {{unuo|1000}} homoj, en la fabriko de Nikolaj Maŝarov kaj la muelejo de Guseva laboris apartaj grupoj. &quot;Necesas rimarkigi ke loĝantaro de Ŝedoj nek antaŭe, nek nun inspiras iun ajn fidon al si&quot; ({{l-ru|население Сараев не внушало ранее и не внушает теперь абсолютно никакого доверия}}), skribas estro de la kontraŭspiona servo Konstantin Borisov, kiu gvidis la razion. Estis konfiskitaj 31 Berdan-fusiloj, 2 Gras-fusiloj, revolveroj, ĉasfusiloj kaj bolŝevistaj eldonaĵoj. 30 homoj estis arestitaj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 56–57, 82–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. &quot;Siberia Folio&quot; asertis ke tiu ĉi razio celis speciale la fuĝintajn hungarajn militkaptitojn&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;.

Je 8-30 vespere Zenkeviĉ kunvenigis la estrojn de la trupoj, milico, kontraŭspiona servo kaj ĉeĥoslovakaj trupoj. Oni decidis eldoni ordonon pri konfiskado de la armiloj ĉe la civiluloj kaj traserĉi tiucele la urbon, aresti la suspektindulojn, enkonduki elirmapermeson de la 8-a vespere ĝis la 7-a matene&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 48
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Ĝis la {{dato|24|3}} estis arestitaj ĉirkaŭ 600 homoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Konstantin Borisov raportis la {{daton|18|3}}, ke en la tago de la ribelo liaj subuloj arestis &quot;komisaron de la Tavrida palaco&quot; Kuzmin, &quot;ĝisostan malican komuniston&quot; Jemeljanov, akuzitan esti bolŝevista spiono ene de lia kontraŭspiona servo, Ludmila Bazilevskaja, same akuzita esti bolŝevista spiono en la kontraŭspiona servo. Ĉiuj tri arestitoj estis mortpafitaj en la sama tago&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 50
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La {{daton|13|3}} estis establita la milit-kampa juĝejo, kiu jam nokte de la {{dato|14|3}} al la la {{dato|15|3}} eldonis 3 mortoverdiktojn rilate mobilizitojn kaptitajn dum la ribelo — ili estis mortpafitaj tuj post la verdiktoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 42–43
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Pluraj akuzitoj estis senkulpigitaj aŭ alfrontis monpunojn kaj malliberigojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 115–117
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Laŭ ordono de la estro de la Tjumena Milita Distrikto estis fermita tjumena ĵurnalo &quot;Nia Vojo&quot; ({{l-ru|Наш путь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 69
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

La reprezalioj trafis plurajn lokajn politikistojn moderajn kaj/aŭ kontraŭbolŝevistajn, sekve de kio la Provizora Siberia Registaro perdis ankaŭ ilian subtenon. &quot;Ĝenerale la etoso estas spiromanka kaj ne videblas la elirejo&quot; ({{l-ru|В целом атмосфера удушливая и не видать выхода}}), skribis Juvenalij Kuznecov al Pjotr Vologodskij&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 105
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En aprilo 1919 sekreta raporto konstatis ke lokaj laboristoj plu estas ekscititaj pro la ribelo, kiu &quot;montris al ili kiel oni ne faru la ribelojn&quot; kaj ke fervojistoj posedas armilojn. La ekzekuto de Avdejev kaj Dilevskaja kaŭzis indignon de la urbanoj, kiuj plendis ke &quot;eĉ ĉe la bolŝevistoj tiaĵoj ne okazis&quot;&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 109–110
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Fortoj ==
[[Dosiero:SoldadosDelAlmiranteKolchak.png|200ra|eta|Soldatoj de la Kolĉak-armeo, 1919]]
[[Dosiero:Эшелон чехословацкого корпуса. 1918 год 2.jpg|200ra|eta|Militistoj de la 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento, 1918]]

Estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ en sia raporto listigis jenajn trupojn, partoprenintajn la subpremadon de la ribelo:

* suboficira infanteria lernejo helpe de la oficira infanteria lernejo (ĝis 150 militistoj, 4 mitraloj);
* 2-a Baraba Regula Regimento ({{l-ru|Барабинский кадровый полк}}; 120 militistoj);
* taĉmento de rekrutejo ĉe la administracio de la Tjumena distrikta militestro ({{l-ru|управление Тюменского уездного воинского начальника}}; 60 militistoj);
* 2-a Kavaleria Ĉeĥoslovaka Regimento (400 militistoj);
* 6-a Hanakia Infanteria Ĉeĥoslovaka Regimento (500 militistoj);
* diversaj militistoj (ĝis 50). 

La ribelulojn kontraŭstaris ĝis {{unuo|1300}} militistoj, al kiuj aldoniĝis ĝis 200 milicanoj. La ribeluloj nombris proksimume 800, sed nur parto de ili estis armitaj kaj ne ĉiuj partoprenis la militadon. La metilernejon sturmis proksimume 300 homoj, la prizonon 150 ĝis 200. Laŭ kalkuloj, sume ili akiris 296 fusilojn, 9 revolverojn, 191 bajonetojn kaj 24 ŝaŝkojn. Plej multaj pafiloj, kaptitaj en la stokejo, estis fuŝaj aŭ malnovaj, ĉar la Kolĉak-armeo spertis gravan malsufiĉan de armilaro, pro kio la plej bonaj armiloj estis sendataj al la fronto. Gardistaro de la prizono, ekzemple, havis nur Berdan-fusilojn kaj 35 kartoĉojn.

La militestroj estis pretaj al la tumultoj. Matene la {{daton|12|3}} laŭ ordono de la estro de la Tjumena garnizono kolonelo Vladimir Zenkeviĉ ĉiuj taĉmentoj estis transigitaj al batalpreta stato, la gardistaro estis fortigita, ĉe la telegrafo kaj la centra telefona stacio aperis oficiraj postenoj. Pro tio la ribeluloj sukcesis subigi nur unu trupon — la Tjumenan Gardistan Taĉmenton ({{l-ru|Тюменская конвойная команда}}), kiu subiĝis al la ministerio pri justico kaj ne estis avertita pri la minaco. Ĝia komandestro kapitano Aleksandr Maksimov estis malhonorita, senigita je oficira rango kaj subigita al la milit-kampa juĝejo, same kiel la soldato Kravĉenko. La provizora plenumanto devojn de la ĉefinspektoro pri transportado de arestitoj skribis la {{daton|19|3}} responde al la &quot;hontinda raporto&quot; ({{l-ru|позорный рапорт}}) de Maksimov: &quot;vi kaj viaj soldatoj devis morti je sia posteno aŭ ne lasi la ribelulojn en la ejon&quot; ({{l-ru|Вы и Ваши солдаты должны были или умереть на своем посту, или не допустить бунтовщиков в команду}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 62–63, 123–124, 180
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. Tamen subkolonelo Miĥail Centiloviĉ, ekzameninta la gardistan teamon, en sia raporto al la ĉefinspektoro pri transportado de arestantoj general-majoro Nikolaj Sobolevskij skribis ke la gardistaro estas bone trejnita kaj politike fidinda, do ĝia malkapablo rezisti la atakon ne estas ĝia kulpo, ĉar la ejon subite invadis ĝis 200 soldatoj dum ili nombris ne pli ol 40 kaj havis nur Berdan-fusilojn sen bajonetoj. Krome kelkcent metrojn for troviĝas la komandantejo kun pli granda garnizono, do ili havis ĉiujn kialojn supozi ke la urbo estas jam komplete okupita de la ribeluloj, ĉar eĉ la komandantejo ne povis haltigi ilin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 118–119
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Viktimoj ==

=== Nombro ===

En la sovetia tempo oni parolis pri kelkcent mortigitaj ribeluloj. La {{daton|24|3}} oni raportis ke surstrate estis trovitaj 28 korpoj&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Ĵurnalo &quot;Siberia Folio&quot; raportis pri ĝis 100 vunditaj kaj mortigitaj ribeluloj&lt;ref name=&quot;Вебер65&quot;/&gt;. Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en loka magazino, asertis ke nur en la malliberejo estis mortpafitaj ĉirkaŭ 100 homoj kaj sume ĝis 200&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 216–217
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

{{Citaĵo
|teksto = Estis mortigataj homoj, tute ne rilataj al la ribelo: estis prenitaj de la malliberejo kaj mortigitaj homoj, jam finintaj puntempon; estis ankaŭ tiuj, kiuj havis nur 2–3 semajnojn en la malliberejo. Kelkaj homoj el la estintaj en la malliberejo estis mortigitaj nur pro tio, ke ili havis surmane grandajn monsumojn, kiuj certe estis disdividitaj de la murdistoj. Laŭvoje estis murditaj 2 aŭ 3 agentoj de la kontraŭspiona servo, kun kiuj iu evidente havis nereguligitajn kontojn.
|aŭtoro = Kir En-skij&lt;ref&gt;Pseŭdonimo.&lt;/ref&gt;
|verko = La {{daton|13|3|1919}}&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 221
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;
|origina teksto = Убивались люди, решительно никакого отношения к мятежу не имевшие: были взяты из тюрьмы и убиты люди, уже отбывшие наказание; были такие, которым дано было всего по 2–3 недели тюрьмы. Несколько человек из сидевших в тюрьме были убиты только потому, что на руках у них были крупные суммы денег, которые, конечно, были поделены убийцами. По пути были прикончены 2 или 3 агента контрразведки, с которыми, видимо, у кого-то имелись счеты.
}}

Dum kaj post la ribelo estis arestitaj 567 homoj, ĝis junio 1919 nombro de la arestitoj atingis proksimume 800. La aferon enketis speciala komisiono subestre de la eksa ĝendarma kapitano Vladimir Fjodoroviĉ Posnikov, transdoninta la pritraktotajn kazojn al la milit-kampa juĝejo de la Tjumena garnizono. Iuj mortoverdiktoj estis anstataŭigitaj per ĝismorta punlaboro laŭ ordono de la ĉefkomandestro de la Siberia Armeo general-leŭtenanto [[Radola Gajda]], kelkaj homoj estis senkulpigitaj.

Radola Gajda ordonis kruele subpremi la ribelon, motrpafante ĉiujn armitajn ribelulojn senjuĝe kaj surloke. Kontraŭspiona servo de loka garnizono profitis tion kaj la {{daton|13|3}} mortpafis plurajn malliberulojn, dirinte ke ili provis fuĝi dum efektive tio ne okazis kaj ili neniel rilatis al la ribelo. Inter la ekzekutitoj estis eksaj agentoj de la kontraŭspiona servo, lokaj sindikataj aktivuloj (menŝevistoj).

Evidente la reprezalioj pluis kaj foje havis karakteron tute arbitran, do ne eblas precize kalkuli nombron de la viktimoj. Loka politikisto Juvenalij Kuznecov informis [[Pjotr Vologodskij]] pri jena epizodo&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 104
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;:

{{Citaĵo
|teksto = Subleŭtenanto, organizinta taĉmenton de Krasilnikov en Tjumeno, fanfaronis antaŭ membroj de la urba administracio, ke li hodiaŭ traveturis la urborandojn, ĉio estis trankvile, ie kaj tie staris apartaj personoj, kiujn li pafis. &quot;Oni forkuras&quot; kaj plue ke li morthakis kun siaj subuloj ĝis 15 homojn hieraŭ. Al la demando &quot;Kio ili estis?&quot; sekvis respondo: &quot;Nia afero estas morthaki, kio ili estas — scii tion ne estas nia afero&quot;.
|aŭtoro = Juvenalij Kuznecov
|verko = Letero al Pjotr Vologodskij
|origina teksto = Подпоручик, организовавший отряд Красильникова в Тюмени, похвалялся перед членами управы, что он сегодня проехался по окраинам, все тихо, кое-где стояли отдельные лица, в которых он и стрелял. «Убегают» и далее, что он зарубил со своими людьми до 15 человек за вчерашний день. На вопрос «Кого?» был ответ «Наше дело рубить, а кого — знать не наше дело».
}}

Neniu militisto pereis dum la subpremado de la ribelo, sed unu milicano estis pafvundita ĉe la brusto, pri kio oni raportis jam la {{daton|24|3}}&lt;ref name=&quot;Вебер69&quot;/&gt;. Krome estis hazarde pafvunditaj du civiluloj (virino kaj viro)&lt;ref name=&quot;Вебер48&quot;/&gt;. Vic-estro de [[Tobolska gubernio]] Konstantin Kopaĉelli en raporto verkita la {{daton|14|4}} konfirmis ke nek rusaj militistoj kaj milicanoj, nek ĉeĥoj havis pereintojn, la vundita milicano jam fartas pli bone&lt;ref&gt;{{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 155
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin, asertas ke la ĉeĥoj havis 27 pereintojn kaj dudekon da vunditoj, kiuj estis senditaj al la ĉeĥa-usona hospitalo, malfermita en novembro 1918 en la Komerca lernejo. La pereintaj ribeluloj estis entombigitaj en hospitala tombejo de la militkaptitejo. La pereintaj ĉeĥoj estis sepultitaj en amastombo en la Tekutjev-tombejo, kie oni planis instali monumenton. Li ne indikas fontojn de tiuj ĉi informoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 21
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Sekvoj ==

Vic-estro de Tobolska gubernio Konstantin Kopaĉelli en sia raporto al la estro Vasilij Pignatti &lt;sup&gt;[[:ru:Пигнатти, Василий Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; konstatis surbaze de sia enketado komence de aprilo 1919 ke la ribelo ne estis neatendita afero por la militistoj, nek por la civilaj aŭtoritatoj. La mobilizitoj ekde komence estis malkontentaj kaj minacis ribelon, do ekde la {{dato|8|3}} milico fortigis la postenojn kaj spuradon. Tamen kunsido, organizita la {{daton|10|3}} de distriktestro kaj garnizonestro Zenkeviĉ, pasis ĥaose kaj ne donis necesan efekton. Same malbone li aranĝis la duan kunsidon, okazintan nokte al la {{dato|13|3}}, pro kio komandestro de la Ĉeĥoslovaka taĉmento foriris sen atendi la finon&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 128
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La ribelo estis subpremita relative rapide kaj facile, tamen sekvintaj eventoj montris neefikecon de la mobilizado. La mobilizitoj estis nelojalaj kaj profitis ĉiun eblecon por dizerti aŭ transiri al la Ruĝa Armeo. La oficira kaj suboficira lernejoj fine de marto estis translokitaj al Jekaterinburgo kaj en aprilo iliaj oficiroj aliĝis al la 16-a Sarapula Pafista Divizio. En junio 1919 tiu ĉi divizio estis sendita al [[Kunguro]] por haltigi ofensivon de la Ruĝa Armeo, sed estis rapide malvenkita, montrinte tre malaltan batalpretecon. Komandestro de la 18-a Siberia Pafista Divizio Nikolaj Kazagrandi &lt;sup&gt;[[:ru:Казагранди, Николай Николаевич|ru]]&lt;/sup&gt; raportis la {{daton|25|6}}, ke antaŭtage vespere komenciĝis ofensivo de la Ruĝa Armeo, kiun lia divizio rebatis dum la 16-a Sarapula Pafista Divizio diskuris komplete. Fine de junio restaĵoj de la 16-a Sarapula Pafista Divizio estis aldonitaj al la 15-a Votkinska Pafista Divizio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 18–19
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Aŭtoro de artikolo, publikigita en 1922 en tjumena magazino sub pseŭdonimo Kir En-skij (Avdejev?), asertis ke la ribelo estis atendita de la aŭtoritatoj, sed ebligita intence por pravigi postajn reprezaliojn. Interalie li argumentis ke 2 tagojn antaŭ la ribelo el la metilernejo estis forportitaj taŭgaj armiloj kaj lasitaj nur tiuj apenaŭ uzeblaj. Li citas nenomitan Kolĉak-oficiron dirintan poste: &quot;Al la fronto ilin sendi ne eblis, ili nur disportus la viruson tra la tuta fronto. Necesis ke la furunklo eksplodu ĉi tie&quot; ({{l-ru|На фронт их отправить было нельзя, они бы только разнесли заразу по всему фронту. Нужно было, чтоб нарыв прорвался здесь}})&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Очерк Кир. Ен-ского о восстании мобилизованных. Гор. Тюмень, 1922 г // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 215–216
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

La {{daton|10|3}} Olga Dilevskaja sendis leteron al sia amikino, petinte prizorgi ŝian kaj Avdejev filinon Irina, tiutempe 3 jarojn aĝan. Ŝi skribis ke la letero venos kiam ŝi evidente estos jam arestita. Avdejev agnoskas ke ili ambaŭ sciis pri la okazonta evento. Du tagojn antaŭ la ribelo ilin aliris agentoj de la kontraŭspiona servo kaj demandis ilian opinion pri la eventuala ribelo de la mobilizitoj. Li asertis ke la aŭtoritatoj sopiris tiun ĉi eventon dum li kaj lia edzino kontraŭis ĝin kiel senesperan pro malegaleco de la fortoj&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 226–228
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev rekte diris ke la ribelon aranĝis la kontraŭspiona servo, kies agentoj provokis la mobilizitojn, kaj la ĉeĥa taĉmento subtenis ĝin je tiu provoko. Estro de la kontraŭspiona servo malŝatis la garnizonestron Zenkeviĉ kiel personon malfortan kaj milicestron Ostrovskij pro ties drinkemo kaj malzorgemo, do li ne partoprenis la kunsidon organizitan de Zenkeviĉ la {{daton|10|3}} por ne kunlabori kun la militaj kaj civilaj aŭtoritatoj, nur ĉeĥa reprezentanto venis por kolekti informojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В кровавом омуте (Воспоминания о лично пережитом) // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Авдеев
|unua         = Н. Н.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 233–235
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Pavel Roŝĉevskij skribis en 1966, ke la ribelo havis siajn organizantojn, kvankam iliaj nomoj restis nekonataj. Li sipozis ke apartaj bolŝevistoj, eble ligitaj al subteraj organizaĵoj, klopodis ordigi ties preparadon, pro kio onidiroj pri ĝi ekcirkulis tra la urbo anticipe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Гражданская война в Зауралье
|lasta        = Рощевский
|unua         = П. И.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Л. Адамова
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1966
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = Средне-Уральское книжное издательство
|loko         = Свердловск
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 245
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Poste bolŝevisto Ivan Burov, troviĝinta tiutempe en la malliberejo, diris ke post subpremi la ribelon oni nutris ilin intence per [[artemizio]], esperante kaŭzi ribelon ankaŭ en la malliberejo, sed ili ne reagis al tiu provoko&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = По колчаковским тюрьмам // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Буров
|unua         = И. Г.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 237
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. 

Bolŝevisto Kuzma Ŝĉerbakov, troviĝinta tiutempe en la militkaptitejo kiel ruĝarmeano, asertis en rememoroj, publikigitaj en 1934, ke pri la okazonta ribelo antaŭ kelkaj tagoj sciis pluraj homoj en la urbo kaj la tendaro. Li diris ke la ribeluloj venis kun kelkcent pafiloj sur koĉoj, sed ili sufiĉis por 350 ĝis 400 homoj, la aliaj restis senarmaj. Li asertis ke post la tendaro la ribeluloj faris ofensivon al la stacidomo por okupi ĝin kaj venki la ĉeĥan taĉmenton, sed komenciĝis pafado de maldekstre (de la fervojlinio) kaj de dekstre, la ĉeĥoj estis pretaj kaj pafis per mitraloj, la ribeluloj fuĝis al laboristaj kvartaloj (Ŝedoj) kaj tie klopodis sin kaŝi, sed dum sekvinta razio multaj estis arestitaj kaj senditaj al la malliberejo, kie ĉiutage ĝis tagmeze okazis pridemandadoj, kaj ekde la 11-a nokte mortpafoj. Multaj ruĝarmeanoj post la malvenko de la ribelo klopodis reveni al la militkaptitejo, sed ne ĉiuj sukcesis, inkluzive lin&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = В плену у Колчака // Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = Щербаков 
|unua         = К.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 238–244
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Subleŭtenanto Konstantin Borisov estis nomumita estro de la kontraŭspiona servo la {{daton|10|2|1919}}. Antaŭe li servis kiel asistanto de la supera adjutanto de la stabo de Tjumena Milita Distrikto&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 24–25
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|20|3}} li transdonis la kontraŭspionan servon al ĝendarma kapitano ({{l-ru|ротмистр}}) Vladimir Posnikov&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 180–181
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. La {{daton|21|4}} li loĝis en [[Jekaterinburgo]] kaj aĝis 28 jarojn&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = 
|unua         = 
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 165
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Radola Gajda menciis la ribelon en tjumeno inter la plej gravaj ribeloj, kiujn alfrontis la Ĉeĥoslovaka Legio&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Moje paměti
|lasta        = Gajda
|unua         = Radola
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = Antonín Pohlodek
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = 
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 1996
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = 
Bonus A
|loko         = [[Brno]]
|lingvo       = cs
|isbn=        = 80-85914-36-0
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 212
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Memoro ==
[[Dosiero:Памятник жертвам. Более общий вид..JPG|150ra|eta|Monumento surloke de la militkaptitejo, 2015]]

En 1922, okaze de la 5-a datreveno de la Oktobra revolucio, la Ugrjumov-Ŝedoj ({{l-ru|Угрюмовские сараи}}), kie okazis la lasta batalo de la ribeluloj, estis alinomita je Marta Kvartalo ({{l-ru|Мартовская слободка дней 1919 года}}). En ĝi aperis la stratoj 1-a kaj 2-a Marta (en 1940 alinomitaj kiel strato [[Friedrich Schiller|Schiller]] kaj Slepnjov &lt;sup&gt;[[:ru:Слепнёв, Маврикий Трофимович|ru]]&lt;/sup&gt;). En 1940 unuflanka strato laŭlonge de fervojlinio etendiĝinta de la [[Transsiberia fervojo]] ĝis la riverhaveno (do tiu post kiu kuŝis kaj pafis la ribeluloj) en la Marta Kvartalo estis nomita strato de la 13-a de Marto, sed ĝi ne plu ekzistas, same kiel la fervojlinio malmuntita en 1988. La Kopilov-Ŝedoj ({{l-ru|Копыловские сараи}}) estis alinomitaj al Kvartalo de Laboro ({{l-ru|Слободка труда}})&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;/&gt;.

Ĝis la mezo de la 1920-aj unu el librejoj en Tjumeno estis nomita omaĝe al Olga Dilevskaja&lt;ref name=&quot;Buŝarov81&quot;&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 81
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

En 1927 ĉe la ĉefa pordego de la militkaptitejo estis instalita ligna &quot;revolucia kolono&quot; omaĝe al la ribeluloj. En 1967 ĝin anstataŭis monumento de tjumena skulptisto Vladimir Belov, bildiganta du virojn el kiuj unu aspektas mortanta aŭ grave vundita dum la alia per la maldekstra brako subtenas lin kaj la dekstran brakon kun kunpremita pugno li levas supren kiel signon de estonta venko. Sur la pilono estas skribite: &quot;Eterna memoro al la fordonintaj vivon por la sovetia potenco&quot; ({{l-ru|Вечная память жизнь отдавшим за власть Советов}}). Apude estas skribite ke tiuloke troviĝas amastombo de la viktimoj de la enlanda milito, sepultitaj en 1919. Tamen tjumena historiisto Aleksandr Petruŝin asertas ke la tombejo de la militkaptitejo kaj pli malfruaj tomboj troviĝas aliloke, kie poste aperis bierejo kromnomita &quot;Blua Danubo&quot; ({{l-ru|Голубой Дунай}}) ĉe strato Ŝĉors&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Тюмень выбирает...: историко-краеведческое издание
|lasta        = Петрушин
|unua         = А. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = 
|aliaj        = 
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2018
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ОЛМАРПРЕСС
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 9785904271220
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–26
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;. En 2017 dum konstruaj laboroj apud la monumento estis trovitaj ostoj, kiujn historiistoj konsideris sepultitaj proksimume antaŭ jarcento&lt;ref&gt;{{citaĵo el la reto 
| url = https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| titolo = Подземные бункеры, кости красноармейцев и красивые сталинки: что можно найти в районе улицы Щорса
| titolo-aldono = 
| alirdato = 2026-09-04
| alirmonatotago = 
| alirjaro = 
| aŭtoro = Артур Галиев
| familia nomo = 
| persona nomo = 
| aŭtoroligilo = 
| kunaŭtoroj = 
| redaktinto = 
| dato = 2020-04-14
| jaro = 
| monato = 
| formato = 
| verko = 
| eldoninto = 72.ru
| paĝoj = 
| lingvo = ru
| lingvo2=
| lingvo3= &lt;!-- ĝis 26 lingvoj samtempe --&gt;
| arkivurl = https://web.archive.org/web/20260904143238/https://72.ru/text/gorod/2020/04/14/69087649/?ysclid=mtn1lrjsca63723986
| arkivdato = 2026-09-04 
| citaĵo = 
}}&lt;/ref&gt;.

Avdejev skribis poste, ke proksimume 30 pereintoj estis enterigitaj en la ĥolera tombejo (inter ili Dilevskaja, Tupicin, Zivert kaj Ĥolmskij), kelkdek estis enterigitaj je fosaĵo proksimume 7 [[versto]]jn ({{unuo|7,47|km}}) for de la urbo. La mortpafoj plejparte, laŭ liaj rememoroj, okazis eksterurbe&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 205
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

Tjumena historiisto Jevgenij Buŝarov skribis en 2000, ke la eksterurbaj tomboj ne estis trovitaj, do plej verŝajne la ribeluloj kaj la ekzekutitoj estis sepultitaj en la ĥolera tombejo, situinta proksimume ĉe kruciĝo de la nunaj strato Ĥolodilnaja kaj 50 Jaroj de Oktobro (nun tie staras domo N 54/2 ĉe strato Ĥolodilnaja kaj domo N 30 ĉe strato 50 Jaroj de Oktobro)&lt;ref&gt;{{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 79–80
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}&lt;/ref&gt;.

== Literaturo ==

* {{citaĵo el libro
|titolo       = Восстание в Тюмени 13 марта 1919 года. Сборник документов
|lasta        = &lt;!-- familia nomo de la aŭtoro, sen ligilo: Zamenhof --&gt;
|unua         = &lt;!-- resta de la nomo: L. L. --&gt;
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = М.И. Вебер
|aliaj        = 
|url          = https://www.academia.edu/77970448/Восстание_в_Тюмени_13_марта_1919_г
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2022
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = УрО РАН
|loko         = Екатеринбург
|lingvo       = ru
|isbn=        = 978-5-7691-2553-9
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 25–27
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el libro
|titolo       = Трагедия 13 марта 1919 г. в Тюмени // Ежегодник Тюменского областного краеведческого музея: 1999
|lasta        = Бушаров
|unua         = Е. А.
|aŭtoroligilo = &lt;!-- vikiligilo sen rektaj krampoj: L. L. Zamenhof --&gt;
|kunaŭtoroj   = 
|redaktinto   = В. П. Петрова
|aliaj        = Т. М. Исламова, Л. А. Типикина, Н. В. Яблонская
|url          = 
|formato      = &lt;!-- nur se estas ankaŭ url: PDF --&gt;
|eldono       = &lt;!-- nur cifero: 2 --&gt;
|serio        = 
|volumo       = &lt;!-- nur cifero: 1 --&gt;
|dato         = 2000
|origindato   = &lt;!-- jaro de unua eldono sen vikiligilo: 1887 --&gt;
|eldonejo     = ИПП «Тюмень»
|loko         = Тюмень
|lingvo       = ru
|isbn=        = 
|oclc         = 
|doi          = 
|id           = 
|paĝoj        = 72–83
|ĉapitro      = 
|ĉapitrourl   = &lt;!-- nur se estas ĉapitro --&gt;
|citaĵo       = &lt;!-- la frazero citita: Mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj --&gt;
|ref          = &lt;!-- Ekzemple: Zamenhof1887 --&gt;
}}
* {{citaĵo el gazeto
| url          = https://writer-tyumen.ru/index.php?m=proizpage&amp;jid=142
| titolo       = Еще раз о таинственном событии, которое произошло 13 марта 1919 г. в г. Тюмени
| gazeturl     = &lt;!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --&gt;
| familia nomo = Мандрика
| persona nomo = Ю.
| aŭtoroligilo = &lt;!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --&gt;
| kunaŭtoroj   = 
| gazeto       = Большое городище
| volumo       = 
| numero       = 4–5
| paĝoj        = 114–168
| doi          = &lt;!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --&gt;
| dato         = 2018
| alirdato     = 
| citiloj      = &lt;!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭantajn la titolon --&gt;
| formato      = &lt;!-- ekzemple: PDF --&gt;
| bibkodo      = 
| arxiv        = &lt;!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --&gt;
| identigilo   = 
| lingvo       = ru
| citaĵo       = &lt;!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --&gt;
}}

== Vidu ankaŭ ==
* [[Ribelo en la Tobolska prizono (1919)]]

== Referencoj ==
{{Referencoj|2}}

[[Kategorio:Historio de Tjumeno]]
[[Kategorio:Rusia Enlanda milito en Tjumena (Tobolska) gubernio]]
[[Kategorio:Blanka teroro]]
[[Kategorio:1919 en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj en Rusio]]
[[Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento]]
[[Kategorio:Ribeloj dum la Rusia enlanda milito]]
[[Kategorio:Soldataj ribeloj]]
[[Kategorio:Konfliktoj en 1919]]</text>
      <sha1>ie6kbs4ayn3du6q2w4mqgrvn9i5iobr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rufbrusta bukono</title>
    <ns>0</ns>
    <id>951786</id>
    <revision>
      <id>9470640</id>
      <parentid>9454319</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T02:36:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10044" sha1="nipwouja9hafv1ho0g1cq70cpvo7d64" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Rufbrusta bukono
|koloro = pink
|dosiero= Nonnula rubecula.jpg
|dosiero2 = 
|dosiero larĝo = 240px
|dosiero2 larĝo = 240px
|priskribo de dosiero = 
|priskribo de dosiero2 = 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes''
|familio = [[Bukonedoj]] ''Bucconidae''
|genro = ''[[Nonnula]]''
|genro aŭtoritato = [[Philip Lutley Sclater|P.L. Sclater]], 1854
|specio =  '''Rufbrusta bukono''' ''N. rubecula''
|statuso = LC
|statuso sistemo = IUCN3.1 
| statuso_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/22682301/92939880 |title=Rusty-breasted Nunlet ''Nonnula rubecula'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2016 |access-date=10a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Nonnula rubecula''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Baptist von Spix|Spix]], 1824)
|specioj de subdivizio = Subspecioj
|vikispecio = 
|komunejo = 
|sinonimo= 
|mapo de vivoteritorioj = Nonnula rubecula map.svg
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
La '''Rufbrusta bukono'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; aŭ '''Rufbrusta monaĥineto''' (''Nonnula rubecula'') estas [[Neotropiso|neotropisa]] [[birdo]][[specio]] el la [[Familio (biologio)|familio]] de la [[Bukonedoj]] kaj unu el la ses specioj de la genro ''[[Nonnula]]''. Ĝi troviĝas en [[Argentino]], [[Brazilo]], [[Kolombio]], [[Ekvadoro]], [[Gujano]], [[Paragvajo]], [[Peruo]], [[Surinamo]], [[Venezuelo]], kaj eble en [[Franca Gujano]].&lt;ref name=IOC11.2&gt;{{cite web |url=https://www.worldbirdnames.org/ |title=IOC World Bird List (v 11.2) |last1=Gill |first1= F. |last2=Donsker|first2=D.|last3=Rasmussen |first3=P. |date=Julio 2021 |access-date=14a de Julio, 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=SACCcountries&gt;Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Aŭgusto 2021. ''Species Lists of Birds for South American Countries and Territories''. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.htm] Alirita la 24an de Aŭgusto, 2021&lt;/ref&gt;

==Taksonomio kaj sistematiko==
Taksonomoj agnoskas la sep subspeciojn de la Rufbrusta bukono listigitajn sube.&lt;ref name=IOC11.2/&gt;&lt;ref name=Clements&gt;Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, S. M. Billerman, T. A. Fredericks, J. A. Gerbracht, D. Lepage, B. L. Sullivan, kaj C. L. Wood. 2021. The eBird/Clements checklist of Birds of the World: v2021. Elŝutita el [https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/download/] Alirita la 25an de Aŭgusto, 2021&lt;/ref&gt;&lt;ref name=HBW2020&gt;HBW kaj BirdLife International (2020) ''Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world'' Version 5. Disponebla ĉe: [http://datazone.birdlife.org/userfiles/file/Species/Taxonomy/HBW-BirdLife_Checklist_v5_Dec20.zip] [.xls zipped 1 MB] Alirita la 27an de Majo, 2021&lt;/ref&gt; Tamen, la taksonomio de la specio ne estas definitive fiksita. Iuj el la subspecioj eble estas memstaraj specioj, iuj eble tute ne validas kiel apartaj taksonoj, kaj la nomiga subspecio eble fakte reprezentas du subspeciojn aŭ speciojn.&lt;ref name=SACClist&gt;Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, A. Jaramillo, D. F. Lane, J. F. Pacheco, M. B. Robbins, F. G. Stiles, kaj K. J. Zimmer. Versio de 24a de Aŭgusto 2021. ''A classification of the bird species of South America''. [[American Ornithological Society]]. [https://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCBaseline.htm] Alirita la 24an de Aŭgusto, 2021&lt;/ref&gt;&lt;ref name=RBNU-BOW&gt;Rasmussen, P. C., N. Collar, kaj G. M. Kirwan (2020). Rusty-breasted Nunlet (''Nonnula rubecula''), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.rubnun1.01] Alirita la 10an de Novembro, 2021&lt;/ref&gt;

*''N. r. tapanahoniensis'' &lt;small&gt;[[Gerlof Mees|Mees]] (1968)&lt;/small&gt;
*''N. r. duidae'' &lt;small&gt;[[Frank Chapman (ornitologo)|Chapman]] (1914)&lt;/small&gt;
*''N. r. interfluvialis'' &lt;small&gt;[[Kenneth Carroll Parkes|Parkes]] (1970)&lt;/small&gt;
*''N. r. simulatrix'' &lt;small&gt;Parkes (1970)&lt;/small&gt;
*''N. r. cineracea'' &lt;small&gt;[[Philip Sclater|Sclater, PL]] (1881)&lt;/small&gt;
*''N. r. simplex'' &lt;small&gt;[[W. E. Clyde Todd|Todd]] (1937)&lt;/small&gt;
*''N. r. rubecula'' &lt;small&gt;[[Johann Baptist von Spix|Spix]] (1824)&lt;/small&gt;

==Aspekto==
La Rufbrusta bukono longas 14 ĝis 16 cm kaj pezas 17 ĝis 20 g. La subspecioj diferencas unu de la alia laŭ strukturo kaj koloro. Ĝenerale, la pli nordaj subspecioj havas pli longan kaj mallarĝan bekon kaj pli mallongan voston ol la pli sudaj.&lt;ref name=RBNU-BOW/&gt;

La nomiga subspecio havas fakte du aŭ tri kolorformojn. Iuj individuoj havas unuformajn malhel-grizbrunajn suprajn partojn kaj flugilojn. Iliaj bridareoj estas ruĝecbrunaj, kaj ili havas blankecan strion ekde la bridareoj, kiu kuniĝas kun blanka ringo ĉirkaŭ la okulo. Ilia vosto estas malhelbruna. Iliaj gorĝo, brusto kaj flankoj estas brunaj kun ruĝeca nuanco, kaj la abdomeno estas blankeca. Aliaj individuoj de la nomiga subspecio estas pli palaj kaj grizaj, precipe ĉe la krono, sed en la sudoriento ili estas pli malhelbrunaj kun pli varm-bruna vosto. Iuj havas bril-oranĝ-ruĝecbrunajn (anstataŭ brunajn) gorĝon, bruston kaj flankojn.&lt;ref name=RBNU-BOW/&gt;

''N. r. tapanahoniensis'' havas tre grizan kronon kaj cinamonkoloran nuancon ĉe la ventro. ''N. r. duidae'' havas ruĝecbrunan mentonon. ''N. r. interfluvialis'' havas pli grizan voston, kaj ''N. r. simulatrix'' havas pli malhelan voston ol la aliaj. ''N. r. simplex'' estas senkolora kaj malhela, dum ''N. r. cineracea'' havas pli varme brunajn subajn partojn.&lt;ref name=RBNU-BOW/&gt;

==Distribuo kaj habitato==
La Rufbrusta bukono troviĝas en du disaj areoj. La subspecioj distribuiĝas jene:&lt;ref name=IOC11.2/&gt;&lt;ref name=RBNU-BOW/&gt;

*''N. r. tapanahoniensis'', sudo de [[Gujanoj]] kaj norda Brazilo ĝis la maldekstra bordo de malsupra [[Amazono]]; &quot;hipoteza&quot; en Franca Gujano&lt;ref name=SACCcountries/&gt;
*''N. r. duidae'', orienta Venezuelo norde de la rivero [[Orinoko]]
*''N. r. interfluvialis'', suda Venezuelo kaj norda Brazilo inter riveroj Orinoko kaj [[Rio Negro (Amazono)|Negro]] 
*''N. r. simulatrix'', sudorienta Kolombio kaj nordokcidenta Brazilo inter riveroj Negro kaj Amazono
*''N. r. cineracea'', nordorienta Ekvadoro, nordorienta Peruo, kaj okcidenta Brazilo sude de Amazono
*''N. r. simplex'', norda Brazilo sude de malsupra Amazono
*''N. r. rubecula'', orienta kaj sudorienta Brazilo, orienta Paragvajo, kaj nordorienta Argentino

La Rufbrusta bukono ĉefe loĝas en humidaj arbaroj de ''terra firme'' (neinundita) kaj ''várzea'' (inundita), kaj troveblas ankaŭ en [[sekundara arbaro]] kaj ĉe arbaraj randoj. Ĝi povas troviĝi je iu ajn nivelo ene de la arbaro, sed plej ofte restas en la meza arbartavolo. En Venezuelo ĝi kutime troviĝas en zonoj kun sabla grundo; en la brazila ŝtato [[Paranao]] (sudoriente) ĝi aperas en [[ĉerivera arbaro]], kaj en supra Amazonio ĝi evitas ''igapó''-arbaron.&lt;ref name=RBNU-BOW/&gt;

==Kutimaro==
===Manĝado===
Oni raportas, ke la dieto de la Rufbrusta bukono inkluzivas grandajn [[artropodo]]jn, kaj plenkreskulajn kaj larvajn. Tiu monaĥineto foje kaj mallonge aliĝas al [[miksspecaj kunmanĝantaroj]].&lt;ref name=RBNU-BOW/&gt;

===Reproduktado===
Oni antaŭe supozis, ke la Rufbrusta bukono nestas en nestotruo, sed publikaĵo el 2020 malkaŝis, ke ĝi nestas en malprofunda kavaĵo sur dekliva grundo, kiun ĝi tegmentas per branĉetoj kaj folioj. Dum sepjara periodo, la aŭtoroj studis 17 nestojn en la argentina [[provinco Misiones]]; tiuj nestoj troviĝis en diversaj stadioj de konstruo kaj uzo kiam ili estis malkovritaj. La plej multaj ovaroj konsistis el kvar ovoj, kvankam unu havis tri. Ambaŭ seksoj kovis la ovojn kaj vartis kaj nutris la nestidojn.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Cockle |first1=Kristina L. |last2=Ferreyra |first2=Carlos A. |last3=Gómez |first3=Milka R. |last4=Pagano |first4=Luis G. |last5=Bodrati |first5=Alejandro |date=2020 |title=Reproductive biology of the Rusty-breasted Nunlet (''Nonnula rubecula'') |journal= The Wilson Journal of Ornithology |volume=132 |issue=4 |pages=911–923 }}&lt;/ref&gt;

{{birdsong|url=https://www.xeno-canto.org/species/Nonnula-rubecula |species=Rufbrusta bukono}}

==Statuso==
La [[IUCN]] klasifikis la rufbrustan monaĥineton kiel specion &quot;[[Malplej Zorgiga]]n&quot;. Ĝi havas tre vastan arealon, sed ĝia populacio estas nekonata kaj supozeble malkreskas.&lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/22682301/92939880 |title=Rusty-breasted Nunlet ''Nonnula rubecula'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2016 |access-date=10a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝia ŝajna denseco varias de malofta ĝis sufiĉe ofta en diversaj partoj de la arealo, kvankam ĝi eble estas subkalkulita pro sia diskreta konduto. Ĝi troviĝas en pluraj protektitaj areoj.&lt;ref name=RBNU-BOW/&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj}}
{{Commons category|Nonnula rubecula}}
{{Wikispecies|Nonnula rubecula}}
*[http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&amp;SEARCHBY=Common&amp;KEYWORDS=rusty-breasted+nunlet&amp;showwhat=images&amp;AGE=All&amp;SEX=All&amp;ACT=All&amp;Search=Search&amp;VIEW=All&amp;ORIENTATION=All&amp;RESULTS=24 fotaro] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160303182137/http://vireo.acnatsci.org/search.html?Form=Search&amp;SEARCHBY=Common&amp;KEYWORDS=rusty-breasted+nunlet&amp;showwhat=images&amp;AGE=All&amp;SEX=All&amp;ACT=All&amp;Search=Search&amp;VIEW=All&amp;ORIENTATION=All&amp;RESULTS=24 |date=2016-03-03 }} VIREO

{{Portalo Birdoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Bukonedoj]]
[[Kategorio:Neotropisa faŭno]]
[[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]]
[[Kategorio:Birdoj de Kolombio]]
[[Kategorio:Birdoj de Brazilo]]
[[Kategorio:Birdoj de Venezuelo]]</text>
      <sha1>nipwouja9hafv1ho0g1cq70cpvo7d64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Centro por rekta scienca komunikado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952236</id>
    <revision>
      <id>9470773</id>
      <parentid>9465913</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Piet-c</username>
        <id>30816</id>
      </contributor>
      <origin>9470773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="569" sha1="rp4lzd33r069ec6jfdgcohwg42rqwqa" xml:space="preserve">* La '''Centro por rekta scienca komunikado''' (CCSD) estas unuo de la franca [[Nacia centrejo pri scienca esploro]] (CNRS), kreita en 2000 kaj kies celo estas laŭ [[malfermita aliro]] evoluigi la retejojn de malfermitaj arkivoj kiel [[HAL (malfermita arkivo)|HAL]], TEL (tezoj sur interreto) kaj Medihal, same kiel la platformoj Sciencesconf.org kaj Episciences.org.

* retejo: ({{lingvo|en}}, {{lingvo|eo}}, {{lingvo|fr}}, {{lingvo|es}}) [https://www.ccsd.cnrs.fr www.ccsd.cnrs.fr]

[[Kategorio:Nacia centro pri scienca esplorado]]
[[Kategorio:Malfermita scienco| ]]</text>
      <sha1>rp4lzd33r069ec6jfdgcohwg42rqwqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470774</id>
      <parentid>9470773</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T09:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Piet-c</username>
        <id>30816</id>
      </contributor>
      <origin>9470774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="567" sha1="orcaiectmurouhu7yk2ruxs6x9wkcnf" xml:space="preserve">* La '''Centro por rekta scienca komunikado''' (CCSD) estas unuo de la franca [[Nacia centrejo pri scienca esploro]] (CNRS), kreita en 2000 kaj kies celo estas laŭ [[malfermita aliro]] evoluigi la retejojn de malfermitaj arkivoj kiel [[HAL (malfermita arkivo)|HAL]], TEL (tezoj sur interreto) kaj Medihal, same kiel la platformoj Sciencesconf.org kaj Episciences.org.

* retejo: ({{lingvo|en}}, {{lingvo|eo}}, {{lingvo|fr}}, {{lingvo|es}}) [https://www.ccsd.cnrs.fr www.ccsd.cnrs.fr]

[[Kategorio:Nacia centro pri scienca esplorado]]
[[Kategorio:Malfermita scienco]]</text>
      <sha1>orcaiectmurouhu7yk2ruxs6x9wkcnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskuto:Kislorod media</title>
    <ns>1</ns>
    <id>952277</id>
    <revision>
      <id>9470547</id>
      <parentid>9461916</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>/* Maxim Minkin */ Respondo</comment>
      <origin>9470547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="404" sha1="tiq2v4b9wqw7dl08yjwda7a3i1uqrem" xml:space="preserve">== Maxim Minkin ==

La artikolo pri [[Maxim Minkin]] estis en la angla kaj mi forigis ĝin. [[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 21:43, 24 aŭg. 2026 (UTC)

:Mi serĉis por alilingvaj artikoloj. ŝajne la rusa, simple english, la bulgara kaj la baŝkira vikipedio forigis la artikolon. [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 19:41, 6 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>tiq2v4b9wqw7dl08yjwda7a3i1uqrem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ĝermolisto de Belorusaj esperantistoj</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952381</id>
    <revision>
      <id>9470564</id>
      <parentid>9463496</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:24:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>referenclisto</comment>
      <origin>9470564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1552" sha1="4n7nzut7wmt9pwp1lk72u314axm8zms" xml:space="preserve">{{ArtikolaMesaĝokesto
| speco = ĝermo
| bildo = &lt;span style=&quot;vertical-align: middle; background:transparent&quot;&gt;[[Dosiero:Flago-de-Belorusio.svg|50ra]]&lt;span style=&quot;margin-left:-45px;&quot;&gt;[[Dosiero:Jubilea simbolo.svg|40ra]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
| css-stiloj = width: 80%;
| teksto = ''Ĉi tiu paĝo listigas [[Vikipedio:ĝermo|ĝermajn informojn]] pri [[germana esperantisto|germanaj esperantistoj]]. Movu mallongajn informojn pri germanaj esperantistoj en tiun ĉi paĝon metante [[Vikipedio:alidirektilo|alidirektilo]]n.&lt;br /&gt;Se vi volus partigi informon en apartan artikolon, aldonu informojn tiel ke '''minimume''' estu tri plenaj frazoj, prefere pli, nepre estu ĝustaj kategorioj, almenaŭ [[:kategorio:germanaj esperantistoj]], kaj laŭeble ankaŭ uziĝu la ŝablonoj {{ŝ|Informkesto homo}} kaj {{ŝ|vivtempo}}. Post kreo de aparta artikolo forigu la informon de ĉi tie.&lt;br /&gt;Ekzistas pli plena '''[[listo de germanaj esperantistoj]]''', en kiu listiĝu la nomoj de germanaj esperantistoj aŭ menciataj ĉi tie aŭ per propra biografia artikolo.''
&lt;!-- Pri ĉi tiu paĝo, vidu la historian diskuton [[Vikipedio:Diskutejo/Arkivo_2006_9#Kvanto_kaj_kvalito]] --&gt;
}}

==N==
===A. Niedzwiedzki===
Dr. '''A. Niedzwiedzki''' (mortis 1913), kuracisto, estis esperantisto en [[Minsk]] en la komenco de 20-a jarcento.&lt;ref&gt;Esperanto n146 jun 1913&lt;/ref&gt;

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Ĝermo|esperantisto}}

[[Kategorio:Belorusaj esperantistoj| ]]
[[Kategorio:Listoj de esperantistoj laŭ nacieco|Belorusaj]]
[[Kategorio:Ĝermolisto de esperantistoj|Belorusaj]]</text>
      <sha1>4n7nzut7wmt9pwp1lk72u314axm8zms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gottfried Seebode</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952410</id>
    <revision>
      <id>9470700</id>
      <parentid>9468878</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <origin>9470700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8580" sha1="q1ohc2ltxo566cnn9kimryw6huvwttf" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}
'''Joachim Dietrich Gottfried SEEBODE''' (naskiĝinta la {{Daton|8|11|1792}} en [[Salzwedel]], mortinta la {{daton|18|2|1868}} en [[Wiesbaden]]) estis [[germanio|germana]] [[klasika filologio|Klasika filologo]], gimnazia lernejestro kaj bibliotekisto. Deĵoris li gvidiste en Hildesheim (1813–1834), [[coburg|Koburgo]] (1834–1838) kaj [[gotha|Gotao]] (1838–1841), konsiliste en Wiesbaden (1841–1849) kaj bibliotekiste ĉe Duka publika biblioteko de Wiesbaden (1851–1867).

Krom la normala deĵorado li ankaŭ sciencule kaj publiciste agadis. Eldonis li latin- kaj greklingvajn klasikulojn, lernolibrojn por lernejoj akj studojn pri [[historio de la teksto]] de diversaj antikvaj aŭtoroj. Li ankaŭ respondeculis pri pluraj fakgazetoj. 

== Vivo ==
Post frekvento de la gimnazio de Salzwedel li studis klasikan filologion je [[Halle (Saale)]], [[Berlino]] kaj [[Göttingen]]. Tuj malantaŭ la doktoriĝo li habilitiĝis en Göttingen (aŭtuno 1812). Dum la vintra semestro 1812/13 estis li privata docento pri [[Tacito|tacitaĵoj]].&lt;ref&gt;''Didaskalia. Blätter für Geist, Gemüth und Publizität''. Nr. 139, 19.5.1841, p. 2 ([https://digipress.digitale-sammlungen.de/view/bsb10531042_00195_u001/2 interrete]).&lt;/ref&gt; Ankoraŭ en 1813 li vokiĝis al Andrea Gimnazio de [[Hildesheim]], kie li estis dek jarojn rektoro (dua ĉefinstruisto). Post pensiiĝo de lernejestro Julius Billerbeck en 1823, Seebode lin posteulis. Ĉi lernejon li regis 11 jarojn. En 1834 Seebode iris al [[gymnasium Casimirianum|Kazimira Gimnazio]] de Koburgo. 

Koburge, kie Seebode ankaŭ sidis en la eklezia konsistorio, li meritis pri la reformo lenreja. Privatajn horojn li donis al princo [[Alberto de Saksio-Koburgo kaj Gotao]].&lt;ref&gt;C. Grey (eld.): ''The Early Years of His Royal Highness the Prince Consort,'' Londono 1867, p. 124–128; 401–403&lt;/ref&gt; En 1838 Seebold iĝis direktoro de la [[ernestinum (Gotha)|Ernesta Gimnazio]] de Gotao&lt;ref&gt;''Literarische Zeitung''. N-ro 50. 12.12.1838, p. 943&lt;/ref&gt; kie li modernigis la bibliotekon. Jam tiam li interesiĝis pri la tutgermanuja edukadpolitiko, por kio gravu unuecaj abiturientaj ekzamenoj kaj ĝenerale validaj permesoj por ekigo de altlerneja studo. En 1838 Seebold publikigis komparan studon pri maturiĝekzamenoj kun aparta fokuso pri [[prusio|prusujaj]] leĝoj. Sevke li fariĝis je pasko 1841 sekreta registarkonsilisto por la Dukujo de [[Nassau]] kaj ekspertizulo je Wiesbaden. Ĉi-funkcie li alfrontis kverelojn kaj iel fiaskis. En 1849 li abdikis. En 1850 lie donis la pedagogian gazeton ''Allgemeine Nassauische Schulblatt''. De la 15.3.1850 li estis dungita kiel teknika referaĵisto en la ministeriaro. 

En la 14.1.1851 Seebode retiriĝis de la registara servo eklaborante biblioteke. Ties ĉefbibliotekisto li estis ĝis 1867. La ĉi-necesajn konojn li akiris per antaŭa scienca kaj redakcia praktikoj. Seebode evoluigis ĝin al universala biblioteko por kontentigi ne nur ministrojn sed ankaŭ scienculojn. Sekve nomumis lin honora korespondanto la [[Nacia Biblioteko de Rusio]]. Pensiiĝo lia estis en oktobro 1867; lian postlasitaĵojn ricevis la Publika duka biblioteko de Wiesbaden. 

== Graveco ==
Dum la tuta vivo Seebode aktivis science, treege dum la restado en [[Hildesheim]] (1813–34); en la kuro de la tempo la fokusoj kaj interesoj de li ŝanĝiĝis. De Tacito li venis al la esplorado de [[Tucidido]] kaj [[Eutropius (historiisto)|Eŭtropio]]: ties ''Breviarium ab urbe condita'' tiutempe ofte legiĝis en lernejoj. Seebode ne nur ĝin eldonis en 1817 sed ankaŭ pliriĉiĝis ĝin per vortaro. 

Krome li okupiĝis pri romiam poeziaĵoj. Jam en 1814 li publikigis grekajn tradukojn de la [[Eneido]] de [[Vergilio]] (kiun estis farinta en la 18-a jarcento [[Georg Litzel]] kaj Efjenios Vulgaris) En 1822/23 Seebode eldonis kun la brunsviga gimnazidirektoro [[Friedrich Traugott Friedemann]] du kolektojn kun ''Miscellanea maximam partem critica'' (kun tekstkritikaj komentoj).

De 1819 Seebode eldonis la gazeton ''Kritische Bibliothek für das Schul- und Unterrichtswesen'' por literaturraportoj kaj eseetoj. En 1831 ĝi estis kunfandita kun ''Jahrbüchern für Philologie und Pädagogik'' de la [[lepsiko|lepsikano]] [[Johann Christian Jahn]]. La nova periodaĵo titoliĝis ''Neue Jahrbücher für Philologie und Pädagogik oder Kritische Bibliothek für das Schul- und Unterrichtswesen'' (aŭ pli mallonge ''Jahns Jahrbücher''); Seebode redaktoris kun Jahn ĝis 1842. La gotaa gimnazibiblioteko donis al li novajn impulsojn kie li malkovris manuskriptojn helenajn kaj latlinlingvajn kun nekonataj tekstoj. Ilin publikigis kaj igis ilin elirpunkto de pluaj studoj. Menciindas ĉi-rilate  ''Scholien zu Q. Horatius Flaccus'' (1839, 1846) aŭ furora skribaĵo de la bizanculo Miĥail Psellos, ''Kurzgefaßte Lösungen naturwissenschaftlicher Fragen'' (''Eπιλύσεις σύντομοι φυσικῶν ζητημάτων''; eld. 1840, 1857).

== Skribaĵoj (elekto) ==
* ''C. Cornelii Taciti Agricola in usum praelectionum edidit Godofredus Seebode''. Göttingen 1812
* ''C. Cornelii Taciti Dialogus de oratoribus in usum scholarum suarum recensuit et varietatem lectionis adjecit Godofredus Seebode''. Göttingen 1813
* ''[[Georg Litzel|Georgii Lizelii]] Spirae olim conrectoris specimen Graecae interpretationis Virgilii Aeneïdos. Recudi curavit atque Eugenii Bulgaris Graecam horum versuum versionem apposuit D. Godofredus Seebode, gymnasii Hildesiensis rector''. Hannover 1814
* ''Thucydidis de bello Peloponnesiaco libri octo. Graece edidit Godofredus Seebode. Tomus prior textum continens''. Leipzig 1815. 2. Auflage 1818
* ''Eutropii Breviarium historiae Romanae. Nach C. H. Tzschucke’s letzter Textes-Recension und mit einem vollständigen Wörterbuche zum Schulgebrauch herausgegeben''. Hannover 1817. 2. Auflage 1824. 3. Auflage 1828
* mit Friedrich Traugott Friedemann: ''Miscellanea maximam partem critica. Vol. I''. Hildesheim 1822
* mit Friedrich Traugott Friedemann: ''Miscellanea maximam partem critica. Vol. II''. Wittenberg/London/Paris/Straßburg 1823
* ''Schulgesangbuch. Zunächst für das königliche Andreanische Gymnasium''. Hildesheim 1826
* ''Beiträge zu einer komparativen Kritik der von den deutschen Bundesstaaten erlassenen Verordnungen über die Maturitäts-Prüfungen, insbesondere des letzten Königl. Preußischen Reglements. Erstes Heft''. Coburg 1838
* ''Scholien zu Q. Horatius Flaccus. Erstes Heft''. Gotha 1839
* ''Μιχαὴλ Ψέλλου ἐπιλύσεις σύντομοι φυσικῶν ζητημάτων. Quibus nunc primum editis memoriam artis typographicae ante hos quadringentos annos feliciter inventae''. Gotha 1840
* ''Scholien zu Q. Horatius Flaccus. Zweites Heft''. Wiesbaden 1846
* ''Μιχαὴλ Ψέλλου ἐπιλύσεις σύντομοι φυσικῶν ζητημάτων. Eine Festgabe seinem hochverehrten und hochverdienten Lehrer August Boeckh zur Feier seines fünfzigjährigen Doctor-Jubiläums am 15. März 1857 in Liebe und Dankbarkeit dargebracht''. Wiesbaden 1857

== Literaturo ==
* [[Friedrich August Eckstein]]: ''Nomenclator philologorum''. Leipzig 1871, S.&amp;nbsp;529
* [[Wilhelm Pökel]]: ''Philologisches Schriftsteller-Lexikon''. Leipzig 1882, S.&amp;nbsp;255
* {{ADB|33|568|569|Seebode, Joachim Dietrich Gottfried|[[Richard Hoche]]|ADB:Seebode, Joachim Dietrich Gottfried}}
* Franz Götting, Rupprecht Leppla: ''Geschichte der Nassauischen Landesbibliothek zu Wiesbaden und der mit ihr verbundenen Anstalten 1813–1914. Festschrift zur 150-Jahrfeier der Bibliothek am 12. Oktober 1963''. Wiesbaden 1963, S.&amp;nbsp;147ff.

== Eksteraj ligiloj ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/Gottfried_Seebode Vikifontaro]
* {{DDB|Person|11744278X}}
*[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/11744278X ligiloj ĉe DDB]
*Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Seebode,_Joachim_Dietrich_Gottfried&amp;oldid=- &quot;Seebode, Joachim Dietrich Gottfried&quot;] - fare de Richard Hoche, ĉe: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 33 (1891), p. 568–569 
* [https://kalliope-verbund.info/DE-611-BF-10525 postlasitaĵoj de Gottfried Seebode (je la altlernejo de Wiesbaden] 
* [https://lagis.hessen.de/de/personen/hessische-biografie/alle-eintraege/17218 Seebode je ''Heslanda Biografiaro'']

== Notoj ==
&lt;references /&gt;

{{Bibliotekoj}}

{{DEFAULTSORT:Seebode, Gottfried}}
[[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]]
[[Kategorio:Germanaj bibliotekistoj]]
[[Kategorio:Lernejestroj]]
[[Kategorio:Homoj rilataj al Gotha]] 
[[Kategorio:Homoj rilataj al Wiesbaden]]
[[kategorio:Homoj rilataj al Koburgo]]</text>
      <sha1>q1ohc2ltxo566cnn9kimryw6huvwttf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rufa pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952513</id>
    <revision>
      <id>9470639</id>
      <parentid>9465398</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T02:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15240" sha1="9duhw92xjjubi0jxt8p4876wf7nfqd8" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Rufa pego
|koloro = pink
|dosiero = Rufous woodpecker.jpg
|grando de dosiero = 240ra
|priskribo de dosiero = Masklo en [[Okcidentaj Ghatoj]]
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Micropternus]]''
|genro aŭtoritato = [[Edward Blyth|Blyth]], 1845
|specio = '''Rufa pego''' ''M. brachyurus''
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref&gt;{{cite iucn |title=''Micropternus brachyurus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2016 |article-number=e.T22681314A92901215 |access-date=8a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Micropternus brachyurus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Louis Pierre Vieillot|Vieillot]], 1818)
|specioj de subdivizio = Subspecioj
|vikispecio = 
|komunejo = 
|sinonimo= * ''Celeus brachyurus'' &lt;small&gt;(Vieillot, 1818)&lt;/small&gt;
|mapo de vivoteritorioj ={{#invoke:Wikidata|claim|P181}}
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
La '''Rufa pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Micropternus brachyurus'') estas specio de [[birdo]] de la familio de [[Pegedoj]] kaj tribo ''[[Picinae]]'' kaj nura specio de la genro ''[[Micropternus]]''. Ĝi estas mezgranda bruna pego indiĝena de [[Suda Azio|Suda]] kaj [[Sudorienta Azio]]. Ĝi havas mallongan bekon kaj serĉas manĝaĵon – precipe malgrandajn insektojn kiel formikojn kaj termitojn – enpare en arbustaroj kaj en ĉiamverdaj aŭ falfoliaj arbaroj; ĝi estas konata pro tio, ke ĝi konstruas sian neston ene de la kartonecaj nestoj de arbaj formikoj el la genro ''Crematogaster''. Dum iom da tempo oni klasifikis ĝin en la alie neotropisan genron ''Celeus'', sed oni pruvis, ke tio estas kazo de [[evolucia konverĝo]], kaj molekulaj filogenetikaj studoj subtenas ĝian lokigon en la monotipan genron ''Micropternus''.

== Taksonomio ==
Ĉi tiu specio estis antaŭe klasifikita en la sudamerika genro ''[[Celeus]]'' pro ekstera simileco, sed ĝia disjunkta disvastiĝo estigis dubojn. Studoj el 2006, bazitaj sur komparoj de [[DNA]]-sekvencoj, konfirmis, ke la rufa pego ne estas proksime parenca al ''Celeus'', sed estas [[frata taksono]] de la genro ''[[Meiglyptes]]'' kaj plej taŭge klasifikebla en la monotipa genro ''Micropternus''.&lt;ref name=Benz/&gt; La genron ''Micropternus'' starigis [[Edward Blyth]], kiu apartigis ĝin de ''Meiglyptes'' pro la mallonga unua fingro kun reduktita ungego. Aliaj genraj karakterizaĵoj estas la mallonga beko sen naza kresto. La naztruoj estas rondaj, kaj la eksteraj vostoplumoj estas mallongaj, proksimume tiom longaj kiom la vostokovriloj.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Blyth, Edward|year=1845|title=Notices and descriptions of various new or little known species of birds|url=https://biodiversitylibrary.org/page/40131965|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal|volume=14|pages=173–212}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Handbook of the Birds of India and Pakistan. Volume 4.|author1=Ali, Salim|author2=Ripley, S. Dillon|publisher=Oxford University Press|year=1983|edition=2|place=Delhi|pages=171–181}}&lt;/ref&gt;

En la vasta teritorio de la specio oni observas diversajn diferencojn pri plumaro kaj grando inter la populacioj klasifikitaj kiel subspecioj; el tiuj, proksimume dek estas vaste agnoskitaj, inkluzive de la nomiga populacio el Javo.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Robinson, H.C.|year=1919|title=Note on certain recently described subspecies of woodpeckers|url=https://biodiversitylibrary.org/page/16342418|journal=Ibis|series=11|volume=1|issue=2|pages=179–181}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://biodiversitylibrary.org/page/14477561|pages=128–129|title=Check-list of birds of the world. Volume VI.|author=Peters, James Lee |year=1948| publisher=Harvard University Press| place=Cambridge}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name= short /&gt;

* ''M. b. brachyurus'' {{small|(Vieillot, 1818)}} – Javo.
* ''M. b. humei'' {{small|Kloss, 1918}} – laŭlonge de okcidenta Himalajo, havas striecan gorĝon, grizecan kapon kaj palan vizaĝon.
* ''M. b. jerdonii'' {{small|(Malherbe, 1849)}}&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Malherbe, Alfred |year=1849|title= Description de quelques nouvelles especes de Picines (''Picus'', Linn.)|journal= Revue et magasin de zoologie pure et appliquée|pages=529–544|url= https://biodiversitylibrary.org/page/2343765 }}&lt;/ref&gt; [inkludas ''kanarae'' el la nordo  de Okcidentaj Ghatoj notita kiel pli granda fare de [[Walter Koelz|Koelz]]&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Koelz, W|year=1950|title=New subspecies of birds from southwestern Asia.|journal=Am. Mus. Novit.|volume=1452|pages=1–10|hdl=2246/4237}}&lt;/ref&gt;] – duoninsula Barato kaj Srilanko
* ''M. b. phaioceps'' {{small|(Blyth, 1845)}} – orienta Himalajo el centra Nepalo ĝis Birmo, Junano kaj suda Tajlando.
* ''M. b. fokiensis'' {{small|(Swinhoe, 1863)}} – (havas fulgokoloran ventron) sudorienta Ĉinio kaj norda Vjetnamo.
* ''M. b. holroydi'' {{small|Swinhoe, 1870}} – Hainan ''havas tre malhelan voston''.
* ''M. b. williamsoni'' {{small|Kloss, 1918}} – suda Tajlando. Foje inkludita ene de ''badius''
* ''M. b. annamensis'' {{small|Delacour &amp; Jabouille, 1924}} – Laoso, Kamboĝo kaj suda Vjetnamo.
* ''M. b. badius'' {{small|(Raffles, 1822)}} – [inkludas ''celaenephis'' de insulo Niaso] Malaja Duoninsulo suden ĝis Sumatro
* ''M. b. badiosus'' {{small|(Bonaparte, 1850)}} – Borneo kaj nordo de insuloj Natuna

{{cladogram|align=left|caption=Rilatoj kun aliaj genroj.&lt;ref name=Benz&gt;{{cite journal|doi=10.1016/j.ympev.2006.02.021|pmid=16635580|title=Evolutionary history of woodpeckers and allies (Aves: Picidae): Placing key taxa on the phylogenetic tree|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=40|issue=2|pages=389–399|year=2006|last1=Benz|first1=B.W.|last2=Robbins|first2=M.B.|last3=Peterson|first3=A.T.|url=http://darwin.biology.utah.edu/China/PDFs/TaxaBirds4.pdf}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304185441/http://darwin.biology.utah.edu/china/PDFs/TaxaBirds4.pdf |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.1016/j.ympev.2008.03.036|pmid=18487062|title=Molecular support for a rapid cladogenesis of the woodpecker clade Malarpicini, with further insights into the genus ''Picus'' (Piciformes: Picinae)|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=48|issue=1|pages=34–46 |year=2008 |last1=Fuchs |first1=J. |last2=Pons |first2=J.-M. |last3=Ericson |first3=P.G.P. |last4=Bonillo|first4=C. |last5=Couloux |first5=A. |last6=Pasquet |first6=E.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |doi=10.1016/j.bse.2016.12.003 |title=The first complete mitogenome of ''Picumnus innominatus'' (Aves, Piciformes, Picidae) and phylogenetic inference within the Picidae |journal=Biochemical Systematics and Ecology |volume=70 |pages=274–282 |year=2017 |last1=Zhou|first1=C. |last2=Hao|first2=Y. |last3=Ma |first3=J. |last4=Zhang|first4=W. |last5=Chen |first5=Y. |last6=Chen|first6=B. |last7=Zhang|first7=X. |last8=Yue|first8=B.}}&lt;/ref&gt;
|cladogram= 
{{clade|style=font-size:75%;line-height:75%
 |label1=Malarpicini
 |1={{clade
  |label1=
  |1={{clade
   |1=''[[Dryocopus]]''
   |label2=
   |2={{clade
    |label1=
    |1={{clade
     |1=''[[Piculus]]''
     |2=''[[Colaptes]]''
    }}
    |2=''[[Celeus (birdo)|Celeus]]''
   }}
  }}
  |label2=
  |2={{clade
   |label1=
   |1={{clade
    |1=''[[Picus (birdo)|Picus]]''
    |label2=
    |2={{clade
     |1=''[[Campethera]]''
     |2=''[[Geocolaptes]]''
    }}
   }}
   |label2=
   |2={{clade
    |1=''[[Dinopium]]''
    |2=''[[Gecinulus]]''
    |label3=
    |3={{clade
     |1=''[[Meiglyptes]]''
     |2='''''Micropternus'''''
    }}
   }}
  }}
 }}
}}
}}
{{clear}}

== Aspekto ==
[[File:Micropternus.jpg|left|thumb|La angulo de la mentono estas pli proksima al la pinto de la beko ol al la bazo de la buŝangulo.]]
La rufa pego longas ĉirkaŭ 25 cm; ĝi estas ĝenerale malhelbruna, kun malhelaj strioj sur la flugil- kaj vostoplumoj, kio donas al ĝi aspekton kun nigraj strioj. La kapo aspektas pli hela, kaj la subaj partoj havas pli malhelan nuancon. La beko estas mallonga kaj nigra, kun iometa kurbiĝo de la supra bekobordo (kulmeno). Ĉe la naztruoj la beko estas mallarĝa. La vosto estas mallonga kaj ruĝbruna kun mallarĝaj nigraj strioj, sed ĉe la subspecio ''badiosus'' la vosto estas malhela kun mallarĝaj ruĝbrunaj strioj. La plumrandoj estas helaj ĉe ''squamigularis'' kaj ''annamensis''. La plumoj ĉe la kolo, oreloj kaj la areo inter la beko kaj la okulo (bridoj) estas senmarkaj. Maskloj havas plumojn kun ruĝaj pintoj sub la okuloj, inter la okulo kaj la orelkovriloj, kaj en la vangoregiono, foje formantajn makulon. Inoj kaj junuloj ne havas tiujn ruĝajn plumpintojn. Ĉeestas malforta sed erektebla kresto. Junuloj aspektas striecaj ĉe la gorĝo, sed ankaŭ iuj subspecioj havas striecajn gorĝoplumojn. En la naturo, la birdoj povas aspekti malpuraj kaj odori je sekreciaĵoj de formikoj (formikoj de la genro ''Crematogaster'' estas unikaj pro tio, ke ilia pikilo havas spatelforman pinton, uzatan nur por ŝpruci likvaĵon antaŭen al entruduloj el levita abdomeno&lt;ref&gt;{{cite journal |jstor=25005661|title=A Review of the Species of Crematogaster, Sensu Stricto, in North America (Hymenoptera: Formicidae) Part I|journal=Journal of the New York Entomological Society|volume=66|issue=3/4|pages=119–134|last1=Buren|first1=William F.|year=1958}}&lt;/ref&gt;) pro siaj agadoj de manĝoserĉado aŭ nestumado.&lt;ref name=short&gt;{{cite book|author=Short, Lester L.|year=1982|title=Woodpeckers of the World|publisher=Delaware Museum of Natural History |pages=[https://archive.org/details/woodpeckersofwor00unse/page/390 390]–393|url=https://archive.org/details/woodpeckersofwor00unse}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://archive.org/details/birdsindia03oaterich|title=The Fauna of British India including Ceylon and Burma. Birds. Volume III.|author=Blanford, W.T.|publisher=Taylor and Francis|year=1895|place=London|pages=[https://archive.org/details/birdsindia03oaterich/page/54 54]–58}}&lt;/ref&gt;

== Kutimaro kaj ekologio ==
[[File:Celeus brachyurus.jpg|thumb|''M. b. phaioceps'' en [[Tajlando]]]]
Rufaj pegoj serĉas manĝaĵon pare ĉe formiknestoj sur arboj, falintaj trunketoj, fekaĵamasoj kaj termitejoj. Oni observis, ke ili manĝas formikojn de la genroj ''Crematogaster'' kaj ''[[Oecophylla]]''.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Krom insektoj, oni vidis ilin preni nektaron el floroj de ''[[Bombax]]'' kaj ''[[Erythrina]]'' kaj sukon el la bazoj de bananfolioj. 

Ilia plej ofta voĉo estas akra, nazeca, trisilaba &quot;kink-kink-kink&quot;, sed ili havas ankaŭ aliajn voĉojn, inkluzive de longa &quot;ŭika&quot; kaj serio de &quot;ŭik-ŭik&quot;-sonoj. Ili ankaŭ havas karakterizan tamburan sonon, kiu komenciĝas rapide kaj poste malrapidiĝas.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Short, L.L. |year=1973|title=Habits of some Asian woodpeckers (Aves, Picidae)|journal=Bulletin of the American Museum of Natural History |volume=152|issue=5|pages=281–283|hdl=2246/603}}&lt;/ref&gt; Tamburado okazas tutjare, sed ĝia ofteco pliiĝas vintre en suda Barato&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Santharam, V. |year=1998 |title=Drumming frequency in Woodpeckers|url=https://biodiversitylibrary.org/page/48605056 |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=95 |issue=3|pages=506–507}}&lt;/ref&gt; kaj atingas kulminon ĉirkaŭ marto–aprilo en Nepalo.
&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Proud, Desiree|year=1958|title=Woodpeckers drumming|url=https://biodiversitylibrary.org/page/48068857|journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=55|pages=350–351}}&lt;/ref&gt; Montro de nekonata funkcio inter du birdoj turnitaj unu al la alia implikis balancadon de la kapo kun la beko tenata alte kaj la vosto disetendita.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite journal|author=Santharam, V. |year=1997|title=Display behaviour in Woodpeckers |url=https://archive.org/details/NLBW37_6/page/n8 |journal=Newsletter for Birdwatchers|volume=37|issue=6|pages=98–99}}&lt;/ref&gt; 

La [[reprodukta sezono]] estas la seka periodo antaŭ la [[musono]], de februaro ĝis junio. La rufa pego estas plej konata pro tio, ke ĝi konstruas sian neston ene de la nesto de akrobataj formikoj (''Crematogaster'').&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Moreau|first=R.E. |date=1936 |title=Bird-Insect Nesting Associations|journal=Ibis |volume=78 |issue=3|pages=460–471 |doi=10.1111/j.1474-919X.1936.tb03399.x}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Betts, F.N.|year=1934 |title=South Indian Woodpeckers |url=https://biodiversitylibrary.org/page/48185475|journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=37|issue=1|pages=197–203}}&lt;/ref&gt; Kaj la masklo kaj la ino partoprenas en la elfosado de la nesto. Oni diras, ke iliaj plumoj, precipe dum nestumado, estas kovritaj de malhela, malbonodora kaj glueca fluidaĵo, al kiu ofte adheras mortintaj formikoj. Ili demetas du blankajn, senbrilajn, maldikŝelajn kaj duontravideblajn ovojn. La kovoperiodo daŭras 12 ĝis 14 tagojn.&lt;ref name=short /&gt; Ambaŭ gepatroj nutras la idojn ĉe la nesto, kvankam observanto el la 19-a jarcento raportis, ke liaj barataj kamp-helpantoj – kiuj nomis la birdon &quot;lal sutar&quot;, signifanta &quot;ruĝa ĉarpentisto&quot; – kredis, ke la plenkreskuloj lasas la idojn por mem manĝi formikojn.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Wilson, N.F.T. |year=1898 |title=The nesting of the Malabar Rufous Woodpecker ''Micropternus gularis'' |url=https://biodiversitylibrary.org/page/30157529 |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=11|issue=4|pages=744–745}}&lt;/ref&gt; 

La [[mudo]] okazas ĉefe de septembro ĝis novembro.&lt;ref name=short /&gt; Birdlaŭsoj de la specio ''Penenirmus auritus'' estis registritaj ĉe tiu ĉi specio en Tajlando.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Dalgleish|first=R.C.|date=1972 |title=The Penenirmus (Mallophaga: Ischnocera) of the Picidae (Aves: Piciformes) |journal=Journal of the New York Entomological Society |volume=80|issue=2|pages=83–104 |jstor=25008805}}&lt;/ref&gt; 

La specio havas vastan vivejon, kaj en Malajzio oni trovis, ke ili restas eĉ en lokoj, kie marĉaj arbaroj estis forigitaj kaj anstataŭigitaj per plantejoj de [[olepalmo]]j.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Hawa|first1=A. |last2=Azhar|first2=B. |last3=Top|first3=M.M. |last4=Zubaid |first4=A. |date=2016|title=Depauperate Avifauna in Tropical Peat Swamp Forests Following Logging and Conversion to Oil Palm Agriculture: Evidence from Mist-netting Data |journal=Wetlands |volume=36 |issue=5 |pages=899–908|doi=10.1007/s13157-016-0802-3 |s2cid=23767238 |url=http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/55439/1/Depauperate%20avifauna%20in%20tropical%20peat%20swamp%20forests%20following%20logging%20and%20conversion%20.pdf}}&lt;/ref&gt; Ilia vivejo estas ĉefe en ebenaĵoj kaj pli malaltaj montetoj, plejparte sub alteco de 3000 m.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Birds of South Asia. The Ripley Guide. Volume 2|author1=Rasmussen, P.C.|author2=Anderton, J.C. |publisher=Smithsonian Institution and Lynx Edicions |year=2005 |page=285}}&lt;/ref&gt; Ĉi tiu birdo ne estas konsiderata minacata en la [[Ruĝa Listo de IUCN]].

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>9duhw92xjjubi0jxt8p4876wf7nfqd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ĝelum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952624</id>
    <revision>
      <id>9470583</id>
      <parentid>9465881</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="926" sha1="jllvhqv3tnjxr9nhduivfihffui1bcm" xml:space="preserve">La nomo '''Ĝelum''' ([[panĝabe]] جہلم resp. ਜੇਹਲਮ) povas rilati al
* [[Ĝelum (urbo)]],  urbo en nordorienta [[Pakistano]], kaj al
* [[Ĝelum (rivero)]], enflurivero de la [[Induso]] en norda Pakistano kaj barata [[Kaŝmiro]]. Ĝi estis konata en antikveco de la helenoj kiel Hidaspo aŭ Hidaspeso, kaj kiel Vitastā en [[Rigvedo]], kaj apud ĝi okazis grava [[Batalo de Hidaspo]] ĉe la invado de Hindio fare de [[Aleksandro la Granda]].

Rilate al la urbo, ekzistas ankaŭ
* ĉirkaŭa distrikto Ĝelum ([[d:Q32429]]),
* fervoja stacio ([[d:Q18517002]]),
* valo Ĝelum sur la planedo [[Marso (planedo)|Marso]] ([[d;Q133523051]])
* kaj du historiaj bataloj, de 1206 kaj de 1857 (krome la antikva [[batalo de Hidaspo]] estis tre proksime de tie kie poste ekestis la urbo Ĝelum),
sed pri la distrikto, stacio, la marsa valo, la du bataloj kaj eblaj aldonaj temoj ne jam estas esperantaj tekstoj.

{{apartigilo}}</text>
      <sha1>jllvhqv3tnjxr9nhduivfihffui1bcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470584</id>
      <parentid>9470583</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="926" sha1="m4sdnicf8uo0zw61ep29ek7u7iml2lh" xml:space="preserve">La nomo '''Ĝelum''' ([[panĝabe]] جہلم resp. ਜੇਹਲਮ) povas rilati al
* [[Ĝelum (urbo)]],  urbo en nordorienta [[Pakistano]], kaj al
* [[Ĝelum (rivero)]], enflurivero de la [[Induso]] en norda Pakistano kaj barata [[Kaŝmiro]]. Ĝi estis konata en antikveco de la helenoj kiel Hidaspo aŭ Hidaspeso, kaj kiel Vitastā en [[Rigvedo]], kaj apud ĝi okazis grava [[Batalo de Hidaspo]] ĉe la invado de Hindio fare de [[Aleksandro la Granda]].

Rilate al la urbo, ekzistas ankaŭ
* ĉirkaŭa distrikto Ĝelum ([[d:Q32429]]),
* fervoja stacio ([[d:Q18517002]]),
* valo Ĝelum sur la planedo [[Marso (planedo)|Marso]] ([[d:Q133523051]])
* kaj du historiaj bataloj, de 1206 kaj de 1857 (krome la antikva [[batalo de Hidaspo]] estis tre proksime de tie kie poste ekestis la urbo Ĝelum),
sed pri la distrikto, stacio, la marsa valo, la du bataloj kaj eblaj aldonaj temoj ne jam estas esperantaj tekstoj.

{{apartigilo}}</text>
      <sha1>m4sdnicf8uo0zw61ep29ek7u7iml2lh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Romaneto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952691</id>
    <revision>
      <id>9470568</id>
      <parentid>9466713</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>vidu ankaŭ Mikronovelo</comment>
      <origin>9470568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1129" sha1="7yz6h7mg7eht7s6htri0cej7d3okntw" xml:space="preserve">'''Romaneto''', mallonga romano, aŭ noveleto estas rakonto pli mallonga ol [[romano]], kvankam malhavanta la ekonomion de rakontaj rimedoj karakteriza por romano. Redaktoroj kaj literaturaj societoj kutime priskribas romaneton kiel rakonton de inter 15 000 kaj 50 000 vortoj, aŭ 60 ĝis 200 paĝoj &lt;ref&gt;[https://owlcation.com/humanities/Difference-Between-A-Short-Story-Novelette-Novella-And-A-Novel |Meer, Syed Hunbbel |The Difference Between Short Stories, Novelettes, Novellas, and Novels ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://sfwa.org/awards/faq.htm] What's the definition of a &quot;novella,&quot; &quot;novelette,&quot; etc.?&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mhpbooks.com/discussing-the-novella-at-awp-2013]|título=Discussing the Novella at AWP 2013&lt;/ref&gt;. Unu el la plej elstaraj ekzemploj estas *[[La Eta Princo]]* de [[Antoine de Saint-Exupéry]].

Kvankam neoficala vorto, kaj eĉ ne aperita en [[PIV]], ĝi estas delonge uzita, ekzemple en Esperanto n 151 aŭgusto de 1913.

== Vidu ankaŭ ==

* [[Mikronovelo]]

==Referencoj==
&lt;references/&gt;
[[es:noveleta]]
{{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Novela corta}}
[[Kategorio:Romanoj| ]]
[[Kategorio:Literaturaj ĝenroj]]</text>
      <sha1>7yz6h7mg7eht7s6htri0cej7d3okntw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470634</id>
      <parentid>9470568</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T01:09:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="iv1qw0i45vdxwoysfz4fdv5mi4ljrnm" xml:space="preserve">'''Romaneto''', mallonga romano, aŭ noveleto estas rakonto pli mallonga ol [[romano]], kvankam malhavanta la ekonomion de rakontaj rimedoj karakteriza por romano. Redaktoroj kaj literaturaj societoj kutime priskribas romaneton kiel rakonton de inter 15 000 kaj 50 000 vortoj, aŭ 60 ĝis 200 paĝoj &lt;ref&gt;[https://owlcation.com/humanities/Difference-Between-A-Short-Story-Novelette-Novella-And-A-Novel |Meer, Syed Hunbbel |The Difference Between Short Stories, Novelettes, Novellas, and Novels ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://sfwa.org/awards/faq.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090319043837/http://sfwa.org/awards/faq.htm |date=2009-03-19 }} What's the definition of a &quot;novella,&quot; &quot;novelette,&quot; etc.?&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mhpbooks.com/discussing-the-novella-at-awp-2013]|título=Discussing the Novella at AWP 2013&lt;/ref&gt;. Unu el la plej elstaraj ekzemploj estas *[[La Eta Princo]]* de [[Antoine de Saint-Exupéry]].

Kvankam neoficala vorto, kaj eĉ ne aperita en [[PIV]], ĝi estas delonge uzita, ekzemple en Esperanto n 151 aŭgusto de 1913.

== Vidu ankaŭ ==

* [[Mikronovelo]]

==Referencoj==
&lt;references/&gt;
[[es:noveleta]]
{{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Novela corta}}
[[Kategorio:Romanoj| ]]
[[Kategorio:Literaturaj ĝenroj]]</text>
      <sha1>iv1qw0i45vdxwoysfz4fdv5mi4ljrnm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Johann Friedrich Hennicke</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952926</id>
    <revision>
      <id>9470652</id>
      <parentid>9469474</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:06:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3562" sha1="lwm1leslw1crfhatk6owu9xx8rgy0mc" xml:space="preserve">'''Johann Friedrich HENNICKE''' (naskiĝinta la {{Daton|19|11|1764}} je [[göttingen|Gotingeno]], mortinta la {{Daton|18|3|1848}} en [[gotha|Gotao]]) estis [[germanio|germana]] gimnazia instruisto kaj redaktoro. 

== Vivo ==
Hennicke frekventis la Reĝan Gotingenan Gimnazion ĝis ekstudo ĉe la [[universitato de Göttingen|Gotingena universitato]] de 1874: studis li filologion, geografion kaj historion influite de [[Christian Gottlob Heyne]]. Heyne akceptis lin en sia Filologia seminario kaj kiel instruiston de du filinoj. En 1788 Hennicke gajnis la fakultatan premion danke al la skribaĵo ''De geographia Africae Herodotea''. En 1789 li vojaĝis tra [[Hanovro]], [[Lüneburg]] kaj [[Hamburgo]], kie oni ofertis al li profesorecon ĉe la Johana Sciencista Lernejo. 

Hennicke tamen preferis esti privata instruisto ĉe [[Georg Friedrich von Martens]] kaj bibliotekisto ĉe la Gotingena Altlerneja Biblioteko. Tie li kontinuigis studojn. En 1791 sukcesis doktoriĝo post defendo de la tezo ''Geographicorum Strabonis fides''.&lt;ref&gt;[https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN654786070 interreta disponigo de la disertacio]&lt;/ref&gt; Sekvis habilitiĝo. 

Ankoraŭ antaŭ eko de liaj prelegoj ĉe la gotingena universitato Hennicke iĝis instruisto ĉe la [[ernestinum (Gotha)|Gotaa gimnazio]], danke al perado de [[Josias Friedrich Löffler]]. Tie aktivis liaj amikoj el universitataj tagoj, [[Friedrich Jacobs]], [[Friedrich Christian Kries]] kaj [[Friedrich von Schlichtegroll]]; disĉiplo de li estis [[Adolf Stieler]]. Schlichtegroll inicis lin je [[framasonismo]] kaj tiel Hennicke iĝis ano de la loĝio ''Ernst zum Compaß''.  Krome li konatiĝis kun [[Rudolph Zacharias Becker]]. En 1792/93 li parelele iĝis redaktisto de ''Allgemeiner Anzeiger der Deutschen''. Laŭ peto de [[János Ferenc Zách]] li transprenis en 1798 pluse la redaktadon de ''Allgemeine Geographische Ephemeriden'' (kies eldonisto estis [[Friedrich Justin Bertuch]]). Pro tia engaĝiĝo li retiriĝis de instruado en novembro 1798. 

De 1799 li eksskribis por la periodaĵo ''Monatliche Correspondenz zur Beförderung der Erd- und Himmels-Kunde''. De 1830 la becker-a filo [[Friedrich Gottlieb Becker]] iĝis kunredaktoro. Pro ekblindiĝo Hennicke devis forlasi la ĵurnalistecon post 1839. En 1843 li suferis  apopleksion kun sekvinta duona lamo. 

Hennicke nomumiĝis grandduka saksia ataŝeo. Ĉi-funkcie li atingis la liberigon de Rudolph Zacharias Becker, kiun arestis la francoj inter 1811-13.

== Literaturo ==
* Christian Ferdinand Schulze: &quot;Dr. Johann Friedrich Hennicke&quot; - ĉe: ''Neuer Nekrolog der Deutschen,'' 26-a jarkol. 1848, parto I, Voigt, Weimar 1850, p. 261–269.
* &quot;Hennicke, Johann Friedrich&quot; - ĉe: ''Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit,'' vol. VIII, Pierer, Altenburg 1859, p. 242.
*Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Hennicke,_Johann_Friedrich&amp;oldid=- &quot;Hennicke, Johann Friedrich&quot;] - fare de August Beck, ĉe: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 11 (1880), p. 773–774 
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/116715286 ligiloj ĉe DDB]
==Notoj==
&lt;references/&gt;
{{Bibliotekoj}}    

{{DEFAULTSORT:Hennicke, Johann Friedrich}}
[[Kategorio:Germanaj instruistoj]]
[[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]]
[[Kategorio:Redaktoroj]]
[[Kategorio:Germanaj framasonoj]]
[[Kategorio:Germanaj bibliotekistoj]]
[[Kategorio:Universitato de Göttingen]] 
[[kategorio:Germanaj geografoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1764]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1848]]
[[Kategorio:Homoj rilataj al Gotha]]</text>
      <sha1>lwm1leslw1crfhatk6owu9xx8rgy0mc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Friedrich Christian Kries</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952968</id>
    <revision>
      <id>9470550</id>
      <parentid>9469931</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>informkesto</comment>
      <origin>9470550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4080" sha1="d4uyykgpy0h8yk02l08teiezum3pxt0" xml:space="preserve">{{Informkesto homo}}

'''Friedrich Christian KRIES''' (naskiĝinta la {{daton|18|10|1768}} en [[Toruń]], mortinta la {{Daton|29|5|1849}} en [[Gotha|Gotao]]) estis [[germanio|germana]] [[klasika filologio|klasika filologo]], matematikisto kaj fizikisto. 
== Vivo ==
Estante filo de gimnazidirektoro Johann Albin Kries (kiu originis el Gotao) li frekventis tiun gimnazion. Printempe de 1786 li ekstudis ĉe la [[universitato de Lepsiko]] teologion kaj filologion. Sed ankaŭ al filozofio kaj matematiko li dediĉis sin. En 1787 li iris al [[göttingen|Gotingeno]] kie ĉefis la studo de la klasikaj lingvoj sen neglekto de natursciencoj kaj matematiko. Gotingene influis lin la filologo [[Christian Gottlob Heyne]] kaj la fizikisto [[Georg Christoph Lichtenberg]]. Tiam li ankaŭ doktoriĝis. 

La rekomendo de Heyne kaj Lichtenberg li fariĝis helpinstristo en novembro 1789 ĉe [[ernestinum (Gotha)|la Gotaa gimnazio]]. Amikoj liaj iĝis superintendanto [[Josias Friedrich Löffler]], [[Friedrich Jacobs]] kaj lernejestro [[Friedrich Wilhelm Döring]]. Kries pli kaj pli karieris ĉi-lerneje rifuzante ĉiujn ofertojn de aliaj lernejoj. Instruadis li la lingvojn latinan kaj italan, historion kaj filozofion. En 1797 li nomumiĝis profesoro. En aprilo 1801 li pluse estis komisiita pri faro de kursoj de fiziko kaj matematiko je la porinstruista seminario. En 1819 Kries iĝis eĉ unua profesoro. Pensiiĝo lia estis en 1840; postantis lin unuaprofesorece [[Christian Ferdinand Schulze]]. Tamen Kries plu pretis aktivi ĉe la porpastra seminario. Kries ankaŭ tradukis el la lingvojn angla, franca kaj itala. Kun [[Ludwig Christian Lichtenberg]] li eldonis la verkojn de [[Georg Christoph Lichtenberg]] liverante kontribuaĵojn al diversaj gazetoj (ekz. &quot;Gothaer Hofkalender&quot; kaj &quot;Allgemeine deutsche Bibliothek&quot;). Popularigis lin ankaŭ fakeseo pri tertremo.

== Honoroj ==
* malpost 1836: ordeno ''Herzoglich Sachsen-Ernestinischer Hausorden''
* 1840: duka kortega konsilisto ''(Hofrat)'' 

== Skribaĵoj (elekto) ==
* ''Rechenbuch für Bürger- und Landschulen.'' Becker, Gotha 1804.
* ''Lehrbuch der Physik für gelehrte Schulen. Mit Holzschnitten.'' Frommann, Jena 1806.
* ''Lehrbuch der reinen Mathematik. Mit Holzschnitten.'' 2. Auflage, Fromann, Jena 1810.
* ''Lehrbuch der mathematischen Geographie.'' Göschen, Leipzig 1814 (pli malfrue ĉe de Gruyter, Berlin).
* ''Vorlesungen über die Naturlehre für Frauenzimmer.'' 3 Bände, Dyk, Leipzig 1832–1836.
* ''Sammlung physikalischer Aufgaben nebst ihrer Auflösung: zum Gebrauch in Schulen und beym Selbstunterricht.'' Frommann, Jena 1843.
* ''Lehrbuch der Naturlehre für Anfänger. Nebst einer kurzen Einleitung in die Naturgeschichte.'' Oka eldono, Becker, Gotha 1844.

== Literaturo ==
* Helmut Roob, Günter Scheffler: ''Kries, Friedrich Christian.'' Ĉe: Roob/Scheffler: ''Gothaer Persönlichkeiten. Taschenlexikon''. 2. Auflage. RhinoVerlag, Ilmenau 2006, ISBN 3-932081-37-4, p. 77
* Max Schneider: ''Die Lehrer des Gymnasium illustre zu Gotha.'' Teil 2. Engelhard-Reyher, Gotha 1902, p. 7-8, n-ro 167 ([http://digital.bib-bvb.de/view/bvbmets/viewer.0.6.1.jsp?folder_id=0&amp;dvs=1496994135841~967&amp;pid=11096759&amp;locale=de&amp;usePid1=true&amp;usePid2=true# interrete])
* Christian Ferdinand Schulze: ''Geschichte des Gymnasiums zu Gotha.'' Perthes, Gotha 1824, p. 290, 301, 307, 309.
* Art. [https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Kries,_Friedrich&amp;oldid=- &quot;Kries, Friedrich Christian&quot;] - fare de Albert Schumann, ĉe: ''Allgemeine Deutsche Biographie,'' volumo 17 (1883), p. 167–169  
* ''Statistisches Handbuch der deutschen Gymnasien, für das Jahr 1836.'' Band 1, Krieger, Kassel 1837, p. 529.  

== Eksteraj ligiloj ==
* [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/100203604 ligiloj ĉe DDB]

{{Bibliotekoj}}

{{DEFAULTSORT:Kries, Friedrich Christian}}
[[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]]
[[Kategorio:Germanaj matematikistoj]]
[[Kategorio:Germanaj fizikistoj]]
[[Kategorio:Instruistoj]]
[[Kategorio:Homoj rilataj al Gotha]] 
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1768]]
[[Kategorio:Mortintoj en 1849]]</text>
      <sha1>d4uyykgpy0h8yk02l08teiezum3pxt0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kalibrocirkelo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952969</id>
    <revision>
      <id>9470551</id>
      <parentid>9470108</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>kategorio Navigado</comment>
      <origin>9470551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="955" sha1="cpwfy0rrcrbynu5xvjy64nvufjn3fy0" xml:space="preserve">[[Dosiero:steekpasser.jpg|eta|Simpla kalibrocirkelo.]]
[[Dosiero:DividerCalipers.jpg|eta|Kalibrocirkelo kun alĝustiga ŝraŭbo kaj risorto.]]
'''Kalibrocirkelo''', ankaŭ nomata '''mezurcirkelo''', estas formo de [[cirkelo]] kun du pikformaj finaĵoj. En la [[navigado]] ĝi estas uzata por mezuri distancojn sur [[mapo]]j. Tial ĝi apartenas en la marveturado je la navigada ilaro. En metiaj profesioj, la kalibrocirkelo estas uzata, kiam precizaj mezuradoj devas esti transdonitaj al laborpecoj, ekzemple en ĉarpentado, [[Tornomaŝino|tornado]], ŝtonmetado, ŝtonskulptaĵo kaj metalo. Speciala formo de la kalibrocirkelo estas la kurba cirkelo, per kiu oni mezuras la dimensiojn de elstaraj partoj. 

En la ludo [[petanko]] oni uzas la kalibrocirkelo, kiam la distanco inter du ludgloboj kaj la celglobo estas tiel malgranda, ke ĝi ne povas esti mezurita per [[mezurbendo]] aŭ faldebla [[mezurilo]].

[[Kategorio:Mezuriloj]]
[[Kategorio:Navigado]]</text>
      <sha1>cpwfy0rrcrbynu5xvjy64nvufjn3fy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robin Morgan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952986</id>
    <revision>
      <id>9470625</id>
      <parentid>9470340</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T00:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>180276</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>9470625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3228" sha1="bldak1mukl7v6g9q7o9gf1u0hj40gcb" xml:space="preserve">{{Informkesto verkisto}}
'''Robin''' '''MORGAN''' (naskiĝis la [[29-a de januaro|29-an de januaro]] [[1941]] en Lake Worth, [[Florido]] – mortis la [[5-a de septembro|5-an de septembro]] [[2026]] en [[Novjorko]]) estis [[Usono|usona]] [[Aktoro|aktorino]], radikala [[Feminismo|feminisma]] aktivulino, [[Poeto|poetino]] [[Angla lingvo|kaj]] [[Verkisto|verkistino]], kaj redaktorino de ''Sisterhood is Powerful'' kaj ''Ms. Magazine''.

Dum la [[1960-aj jaroj|1960-aj jaroj,]] ŝi estis membro de la [[Homaj rajtoj|civitanrajtaj]] kaj [[Pacismo|kontraŭmilitaj]] movadoj. Fine de la 1960-aj jaroj, ŝi estis kunfondinto de feminismaj organizaĵoj kiel New ''York Radical Women'' kaj ''W.I.T.C.H'' (angle por [[Sorĉistino]]). Ŝi ankaŭ kunfondis la [http://www.womensmediacenter.com/ ''Women's Media Center''] (Virina Amaskomunikila Centro) kun aktivulino [[Gloria Steinem]] kaj aktorino/aktivulino [[Jane Fonda]]. En 2018, ŝi estis listigita kiel unu el la 100 virinoj de BBC.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-46225037|title=BBC 100 Women 2018: Who is on the list?|date=November 19, 2018|work=BBC News|access-date=July 23, 2019|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Eldonaĵoj ==

* ''The Demon Lover: The Roots of Terrorism'', Washington Square Press; (Decembro 2001)
* ''The Anatomy of Freedom''
* ''The Mer-Child: A New Legend for Children and Other Adults''
* &quot;Upstairs in the Garden: Poems Selected and New, 1968-1988&quot;, W. W. Norton, 1991,
* ''A Hot January: Poems 1996-1999''
* ''Saturday's Child: A Memoir'', W. W. Norton, 2000,
* ''Front Line Feminism, 1975-1995: Essays from Sojourner's First 20 Years''
* &quot;Going Too Far: The Personal Chronicle of a Feminist&quot;, [[:he:Random_House|Random House]]; 1978,
* ''Sisterhood Is Powerful: An Anthology of Writings from the Women's Liberation Movement''
* ''Sisterhood Is Global: The International Women's Movement Anthology''
* ''Sisterhood is Forever: The Women's Anthology for a New Millennium'', Washington Square Press; (Marto 2003),
* ''The Burning Time'', Melville House; (Marto 2006),
* ''Fighting Words: A Toolkit for Combating the Religious Right'', Nation Books; (Septembro 2006)

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

== Eksteraj ligiloj ==
{{projektoj}}

*{{Oficiala retejo|http://www.robinmorgan.net/}}
* [http://www.womensmediacenter.com/ Women's Media Center]
* [http://sigi.org/ The Sisterhood is Global Institute]
* ''[http://msmagazine.com/ Ms. Magazine]''
* [https://archives.lib.duke.edu/catalog/morganrobin/ Robin Morgan Papers at Duke]
* [https://hollisarchives.lib.harvard.edu/repositories/8/resources/6031/ Papers of Robin Moore at Harvard]
* [http://www.makers.com/robin-morgan Robin Morgan]{{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150402000000/https://web.archive.org/web/20150402104842/http://www.makers.com/robin-morgan |date=2015-04-02 }} la 2-a de aprilo 2015

* {{IMDb nomo|0604999}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Morgan, Robin}}
[[Kategorio:Usonaj fondintoj]]
[[Kategorio:Radikalaj feministoj]]
[[Kategorio:Ateismaj feministoj]]
[[Kategorio:Usonaj virinrajtaj aktivuloj]]
[[Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj]]
[[Kategorio:Usonaj feminismaj verkistoj]]
[[Kategorio:Usonaj ateistoj]]
[[Kategorio:Usonaj poetoj]]
[[Kategorio:Verkistinoj]]</text>
      <sha1>bldak1mukl7v6g9q7o9gf1u0hj40gcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chrysophlegma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952994</id>
    <revision>
      <id>9470476</id>
      <timestamp>2026-09-06T12:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = ''Chrysophlegma'' |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Gecinus mentalis - 1700-1880 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - UBA01 IZ18700279.tif |priskribo de dosiero =  |grando de dosiero = 220ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio...&quot;</comment>
      <origin>9470476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4905" sha1="87l9c0ydegas8j80xdejm1pjcsycwsn" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Chrysophlegma''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Gecinus mentalis - 1700-1880 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - UBA01 IZ18700279.tif
|priskribo de dosiero = 
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Chrysophlegma'''''
|genro aŭtoritato = [[John Gould|Gould]], 1850
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Chrysophlegma''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Tiuj specioj, troviĝantaj en [[Suda Azio|Suda]] kaj [[Sudorienta Azio]], estis iam atribuitaj al la genro ''[[Picus (genro)|Picus]]''.

==Taksonomio==
The species now placed in ''Chrysophlegma'' were previously assigned to the genus ''[[Picus (genus)|Picus]]''. A [[molecular phylogenetic]] study published in 2008 found that the genus ''Picus'', as then defined, formed two separate [[clade]]s and might not be [[Monophyly|monophyletic]]. Three species were therefore moved from ''Picus'' into the resurrected genus ''Chrysophlegma'',&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Ericson | first3=P.G.P. | last4=Bonillo | first4=C. | last5=Couloux | first5=A. | last6=Pasquet | first6=E. | date=2008 | title=Molecular support for a rapid cladogenesis of the woodpecker clade Malarpicini, with further insights into the genus ''Picus'' (Piciformes: Picinae) | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=48 | issue=1 | pages=34–46 | doi=10.1016/j.ympev.2008.03.036| pmid=18487062 | bibcode=2008MolPE..48...34F }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17 May 2020 }}&lt;/ref&gt; which had been introduced in 1850 by the English ornithologist [[John Gould]] to accommodate the [[greater yellownape]] (''Chrysophlegma flavinucha'').&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gould | first=John | author-link=John Gould | year=1850 | title=The Birds of Asia | volume=6 | chapter=''Chrysophlegma flavinucha'' | publisher=self | place=London | at=Plate 36 and text | chapter-url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/39632162 }}&lt;/ref&gt; The genus name combines the [[Classical Greek]] ''khrusos'' meaning &quot;gold&quot; and ''phlegma'' meaning &quot;flame&quot; or &quot;fire&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997 | url-access=limited | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997/page/n105 105] }}&lt;/ref&gt;

The genus contains 3 species.&lt;ref name=ioc/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Image !! Scientific name !! Common name !! Distribution
|-
|[[File:Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg|225x225px]]|| ''Chrysophlegma flavinucha''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Greater yellownape]] ||East Asia from northern and eastern India to south-eastern China, Indochina, Hainan, and Sumatra
|-
|[[File:Checker-throated Woodpecker (Picus mentalis humii).jpg|150x150px]] ||''Chrysophlegma mentale''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma humii'' |volume=2016 |article-number=e.T62049529A95187388 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62049529A95187388.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Checker-throated woodpecker]] || Myanmar, Thailand, Malaysia, Singapore, Brunei, and Indonesia.
|-
|[[File:Chrysophlegma miniaceum 290097112.jpg|176x176px]]||''Chrysophlegma miniaceum''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma miniaceum'' |volume=2016 |article-number=e.T22681428A92906295 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681428A92906295.en |access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Banded woodpecker]] ||Brunei, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Singapore, and Thailand
|-
|}

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ''Birds of India'' ISBN 0-691-04910-6
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>87l9c0ydegas8j80xdejm1pjcsycwsn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470479</id>
      <parentid>9470476</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T12:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4973" sha1="0wzpuou9bqxn6v2rk69x4tjy46zqb8s" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Chrysophlegma''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Gecinus mentalis - 1700-1880 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - UBA01 IZ18700279.tif
|priskribo de dosiero = 
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Chrysophlegma'''''
|genro aŭtoritato = [[John Gould|Gould]], 1850
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Chrysophlegma''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Tiuj specioj, troviĝantaj en [[Suda Azio|Suda]] kaj [[Sudorienta Azio]], estis iam atribuitaj al la genro ''[[Picus (genro)|Picus]]''.

==Taksonomio==
La specioj nun klasifikitaj en ''Chrysophlegma'' estis antaŭe atribuitaj al la genro ''[[Picus (genro)|Picus]]''. Studo pri [[molekula filogenetiko]] publikigita en 2008 malkovris, ke la genro ''Picus'', laŭ sia tiama difino, konsistis el du apartaj [[klado]]j kaj eble ne estis [[monofiletika]]. Tial tri specioj estis transigitaj el ''Picus'' al la reaktivigita genro ''Chrysophlegma'',&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Ericson | first3=P.G.P. | last4=Bonillo | first4=C. | last5=Couloux | first5=A. | last6=Pasquet | first6=E. | date=2008 | title=Molecular support for a rapid cladogenesis of the woodpecker clade Malarpicini, with further insights into the genus ''Picus'' (Piciformes: Picinae) | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=48 | issue=1 | pages=34–46 | doi=10.1016/j.ympev.2008.03.036| pmid=18487062 | bibcode=2008MolPE..48...34F }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt; kiun en 1850 enkondukis la angla ornitologo [[John Gould]] por inkluzivi la specion [[Flavnuka pego]] (''Chrysophlegma flavinucha''), kiu nun estas la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gould | first=John | author-link=John Gould | year=1850 | title=The Birds of Asia | volume=6 | chapter=''Chrysophlegma flavinucha'' | publisher=self | place=London | at=Plate 36 and text | chapter-url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/39632162 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la vortojn el la klasika [[greka lingvo]]: ''khrusos'' (ĥrisos), signifanta &quot;oro&quot;, kaj ''phlegma'' (flegma), signifanta &quot;flamo&quot; aŭ &quot;fajro&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997 | url-access=limited | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997/page/n105 105] }}&lt;/ref&gt;

La genro enhavas jenajn tri speciojn.&lt;ref name=ioc/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Scienca nomo !! Ordinara nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg|225x225px]]|| ''Chrysophlegma flavinucha''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Flavnuka pego]] ||Orienta Azio, de norda kaj orienta Barato ĝis sudorienta Ĉinio, Hindoĉinio, Hajnano kaj Sumatro.
|-
|[[File:Checker-throated Woodpecker (Picus mentalis humii).jpg|150x150px]] ||''Chrysophlegma mentale''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma humii'' |volume=2016 |article-number=e.T62049529A95187388 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62049529A95187388.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Makulgorĝa pego]] || Birmo, Tajlando, Malajzio, Singapuro, Brunejo kaj Indonezio.
|-
|[[File:Chrysophlegma miniaceum 290097112.jpg|176x176px]]||''Chrysophlegma miniaceum''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma miniaceum'' |volume=2016 |article-number=e.T22681428A92906295 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681428A92906295.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Minia pego]] ||Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando.
|-
|}

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ''Birds of India'' ISBN 0-691-04910-6
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>0wzpuou9bqxn6v2rk69x4tjy46zqb8s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470525</id>
      <parentid>9470479</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4956" sha1="kqr9eypwamirdfe94464uraw8dej0p7" xml:space="preserve">{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Chrysophlegma''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Gecinus mentalis - 1700-1880 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - UBA01 IZ18700279.tif
|priskribo de dosiero = 
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Chrysophlegma'''''
|genro aŭtoritato = [[John Gould|Gould]], 1850
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Chrysophlegma''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Tiuj specioj, troviĝantaj en [[Suda Azio|Suda]] kaj [[Sudorienta Azio]], estis iam atribuitaj al la genro ''[[Picus (genro)|Picus]]''.

==Taksonomio==
La specioj nun klasifikitaj en ''Chrysophlegma'' estis antaŭe atribuitaj al la genro ''[[Picus (genro)|Picus]]''. Studo pri [[molekula filogenetiko]] publikigita en 2008 malkovris, ke la genro ''Picus'', laŭ sia tiama difino, konsistis el du apartaj [[klado]]j kaj eble ne estis [[monofiletika]]. Tial tri specioj estis transigitaj el ''Picus'' al la reaktivigita genro ''Chrysophlegma'',&lt;ref&gt;{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Ericson | first3=P.G.P. | last4=Bonillo | first4=C. | last5=Couloux | first5=A. | last6=Pasquet | first6=E. | date=2008 | title=Molecular support for a rapid cladogenesis of the woodpecker clade Malarpicini, with further insights into the genus ''Picus'' (Piciformes: Picinae) | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=48 | issue=1 | pages=34–46 | doi=10.1016/j.ympev.2008.03.036| pmid=18487062 | bibcode=2008MolPE..48...34F }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornitologo) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=17a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt; kiun en 1850 enkondukis la angla ornitologo [[John Gould]] por inkluzivi la specion [[Flavnuka pego]] (''Chrysophlegma flavinucha''), kiu nun estas la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gould | first=John | author-link=John Gould | year=1850 | title=The Birds of Asia | volume=6 | chapter=''Chrysophlegma flavinucha'' | publisher=self | place=London | at=Plate 36 and text | chapter-url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/39632162 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la vortojn el la klasika [[greka lingvo]]: ''khrusos'' (ĥrisos), signifanta &quot;oro&quot;, kaj ''phlegma'' (flegma), signifanta &quot;flamo&quot; aŭ &quot;fajro&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997 | url-access=limited | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/helmdictionarysc00jobl_997/page/n105 105] }}&lt;/ref&gt;

La genro enhavas jenajn tri speciojn.&lt;ref name=ioc/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Scienca nomo !! Ordinara nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Chrysophlegma flavinucha 476942263.jpg|225x225px]]|| ''Chrysophlegma flavinucha''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Chrysophlegma flavinucha'' |volume=2018 |article-number=e.T22681437A130041888 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22681437A130041888.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Flavnuka pego]] ||Orienta Azio, de norda kaj orienta Barato ĝis sudorienta Ĉinio, Hindoĉinio, Hajnano kaj Sumatro.
|-
|[[File:Checker-throated Woodpecker (Picus mentalis humii).jpg|150x150px]] ||''Chrysophlegma mentale''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma humii'' |volume=2016 |article-number=e.T62049529A95187388 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62049529A95187388.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Makulgorĝa pego]] || Birmo, Tajlando, Malajzio, Singapuro, Brunejo kaj Indonezio.
|-
|[[File:Chrysophlegma miniaceum 290097112.jpg|176x176px]]||''Chrysophlegma miniaceum''&lt;ref&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma miniaceum'' |volume=2016 |article-number=e.T22681428A92906295 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681428A92906295.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;|| [[Minia pego]] ||Brunejo, Indonezio, Malajzio, Birmo, Singapuro kaj Tajlando.
|-
|}

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ''Birds of India'' ISBN 0-691-04910-6
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>kqr9eypwamirdfe94464uraw8dej0p7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flavnuka pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952995</id>
    <redirect title="Flavnuka verdpego" />
    <revision>
      <id>9470484</id>
      <timestamp>2026-09-06T12:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Flavnuka verdpego]]</comment>
      <origin>9470484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="54g18h2vjvn6qw97hcjvsw774mr8403" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Flavnuka verdpego]]</text>
      <sha1>54g18h2vjvn6qw97hcjvsw774mr8403</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gizella Mózer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952996</id>
    <revision>
      <id>9470495</id>
      <timestamp>2026-09-06T15:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48133-20</username>
        <id>263041</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Informkesto homo|aliaj nomoj=Béláné Dunszt}}  '''Gizella Mózer''' (naskiĝis la 20-an de marto 1943) estas hungara nobelino kaj tekstila artistino. Ŝi devenas de la nobela Mozer-familio de la departemento Krassó-Szörény, familio kun historia blazono.&lt;ref&gt;[https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Kempelen-kempelen-bela-magyar-nemes-csaladok-1/7-kotet-C47F/mozer-D9A4/ Mozer. | Kempelen Béla: Magyar nemes családok | Kézikönyvtár]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://w...&quot;</comment>
      <origin>9470495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2272" sha1="ar8w7exbmjfd7luprw43a4ik5obzxvk" xml:space="preserve">{{Informkesto homo|aliaj nomoj=Béláné Dunszt}}

'''Gizella Mózer''' (naskiĝis la 20-an de marto 1943) estas hungara nobelino kaj tekstila artistino. Ŝi devenas de la nobela Mozer-familio de la departemento Krassó-Szörény, familio kun historia blazono.&lt;ref&gt;[https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Kempelen-kempelen-bela-magyar-nemes-csaladok-1/7-kotet-C47F/mozer-D9A4/ Mozer. | Kempelen Béla: Magyar nemes családok | Kézikönyvtár]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Kempelen-kempelen-bela-magyar-nemes-csaladok-1/7-kotet-C47F/mozer-D9A9/ Mózer. | Kempelen Béla: Magyar nemes családok | Kézikönyvtár]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hacstortenete.hupont.hu/125/mozer-csalad • Mózer család]&lt;/ref&gt;

Mózer laboris kiel respondeculo pri dungitaro ĉe la Ferroelektrika Kooperativo en [[Vecsés]], kie ŝi dum pli ol jardeko respondecis pri personaraj kaj administraj aferoj.&lt;ref&gt;[https://newspapers.arcanum.com/en/view/GyorSopronMegyeiHirlap_1952_09/?query=M%C3%B3zer+Gizella&amp;pg=89&amp;layout=s Győr-Sopronmegyei Hírlap, 1952. szeptember (8. évfolyam, 205-229. szám) | Arcanum Newspapers]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://library.hungaricana.hu/en/view/PestMegyeiHirlap_1976_02/?pg=127&amp;layout=s Pest Megyi Hírlap, 1976. február (20. évfolyam, 27-51. szám) | Library | Hungaricana]&lt;/ref&gt;

Ŝi estis aktiva membro de la politika grupo Eötvös de la kooperativo.&lt;ref&gt;[https://library.hungaricana.hu/en/view/PestMegyeiHirlap_1977_12/?pg=203&amp;layout=s Pest Megyi Hírlap, 1977. december (21. évfolyam, 282-307. szám) | Library | Hungaricana]&lt;/ref&gt; La grupo gajnis la unuan lokon en la departementa finalo de Vecsés kaj atingis la duan plej altan poentaron en la nacia prepara rondo de laboristaj konkursoj organizitaj de la Nacia Konsilio de Industriaj Kooperativoj.

== Eksteraj ligiloj ==

* [https://www.discogs.com/artist/18222768-Gizella-M%C3%B3zer Gizella Mózer] en [[Discogs]]

== Fonto ==

* [https://newspapers.arcanum.com/en/view/GyorSopronMegyeiHirlap_1952_09/?query=M%C3%B3zer+Gizella&amp;pg=89&amp;layout=s Győr-Sopronmegyei Hírlap', 8-a jarkolekto, n-ro 222, septembro 1952.]
* [https://library.hungaricana.hu/en/view/PestMegyeiHirlap_1971_02/?pg=158&amp;layout=s Pest Megyei Hírlap', la 16-an de februaro 1971, n-ro 39, p. 7.]

== Referencoj ==</text>
      <sha1>ar8w7exbmjfd7luprw43a4ik5obzxvk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470728</id>
      <parentid>9470495</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48524-99</username>
        <id>263073</id>
      </contributor>
      <origin>9470728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2283" sha1="5gqxvtjm8akbhnx5bqkg4pfdlz4w66k" xml:space="preserve">{{Informkesto homo|aliaj nomoj=Béláné Dunszt adelsheimi}}

'''Gizella Mózer''' (naskiĝis la 20-an de marto 1943) estas hungara nobelino kaj tekstila artistino. Ŝi devenas de la nobela Mozer-familio de la departemento Krassó-Szörény, familio kun historia blazono.&lt;ref&gt;[https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Kempelen-kempelen-bela-magyar-nemes-csaladok-1/7-kotet-C47F/mozer-D9A4/ Mozer. | Kempelen Béla: Magyar nemes családok | Kézikönyvtár]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Kempelen-kempelen-bela-magyar-nemes-csaladok-1/7-kotet-C47F/mozer-D9A9/ Mózer. | Kempelen Béla: Magyar nemes családok | Kézikönyvtár]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hacstortenete.hupont.hu/125/mozer-csalad • Mózer család]&lt;/ref&gt;

Mózer laboris kiel respondeculo pri dungitaro ĉe la Ferroelektrika Kooperativo en [[Vecsés]], kie ŝi dum pli ol jardeko respondecis pri personaraj kaj administraj aferoj.&lt;ref&gt;[https://newspapers.arcanum.com/en/view/GyorSopronMegyeiHirlap_1952_09/?query=M%C3%B3zer+Gizella&amp;pg=89&amp;layout=s Győr-Sopronmegyei Hírlap, 1952. szeptember (8. évfolyam, 205-229. szám) | Arcanum Newspapers]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://library.hungaricana.hu/en/view/PestMegyeiHirlap_1976_02/?pg=127&amp;layout=s Pest Megyi Hírlap, 1976. február (20. évfolyam, 27-51. szám) | Library | Hungaricana]&lt;/ref&gt;

Ŝi estis aktiva membro de la politika grupo Eötvös de la kooperativo.&lt;ref&gt;[https://library.hungaricana.hu/en/view/PestMegyeiHirlap_1977_12/?pg=203&amp;layout=s Pest Megyi Hírlap, 1977. december (21. évfolyam, 282-307. szám) | Library | Hungaricana]&lt;/ref&gt; La grupo gajnis la unuan lokon en la departementa finalo de Vecsés kaj atingis la duan plej altan poentaron en la nacia prepara rondo de laboristaj konkursoj organizitaj de la Nacia Konsilio de Industriaj Kooperativoj.

== Eksteraj ligiloj ==

* [https://www.discogs.com/artist/18222768-Gizella-M%C3%B3zer Gizella Mózer] en [[Discogs]]

== Fonto ==

* [https://newspapers.arcanum.com/en/view/GyorSopronMegyeiHirlap_1952_09/?query=M%C3%B3zer+Gizella&amp;pg=89&amp;layout=s Győr-Sopronmegyei Hírlap', 8-a jarkolekto, n-ro 222, septembro 1952.]
* [https://library.hungaricana.hu/en/view/PestMegyeiHirlap_1971_02/?pg=158&amp;layout=s Pest Megyei Hírlap', la 16-an de februaro 1971, n-ro 39, p. 7.]

== Referencoj ==</text>
      <sha1>5gqxvtjm8akbhnx5bqkg4pfdlz4w66k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Minia pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952997</id>
    <redirect title="Vermiljona pego" />
    <revision>
      <id>9470509</id>
      <timestamp>2026-09-06T16:41:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Vermiljona pego]]</comment>
      <origin>9470509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="b14ljqhvnyt7seprdf6evfuulydvymn" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Vermiljona pego]]</text>
      <sha1>b14ljqhvnyt7seprdf6evfuulydvymn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Makulgorĝa pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952998</id>
    <revision>
      <id>9470513</id>
      <timestamp>2026-09-06T16:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Makulgorĝa pego |koloro = pink |dosiero =  Checker-throated Woodpecker (Picus mentalis humii).jpg |dosiero larĝo=240px  |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Chrysophlegma]]'' |specio = '''Makulgorĝa pego''' ''C. mentale''  |statuso = NT | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_...&quot;</comment>
      <origin>9470513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2539" sha1="djopr2yp13bhjmx2gflmkikgfhlk39u" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Makulgorĝa pego
|koloro = pink
|dosiero =  Checker-throated Woodpecker (Picus mentalis humii).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio = '''Makulgorĝa pego''' ''C. mentale'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma mentale'' |volume=2016 |article-number=e.T62049548A95187698 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62049548A95187698.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma mentale''
|dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826)
|sinonimo= ''Picus mentalis''
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Makulgorĝa pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Chrysophlegma mentale'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]].

== Distribuado kaj populacio ==
La Makulgorĝa pego havas vastan arealon en [[Sudorienta Azio]] kaj estas konata kiel loĝanto de [[Birmo]], [[Tajlando]], [[Malajzio]], [[Singapuro]], [[Brunejo]] kaj [[Indonezio]]. Ĝia natura vivejo konsistas el subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaĵaj aŭ montaraj arbaroj, kaj el la landflanka bordo de mangrovarbaroj.&lt;ref name=birdlife&gt;{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/62049529|title=Chequer-throated Yellownape Chrysophlegma humii|publisher=BirdLife International}}&lt;/ref&gt;

== Ekologio ==
Oni registris, ke la specio reproduktiĝas en marto kaj aprilo en Malajzio, kaj inter februaro kaj junio en [[Borneo]], uzante nestojn elfositajn en mortinta ligno. Ĝi manĝas insektojn kompletigite per beroj, serĉante manĝaĵon per kolektado kaj sondado en la malsupraj kaj mezaj tavoloj de la kanopeo.&lt;ref name=birdlife/&gt;

== Konservado ==
La Makulgorĝa pego estas grave minacata pro [[senarbarigo]] kaŭzita de [[kontraŭleĝa arbohakado]] por ligno el [[praarbaro]] kaj de la vastiĝo de [[plantejo]]j por [[palmoleo]] kaj aliaj agrikulturaj projektoj, kaj ŝajnas malpliiĝi. Ĝi estas nuntempe klasifikita kiel &quot;[[preskaŭ minacata]]&quot; fare de la [[IUCN]].

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]]</text>
      <sha1>djopr2yp13bhjmx2gflmkikgfhlk39u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470529</id>
      <parentid>9470513</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2525" sha1="s73nt26xcvjgsgd81ch2trdqaa6cdvc" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Makulgorĝa pego
|koloro = pink
|dosiero =  Checker-throated Woodpecker (Picus mentalis humii).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Chrysophlegma]]''
|specio = '''Makulgorĝa pego''' ''C. mentale'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Chrysophlegma mentale'' |volume=2016 |article-number=e.T62049548A95187698 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T62049548A95187698.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Chrysophlegma mentale''
|dunomo aŭtoritato = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1826)
|sinonimo= ''Picus mentalis''
|vikispecio = 
|komunejo = 
}}
'''Makulgorĝa pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Chrysophlegma mentale'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en sudorienta [[Azio]].

== Distribuado kaj populacio ==
La Makulgorĝa pego havas vastan arealon en [[Sudorienta Azio]] kaj estas konata kiel loĝanto de [[Birmo]], [[Tajlando]], [[Malajzio]], [[Singapuro]], [[Brunejo]] kaj [[Indonezio]]. Ĝia natura vivejo konsistas el subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaĵaj aŭ montaraj arbaroj, kaj el la landflanka bordo de mangrovarbaroj.&lt;ref name=birdlife&gt;{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/62049529|title=Chequer-throated Yellownape Chrysophlegma humii|publisher=BirdLife International}}&lt;/ref&gt;

== Ekologio ==
Oni registris, ke la specio reproduktiĝas en marto kaj aprilo en Malajzio, kaj inter februaro kaj junio en [[Borneo]], uzante nestojn elfositajn en mortinta ligno. Ĝi manĝas insektojn kompletigite per beroj, serĉante manĝaĵon per kolektado kaj sondado en la malsupraj kaj mezaj tavoloj de la kanopeo.&lt;ref name=birdlife/&gt;

== Konservado ==
La Makulgorĝa pego estas grave minacata pro [[senarbarigo]] kaŭzita de [[kontraŭleĝa arbohakado]] por ligno el [[praarbaro]] kaj de la vastiĝo de [[plantejo]]j por [[palmoleo]] kaj aliaj agrikulturaj projektoj, kaj ŝajnas malpliiĝi. Ĝi estas nuntempe klasifikita kiel &quot;[[preskaŭ minacata]]&quot; fare de la [[IUCN]].

==Referencoj==
{{Referencoj}}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Sud-Orienta Azio]]</text>
      <sha1>s73nt26xcvjgsgd81ch2trdqaa6cdvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chrysophlegma mentale</title>
    <ns>0</ns>
    <id>952999</id>
    <redirect title="Makulgorĝa pego" />
    <revision>
      <id>9470514</id>
      <timestamp>2026-09-06T16:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Makulgorĝa pego]]</comment>
      <origin>9470514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="h7l0ed9ntju6y77gt1y4vspvq507ltl" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Makulgorĝa pego]]</text>
      <sha1>h7l0ed9ntju6y77gt1y4vspvq507ltl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La razón del mal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953000</id>
    <revision>
      <id>9470515</id>
      <timestamp>2026-09-06T17:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Kursiva titolo}} {{Informkesto libro |aŭtoro=Rafael Argullol |titolo=Quién |eldonejo=Destino |jaro=1993}} '''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt; &lt;/ref&gt;  Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''Ensaio sobre a cegue...&quot;</comment>
      <origin>9470515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="839" sha1="pofdntn82xvboj64074rn0w6x4t1qe9" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro
|aŭtoro=Rafael Argullol
|titolo=Quién
|eldonejo=Destino
|jaro=1993}}
'''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt; &lt;/ref&gt;

Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''[[Ensaio sobre a cegueira]]'' de [[José Saramago]] ktp. Tiuokaze temas pri [[apatio]].

==Intrigo==
{{Intrigo}}

{{Intrigofino}}
==Referencoj==
{{Referencoj}}

==Bibliografio==
* [[Rafael Argullol]], ''La razón del mal'', Destino, Barcelona, 1993, 271 pp. ISBN 84-233-2290-4

==Eksteraj ligiloj==


{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Libroj aperintaj en 1993]]
[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>pofdntn82xvboj64074rn0w6x4t1qe9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470517</id>
      <parentid>9470515</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eksteraj ligiloj */</comment>
      <origin>9470517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="5hfjkrvyu4lgac1to3n6vcea79hnjn9" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro
|aŭtoro=Rafael Argullol
|titolo=Quién
|eldonejo=Destino
|jaro=1993}}
'''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt; &lt;/ref&gt;

Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''[[Ensaio sobre a cegueira]]'' de [[José Saramago]] ktp. Tiuokaze temas pri [[apatio]].

==Intrigo==
{{Intrigo}}

{{Intrigofino}}
==Referencoj==
{{Referencoj}}

==Bibliografio==
* [[Rafael Argullol]], ''La razón del mal'', Destino, Barcelona, 1993, 271 pp. ISBN 84-233-2290-4

==Eksteraj ligiloj==
* [https://librosdecibola.wordpress.com/2019/03/28/resena-rafael-argullol-la-razon-del-mal-acantilado/ {Reseña} Rafael Argullol: La razón del mal (Acantilado)] Libros de Cíbola

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Libroj aperintaj en 1993]]
[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>5hfjkrvyu4lgac1to3n6vcea79hnjn9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470518</id>
      <parentid>9470517</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:21:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2146" sha1="15h2t27j1xrk4xyub6bsi9j8vmzlazh" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro
|aŭtoro=Rafael Argullol
|titolo=Quién
|eldonejo=Destino
|jaro=1993}}
'''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt;Xavier Moret [https://elpais.com/diario/1993/01/07/cultura/726361208_850215.html Rafael Argullol gana el Premio Nadal con una novela alegórica de indagación sobre el mal] [[El País]] 7a de januaro 1993, alirita la 6an de septembro 2026.&lt;/ref&gt;

Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''[[Ensaio sobre a cegueira]]'' de [[José Saramago]] (kiu estas du jarojn pli malfrua: 1995) ktp. Tiuokaze temas pri epidemio de [[apatio]]. Ĉefroluloj estas fotisto Víctor Ribera kaj psikiatro David Aldrey, plus Ángela koramikino de Víctor; la urbo (sennoma) estas kolektiva rolulo.

==Intrigo==
{{Intrigo}}
I.- Optimisma priskribo de la urbo (antaŭ la epidemio)
II.- Víctor kaj David rendevuas ĉiun merkredon por tagmanĝi kaj babiladi. David konstatas, ka iam aperis tro da pacientoj suferantaj pri subita [[apatio]]. Poste Víctor vespermanĝas kun Ángela.
III.- Víctor ptoponas fotaron pri la apatiepidemio al la direktoro de ĵurnalo &quot;El Progreso&quot;, sed malsukcese; estas kvazaŭ silenta konspiro. Poste li komentas kun David en lia hospitalo.
IV.- Eliras la novaĵo pri senanimuloj (''exánimes''), sed gravuloj trudas trankvilecon kaj &quot;El Progreso&quot; prokrastas la novaĵon, kiu finfine aperas kun la fotoj de Víctor. Ángela restaŭras malnovan pentraĵon pri [[Orfeo]] kaj [[Eŭridiko]].
{{Intrigofino}}
==Referencoj==
{{Referencoj}}

==Bibliografio==
* [[Rafael Argullol]], ''La razón del mal'', Destino, Barcelona, 1993, 271 pp. ISBN 84-233-2290-4

==Eksteraj ligiloj==
* [https://librosdecibola.wordpress.com/2019/03/28/resena-rafael-argullol-la-razon-del-mal-acantilado/ {Reseña} Rafael Argullol: La razón del mal (Acantilado)] Libros de Cíbola

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Libroj aperintaj en 1993]]
[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>15h2t27j1xrk4xyub6bsi9j8vmzlazh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470519</id>
      <parentid>9470518</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2933" sha1="360re890700hlupzs1qle98op9dusmf" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro
|aŭtoro=Rafael Argullol
|titolo=La razón del mal
|eldonejo=Destino
|jaro=1993}}
'''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt;Xavier Moret [https://elpais.com/diario/1993/01/07/cultura/726361208_850215.html Rafael Argullol gana el Premio Nadal con una novela alegórica de indagación sobre el mal] [[El País]] 7a de januaro 1993, alirita la 6an de septembro 2026.&lt;/ref&gt;

Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''[[Ensaio sobre a cegueira]]'' de [[José Saramago]] (kiu estas du jarojn pli malfrua: 1995) ktp. Tiuokaze temas pri epidemio de [[apatio]]. Ĉefroluloj estas fotisto Víctor Ribera kaj psikiatro David Aldrey, plus Ángela koramikino de Víctor; la urbo (sennoma) estas kolektiva rolulo.

==Intrigo==
{{Intrigo}}
I.- Optimisma priskribo de la urbo (antaŭ la epidemio)
II.- Víctor kaj David rendevuas ĉiun merkredon por tagmanĝi kaj babiladi. David konstatas, ka iam aperis tro da pacientoj suferantaj pri subita [[apatio]]. Poste Víctor vespermanĝas kun Ángela.
III.- Víctor ptoponas fotaron pri la apatiepidemio al la direktoro de ĵurnalo &quot;El Progreso&quot;, sed malsukcese; estas kvazaŭ silenta konspiro. Poste li komentas kun David en lia hospitalo.
IV.- Eliras la novaĵo pri senanimuloj (''exánimes''), sed gravuloj trudas trankvilecon kaj &quot;El Progreso&quot; prokrastas la novaĵon, kiu finfine aperas kun la fotoj de Víctor. Ángela restaŭras malnovan pentraĵon pri [[Orfeo]] kaj [[Eŭridiko]].
V.- Kreskas la novaĵo: unue kun nekredemo, poste kun malfido. Novjara festo ĉe Samper, la galeriisto de Víctor. Diskuto pri la [[malbono]], kaj ridema dancado.
VI.- Aperas timo al danĝero, malamoj... La registaro &quot;provizore&quot; dekretas inter alia [[cenzuro]]n, internigejojn ktp., dum kreskas la nombro de senanimuloj. Víctor kun kolego Arias de &quot;El Progreso&quot; vizitas internigejon.
VII.- Printempe la urbo sentas sin fermita. Oni oftas al temploj kaj al devinistoj. La pentraĵo de Orfeo (posedanto de la ritmo) estas savilo por Víctor kaj Ángela.
VIII.- Aperas perforto: oni atakas hospitalojn kaj internigejojn. Publike oni debatas pri la malbono. Iu ĉarlatano Rubén iĝas La Majstro kaj montas homamasan spektaklon; Víctor ĉeestas kun kritikulo Max Bertrán.
IX.-
{{Intrigofino}}
==Referencoj==
{{Referencoj}}

==Bibliografio==
* [[Rafael Argullol]], ''La razón del mal'', Destino, Barcelona, 1993, 271 pp. ISBN 84-233-2290-4

==Eksteraj ligiloj==
* [https://librosdecibola.wordpress.com/2019/03/28/resena-rafael-argullol-la-razon-del-mal-acantilado/ {Reseña} Rafael Argullol: La razón del mal (Acantilado)] Libros de Cíbola

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Libroj aperintaj en 1993]]
[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>360re890700hlupzs1qle98op9dusmf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470520</id>
      <parentid>9470519</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:30:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Intrigo */</comment>
      <origin>9470520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3003" sha1="l70xl7lsblo0hfz4k9jitshqm4tcclh" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro
|aŭtoro=Rafael Argullol
|titolo=La razón del mal
|eldonejo=Destino
|jaro=1993}}
'''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt;Xavier Moret [https://elpais.com/diario/1993/01/07/cultura/726361208_850215.html Rafael Argullol gana el Premio Nadal con una novela alegórica de indagación sobre el mal] [[El País]] 7a de januaro 1993, alirita la 6an de septembro 2026.&lt;/ref&gt;

Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''[[Ensaio sobre a cegueira]]'' de [[José Saramago]] (kiu estas du jarojn pli malfrua: 1995) ktp. Tiuokaze temas pri epidemio de [[apatio]]. Ĉefroluloj estas fotisto Víctor Ribera kaj psikiatro David Aldrey, plus Ángela koramikino de Víctor; la urbo (sennoma) estas kolektiva rolulo.

==Intrigo==
{{Intrigo}}
* I.- Optimisma priskribo de la urbo (antaŭ la epidemio)
* II.- Víctor kaj David rendevuas ĉiun merkredon por tagmanĝi kaj babiladi. David konstatas, ka iam aperis tro da pacientoj suferantaj pri subita [[apatio]]. Poste Víctor vespermanĝas kun Ángela.
** III.- Víctor ptoponas fotaron pri la apatiepidemio al la direktoro de ĵurnalo &quot;El Progreso&quot;, sed malsukcese; estas kvazaŭ silenta konspiro. Poste li komentas kun David en lia hospitalo.
** IV.- Eliras la novaĵo pri senanimuloj (''exánimes''), sed gravuloj trudas trankvilecon kaj &quot;El Progreso&quot; prokrastas la novaĵon, kiu finfine aperas kun la fotoj de Víctor. Ángela restaŭras malnovan pentraĵon pri [[Orfeo]] kaj [[Eŭridiko]].
** V.- Kreskas la novaĵo: unue kun nekredemo, poste kun malfido. Novjara festo ĉe Samper, la galeriisto de Víctor. Diskuto pri la [[malbono]], kaj ridema dancado.
** VI.- Aperas timo al danĝero, malamoj... La registaro &quot;provizore&quot; dekretas inter alia [[cenzuro]]n, internigejojn ktp., dum kreskas la nombro de senanimuloj. Víctor kun kolego Arias de &quot;El Progreso&quot; vizitas internigejon.
** VII.- Printempe la urbo sentas sin fermita. Oni oftas al temploj kaj al devinistoj. La pentraĵo de Orfeo (posedanto de la ritmo) estas savilo por Víctor kaj Ángela.
** VIII.- Aperas perforto: oni atakas hospitalojn kaj internigejojn. Publike oni debatas pri la malbono. Iu ĉarlatano Rubén iĝas La Majstro kaj montas homamasan spektaklon; Víctor ĉeestas kun kritikulo Max Bertrán.
** IX.-
** X.-
** XI.- 
** XII.-
** XIII.-
** XIV.-
{{Intrigofino}}

==Referencoj==
{{Referencoj}}

==Bibliografio==
* [[Rafael Argullol]], ''La razón del mal'', Destino, Barcelona, 1993, 271 pp. ISBN 84-233-2290-4

==Eksteraj ligiloj==
* [https://librosdecibola.wordpress.com/2019/03/28/resena-rafael-argullol-la-razon-del-mal-acantilado/ {Reseña} Rafael Argullol: La razón del mal (Acantilado)] Libros de Cíbola

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Libroj aperintaj en 1993]]
[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>l70xl7lsblo0hfz4k9jitshqm4tcclh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470521</id>
      <parentid>9470520</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Intrigo */</comment>
      <origin>9470521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2991" sha1="kdeglmyvx06ucvw52la16e1q9urwnmf" xml:space="preserve">{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro
|aŭtoro=Rafael Argullol
|titolo=La razón del mal
|eldonejo=Destino
|jaro=1993}}
'''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt;Xavier Moret [https://elpais.com/diario/1993/01/07/cultura/726361208_850215.html Rafael Argullol gana el Premio Nadal con una novela alegórica de indagación sobre el mal] [[El País]] 7a de januaro 1993, alirita la 6an de septembro 2026.&lt;/ref&gt;

Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''[[Ensaio sobre a cegueira]]'' de [[José Saramago]] (kiu estas du jarojn pli malfrua: 1995) ktp. Tiuokaze temas pri epidemio de [[apatio]]. Ĉefroluloj estas fotisto Víctor Ribera kaj psikiatro David Aldrey, plus Ángela koramikino de Víctor; la urbo (sennoma) estas kolektiva rolulo.

==Intrigo==
{{Intrigo}}
* I.- Optimisma priskribo de la urbo (antaŭ la epidemio)
* II.- Víctor kaj David rendevuas ĉiun merkredon por tagmanĝi kaj babiladi. David konstatas, ka iam aperis tro da pacientoj suferantaj pri subita [[apatio]]. Poste Víctor vespermanĝas kun Ángela.
* III.- Víctor ptoponas fotaron pri la apatiepidemio al la direktoro de ĵurnalo &quot;El Progreso&quot;, sed malsukcese; estas kvazaŭ silenta konspiro. Poste li komentas kun David en lia hospitalo.
* IV.- Eliras la novaĵo pri senanimuloj (''exánimes''), sed gravuloj trudas trankvilecon kaj &quot;El Progreso&quot; prokrastas la novaĵon, kiu finfine aperas kun la fotoj de Víctor. Ángela restaŭras malnovan pentraĵon pri [[Orfeo]] kaj [[Eŭridiko]].
* V.- Kreskas la novaĵo: unue kun nekredemo, poste kun malfido. Novjara festo ĉe Samper, la galeriisto de Víctor. Diskuto pri la [[malbono]], kaj ridema dancado.
* VI.- Aperas timo al danĝero, malamoj... La registaro &quot;provizore&quot; dekretas inter alia [[cenzuro]]n, internigejojn ktp., dum kreskas la nombro de senanimuloj. Víctor kun kolego Arias de &quot;El Progreso&quot; vizitas internigejon.
* VII.- Printempe la urbo sentas sin fermita. Oni oftas al temploj kaj al devinistoj. La pentraĵo de Orfeo (posedanto de la ritmo) estas savilo por Víctor kaj Ángela.
* VIII.- Aperas perforto: oni atakas hospitalojn kaj internigejojn. Publike oni debatas pri la malbono. Iu ĉarlatano Rubén iĝas La Majstro kaj montas homamasan spektaklon; Víctor ĉeestas kun kritikulo Max Bertrán.
* IX.-
* X.-
* XI.- 
* XII.-
* XIII.-
* XIV.-
{{Intrigofino}}

==Referencoj==
{{Referencoj}}

==Bibliografio==
* [[Rafael Argullol]], ''La razón del mal'', Destino, Barcelona, 1993, 271 pp. ISBN 84-233-2290-4

==Eksteraj ligiloj==
* [https://librosdecibola.wordpress.com/2019/03/28/resena-rafael-argullol-la-razon-del-mal-acantilado/ {Reseña} Rafael Argullol: La razón del mal (Acantilado)] Libros de Cíbola

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Libroj aperintaj en 1993]]
[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>kdeglmyvx06ucvw52la16e1q9urwnmf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470522</id>
      <parentid>9470521</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T17:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3005" sha1="ayvzzrik014akp644phvmwxz3w3lny2" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Kursiva titolo}}
{{Informkesto libro
|aŭtoro=Rafael Argullol
|titolo=La razón del mal
|eldonejo=Destino
|jaro=1993}}
'''''La razón del mal''''' (La tialo de la malbono) estas [[romano]] verkita de [[Rafael Argullol]], kiu ricevis pro ĝi en 1993 la [[Premio Nadal|Premion Nadal]].&lt;ref&gt;Xavier Moret [https://elpais.com/diario/1993/01/07/cultura/726361208_850215.html Rafael Argullol gana el Premio Nadal con una novela alegórica de indagación sobre el mal] [[El País]] 7a de januaro 1993, alirita la 6an de septembro 2026.&lt;/ref&gt;

Temas pri romano pri stranga kontaĝa epidemio en la stilo de ''[[La peste]]'' de [[Albert Camus]] (1957), ''La efemérides'' de [[Ramón J. Sender]] (1976), ''[[Ensaio sobre a cegueira]]'' de [[José Saramago]] (kiu estas du jarojn pli malfrua: 1995) ktp. Tiuokaze temas pri epidemio de [[apatio]]. Ĉefroluloj estas fotisto Víctor Ribera kaj psikiatro David Aldrey, plus Ángela koramikino de Víctor; la urbo (sennoma) estas kolektiva rolulo.

==Intrigo==
{{Intrigo}}
* I.- Optimisma priskribo de la urbo (antaŭ la epidemio)
* II.- Víctor kaj David rendevuas ĉiun merkredon por tagmanĝi kaj babiladi. David konstatas, ka iam aperis tro da pacientoj suferantaj pri subita [[apatio]]. Poste Víctor vespermanĝas kun Ángela.
* III.- Víctor ptoponas fotaron pri la apatiepidemio al la direktoro de ĵurnalo &quot;El Progreso&quot;, sed malsukcese; estas kvazaŭ silenta konspiro. Poste li komentas kun David en lia hospitalo.
* IV.- Eliras la novaĵo pri senanimuloj (''exánimes''), sed gravuloj trudas trankvilecon kaj &quot;El Progreso&quot; prokrastas la novaĵon, kiu finfine aperas kun la fotoj de Víctor. Ángela restaŭras malnovan pentraĵon pri [[Orfeo]] kaj [[Eŭridiko]].
* V.- Kreskas la novaĵo: unue kun nekredemo, poste kun malfido. Novjara festo ĉe Samper, la galeriisto de Víctor. Diskuto pri la [[malbono]], kaj ridema dancado.
* VI.- Aperas timo al danĝero, malamoj... La registaro &quot;provizore&quot; dekretas inter alia [[cenzuro]]n, internigejojn ktp., dum kreskas la nombro de senanimuloj. Víctor kun kolego Arias de &quot;El Progreso&quot; vizitas internigejon.
* VII.- Printempe la urbo sentas sin fermita. Oni oftas al temploj kaj al devinistoj. La pentraĵo de Orfeo (posedanto de la ritmo) estas savilo por Víctor kaj Ángela.
* VIII.- Aperas perforto: oni atakas hospitalojn kaj internigejojn. Publike oni debatas pri la malbono. Iu ĉarlatano Rubén iĝas La Majstro kaj montas homamasan spektaklon; Víctor ĉeestas kun kritikulo Max Bertrán.
* IX.-
* X.-
* XI.- 
* XII.-
* XIII.-
* XIV.-
{{Intrigofino}}

==Referencoj==
{{Referencoj}}

==Bibliografio==
* [[Rafael Argullol]], ''La razón del mal'', Destino, Barcelona, 1993, 271 pp. ISBN 84-233-2290-4

==Eksteraj ligiloj==
* [https://librosdecibola.wordpress.com/2019/03/28/resena-rafael-argullol-la-razon-del-mal-acantilado/ {Reseña} Rafael Argullol: La razón del mal (Acantilado)] Libros de Cíbola

{{Bibliotekoj}}
[[Kategorio:Libroj aperintaj en 1993]]
[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>ayvzzrik014akp644phvmwxz3w3lny2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorio:Libroj de Rafael Argullol</title>
    <ns>14</ns>
    <id>953001</id>
    <revision>
      <id>9470516</id>
      <timestamp>2026-09-06T17:06:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;Libroj de Rafael Argullol  [[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]&quot;</comment>
      <origin>9470516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="o9p25j1wolfninkqi08daog9kn6hkfv" xml:space="preserve">Libroj de Rafael Argullol

[[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]]</text>
      <sha1>o9p25j1wolfninkqi08daog9kn6hkfv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pardipicus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953002</id>
    <revision>
      <id>9470526</id>
      <timestamp>2026-09-06T18:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = ''Pardipicus'' |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Campethera caroli.jpg |priskribo de dosiero =  [[Brunorela pego]] (''Pardipicus caroli'')  |grando de dosiero = 220ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |familio aŭtoritato = Carolus Linnaeus|...&quot;</comment>
      <origin>9470526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3640" sha1="kr3s3sfdupgnrr437246ytf3m4an18d" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Pardipicus''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Campethera caroli.jpg
|priskribo de dosiero =  [[Brunorela pego]] (''Pardipicus caroli'') 
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Pardipicus'''''
|genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Pardipicus''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Tiuj specioj, troviĝantaj en [[Tropika arbaro|Afrikaj tropikaj arbaroj]], estas indiĝenaj de arbaro kaj [[savano]] anstataŭ de densa arbaro, kaj montras ĉu arbarajn ĉu surgrundajn manĝostrategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=Marto 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
| [[File:Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg|120px]]|| [[Termita pego]]  || ''Pardipicus nivosus''||  
Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Malio, Maŭritanio, Niĝerio, Ruando, Senegalo, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Togolando kaj Ugando.
|-
|[[File:Campethera caroli.jpg|120px]] || [[Brunorela pego]]  || ''Pardipicus caroli''|| Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Niĝerio, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando kaj Zambio.
|-
|}

==Aspekto==
They are small to medium-sized woodpeckers.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; The sexes are fairly similar, but males of most species have the crown and nape bright red, while in females this is restricted to the nape. Colour of the malar plumage is also useful in sexing.

Their plumage pattern is fairly uniform, and some species are only distinguishable by careful observation.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; The mantle, back and wings are olive-greenish, and usually spotted or barred in buffy to golden yellow. The shafts of the remiges and rectrices are yellow to golden yellow.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; The underpart plumage is spotted black to a lesser or greater degree.

Some species include drumming on dead wood as a means of non-vocal signaling.

==Foraging==
Their rectrices are only partially stiffened (for arboreal support), and they readily take to terrestrial foraging. Ants and termites form important components of their diet. These are lapped up with a flexible and sticky tongue.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ''Birds of India'' ISBN 0-691-04910-6
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Azio]]</text>
      <sha1>kr3s3sfdupgnrr437246ytf3m4an18d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470527</id>
      <parentid>9470526</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3681" sha1="5cb9o95f16nqwxieetwdyzpislxwoql" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Pardipicus''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Campethera caroli.jpg
|priskribo de dosiero =  [[Brunorela pego]] (''Pardipicus caroli'') 
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Pardipicus'''''
|genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Pardipicus''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Tiuj specioj, troviĝantaj en [[Tropika arbaro|Afrikaj tropikaj arbaroj]], estas indiĝenaj de arbaro kaj [[savano]] anstataŭ de densa arbaro, kaj montras ĉu arbarajn ĉu surgrundajn manĝostrategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=Marto 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt;

==Specioj==
La genro enhavas nur jenajn du speciojn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
| [[File:Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg|120px]]|| [[Termita pego]]  || ''Pardipicus nivosus''||  
Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Malio, Maŭritanio, Niĝerio, Ruando, Senegalo, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Togolando kaj Ugando.
|-
|[[File:Campethera caroli.jpg|120px]] || [[Brunorela pego]]  || ''Pardipicus caroli''|| Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Niĝerio, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando kaj Zambio.
|-
|}

==Aspekto==
Ili estas malgrandaj ĝis mezgrandaj pegoj.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ seksoj estas sufiĉe similaj, sed ĉe la maskloj la verto kaj la nuko estas brilruĝaj, dum ĉe la inoj tio limiĝas al la nuko. Ankaŭ la koloro de la plumaro ĉe la vangoj utilas por distingi la seksojn.

Ilia plumaro havas sufiĉe unuforman bildon, kaj iujn birdojn oni povas distingi nur per zorgema observado.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecverdaj, kaj kutime makulecaj aŭ striecaj per nuancoj de sabloflava ĝis orflava koloroj. La plumtigo de la flug- kaj vostoplumoj estas flava ĝis orflava.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La plumaro de la suba korpo estas pli-malpli makuleca je nigra koloro.

Ilia voĉo inkludas tamburadon sur mortinta ligno kiel rimedo de nevoĉa komunikado.

==Manĝado==
Iliaj vostoplumoj estas nur parte rigidaj (por subteno ĉe arboj), kaj ili facile serĉas manĝaĵon surgrunde. Formikoj kaj termitoj konsistigas gravajn partojn de ilia dieto. Ili estas lek-kolektataj per fleksebla kaj glueca lango.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>5cb9o95f16nqwxieetwdyzpislxwoql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470572</id>
      <parentid>9470527</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3667" sha1="o1qn2vy73ysct9dcck11gnfpwogkhi8" xml:space="preserve">{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Pardipicus''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Campethera caroli.jpg
|priskribo de dosiero =  [[Brunorela pego]] (''Pardipicus caroli'') 
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Pardipicus'''''
|genro aŭtoritato = [[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1854
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Pardipicus''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Tiuj specioj, troviĝantaj en [[Tropika arbaro|Afrikaj tropikaj arbaroj]], estas indiĝenaj de arbaro kaj [[savano]] anstataŭ de densa arbaro, kaj montras ĉu arbarajn ĉu surgrundajn manĝostrategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=Marto 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt;

==Specioj==
La genro enhavas nur jenajn du speciojn:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
| [[File:Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg|120px]]|| [[Termita pego]]  || ''Pardipicus nivosus''||  
Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Malio, Maŭritanio, Niĝerio, Ruando, Senegalo, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Togolando kaj Ugando.
|-
|[[File:Campethera caroli.jpg|120px]] || [[Brunorela pego]]  || ''Pardipicus caroli''|| Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Niĝerio, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando kaj Zambio.
|-
|}

==Aspekto==
Ili estas malgrandaj ĝis mezgrandaj pegoj.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ seksoj estas sufiĉe similaj, sed ĉe la maskloj la verto kaj la nuko estas brilruĝaj, dum ĉe la inoj tio limiĝas al la nuko. Ankaŭ la koloro de la plumaro ĉe la vangoj utilas por distingi la seksojn.

Ilia plumaro havas sufiĉe unuforman bildon, kaj iujn birdojn oni povas distingi nur per zorgema observado.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecverdaj, kaj kutime makulecaj aŭ striecaj per nuancoj de sabloflava ĝis orflava koloroj. La plumtigo de la flug- kaj vostoplumoj estas flava ĝis orflava.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La plumaro de la suba korpo estas pli-malpli makuleca je nigra koloro.

Ilia voĉo inkludas tamburadon sur mortinta ligno kiel rimedo de nevoĉa komunikado.

==Manĝado==
Iliaj vostoplumoj estas nur parte rigidaj (por subteno ĉe arboj), kaj ili facile serĉas manĝaĵon surgrunde. Formikoj kaj termitoj konsistigas gravajn partojn de ilia dieto. Ili estas lek-kolektataj per fleksebla kaj glueca lango.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>o1qn2vy73ysct9dcck11gnfpwogkhi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Termita pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953003</id>
    <revision>
      <id>9470531</id>
      <timestamp>2026-09-06T18:32:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Termita pego |koloro = pink |dosiero =  Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg |dosiero larĝo=240px  |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Pardipicus]]'' |specio = '''Termita pego''' ''P. nivosus''  |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_re...&quot;</comment>
      <origin>9470531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4737" sha1="stsaw7ngyxv89xaztnv992ru2tddl9m" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Termita pego
|koloro = pink
|dosiero =  Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Termita pego''' ''P. nivosus'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus nivosus''
|dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1837)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Buff-spotted Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Termita pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus nivosus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko. Ĝi havas vastan arealon kaj estas nekutima specio, kaj la [[Internadia Unio por Konservado de Naturo]] taksis ĝian konservostatuson kiel &quot;[[Malplej Zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
The buff-spotted woodpecker is a small species growing to a length of about {{convert|15|cm|in|0|abbr=on}}. The male has a dark olive or blackish crown and a bright red nape, with the other parts of the head whitish or buff streaked with olive. The female lacks the red nape. Both sexes have plain green upper parts, and yellowish-olive or dark olive underparts, spotted or barred with buff. The beak is curved and rather short.&lt;ref name=HBWA&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56191 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera nivosa'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|author1=Hans Winkler|author2=David A. Christie |title=Woodpeckers |url=https://books.google.com/books?id=GCLgskRFt7IC&amp;pg=PT4 |year=2010 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3504-4 |page=4}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
The buff-spotted woodpecker is native to the [[Tropical forest|African tropical rainforest]]. Its typical habitat is primary and secondary tropical forest at altitudes of up to about {{convert|1800|m|ft|-2|abbr=on}}, but most common at altitudes less than {{convert|950|m|ft|-2|abbr=on}}.&lt;ref name=HBWA/&gt;

==Ekologio==
The buff-spotted woodpecker feeds largely on black ants (''[[Crematogaster]]'') and [[termite]]s which it finds on trees. It is an inconspicuous, silent bird, often foraging singly or in pairs in the understorey layers of the forest, or it may form part of small groups of mixed species.&lt;ref name=Winkler/&gt;

==Statuso==
The buff-spotted woodpecker has an extremely wide range and is a common species in some localities, though less so in others. No particular threats have been recognised and the population is presumed to be steady. The [[International Union for Conservation of Nature]] has rated its conservation status as being of &quot;[[Least-concern species|least concern]]&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot; /&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>stsaw7ngyxv89xaztnv992ru2tddl9m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470533</id>
      <parentid>9470531</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4804" sha1="433d4ra6hbpnzvfoernhgy6f2uvgg5y" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Termita pego
|koloro = pink
|dosiero =  Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Termita pego''' ''P. nivosus'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus nivosus''
|dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1837)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Buff-spotted Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Termita pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus nivosus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko. Ĝi havas vastan arealon kaj estas nekutima specio, kaj la [[Internacia Unio por Konservado de Naturo]] taksis ĝian konservostatuson kiel &quot;[[Malplej Zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
La Termita pego estas malgranda specio, kiu atingas longon de ĉirkaŭ 15 cm. La masklo havas malhel-olivkoloran aŭ nigrecan kronon kaj brilruĝan nukon, dum la ceteraj partoj de la kapo estas blankecaj aŭ sabloflavaj kun olivkoloraj strioj. Al la ino mankas la ruĝa nuko. Ambaŭ seksoj havas unuforme verdajn suprajn partojn kaj flavec-olivkolorajn aŭ malhel-olivkolorajn subajn partojn, kiuj estas makulecaj aŭ striecaj per sabloflava koloro. La beko estas kurba kaj sufiĉe mallonga.&lt;ref name=HBWA&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56191 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera nivosa'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12a de Novembro 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|author1=Hans Winkler|author2=David A. Christie |title=Woodpeckers |url=https://books.google.com/books?id=GCLgskRFt7IC&amp;pg=PT4 |year=2010 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3504-4 |page=4}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
The buff-spotted woodpecker is native to the [[Tropical forest|African tropical rainforest]]. Its typical habitat is primary and secondary tropical forest at altitudes of up to about {{convert|1800|m|ft|-2|abbr=on}}, but most common at altitudes less than {{convert|950|m|ft|-2|abbr=on}}.&lt;ref name=HBWA/&gt;

==Ekologio==
The buff-spotted woodpecker feeds largely on black ants (''[[Crematogaster]]'') and [[termite]]s which it finds on trees. It is an inconspicuous, silent bird, often foraging singly or in pairs in the understorey layers of the forest, or it may form part of small groups of mixed species.&lt;ref name=Winkler/&gt;

==Statuso==
The buff-spotted woodpecker has an extremely wide range and is a common species in some localities, though less so in others. No particular threats have been recognised and the population is presumed to be steady. The [[International Union for Conservation of Nature]] has rated its conservation status as being of &quot;[[Least-concern species|least concern]]&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot; /&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>433d4ra6hbpnzvfoernhgy6f2uvgg5y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470534</id>
      <parentid>9470533</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Distribuado kaj habitato */</comment>
      <origin>9470534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4738" sha1="oisd1vp6ewmhoq5lc08yn0hj1b0l209" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Termita pego
|koloro = pink
|dosiero =  Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Termita pego''' ''P. nivosus'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus nivosus''
|dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1837)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Buff-spotted Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Termita pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus nivosus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko. Ĝi havas vastan arealon kaj estas nekutima specio, kaj la [[Internacia Unio por Konservado de Naturo]] taksis ĝian konservostatuson kiel &quot;[[Malplej Zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
La Termita pego estas malgranda specio, kiu atingas longon de ĉirkaŭ 15 cm. La masklo havas malhel-olivkoloran aŭ nigrecan kronon kaj brilruĝan nukon, dum la ceteraj partoj de la kapo estas blankecaj aŭ sabloflavaj kun olivkoloraj strioj. Al la ino mankas la ruĝa nuko. Ambaŭ seksoj havas unuforme verdajn suprajn partojn kaj flavec-olivkolorajn aŭ malhel-olivkolorajn subajn partojn, kiuj estas makulecaj aŭ striecaj per sabloflava koloro. La beko estas kurba kaj sufiĉe mallonga.&lt;ref name=HBWA&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56191 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera nivosa'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12a de Novembro 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|author1=Hans Winkler|author2=David A. Christie |title=Woodpeckers |url=https://books.google.com/books?id=GCLgskRFt7IC&amp;pg=PT4 |year=2010 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3504-4 |page=4}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Termita pego estas infiĝea en la afrika [[tropika arbaro|tropika]] [[pluvarbaro]]. Ĝia tipa vivejo estas primara kaj [[sekundara arbaro]] ĉe altoj ĝis proksimume 1 800 m, sed ĝi estas plej ofta ĉe altoj sub 950 m.&lt;ref name=HBWA/&gt;

==Ekologio==
The buff-spotted woodpecker feeds largely on black ants (''[[Crematogaster]]'') and [[termite]]s which it finds on trees. It is an inconspicuous, silent bird, often foraging singly or in pairs in the understorey layers of the forest, or it may form part of small groups of mixed species.&lt;ref name=Winkler/&gt;

==Statuso==
The buff-spotted woodpecker has an extremely wide range and is a common species in some localities, though less so in others. No particular threats have been recognised and the population is presumed to be steady. The [[International Union for Conservation of Nature]] has rated its conservation status as being of &quot;[[Least-concern species|least concern]]&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot; /&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>oisd1vp6ewmhoq5lc08yn0hj1b0l209</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470535</id>
      <parentid>9470534</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ekologio */</comment>
      <origin>9470535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4761" sha1="bgtu8q2x5p75et3voeg7teqamltgiuf" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Termita pego
|koloro = pink
|dosiero =  Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Termita pego''' ''P. nivosus'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus nivosus''
|dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1837)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Buff-spotted Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Termita pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus nivosus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko. Ĝi havas vastan arealon kaj estas nekutima specio, kaj la [[Internacia Unio por Konservado de Naturo]] taksis ĝian konservostatuson kiel &quot;[[Malplej Zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
La Termita pego estas malgranda specio, kiu atingas longon de ĉirkaŭ 15 cm. La masklo havas malhel-olivkoloran aŭ nigrecan kronon kaj brilruĝan nukon, dum la ceteraj partoj de la kapo estas blankecaj aŭ sabloflavaj kun olivkoloraj strioj. Al la ino mankas la ruĝa nuko. Ambaŭ seksoj havas unuforme verdajn suprajn partojn kaj flavec-olivkolorajn aŭ malhel-olivkolorajn subajn partojn, kiuj estas makulecaj aŭ striecaj per sabloflava koloro. La beko estas kurba kaj sufiĉe mallonga.&lt;ref name=HBWA&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56191 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera nivosa'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12a de Novembro 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|author1=Hans Winkler|author2=David A. Christie |title=Woodpeckers |url=https://books.google.com/books?id=GCLgskRFt7IC&amp;pg=PT4 |year=2010 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3504-4 |page=4}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Termita pego estas infiĝea en la afrika [[tropika arbaro|tropika]] [[pluvarbaro]]. Ĝia tipa vivejo estas primara kaj [[sekundara arbaro]] ĉe altoj ĝis proksimume 1 800 m, sed ĝi estas plej ofta ĉe altoj sub 950 m.&lt;ref name=HBWA/&gt;

==Ekologio==
La Termita pego manĝas ĉefe [[nigra]]jn formikojn (genro ''Crematogaster'') kaj [[termito]]jn, kiujn ĝi trovas sur arboj. Ĝi estas diskreta, silentema birdo, kiu ofte serĉas manĝaĵon sola aŭ en paroj en la subarbaj tavoloj de la arbaro, aŭ povas aparteni al malgrandaj [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]].&lt;ref name=Winkler/&gt;

==Statuso==
The buff-spotted woodpecker has an extremely wide range and is a common species in some localities, though less so in others. No particular threats have been recognised and the population is presumed to be steady. The [[International Union for Conservation of Nature]] has rated its conservation status as being of &quot;[[Least-concern species|least concern]]&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot; /&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>bgtu8q2x5p75et3voeg7teqamltgiuf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470536</id>
      <parentid>9470535</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Statuso */</comment>
      <origin>9470536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4714" sha1="3sbymgb8grs2joaleo332228vivxjj3" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Termita pego
|koloro = pink
|dosiero =  Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Termita pego''' ''P. nivosus'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus nivosus''
|dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1837)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Buff-spotted Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Termita pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus nivosus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko. Ĝi havas vastan arealon kaj estas nekutima specio, kaj la [[Internacia Unio por Konservado de Naturo]] taksis ĝian konservostatuson kiel &quot;[[Malplej Zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
La Termita pego estas malgranda specio, kiu atingas longon de ĉirkaŭ 15 cm. La masklo havas malhel-olivkoloran aŭ nigrecan kronon kaj brilruĝan nukon, dum la ceteraj partoj de la kapo estas blankecaj aŭ sabloflavaj kun olivkoloraj strioj. Al la ino mankas la ruĝa nuko. Ambaŭ seksoj havas unuforme verdajn suprajn partojn kaj flavec-olivkolorajn aŭ malhel-olivkolorajn subajn partojn, kiuj estas makulecaj aŭ striecaj per sabloflava koloro. La beko estas kurba kaj sufiĉe mallonga.&lt;ref name=HBWA&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56191 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera nivosa'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12a de Novembro 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|author1=Hans Winkler|author2=David A. Christie |title=Woodpeckers |url=https://books.google.com/books?id=GCLgskRFt7IC&amp;pg=PT4 |year=2010 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3504-4 |page=4}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Termita pego estas infiĝea en la afrika [[tropika arbaro|tropika]] [[pluvarbaro]]. Ĝia tipa vivejo estas primara kaj [[sekundara arbaro]] ĉe altoj ĝis proksimume 1 800 m, sed ĝi estas plej ofta ĉe altoj sub 950 m.&lt;ref name=HBWA/&gt;

==Ekologio==
La Termita pego manĝas ĉefe [[nigra]]jn formikojn (genro ''Crematogaster'') kaj [[termito]]jn, kiujn ĝi trovas sur arboj. Ĝi estas diskreta, silentema birdo, kiu ofte serĉas manĝaĵon sola aŭ en paroj en la subarbaj tavoloj de la arbaro, aŭ povas aparteni al malgrandaj [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]].&lt;ref name=Winkler/&gt;

==Statuso==
La Termita pego havas ekstreme vastan arealon kaj estas ofta specio en iuj lokoj, kvankam malpli ofta en aliaj. Oni ne identigis specifajn minacojn, kaj oni supozas, ke la populacio estas stabila. La [[Internacia Unio por la Konservado de Naturo]] klasifikis ĝian konservan staton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot; /&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>3sbymgb8grs2joaleo332228vivxjj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470539</id>
      <parentid>9470536</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T18:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4700" sha1="tmgxvxnt4z4z1uyduxoszebzhmunwkd" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Termita pego
|koloro = pink
|dosiero =  Pardipicus nivosus - Jan Ebr and Ivana Ebrová - 344850571.jpeg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Termita pego''' ''P. nivosus'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus nivosus''
|dunomo aŭtoritato = ([[William Swainson|Swainson]], 1837)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Buff-spotted Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Termita pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus nivosus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko. Ĝi havas vastan arealon kaj estas nekutima specio, kaj la [[Internacia Unio por Konservado de Naturo]] taksis ĝian konservostatuson kiel &quot;[[Malplej Zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Campethera nivosa'' |volume=2017 |article-number=e.T22680937A111715676 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22680937A111715676.en |access-date=12a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
La Termita pego estas malgranda specio, kiu atingas longon de ĉirkaŭ 15 cm. La masklo havas malhel-olivkoloran aŭ nigrecan kronon kaj brilruĝan nukon, dum la ceteraj partoj de la kapo estas blankecaj aŭ sabloflavaj kun olivkoloraj strioj. Al la ino mankas la ruĝa nuko. Ambaŭ seksoj havas unuforme verdajn suprajn partojn kaj flavec-olivkolorajn aŭ malhel-olivkolorajn subajn partojn, kiuj estas makulecaj aŭ striecaj per sabloflava koloro. La beko estas kurba kaj sufiĉe mallonga.&lt;ref name=HBWA&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56191 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera nivosa'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12a de Novembro 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|author1=Hans Winkler|author2=David A. Christie |title=Woodpeckers |url=https://books.google.com/books?id=GCLgskRFt7IC&amp;pg=PT4 |year=2010 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4081-3504-4 |page=4}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Termita pego estas infiĝea en la afrika [[tropika arbaro|tropika]] [[pluvarbaro]]. Ĝia tipa vivejo estas primara kaj [[sekundara arbaro]] ĉe altoj ĝis proksimume 1 800 m, sed ĝi estas plej ofta ĉe altoj sub 950 m.&lt;ref name=HBWA/&gt;

==Ekologio==
La Termita pego manĝas ĉefe [[nigra]]jn formikojn (genro ''Crematogaster'') kaj [[termito]]jn, kiujn ĝi trovas sur arboj. Ĝi estas diskreta, silentema birdo, kiu ofte serĉas manĝaĵon sola aŭ en paroj en la subarbaj tavoloj de la arbaro, aŭ povas aparteni al malgrandaj [[miksspeciaj kunmanĝantaroj]].&lt;ref name=Winkler/&gt;

==Statuso==
La Termita pego havas ekstreme vastan arealon kaj estas ofta specio en iuj lokoj, kvankam malpli ofta en aliaj. Oni ne identigis specifajn minacojn, kaj oni supozas, ke la populacio estas stabila. La [[Internacia Unio por la Konservado de Naturo]] klasifikis ĝian konservan staton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 12 November 2021&quot; /&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>tmgxvxnt4z4z1uyduxoszebzhmunwkd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pardipicus nivosus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953004</id>
    <redirect title="Termita pego" />
    <revision>
      <id>9470532</id>
      <timestamp>2026-09-06T18:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Termita pego]]</comment>
      <origin>9470532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="0vfkjm4xe8ozandw69yr1b9gj7akcnn" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Termita pego]]</text>
      <sha1>0vfkjm4xe8ozandw69yr1b9gj7akcnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brunorela pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953005</id>
    <revision>
      <id>9470541</id>
      <timestamp>2026-09-06T18:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Brunorela pego |koloro = pink |dosiero =  Campethera caroli.jpg |dosiero larĝo=240px  |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Pardipicus]]'' |specio = '''Brunorela pego''' ''P. caroli''  |statuso = LC | statuso_sistemo = IUCN3.1 | statuso_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |author=...&quot;</comment>
      <origin>9470541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4146" sha1="3zj2k3tc2zz4tz6ul7q55g20ctgoqey" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Brunorela pego
|koloro = pink
|dosiero =  Campethera caroli.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Brunorela pego''' ''P. caroli'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year= 2016 |title= ''Campethera caroli'' |article-number= e.T22680941A92886896 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680941A92886896.en |access-date=18 Decembro 2023}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus caroli''
|dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1852)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Brown-eared Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Brunorela pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus caroli'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko.

There are two [[subspecies]]; ''P. c. caroli'' in the eastern part of its range and ''P. c. arizela'', present from Guinea-Bissau in the west to Nigeria in the east.&lt;ref name=Gorman/&gt; This bird has a wide range and is a common species in some areas, and the [[International Union for Conservation of Nature]] has rated its conservation status as being of &quot;[[Least-concern species|least concern]]&quot;.&lt;ref name=iucn/&gt;

==Aspekto==
The male brown-eared woodpecker has a dark brown fore-crown and red hind-crown, while the female lacks the red colour. In other respects, the sexes are similar. There is a buff [[supercilium]] and a large patch of rufous-brown behind the eye and over the ear coverts. The mantle back and wings are olive-brown, and the tail is deep brown with white speckling on the outer feathers. The face and throat are olive-green speckled with white, and the breast and belly are olive green streaked with buff, yellow or white. The long beak is bluish-grey, the legs are olive and the iris chestnut.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA190 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
The brown-eared woodpecker is found in Angola, Cameroon, Central African Republic, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, Ivory Coast, Equatorial Guinea, Gabon, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, South Sudan, Tanzania, Uganda, and Zambia.&lt;ref name=iucn/&gt; It is a bird of dense tropical forest, both primary and secondary, with dangling vines and thick regrowth. It also occurs in plantations, riverine forests and more open locations with grassy woodland. It is a rather shy bird, and forages for ants and other small invertebrates among the vines and undergrowth.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>3zj2k3tc2zz4tz6ul7q55g20ctgoqey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470545</id>
      <parentid>9470541</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:04:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4519" sha1="glqej0qw4ed98xmwd5svnzwino8hsy3" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Brunorela pego
|koloro = pink
|dosiero =  Campethera caroli.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Brunorela pego''' ''P. caroli'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year= 2016 |title= ''Campethera caroli'' |article-number= e.T22680941A92886896 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680941A92886896.en |access-date=18 Decembro 2023}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus caroli''
|dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1852)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Brown-eared Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Brunorela pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus caroli'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko.

Ekzistas du [[subspecio]]j: ''P. c. caroli'' en la orienta parto de ĝia arealo kaj ''P. c. arizela'', trovebla de Gvineo-Bisaŭo okcidente ĝis Niĝerio oriente.&lt;ref name=Gorman/&gt; Tiu birdo havas vastan arealon kaj estas ofta specio en iuj regionoj, kaj la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]] klasifikis ĝian konservostaton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=iucn/&gt;

==Aspekto==
Ĉe la masklo de la brunorela pego, la antaŭa parto de la krono estas malhelbruna kaj la malantaŭa parto ruĝa, dum ĉe la ino mankas la ruĝa koloro. Alie, ambaŭ seksoj similas. Estas sablokolora [[superokula strio]] kaj granda makulo de ruĝecbruna koloro malantaŭ la okulo kaj super la orelkovriloj. La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecbrunaj, kaj la vosto estas malhelbruna kun blankaj makuletoj sur la eksteraj plumoj. La vizaĝo kaj gorĝo estas olivecverdaj kun blankaj makuletoj, kaj la brusto kaj ventro estas olivecverdaj kun strioj sablokoloraj, flavaj aŭ blankecaj. La longa beko estas blu-griza, la kruroj estas oliveckoloraj kaj la irisoj kaŝtankoloraj.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA190 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La brunorela pego troviĝas en Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Niĝerio, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando kaj Zambio.&lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year= 2016 |title= ''Campethera caroli'' |article-number= e.T22680941A92886896 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680941A92886896.en |access-date=18 Decembro 2023}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas birdo de densa tropika arbaro – kaj [[praarbaro]] kaj [[duaranga arbaro]] – kun pendantaj [[liano]]j kaj densa subvegetaĵaro. Ĝi ankaŭ troviĝas en plantejoj, riverbordaj arbaroj kaj pli malfermaj lokoj kun herba maldensarbaro. Ĝi estas sufiĉe timema birdo, kiu serĉas manĝaĵon – formikojn kaj aliajn malgrandajn senvertebrulojn – inter la lianoj kaj la subvegetaĵaro.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>glqej0qw4ed98xmwd5svnzwino8hsy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470548</id>
      <parentid>9470545</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T19:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4505" sha1="0jl6q6sw70l6n0ugo9p4htux4m9rzqb" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Brunorela pego
|koloro = pink
|dosiero =  Campethera caroli.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Pardipicus]]''
|specio = '''Brunorela pego''' ''P. caroli'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year= 2016 |title= ''Campethera caroli'' |article-number= e.T22680941A92886896 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680941A92886896.en |access-date=18 Decembro 2023}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Pardipicus caroli''
|dunomo aŭtoritato = ([[Alfred Malherbe|Malherbe]], 1852)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Brown-eared Woodpecker ebird data map.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = Verda, la tutan jaron; flava, somere; blua, vintre.
}}
'''Brunorela pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Pardipicus caroli'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en granda parto de [[Afriko]] kaj estas unu el nur du specioj de la genro ''[[Pardipicus]]''. Ĝi estas indiĝena de tropika centra Afriko.

Ekzistas du [[subspecio]]j: ''P. c. caroli'' en la orienta parto de ĝia arealo kaj ''P. c. arizela'', trovebla de Gvineo-Bisaŭo okcidente ĝis Niĝerio oriente.&lt;ref name=Gorman/&gt; Tiu birdo havas vastan arealon kaj estas ofta specio en iuj regionoj, kaj la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]] klasifikis ĝian konservostaton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=iucn/&gt;

==Aspekto==
Ĉe la masklo de la brunorela pego, la antaŭa parto de la krono estas malhelbruna kaj la malantaŭa parto ruĝa, dum ĉe la ino mankas la ruĝa koloro. Alie, ambaŭ seksoj similas. Estas sablokolora [[superokula strio]] kaj granda makulo de ruĝecbruna koloro malantaŭ la okulo kaj super la orelkovriloj. La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecbrunaj, kaj la vosto estas malhelbruna kun blankaj makuletoj sur la eksteraj plumoj. La vizaĝo kaj gorĝo estas olivecverdaj kun blankaj makuletoj, kaj la brusto kaj ventro estas olivecverdaj kun strioj sablokoloraj, flavaj aŭ blankecaj. La longa beko estas blu-griza, la kruroj estas oliveckoloraj kaj la irisoj kaŝtankoloraj.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA190 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La brunorela pego troviĝas en Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ebura Bordo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Ganao, Gvineo, Gvineo-Bisaŭo, Kenjo, Liberio, Niĝerio, Sieraleono, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando kaj Zambio.&lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year= 2016 |title= ''Campethera caroli'' |article-number= e.T22680941A92886896 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680941A92886896.en |access-date=18 Decembro 2023}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas birdo de densa tropika arbaro – kaj [[praarbaro]] kaj [[duaranga arbaro]] – kun pendantaj [[liano]]j kaj densa subvegetaĵaro. Ĝi ankaŭ troviĝas en plantejoj, riverbordaj arbaroj kaj pli malfermaj lokoj kun herba maldensarbaro. Ĝi estas sufiĉe timema birdo, kiu serĉas manĝaĵon – formikojn kaj aliajn malgrandajn senvertebrulojn – inter la lianoj kaj la subvegetaĵaro.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*{{Cite journal | last1=Dowsett | first1=R.J. | last2=Gregory | first2=S.M.S. | date=2020 | title=The correct genus for the Afrotropical woodpeckers ''Campethera caroli'' and ''Campethera nivosa'' (Aves: Piciformes, Picidae) | journal=Zootaxa | volume=4772 | issue=1 | pages=189–190 | doi=10.11646/zootaxa.4772.1.7 | pmid=33055628 | ref=none }}

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>0jl6q6sw70l6n0ugo9p4htux4m9rzqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pardipicus caroli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953006</id>
    <redirect title="Brunorela pego" />
    <revision>
      <id>9470544</id>
      <timestamp>2026-09-06T18:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Brunorela pego]]</comment>
      <origin>9470544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="66vp91m6kvjddzda0c6x8ryddvt6d97" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Brunorela pego]]</text>
      <sha1>66vp91m6kvjddzda0c6x8ryddvt6d97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grunda pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953007</id>
    <revision>
      <id>9470552</id>
      <timestamp>2026-09-06T19:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Grunda pego |koloro = pink |dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg |dosiero larĝo=240px  |priskribo de dosiero = En Sudafriko |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Geocolaptes]]'' |genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832 |specio = '''Grunda pego''' ''G....&quot;</comment>
      <origin>9470552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9785" sha1="4pv8iyf3xiy4cznaqzun7owq2ei756m" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Grunda pego
|koloro = pink
|dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = En Sudafriko
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Geocolaptes]]''
|genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832
|specio = '''Grunda pego''' ''G. olivaceus'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Geocolaptes olivaceus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Grunda pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Geocolaptes olivaceus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Suda Afriko]] kaj estas la nura specio de la genro ''[[Geocolaptes]]''. Ĝi estas unu el nur tri grundoloĝantaj pegoj en la mondo (la aliaj estas la [[Anda pego|Anda]] kaj la [[Kampa pego]]j). Ĝi loĝas sur sufiĉe senvegetaĵaj, krutaj kaj rokplenaj deklivoj en relative malvarmetaj montetaj kaj montaraj regionoj de [[Sud-Afriko]], [[Lesoto]] kaj [[Svazilando]], kaj oni ankoraŭ ne registris ĝian ĉeeston ekster [[Suda Afriko]]. Ĝi troviĝas en larĝa zono etendiĝanta de sudokcidento al nordoriento, ekde la [[Kaba Duoninsulo]] kaj Namakvalando ĝis [[Mpumalanga]].&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas proksime parenca al la pegoj de la genro ''[[Campethera]]'', el kiuj kelkaj ankaŭ uzas surgrundajn manĝoserĉajn strategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
The ground woodpecker was described in 1782 by the English ornithologist [[John Latham (ornithologist)|John Latham]] from a specimen collected from the [[Cape of Good Hope]] in South Africa. He used the English name &quot;Crimson woodpecker&quot; but did not introduce a Latin name.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornithologist) | year=1782 | title=A General Synopsis of Birds | volume=1, Part 2 | publisher=Printed for Benj. White | place=London | page=599 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33727235 }}&lt;/ref&gt; When the German naturalist [[Johann Friedrich Gmelin]] updated [[Carl Linnaeus]]'s ''[[Systema Naturae]]'' for the 13th edition in 1788 he included a short description of the ground woodpecker, cited Latham's work and coined the [[binomial name]] ''Picus olivaceus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gmelin | first=Johann Friedrich | author-link=Johann Friedrich Gmelin| year=1788 | title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | edition=13th | volume=1, Part 1 | language=Latin | place=Lipsiae [Leipzig] | publisher=Georg. Emanuel. Beer | page=431 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25751651 }}&lt;/ref&gt; The ground woodpecker is now placed in the [[genus]] ''Geocolaptes'' that was introduced by the English naturalist [[William Swainson]] in 1832 to accommodate the ground woodpecker.&lt;ref&gt;{{ cite book | last1=Swainson | first1=William | author1-link=William Swainson | last2=Richardson | first2=J. | author2-link=John Richardson (naturalist) | year=1831 | title=Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America | volume=Part 2. The Birds | publisher=J. Murray | place=London | page=315, note | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/41549730 }} The title page bears the year 1831 but the volume did not appear until 1832.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1948 | title=Check-List of Birds of the World | volume=6 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | pages=99–100 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477532 }}&lt;/ref&gt; The generic name ''Geocolaptes'' combines the [[Classical Greek]] ''geō'' meaning &quot;ground&quot; with the genus name ''[[Colaptes]]'' that had been introduced by the Irish zoologist [[Nicholas Aylward Vigors]] in 1825. ''Colaptes'' comes from the Ancient Greek ''kolaptēs'' meaning &quot;chiseller&quot;. The specific epithet ''olivaceus'' is the [[Neo-Latin|Modern Latin]] for olive-green.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=113, 172, 281 }}&lt;/ref&gt; The ground woodpecker in [[monotypic]]: no [[subspecies]] are recognised.&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=24 May 2020 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Ground woodpecker female (Geocolaptes olivaceus).jpg|thumb|424x424px|Ground woodpecker, female, [[Kogelberg Nature Reserve]]]]
The ground woodpecker is probably the largest woodpecker in Africa, measuring {{convert|22|to|30|cm|in|abbr=on}} in length and weighing around {{convert|120|g|oz|abbr=on}} on average. The upper parts are greyish-brown with pale spotting, and the rump is red and more visible in flight. The upper sides of wings and tail are brown barred with white. The underparts are buff, flushed with pink or red. The underside of the tail is pale brown, barred with paler colour. The beak is black, long and slender, the irises pink or yellow and the legs grey. Males and females are broadly similar, but the female has slightly less red and pink than the male. The juvenile is similar to the female.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA7 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkler, H., D. A. Christie, G. M. Kirwan, and C. J. Sharpe (2020). ''Ground Woodpecker (Geocolaptes olivaceus)'', version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro kaj ekologio==
It usually lives in pairs or small parties and is best located by its loud, raucous two-note call (''chik-ree'', ''chik-ree'') with head-swinging. It often peers over or around rocks at intruders.&lt;ref name=Gorman/&gt;

The diet of the ground woodpecker consists mainly of ants with their eggs, larvae and pupae. These are extracted from dead wood or between rocks, using its long, sticky tongue. It also feeds on the ground, flicking away dead leaves in a manner reminiscent of [[Colaptes|flickers]]. Unusually for a woodpecker, one bird does sentry duty from a high point, looking for aerial predators, and this bird is relieved every 10 minutes or so by another member of the group.&lt;ref name=Gorman/&gt;

It breeds in spring and early summer (August to November), nesting is in a tunnel excavated in the vertical bank of a stream or watercourse. Usually three glossy white eggs are laid in a chamber at the end of the tunnel.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Geocolaptes olivaceus00.jpg|{{center|A pair illustrated by [[Claude Gibney Finch-Davies|C. G. Finch-Davies]] (1875–1920)}}
Ground woodpecker 2013 10 23 1928.jpg|{{center|Foraging in grassland}}
Ground woodpecker 2017 02 06 3172c.jpg|
Woodpecker Ground 2017 06 17 9084.jpg|{{center|Pair perched on a sandstone prominence}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*Roberts' Birds of Southern Africa – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}

==Eksteraj ligiloj==
* Grunda pego – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/480.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
* [https://web.archive.org/web/20120509230608/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/picidae.htm Picidae – Nashville Zoo]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>4pv8iyf3xiy4cznaqzun7owq2ei756m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470561</id>
      <parentid>9470552</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taksonomio */</comment>
      <origin>9470561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9733" sha1="cz1vijujlpt0rw5vtf7g0vrcvqi2c9w" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Grunda pego
|koloro = pink
|dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = En Sudafriko
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Geocolaptes]]''
|genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832
|specio = '''Grunda pego''' ''G. olivaceus'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Geocolaptes olivaceus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Grunda pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Geocolaptes olivaceus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Suda Afriko]] kaj estas la nura specio de la genro ''[[Geocolaptes]]''. Ĝi estas unu el nur tri grundoloĝantaj pegoj en la mondo (la aliaj estas la [[Anda pego|Anda]] kaj la [[Kampa pego]]j). Ĝi loĝas sur sufiĉe senvegetaĵaj, krutaj kaj rokplenaj deklivoj en relative malvarmetaj montetaj kaj montaraj regionoj de [[Sud-Afriko]], [[Lesoto]] kaj [[Svazilando]], kaj oni ankoraŭ ne registris ĝian ĉeeston ekster [[Suda Afriko]]. Ĝi troviĝas en larĝa zono etendiĝanta de sudokcidento al nordoriento, ekde la [[Kaba Duoninsulo]] kaj Namakvalando ĝis [[Mpumalanga]].&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas proksime parenca al la pegoj de la genro ''[[Campethera]]'', el kiuj kelkaj ankaŭ uzas surgrundajn manĝoserĉajn strategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
La Grunda pego estis priskribita en 1782 de la angla ornitologo [[John Latham]] surbaze de specimeno kolektita ĉe la [[Kabo de Bona Espero]] en [[Sud-Afriko]]. Li uzis la anglan nomon &quot;Crimson woodpecker&quot; (skarlata pego), sed ne enkondukis latinan nomon.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornithologist) | year=1782 | title=A General Synopsis of Birds | volume=1, Part 2 | publisher=Printed for Benj. White | place=London | page=599 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33727235 }}&lt;/ref&gt; Kiam la germana natursciencisto [[Johann Friedrich Gmelin]] ĝisdatigis la verkon ''[[Systema Naturae]]'' de [[Karolo Lineo]] por la 13-a eldono en 1788, li inkluzivis mallongan priskribon de la Grunda pego, citis la verkon de Latham kaj kreis la dunoman nomon ''Picus olivaceus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gmelin | first=Johann Friedrich | author-link=Johann Friedrich Gmelin| year=1788 | title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | edition=13th | volume=1, Part 1 | language=Latin | place=Lipsiae [Leipzig] | publisher=Georg. Emanuel. Beer | page=431 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25751651 }}&lt;/ref&gt; La Grunda pego estas nun klasifikita en la genro ''Geocolaptes'', kiun enkondukis la angla natursciencisto [[William Swainson]] en 1832 specife por tiu ĉi birdo.&lt;ref&gt;{{ cite book | last1=Swainson | first1=William | author1-link=William Swainson | last2=Richardson | first2=J. | author2-link=John Richardson (naturalist) | year=1831 | title=Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America | volume=Part 2. The Birds | publisher=J. Murray | place=London | page=315, note | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/41549730 }} Dato 1831 sed publikigo en 1832.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1948 | title=Check-List of Birds of the World | volume=6 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | pages=99–100 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477532 }}&lt;/ref&gt; La genronomo ''Geocolaptes'' kombinas la klasikan grekan vorton ''geō'' (signifanta &quot;teron&quot;) kun la genronomo ''[[Colaptes]]'', kiun enkondukis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825. Siavice ''Colaptes'' devenas de la antikvgreka vorto ''kolaptēs'' (signifanta &quot;ĉiziston&quot;). La [[specia epiteto]] ''olivaceus'' estas novlatina vorto signifanta &quot;olivecverdan&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=113, 172, 281 }}&lt;/ref&gt; La ​​Grunda pego estas [[monotipa]] specio: neniu subspecio estas agnoskita.&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=24a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Ground woodpecker female (Geocolaptes olivaceus).jpg|thumb|424x424px|Ground woodpecker, female, [[Kogelberg Nature Reserve]]]]
The ground woodpecker is probably the largest woodpecker in Africa, measuring {{convert|22|to|30|cm|in|abbr=on}} in length and weighing around {{convert|120|g|oz|abbr=on}} on average. The upper parts are greyish-brown with pale spotting, and the rump is red and more visible in flight. The upper sides of wings and tail are brown barred with white. The underparts are buff, flushed with pink or red. The underside of the tail is pale brown, barred with paler colour. The beak is black, long and slender, the irises pink or yellow and the legs grey. Males and females are broadly similar, but the female has slightly less red and pink than the male. The juvenile is similar to the female.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA7 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkler, H., D. A. Christie, G. M. Kirwan, and C. J. Sharpe (2020). ''Ground Woodpecker (Geocolaptes olivaceus)'', version 1.0. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro kaj ekologio==
It usually lives in pairs or small parties and is best located by its loud, raucous two-note call (''chik-ree'', ''chik-ree'') with head-swinging. It often peers over or around rocks at intruders.&lt;ref name=Gorman/&gt;

The diet of the ground woodpecker consists mainly of ants with their eggs, larvae and pupae. These are extracted from dead wood or between rocks, using its long, sticky tongue. It also feeds on the ground, flicking away dead leaves in a manner reminiscent of [[Colaptes|flickers]]. Unusually for a woodpecker, one bird does sentry duty from a high point, looking for aerial predators, and this bird is relieved every 10 minutes or so by another member of the group.&lt;ref name=Gorman/&gt;

It breeds in spring and early summer (August to November), nesting is in a tunnel excavated in the vertical bank of a stream or watercourse. Usually three glossy white eggs are laid in a chamber at the end of the tunnel.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Geocolaptes olivaceus00.jpg|{{center|A pair illustrated by [[Claude Gibney Finch-Davies|C. G. Finch-Davies]] (1875–1920)}}
Ground woodpecker 2013 10 23 1928.jpg|{{center|Foraging in grassland}}
Ground woodpecker 2017 02 06 3172c.jpg|
Woodpecker Ground 2017 06 17 9084.jpg|{{center|Pair perched on a sandstone prominence}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*Roberts' Birds of Southern Africa – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}

==Eksteraj ligiloj==
* Grunda pego – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/480.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
* [https://web.archive.org/web/20120509230608/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/picidae.htm Picidae – Nashville Zoo]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>cz1vijujlpt0rw5vtf7g0vrcvqi2c9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470562</id>
      <parentid>9470561</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aspekto */</comment>
      <origin>9470562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9711" sha1="ja7ey59oqjv6cfvna56x19dieoyul9o" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Grunda pego
|koloro = pink
|dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = En Sudafriko
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Geocolaptes]]''
|genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832
|specio = '''Grunda pego''' ''G. olivaceus'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Geocolaptes olivaceus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Grunda pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Geocolaptes olivaceus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Suda Afriko]] kaj estas la nura specio de la genro ''[[Geocolaptes]]''. Ĝi estas unu el nur tri grundoloĝantaj pegoj en la mondo (la aliaj estas la [[Anda pego|Anda]] kaj la [[Kampa pego]]j). Ĝi loĝas sur sufiĉe senvegetaĵaj, krutaj kaj rokplenaj deklivoj en relative malvarmetaj montetaj kaj montaraj regionoj de [[Sud-Afriko]], [[Lesoto]] kaj [[Svazilando]], kaj oni ankoraŭ ne registris ĝian ĉeeston ekster [[Suda Afriko]]. Ĝi troviĝas en larĝa zono etendiĝanta de sudokcidento al nordoriento, ekde la [[Kaba Duoninsulo]] kaj Namakvalando ĝis [[Mpumalanga]].&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas proksime parenca al la pegoj de la genro ''[[Campethera]]'', el kiuj kelkaj ankaŭ uzas surgrundajn manĝoserĉajn strategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
La Grunda pego estis priskribita en 1782 de la angla ornitologo [[John Latham]] surbaze de specimeno kolektita ĉe la [[Kabo de Bona Espero]] en [[Sud-Afriko]]. Li uzis la anglan nomon &quot;Crimson woodpecker&quot; (skarlata pego), sed ne enkondukis latinan nomon.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornithologist) | year=1782 | title=A General Synopsis of Birds | volume=1, Part 2 | publisher=Printed for Benj. White | place=London | page=599 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33727235 }}&lt;/ref&gt; Kiam la germana natursciencisto [[Johann Friedrich Gmelin]] ĝisdatigis la verkon ''[[Systema Naturae]]'' de [[Karolo Lineo]] por la 13-a eldono en 1788, li inkluzivis mallongan priskribon de la Grunda pego, citis la verkon de Latham kaj kreis la dunoman nomon ''Picus olivaceus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gmelin | first=Johann Friedrich | author-link=Johann Friedrich Gmelin| year=1788 | title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | edition=13th | volume=1, Part 1 | language=Latin | place=Lipsiae [Leipzig] | publisher=Georg. Emanuel. Beer | page=431 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25751651 }}&lt;/ref&gt; La Grunda pego estas nun klasifikita en la genro ''Geocolaptes'', kiun enkondukis la angla natursciencisto [[William Swainson]] en 1832 specife por tiu ĉi birdo.&lt;ref&gt;{{ cite book | last1=Swainson | first1=William | author1-link=William Swainson | last2=Richardson | first2=J. | author2-link=John Richardson (naturalist) | year=1831 | title=Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America | volume=Part 2. The Birds | publisher=J. Murray | place=London | page=315, note | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/41549730 }} Dato 1831 sed publikigo en 1832.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1948 | title=Check-List of Birds of the World | volume=6 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | pages=99–100 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477532 }}&lt;/ref&gt; La genronomo ''Geocolaptes'' kombinas la klasikan grekan vorton ''geō'' (signifanta &quot;teron&quot;) kun la genronomo ''[[Colaptes]]'', kiun enkondukis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825. Siavice ''Colaptes'' devenas de la antikvgreka vorto ''kolaptēs'' (signifanta &quot;ĉiziston&quot;). La [[specia epiteto]] ''olivaceus'' estas novlatina vorto signifanta &quot;olivecverdan&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=113, 172, 281 }}&lt;/ref&gt; La ​​Grunda pego estas [[monotipa]] specio: neniu subspecio estas agnoskita.&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=24a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Ground woodpecker female (Geocolaptes olivaceus).jpg|thumb|300ra|maldekstre|Ino, Naturrezervejo Kogelberg]]
La Grunda pego estas verŝajne la plej granda pegedo en Afriko; ĝi longas inter 22 kaj 30 cm kaj pezas averaĝe ĉirkaŭ 120 g. La supraj partoj estas grizbrunaj kun helaj makuloj, kaj la pugo estas ruĝa kaj pli videbla dumfluge. La supraj flankoj de la flugiloj kaj vosto estas brunaj kun blankaj strioj. La subaj partoj estas sabloflavaj, nuance per roza aŭ ruĝa koloro. La suba flanko de la vosto estas helbruna, kun strioj de pli hela koloro. La beko estas nigra, longa kaj svelta; la irisoj estas rozecaj aŭ flavaj, kaj la kruroj grizaj. Maskloj kaj inoj estas ĝenerale similaj, sed la ino havas iomete malpli da ruĝo kaj rozeco ol la masklo. La ido similas al la ino.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA7 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkler, H., D. A. Christie, G. M. Kirwan, kaj C. J. Sharpe (2020). ''Ground Woodpecker (Geocolaptes olivaceus)'', version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro kaj ekologio==
It usually lives in pairs or small parties and is best located by its loud, raucous two-note call (''chik-ree'', ''chik-ree'') with head-swinging. It often peers over or around rocks at intruders.&lt;ref name=Gorman/&gt;

The diet of the ground woodpecker consists mainly of ants with their eggs, larvae and pupae. These are extracted from dead wood or between rocks, using its long, sticky tongue. It also feeds on the ground, flicking away dead leaves in a manner reminiscent of [[Colaptes|flickers]]. Unusually for a woodpecker, one bird does sentry duty from a high point, looking for aerial predators, and this bird is relieved every 10 minutes or so by another member of the group.&lt;ref name=Gorman/&gt;

It breeds in spring and early summer (August to November), nesting is in a tunnel excavated in the vertical bank of a stream or watercourse. Usually three glossy white eggs are laid in a chamber at the end of the tunnel.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Geocolaptes olivaceus00.jpg|{{center|A pair illustrated by [[Claude Gibney Finch-Davies|C. G. Finch-Davies]] (1875–1920)}}
Ground woodpecker 2013 10 23 1928.jpg|{{center|Foraging in grassland}}
Ground woodpecker 2017 02 06 3172c.jpg|
Woodpecker Ground 2017 06 17 9084.jpg|{{center|Pair perched on a sandstone prominence}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*Roberts' Birds of Southern Africa – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}

==Eksteraj ligiloj==
* Grunda pego – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/480.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
* [https://web.archive.org/web/20120509230608/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/picidae.htm Picidae – Nashville Zoo]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>ja7ey59oqjv6cfvna56x19dieoyul9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470566</id>
      <parentid>9470562</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kutimaro kaj ekologio */</comment>
      <origin>9470566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9789" sha1="8voirzhi3132rolyqaafywscf965eg1" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Grunda pego
|koloro = pink
|dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = En Sudafriko
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Geocolaptes]]''
|genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832
|specio = '''Grunda pego''' ''G. olivaceus'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Geocolaptes olivaceus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Grunda pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Geocolaptes olivaceus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Suda Afriko]] kaj estas la nura specio de la genro ''[[Geocolaptes]]''. Ĝi estas unu el nur tri grundoloĝantaj pegoj en la mondo (la aliaj estas la [[Anda pego|Anda]] kaj la [[Kampa pego]]j). Ĝi loĝas sur sufiĉe senvegetaĵaj, krutaj kaj rokplenaj deklivoj en relative malvarmetaj montetaj kaj montaraj regionoj de [[Sud-Afriko]], [[Lesoto]] kaj [[Svazilando]], kaj oni ankoraŭ ne registris ĝian ĉeeston ekster [[Suda Afriko]]. Ĝi troviĝas en larĝa zono etendiĝanta de sudokcidento al nordoriento, ekde la [[Kaba Duoninsulo]] kaj Namakvalando ĝis [[Mpumalanga]].&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas proksime parenca al la pegoj de la genro ''[[Campethera]]'', el kiuj kelkaj ankaŭ uzas surgrundajn manĝoserĉajn strategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
La Grunda pego estis priskribita en 1782 de la angla ornitologo [[John Latham]] surbaze de specimeno kolektita ĉe la [[Kabo de Bona Espero]] en [[Sud-Afriko]]. Li uzis la anglan nomon &quot;Crimson woodpecker&quot; (skarlata pego), sed ne enkondukis latinan nomon.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornithologist) | year=1782 | title=A General Synopsis of Birds | volume=1, Part 2 | publisher=Printed for Benj. White | place=London | page=599 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33727235 }}&lt;/ref&gt; Kiam la germana natursciencisto [[Johann Friedrich Gmelin]] ĝisdatigis la verkon ''[[Systema Naturae]]'' de [[Karolo Lineo]] por la 13-a eldono en 1788, li inkluzivis mallongan priskribon de la Grunda pego, citis la verkon de Latham kaj kreis la dunoman nomon ''Picus olivaceus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gmelin | first=Johann Friedrich | author-link=Johann Friedrich Gmelin| year=1788 | title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | edition=13th | volume=1, Part 1 | language=Latin | place=Lipsiae [Leipzig] | publisher=Georg. Emanuel. Beer | page=431 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25751651 }}&lt;/ref&gt; La Grunda pego estas nun klasifikita en la genro ''Geocolaptes'', kiun enkondukis la angla natursciencisto [[William Swainson]] en 1832 specife por tiu ĉi birdo.&lt;ref&gt;{{ cite book | last1=Swainson | first1=William | author1-link=William Swainson | last2=Richardson | first2=J. | author2-link=John Richardson (naturalist) | year=1831 | title=Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America | volume=Part 2. The Birds | publisher=J. Murray | place=London | page=315, note | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/41549730 }} Dato 1831 sed publikigo en 1832.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1948 | title=Check-List of Birds of the World | volume=6 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | pages=99–100 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477532 }}&lt;/ref&gt; La genronomo ''Geocolaptes'' kombinas la klasikan grekan vorton ''geō'' (signifanta &quot;teron&quot;) kun la genronomo ''[[Colaptes]]'', kiun enkondukis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825. Siavice ''Colaptes'' devenas de la antikvgreka vorto ''kolaptēs'' (signifanta &quot;ĉiziston&quot;). La [[specia epiteto]] ''olivaceus'' estas novlatina vorto signifanta &quot;olivecverdan&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=113, 172, 281 }}&lt;/ref&gt; La ​​Grunda pego estas [[monotipa]] specio: neniu subspecio estas agnoskita.&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=24a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Ground woodpecker female (Geocolaptes olivaceus).jpg|thumb|300ra|maldekstre|Ino, Naturrezervejo Kogelberg]]
La Grunda pego estas verŝajne la plej granda pegedo en Afriko; ĝi longas inter 22 kaj 30 cm kaj pezas averaĝe ĉirkaŭ 120 g. La supraj partoj estas grizbrunaj kun helaj makuloj, kaj la pugo estas ruĝa kaj pli videbla dumfluge. La supraj flankoj de la flugiloj kaj vosto estas brunaj kun blankaj strioj. La subaj partoj estas sabloflavaj, nuance per roza aŭ ruĝa koloro. La suba flanko de la vosto estas helbruna, kun strioj de pli hela koloro. La beko estas nigra, longa kaj svelta; la irisoj estas rozecaj aŭ flavaj, kaj la kruroj grizaj. Maskloj kaj inoj estas ĝenerale similaj, sed la ino havas iomete malpli da ruĝo kaj rozeco ol la masklo. La ido similas al la ino.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA7 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkler, H., D. A. Christie, G. M. Kirwan, kaj C. J. Sharpe (2020). ''Ground Woodpecker (Geocolaptes olivaceus)'', version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro kaj ekologio==
Ĝi kutime vivas en paroj aŭ malgrandaj grupoj, kaj oni plej facile trovas ĝin per ĝia laŭta, raŭka du-nota voko (''ĉik-ri, ĉik-ri'') akompanata de svingado de la kapo. Ofte ĝi rigardas sur aŭ ĉe rokoj al entruduloj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La dieto de la Grunda pego konsistas ĉefe el [[formiko]]j kune kun iliaj ovoj, larvoj kaj pupoj. Ĝi elprenas ilin el mortinta ligno aŭ el inter ŝtonoj per sia longa, glueca lango. Ĝi ankaŭ manĝas surgrunde, forpuŝante mortintajn foliojn per movoj similaj al tiuj de la orflugilaj pegoj (genro ''Colaptes''). Malkutime por pego, unu birdo plenumas gardodeĵoron de alta loko, serĉante aerajn predantojn, kaj tiun birdon anstataŭas proksimume ĉiun dekan minuton alia membro de la grupo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

Ĝi reproduktiĝas printempe kaj frusomere (de aŭgusto ĝis novembro); la nesto troviĝas en tunelo elfosita en la vertikala bordo de rojo aŭ akvofluo. Kutime tri brilaj blankaj ovoj estas demetataj en ĉambron ĉe la fino de la tunelo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Geocolaptes olivaceus00.jpg|{{center|A pair illustrated by [[Claude Gibney Finch-Davies|C. G. Finch-Davies]] (1875–1920)}}
Ground woodpecker 2013 10 23 1928.jpg|{{center|Foraging in grassland}}
Ground woodpecker 2017 02 06 3172c.jpg|
Woodpecker Ground 2017 06 17 9084.jpg|{{center|Pair perched on a sandstone prominence}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*Roberts' Birds of Southern Africa – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}

==Eksteraj ligiloj==
* Grunda pego – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/480.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
* [https://web.archive.org/web/20120509230608/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/picidae.htm Picidae – Nashville Zoo]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>8voirzhi3132rolyqaafywscf965eg1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470567</id>
      <parentid>9470566</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taksonomio */</comment>
      <origin>9470567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9786" sha1="g5tpc168kza3xs32whigi9kz1ulvl9u" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Grunda pego
|koloro = pink
|dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = En Sudafriko
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Geocolaptes]]''
|genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832
|specio = '''Grunda pego''' ''G. olivaceus'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Geocolaptes olivaceus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Grunda pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Geocolaptes olivaceus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Suda Afriko]] kaj estas la nura specio de la genro ''[[Geocolaptes]]''. Ĝi estas unu el nur tri grundoloĝantaj pegoj en la mondo (la aliaj estas la [[Anda pego|Anda]] kaj la [[Kampa pego]]j). Ĝi loĝas sur sufiĉe senvegetaĵaj, krutaj kaj rokplenaj deklivoj en relative malvarmetaj montetaj kaj montaraj regionoj de [[Sud-Afriko]], [[Lesoto]] kaj [[Svazilando]], kaj oni ankoraŭ ne registris ĝian ĉeeston ekster [[Suda Afriko]]. Ĝi troviĝas en larĝa zono etendiĝanta de sudokcidento al nordoriento, ekde la [[Kaba Duoninsulo]] kaj Namakvalando ĝis [[Mpumalanga]].&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas proksime parenca al la pegoj de la genro ''[[Campethera]]'', el kiuj kelkaj ankaŭ uzas surgrundajn manĝoserĉajn strategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
La Grunda pego estis priskribita en 1782 de la angla ornitologo [[John Latham]] surbaze de specimeno kolektita ĉe la [[Kabo de Bona Espero]] en [[Sud-Afriko]]. Li uzis la anglan nomon &quot;Crimson woodpecker&quot; (skarlata pego), sed ne enkondukis latinan nomon.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornitologo) | year=1782 | title=A General Synopsis of Birds | volume=1, Part 2 | publisher=Printed for Benj. White | place=London | page=599 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33727235 }}&lt;/ref&gt; Kiam la germana natursciencisto [[Johann Friedrich Gmelin]] ĝisdatigis la verkon ''[[Systema Naturae]]'' de [[Karolo Lineo]] por la 13-a eldono en 1788, li inkluzivis mallongan priskribon de la Grunda pego, citis la verkon de Latham kaj kreis la dunoman nomon ''Picus olivaceus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gmelin | first=Johann Friedrich | author-link=Johann Friedrich Gmelin| year=1788 | title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | edition=13th | volume=1, Part 1 | language=Latin | place=Lipsiae [Leipzig] | publisher=Georg. Emanuel. Beer | page=431 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25751651 }}&lt;/ref&gt; La Grunda pego estas nun klasifikita en la genro ''Geocolaptes'', kiun enkondukis la angla natursciencisto [[William Swainson]] en 1832 specife por tiu ĉi birdo.&lt;ref&gt;{{ cite book | last1=Swainson | first1=William | author1-link=William Swainson | last2=Richardson | first2=J. | author2-link=John Richardson (naturalist) | year=1831 | title=Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America | volume=Part 2. The Birds | publisher=J. Murray | place=London | page=315, note | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/41549730 }} Dato 1831 sed publikigo en 1832.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1948 | title=Check-List of Birds of the World | volume=6 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | pages=99–100 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477532 }}&lt;/ref&gt; La genronomo ''Geocolaptes'' kombinas la klasikan grekan vorton ''geō'' (signifanta &quot;teron&quot;) kun la genronomo ''[[Colaptes]]'', kiun enkondukis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825. Siavice ''Colaptes'' devenas de la antikvgreka vorto ''kolaptēs'' (signifanta &quot;ĉiziston&quot;). La [[specia epiteto]] ''olivaceus'' estas novlatina vorto signifanta &quot;olivecverdan&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=113, 172, 281 }}&lt;/ref&gt; La ​​Grunda pego estas [[monotipa]] specio: neniu subspecio estas agnoskita.&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=24a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Ground woodpecker female (Geocolaptes olivaceus).jpg|thumb|300ra|maldekstre|Ino, Naturrezervejo Kogelberg]]
La Grunda pego estas verŝajne la plej granda pegedo en Afriko; ĝi longas inter 22 kaj 30 cm kaj pezas averaĝe ĉirkaŭ 120 g. La supraj partoj estas grizbrunaj kun helaj makuloj, kaj la pugo estas ruĝa kaj pli videbla dumfluge. La supraj flankoj de la flugiloj kaj vosto estas brunaj kun blankaj strioj. La subaj partoj estas sabloflavaj, nuance per roza aŭ ruĝa koloro. La suba flanko de la vosto estas helbruna, kun strioj de pli hela koloro. La beko estas nigra, longa kaj svelta; la irisoj estas rozecaj aŭ flavaj, kaj la kruroj grizaj. Maskloj kaj inoj estas ĝenerale similaj, sed la ino havas iomete malpli da ruĝo kaj rozeco ol la masklo. La ido similas al la ino.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA7 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkler, H., D. A. Christie, G. M. Kirwan, kaj C. J. Sharpe (2020). ''Ground Woodpecker (Geocolaptes olivaceus)'', version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro kaj ekologio==
Ĝi kutime vivas en paroj aŭ malgrandaj grupoj, kaj oni plej facile trovas ĝin per ĝia laŭta, raŭka du-nota voko (''ĉik-ri, ĉik-ri'') akompanata de svingado de la kapo. Ofte ĝi rigardas sur aŭ ĉe rokoj al entruduloj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La dieto de la Grunda pego konsistas ĉefe el [[formiko]]j kune kun iliaj ovoj, larvoj kaj pupoj. Ĝi elprenas ilin el mortinta ligno aŭ el inter ŝtonoj per sia longa, glueca lango. Ĝi ankaŭ manĝas surgrunde, forpuŝante mortintajn foliojn per movoj similaj al tiuj de la orflugilaj pegoj (genro ''Colaptes''). Malkutime por pego, unu birdo plenumas gardodeĵoron de alta loko, serĉante aerajn predantojn, kaj tiun birdon anstataŭas proksimume ĉiun dekan minuton alia membro de la grupo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

Ĝi reproduktiĝas printempe kaj frusomere (de aŭgusto ĝis novembro); la nesto troviĝas en tunelo elfosita en la vertikala bordo de rojo aŭ akvofluo. Kutime tri brilaj blankaj ovoj estas demetataj en ĉambron ĉe la fino de la tunelo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Geocolaptes olivaceus00.jpg|{{center|A pair illustrated by [[Claude Gibney Finch-Davies|C. G. Finch-Davies]] (1875–1920)}}
Ground woodpecker 2013 10 23 1928.jpg|{{center|Foraging in grassland}}
Ground woodpecker 2017 02 06 3172c.jpg|
Woodpecker Ground 2017 06 17 9084.jpg|{{center|Pair perched on a sandstone prominence}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*Roberts' Birds of Southern Africa – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}

==Eksteraj ligiloj==
* Grunda pego – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/480.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
* [https://web.archive.org/web/20120509230608/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/picidae.htm Picidae – Nashville Zoo]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>g5tpc168kza3xs32whigi9kz1ulvl9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470571</id>
      <parentid>9470567</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T20:31:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bildaro */</comment>
      <origin>9470571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9744" sha1="qap7eso4xitc8b2d1rgmx0ooafr37hd" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Grunda pego
|koloro = pink
|dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = En Sudafriko
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Geocolaptes]]''
|genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832
|specio = '''Grunda pego''' ''G. olivaceus'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Geocolaptes olivaceus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Grunda pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Geocolaptes olivaceus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Suda Afriko]] kaj estas la nura specio de la genro ''[[Geocolaptes]]''. Ĝi estas unu el nur tri grundoloĝantaj pegoj en la mondo (la aliaj estas la [[Anda pego|Anda]] kaj la [[Kampa pego]]j). Ĝi loĝas sur sufiĉe senvegetaĵaj, krutaj kaj rokplenaj deklivoj en relative malvarmetaj montetaj kaj montaraj regionoj de [[Sud-Afriko]], [[Lesoto]] kaj [[Svazilando]], kaj oni ankoraŭ ne registris ĝian ĉeeston ekster [[Suda Afriko]]. Ĝi troviĝas en larĝa zono etendiĝanta de sudokcidento al nordoriento, ekde la [[Kaba Duoninsulo]] kaj Namakvalando ĝis [[Mpumalanga]].&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas proksime parenca al la pegoj de la genro ''[[Campethera]]'', el kiuj kelkaj ankaŭ uzas surgrundajn manĝoserĉajn strategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
La Grunda pego estis priskribita en 1782 de la angla ornitologo [[John Latham]] surbaze de specimeno kolektita ĉe la [[Kabo de Bona Espero]] en [[Sud-Afriko]]. Li uzis la anglan nomon &quot;Crimson woodpecker&quot; (skarlata pego), sed ne enkondukis latinan nomon.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornitologo) | year=1782 | title=A General Synopsis of Birds | volume=1, Part 2 | publisher=Printed for Benj. White | place=London | page=599 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33727235 }}&lt;/ref&gt; Kiam la germana natursciencisto [[Johann Friedrich Gmelin]] ĝisdatigis la verkon ''[[Systema Naturae]]'' de [[Karolo Lineo]] por la 13-a eldono en 1788, li inkluzivis mallongan priskribon de la Grunda pego, citis la verkon de Latham kaj kreis la dunoman nomon ''Picus olivaceus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gmelin | first=Johann Friedrich | author-link=Johann Friedrich Gmelin| year=1788 | title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | edition=13th | volume=1, Part 1 | language=Latin | place=Lipsiae [Leipzig] | publisher=Georg. Emanuel. Beer | page=431 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25751651 }}&lt;/ref&gt; La Grunda pego estas nun klasifikita en la genro ''Geocolaptes'', kiun enkondukis la angla natursciencisto [[William Swainson]] en 1832 specife por tiu ĉi birdo.&lt;ref&gt;{{ cite book | last1=Swainson | first1=William | author1-link=William Swainson | last2=Richardson | first2=J. | author2-link=John Richardson (naturalist) | year=1831 | title=Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America | volume=Part 2. The Birds | publisher=J. Murray | place=London | page=315, note | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/41549730 }} Dato 1831 sed publikigo en 1832.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1948 | title=Check-List of Birds of the World | volume=6 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | pages=99–100 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477532 }}&lt;/ref&gt; La genronomo ''Geocolaptes'' kombinas la klasikan grekan vorton ''geō'' (signifanta &quot;teron&quot;) kun la genronomo ''[[Colaptes]]'', kiun enkondukis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825. Siavice ''Colaptes'' devenas de la antikvgreka vorto ''kolaptēs'' (signifanta &quot;ĉiziston&quot;). La [[specia epiteto]] ''olivaceus'' estas novlatina vorto signifanta &quot;olivecverdan&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=113, 172, 281 }}&lt;/ref&gt; La ​​Grunda pego estas [[monotipa]] specio: neniu subspecio estas agnoskita.&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=24a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Ground woodpecker female (Geocolaptes olivaceus).jpg|thumb|300ra|maldekstre|Ino, Naturrezervejo Kogelberg]]
La Grunda pego estas verŝajne la plej granda pegedo en Afriko; ĝi longas inter 22 kaj 30 cm kaj pezas averaĝe ĉirkaŭ 120 g. La supraj partoj estas grizbrunaj kun helaj makuloj, kaj la pugo estas ruĝa kaj pli videbla dumfluge. La supraj flankoj de la flugiloj kaj vosto estas brunaj kun blankaj strioj. La subaj partoj estas sabloflavaj, nuance per roza aŭ ruĝa koloro. La suba flanko de la vosto estas helbruna, kun strioj de pli hela koloro. La beko estas nigra, longa kaj svelta; la irisoj estas rozecaj aŭ flavaj, kaj la kruroj grizaj. Maskloj kaj inoj estas ĝenerale similaj, sed la ino havas iomete malpli da ruĝo kaj rozeco ol la masklo. La ido similas al la ino.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA7 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkler, H., D. A. Christie, G. M. Kirwan, kaj C. J. Sharpe (2020). ''Ground Woodpecker (Geocolaptes olivaceus)'', version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro kaj ekologio==
Ĝi kutime vivas en paroj aŭ malgrandaj grupoj, kaj oni plej facile trovas ĝin per ĝia laŭta, raŭka du-nota voko (''ĉik-ri, ĉik-ri'') akompanata de svingado de la kapo. Ofte ĝi rigardas sur aŭ ĉe rokoj al entruduloj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La dieto de la Grunda pego konsistas ĉefe el [[formiko]]j kune kun iliaj ovoj, larvoj kaj pupoj. Ĝi elprenas ilin el mortinta ligno aŭ el inter ŝtonoj per sia longa, glueca lango. Ĝi ankaŭ manĝas surgrunde, forpuŝante mortintajn foliojn per movoj similaj al tiuj de la orflugilaj pegoj (genro ''Colaptes''). Malkutime por pego, unu birdo plenumas gardodeĵoron de alta loko, serĉante aerajn predantojn, kaj tiun birdon anstataŭas proksimume ĉiun dekan minuton alia membro de la grupo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

Ĝi reproduktiĝas printempe kaj frusomere (de aŭgusto ĝis novembro); la nesto troviĝas en tunelo elfosita en la vertikala bordo de rojo aŭ akvofluo. Kutime tri brilaj blankaj ovoj estas demetataj en ĉambron ĉe la fino de la tunelo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Geocolaptes olivaceus00.jpg|{{center|Paro ilustrita de Claude Gibney Finch-Davies (1875–1920)}}
Ground woodpecker 2013 10 23 1928.jpg|{{center|Manĝanta inter herbo}}
Ground woodpecker 2017 02 06 3172c.jpg|
Woodpecker Ground 2017 06 17 9084.jpg|{{center|Paro ripozanta sur roko}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*Roberts' Birds of Southern Africa – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}

==Eksteraj ligiloj==
* Grunda pego – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/480.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
* [https://web.archive.org/web/20120509230608/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/picidae.htm Picidae – Nashville Zoo]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>qap7eso4xitc8b2d1rgmx0ooafr37hd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470594</id>
      <parentid>9470571</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9730" sha1="of7pcyzf31l7b6ibhbsl7ae1q3q2rfc" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Grunda pego
|koloro = pink
|dosiero =  Geocolaptes olivaceus 256940202.jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = En Sudafriko
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Geocolaptes]]''
|genro aŭtoritato = [[William Swainson|Swainson]], 1832
|specio = '''Grunda pego''' ''G. olivaceus'' 
|statuso = NT
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Geocolaptes olivaceus''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1788)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Grunda pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Geocolaptes olivaceus'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Suda Afriko]] kaj estas la nura specio de la genro ''[[Geocolaptes]]''. Ĝi estas unu el nur tri grundoloĝantaj pegoj en la mondo (la aliaj estas la [[Anda pego|Anda]] kaj la [[Kampa pego]]j). Ĝi loĝas sur sufiĉe senvegetaĵaj, krutaj kaj rokplenaj deklivoj en relative malvarmetaj montetaj kaj montaraj regionoj de [[Sud-Afriko]], [[Lesoto]] kaj [[Svazilando]], kaj oni ankoraŭ ne registris ĝian ĉeeston ekster [[Suda Afriko]]. Ĝi troviĝas en larĝa zono etendiĝanta de sudokcidento al nordoriento, ekde la [[Kaba Duoninsulo]] kaj Namakvalando ĝis [[Mpumalanga]].&lt;ref name=&quot;iucn status 19 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Geocolaptes olivaceus'' |volume=2017 |article-number=e.T22680945A118945926 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22680945A118945926.en |access-date=19a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; Ĝi estas proksime parenca al la pegoj de la genro ''[[Campethera]]'', el kiuj kelkaj ankaŭ uzas surgrundajn manĝoserĉajn strategiojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==Taksonomio==
La Grunda pego estis priskribita en 1782 de la angla ornitologo [[John Latham]] surbaze de specimeno kolektita ĉe la [[Kabo de Bona Espero]] en [[Sud-Afriko]]. Li uzis la anglan nomon &quot;Crimson woodpecker&quot; (skarlata pego), sed ne enkondukis latinan nomon.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Latham | first=John | author-link=John Latham (ornitologo) | year=1782 | title=A General Synopsis of Birds | volume=1, Part 2 | publisher=Printed for Benj. White | place=London | page=599 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/33727235 }}&lt;/ref&gt; Kiam la germana natursciencisto [[Johann Friedrich Gmelin]] ĝisdatigis la verkon ''[[Systema Naturae]]'' de [[Karolo Lineo]] por la 13-a eldono en 1788, li inkluzivis mallongan priskribon de la Grunda pego, citis la verkon de Latham kaj kreis la dunoman nomon ''Picus olivaceus''.&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gmelin | first=Johann Friedrich | author-link=Johann Friedrich Gmelin| year=1788 | title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | edition=13th | volume=1, Part 1 | language=Latin | place=Lipsiae [Leipzig] | publisher=Georg. Emanuel. Beer | page=431 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/25751651 }}&lt;/ref&gt; La Grunda pego estas nun klasifikita en la genro ''Geocolaptes'', kiun enkondukis la angla natursciencisto [[William Swainson]] en 1832 specife por tiu ĉi birdo.&lt;ref&gt;{{ cite book | last1=Swainson | first1=William | author1-link=William Swainson | last2=Richardson | first2=J. | author2-link=John Richardson (naturalist) | year=1831 | title=Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America | volume=Part 2. The Birds | publisher=J. Murray | place=London | page=315, note | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/41549730 }} Dato 1831 sed publikigo en 1832.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1948 | title=Check-List of Birds of the World | volume=6 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts  | pages=99–100 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477532 }}&lt;/ref&gt; La genronomo ''Geocolaptes'' kombinas la klasikan grekan vorton ''geō'' (signifanta &quot;teron&quot;) kun la genronomo ''[[Colaptes]]'', kiun enkondukis la irlanda zoologo [[Nicholas Aylward Vigors]] en 1825. Siavice ''Colaptes'' devenas de la antikvgreka vorto ''kolaptēs'' (signifanta &quot;ĉiziston&quot;). La [[specia epiteto]] ''olivaceus'' estas novlatina vorto signifanta &quot;olivecverdan&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=113, 172, 281 }}&lt;/ref&gt; La ​​Grunda pego estas [[monotipa]] specio: neniu subspecio estas agnoskita.&lt;ref name=ioc&gt;{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | year=2020 | title=Woodpeckers | work=IOC World Bird List Version 10.1 | url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/ | publisher=International Ornithologists' Union | access-date=24a de Majo 2020 }}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
[[File:Ground woodpecker female (Geocolaptes olivaceus).jpg|thumb|300ra|maldekstre|Ino, Naturrezervejo Kogelberg]]
La Grunda pego estas verŝajne la plej granda pegedo en Afriko; ĝi longas inter 22 kaj 30 cm kaj pezas averaĝe ĉirkaŭ 120 g. La supraj partoj estas grizbrunaj kun helaj makuloj, kaj la pugo estas ruĝa kaj pli videbla dumfluge. La supraj flankoj de la flugiloj kaj vosto estas brunaj kun blankaj strioj. La subaj partoj estas sabloflavaj, nuance per roza aŭ ruĝa koloro. La suba flanko de la vosto estas helbruna, kun strioj de pli hela koloro. La beko estas nigra, longa kaj svelta; la irisoj estas rozecaj aŭ flavaj, kaj la kruroj grizaj. Maskloj kaj inoj estas ĝenerale similaj, sed la ino havas iomete malpli da ruĝo kaj rozeco ol la masklo. La ido similas al la ino.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA7 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=190–191}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Winkler, H., D. A. Christie, G. M. Kirwan, kaj C. J. Sharpe (2020). ''Ground Woodpecker (Geocolaptes olivaceus)'', version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |title=CRC Handbook of Avian Body Masses |edition=2nd |editor-first=John B. Jr. |editor-last=Dunning |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1-4200-6444-5}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro kaj ekologio==
Ĝi kutime vivas en paroj aŭ malgrandaj grupoj, kaj oni plej facile trovas ĝin per ĝia laŭta, raŭka du-nota voko (''ĉik-ri, ĉik-ri'') akompanata de svingado de la kapo. Ofte ĝi rigardas sur aŭ ĉe rokoj al entruduloj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La dieto de la Grunda pego konsistas ĉefe el [[formiko]]j kune kun iliaj ovoj, larvoj kaj pupoj. Ĝi elprenas ilin el mortinta ligno aŭ el inter ŝtonoj per sia longa, glueca lango. Ĝi ankaŭ manĝas surgrunde, forpuŝante mortintajn foliojn per movoj similaj al tiuj de la orflugilaj pegoj (genro ''Colaptes''). Malkutime por pego, unu birdo plenumas gardodeĵoron de alta loko, serĉante aerajn predantojn, kaj tiun birdon anstataŭas proksimume ĉiun dekan minuton alia membro de la grupo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

Ĝi reproduktiĝas printempe kaj frusomere (de aŭgusto ĝis novembro); la nesto troviĝas en tunelo elfosita en la vertikala bordo de rojo aŭ akvofluo. Kutime tri brilaj blankaj ovoj estas demetataj en ĉambron ĉe la fino de la tunelo.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Geocolaptes olivaceus00.jpg|{{center|Paro ilustrita de Claude Gibney Finch-Davies (1875–1920)}}
Ground woodpecker 2013 10 23 1928.jpg|{{center|Manĝanta inter herbo}}
Ground woodpecker 2017 02 06 3172c.jpg|
Woodpecker Ground 2017 06 17 9084.jpg|{{center|Paro ripozanta sur roko}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
*Roberts' Birds of Southern Africa – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}

==Eksteraj ligiloj==
* Grunda pego – [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/480.pdf Speciteksto en ''The Atlas of Southern African Birds''].
* [https://web.archive.org/web/20120509230608/http://www.nashvillezoo.org/piciformes/picidae.htm Picidae – Nashville Zoo]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>of7pcyzf31l7b6ibhbsl7ae1q3q2rfc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geocolaptes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953008</id>
    <redirect title="Grunda pego" />
    <revision>
      <id>9470553</id>
      <timestamp>2026-09-06T19:58:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Grunda pego]]</comment>
      <origin>9470553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="qdtlsxgkrykqsfujybwxw4axqehndj4" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Grunda pego]]</text>
      <sha1>qdtlsxgkrykqsfujybwxw4axqehndj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geocolaptes olivaceus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953009</id>
    <redirect title="Grunda pego" />
    <revision>
      <id>9470554</id>
      <timestamp>2026-09-06T19:59:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Grunda pego]]</comment>
      <origin>9470554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="qdtlsxgkrykqsfujybwxw4axqehndj4" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Grunda pego]]</text>
      <sha1>qdtlsxgkrykqsfujybwxw4axqehndj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskuto:Verketo</title>
    <ns>1</ns>
    <id>953010</id>
    <revision>
      <id>9470563</id>
      <timestamp>2026-09-06T20:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stefangrotz</username>
        <id>91903</id>
      </contributor>
      <comment>/* Demando */ nova sekcio</comment>
      <origin>9470563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="353" sha1="6lehg2siffhshiqhp6tusj6gwdgqt2r" xml:space="preserve">== Demando ==

Saltuon @[[Uzanto:Roberto|Roberto]]. Mi kontektigis la artikolon kun [[d:Q190399]] kiu en multaj lingvoj estas nomata pamfleto (https://reta-vortaro.de/revo/dlg/index-2p.html#pamfle.0o). 

ĉu tio estas la intenca signifo de la artikolo? [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 20:23, 6 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6lehg2siffhshiqhp6tusj6gwdgqt2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Campethera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953011</id>
    <revision>
      <id>9470573</id>
      <timestamp>2026-09-06T20:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{kursiva titolo}} {{Taksonomio |nomo = ''Campethera'' |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg |priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio |grando de dosiero = 220ra |regno = [[Animalo]]j ''Animalia'' |filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata'' |klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |familio aŭtorita...&quot;</comment>
      <origin>9470573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7592" sha1="43h231auqnq6giqi73csoiza6jvpoqp" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Taksonomio==
The genus ''Campethera'' was introduced by the English zoologist [[George Robert Gray]] in 1841 with the [[little green woodpecker]] (''Campethera maculosa'') as the [[type species]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; The generic name combines the [[Ancient Greek]] ''kampē'' meaning &quot;caterpillar&quot; and  ''-thēras'' meaning &quot;hunter&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Species diversity in the &quot;Campethera clade&quot; is believed to be understated, and up to 18 species may be involved.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; The following 10 species are currently recognized:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2 February 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Image !! Common name !! Scientific name !! Distribution
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Fine-spotted woodpecker]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudan (region)]] and adjacent areas
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Bennett's woodpecker]] || ''Campethera bennettii''|| miombo and adjacent areas
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Speckle-throated woodpecker]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambique, Malawi, and  Tanzania
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubian woodpecker]] || ''Campethera nubica''||  from Chad in west to Somalia in east and Tanzania in south
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Golden-tailed woodpecker]]  || ''Campethera abingoni''|| Angola, Benin, Botswana, Cameroon, Central African Republic, Chad, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo,  Ivory Coast, Eswatini, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Malawi, Mali, Mauritania, Mozambique, Namibia, Rwanda, Senegal, South Africa, South Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia, and Zimbabwe
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa woodpecker]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenya, Somalia, and Tanzania
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Knysna woodpecker]]  || ''Campethera notata''||  South Africa
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Little green woodpecker]] || ''Campethera maculosa''|| widely distributed in Sub-Saharan Africa
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tullberg's woodpecker]]  || ''Campethera tullbergi''|| Western High Plateau and Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Fine-banded woodpecker]]  || ''Campethera taeniolaema''|| eastern Congo to Kenya and Tanzania
|-
|}

==Aspekto==
They are small to medium-sized woodpeckers.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; The sexes are fairly similar, but males of most species have the crown and nape bright red, while in females this is restricted to the nape. Colour of the malar plumage is also useful in sexing.

Their plumage pattern is fairly uniform, and some species are only distinguishable by careful observation.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; The mantle, back and wings are olive-greenish, and usually spotted or barred in buffy to golden yellow. The shafts of the remiges and rectrices are yellow to golden yellow.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; The underpart plumage is spotted black to a lesser or greater degree.

Some species include drumming on dead wood as a means of non-vocal signaling. Most species are poor drummers however, and some species may not drum at all.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Manĝado==
Their rectrices are only partially stiffened (for arboreal support), and they readily take to terrestrial foraging. Ants and termites form important components of their diet. These are lapped up with a flexible and sticky tongue.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' juvenile peeking from nest}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Yellow remige and rectrice shafts in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Terrestrial foraging in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arboreal foraging in ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (female)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>43h231auqnq6giqi73csoiza6jvpoqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470586</id>
      <parentid>9470573</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:07:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taksonomio */</comment>
      <origin>9470586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7469" sha1="8tn6nu89kem5b1jwbuek36f3rmyrlbv" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Taksonomio==
La genron ''Campethera'' enkondukis la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1841, kun la [[Ordorsa pego]] (''Campethera maculosa'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la malnovgrekajn vortojn ''kampē'', kun signifo &quot;[[raŭpo]]&quot;, kaj ''-thēras'', kun signifo &quot;ĉasisto&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Oni kredas, ke la specia diverseco en la &quot;klado ''Campethera''&quot; estas subtaksita, kaj ke ĝi povas inkluzivi ĝis 18 speciojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; Nuntempe oni agnoskas la jenajn 10 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Punkteta pego]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Beneta pego]] || ''Campethera bennettii''|| miombo kaj apudaj areoj
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Tanzania pego]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambiko, Malavio, kaj  Tanzanio
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubia pego]] || ''Campethera nubica''||  El Ĉado okcidenten ĝis Somalio oriente kaj Tanzanio sude
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Orvosta pego]]  || ''Campethera abingoni''|| Angolo, Benino, Bocvano, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Svazilando, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Senegalo, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa pego]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenjo, Somalio, kaj Tanzanio
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Kaba pego]]  || ''Campethera notata''||  Sudafriko
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Ordorsa pego]] || ''Campethera maculosa''|| vaste distribuata en Sub-Sahara Afriko
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tulberga pego]]  || ''Campethera tullbergi''|| Okcidento de Altebenaĵo kaj Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Strieta pego]]  || ''Campethera taeniolaema''|| Orienta Kongo ĝis Kenjo kaj Tanzanio
|-
|}

==Aspekto==
They are small to medium-sized woodpeckers.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; The sexes are fairly similar, but males of most species have the crown and nape bright red, while in females this is restricted to the nape. Colour of the malar plumage is also useful in sexing.

Their plumage pattern is fairly uniform, and some species are only distinguishable by careful observation.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; The mantle, back and wings are olive-greenish, and usually spotted or barred in buffy to golden yellow. The shafts of the remiges and rectrices are yellow to golden yellow.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; The underpart plumage is spotted black to a lesser or greater degree.

Some species include drumming on dead wood as a means of non-vocal signaling. Most species are poor drummers however, and some species may not drum at all.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Manĝado==
Their rectrices are only partially stiffened (for arboreal support), and they readily take to terrestrial foraging. Ants and termites form important components of their diet. These are lapped up with a flexible and sticky tongue.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' juvenile peeking from nest}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Yellow remige and rectrice shafts in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Terrestrial foraging in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arboreal foraging in ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (female)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>8tn6nu89kem5b1jwbuek36f3rmyrlbv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470587</id>
      <parentid>9470586</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:16:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aspekto */</comment>
      <origin>9470587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7565" sha1="eee124gugczqloqpp16zib7crkuxuqb" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Taksonomio==
La genron ''Campethera'' enkondukis la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1841, kun la [[Ordorsa pego]] (''Campethera maculosa'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la malnovgrekajn vortojn ''kampē'', kun signifo &quot;[[raŭpo]]&quot;, kaj ''-thēras'', kun signifo &quot;ĉasisto&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Oni kredas, ke la specia diverseco en la &quot;klado ''Campethera''&quot; estas subtaksita, kaj ke ĝi povas inkluzivi ĝis 18 speciojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; Nuntempe oni agnoskas la jenajn 10 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Punkteta pego]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Beneta pego]] || ''Campethera bennettii''|| miombo kaj apudaj areoj
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Tanzania pego]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambiko, Malavio, kaj  Tanzanio
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubia pego]] || ''Campethera nubica''||  El Ĉado okcidenten ĝis Somalio oriente kaj Tanzanio sude
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Orvosta pego]]  || ''Campethera abingoni''|| Angolo, Benino, Bocvano, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Svazilando, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Senegalo, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa pego]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenjo, Somalio, kaj Tanzanio
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Kaba pego]]  || ''Campethera notata''||  Sudafriko
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Ordorsa pego]] || ''Campethera maculosa''|| vaste distribuata en Sub-Sahara Afriko
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tulberga pego]]  || ''Campethera tullbergi''|| Okcidento de Altebenaĵo kaj Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Strieta pego]]  || ''Campethera taeniolaema''|| Orienta Kongo ĝis Kenjo kaj Tanzanio
|-
|}

==Aspekto==
Ili estas malgrandaj ĝis mezgrandaj pegoj.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ seksoj estas sufiĉe similaj, sed ĉe la maskloj de la plej multaj specioj la verto kaj la nuko estas brilruĝaj, dum ĉe la inoj tio limiĝas al la nuko. Ankaŭ la koloro de la plumaro ĉe la vangoj helpas distingi la seksojn.

La bildigo de ilia plumaro estas sufiĉe unuforma, kaj iuj specioj estas distingeblaj nur per zorgema observado.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecverdecaj, kaj kutime makulecaj aŭ striecaj per nuancoj de sabloflava ĝis orflava koloroj. La plumtigo de la flug- kaj vostoplumoj estas flava ĝis orflava.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La plumaro de la malsupraj partoj estas pli malpli makulecnigra.

Ĉe iuj specioj, tamburado sur mortinta ligno utilas kiel rimedo por nevoĉa signalado. Tamen la plej multaj specioj estas malmulte tamburemaj, kaj iuj specioj eble tute ne tamburas.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Manĝado==
Their rectrices are only partially stiffened (for arboreal support), and they readily take to terrestrial foraging. Ants and termites form important components of their diet. These are lapped up with a flexible and sticky tongue.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' juvenile peeking from nest}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Yellow remige and rectrice shafts in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Terrestrial foraging in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arboreal foraging in ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (female)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>eee124gugczqloqpp16zib7crkuxuqb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470588</id>
      <parentid>9470587</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:17:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aspekto */</comment>
      <origin>9470588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6422" sha1="jhig3b46rtrd4flup0a488hzdq6y9ta" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Taksonomio==
La genron ''Campethera'' enkondukis la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1841, kun la [[Ordorsa pego]] (''Campethera maculosa'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la malnovgrekajn vortojn ''kampē'', kun signifo &quot;[[raŭpo]]&quot;, kaj ''-thēras'', kun signifo &quot;ĉasisto&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Oni kredas, ke la specia diverseco en la &quot;klado ''Campethera''&quot; estas subtaksita, kaj ke ĝi povas inkluzivi ĝis 18 speciojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; Nuntempe oni agnoskas la jenajn 10 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Punkteta pego]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Beneta pego]] || ''Campethera bennettii''|| miombo kaj apudaj areoj
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Tanzania pego]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambiko, Malavio, kaj  Tanzanio
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubia pego]] || ''Campethera nubica''||  El Ĉado okcidenten ĝis Somalio oriente kaj Tanzanio sude
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Orvosta pego]]  || ''Campethera abingoni''|| Angolo, Benino, Bocvano, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Svazilando, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Senegalo, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa pego]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenjo, Somalio, kaj Tanzanio
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Kaba pego]]  || ''Campethera notata''||  Sudafriko
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Ordorsa pego]] || ''Campethera maculosa''|| vaste distribuata en Sub-Sahara Afriko
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tulberga pego]]  || ''Campethera tullbergi''|| Okcidento de Altebenaĵo kaj Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Strieta pego]]  || ''Campethera taeniolaema''|| Orienta Kongo ĝis Kenjo kaj Tanzanio
|-
|}

==Manĝado==
Their rectrices are only partially stiffened (for arboreal support), and they readily take to terrestrial foraging. Ants and termites form important components of their diet. These are lapped up with a flexible and sticky tongue.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' juvenile peeking from nest}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Yellow remige and rectrice shafts in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Terrestrial foraging in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arboreal foraging in ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (female)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>jhig3b46rtrd4flup0a488hzdq6y9ta</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470589</id>
      <parentid>9470588</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:19:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7569" sha1="dzv8qlyvixiorkim8v6kika73ger1me" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Aspekto==
Ili estas malgrandaj ĝis mezgrandaj pegoj.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ seksoj estas sufiĉe similaj, sed ĉe la maskloj de la plej multaj specioj la verto kaj la nuko estas brilruĝaj, dum ĉe la inoj tio limiĝas al la nuko. Ankaŭ la koloro de la plumaro ĉe la vangoj helpas distingi la seksojn.

La bildigo de ilia plumaro estas sufiĉe unuforma, kaj iuj specioj estas distingeblaj nur per zorgema observado.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecverdecaj, kaj kutime makulecaj aŭ striecaj per nuancoj de sabloflava ĝis orflava koloroj. La plumtigo de la flug- kaj vostoplumoj estas flava ĝis orflava.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La plumaro de la malsupraj partoj estas pli malpli makulecnigra.

Ĉe iuj specioj, tamburado sur mortinta ligno utilas kiel rimedo por nevoĉa signalado. Tamen la plej multaj specioj estas malmulte tamburemaj, kaj iuj specioj eble tute ne tamburas.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Manĝado==
Iliaj vostoplumoj estas nur parte rigidaj (por subteno ĉe arboj), kaj ili facile serĉas manĝaĵon surgrunde. Formikoj kaj termitoj konsistigas gravajn partojn de ilia dieto. Ili estas lek-kolektataj per fleksebla kaj glueca lango.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Taksonomio==
La genron ''Campethera'' enkondukis la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1841, kun la [[Ordorsa pego]] (''Campethera maculosa'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la malnovgrekajn vortojn ''kampē'', kun signifo &quot;[[raŭpo]]&quot;, kaj ''-thēras'', kun signifo &quot;ĉasisto&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Oni kredas, ke la specia diverseco en la &quot;klado ''Campethera''&quot; estas subtaksita, kaj ke ĝi povas inkluzivi ĝis 18 speciojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; Nuntempe oni agnoskas la jenajn 10 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Punkteta pego]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Beneta pego]] || ''Campethera bennettii''|| miombo kaj apudaj areoj
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Tanzania pego]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambiko, Malavio, kaj  Tanzanio
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubia pego]] || ''Campethera nubica''||  El Ĉado okcidenten ĝis Somalio oriente kaj Tanzanio sude
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Orvosta pego]]  || ''Campethera abingoni''|| Angolo, Benino, Bocvano, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Svazilando, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Senegalo, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa pego]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenjo, Somalio, kaj Tanzanio
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Kaba pego]]  || ''Campethera notata''||  Sudafriko
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Ordorsa pego]] || ''Campethera maculosa''|| vaste distribuata en Sub-Sahara Afriko
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tulberga pego]]  || ''Campethera tullbergi''|| Okcidento de Altebenaĵo kaj Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Strieta pego]]  || ''Campethera taeniolaema''|| Orienta Kongo ĝis Kenjo kaj Tanzanio
|-
|}

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' juvenile peeking from nest}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Yellow remige and rectrice shafts in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Terrestrial foraging in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arboreal foraging in ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (female)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
(angle)
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>dzv8qlyvixiorkim8v6kika73ger1me</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470590</id>
      <parentid>9470589</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referencoj */</comment>
      <origin>9470590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7561" sha1="5wkh9lvay3yf0frme8ws1zpyaurclwz" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Aspekto==
Ili estas malgrandaj ĝis mezgrandaj pegoj.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ seksoj estas sufiĉe similaj, sed ĉe la maskloj de la plej multaj specioj la verto kaj la nuko estas brilruĝaj, dum ĉe la inoj tio limiĝas al la nuko. Ankaŭ la koloro de la plumaro ĉe la vangoj helpas distingi la seksojn.

La bildigo de ilia plumaro estas sufiĉe unuforma, kaj iuj specioj estas distingeblaj nur per zorgema observado.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecverdecaj, kaj kutime makulecaj aŭ striecaj per nuancoj de sabloflava ĝis orflava koloroj. La plumtigo de la flug- kaj vostoplumoj estas flava ĝis orflava.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La plumaro de la malsupraj partoj estas pli malpli makulecnigra.

Ĉe iuj specioj, tamburado sur mortinta ligno utilas kiel rimedo por nevoĉa signalado. Tamen la plej multaj specioj estas malmulte tamburemaj, kaj iuj specioj eble tute ne tamburas.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Manĝado==
Iliaj vostoplumoj estas nur parte rigidaj (por subteno ĉe arboj), kaj ili facile serĉas manĝaĵon surgrunde. Formikoj kaj termitoj konsistigas gravajn partojn de ilia dieto. Ili estas lek-kolektataj per fleksebla kaj glueca lango.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Taksonomio==
La genron ''Campethera'' enkondukis la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1841, kun la [[Ordorsa pego]] (''Campethera maculosa'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la malnovgrekajn vortojn ''kampē'', kun signifo &quot;[[raŭpo]]&quot;, kaj ''-thēras'', kun signifo &quot;ĉasisto&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Oni kredas, ke la specia diverseco en la &quot;klado ''Campethera''&quot; estas subtaksita, kaj ke ĝi povas inkluzivi ĝis 18 speciojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; Nuntempe oni agnoskas la jenajn 10 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Punkteta pego]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Beneta pego]] || ''Campethera bennettii''|| miombo kaj apudaj areoj
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Tanzania pego]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambiko, Malavio, kaj  Tanzanio
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubia pego]] || ''Campethera nubica''||  El Ĉado okcidenten ĝis Somalio oriente kaj Tanzanio sude
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Orvosta pego]]  || ''Campethera abingoni''|| Angolo, Benino, Bocvano, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Svazilando, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Senegalo, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa pego]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenjo, Somalio, kaj Tanzanio
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Kaba pego]]  || ''Campethera notata''||  Sudafriko
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Ordorsa pego]] || ''Campethera maculosa''|| vaste distribuata en Sub-Sahara Afriko
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tulberga pego]]  || ''Campethera tullbergi''|| Okcidento de Altebenaĵo kaj Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Strieta pego]]  || ''Campethera taeniolaema''|| Orienta Kongo ĝis Kenjo kaj Tanzanio
|-
|}

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' juvenile peeking from nest}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Yellow remige and rectrice shafts in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Terrestrial foraging in ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (male)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arboreal foraging in ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (female)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>5wkh9lvay3yf0frme8ws1zpyaurclwz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470592</id>
      <parentid>9470590</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T21:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bildaro */</comment>
      <origin>9470592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7555" sha1="3fh72dakkvkwq81mocwr4ank8kardtm" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Aspekto==
Ili estas malgrandaj ĝis mezgrandaj pegoj.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ seksoj estas sufiĉe similaj, sed ĉe la maskloj de la plej multaj specioj la verto kaj la nuko estas brilruĝaj, dum ĉe la inoj tio limiĝas al la nuko. Ankaŭ la koloro de la plumaro ĉe la vangoj helpas distingi la seksojn.

La bildigo de ilia plumaro estas sufiĉe unuforma, kaj iuj specioj estas distingeblaj nur per zorgema observado.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecverdecaj, kaj kutime makulecaj aŭ striecaj per nuancoj de sabloflava ĝis orflava koloroj. La plumtigo de la flug- kaj vostoplumoj estas flava ĝis orflava.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La plumaro de la malsupraj partoj estas pli malpli makulecnigra.

Ĉe iuj specioj, tamburado sur mortinta ligno utilas kiel rimedo por nevoĉa signalado. Tamen la plej multaj specioj estas malmulte tamburemaj, kaj iuj specioj eble tute ne tamburas.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Manĝado==
Iliaj vostoplumoj estas nur parte rigidaj (por subteno ĉe arboj), kaj ili facile serĉas manĝaĵon surgrunde. Formikoj kaj termitoj konsistigas gravajn partojn de ilia dieto. Ili estas lek-kolektataj per fleksebla kaj glueca lango.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Taksonomio==
La genron ''Campethera'' enkondukis la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1841, kun la [[Ordorsa pego]] (''Campethera maculosa'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la malnovgrekajn vortojn ''kampē'', kun signifo &quot;[[raŭpo]]&quot;, kaj ''-thēras'', kun signifo &quot;ĉasisto&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Oni kredas, ke la specia diverseco en la &quot;klado ''Campethera''&quot; estas subtaksita, kaj ke ĝi povas inkluzivi ĝis 18 speciojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; Nuntempe oni agnoskas la jenajn 10 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Punkteta pego]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Beneta pego]] || ''Campethera bennettii''|| miombo kaj apudaj areoj
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Tanzania pego]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambiko, Malavio, kaj  Tanzanio
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubia pego]] || ''Campethera nubica''||  El Ĉado okcidenten ĝis Somalio oriente kaj Tanzanio sude
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Orvosta pego]]  || ''Campethera abingoni''|| Angolo, Benino, Bocvano, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Svazilando, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Senegalo, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa pego]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenjo, Somalio, kaj Tanzanio
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Kaba pego]]  || ''Campethera notata''||  Sudafriko
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Ordorsa pego]] || ''Campethera maculosa''|| vaste distribuata en Sub-Sahara Afriko
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tulberga pego]]  || ''Campethera tullbergi''|| Okcidento de Altebenaĵo kaj Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Strieta pego]]  || ''Campethera taeniolaema''|| Orienta Kongo ĝis Kenjo kaj Tanzanio
|-
|}

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|Junulo de ''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' el nesto}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Flavaj plumaksoj de vosto kaj flugiloj en ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (masklo)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Surgrunda manĝado ĉe ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (masklo)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arba manĝado ĉe ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (ino)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>3fh72dakkvkwq81mocwr4ank8kardtm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470606</id>
      <parentid>9470592</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bildaro */</comment>
      <origin>9470606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7555" sha1="mi1hnvydpbcezg9o95czh2zfxssxizy" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{kursiva titolo}}
{{Taksonomio
|nomo = ''Campethera''
|koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}}
|dosiero = Golden-tailed Woodpecker.jpg
|priskribo de dosiero = Masklo de [[Orvosta pego]] (''C. abingoni'') en norda Namibio
|grando de dosiero = 220ra
|regno = [[Animalo]]j ''Animalia''
|filumo = [[Ĥordulo]]j ''Chordata''
|klaso = [[Birdo|Birda klaso]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|familio aŭtoritato = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]] [[1758]]
|genro = '''''Campethera'''''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = 
|specio aŭtoritato = 
}}
'''''Campethera''''' estas [[genro]] de [[birdo]]j de [[familio]] [[pegedoj]]. Ili estas indiĝenaj de [[sub-Sahara Afriko]]. La plej multaj specioj devenas de maldensaj arbaroj kaj [[savano]]j prefere al densaj arbaroj, kaj pluraj specioj uzas aŭ arbajn aŭ surgrundajn strategiojn por serĉi manĝaĵon.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; Ĝia plej proksima parenco estas la [[monotipa]] genro ''[[Geocolaptes]]''&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;/&gt; el Suda Afriko, kiu uzas surgrundajn strategiojn por manĝoserĉado kaj reproduktado. Tamen ili ne estas proksimaj parencoj de similaspektaj pegoj el la klado de ''[[Dendropicos]]''.

==Aspekto==
Ili estas malgrandaj ĝis mezgrandaj pegoj.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;&gt;{{cite book |last1=Gorman |first1=Gerard |title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide (Helm Photographic Guides) |date=2014 |publisher=Bloomsbury |location=London |isbn=978-1408147153 |page=165}}&lt;/ref&gt; Ambaŭ seksoj estas sufiĉe similaj, sed ĉe la maskloj de la plej multaj specioj la verto kaj la nuko estas brilruĝaj, dum ĉe la inoj tio limiĝas al la nuko. Ankaŭ la koloro de la plumaro ĉe la vangoj helpas distingi la seksojn.

La bildigo de ilia plumaro estas sufiĉe unuforma, kaj iuj specioj estas distingeblaj nur per zorgema observado.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La mantelo, dorso kaj flugiloj estas olivecverdecaj, kaj kutime makulecaj aŭ striecaj per nuancoj de sabloflava ĝis orflava koloroj. La plumtigo de la flug- kaj vostoplumoj estas flava ĝis orflava.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt; La plumaro de la malsupraj partoj estas pli malpli makulecnigra.

Ĉe iuj specioj, tamburado sur mortinta ligno utilas kiel rimedo por nevoĉa signalado. Tamen la plej multaj specioj estas malmulte tamburemaj, kaj iuj specioj eble tute ne tamburas.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Manĝado==
Iliaj vostoplumoj estas nur parte rigidaj (por subteno ĉe arboj), kaj ili facile serĉas manĝaĵon surgrunde. Formikoj kaj termitoj konsistigas gravajn partojn de ilia dieto. Ili estas lek-kolektataj per fleksebla kaj glueca lango.&lt;ref name=&quot;gorman&quot;/&gt;

==Taksonomio==
La genron ''Campethera'' enkondukis la angla zoologo [[George Robert Gray]] en 1841, kun la [[Ordorsa pego]] (''Campethera maculosa'') kiel la [[tipa specio]].&lt;ref&gt;{{ cite book | last=Gray | author-link=George Robert Gray | year=1841 | title=A List of the Genera of Birds : with their Synonyma and an Indication of the Typical Species of Each Genus | edition=2nd | place=London | publisher=R. and J.E. Taylor | page=70 | url=https://biodiversitylibrary.org/page/14050301 }}&lt;/ref&gt; La genronomo kombinas la malnovgrekajn vortojn ''kampē'', kun signifo &quot;[[raŭpo]]&quot;, kaj ''-thēras'', kun signifo &quot;ĉasisto&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | page=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n87 87] }}&lt;/ref&gt;

Oni kredas, ke la specia diverseco en la &quot;klado ''Campethera''&quot; estas subtaksita, kaj ke ĝi povas inkluzivi ĝis 18 speciojn.&lt;ref name=&quot;fuchs&quot;&gt;{{cite journal |last1=Fuchs |first1=Jérôme |last2=Pons |first2=Jean-Marc |last3=Bowie |first3=Rauri C.K. |title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=March 2017 |volume=108 |pages=88–100 |doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 |pmid=28089840 |doi-access=free |bibcode=2017MolPE.108...88F }}&lt;/ref&gt; Nuntempe oni agnoskas la jenajn 10 speciojn:&lt;ref name=avilist&gt;{{ cite web | author=AviList Core Team | date=2025 | title=AviList: The Global Avian Checklist, v2025 | doi=10.2173/avilist.v2025 | doi-access=free | url=http://www.avilist.org/checklist/v2025/ | access-date=2a de Februaro 2026 }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bildo !! Ordinara nomo !! Scienca nomo !! Distribuado
|-
|[[File:Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg|120px]] || [[Punkteta pego]] || ''Campethera punctuligera'' || [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj
|-
|[[File:Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (8329369098).jpg|120px]] || [[Beneta pego]] || ''Campethera bennettii''|| miombo kaj apudaj areoj
|-
| [[File:Speckle-throated Woodpecker (Campethera scriptoricauda) (cropped).jpg|120px]] || [[Tanzania pego]]  || ''Campethera scriptoricauda''|| Mozambiko, Malavio, kaj  Tanzanio
|-
|[[File:Campethera nubica.jpg|120px]] || [[Nubia pego]] || ''Campethera nubica''||  El Ĉado okcidenten ĝis Somalio oriente kaj Tanzanio sude
|-
|[[File:Golden-tailed Woodpecker - MALE, Campethera abingoni, at Borakalalo National Park, Northwest Province, South Africa, crop.jpg|120px]] || [[Orvosta pego]]  || ''Campethera abingoni''|| Angolo, Benino, Bocvano, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Svazilando, Gambio, Ganao, Gvineo, Gvineo Bisaŭa, Kenjo, Malavio, Malio, Maŭritanio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Senegalo, Sudafriko, Suda Sudano, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo
|-
|[[File:Flickr - Rainbirder - Mombasa Woodpecker (Campethera mombassica) (1) (cropped).jpg|120px]] || [[Mombasa pego]]  || ''Campethera mombassica''||  Kenjo, Somalio, kaj Tanzanio
|-
| [[File:Campethera notata 68343226.jpg|120px]] || [[Kaba pego]]  || ''Campethera notata''||  Sudafriko
|-
| [[File:Green-backed Woodpecker - Malawi S4E3705.jpg|120px]] || [[Ordorsa pego]] || ''Campethera maculosa''|| vaste distribuata en Sub-Sahara Afriko
|-
| [[File:Campethera tullbergi - avocat - 657839449.jpeg|120px]] || [[Tulberga pego]]  || ''Campethera tullbergi''|| Okcidento de Altebenaĵo kaj Bioko
|-
|[[File:Fine-banded woodpecker - Uganda H8O5627 (16222878628) (cropped).jpg|120px]] || [[Strieta pego]]  || ''Campethera taeniolaema''|| Orienta Kongo ĝis Kenjo kaj Tanzanio
|-
|}

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Golden-tailed Woodpecker (Campethera abingoni) juvenile ... (32481247024).jpg|{{center|Junulo de ''[[Campethera abingoni|C. abingoni]]'' el nesto}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Flavaj plumtigoj de vosto kaj flugiloj en ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (masklo)}}
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Surgrunda manĝado ĉe ''[[Campethera bennettii|C. bennettii]]'' (masklo)}}
Nubian Woodpecker RWD3.jpg|{{center|Arba manĝado ĉe ''[[Campethera nubica|C. nubica]]'' (ino)}}
&lt;/gallery&gt;

== Notoj ==
{{Referencoj}}

== Referencoj ==
* Mullarney, Svensson, Zetterstrom kaj Grant, ''Collins Bird Guide'' ISBN 0-00-219728-6

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>mi1hnvydpbcezg9o95czh2zfxssxizy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Punkteta pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953012</id>
    <revision>
      <id>9470597</id>
      <timestamp>2026-09-06T21:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Punkteta pego |koloro = pink |dosiero = Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg |dosiero larĝo=240px  |priskribo de dosiero = |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Campethera]]'' |genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841 |specio = '''Punkteta pego''...&quot;</comment>
      <origin>9470597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4869" sha1="spa30wblckvpnubkqdvb5k12xowb7wz" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Punkteta pego
|koloro = pink
|dosiero = Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero =
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Punkteta pego''' ''C. punctuligera'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera punctuligera''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Punkteta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera punctuligera'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. Ĝi estas vaste disvastiĝinta kaj ofte trovebla loĝanta birdo, kiu reproduktiĝas en granda parto de okcidenta kaj centra tropika Afriko. Temas pri specio ligita al malfermaj [[arbaro]]j, [[savano]]j kaj [[arbustaro]]j. Ĉi tiu birdo havas vastan arealon kaj estas ofta specio; la [[Internacia Unio por la Konservado de Naturo]] klasifikis ĝian konservan staton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
This bird is {{convert|22|cm||abbr=on}} in length. It is a typical woodpecker shape, and has green upper parts marked with fine pale spots, except on the rump and tail, which have pale bars instead. The underparts are whitish or yellowish with fine dark spots on breast, belly and flanks. The head is whitish with greyer cheeks and chin, again with tiny dark spots.&lt;ref name=Gorman/&gt;

The adult male fine-spotted woodpecker has a red crown and moustachial stripes. Females have a dark forecrown, with red on the rear half. They lack the red moustaches. Young birds are like the female, but the green of the plumage is darker. Like other [[woodpecker]]s, this species has a straight pointed bill, a stiff tail to provide support against tree trunks, and zygodactyl or &quot;yoked&quot; feet, with two toes pointing forward, and two backward. The long tongue can be darted forward to capture insects. The call of this vocal species is a loud ''kip-kip-kip-kiech-kiech-kiech''.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA166 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=166–167}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
The fine-spotted woodpecker is native to the [[Sudan (region)]] and adjacent areas. Its habitat is typically wooded savannah, scrub and  grassland with scattered ''Acacia'' and other trees.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Ekologio==
Like other woodpeckers, this species is insectivorous. It is a specialist termite feeder, and is frequently seen near termite mounds and picking insects off trees and the ground. It often forages in small family groups and may join mixed flocks of birds.&lt;ref name=Gorman/&gt; The nest is built in a tree hole, often in an [[oil palm]], and the clutch consists of two or three white eggs.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56181 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera punctuligera'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12 November 2016}}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}
==Eksteraj ligiloj==

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>spa30wblckvpnubkqdvb5k12xowb7wz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470600</id>
      <parentid>9470597</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aspekto */</comment>
      <origin>9470600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4958" sha1="ny6yxngsug0yy3g82ebpqkm2svg3nqa" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Punkteta pego
|koloro = pink
|dosiero = Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero =
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Punkteta pego''' ''C. punctuligera'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera punctuligera''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Punkteta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera punctuligera'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. Ĝi estas vaste disvastiĝinta kaj ofte trovebla loĝanta birdo, kiu reproduktiĝas en granda parto de okcidenta kaj centra tropika Afriko. Temas pri specio ligita al malfermaj [[arbaro]]j, [[savano]]j kaj [[arbustaro]]j. Ĉi tiu birdo havas vastan arealon kaj estas ofta specio; la [[Internacia Unio por la Konservado de Naturo]] klasifikis ĝian konservan staton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
Ĉi tiu birdo longas 22 cm. Ĝi havas la tipan formon de pego kaj verdajn suprajn partojn kun fajnaj helaj makuletoj, krom ĉe la pugo kaj la vosto, kiuj havas helajn striojn anstataŭe. La subaj partoj estas blankecaj aŭ flavecaj, kun fajnaj malhelaj makuletoj sur la brusto, la ventro kaj la flankoj. La kapo estas blankeca, kun pli grizaj vangoj kaj mentono, ankaŭ tie kun etaj malhelaj makuletoj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La plenkreska masklo de la Punkteta pego havas ruĝan kronon kaj mustaĉajn striojn. Inoj havas malhelan antaŭkronon, kun ruĝo sur la malantaŭa duono; al ili mankas la ruĝaj mustaĉoj. Junaj birdoj similas al la ino, sed la verda koloro de la plumaro estas pli malhela. Kiel aliaj pegoj, ĉi tiu specio havas rektan, pintan bekon, rigidan voston por subteno kontraŭ arbotrunkoj, kaj [[daktileco|zigodaktilajn]] piedojn, kun du fingroj direktitaj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti rapide elĵetita antaŭen por kapti insektojn. La voĉo de ĉi tiu parolema specio estas laŭta &quot;kip-kip-kip-kiĉ-kiĉ-kiĉ&quot;.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA166 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=166–167}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
The fine-spotted woodpecker is native to the [[Sudan (region)]] and adjacent areas. Its habitat is typically wooded savannah, scrub and  grassland with scattered ''Acacia'' and other trees.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Ekologio==
Like other woodpeckers, this species is insectivorous. It is a specialist termite feeder, and is frequently seen near termite mounds and picking insects off trees and the ground. It often forages in small family groups and may join mixed flocks of birds.&lt;ref name=Gorman/&gt; The nest is built in a tree hole, often in an [[oil palm]], and the clutch consists of two or three white eggs.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56181 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera punctuligera'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12 November 2016}}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}
==Eksteraj ligiloj==

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>ny6yxngsug0yy3g82ebpqkm2svg3nqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470602</id>
      <parentid>9470600</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:06:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Distribuado kaj habitato */</comment>
      <origin>9470602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4967" sha1="acvz5stom0oybrr2g8tx1z4vwv9gucq" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Punkteta pego
|koloro = pink
|dosiero = Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero =
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Punkteta pego''' ''C. punctuligera'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera punctuligera''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Punkteta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera punctuligera'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. Ĝi estas vaste disvastiĝinta kaj ofte trovebla loĝanta birdo, kiu reproduktiĝas en granda parto de okcidenta kaj centra tropika Afriko. Temas pri specio ligita al malfermaj [[arbaro]]j, [[savano]]j kaj [[arbustaro]]j. Ĉi tiu birdo havas vastan arealon kaj estas ofta specio; la [[Internacia Unio por la Konservado de Naturo]] klasifikis ĝian konservan staton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
Ĉi tiu birdo longas 22 cm. Ĝi havas la tipan formon de pego kaj verdajn suprajn partojn kun fajnaj helaj makuletoj, krom ĉe la pugo kaj la vosto, kiuj havas helajn striojn anstataŭe. La subaj partoj estas blankecaj aŭ flavecaj, kun fajnaj malhelaj makuletoj sur la brusto, la ventro kaj la flankoj. La kapo estas blankeca, kun pli grizaj vangoj kaj mentono, ankaŭ tie kun etaj malhelaj makuletoj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La plenkreska masklo de la Punkteta pego havas ruĝan kronon kaj mustaĉajn striojn. Inoj havas malhelan antaŭkronon, kun ruĝo sur la malantaŭa duono; al ili mankas la ruĝaj mustaĉoj. Junaj birdoj similas al la ino, sed la verda koloro de la plumaro estas pli malhela. Kiel aliaj pegoj, ĉi tiu specio havas rektan, pintan bekon, rigidan voston por subteno kontraŭ arbotrunkoj, kaj [[daktileco|zigodaktilajn]] piedojn, kun du fingroj direktitaj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti rapide elĵetita antaŭen por kapti insektojn. La voĉo de ĉi tiu parolema specio estas laŭta &quot;kip-kip-kip-kiĉ-kiĉ-kiĉ&quot;.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA166 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=166–167}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Punkteta pego estas indiĝena en la regiono de [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj. Ĝia vivejo estas tipe arbara [[savano]], [[arbustaro]] kaj [[herbejo]] kun disaj [[akacio]]j kaj aliaj arboj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Ekologio==
Like other woodpeckers, this species is insectivorous. It is a specialist termite feeder, and is frequently seen near termite mounds and picking insects off trees and the ground. It often forages in small family groups and may join mixed flocks of birds.&lt;ref name=Gorman/&gt; The nest is built in a tree hole, often in an [[oil palm]], and the clutch consists of two or three white eggs.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56181 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera punctuligera'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12 November 2016}}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}
==Eksteraj ligiloj==

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>acvz5stom0oybrr2g8tx1z4vwv9gucq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470604</id>
      <parentid>9470602</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ekologio */</comment>
      <origin>9470604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5017" sha1="g3ueil5e6b03cvzqhw88nve0gpqcd0c" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Punkteta pego
|koloro = pink
|dosiero = Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero =
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Punkteta pego''' ''C. punctuligera'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera punctuligera''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Punkteta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera punctuligera'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. Ĝi estas vaste disvastiĝinta kaj ofte trovebla loĝanta birdo, kiu reproduktiĝas en granda parto de okcidenta kaj centra tropika Afriko. Temas pri specio ligita al malfermaj [[arbaro]]j, [[savano]]j kaj [[arbustaro]]j. Ĉi tiu birdo havas vastan arealon kaj estas ofta specio; la [[Internacia Unio por la Konservado de Naturo]] klasifikis ĝian konservan staton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
Ĉi tiu birdo longas 22 cm. Ĝi havas la tipan formon de pego kaj verdajn suprajn partojn kun fajnaj helaj makuletoj, krom ĉe la pugo kaj la vosto, kiuj havas helajn striojn anstataŭe. La subaj partoj estas blankecaj aŭ flavecaj, kun fajnaj malhelaj makuletoj sur la brusto, la ventro kaj la flankoj. La kapo estas blankeca, kun pli grizaj vangoj kaj mentono, ankaŭ tie kun etaj malhelaj makuletoj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La plenkreska masklo de la Punkteta pego havas ruĝan kronon kaj mustaĉajn striojn. Inoj havas malhelan antaŭkronon, kun ruĝo sur la malantaŭa duono; al ili mankas la ruĝaj mustaĉoj. Junaj birdoj similas al la ino, sed la verda koloro de la plumaro estas pli malhela. Kiel aliaj pegoj, ĉi tiu specio havas rektan, pintan bekon, rigidan voston por subteno kontraŭ arbotrunkoj, kaj [[daktileco|zigodaktilajn]] piedojn, kun du fingroj direktitaj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti rapide elĵetita antaŭen por kapti insektojn. La voĉo de ĉi tiu parolema specio estas laŭta &quot;kip-kip-kip-kiĉ-kiĉ-kiĉ&quot;.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA166 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=166–167}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Punkteta pego estas indiĝena en la regiono de [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj. Ĝia vivejo estas tipe arbara [[savano]], [[arbustaro]] kaj [[herbejo]] kun disaj [[akacio]]j kaj aliaj arboj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Ekologio==
Kiel aliaj pegoj, ĉi tiu specio estas [[insektomanĝanto]]. Ĝi specialiĝas pri manĝado de [[termito]]j; oni ofte vidas ĝin proksime de termitejoj kaj kolektanta insektojn de arboj kaj de la grundo. Ĝi ofte serĉas manĝaĵon en malgrandaj familiaj grupoj kaj povas aliĝi al miksitaj birdaroj.&lt;ref name=Gorman/&gt; La nesto estas konstruata en arbotruo, ofte en [[oleopalmo]], kaj la ovaro konsistas el du aŭ tri blankaj ovoj.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56181 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera punctuligera'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12a de Novembro 2016}}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}
==Eksteraj ligiloj==

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>g3ueil5e6b03cvzqhw88nve0gpqcd0c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470607</id>
      <parentid>9470604</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <origin>9470607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5003" sha1="htqa25d9l5alv6e157v36xq1t6uoo3e" xml:space="preserve">{{Taksonomio
|nomo = Punkteta pego
|koloro = pink
|dosiero = Fine-spotted Woodpecker - Gambia (32497633812).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero =
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Punkteta pego''' ''C. punctuligera'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera punctuligera''
|dunomo aŭtoritato = ([[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1827)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = 
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Punkteta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera punctuligera'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. Ĝi estas vaste disvastiĝinta kaj ofte trovebla loĝanta birdo, kiu reproduktiĝas en granda parto de okcidenta kaj centra tropika Afriko. Temas pri specio ligita al malfermaj [[arbaro]]j, [[savano]]j kaj [[arbustaro]]j. Ĉi tiu birdo havas vastan arealon kaj estas ofta specio; la [[Internacia Unio por la Konservado de Naturo]] klasifikis ĝian konservan staton kiel &quot;[[malplej zorgiga]]n&quot;.&lt;ref name=&quot;iucn status 13 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera punctuligera'' |volume=2016 |article-number=e.T22680883A92884559 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22680883A92884559.en |access-date=13a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;

==Aspekto==
Ĉi tiu birdo longas 22 cm. Ĝi havas la tipan formon de pego kaj verdajn suprajn partojn kun fajnaj helaj makuletoj, krom ĉe la pugo kaj la vosto, kiuj havas helajn striojn anstataŭe. La subaj partoj estas blankecaj aŭ flavecaj, kun fajnaj malhelaj makuletoj sur la brusto, la ventro kaj la flankoj. La kapo estas blankeca, kun pli grizaj vangoj kaj mentono, ankaŭ tie kun etaj malhelaj makuletoj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

La plenkreska masklo de la Punkteta pego havas ruĝan kronon kaj mustaĉajn striojn. Inoj havas malhelan antaŭkronon, kun ruĝo sur la malantaŭa duono; al ili mankas la ruĝaj mustaĉoj. Junaj birdoj similas al la ino, sed la verda koloro de la plumaro estas pli malhela. Kiel aliaj pegoj, ĉi tiu specio havas rektan, pintan bekon, rigidan voston por subteno kontraŭ arbotrunkoj, kaj [[daktileco|zigodaktilajn]] piedojn, kun du fingroj direktitaj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti rapide elĵetita antaŭen por kapti insektojn. La voĉo de ĉi tiu parolema specio estas laŭta &quot;kip-kip-kip-kiĉ-kiĉ-kiĉ&quot;.&lt;ref name=Gorman&gt;{{cite book|author=Gerard Gorman|title=Woodpeckers of the World: The Complete Guide |url=https://books.google.com/books?id=9LmnAwAAQBAJ&amp;pg=PA166 |year=2014 |publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-4717-7 |pages=166–167}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
La Punkteta pego estas indiĝena en la regiono de [[Sudanaj savanoj]] kaj apudaj areoj. Ĝia vivejo estas tipe arbara [[savano]], [[arbustaro]] kaj [[herbejo]] kun disaj [[akacio]]j kaj aliaj arboj.&lt;ref name=Gorman/&gt;

==Ekologio==
Kiel aliaj pegoj, ĉi tiu specio estas [[insektomanĝanto]]. Ĝi specialiĝas pri manĝado de [[termito]]j; oni ofte vidas ĝin proksime de termitejoj kaj kolektanta insektojn de arboj kaj de la grundo. Ĝi ofte serĉas manĝaĵon en malgrandaj familiaj grupoj kaj povas aliĝi al miksitaj birdaroj.&lt;ref name=Gorman/&gt; La nesto estas konstruata en arbotruo, ofte en [[oleopalmo]], kaj la ovaro konsistas el du aŭ tri blankaj ovoj.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hbw.com/node/56181 |title=Fine-spotted Woodpecker (''Campethera punctuligera'') |author1=Winkler, H. |author2=Christie, D.A. |work=Handbook of the Birds of the World Alive. |publisher=Lynx Edicions, Barcelona |access-date=12a de Novembro 2016}}&lt;/ref&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}
==Eksteraj ligiloj==

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>htqa25d9l5alv6e157v36xq1t6uoo3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Campethera punctuligera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953013</id>
    <redirect title="Punkteta pego" />
    <revision>
      <id>9470598</id>
      <timestamp>2026-09-06T21:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Punkteta pego]]</comment>
      <origin>9470598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="nam4y3mbu8s503lkw2hgrr24y7j0p5t" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Punkteta pego]]</text>
      <sha1>nam4y3mbu8s503lkw2hgrr24y7j0p5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beneta pego</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953014</id>
    <revision>
      <id>9470609</id>
      <timestamp>2026-09-06T22:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{redaktata}} {{Taksonomio |nomo = Beneta pego |koloro = pink |dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg |dosiero larĝo=240px  |priskribo de dosiero = masklo |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata'' |klaso = [[Birdoj]] ''Aves'' |ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes'' |familio = [[Pegedoj]] ''Picidae'' |genro = ''[[Campethera]]'' |genro aŭtoritat...&quot;</comment>
      <origin>9470609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6418" sha1="2imwvgazfy6rjajxdble6v7znv4s6z2" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Beneta pego
|koloro = pink
|dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = masklo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Beneta pego''' ''C. bennettii'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera bennettii''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1836)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Bennett's Woodpecker distr.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Beneta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera bennettii'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en arbaroj kaj arbustaroj de [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. La [[Internacia Unio por Konservado de la Naturo]] (IUCN) taksis ĝin kiel [[Malplej Zorgiga]]n.

==Taksonomio==
This species was described by [[Andrew Smith (zoologist)|Andrew Smith]] in 1836. Two subspecies are recognised: ''Campethera bennettii bennettii'' and ''C. b. capricorni''.&lt;ref&gt;{{cite web|editor1-last=Gill|editor1-first=F.|editor2-last=Donsker|editor2-first=D.|title=Woodpeckers|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/|website=IOC World Bird List Version 7.3|access-date=29 August 2017}}&lt;/ref&gt; The common name and Latin binomial commemorate the British naturalist [[Edward Turner Bennett]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|page=48|author2=Watkins, Michael}}&lt;/ref&gt; Bennett's woodpecker, the [[fine-spotted woodpecker]], the [[Nubian woodpecker]] and the [[speckle-throated woodpecker]] form a [[superspecies]].&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Aspekto==
Bennett's woodpecker is about {{convert|24|cm|abbr=on}} long and weighs {{convert|61|-|84|g|abbr=on}}. The male's forehead, crown and nape are red. The chin and throat are white. The upperparts are brown, yellow and white. The underparts are pale yellow, and there are dark spots on the breast and flanks. The eyes are red, the beak is grey, and the legs are bluish-green or grey-green. The female has a black forehead with white spots, and its ear coverts and throat are brown or blackish-brown. The juvenile bird has a black forehead and crown and darker upperparts. The subspecies ''capricorni'' is slightly larger, and its underparts have a deeper colour and fewer spots.&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|last1=Winkler|first1=Hans|last2=Christie|first2=David A.|last3=Nurney|first3=David|title=Woodpeckers|date=2010|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-3503-7|pages=228–229|url=https://books.google.com/books?id=L0BC8yKIlW8C&amp;pg=PA228}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
This woodpecker is found in Angola, Botswana, Burundi, Democratic Republic of the Congo, Eswatini, Malawi, Mozambique, Namibia, Rwanda, South Africa, Tanzania, Zambia, and Zimbabwe,&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt; and it has a patchy distribution. Its habitat is woodlands and bushes, including [[miombo]], ''[[Baikiaea]]'', ''[[Acacia]]''&lt;ref name=Winkler /&gt; and [[mopane]] woodlands.&lt;ref name=SABAP&gt;{{cite encyclopedia|last=Tarboton|first=W. R.|title=Bennett's Woodpecker|encyclopedia=The Atlas of Southern African Birds|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/481.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
Bennett's woodpecker is found singly, in pairs or in family groups.&lt;ref name=SABAP /&gt; It mostly forages on the ground, either bare or with short grass, and also feeds in trees. It mostly eats ants and termites, including their eggs. Its calls include ''{{not a typo|chuur}}'' notes, a series of ''{{not a typo|wi-wi-wi-wi}}'', ''{{not a typo|kee-kee-kee}}'' or ''{{not a typo|ddrahh, ddrahh, ddray-ay, ddray-ay}}'', and a chattering ''{{not a typo|wirrit-wirrit}}''. Breeding occurs from August to February. The woodpecker excavates or reuses holes in trees. Three eggs are laid and then incubated for 15 to 18 days.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Statuso==
The species has a stable population and there is no evidence of substantial threats, so the IUCN has assessed it as a [[least-concern species]].&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male below, female above) (16280762675).jpg|A pair (male at left)
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Male, revealing the yellow remige and rectrice shafts typical of genus}}
Bennett's woodpecker 2 (2769926445).jpg|Female foraging on the ground
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Male foraging on ants}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}

==Eksteraj ligiloj==
*[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Campethera_bennettii.html Foto ĉe ADW]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>2imwvgazfy6rjajxdble6v7znv4s6z2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470610</id>
      <parentid>9470609</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T22:50:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Taksonomio */</comment>
      <origin>9470610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6376" sha1="h31t3vtxzvf1wj15p428veis978yspo" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Beneta pego
|koloro = pink
|dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = masklo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Beneta pego''' ''C. bennettii'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera bennettii''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1836)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Bennett's Woodpecker distr.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Beneta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera bennettii'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en arbaroj kaj arbustaroj de [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. La [[Internacia Unio por Konservado de la Naturo]] (IUCN) taksis ĝin kiel [[Malplej Zorgiga]]n.

==Taksonomio==
Ĉi tiu specio estis priskribita de [[Andrew Smith]] en 1836. Oni agnoskas du subspeciojn: ''Campethera bennettii bennettii'' kaj ''C. b. capricorni''.&lt;ref&gt;{{cite web|editor1-last=Gill|editor1-first=F.|editor2-last=Donsker|editor2-first=D.|title=Woodpeckers|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/|website=IOC World Bird List Version 7.3|access-date=29a de Aŭgusto 2017}}&lt;/ref&gt; La ordinara nomo kaj la latina duvorta nomo honoras la britan naturscienciston [[Edward Turner Bennett]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|page=48|author2=Watkins, Michael}}&lt;/ref&gt; La pego de Bennett, la [[punkteta pego]], la [[nubia pego]] kaj la [[Tanzania pego]] formas [[superspecio]]n.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Aspekto==
Bennett's woodpecker is about {{convert|24|cm|abbr=on}} long and weighs {{convert|61|-|84|g|abbr=on}}. The male's forehead, crown and nape are red. The chin and throat are white. The upperparts are brown, yellow and white. The underparts are pale yellow, and there are dark spots on the breast and flanks. The eyes are red, the beak is grey, and the legs are bluish-green or grey-green. The female has a black forehead with white spots, and its ear coverts and throat are brown or blackish-brown. The juvenile bird has a black forehead and crown and darker upperparts. The subspecies ''capricorni'' is slightly larger, and its underparts have a deeper colour and fewer spots.&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|last1=Winkler|first1=Hans|last2=Christie|first2=David A.|last3=Nurney|first3=David|title=Woodpeckers|date=2010|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-3503-7|pages=228–229|url=https://books.google.com/books?id=L0BC8yKIlW8C&amp;pg=PA228}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
This woodpecker is found in Angola, Botswana, Burundi, Democratic Republic of the Congo, Eswatini, Malawi, Mozambique, Namibia, Rwanda, South Africa, Tanzania, Zambia, and Zimbabwe,&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt; and it has a patchy distribution. Its habitat is woodlands and bushes, including [[miombo]], ''[[Baikiaea]]'', ''[[Acacia]]''&lt;ref name=Winkler /&gt; and [[mopane]] woodlands.&lt;ref name=SABAP&gt;{{cite encyclopedia|last=Tarboton|first=W. R.|title=Bennett's Woodpecker|encyclopedia=The Atlas of Southern African Birds|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/481.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
Bennett's woodpecker is found singly, in pairs or in family groups.&lt;ref name=SABAP /&gt; It mostly forages on the ground, either bare or with short grass, and also feeds in trees. It mostly eats ants and termites, including their eggs. Its calls include ''{{not a typo|chuur}}'' notes, a series of ''{{not a typo|wi-wi-wi-wi}}'', ''{{not a typo|kee-kee-kee}}'' or ''{{not a typo|ddrahh, ddrahh, ddray-ay, ddray-ay}}'', and a chattering ''{{not a typo|wirrit-wirrit}}''. Breeding occurs from August to February. The woodpecker excavates or reuses holes in trees. Three eggs are laid and then incubated for 15 to 18 days.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Statuso==
The species has a stable population and there is no evidence of substantial threats, so the IUCN has assessed it as a [[least-concern species]].&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male below, female above) (16280762675).jpg|A pair (male at left)
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Male, revealing the yellow remige and rectrice shafts typical of genus}}
Bennett's woodpecker 2 (2769926445).jpg|Female foraging on the ground
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Male foraging on ants}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}

==Eksteraj ligiloj==
*[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Campethera_bennettii.html Foto ĉe ADW]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>h31t3vtxzvf1wj15p428veis978yspo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470613</id>
      <parentid>9470610</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T23:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aspekto */</comment>
      <origin>9470613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6408" sha1="pxj09ziuoqi3xqq0j84pq5isuk5ype9" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Beneta pego
|koloro = pink
|dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = masklo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Beneta pego''' ''C. bennettii'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera bennettii''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1836)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Bennett's Woodpecker distr.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Beneta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera bennettii'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en arbaroj kaj arbustaroj de [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. La [[Internacia Unio por Konservado de la Naturo]] (IUCN) taksis ĝin kiel [[Malplej Zorgiga]]n.

==Taksonomio==
Ĉi tiu specio estis priskribita de [[Andrew Smith]] en 1836. Oni agnoskas du subspeciojn: ''Campethera bennettii bennettii'' kaj ''C. b. capricorni''.&lt;ref&gt;{{cite web|editor1-last=Gill|editor1-first=F.|editor2-last=Donsker|editor2-first=D.|title=Woodpeckers|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/|website=IOC World Bird List Version 7.3|access-date=29a de Aŭgusto 2017}}&lt;/ref&gt; La ordinara nomo kaj la latina duvorta nomo honoras la britan naturscienciston [[Edward Turner Bennett]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|page=48|author2=Watkins, Michael}}&lt;/ref&gt; La pego de Bennett, la [[punkteta pego]], la [[nubia pego]] kaj la [[Tanzania pego]] formas [[superspecio]]n.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Aspekto==
La Beneta pego longas ĉirkaŭ 24 cm kaj pezas 61–84 g. Ĉe la masklo, la frunto, la krono kaj la nuko estas ruĝaj. La mentono kaj la gorĝo estas blankaj. La supraj partoj estas brunaj, flavaj kaj blankaj. La subaj partoj estas palflavaj, kun malhelaj makuloj sur la brusto kaj la flankoj. La okuloj estas ruĝaj, la beko estas griza, kaj la kruroj estas bluverdaj aŭ grizverdaj. La ino havas nigran frunton kun blankaj makuletoj, kaj ĝiaj orelkovriloj kaj gorĝo estas brunaj aŭ nigrecbrunaj. La ido havas nigrajn frunton kaj kronon kaj pli malhelajn suprajn partojn. La subspecio ''capricorni'' estas iomete pli granda, kaj ĝiaj malsupraj partoj havas pli intensan koloron kaj malpli da makuletoj.&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|last1=Winkler|first1=Hans|last2=Christie|first2=David A.|last3=Nurney|first3=David|title=Woodpeckers|date=2010|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-3503-7|pages=228–229|url=https://books.google.com/books?id=L0BC8yKIlW8C&amp;pg=PA228}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
This woodpecker is found in Angola, Botswana, Burundi, Democratic Republic of the Congo, Eswatini, Malawi, Mozambique, Namibia, Rwanda, South Africa, Tanzania, Zambia, and Zimbabwe,&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt; and it has a patchy distribution. Its habitat is woodlands and bushes, including [[miombo]], ''[[Baikiaea]]'', ''[[Acacia]]''&lt;ref name=Winkler /&gt; and [[mopane]] woodlands.&lt;ref name=SABAP&gt;{{cite encyclopedia|last=Tarboton|first=W. R.|title=Bennett's Woodpecker|encyclopedia=The Atlas of Southern African Birds|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/481.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
Bennett's woodpecker is found singly, in pairs or in family groups.&lt;ref name=SABAP /&gt; It mostly forages on the ground, either bare or with short grass, and also feeds in trees. It mostly eats ants and termites, including their eggs. Its calls include ''{{not a typo|chuur}}'' notes, a series of ''{{not a typo|wi-wi-wi-wi}}'', ''{{not a typo|kee-kee-kee}}'' or ''{{not a typo|ddrahh, ddrahh, ddray-ay, ddray-ay}}'', and a chattering ''{{not a typo|wirrit-wirrit}}''. Breeding occurs from August to February. The woodpecker excavates or reuses holes in trees. Three eggs are laid and then incubated for 15 to 18 days.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Statuso==
The species has a stable population and there is no evidence of substantial threats, so the IUCN has assessed it as a [[least-concern species]].&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male below, female above) (16280762675).jpg|A pair (male at left)
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Male, revealing the yellow remige and rectrice shafts typical of genus}}
Bennett's woodpecker 2 (2769926445).jpg|Female foraging on the ground
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Male foraging on ants}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}

==Eksteraj ligiloj==
*[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Campethera_bennettii.html Foto ĉe ADW]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>pxj09ziuoqi3xqq0j84pq5isuk5ype9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470614</id>
      <parentid>9470613</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T23:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Distribuado kaj habitato */</comment>
      <origin>9470614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6666" sha1="fz3zswxr4p177rvc44kx4pofckn6jn3" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Beneta pego
|koloro = pink
|dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = masklo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Beneta pego''' ''C. bennettii'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera bennettii''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1836)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Bennett's Woodpecker distr.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Beneta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera bennettii'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en arbaroj kaj arbustaroj de [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. La [[Internacia Unio por Konservado de la Naturo]] (IUCN) taksis ĝin kiel [[Malplej Zorgiga]]n.

==Taksonomio==
Ĉi tiu specio estis priskribita de [[Andrew Smith]] en 1836. Oni agnoskas du subspeciojn: ''Campethera bennettii bennettii'' kaj ''C. b. capricorni''.&lt;ref&gt;{{cite web|editor1-last=Gill|editor1-first=F.|editor2-last=Donsker|editor2-first=D.|title=Woodpeckers|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/|website=IOC World Bird List Version 7.3|access-date=29a de Aŭgusto 2017}}&lt;/ref&gt; La ordinara nomo kaj la latina duvorta nomo honoras la britan naturscienciston [[Edward Turner Bennett]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|page=48|author2=Watkins, Michael}}&lt;/ref&gt; La pego de Bennett, la [[punkteta pego]], la [[nubia pego]] kaj la [[Tanzania pego]] formas [[superspecio]]n.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Aspekto==
La Beneta pego longas ĉirkaŭ 24 cm kaj pezas 61–84 g. Ĉe la masklo, la frunto, la krono kaj la nuko estas ruĝaj. La mentono kaj la gorĝo estas blankaj. La supraj partoj estas brunaj, flavaj kaj blankaj. La subaj partoj estas palflavaj, kun malhelaj makuloj sur la brusto kaj la flankoj. La okuloj estas ruĝaj, la beko estas griza, kaj la kruroj estas bluverdaj aŭ grizverdaj. La ino havas nigran frunton kun blankaj makuletoj, kaj ĝiaj orelkovriloj kaj gorĝo estas brunaj aŭ nigrecbrunaj. La ido havas nigrajn frunton kaj kronon kaj pli malhelajn suprajn partojn. La subspecio ''capricorni'' estas iomete pli granda, kaj ĝiaj malsupraj partoj havas pli intensan koloron kaj malpli da makuletoj.&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|last1=Winkler|first1=Hans|last2=Christie|first2=David A.|last3=Nurney|first3=David|title=Woodpeckers|date=2010|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-3503-7|pages=228–229|url=https://books.google.com/books?id=L0BC8yKIlW8C&amp;pg=PA228}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
Tiu pego troviĝas en Angolo, Bocvano, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Svazilando, Malavio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Zambio, kaj Zimbabvo,&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; kaj ĝi havas disan distribuadon. Ties habitato estas maldensaj arbaroj kaj arbustoj, inkluzive de [[miombo]], ''[[Baikiaea]]'', ''[[Acacia]]''&lt;ref name=Winkler /&gt; kaj maldensaj arbaroj de [[Mopane-arbo|mopane]].&lt;ref name=SABAP&gt;{{cite encyclopedia|last=Tarboton|first=W. R.|title=Bennett's Woodpecker|encyclopedia=The Atlas of Southern African Birds|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/481.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
Bennett's woodpecker is found singly, in pairs or in family groups.&lt;ref name=SABAP /&gt; It mostly forages on the ground, either bare or with short grass, and also feeds in trees. It mostly eats ants and termites, including their eggs. Its calls include ''{{not a typo|chuur}}'' notes, a series of ''{{not a typo|wi-wi-wi-wi}}'', ''{{not a typo|kee-kee-kee}}'' or ''{{not a typo|ddrahh, ddrahh, ddray-ay, ddray-ay}}'', and a chattering ''{{not a typo|wirrit-wirrit}}''. Breeding occurs from August to February. The woodpecker excavates or reuses holes in trees. Three eggs are laid and then incubated for 15 to 18 days.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Statuso==
The species has a stable population and there is no evidence of substantial threats, so the IUCN has assessed it as a [[least-concern species]].&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male below, female above) (16280762675).jpg|A pair (male at left)
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Male, revealing the yellow remige and rectrice shafts typical of genus}}
Bennett's woodpecker 2 (2769926445).jpg|Female foraging on the ground
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Male foraging on ants}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}

==Eksteraj ligiloj==
*[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Campethera_bennettii.html Foto ĉe ADW]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>fz3zswxr4p177rvc44kx4pofckn6jn3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470615</id>
      <parentid>9470614</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T23:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kutimaro */</comment>
      <origin>9470615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6632" sha1="4xuwveba3pwkkixnvmgwjlpk4y8tiij" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Beneta pego
|koloro = pink
|dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = masklo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Beneta pego''' ''C. bennettii'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera bennettii''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1836)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Bennett's Woodpecker distr.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Beneta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera bennettii'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en arbaroj kaj arbustaroj de [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. La [[Internacia Unio por Konservado de la Naturo]] (IUCN) taksis ĝin kiel [[Malplej Zorgiga]]n.

==Taksonomio==
Ĉi tiu specio estis priskribita de [[Andrew Smith]] en 1836. Oni agnoskas du subspeciojn: ''Campethera bennettii bennettii'' kaj ''C. b. capricorni''.&lt;ref&gt;{{cite web|editor1-last=Gill|editor1-first=F.|editor2-last=Donsker|editor2-first=D.|title=Woodpeckers|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/|website=IOC World Bird List Version 7.3|access-date=29a de Aŭgusto 2017}}&lt;/ref&gt; La ordinara nomo kaj la latina duvorta nomo honoras la britan naturscienciston [[Edward Turner Bennett]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|page=48|author2=Watkins, Michael}}&lt;/ref&gt; La pego de Bennett, la [[punkteta pego]], la [[nubia pego]] kaj la [[Tanzania pego]] formas [[superspecio]]n.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Aspekto==
La Beneta pego longas ĉirkaŭ 24 cm kaj pezas 61–84 g. Ĉe la masklo, la frunto, la krono kaj la nuko estas ruĝaj. La mentono kaj la gorĝo estas blankaj. La supraj partoj estas brunaj, flavaj kaj blankaj. La subaj partoj estas palflavaj, kun malhelaj makuloj sur la brusto kaj la flankoj. La okuloj estas ruĝaj, la beko estas griza, kaj la kruroj estas bluverdaj aŭ grizverdaj. La ino havas nigran frunton kun blankaj makuletoj, kaj ĝiaj orelkovriloj kaj gorĝo estas brunaj aŭ nigrecbrunaj. La ido havas nigrajn frunton kaj kronon kaj pli malhelajn suprajn partojn. La subspecio ''capricorni'' estas iomete pli granda, kaj ĝiaj malsupraj partoj havas pli intensan koloron kaj malpli da makuletoj.&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|last1=Winkler|first1=Hans|last2=Christie|first2=David A.|last3=Nurney|first3=David|title=Woodpeckers|date=2010|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-3503-7|pages=228–229|url=https://books.google.com/books?id=L0BC8yKIlW8C&amp;pg=PA228}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
Tiu pego troviĝas en Angolo, Bocvano, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Svazilando, Malavio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Zambio, kaj Zimbabvo,&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; kaj ĝi havas disan distribuadon. Ties habitato estas maldensaj arbaroj kaj arbustoj, inkluzive de [[miombo]], ''[[Baikiaea]]'', ''[[Acacia]]''&lt;ref name=Winkler /&gt; kaj maldensaj arbaroj de [[Mopane-arbo|mopane]].&lt;ref name=SABAP&gt;{{cite encyclopedia|last=Tarboton|first=W. R.|title=Bennett's Woodpecker|encyclopedia=The Atlas of Southern African Birds|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/481.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
La Beneta pego troviĝas unuope, pare aŭ en familiaj grupoj.&lt;ref name=SABAP /&gt; Ĝi plejparte serĉas manĝaĵon surgrunde – ĉu nuda, ĉu kovrita de mallonga herbo – kaj manĝas ankaŭ en arboj. Ĝi ĉefe manĝas [[formiko]]jn kaj [[termito]]jn, inkluzive de iliaj ovoj. Ĝiaj voĉoj inkluzivas notojn &quot;ĉur&quot;, serion de &quot;ŭi-ŭi-ŭi-ŭi&quot;, &quot;ki-ki-ki&quot; aŭ &quot;drah, drah, drej-ej, drej-ej&quot;, kaj babilecan &quot;ŭirit-ŭirit&quot;. La reproduktado okazas de aŭgusto ĝis februaro. La pego elfosas aŭ reuzas truojn en arboj. Ĝi demetas tri ovojn, kiujn ĝi poste kovas dum 15 ĝis 18 tagoj.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Statuso==
The species has a stable population and there is no evidence of substantial threats, so the IUCN has assessed it as a [[least-concern species]].&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male below, female above) (16280762675).jpg|A pair (male at left)
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Male, revealing the yellow remige and rectrice shafts typical of genus}}
Bennett's woodpecker 2 (2769926445).jpg|Female foraging on the ground
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Male foraging on ants}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}

==Eksteraj ligiloj==
*[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Campethera_bennettii.html Foto ĉe ADW]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>4xuwveba3pwkkixnvmgwjlpk4y8tiij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470616</id>
      <parentid>9470615</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T23:12:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Statuso */</comment>
      <origin>9470616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6630" sha1="pdpducp46sumgql9o05eauv32racg6w" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Beneta pego
|koloro = pink
|dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = masklo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Beneta pego''' ''C. bennettii'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera bennettii''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1836)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Bennett's Woodpecker distr.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Beneta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera bennettii'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en arbaroj kaj arbustaroj de [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. La [[Internacia Unio por Konservado de la Naturo]] (IUCN) taksis ĝin kiel [[Malplej Zorgiga]]n.

==Taksonomio==
Ĉi tiu specio estis priskribita de [[Andrew Smith]] en 1836. Oni agnoskas du subspeciojn: ''Campethera bennettii bennettii'' kaj ''C. b. capricorni''.&lt;ref&gt;{{cite web|editor1-last=Gill|editor1-first=F.|editor2-last=Donsker|editor2-first=D.|title=Woodpeckers|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/|website=IOC World Bird List Version 7.3|access-date=29a de Aŭgusto 2017}}&lt;/ref&gt; La ordinara nomo kaj la latina duvorta nomo honoras la britan naturscienciston [[Edward Turner Bennett]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|page=48|author2=Watkins, Michael}}&lt;/ref&gt; La pego de Bennett, la [[punkteta pego]], la [[nubia pego]] kaj la [[Tanzania pego]] formas [[superspecio]]n.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Aspekto==
La Beneta pego longas ĉirkaŭ 24 cm kaj pezas 61–84 g. Ĉe la masklo, la frunto, la krono kaj la nuko estas ruĝaj. La mentono kaj la gorĝo estas blankaj. La supraj partoj estas brunaj, flavaj kaj blankaj. La subaj partoj estas palflavaj, kun malhelaj makuloj sur la brusto kaj la flankoj. La okuloj estas ruĝaj, la beko estas griza, kaj la kruroj estas bluverdaj aŭ grizverdaj. La ino havas nigran frunton kun blankaj makuletoj, kaj ĝiaj orelkovriloj kaj gorĝo estas brunaj aŭ nigrecbrunaj. La ido havas nigrajn frunton kaj kronon kaj pli malhelajn suprajn partojn. La subspecio ''capricorni'' estas iomete pli granda, kaj ĝiaj malsupraj partoj havas pli intensan koloron kaj malpli da makuletoj.&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|last1=Winkler|first1=Hans|last2=Christie|first2=David A.|last3=Nurney|first3=David|title=Woodpeckers|date=2010|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-3503-7|pages=228–229|url=https://books.google.com/books?id=L0BC8yKIlW8C&amp;pg=PA228}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
Tiu pego troviĝas en Angolo, Bocvano, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Svazilando, Malavio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Zambio, kaj Zimbabvo,&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; kaj ĝi havas disan distribuadon. Ties habitato estas maldensaj arbaroj kaj arbustoj, inkluzive de [[miombo]], ''[[Baikiaea]]'', ''[[Acacia]]''&lt;ref name=Winkler /&gt; kaj maldensaj arbaroj de [[Mopane-arbo|mopane]].&lt;ref name=SABAP&gt;{{cite encyclopedia|last=Tarboton|first=W. R.|title=Bennett's Woodpecker|encyclopedia=The Atlas of Southern African Birds|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/481.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
La Beneta pego troviĝas unuope, pare aŭ en familiaj grupoj.&lt;ref name=SABAP /&gt; Ĝi plejparte serĉas manĝaĵon surgrunde – ĉu nuda, ĉu kovrita de mallonga herbo – kaj manĝas ankaŭ en arboj. Ĝi ĉefe manĝas [[formiko]]jn kaj [[termito]]jn, inkluzive de iliaj ovoj. Ĝiaj voĉoj inkluzivas notojn &quot;ĉur&quot;, serion de &quot;ŭi-ŭi-ŭi-ŭi&quot;, &quot;ki-ki-ki&quot; aŭ &quot;drah, drah, drej-ej, drej-ej&quot;, kaj babilecan &quot;ŭirit-ŭirit&quot;. La reproduktado okazas de aŭgusto ĝis februaro. La pego elfosas aŭ reuzas truojn en arboj. Ĝi demetas tri ovojn, kiujn ĝi poste kovas dum 15 ĝis 18 tagoj.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Statuso==
La specio havas stabilan populacion kaj ne ekzistas pruvoj pri gravaj minacoj, tial la IUCN klasifikis ĝin kiel specion [[malplej zorgiga]]n.&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male below, female above) (16280762675).jpg|A pair (male at left)
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Male, revealing the yellow remige and rectrice shafts typical of genus}}
Bennett's woodpecker 2 (2769926445).jpg|Female foraging on the ground
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Male foraging on ants}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}

==Eksteraj ligiloj==
*[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Campethera_bennettii.html Foto ĉe ADW]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>pdpducp46sumgql9o05eauv32racg6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470617</id>
      <parentid>9470616</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T23:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bildaro */</comment>
      <origin>9470617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6649" sha1="jdo233iknqfaybcrfs9fru60t9pwrkq" xml:space="preserve">{{redaktata}}
{{Taksonomio
|nomo = Beneta pego
|koloro = pink
|dosiero = Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male) (16094899547).jpg
|dosiero larĝo=240px 
|priskribo de dosiero = masklo
|regno = [[Animaloj]] ''Animalia''
|filumo = [[Ĥorduloj]] ''Chordata''
|klaso = [[Birdoj]] ''Aves''
|ordo = [[Pegoformaj birdoj]] ''Piciformes''
|familio = [[Pegedoj]] ''Picidae''
|genro = ''[[Campethera]]''
|genro aŭtoritato = [[George Robert Gray|G.R. Gray]], 1841
|specio = '''Beneta pego''' ''C. bennettii'' 
|statuso = LC
| statuso_sistemo = IUCN3.1
| statuso_ref = &lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt;
|dunomo = ''Campethera bennettii''
|dunomo aŭtoritato = ([[Andrew Smith (zoologo)|Smith]], 1836)
|sinonimo= 
|vikispecio = 
|komunejo = 
|mapo de vivoteritorioj = Bennett's Woodpecker distr.png
|mapo de vivoteritorioj larĝo = 240px
|priskribo de mapo de vivoteritorioj = 
}}
'''Beneta pego'''&lt;ref name=&quot;OT&quot;&gt;[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].&lt;/ref&gt; (''Campethera bennettii'') estas [[specio]] de [[pegoforma birdo]], kiu loĝas en arbaroj kaj arbustaroj de [[Afriko]] kaj estas unu el la dek specioj de la genro ''[[Campethera]]''. La [[Internacia Unio por Konservado de la Naturo]] (IUCN) taksis ĝin kiel [[Malplej Zorgiga]]n.

==Taksonomio==
Ĉi tiu specio estis priskribita de [[Andrew Smith]] en 1836. Oni agnoskas du subspeciojn: ''Campethera bennettii bennettii'' kaj ''C. b. capricorni''.&lt;ref&gt;{{cite web|editor1-last=Gill|editor1-first=F.|editor2-last=Donsker|editor2-first=D.|title=Woodpeckers|url=http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/|website=IOC World Bird List Version 7.3|access-date=29a de Aŭgusto 2017}}&lt;/ref&gt; La ordinara nomo kaj la latina duvorta nomo honoras la britan naturscienciston [[Edward Turner Bennett]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Beolens|first=Bo|title=Whose Bird? Men and Women Commemorated in the Common Names of Birds|year=2003|publisher=Christopher Helm|location=London|page=48|author2=Watkins, Michael}}&lt;/ref&gt; La pego de Bennett, la [[punkteta pego]], la [[nubia pego]] kaj la [[Tanzania pego]] formas [[superspecio]]n.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Aspekto==
La Beneta pego longas ĉirkaŭ 24 cm kaj pezas 61–84 g. Ĉe la masklo, la frunto, la krono kaj la nuko estas ruĝaj. La mentono kaj la gorĝo estas blankaj. La supraj partoj estas brunaj, flavaj kaj blankaj. La subaj partoj estas palflavaj, kun malhelaj makuloj sur la brusto kaj la flankoj. La okuloj estas ruĝaj, la beko estas griza, kaj la kruroj estas bluverdaj aŭ grizverdaj. La ino havas nigran frunton kun blankaj makuletoj, kaj ĝiaj orelkovriloj kaj gorĝo estas brunaj aŭ nigrecbrunaj. La ido havas nigrajn frunton kaj kronon kaj pli malhelajn suprajn partojn. La subspecio ''capricorni'' estas iomete pli granda, kaj ĝiaj malsupraj partoj havas pli intensan koloron kaj malpli da makuletoj.&lt;ref name=Winkler&gt;{{cite book|last1=Winkler|first1=Hans|last2=Christie|first2=David A.|last3=Nurney|first3=David|title=Woodpeckers|date=2010|publisher=A&amp;C Black|isbn=978-1-4081-3503-7|pages=228–229|url=https://books.google.com/books?id=L0BC8yKIlW8C&amp;pg=PA228}}&lt;/ref&gt;

==Distribuado kaj habitato==
Tiu pego troviĝas en Angolo, Bocvano, Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Svazilando, Malavio, Mozambiko, Namibio, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Zambio, kaj Zimbabvo,&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot;&gt;{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Campethera bennettii'' |volume=2016 |article-number=e.T22730259A95025612 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22730259A95025612.en |access-date=16a de Novembro 2021}}&lt;/ref&gt; kaj ĝi havas disan distribuadon. Ties habitato estas maldensaj arbaroj kaj arbustoj, inkluzive de [[miombo]], ''[[Baikiaea]]'', ''[[Acacia]]''&lt;ref name=Winkler /&gt; kaj maldensaj arbaroj de [[Mopane-arbo|mopane]].&lt;ref name=SABAP&gt;{{cite encyclopedia|last=Tarboton|first=W. R.|title=Bennett's Woodpecker|encyclopedia=The Atlas of Southern African Birds|url=http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/481.pdf}}&lt;/ref&gt;

==Kutimaro==
La Beneta pego troviĝas unuope, pare aŭ en familiaj grupoj.&lt;ref name=SABAP /&gt; Ĝi plejparte serĉas manĝaĵon surgrunde – ĉu nuda, ĉu kovrita de mallonga herbo – kaj manĝas ankaŭ en arboj. Ĝi ĉefe manĝas [[formiko]]jn kaj [[termito]]jn, inkluzive de iliaj ovoj. Ĝiaj voĉoj inkluzivas notojn &quot;ĉur&quot;, serion de &quot;ŭi-ŭi-ŭi-ŭi&quot;, &quot;ki-ki-ki&quot; aŭ &quot;drah, drah, drej-ej, drej-ej&quot;, kaj babilecan &quot;ŭirit-ŭirit&quot;. La reproduktado okazas de aŭgusto ĝis februaro. La pego elfosas aŭ reuzas truojn en arboj. Ĝi demetas tri ovojn, kiujn ĝi poste kovas dum 15 ĝis 18 tagoj.&lt;ref name=Winkler /&gt;

==Statuso==
La specio havas stabilan populacion kaj ne ekzistas pruvoj pri gravaj minacoj, tial la IUCN klasifikis ĝin kiel specion [[malplej zorgiga]]n.&lt;ref name=&quot;iucn status 16 November 2021&quot; /&gt;

==Bildaro==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot; style=&quot;font-size:100%; line-height:130%&quot;&gt;
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa (male below, female above) (16280762675).jpg|Paro (masklo maldekstre)
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park, Limpopo, South Africa ( male displaying) (16093228688).jpg|{{center|Masklo, montrante la flavajn plumtigojn de vostoplumoj kaj flugiloj, tipajn de la genro}}
Bennett's woodpecker 2 (2769926445).jpg|Ino manĝanta surgrunde
Bennett's Woodpecker, Campethera bennettii at Marakele National Park. Note the extended tongue catching an ant on the ground. (14077749051).jpg|{{center|Masklo manĝanta formikojn}}
&lt;/gallery&gt;

==Referencoj==
{{Referencoj}}
*{{Cite journal | last1=Fuchs | first1=J. | last2=Pons | first2=J.-M. | last3=Bowie | first3=R.C.K. | date=2017 | title=Biogeography and diversification dynamics of the African woodpeckers | journal=Molecular Phylogenetics and Evolution | volume=108 | pages=88–100 | doi=10.1016/j.ympev.2017.01.007 | pmid=28089840 | ref=none | doi-access=free }}
* Roberts, ''Birds of Southern Africa'' – 6a eldono (John Voelcker Fund, 1993) {{ISBN|0-620-17583-4}}
* ''Birds of The Gambia'' de Barlow, Wacher kaj Disley, {{ISBN|1-873403-32-1}}

==Eksteraj ligiloj==
*[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Campethera_bennettii.html Foto ĉe ADW]

{{Projektoj}}
{{Birdoj}}
[[Kategorio:Pegedoj]]
[[Kategorio:Birdoj de Afriko]]</text>
      <sha1>jdo233iknqfaybcrfs9fru60t9pwrkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Campethera bennettii</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953015</id>
    <redirect title="Beneta pego" />
    <revision>
      <id>9470612</id>
      <timestamp>2026-09-06T22:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kani</username>
        <id>670</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Beneta pego]]</comment>
      <origin>9470612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="3p1is739x35dy8xgs5o2gj7kt3wiv6m" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Beneta pego]]</text>
      <sha1>3p1is739x35dy8xgs5o2gj7kt3wiv6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Troa loĝiĝo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953016</id>
    <redirect title="Troloĝiĝo" />
    <revision>
      <id>9470659</id>
      <timestamp>2026-09-07T04:24:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sj1mor</username>
        <id>12103</id>
      </contributor>
      <comment>Alidirektigis al [[Troloĝiĝo]]</comment>
      <origin>9470659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="6psibv0qaqpax1dzs0x946eytvoayza" xml:space="preserve">#ALIDIREKTI [[Troloĝiĝo]]</text>
      <sha1>6psibv0qaqpax1dzs0x946eytvoayza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ulrich Siegmund</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953017</id>
    <revision>
      <id>9470663</id>
      <timestamp>2026-09-07T04:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]] '''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ghi li kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].  Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 20...&quot;</comment>
      <origin>9470663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1293" sha1="crvbtsbqvdzp5hhbjc3h1tvfuj3iak7" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ghi li kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj entreprenan ekonomion kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la distrikto de [[Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj==
{{commonscat}}
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo:politikistoj}}</text>
      <sha1>crvbtsbqvdzp5hhbjc3h1tvfuj3iak7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470664</id>
      <parentid>9470663</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eksteraj ligiloj */</comment>
      <origin>9470664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1308" sha1="biloyfebi1zt99950fdc27izmo4te17" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ghi li kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj entreprenan ekonomion kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la distrikto de [[Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj==
{{commonscat}}
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>biloyfebi1zt99950fdc27izmo4te17</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470665</id>
      <parentid>9470664</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eksteraj ligiloj */</comment>
      <origin>9470665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1309" sha1="i295xx94nrqqvw0q4759xqvqcktibkw" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ghi li kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj entreprenan ekonomion kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la distrikto de [[Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj==
{{commonscat|}}
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>i295xx94nrqqvw0q4759xqvqcktibkw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470666</id>
      <parentid>9470665</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eksteraj ligiloj */</comment>
      <origin>9470666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1294" sha1="ogaoq8fxcwziv666raizloyg1isxzwr" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ghi li kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj entreprenan ekonomion kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la distrikto de [[Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>ogaoq8fxcwziv666raizloyg1isxzwr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470667</id>
      <parentid>9470666</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:29:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1305" sha1="hbyvj2s36uvhqipx632lt7w3lp0wwwu" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ĝis li sukcesege kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj entreprenan ekonomion kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la distrikto de [[Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>hbyvj2s36uvhqipx632lt7w3lp0wwwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470668</id>
      <parentid>9470667</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1438" sha1="5qvo6v1q2vxcm6m4ey56yml3v456xnp" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ĝis li sukcesege kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3441397/ &quot;AfD-Erdrutschsieg bei Landtagswahl&quot;] - ĉe: ''orf.at,'' 6.9.2026&lt;/ref&gt;

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj entreprenan ekonomion kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la distrikto de [[Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
==Notoj==
&lt;references/&gt;
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>5qvo6v1q2vxcm6m4ey56yml3v456xnp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470669</id>
      <parentid>9470668</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1435" sha1="b2zkfiz061hzeub1otizsv0e1i4ivu5" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ĝis li sukcesege kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3441397/ &quot;AfD-Erdrutschsieg bei Landtagswahl&quot;] - ĉe: ''orf.at,'' 6.9.2026&lt;/ref&gt;

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj entreprenan ekonomion kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la [[distrikto Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
==Notoj==
&lt;references/&gt;
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>b2zkfiz061hzeub1otizsv0e1i4ivu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470670</id>
      <parentid>9470669</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:33:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1438" sha1="5rs4t3hpy2t19lveq68lwsqkt7gww4j" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ĝis li sukcesege kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3441397/ &quot;AfD-Erdrutschsieg bei Landtagswahl&quot;] - ĉe: ''orf.at,'' 6.9.2026&lt;/ref&gt;

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj [[entrepren-ekonomiko]]n kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la [[distrikto Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
==Notoj==
&lt;references/&gt;
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>5rs4t3hpy2t19lveq68lwsqkt7gww4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470671</id>
      <parentid>9470670</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1477" sha1="lsz8cac41zzr5qbih3vzwu30hdz3z5g" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ĝis li sukcesege kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3441397/ &quot;AfD-Erdrutschsieg bei Landtagswahl&quot;] - ĉe: ''orf.at,'' 6.9.2026&lt;/ref&gt;

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj [[entrepren-ekonomiko]]n kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la [[distrikto Stendal]] li ekpolitikis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
==Notoj==
&lt;references/&gt;
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
[[kategorio:Alternativo por Germanio]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>lsz8cac41zzr5qbih3vzwu30hdz3z5g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470672</id>
      <parentid>9470671</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1480" sha1="i30b2d2j5dz7vwb2jfj6xotayrgj370" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ĝis li sukcesege kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3441397/ &quot;AfD-Erdrutschsieg bei Landtagswahl&quot;] - ĉe: ''orf.at,'' 6.9.2026&lt;/ref&gt;

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj [[entrepren-ekonomiko]]n kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la [[distrikto Stendal]] li ekpolitikistis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
==Notoj==
&lt;references/&gt;
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
[[kategorio:Alternativo por Germanio]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>i30b2d2j5dz7vwb2jfj6xotayrgj370</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470673</id>
      <parentid>9470672</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T04:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tirolischleioans</username>
        <id>254019</id>
      </contributor>
      <origin>9470673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1479" sha1="rvgvctlyd2erzil08yb61o5znsu5ubr" xml:space="preserve">[[File:(2026) AfD Ulrich Siegmund 160856370 cropped.jpg|thumb|Ulrich Siegmund, 2026]]
'''Ulrich SIEGMUND''' (naskiĝinta la {{Daton|25|10|1990}} en [[Havelberg]]) estas [[germanio|germana]] komercisto kaj politikisto de [[Alternativo por Germanio|AfD]]. Por ĝi li sukcesege kandidatis en septembro 2026 kiel pintkandidato por la baloto de la nova parlamento de [[Saksio-Anhalto]].&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3441397/ &quot;AfD-Erdrutschsieg bei Landtagswahl&quot;] - ĉe: ''orf.at,'' 6.9.2026&lt;/ref&gt;

Post trejniĝaj jaroj li estis de 2011 komercisto pri grandkvanta kaj ekstera komercado. Inter 2011-12 li moderigis entreprenon tiurilate kaj laboris inter 2011-14 por okulista kliniko je [[Berlino]]. Inter 2013-16 li studis ekonomian psikologion kaj [[entrepren-ekonomiko]]n kun bakalaŭriĝo fine. De 2014 li estis memstara entreprenisto en la kampo de reklamado. Manĝeradon li plue lernis en 2015 en faklernejo en [[Pekino]]. Por la [[distrikto Stendal]] li ekpolitikistis.

Li estas kunedzina kaj havas filinon.
==Eksteraj ligiloj== 
*[https://www.landtag.sachsen-anhalt.de/landtag/abgeordnete/abgeordnetensuche/biografien/abgeordneter/ulrich-siegmund/8-wahlperiode/ etbiografio ĉe la parlamenta paĝaro de Saksio-Anhalto]
==Notoj==
&lt;references/&gt;
{{Bibliotekoj}}
{{DEFAULTSORT:Siegmund, Ulrich}}
[[kategorio:Germanaj politikistoj]]
[[kategorio:Germanaj ekonomikistoj]]
[[kategorio:Naskiĝintoj en 1990]]
[[kategorio:Alternativo por Germanio]]
{{Ĝermo|politikistoj|Saksio-Anhalto}}</text>
      <sha1>rvgvctlyd2erzil08yb61o5znsu5ubr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ede Ormos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953018</id>
    <revision>
      <id>9470680</id>
      <timestamp>2026-09-07T05:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>ĵurnalisto</comment>
      <origin>9470680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2173" sha1="ca0l4gjgu7g4mitlv17ge6qf9543eg6" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = {{Paĝonomo}}
|dosiero              = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}}
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo            = 
|naskonomo            = 
}}
'''[[Eduardo|Ede]] Ormos''' [ormoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Ormos Ede''' estis [[Hungario|hungara]] [[juristo]], [[ĵurnalisto]]. Lia origina nomo ĝis 1889 estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) ''Spitzer Adolf Ede'' [ŝpicer].

{{Paĝonomo}}&lt;ref&gt;https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM66725/666971e7-c2c1-4572-9004-f911bf1a561d/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC

 hungarlingva datenaro de muzeo&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=670707&amp;date=2026-09-07 nemzeti névtér&lt;/ref&gt; naskiĝis {{naskiĝtago|1873|6|11}} en [[Hódmezővásárhely]], li mortis en [[1944]] en [[nazia Germanio]].
+
== Biografio ==
{{Paĝonomo}} devenis el [[juda]] familio. Li frekventis [[gimnazio]]jn en sia naskiĝurbo kaj [[Temeŝvaro]], poste li akiris juran diplomon en [[ELTE|Scienca Universitato de Budapeŝto]], pli poste advokatan licencon en [[1898]]. Jaron poste li malfermis advokatejon en [[Makó]], krome jam en 1895 li aliĝis al la [[socialdemokratoj]]. Tiutempe li verkis artikolojn en la menciitaj urboj. En 1904 li translokiĝis al [[Budapeŝto]], kie li estis redaktoro de [[Népszava]]. Li edziĝis en 1971. Li ricevis [[premio]]jn inter 1948-1998.

== Elektitaj kontribuoj ==
*

== Fontoj ==
* [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11371/11488.htm biografio hungare]
* [https://mek.oszk.hu/03600/03628/html/o.htm#OrmosEde biografio hungare]
* [https://mek.oszk.hu/04000/04093/html/0674.html Juda Leksikono (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)]
* [https://web.archive.org/web/20220818022203/https://hdke.hu/emlekkonyv/ormos-ede/ biografio hungare]
* [https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/o-9DACB/ormos-ede-9E387/ biografio hungare]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Ormos Ede}}

[[Kategorio:Hungaraj juristoj]]
[[Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj judoj]]
{{Portalstrio|Biografio}}</text>
      <sha1>ca0l4gjgu7g4mitlv17ge6qf9543eg6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470706</id>
      <parentid>9470680</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T07:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>finredakto</comment>
      <origin>9470706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3024" sha1="9jxa98rn299bmspaefzfjy7mmuzttix" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = {{Paĝonomo}}
|dosiero              = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}}
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo            = 
|naskonomo            =
|dato de morto        = [[1944]]
|loko de morto        = {{nazia Germanio}}
}}
'''[[Eduardo|Ede]] Ormos''' [ormoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Ormos Ede''' estis [[Hungario|hungara]] [[juristo]], [[ĵurnalisto]]. Lia origina nomo ĝis 1889 estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) ''Spitzer Adolf Ede'' [ŝpicer].

{{Paĝonomo}}&lt;ref&gt;https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM66725/666971e7-c2c1-4572-9004-f911bf1a561d/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=670707&amp;date=2026-09-07 nemzeti névtér&lt;/ref&gt; naskiĝis {{naskiĝtago|1873|6|11}} en [[Hódmezővásárhely]], li mortis en [[1944]] en [[nazia Germanio]].

== Biografio ==
{{Paĝonomo}} devenis el [[juda]] familio. Li frekventis [[gimnazio]]jn en sia naskiĝurbo kaj [[Temeŝvaro]], poste li akiris juran diplomon en [[ELTE|Scienca Universitato de Budapeŝto]], pli poste advokatan licencon en [[1898]]. Jaron poste li malfermis advokatejon en [[Makó]], krome jam en 1895 li aliĝis al la [[socialdemokratoj]]. Tiutempe li verkis artikolojn en la menciitaj urboj. En 1904 li translokiĝis al [[Budapeŝto]], kie li estis redaktoro de [[Népszava]]. Dum la [[Hungara Sovetrespubliko]] lia kontribuoj ofte aperis, tial post la respubliko li devis rifuĝi al [[Vieno]]. ankaŭ tie li kontribuis, baldaŭ li translokiĝis al [[Cluj]], kie liaj artikoloj aperis en [[Keleti Újság]]. En fino de la 1920-aj jaroj li revenis al restHungario kaj estis plu ĵurnalisto. Dum la nazia erao (1944) li estis deportita al [[nazia Germanio]], kie li estis mortigita. Li edziĝis, eĉ divorcis trifoje, sed la unua kaj lasta edzino estis la sama.

== Elektitaj kontribuoj ==
* ''A szocializmusról, különös tekintettel a hódmezővásárhelyi munkáskérdésre'' (1896)
* ''A földosztás. 1919. évi 18. néptörvény a földművelő nép földhözjuttatásáról'' (1919)
* ''A hódmezővásárhelyi munkás zendülés 1894. április 22.'' (1919)

== Fontoj ==
* [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11371/11488.htm biografio hungare]
* [https://mek.oszk.hu/03600/03628/html/o.htm#OrmosEde biografio hungare]
* [https://mek.oszk.hu/04000/04093/html/0674.html Juda Leksikono (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)]
* [https://web.archive.org/web/20220818022203/https://hdke.hu/emlekkonyv/ormos-ede/ biografio hungare]
* [https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/o-9DACB/ormos-ede-9E387/ biografio hungare]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Ormos Ede}}

[[Kategorio:Hungaraj juristoj]]
[[Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj judoj]]
[[Kategorio:Hungaraj socialdemokratoj]]
[[Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1919]]
{{Portalstrio|Biografio}}</text>
      <sha1>9jxa98rn299bmspaefzfjy7mmuzttix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470743</id>
      <parentid>9470706</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>/* Elektitaj kontribuoj */</comment>
      <origin>9470743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3134" sha1="1ag80adtqow6ghr93aduygcononzlsp" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = {{Paĝonomo}}
|dosiero              = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}}
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo            = 
|naskonomo            =
|dato de morto        = [[1944]]
|loko de morto        = {{nazia Germanio}}
}}
'''[[Eduardo|Ede]] Ormos''' [ormoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Ormos Ede''' estis [[Hungario|hungara]] [[juristo]], [[ĵurnalisto]]. Lia origina nomo ĝis 1889 estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) ''Spitzer Adolf Ede'' [ŝpicer].

{{Paĝonomo}}&lt;ref&gt;https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM66725/666971e7-c2c1-4572-9004-f911bf1a561d/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=670707&amp;date=2026-09-07 nemzeti névtér&lt;/ref&gt; naskiĝis {{naskiĝtago|1873|6|11}} en [[Hódmezővásárhely]], li mortis en [[1944]] en [[nazia Germanio]].

== Biografio ==
{{Paĝonomo}} devenis el [[juda]] familio. Li frekventis [[gimnazio]]jn en sia naskiĝurbo kaj [[Temeŝvaro]], poste li akiris juran diplomon en [[ELTE|Scienca Universitato de Budapeŝto]], pli poste advokatan licencon en [[1898]]. Jaron poste li malfermis advokatejon en [[Makó]], krome jam en 1895 li aliĝis al la [[socialdemokratoj]]. Tiutempe li verkis artikolojn en la menciitaj urboj. En 1904 li translokiĝis al [[Budapeŝto]], kie li estis redaktoro de [[Népszava]]. Dum la [[Hungara Sovetrespubliko]] lia kontribuoj ofte aperis, tial post la respubliko li devis rifuĝi al [[Vieno]]. ankaŭ tie li kontribuis, baldaŭ li translokiĝis al [[Cluj]], kie liaj artikoloj aperis en [[Keleti Újság]]. En fino de la 1920-aj jaroj li revenis al restHungario kaj estis plu ĵurnalisto. Dum la nazia erao (1944) li estis deportita al [[nazia Germanio]], kie li estis mortigita. Li edziĝis, eĉ divorcis trifoje, sed la unua kaj lasta edzino estis la sama.

== Elektitaj kontribuoj ==
* ''A szocializmusról, különös tekintettel a hódmezővásárhelyi munkáskérdésre'' (1896)
* ''A földosztás. 1919. évi 18. néptörvény a földművelő nép földhözjuttatásáról'' (1919)
* ''A tanyától a városig'' (9 noveloj, 1919) 
* ''A hódmezővásárhelyi munkás zendülés 1894. április 22.'' (1919)
* ''Mi okozta Magyarország szétbomlását?'' (studo, 1921)

== Fontoj ==
* [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11371/11488.htm biografio hungare]
* [https://mek.oszk.hu/03600/03628/html/o.htm#OrmosEde biografio hungare]
* [https://mek.oszk.hu/04000/04093/html/0674.html Juda Leksikono (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)]
* [https://web.archive.org/web/20220818022203/https://hdke.hu/emlekkonyv/ormos-ede/ biografio hungare]
* [https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/o-9DACB/ormos-ede-9E387/ biografio hungare]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Ormos Ede}}

[[Kategorio:Hungaraj juristoj]]
[[Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj]]
[[Kategorio:Hungaraj judoj]]
[[Kategorio:Hungaraj socialdemokratoj]]
[[Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1919]]
{{Portalstrio|Biografio}}</text>
      <sha1>1ag80adtqow6ghr93aduygcononzlsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rainer Wolffhardt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953019</id>
    <revision>
      <id>9470733</id>
      <timestamp>2026-09-07T08:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Informkesto homo |priskribo=  }} '''Rainer Wolffhardt''' {{prononco|Rajna VOLFhart}} estas [[aŭstroj|aŭstra]] [[reĝisoro]] kaj [[aktoro]]. Li naskiĝis la, do nun estas {{aĝo|}}-jaraĝa. Interalie li kunlaboris nun la samlanda multfaka artisto [[Bert Breit]] (1927-2004), kiu en ĉi tiu kunlaboro - la [[filmo]]j ''Septembergewitter'' de 1968, ''Tatort: Himmelfahrt'' de 1978 (televida krimfilmo) kaj ''Löwengrube'' de 1989 - agis kiel [[aktoro]] kaj ankaŭ por p...&quot;</comment>
      <origin>9470733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="661" sha1="01wgq824q3fw0py52vtq9f3nyzi5erf" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|priskribo= 
}}
'''Rainer Wolffhardt''' {{prononco|Rajna VOLFhart}} estas [[aŭstroj|aŭstra]] [[reĝisoro]] kaj [[aktoro]]. Li naskiĝis la, do nun estas {{aĝo|}}-jaraĝa. Interalie li kunlaboris nun la samlanda multfaka artisto [[Bert Breit]] (1927-2004), kiu en ĉi tiu kunlaboro - la [[filmo]]j ''Septembergewitter'' de 1968, ''Tatort: Himmelfahrt'' de 1978 (televida krimfilmo) kaj ''Löwengrube'' de 1989 - agis kiel [[aktoro]] kaj ankaŭ por pluraj filmoj de Rainer Wolffhardt komponis la muzikon.

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{ĝermo|kino}}

{{Vivtempo|Wolffhardt}}
[[Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj]]
[[Kategorio:Aŭstraj aktoroj]]</text>
      <sha1>01wgq824q3fw0py52vtq9f3nyzi5erf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470764</id>
      <parentid>9470733</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="hm3zbwlzqzvd448nvohap076a0ncmgh" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|loko de morto = [[Fuchstal]], [[Bavario]]
}}
'''Rainer Wolffhardt''' {{prononco|Rajna VOLFhart}} estas [[germanoj|germana]] [[reĝisoro]] kaj [[scenaristo]]. Li naskiĝis la 27-an de aŭgusto 1927 en [[Hanau]], [[Hesio#Historio|provinco Hesio-Nasaŭo]] de la respubliko [[Prusio]], [[Vajmara Respubliko]] de la [[Germana Regno]] kaj mortis 90-jaraĝa la 9-an de septembro 2017 en Engratshofen, vilaĝeto de la komunumo [[Fuchstal]] en [[Bavario]], [[Germanio]]. Interalie li kunlaboris nun la samlanda multfaka artisto [[Bert Breit]] (1927-2004), kiu en ĉi tiu kunlaboro - la [[filmo]]j ''Septembergewitter'' de 1968, ''Tatort: Himmelfahrt'' de 1978 (televida krimfilmo) kaj ''Löwengrube'' de 1989 - agis kiel [[aktoro]] kaj ankaŭ por pluraj filmoj de Rainer Wolffhardt komponis la muzikon.

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{ĝermo|kino}}

{{Vivtempo|Wolffhardt}}
[[Kategorio:Germanaj reĝisoroj]]
[[Kategorio:Germanaj scenaristoj]]</text>
      <sha1>hm3zbwlzqzvd448nvohap076a0ncmgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470766</id>
      <parentid>9470764</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="968" sha1="eu3llj676g5ubwq0vn8864a49a48ehx" xml:space="preserve">{{orfa|kino}}
{{Informkesto homo
|loko de morto = [[Fuchstal]], [[Bavario]]
}}
'''Rainer Wolffhardt''' {{prononco|Rajna VOLFhart}} estas [[germanoj|germana]] [[reĝisoro]] kaj [[scenaristo]]. Li naskiĝis la 27-an de aŭgusto 1927 en [[Hanau]], [[Hesio#Historio|provinco Hesio-Nasaŭo]] de la respubliko [[Prusio]], [[Vajmara Respubliko]] de la [[Germana Regno]] kaj mortis 90-jaraĝa la 9-an de septembro 2017 en Engratshofen, vilaĝeto de la komunumo [[Fuchstal]] en [[Bavario]], [[Germanio]]. Interalie li kunlaboris nun la samlanda multfaka artisto [[Bert Breit]] (1927-2004), kiu en ĉi tiu kunlaboro - la [[filmo]]j ''Septembergewitter'' de 1968, ''Tatort: Himmelfahrt'' de 1978 (televida krimfilmo) kaj ''Löwengrube'' de 1989 - agis kiel [[aktoro]] kaj ankaŭ por pluraj filmoj de Rainer Wolffhardt komponis la muzikon.

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{ĝermo|kino}}

{{Vivtempo|Wolffhardt}}
[[Kategorio:Germanaj reĝisoroj]]
[[Kategorio:Germanaj scenaristoj]]</text>
      <sha1>eu3llj676g5ubwq0vn8864a49a48ehx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Xaver Schwarzenberger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953020</id>
    <revision>
      <id>9470734</id>
      <timestamp>2026-09-07T08:05:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;{{Informkesto homo |priskribo=  }} '''Xaver Schwarzenberger''' {{prononco|KSAːva ŜVARcnberga}} estas [[aŭstroj|aŭstra]] [[reĝisoro]] kaj [[aktoro]]. Li naskiĝis la, do nun estas {{aĝo|}}-jaraĝa. Interalie li kunlaboris nun la samlanda multfaka artisto [[Bert Breit]] (1927-2004), kiu en ĉi tiu kunlaboro - la [[filmo]]j ''Der stille Ozean'' de 1982 kaj ''Gewitter im Ma'' de 1988 - agis kiel [[aktoro]] kaj ankaŭ por pluraj filmoj de Xaver Schwarzenberger komp...&quot;</comment>
      <origin>9470734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="623" sha1="r5ehymfssxvynq6igf4wbjrebm7821v" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|priskribo= 
}}
'''Xaver Schwarzenberger''' {{prononco|KSAːva ŜVARcnberga}} estas [[aŭstroj|aŭstra]] [[reĝisoro]] kaj [[aktoro]]. Li naskiĝis la, do nun estas {{aĝo|}}-jaraĝa. Interalie li kunlaboris nun la samlanda multfaka artisto [[Bert Breit]] (1927-2004), kiu en ĉi tiu kunlaboro - la [[filmo]]j ''Der stille Ozean'' de 1982 kaj ''Gewitter im Ma'' de 1988 - agis kiel [[aktoro]] kaj ankaŭ por pluraj filmoj de Xaver Schwarzenberger komponis la muzikon.

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{ĝermo|kino}}

{{Vivtempo|Wolffhardt}}
[[Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj]]
[[Kategorio:Aŭstraj aktoroj]]</text>
      <sha1>r5ehymfssxvynq6igf4wbjrebm7821v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470765</id>
      <parentid>9470734</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T08:46:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="685" sha1="8p1ehfkces4u2qpjnabuw9dbxx3jjeu" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|priskribo= 
}}
'''Xaver Schwarzenberger''' {{prononco|KSAːva ŜVARcnberga}} estas [[aŭstroj|aŭstra]] [[reĝisoro]] kaj [[aktoro]]. Li naskiĝis la 21-an de aprilo [[1946]] en [[Vieno]] ([[Aŭstrio]]), do nun estas {{aĝo|1946|4|21}}-jaraĝa. Interalie li kunlaboris nun la samlanda multfaka artisto [[Bert Breit]] (1927-2004), kiu en ĉi tiu kunlaboro - la [[filmo]]j ''Der stille Ozean'' de 1982 kaj ''Gewitter im Ma'' de 1988 - agis kiel [[aktoro]] kaj ankaŭ por pluraj filmoj de Xaver Schwarzenberger komponis la muzikon.

{{Projektoj}}
{{Bibliotekoj}}
{{ĝermo|kino}}

{{Vivtempo|Wolffhardt}}
[[Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj]]
[[Kategorio:Aŭstraj aktoroj]]</text>
      <sha1>8p1ehfkces4u2qpjnabuw9dbxx3jjeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskuto:Bert Breit</title>
    <ns>1</ns>
    <id>953021</id>
    <revision>
      <id>9470738</id>
      <timestamp>2026-09-07T08:20:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;Mi nun por du ĝis nun ruĝaj ligiloj, [[Rainer Wolffhardt]] kaj [[Xaver Schwarzenberger]], faris esperantlingvajn [[ĝerma artikolo|ĝermajn artikolojn]]. Tamen principe mi tute ne konvinkiĝas, ke espero ke iu hazarda esperantisto trafas tiun tekston pri ekster Aŭstrio tute nekonata artisto kaj impulse decidas bluigi iujn el tiuj ruĝaj ligiloj estas tiom saĝa - mi takas ke la ŝanco pri tio estas relative malgrandaj. {{re|Bschwaiger}} Mi ĉiukaze limigos min al...&quot;</comment>
      <origin>9470738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1281" sha1="b2pev1ysc7kb5dn1g2wpozi1hur0xes" xml:space="preserve">Mi nun por du ĝis nun ruĝaj ligiloj, [[Rainer Wolffhardt]] kaj [[Xaver Schwarzenberger]], faris esperantlingvajn [[ĝerma artikolo|ĝermajn artikolojn]]. Tamen principe mi tute ne konvinkiĝas, ke espero ke iu hazarda esperantisto trafas tiun tekston pri ekster Aŭstrio tute nekonata artisto kaj impulse decidas bluigi iujn el tiuj ruĝaj ligiloj estas tiom saĝa - mi takas ke la ŝanco pri tio estas relative malgrandaj. {{re|Bschwaiger}} Mi ĉiukaze limigos min al tiuj du komplezoj kaj alvokas al vi kiel la farinto de tiu ĉi teksto, ankoraŭ bluigi laŭeble multajn el la '''nun ankoraŭ dek unu''' ruĝaj ligiloj... Se vi metis tiujn ruĝajn ligilojn tio signifas ke vi akcentas ke laŭ vi esperantaj tekstoj pri tiuj artistoj estus aparte gravaj, aparte prioritataj. Tio povas esti - sendube la homoj havas certan gravecon - sed se estas tiel, mi pensas ke vi mem havas moralan devon ankoraŭ helpi en la kreado de tiuj viaopinie aparte gravaj tekstoj (vi faris la tekston pri Bert Breit nur en novembro 2025, antaŭ nur 9 monatoj, do ne estas tiel ke la ligiloj estis ruĝaj dum pli ol jardeko, sed sencas ke vi ankoraŭ &quot;laboras en tiu ĉi via konstruejo&quot;). Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:20, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>b2pev1ysc7kb5dn1g2wpozi1hur0xes</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9470808</id>
      <parentid>9470738</parentid>
      <timestamp>2026-09-07T11:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <origin>9470808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1280" sha1="n4wj4dhgli4p36miwi2a7bqtrhf1z9a" xml:space="preserve">Mi nun por du ĝis nun ruĝaj ligiloj, [[Rainer Wolffhardt]] kaj [[Xaver Schwarzenberger]], faris esperantlingvajn [[ĝerma artikolo|ĝermajn artikolojn]]. Tamen principe mi tute ne konvinkiĝas, ke espero ke iu hazarda esperantisto trafas tiun tekston pri ekster Aŭstrio tute nekonata artisto kaj impulse decidas bluigi iujn el tiuj ruĝaj ligiloj estas tiom saĝa - mi takas ke la ŝanco pri tio estas relative malgranda. {{re|Bschwaiger}} Mi ĉiukaze limigos min al tiuj du komplezoj kaj alvokas al vi kiel la farinto de tiu ĉi teksto, ankoraŭ bluigi laŭeble multajn el la '''nun ankoraŭ dek unu''' ruĝaj ligiloj... Se vi metis tiujn ruĝajn ligilojn tio signifas ke vi akcentas ke laŭ vi esperantaj tekstoj pri tiuj artistoj estus aparte gravaj, aparte prioritataj. Tio povas esti - sendube la homoj havas certan gravecon - sed se estas tiel, mi pensas ke vi mem havas moralan devon ankoraŭ helpi en la kreado de tiuj viaopinie aparte gravaj tekstoj (vi faris la tekston pri Bert Breit nur en novembro 2025, antaŭ nur 9 monatoj, do ne estas tiel ke la ligiloj estis ruĝaj dum pli ol jardeko, sed sencas ke vi ankoraŭ &quot;laboras en tiu ĉi via konstruejo&quot;). Ĉu bone? [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 08:20, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>n4wj4dhgli4p36miwi2a7bqtrhf1z9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>András Ortutay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953022</id>
    <revision>
      <id>9470792</id>
      <timestamp>2026-09-07T10:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Crosstor</username>
        <id>3176</id>
      </contributor>
      <comment>arkivisto</comment>
      <origin>9470792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="8ex5u4dbg4j2g1yu7hopn9v5do4kazv" xml:space="preserve">{{Informkesto homo
|nomo                 = {{Paĝonomo}}
|dosiero              = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}}
|grandeco de dosiero  = 
|priskribo            = 
|naskonomo            = 
}}
'''[[Andreo|András]] Ortutay''' [andrAŝ ortutai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Ortutay András''' estis [[Hungario|hungara]] [[arkivisto]].

{{Paĝonomo}}&lt;ref&gt;https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM1579395 hungarlingva datenaro de muzeo&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=859490&amp;date=2026-09-07 nemzeti névtér&lt;/ref&gt; naskiĝis en [[1942]] en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|2015|12|2}} en [[Makó]].

== Biografio ==
{{Paĝonomo}} maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris arkivistan diplomon en [[Scienca Universitato Loránd Eötvös]] en [[1965]]. Liaj plej signifaj instruistoj estis: [[Zoltán Dávid]], [[Győző Ember]], [[Bálint Ila]], [[Domokos Kosáry]], [[Elemér Mályusz]], [[György Szabad]] kaj [[Jenő Szűcs]]. Post la diplomo li laboris jaron en la [[Hungara Tutlanda Arkivo]], poste en la departementa arkivo en [[Esztergom]] ĝis sia emeritiĝo en 1996. En tiu longa periodo li estis plejparte arkivestro. Lia edzino naskis 2 filojn. Li ricevis [[premio]]jn inter 1973-1995.

== Elektitaj kontribuoj ==
* ''Esztergom és régiója a török időben.'' (1989)
* ''Bottyán és Esztergom.'' (1994)
* ''Egykorú tudósítások: röplapok, újságok, úti beszámolók a török hódoltság kori Esztergomról.'' (2008)

== Fontoj ==
* [https://mnl.gov.hu/mnl/keml/hirek/in_memoriam_ortutay_andras_1942_2015 biografio hungare]

== Referencoj ==
{{Referencoj}}

{{Bibliotekoj}}
{{Vivtempo|Ortutay Andras}}

[[Kategorio:Hungaraj arkivistoj]]
[[Kategorio:Budapeŝtanoj]]
{{Portalstrio|Biografio}}</text>
      <sha1>8ex5u4dbg4j2g1yu7hopn9v5do4kazv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskuto:Rainer Wolffhardt</title>
    <ns>1</ns>
    <id>953023</id>
    <revision>
      <id>9470799</id>
      <timestamp>2026-09-07T11:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;Ĉi tiu hodiaŭ ekfarita artikolo ankoraŭ estas [[vikipedio:orfo|orfa]], ĉar malmultaj aliaj artikoloj ligas al ĝi: nun estas '''du''' ligiloj de aliaj artikoloj kolektitaj (atentu ke diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkulkiĝas kiel artikoloj): se estos 4 aŭ 5 ligiloj, eblos forpreni la ŝablonon {{ŝ|orfa}}. ~~~~&quot;</comment>
      <origin>9470799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="418" sha1="p3m13w83r4rp1drkcsi21k9diq79ak9" xml:space="preserve">Ĉi tiu hodiaŭ ekfarita artikolo ankoraŭ estas [[vikipedio:orfo|orfa]], ĉar malmultaj aliaj artikoloj ligas al ĝi: nun estas '''du''' ligiloj de aliaj artikoloj kolektitaj (atentu ke diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkulkiĝas kiel artikoloj): se estos 4 aŭ 5 ligiloj, eblos forpreni la ŝablonon {{ŝ|orfa}}. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:00, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>p3m13w83r4rp1drkcsi21k9diq79ak9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskuto:Xaver Schwarzenberger</title>
    <ns>1</ns>
    <id>953024</id>
    <revision>
      <id>9470800</id>
      <timestamp>2026-09-07T11:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ThomasPusch</username>
        <id>1869</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;La hodiaŭ farita teksto jam estas ligata el '''ses''' aliaj artikoloj (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. ~~~~&quot;</comment>
      <origin>9470800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="296" sha1="4vowd74kvom8x8qwz58tgl1f02wjf89" xml:space="preserve">La hodiaŭ farita teksto jam estas ligata el '''ses''' aliaj artikoloj (teknikaj listoj, diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkuliĝas). Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 11:01, 7 sep. 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4vowd74kvom8x8qwz58tgl1f02wjf89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pionirara grupo 21 Bratislavo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>953025</id>
    <revision>
      <id>9470824</id>
      <timestamp>2026-09-07T11:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Petr Tomasovsky</username>
        <id>678</id>
      </contributor>
      <comment>Kreis novan paĝon kun &quot;[[Dosiero:Bratislava, Petržalka, B-S 4 (2013-10-25; 08).jpg|thumb|Infanteria fuorto B-S 4 Lány]] '''Pionirara grupo 21 Bratislavo''' estis plenuma organo de [[Direktoraro de fortikaĵaj laboroj]], kiu en la dua duono de la 1930-aj jaroj organizis konstruadon de [[Ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj|pezaj fortikaĵoj]] en la suda [[Slovakio]]. Temis pri du memstaraj sektoroj: [[Danubo|danuba]] [[pontokapo]] de [[Petržalka]] en [[Bratislavo]] kaj fortikaĵoj de Kom...&quot;</comment>
      <origin>9470824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="7d2s360r0xgydv6gr4f9dqs5rfeb46b" xml:space="preserve">[[Dosiero:Bratislava, Petržalka, B-S 4 (2013-10-25; 08).jpg|thumb|Infanteria fuorto B-S 4 Lány]]
'''Pionirara grupo 21 Bratislavo''' estis plenuma organo de [[Direktoraro de fortikaĵaj laboroj]], kiu en la dua duono de la 1930-aj jaroj organizis konstruadon de [[Ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj|pezaj fortikaĵoj]] en la suda [[Slovakio]]. Temis pri du memstaraj sektoroj: [[Danubo|danuba]] [[pontokapo]] de [[Petržalka]] en [[Bratislavo]] kaj fortikaĵoj de [[Komárno]]. La memstara pionirara grupo konstruis 11 [[infanteria fuorto|infanteriajn fuortojn]], kvar [[Ĉeĥoslovakaj malpezaj fortikaĵoj|malpezajn objektojn mod. 37]] kaj kvar komandantejajn postenojn. Plu en ĝia spaco troviĝis naŭ pli malnovaj bunkroj el la unua duono de la 1930-aj jaroj, kiuj estis reguligitaj.

{{Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj}}</text>
      <sha1>7d2s360r0xgydv6gr4f9dqs5rfeb46b</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>